open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bearzerûchplanten (skaai)

De **bearzerûchplanten** (wittenskiplike namme: *Potamogeton*) binne in skaai fan wetterplanten. Se wurde ek wol **bearzekrûden**, **bearzerûch**, **bearzekrûd**, **bearskekrûd**, **bearzeflaaks**, **bearzeflaach** of **bearzewier** neamd. De blêden kinne op it wetter driuwe of ûnder it wetteroerflak sweve. De blommen sitte yn griene ierkes dy't boppe it wetteroerflak útstekke. 

Ta it skaai *Potamogeton* wurde yn elts gefal de breedblêdige farianten rekkene. De gersblêdige farianten wurde resintelik ek wol ûnderbrocht yn it geslacht *Stuckenia*.

## Yn Nederlân
Yn de Feluwerânemarren koe it Bearzerûch him ûntjaan nei it biologysk ferbetterjen dat yn de njoggentiger jierren begûn. It krânswier die it ek wer better en ferdreau de ferskate bearzerûchkrûden nei it djippere wetter, dêr't it syn niche hat.

Nederlân hat de neifolgjende soarten:
* Breed bearzerûch (*Potamogeton perfoliatus*)
* Flak bearzerûch (*Potamogeton compressus*)
* Flot bearzerûch (*Potamogeton natans*)
* Fyn bearzerûch (*Potamogeton pusillus*)
* Flottend bearzerûch (*Potamogeton ×fluitans*)
* Glêd bearzerûch (*Potamogeton lucens*)
* Hierbearzerûch (*Potamogeton trichoides*)
* Knopich bearzerûch (*Potamogeton pectinatus*)
* Krollich bearzerûch (*Potamogeton crispus*)
* Lyts bearzerûch (*Potamogeton berchtoldii*)
* Lang bearzerûch (*Potamogeton praelongus*)
* Rivierfonteinkruid (*Potamogeton nodosus*)
* Read bearzerûch (*Potamogeton alpinus*)
* Readskonkbearzerûch (*Potamogeton polygonifolius*)
* Ronfelich bearzerûch (*Potamogeton ×zizii*)
* Skerp bearzerûch (*Potamogeton mucronatus*)
* Spits bearzerûch (*Potamogeton acutifolius*)
* Stomp bearzerûch (*Potamogeton obtusifolius*)
* Swurdbearzerûch (*Potamogeton ×sparganifolius*)
* Triedbearzerûch (*Potamogeton filiformis*)
* Ungelykblêdich bearzerûch (*Potamogeton gramineus*)
* Weversblêdbearzerûch (*Potamogeton coloratus*)
* Wylchbearzekrûd (*Potamogeton ×decipiens*)

## Yn fivers
In boarne fan noed by fiverleafhawwers is it brún wurden fan de blêden fan it glânzjend bearzerûch. Dit kin ferskeidene 9natoerlike) oarsaken hawwe:

As earste oarzaak hâldt glânzjend bearzekrûd fan healskaadrike plakken. At se te sinnich steane, of it wetter is yn in perioade te lang opwaarme, sille de blêden brún ferkleurje. Set men de planten wer yn in mear skaadrike omjouwing, dan kleurje se wer donkergrien.

As twadde oarzaak ferkleurje âlde blêden brún at der út harren oksels nije, jonge blêden foarme hawwe. Slakken frette oan de jonge, sêfte blêden.

In tredde oarsaak fan it brún wurden fan de blêden fan bearzerûch kin komme troch in te heech izergehalte yn wetter wêrtroch it izer as rustplakken delslein is it bearzerûch. Benammen grûnwetter befet bytiden soms in soad izer en men kin it bêste ôfwachtsje oant alle izer delslein is op de boaiem fan de fiver.

Ek stof is in grutte fijân fan it glânzjend bearzerûch. Troch de wyn kin der stof yn it wetter bedarje en de blêden fersmoargje. Gean mei in fiskersnetsje de blêden lâns sadat it stof der ôf waait en nei de boaiem sakket.
ILO (motorfyts)

**ILO** is in histoarysk Dútsk merk fan ynboumotoren en motorfytsen, dat bestie fan 1911 oant 1990.

ILO: Norddeutsche Maschinenfabrik GmbH, Pinneberg-Holstein (1923-1967).
De Norddeutsche Maschinenfabrik waard yn 1911 opfjochte troch Heinrich Christiansen. Begjin jierren tweintich gie men twataktmotors mei forsearre luchtkuolling ûnder de namme ILO te meitsjen. De namme ILO is ûntliend oan it Esperanto en betsjut "reau". It merk waard benammen bekend fan de produksje fan ynboumotors foar oare merken, mar tusken 1923 en 1925 waarden der ek komplete motorfytsen fan 117-, 132-, 147- en 170 cc boud. Nei de Twadde Wrâldoarloch waarden ek in skoft komplete bromfytsen makke. Yn 1952 waard yn München in dochterûndernimming opsetten. 

Yn 1957 waard it bedriuw ferkocht oan de k Rockwell Mfg. Co. Under de namme ILO waarden doe ek kartmotors en sniemobylmotors makke. Yn 1967 einige de produksje fan bromfytsmotors. 

Yn 1977 gie it bedriuw oer yn hannen fan de Amerikaanske firma Tecumseh, dy't gersmeanders makke. Yn 1990 waard de produksje ek by Tecumseh staakt.
Trochdat de stilearre "I" yn it logo op in "J" liket, waard der meast fan **JLO** sprutsen. De Ilo 48- en 60 cc helpmotor nei 1926 waard ek wol *Byfstikwaarmer* neamd.

## Keppeling om utens
*ILO museum
Shirley Temple

**Shirley Jane Temple** (Santa Monica (Kalifornje), 23 april 1928 - Woodside, Kalifornje, 10 febrewaris 2014) wie in Amerikaansk aktrise en diplomaat. Shirley Temple is foaral bekend wurden as bernestjerke. It famke mei de goudblûne krollen en fonkeljende eagen wurdt troch in protte minsken beskôge as it meast bekende bernestjerke út de filmskiednis. Sy wie tusken 1932 en 1949 yn mear as fyftich films te sjen. As **Shirley Temple Black** hat hja karriêre as ambassatrise foar de Feriene Steaten makke, nammentlik yn Gana en Tsjechoslowakije.

Shirley Temple wie tusken 1936 en 1938 in tige súksesfolle artyst yn Hollywood; oare studio's besochten dan ek yn te heakjen op it súkses, en brochten harren eigen films út mei lytse famkes yn de haadrol. 

Doe't hja âlder waard, daalde har populêrens hurd.

## Films

## Keppelings om utens
* "Official site" (Legend Films memorabilia and merchandise site authorized by Shirley Temple Black)
* ShirleyTempleFans.com 
* Shirley Temple films frij te heljen
* Shirley Temple Teater
* Shirley Temple's Ferhaleboek
* Foto's fan Shirley Temple
Thomas Allinson

**Thomas Richard Allinson** (Hulme, 29 maart 1858 – Marylebone, 29 novimber 1918) wie in Britske dokter, sakeman, sjoernalist en strider foar de konsumpsje fan grouwetenbôle. Syn namme libbet fuort yn de allinsonbôle. Thomas Allinson ferstoar op 29 novimber 1918, yn 'e âldens fan 60 jier.
Anton de Haen

**Antonius (Anton) de Haen** (Den Haach, 8 desimber 1704 - Wenen, 5 septimber 1776) wie in Nederlânsk dokter, dy't as heechlearaar en as earste direkteur fan de medyske klinyk fan de Universiteit fan Wenen beneamd waard.

## Bydragen oan de genêskunde
De Haen makke detailearre kasusbeskriuwings fan pasjinten en wie in grut foarstander fan post mortemûndersyk, om in ferbân te lizzen tusken syktebeskriuwings en resultaten fan autopsy. Ek makke er in soad brûk fan de koartstermometer. Hy beskreau it temperatuerferrin by ferskate syktes. Dat wie doe nij.

De Haen wie ek ien fan de pioniers op it mêd fan reanimaasje. Hy betocht in metoade foar it befoarderjen fan fentilaasje fan de longen dy't no efterhelle is, mar dy't út en troch dochs fertuten dwaan kin, de sameamde "Heilingsmetoade".

De Haen wie, doe't er yn 1754 nei Wenen helle waard, in fûleindich tsjinstander fan ynintsjen tsjin pokken, dat doetiids foarstien waard troch ûnder oaren James Jurin (1684-1750); neffens De Haen die it mear kwea as goed. 

## Wurk
* *Verhandeling van de tegenwoordige ziekte en sterfte van het rundvee* (1745)
* *Quaestiones saepius motae super methodo inoculandi variolas, and cuas directa eroditorum responsa Hucusque desideratur* (1757)
* *Theses pathologicae de haemorrhoidibus / A medicinae studiosis ordine defendendae, et oppugnandae* (1759)
* *Wederlegging van de inentinge... dienende tot antwoord, op twee, in het jaar MDCCLIX. te voorschyn gekomene, stukjes* (1760)
* *Proeven omtrent de voornaamste hulpmiddelen ter reddinge van drenkelingen en andere ongelukkigen, die door eenige oorzaken verstikt, hun leven byna of waarlyk schynen verloren te hebben* (1771)
* *Ratio medendi in nosocomio practico* (1773)
* *De magia liber* (1775)
* *Heilingsmethode* (1783)
* *Tractatus de vermibus intestinorum corporis humani, et ictero*

## Literatuer
*  - *Antonius de Haen, 1704-1776: Life and Work*, Janus 1961; 50: 264-307

## Keppeling om utens
* Anton de Haen, ''De Magia Liber'', I.P. Kraus, Leipzig, 1774 - folsleine tekst
Scarlett Johansson

**Scarlett Johansson** (New York, 22 novimber 1984) is in Amerikaansk aktrise en sjongster.

## Karriêre
Scarlett wist mei trije jier al dat se aktrise wurde woe en mei acht jier gie hja al nei films foar folwoeksenen ta, sa as *The Silence of the Lambs*. Har trochbraak kaam mei har rol yn de *The Horse Whisperer* (1998) dy't tige posityf beoardiele waard en in protte omtinken foar har opsmiet.

### 2003: trochbraak as folwoeksen akteur
Mei har rol fan 'Gryt' yn *Girl with a Pearl Earring* waard 2003 it jier fan Johanssons grutte trochbrekken. Hja waard hast unanym priizge foar de twa rollen yn dat jier en waard doe ek foar it earst sjoen as sekssymboal. Sy spile neist Bill Murray yn *[[Lost in Translation (film)|Lost in Translation]]*. Sûnt hat hja alle jierren yn ien of mear filmrollen te sjen west en oars ek net út it nijs west, sawol privee as saaklik.

### Sjongster
Yn 2008 brocht Johansson in studioalbum út mei *covers* fan Tom Waits. Oan it album diene ek David Bowie en Yeah Yeah Yeahs gitarist Nick Zinner mei. It album krige positive- mar ek mindere kritiken. De earste single fan it album is *Falling Down*. 

## Filmografy

## Prizen
*  List fan prizen

## Keppeling om utens
*  Scarlett Johansson-fanstek
Franciscus Hessel

**Franciscus Hessel** (Maastricht, 7 jannewaris 1793 - It Hearrenfean, 2 maart 1862 ) wie in drukker en útjouwer op It Hearrenfean. 

Yn 1814 fêstige hy op It Hearrenfean in boek- en papierhannel. Al gau waard hy drukker en útjouwer. Yn 1829 ferskynde it earste nûmer fan it 'Nieuws- en advertentieblad voor het arrondissement Heerenveen', it earste sadanige periodyk dêr. Al yn 1817 ferskynde 'Geographische Beschrijving der 31 Friesche Grietenijen'. De saak is oan de eastside fan de Dracht begûn, letter oan de oare kant fuorsetten, dêr't boekhannel Binnert Overdiep siet. De Erven Hessel hawwe yn 1897 de saak ferkocht. Franciscus Hessel hat lid west fan it Boargerlik Earmbestjoer fan de eardere gemeente Skoatterlân. 

Nei Franciscus Hessel is de yn 1958/1959 oanleine Hesselstrjitte op It Hearrenfean neamd. Dizze wei rint fan de Surinamesingel mei de Van Dapperenstrjitte.
Hearrewâl

De **Hearrewâl** is de wâl fan de Hearresleat op It Hearrenfean. De wei rint fan en bylâns de Hearresleat, fan de Hearrewâlsterbrêge (by it "Breedpaad") oant de Skânsterbrêge by de "Dûbele Rigel". 

It krige syn namme troch de hjirlâns rinnende Hearresleat. Dy Hearresleat waard koart nei 1551 (oprjochting fan de Dekema-, Cuijck- en Foeyts-Feankompanjy) groeven foar ôffier fan it tefolle oan feanwetter en fan turf. De Hearrewâl is it âldste diel fan It Hearrenfean; der stienen al huzen foar de bebouwing (as gefolch fan de ferfeaning troch "D.C.F.-kompanjy) op oare plakken begûn (1551 earste hûs by de haadbrêge). 

De "Hearrewâl" lei oant 1 july 1934 (wet 'It Hearrenfean-Ien') yn de gemeente Haskerlân (no Skarsterlân) en bestie eartiids út trije dielen: de "Hearrewâl" ûngefear oant de Stasjionsbrêge, de "Geile" ûngefear oant de pastorije en de Skâns, it noardlike diel. 

De bewenners bestienen yn haadsaak fan de skipfeart. Mids 19e iuw wienen der noch twa skipshellingen. De oan de "Hearrewâl" steande N.H.-tsjerke is nei alle gedachten boud (earste stien lein yn 1775) op de grûnslaggen fan in âldere tsjerke (H.Johannes) - neffens oare boarnen stie it âlde tsjerkje by it tsjerkhôf oan de Jousterwei (ôfbrutsen yn 1713 à 1715) en bestiet út in rjochthoekich skip mei 3/8 sluting. Yn de foargevel in stien mei opskrift en wapen. Foar de tsjerke twa hikkeslipers mei twa lizzende liuwen derop. 

Yn 1542 stienen oan de Hearrewâl al in pear huzen oan in yn minne steat ferkearende wettergong (foargonger fan de Hearresleat). It graven fan de Hearresleat wie yn 1557 oan Akkrum ta komd. Op 26 augustus 1876 waard oanbestege *het maken van een stenenwalmuur te Nijehaske vanaf de scheiding met Schoterland (het brugje over de Veenscheiding) tot de opslag bij de basculebrug*. 

Yn 1900 waarden de balstiennen fan de Hearrewâl ferfongen troch 'strjitklinkers'. It âlde ophelbrechje oan de mûning fan de Engelenfeart waard yn 1934 troch in nije (baskule-)brêge ferfongen. Dat barde mei yn it ramt fan de ferbettering fan de Engelenfeart ta '2e klasse farwetter'.
Hebbe Hebbes

**Hebbe Hebbes** (Wierum (Westdongeradiel), 15 augustus 1850 - Wolvegea, 15 septimber 1931) wie boargemaster fan de eardere gemeente Skoatterlân fan 1 maart 1906 oant ein april 1928.

Hebbes folge Lambertus Feits Gzn. op, wylst boargemaster Falkena syn opfolger waard. Hy fêstige him op It Hearrenfean, Anjewier, op 11 maaie 1906 kommende fan Delfsyl. Ut it befolkingsregister fan Skoatterlân waard hy op 30 april 1928 ôfskreaun fanwege fertrek nei Beetstersweach. Hy hat ek yn Grins wenne. Foardat er boargemaster fan Skoatterlân waard wie hy ofsier yn it KNYL, boargemaster fan Súdbroek en boargemaster fan Delfsyl. 

Hebbes wie troud mei Anje Wubbina Boelma (Nieuw-Beerta, 1858); harren dochter Maria Petronella Anna waard berne op 09-01-1878 op Amboina (Ambon) en Wubbina Frederika Gesina (1888-1976) waard berne yn Saparoea (Nederlânsk-Ynje)

Hebbes wie Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau. Op It Hearrenfean is de yn 1949/1950 oanleine H. Hebbesstrjitte nei him neamd. It is de ferbining yn noardeastlike rjochting fan de Boargemaster Falkenawei mei de Coehoorn van Scheltingawei (lâns de foarside fan 'Marijke Hiem').
Jagtlust

**Jagtlust** wie in bûtenpleats of state yn Aldskoat en stie op it plak fan it eardere Tektronix. 

Der is noch in fiver en inkele stikken fan de kelder oer. It boerespultsje hearde as túnmanswente by it bûten. 

Op de kaart fan Schotanus fan 1718 stiet it bûten al oanjûn en is dan eigendom fan de famylje Bouricius. It wie doe nei alle gedachten in stimdragende sate mei in pear keamers foar de eigener. Yn 1789 wurdt it foar it earst neamd yn it reëel-kohier as 'een buitenplaats met huizinge, hovinge en hiemenge, met wandelbos en wallen'. It is dan eigendom fan de grytman Martinus van Scheltinga (1777 - 1795), dy't it út de boedel fan syn omke grytman Menno Coehoorn van Scheltinga (1715 - 1777) erfd hawwe sil, as foud fan syn dochter Martha Kinnema van Scheltinga. Yn it kohier stiet teminsten fermelden "Nomen Filiaie", wat frij oersetten betsjut "op namme fan syn dochter". Dizze Martha (1774 -1847) wie neamd nei har âld-muoike Martha Kinnema van Scheltinga, de frou fan de earder neamde grytman Menno Coehoorn van Scheltinga (sjoch de wapenboerden boppe de tsjerkedoarren fan Nijhoarne en Aldskoat. Martha boaske yn 1801 mei Pompejus Onno van Vierssen (1765 - 1852), earst offisier en letter Maire fan De Knipe (1811 - 1816), dêrnei grytman fn Weststellingwerf (1816 - 1820) en grytman fan Skoatterlân (1820 -1833). It houlik bleau sûnder bern. Martha wenne yn Aldskoat, har man op It Hearrenfean. 

Yn 1832 ferkocht Martha it bûten oan Jan Berend Wouters (heit fan Julia, dy't de Wouterstifting oprjochte). Dizze ferkocht it yn 1845 oan jonkhear mr. Onno Reint van Andringa de Kempenaer, nei waans dea (1868) it bûten yn ferfal rekke. It waard urven troch Mr. Pieter Heringa Cats en nei dy syn dea troch Johannes Bieruma Oosting, waans erven it op ôfbraak ferkeapje lieten (1875). 

Jagtlust moat in frij leech gebou west hawwe mei 22 keamers - yn huzinge Oranjestein yn It Oranjewâld is noch in ôfbylding der fan mei twa foto's yn it Museum Willem van Haren. Jhr. Andringa de Kempenaer wie in bekend lânûntginner en hie in modelbuorkerij neist it eardere molkfabryk - no meubel-buorkerij.
Jan Sluijters

**Jan Sluijters** ('s-Hertogenbosch, 17 desimber 1881 - Amsterdam, 8 maaie 1957) wie in Nederlânsk keunstskilder. Hy ûntwurp ek affysjes en wie boekbânûntwerper. 

Hy hâlde in soad ta yn Itaalje, Spanje en Frankryk. Stie ûnder ynfloed fan Cézanne, Gauguin en Van Gogh kaam ta in ferienfâldiging fan de foarm; sinlik en hertstochtlik koloryt, dat him benammen yn syn blommen en neakten oppenearret. Syn portretten tsjûgje fan in skerpe psychologyske observaasje. Fierders skildere er stillibbens, figuerstikken, lânskippen ensfh. 
Ek makke er yllustraasjes foar berneboeken.

## Museums
* Noardbrabânsk Museum yn 's-Hertogenbosch (ôfdieling mei ferskate skilderijen fan Jan Sluijters)
* Dordrechts Museum yn Dordrecht 
* Van Abbemuseum yn Eindhoven 
* Van Gogh Museum in Amsterdam
* Steedlik Museum Alkmaar yn Alkmaar

## Skilderijen
* *Rêstend neaken*, 1931
* *Two Women Embracing*, 1905 
* *Spaanse danseres*, 1906
* *Boomgaard te Heeze*, 1909
* *Villa Vita Nuova*, 1910
* *Landschap met korenschoven*, 1910
* *Portret van Dorry Kahn*, 1920
* *Liesje is jarig*, 1929

## Keppelings om utens
* Ofbyld fan in skilderij út 1931
* Tentoanstelling Jan Sluijters yn de Keunsthal
* Jan Sluijters op Artcyclopedia mei in soad links
* Jan Sluijters as boekyllustrator
Johannes Jurres

**Johannes Hendricus Jurres** (Ljouwert, 17 jannewaris 1875 – Amsterdam, 2 augustus 1946) wie in romantysk keunstskilder.

## Biografy
Hy wie in soan fan skroar Hendricus Jurres en Christina Geertruida van der Veer. De katolike húshâlding hie it net breed, mar de jonge Jurres waard gjin striebreed yn 'e wei lein doe't er keunstner wurde woe. Syn tekenlearaar op de HBS Jan Bubberman ûnderkende en stimulearre syn talint.

Fan syn 15e ôf oan wenne en wurke Jurres yn Amsterdam. Hy reizge nei Italië, Switserlân en Spanje. Hy besocht it Prado yn Madrid en reizge fierder nei Granada dêr't er in skoft wenne en wurke. Syn earste oplieding krige er oan de *Rijksschool voor Kunstnijverheid* te Amsterdam en dêrnei de Ryksakademy dêr't er les krige fan ferneamde skilders as August Allebé, Carel Dake en Nicolaas van der Waay. Jurres syn oeuvre befette oaljeferven, akwarellen, tekeningen, etsen en litografyen. 

Yn 1921 waard er heechlearaar oan de Ryksakademy te Amsterdam. Hy wie dêr lid en sûnt 1944 ek foarsitter fan Arti et Amicitiae. Wurk fan him sit yn de kolleksje fan it Frysk Museum, it Dordrechts Museum, it Singer Museum te Laren (Noard-Hollân) en it Ryksmuseum Van Bilderbeek-Lamaison te Dordrecht.

Begjin 20e iuw wie der in opkommend histoarysk bewustwêzen en wie Jurres in wurdearre keunstner. Benammen nei de oarloch, yn in tiid fan fernijing en eksperimint, waard Jurres lang as net nijsgierrich en âlderwets beskôge. Mei troch in tal útstallingen ein 20e iuw wurdt Jurres wer mear wurdearre en yn 2010 hat it Frysk Museum fiif skilderijen fan him oankocht.

Jurres grypte werom op bibelske foarstellings of hichtepunten út de wrâldliteratuer, lykas de "Don Quichot" fan Miguel de Cervantes. Hy keas foar syn histoarjeskilderijen de meast dramatyske mominten en fersterke de dramatyk troch donkere kleuren te brûken en te wurkjen mei wat losse fervestreken.

Hy troude yn 1911 yn Nice mei Madeleine Guillouard. Ien fan harren soannen, André Jurres, waard pianist en bestjoerder yn de muzykwrâld.

Johannes Hendricus Jurres stoar yn de âlderdom fan 71 jier yn Amsterdam.

## Learlingen
By de learlingen fan wienen: 
* Hubert van Lith (1908-1977)
* Gerard Westermann (1880-1971)
* Willem Hofhuizen (1915–1986)
* Jaap Min (1914–1987) 
* Anton Rovers (1921-2003)
* Abraham Fresco (1903-1942)
* W.G. van de Hulst jr. (1917-2006)

## Kar út syn wurk

Johannes Hendricus Jurres - Portret fan keninginne Wilhelmina.jpg|Portret fan keninginne Wilhelmina, dat. 1900-1910
Johannes Hendricus Jurres - Portret fan in famke mei frissels.jpg|Portret fan in famke mei frissels, styl jierren '30
Johannes Hendricus Jurres - Terskjende hynders yn 'e Provence, dat. 1900-1943 K917.jpg|Terskjende hynders yn 'e Provence, dat. 1900-1943
Johannes Hendricus Jurres - Don Quichot en de kettinggongers, dat. net witten 0182.JPG|Don Quichot en de kettinggongers, dat. net witten
Johannes Hendricus Jurres - Ezel.jpg|Ezel, 1915


## Keppelings om utens
* RKD, biografyske gegevens
Joris in 't Veld

**Joris in 't Veld** (Dubbeldam, 5 july 1885 - De Haach, 15 febrewaris 1981) wie in mearsidich sosjaaldemokratysk politikus (û.o. minister), heechlearaar yn Leien, lid fan de Ried fan Steat, bestjoerder en ien fan de grûnlizzers fan bestjoerswittenskippen yn Nederlân. 

Yn 1937 folge hy Kornelis ter Laan op as boargemaster fan Saandam en waard yn dat jier lid fan de Earste Keamer foar de SDAP. As Partij fan de Arbeid-minister fan Weropbou en Folkshûsfesting yn de kabinetten-Beel I en -Drees I en -Drees II brocht hy ûnder mear de Wederopbouwet ta stân. 

Hy hearde fuort nei de oarlochsjierren ta de oprjochters fan Humanitas en it Humanistysk Ferbûn. Hy wie foarsitter fan Humanitas en siet yn it haadbestjoer fan it Humanistysk Ferbûn en wie sadwaande fan grutte betsjutting foar uit humanistyske folksdiel. Op It Hearrenfean is in humanistysk wenkompleks nei him neamd. It stiet oan de P.J. Troelstrawei.

## Publikaasjes
In 't Veld skreau ferskate artikels en tsientallen boeken, wêrûnder:
* 1929, *Nieuwe vormen van decentralisatie*
* 1932-34, *De inrichting van onzen staat gezien van sociaaldemocratisch standpunt*. Amsterdam. 
* 1936, *Nog steeds: naast de rode de blauwe vaan*. Utrecht
* 1938, *Bestuursinrichting van de Wieringermeer* Alphen aan den Rijn 
* 1945, *Economische en sociale ordening*. Amsterdam 
* 1950, *De betekenis der gemeente voor de toekomst van West-Europa*. Heemstede
* 1953, *Krotopruiming en vernieuwing van bebouwde kernen*. De Haach.
* 1962, *Inleiding tot de bestuurswetenschap* ism H.A. Brasz en A. Kleijn.
* 1968, *Essays in administration*. De Haach.
* 1970, *Vooruitziende bestuurswetenschap. Een futurologische verkenning*. De Haach
* 1972, *Ons staatsbestuur in een stroomversnelling*, De Haach.
* 1979, *Beginselen van behoorlijk bestuur*, Zwolle.
* 1980, *Planning als maatschappelijke vormgeving*, J. in 't Veld (red.). Dimter: Van Loghum Slaterus.

## Literatuer
*  - *Veld, Joris in 't (1895-1981)*, in: *[[Biografisch Woordenboek van Nederland]]*, deel IV, 512 
*  - *Prof.mr. Joris in 't Veld (1895-1981). Een knappe, saaie socialist*, yn: *[[De Nederlandse Gemeente]]* 35 (1981). 
*  - *In bescheiden mate: liber amicorum Mr J. in 't Veld*, Nysingh Bitter & De Vries Robbé advocaten. (1994),

## Keppeling om utens
*[Veld, Joris in 't (1895-1981) [A.A. de Jonge], Biografysk Wurdboek fan Nederlân]
* [Beskriuwing fan syn libbensrin, [Europa-nu]]
Jan Pelletier Engelman

**Jan Pelletier Engelman** (Weidum, 17 desimber 1843 - It Hearrenfean, 29 maaie 1907) wie boargemaster fan Skoatterlân en lid fan Deputearre Steaten fan Fryslân.

Engelman wie boargemaster fan Skoatterlân fan 22 jannewaris 1891 - 19 july 1901 doe't hy steatelid waard. Syn opfolger op It Hearrenfean wie Lambertus Feits Gzn. Hy hat wenne yn huzinge 'Honk' oan de Boargemaster Falkenawei op It Hearrenfean. J.P. wie presidint fan it Algemien Nederlânsk Plysje Bûn, dat in tinkteken op syn grêf sette litten hat. It begraafplak tusken de Minckelersstrjitte en it Gashâldersplein is wylst romme, mar inkele sarken, wêrûnder dy fan Engelman binne as oantinken bewarre bleaun.
Dolly Parton

**Dolly Rebecca Parton** (Sevierville (Tennessee), 19 jannewaris 1946) is in Amerikaanske countrysjongster, tekstskriuwster, aktrise en filantroop.
Yn de 45 jier sûnt har hitparadedebút is hja altyd ien fan de meast súksesfolle froulike artysten yn de skiednis fan de *country* bleaun. Dat smiet har de titel fan *De keninginne fan de Country Music* op.

## Trivia
It earste kloande bist wie in skiep en waard troch wittenskippers nei har ferneamd om't Dolly kloand waard út weefsel fan in jaar.

Parton hat der nea in geheim fan makke dat hja ferskate kosmetysk-sjirurgyske yngrepen ûndergien hat, mar earst yn 2002 hat hja tajaan wollen dat hja ek in boarstfergrutting dwaan litten hie. Neffens Parton is dat lykwols earst healwei de 80-er jierren west, nei't hja slim ôffallen wie en har boarstomfang dêr tige fan te lijen hân hie. Har búste is in wichtich hannelsmerk, dat dy is fersekere foar $600.000.

## Diskografy
Studio Albums:
* *Sha-Kon-O-Hey! Land of Blue Smoke* (2009)
* *Backwoods Barbie* (2008)
* *Those Were the Days* (2005)
* *For God and Country* (2003)
* *Halos & Horns* (2002)
* *Little Sparrow* (2001)
* *The Grass Is Blue* (1999)
* *Hungry Again* (1998)
* *Treasures* (1996)
* *Something Special* (1996)
* *Slow Dancing with the Moon* (1993)
* *Eagle When She Flies* (1991)
* *White Limozeen* (1989)
* *Rainbow* (1987)
* *Real Love* (1985)
* *The Great Pretender* (1984)
* *Burlap & Satin* (1983)
* *Heartbreak Express* (1982)
* *9 to 5 and Odd Jobs* (1980)
* *Dolly, Dolly, Dolly* (1980)
* *Great Balls of Fire* (1979)
* *Heartbreaker* (1978)
* *Here You Come Again* (1977)
* *New Harvest... First Gathering* (1977)
* *All I Can Do* (1976)
* *Dolly: The Seeker/We Used To* (1975)
* *The Bargain Store* (1975)
* *Love Is Like a Butterfly* (1974)
* *Jolene* (1974)
* *Bubbling Over* (1973)
* *My Tennessee Mountain Home* (1973)
* *My Favorite Songwriter: Porter Wagoner* (1972)
* *Touch Your Woman* (1972)
* *Coat of Many Colors* (1971)
* *Golden Streets of Glory* (1971)
* *Joshua* (1971)
* *The Fairest of Them All* (1970)
* *My Blue Ridge Mountain Boy* (1969)
* *In the Good Old Days (When Times Were Bad)* (1969)
* *Just Because I'm a Woman* (1968)
* *Hello, I'm Dolly* (1967)

## Filmografy

## Keppeling om utens
* Dolly Parton Music (offisjele muzyk stee)
* Dolly Parton.com (Offisjeel webstek)
* ''Country Music Hall of Fame and Museum''
* Ynterview mei Charlie Rose, op 5 juny 2009
Boarstfergrutting

In **boarstfergrutting** is in yngreep wêrby't de frouljusboarst operatyf fergrutte wurdt. Dêrfoar wurdt eigen weefsel of keunstmateriaal brûkt om in natuerlik lykjend boarst te meitsjen. Somtiden wurde der ek feroarings oan de spien en de spienhôf oanbrocht. De earste boarstfergruttings waarden yn 1890 útfierd, troch in ynspuitsjen fan dierlik fet (wat lykwols ferskriklike ûntstekkings ta gefolch hawwe koe).

Boarstfergrutting is de lêste tsien jier in populêre yngreep wurden, foaral yn fermiddens fan artysten. Der wurdt ûngelyk oer tocht en út en troch komt de yngreep negatyf yn it nijs fanwege de komplikaasjes dy't der ûntstean kinne. Tsjintwurdich litte manlju ek wolris in keunstmjittige opfolling oanbringe at hja harren boarstspieren better útkomme litte wolle.

Guon artysten hawwe witte litten dat hja tsjin dizze foarm fan plastyske yngrepen binne. Yn Nederlân ha dat ûnder oaren Angela Schijf en Judith Visser west.


Ofbyld:MaxiMounds.jpg|*Ekstreem fergrutte boarsten by [[Maxi Mounds]]*
Ofbyld:Saline-filled breast implants.jpeg|*Mei fysiologysk sâlt folde ymplantaten*
Ofbyld:Silicone gel-filled breast implants.jpeg|*Mei silikoanedzjel folde ymplantaten*


## Sjoch ek
* Grutte-boarstesjenre

## Keppeling om utens
* Webstee oer boarstfergrutting
Chelsea Charms

**Chelsea Charms**, echte namme ûnbekend (Minneapolis/Sint-Paul (Minnesota), 7 maart 1976) is de artystenamme fan in Amerikaansk grutte-boarstemodel, ynternetmodel, en stripper.

Charms seit op har webstee dat har boarsten 11.8 kg it stik wage. Fan harsels hie hja in kup D.

Doe't har in kear frege waard at hja ek lêst fan de rêch hie, andere sy: "No, but exercise is the key." Charm hâldt fan lêzen, trochstrings ien boek yn de wike. Har favorite skriuwers binne Ha Jin, Anne Rice en Charles Dickens.

## Filmseleksje
* *Introducing Chelsea Charms*
* *Changing Chelsea*

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Chelsea Charms
* Biografyske gegevens en filmografy fan Chelsea Charms yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Chelsea Charms by ''Photoclubs''
* Chelsea Charms op ''PortOfDebauchery''
Boarstferlytsing

**Boarstferlytsing** is in sjirurgyske yngreep wêrby't de boarsten ferlytse wurde troch it weinimmen fan fet-, hûd- en klierweefsel. Dy proseduere kin ek tapast wurde om foar te kommen dat de boarsten hingjen geane, út reden fan estetyk. Lykas by boarstfergrutting wurdt de yngreep fral by froulju útfierd, mar dan meast at sy der lichaamlike lêst fan hawwe, sa as: pine yn 'e nekke, pineholle, rêchpine, rûngearens en swierrichheden mei it sykheljen. By manlju wurdt it foaral dien yn gefal fan gynekomasty.

## Komplikaasjes
* It gefoel yn it boarst, benammen de spien, kin feroarje.
* Der kinne swierrichheden mei boarstfieding út fuortkomme.
* Groedefoarming mei as gefolch asymmetry en it ûntstean fan hurde knobbels.
* Untstekking mei groedefoarming.

## Keppeling om utens
*Boarstfieding nei ferlytsing (BFAR) (ing)
Gynekomasty

**Gynekomasty** (*gynaecomastia* fan it Grykske *gyne* 'frou' en *mastos* 'boarst') is it ûntstean fan abnormaal boarstweefsel by de man.
Karst de Jong

**Karst de Jong** (Nijehaske, 30 maaie 1866 - It Hearrenfean, 14 desimber 1945) wie sosjalistysk wethâlder op It Hearrenfean en Frysk Steatelid.

Al jonge fielde er him oalutsen ta de opkommende arbeidersbeweging. Der gie in grutte ynfloed fan him út yn de pleatslike ôfdielingen fan it Bûn foar algemien kies- en stimrjocht, It Soasjalistysk Bûn en de Democratische Kiesvereniging 'Rjocht troch See'. Doe't de SDAP yn 1902 oprjochte waard op It Hearrenfean wie De Jong har earste foarsitter. Hy bleau dat oant 1926 (útsein in pear koarte tuskenskoftkes).
Yn 1897 waard hy riedslid fan de destiidske gemeente Skoatterlân, yn 1902 folge syn beneaming ta wethâlder. Hy wie de earste sosjaal-demokratyske wethâlder yn Nederlân.

Neist syn besliste politike oertsjûging wie De Jong in praktysk man. Yn 1907 waard hy keazen ta lid fan Provisjale Steaten fan Fryslân. Yn 1919 waard hy beneamd ta lid fan Deputearre Steaten fan Fryslân, wêrtroch't in ein kaam oan syn lidmaatskip fan de gemeenteried en syn wethâlderskip.

As deputearre behearde hy de portefúlje 'Tasicht op de gemeentebestjoeren' wylst hy dêrneist sitting hie yn ferskate troch it provinsjebestjoer ynstelde kommisjes. Troch in slepende sykte lei hy yn 1930 syn funksje dan Deputearre del. Wol bleau hy earst noch lid fan Provinsjale Steaten, mar syn lichaamlike tastân behindere him stadichoan mear noch oan it provinsjaal bestjoer mei te wurkjen. 
Nei in langduorjend lijen ferstoar Karst de Jong  yn 1945 yn it ferpleechhûs "Huzinge Johanna" oan de Hearrewâl op It Hearrenfean.

Nei him is yn 1959 de K.de Jongwei neamd dy't fan de Atalantastrjitte oant de Jan Mankesleane en de Alma Tademawei op It Hearrenfean rint.
Jan Keestra

**Jan Keestra** (It Hearrenfean, 9 juny 1825 - dêre, 10 april 1885) wie gemeentesekretaris fan Skoatterlân.

Jan wie de soan fan dûmny D.G. Keestra fan It Hearrenfean. Hy begûn syn loopbaan as notarisklerk en waard yn 1855 sekretaris fan Skoatterlân, wat er oant syn dea ta bliuwe soe. Hy wie mei-oprjochter fan Keninklike Iisferiening Thialf, dêr't er tusken 1855 - 1861 de earste sekretaris fan wie. Mei syn sweager, dokter Groeneboom, stifte hy in túnkerij mei kassen yn It Mar (letter fa. Visser en yn 2002 blommist Volbeda). Hy wenne op de Dracht yn it pân fan winkelman Popma, letter reisburo). 

De heakse ferbining tusken Karst de Jongwei en de Jan Mankesleane is yn 1958 nei him Keestrastrjitte neamd.
Predikant

In **predikant** (ôfkoarting: *ds* of *ds*.) of **dûmny* is ien dy't foargiet by in [[religy|godstsjinstoefening]] fan [[protestantisme|protestantske]] tsjerke. 

It wurd dûmny komt fan it Latynske wurd *dominus* dat *hear'' betsjut. Dûmny is in oansprektitel lykas professor dat is by in heechlearaar. Foar de oantsjutting fan it berop wurdt it wurd 'predikant' brûkt.
Onno Reint van Andringa de Kempenaer

Jonkhear **Onno Reint van Andringa de Kempenaer** (Grins, 1 july 1801 - Bad Neuenahr (Dútslân), 8 augustus 1868) wie deputearre fan Fryslân.

## Libben en wurk
De Kempenaer wie in soan fan Antoon Anne van Andringa de Kempenaer (1777- 1825), grytman fan Lemsterlân, en Anna Maria Catharina Alberda van Ekenstein (1779-1854). Hy is in telch út it geslacht Van Andringa de Kempenaer en waard ferneamd nei syn pake Onno Reint Alberda van Ekenstein.

Yn 1818 waard er ynskreaun as studint oan it *[[Universiteit fan Frjentsjer|Rijksathenaeum]]* yn Frjentsjer.  Dêrnei waard er yn 1820 ynskreaun as studint rjochten oan de universiteit fan Leien dêr't er yn 1824 promovearre.

Hy wenne yn it midden fan de 19e iuw op it troch him yn 1845 fan J.B. Wouters oankochte bûten 'Jagtlust' ûnder Aldskoat. Dat stie sawat foar it eardere molkfabryk en is yn 1875 ôfbrutsen. De tún waard oanlein troch Lucas Pieters Roodbaard. 

Hy wie grytman fan Lemsterlân en Raarderhim en steatelid fan Fryslân. 

De Kempenaer wie lânboukundige en ûntginner fan namme. Sa liet er de heide tusken de Rotstergaastwei en de Rottumerwei ûntginne en liet dêrta ek de Kempenaerwyk grave. 

Hy stifte in modelbuorkerij (mei Deenske molkenkelder) dy't er sels behearde. Neffens oerlevering moat er in soad ynfloed útoefene hawwe op de oanlis fan it spoar nei Ljouwert. 

Nei him is yn 1953 de Kempenaerssingel op It Hearrenfean neamd. Dy rint fan de Koornbeurswei yn súdeastlike rjochting oant de Luitzen Wagenaarstrjitte, lâns de eastkant fan de Kempenaerswyk. Ek in legere skoalle krige syn namme.

## Houliken
De Kempenaer troude op 18 novimber 1829 yn Ljouwert mei Richtje Johanna Gosliga, dochter fan Pier Gosliga, riedshear oan it Hof fan Fryslân, en widdo fan Adrianus Heringa Cats. Nei har ferstjerren troude er op 21 oktober 1858 mei Maria Henrica Poelman. Beide houliken bleaune sûnder bern.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Lemsterlân
* List fan grytmannen fan Raerderhim
Maxi Mounds

**Maxi Mounds** is in rêstend Amerikaansk bleatmodel, stripper en pornografysk aktrise út Valley Stream, op Long Island, yn 'e steat New York.

## Karriêre
Mounds is bekend fan har ûnbidige boarstymplantaten nei boarstfergruttings. Mounds' ymplantaten binne *polypropylene string breast implants*, dy't it natuerlike boarstweefsel prikkelje sadat it dêrtroch ûntstiene focht de boarsten noch fierder waaksen docht.

Maxi Mounds is opmjitten yn Sarasota, Florida, FS, op 4 febrewaris 2005. It die doe bliken dat hja fuort ûnder de búste 91.44 cm mjitte en mjitten oer de spienen joech de tomstôk 153.67 sm. oan. Sy krige doe in sertifikaat en koe sa Guinness Wrâld Rekordhâlder fan de *World's Largest Augmented Breasts* wurde.

Mounds hat in boek publissearre, *The Maxi Mounds Guide To The World Of Exotic Dancing* (ISBN 0-9734333-1-0)

## Keppelings om utens
* Offisjele webside
* Mounds by de IMDb
Minka

**Minka**, berne as **Michelle Kim** (Seoul, 7 septimber 1960), is de artystenamme fan in Súdkoreaansk-Amerikaansk neakenmodel, stripper en porno-aktrise yn it grutte-boarstesjenre.

Minka hat Fjetnameesk en Frânske foarâlden en waard grut yn Súd-Koreä. Nei de middelbere skoalle gie se oan 't wurk as stripper. Dêrnjonken beoefene Minka op heech nivo tennis, en wûn se yn 1993 mei har partner it dames-dûbelevenemint op 'e saneamde "Aziatyske Olympyske Spullen" dy't dat jiers yn Chicago holden waarden. Sa bedarre Minka yn 'e Feriene Steaten, dêr't hja neitiid besocht om in karriêre as tennistrener op te bouwen. Dat slagge har lykwols net om't se sakke foar in eksamen Ingelsk dat hja nedich hie foar it beheljen fan har Amerikaanske ûnderwiisfoech.

Yn 1995 liet hja har boarsten fergrutsje. Minka seit dat dy 6,1 kg it stik wage. Sy hat te sjen west yn ferskate Amerikaanske telefyzjeshows, û.o. by de *[[The Jerry Springer Show]]* (1996).
 
## Prizen
* *[[AVN Award]]* foar "bêste grutte-boarstefideo fan it jier" (1998)
* *Hustler Busty Beauties* "Centerfold of the Year"
* *Exotic Dancer* Magazine "bêste grutte-boarste-artyste fan it jier" (2000)
* *Score Model of the Year 2005* (djipste dekolletee) (2006)
* *Erotica Hall of Fame* (2007)

## Keppeling om utens
* Minka har offisjele webside
* Biografy by LukeIsBack.com
Klaas Jeltes Hornstra

**Klaas Jeltes Hornstra** (It Oranjewâld, 5 novimber 1846 - Aldskoat, 25 oktober 1911) wie ien fan de oprjochters fan it molkfabryk en earmfâd yn Aldskoat. 

Hornstra wie foarsitter fan de kommisje dy't krewearre foar in koöperative molkfabryk yn Aldskoat. Yn de doe sa ûngeunstige tiid waard in gearwurking sjoen om soks klear te krijen. It fabryk waard oprjchte yn 1900. Fan de feriening dy't it fabryk yn it wurk hold wie Hornstra inkele jierren foarsitter. Hy hat jierrenlang earmfâd west fan it boargerlik earmbestjoer fan Skoatterlân. 

By syn stribjen nei it molkfabryk hie Hornstra de folle steun fan syn lânhear, de hear J. Bieruma Oosting, dy't pro deo ôfstân die fan de foar de bou fan it fabryk needsaaklike grûn. Meiwurkers fan Hornstra wienen de feehâlders Piet Hofstee, Hans Hoekstra en Watse Hepkema.
Tsjinwurking krigen se fan Auke Snijder (feehâlder by de draai oer de Engelenfeart), dy't nammers syn lânhear jonkhear Mr. Engelen yn Ljouwert war die foar in molkfabryk oan de Engelenfeart. De geunstiger, mear sintraal lizzende posysje fan Aldskoat hat op it lêst de trochslach jûn. It fabryk is yn 1964 opheft nei in fúzje mei oare molkfabriken.
Henk Terlingen

**Hendrik Lodewikus Eduard Maria (Henk) Terlingen ** (Amsterdam 31 augustus 1941 - Geldermalsen, 12 july 1994) wie in Nederlânsk radio- en telefyzjepresintator.

Terlingen waard nasjonaal bekend doe't er mei Chriet Titulaer de live-útstjoerings fan de Amerikaanske moannelanningen op de telefyzje presintearre en bekommentariearre. Hy krige doe de bynamme 'Apollo Henkie'.

Teffens presintearre Henk Terlingen sportprogramma's sa as *Sport in Beeld* (de foargonger fan Studio Sport) en de radio-útstjoerings fan de Olympyske Spullen. Terlingen syn presintaasjewurk rekke yn de nederklits doe't er in stimoandwaning krige, nei alle gedachten ek mei troch syn alkoholisme en swiere smoken. Doe hat er him talein op PR-wurk en redaksjewurk. Dy nije faze fan syn karriêre waard lykwols ôfbrutsen doe't de longkanker him oppenearre, dert er ek oan stoarn is.

Terlingen wie troud mei Mia Mathot dêr't er in soan David mei hie. Troch Terlingen syn alkoholisme rekke it houlik tenein, mar nei in ôfwenningskuer binne sy op 'en nij troud. Op oantrúnen fan David Terlingen is der in biografy oer syn heit skreaun. De biograaf is fan betinken dat Terlingen oanhelle wie mei it Syndroom fan Asperger.

Op 28 septimber 2007 waard de planetoïde (12135) Terlingen nei him ferneamd fanwegen syn bydrage oan it omtinken foar de romtefeart yn Nederlân.
Klaas Jans Visser

**Klaas Jans Visser** (1880 - 1939) wie riedslid en direkteur fan it bûterfabryk yn Lúnbert.

Hy hat in soad foar de mienskip op 'De Streek' betsjutten. 
Sa stiet op it tsjerkhôf fan Lúnbert in wyt moarmeren stien mei de tekst: "Oanbean fan de forieningen út de Streek en "Zevenwouden", út tankbrens for alles hwat hij for harren dien hat". Dizze ferienings binne de Ferienings foar wurkferskaffing, de iisklub Oller, it Lêsselskip, de Boerelienbank, it Sikefûns, D.I.T.O. en de Keatsferiening. Visser wie ek in tiidlang direkteur fan de brânfersekeringsmaatskippij "Zevenwouden".
Hy wie lid fan de ried fan Aenjewier fan 2 septimber 1913 oant 13 augustus 1917.
Klaas Rienks Post

**Klaas Rienks Post** (It Hearrenfean, 11 jannewaris 1874-1936) wie oannimmer en gemeente-arsjitekt fan Aenjewier. 

Hy wie troud mei Gertje Clerken wenne earst oan de Tsjerkestrjitte, letter oan de Pastorijeleane. Sûnt 1921 wie er gemeente-arjitekt fan Anjewier. Nei syn ûntwerp en ûnder syn tafersjoch is ûnder oare it âlde diel fan it sikehûs 'De Tsjongerskâns' op It Hearrenfean boud. Hy wie ek ferantwurdlik foar de útwreiding Noard en it Sportpark. Ek op oare gebieten wie Post aktyf, as ponghâlder fan it túnbou-foarbyld-bedriuw fan Anjewier en as foarsitter fan it kolleezje fan reginten fan it ferpleechhûs. Post wie ek presidint-pastorijefâd fan de Herfoarme Gemeente Tsjalbert. Nei de ienwurding fan gemeente It Hearrenfean waard hy yn syn 60e jier direkteur gemeentewurken fan de nije gemeente.
Johannes Kolk

**Johannes Kolk** (Wolvegea, 26 april 1878 – Grins, 22 augustus 1939) wie de boargemaster fan Aenjewier.

Kolk krige syn earste oplieding oan de gemeentesekretary fan Wolvegea. Yn 1915 waard er gemeentesekretaris fan Idaarderadiel en noch wer twa jier letter boargemaster fan Aenjewier. Hy wie hjirmei de earste sosjalistyske boargemaster yn Fryslân, de twadde fan Nederlân. 

Yn 1919 folge syn beneaming ta foarsitter fan de Ried fan Arbeid op It Hearrenfean. Fjouwer jier letter waard hy lid fan de rie fan de gemeente Haskerlân. Nei opheffing fan de Ried fan Arbeid op It Hearrenfean waard Kolk beneamd as foarsitter fan de Ried fan Arbeid yn Grins. Hy hat lid west fan de kommisje 'Heerenveen-één', lid fan it bestjoer fan it sikehûs op It Hearrenfean, lid fan it haadbestjoer fan de provinsjale feriening Frysk Folkssanatoarium en bestjoerslid fan de Underlinge brânwaarboarchferiening It Hearrenfean.

Kolk ferstoar op 61-jierrige leeftyd nei in operaasje yn Grins. Hy waard op 26 augustus 1939 te hôf brocht op it Esserveld.
Anne Meinesz

**Anne Meinesz** (Balk, 28 april 1814 - Aldskoat, 13 desimber 1884 ) wie de earste boargemaster fan Skoatterlân (1851-1878). Hy folge grytman mr. Hans Willem de Blocq van Scheltinga op yn oktober 1851.

Foar syn beneaming ta boargemaster fan Skoatterlân wied er boargemaster fan Sleat. Stêdlike gemeenten hienen fan âlds in boargemaster; yn plattelânsgemeenten waard sa'n magistraat (foar it yn wurking treden fan de gemeentewet) in grytman neamd. 

Yn syn boargemastertiid yn Skoatterlân binne in soad wegen ferhurde, wêrûnder de wei fan Aldskoat nei Hoarnstersweach en de Rottumerdyk (foarhinne Rotsterfuotpaad). Meines hearde ta dejingen dy't -mei fertuten- aksje fierd hawwe foar de oanlis fan it spoar Meppel-Ljouwert. 

Yn 1853 makke hy mei Mr. A. Jongstra en Mr. C.L. fan Beijma thoe Kingma plannen foar it drûchlizzen fan de Tsjûkemar (dat foar in diel yn Skoatterlân lei). De kosten waarden rûsd op f. 460.000,--, wêrfoar't men ± 2000 ha frij goede grûn hoopte te krijen. Troch te min dielname is it plan net útfierd. 

Meines ferstoar op Heremastate, yn 1958 waard op It Hearrenfean de Anne Meinesstrjitte, tusken de J.P. Engelmanstrjitte en de H. Hebbesstrjitte nei him neamd.
Melchior Bernards de Grote

**Melchior Bernards de Grote** wie fan 1540-1580 haad fan it kleaster fan Aldskoat. Dit konvint bestie fan 1299 -1580. De geastlike, dy't oan it haad fan it konvint (kommanderij) fan de Dútske Oarder stie droech de titel 'kommandeur'. 

Yn syn tiid fan kommandeur waard de Feankompanjy oprjochte (1551). De Grote wie in man fan kwizekwânsje mei in grutte belangstelling foar de feanûntginning. Neist Fan Dekema wie hy dé man, folle mear as Van Cuck en Foeyts. Op hast alle keapakten fan feangrûnen -der binne in lytse 200- stiet syn hantekening. As de rjochterhân fan Fan Dekema is hy ien fan de grûnlizzers fan it lettere It Hearrenfean. 

De yn 1951 oanleine Melchior de Grotestrjitte leit yn it gebiet dat al foar it ûntstean fan It Hearrenfean Kommanderijikkers hiet.
Halbe Binnerts

Mr. **Halbe Binnerts** (It Hearrenfean, 26 oktober 1842 - Voorburg, 5 jannewaris 1922), wie lid de Provinsjale Steaten fan Fryslân, lid fan de Earste Keamer fan de Steaten-Generaal, sekretaris fan de Keamer fan Keaphannel en foarsitter fan de Milysjeried yn it 2e militêre distrikt yn Fryslân. 

Halbe Binnerts wie jierrenlang abbekaat op It Hearrenfean. Yn 1870 troude er mei Magdalena Hermanna Greidanus. Fan 1899-1911 wenne de mennist Binnerts yn Ljouwert. 

Foar de ienwurding fan it plak It Hearrenfean hat er him tige ynsetten. Syn plan wie om elke fan de beide gritenijen Anjewier en Skoatterlân in stik ôf te nimmen. Hy hie hjirfoar al in ûntwerp fan wet opsteld. Hy wenne oan de Heidebuorren op it Fean. Op 18 novimber 1920 is hy ferfearn nei Voorburg.
Bridget Fonda

**Bridget Jane Fonda** (Los Angeles, Kalifornje, 27 jannewaris 1964) is in Amerikaansk aktrise.

Yn 1988 hie hja har earste grutte filmrol yn *You Can't Hurry Love*. It jier dêrnei spile se yn films as *Shag* en *Strapless*. Sy foel earst goed op yn *Scandal* út 1989, dêr't hja in wier besteande Britske *call-girl* Mandy Rice-Davies yn spile. Dy film levere har in *Golden Globe-nominaasje* op. Yn 1990 hie se in lytse rol as sjoernaliste yn *The Godfather Part III*.

Yn 1992 folge it grutte trochbrekken mei haadrollen yn twa súksesfolle films, *Singles* en *Single White Female*. Yn de jierren dêrnei hie Fonda grutte rollen yn *Point of No Return*, *Bodies, Rest, and Motion* (beide 1993) en *[[It Could Happen to You (film út 1994)|It Could Happen to You]]* (1994). Yn 1997 spile hja in atypyske rol yn *[[Jackie Brown (film)|Jackie Brown]]* fan Quentin Tarantino, as in *beach babe* (**'strânmokkel**') ûnder ynfloed fan himp. In jier letter koene wy har sjen as swiere frou fan Bill Paxton yn Sam Raimi syn film *A Simple Plan*.

Op 29 novimber 2003 troude se mei filmkomponist Danny Elfman. Sy hawwe in soan, berne yn 2005.

## Filmografy
**[[Partners (1982 film)|Partners]]* (1982)
**[[Aria (film)|Aria]]* (1987)
**You Can't Hurry Love* (1988)
**[[Light Years (film)|Light Years]]* (1988) (stim yn de Ingelske útfiering)
**[[Scandal (1989 film)|Scandal]]* (1989)
**Jacob Have I loved (1989)
**Shag* (1989)
**Strapless* (1989)
**Frankenstein Unbound* (1990)
**The Godfather Part III* (1990)
**Out of the Rain* (1991)
**Doc Hollywood* (1991)
**Iron Maze* (1991)
**Drop Dead Fred* (1991)
**Leather Jackets* (1992)
**Single White Female* (1992)
**Singles* (1992)
**Army of Darkness* (1992)
**Bodies, Rest & Motion* (1993)
**Point of No Return* (1993) AKA. (bûten de FS.) *The Assassin* ('De Moardner')
**Little Buddha* (1993)
**It Could Happen to You* (1994)
**The Road to Wellville* (1994)
**Camilla* (1994)
**Rough Magic* (1995)
**Balto* (1995) (stim fan [[List of Balto characters#Jenna|Jenna]])
**City Hall* (1996)
**Grace of My Heart* (1996)
**Touch* (1997)
**Mr. Jealousy* (1997)
**Jackie Brown* (1997)
**Break Up* (1998)
**A Simple Plan* (1998)
**Finding Graceland* (1998)
**Lake Placid* (1999)
**South of Heaven, West of Hell* (2000)
**Delivering Milo* (2001)
**Monkeybone* (2001)
**Kiss of the Dragon* (2001)
**No Ordinary Baby* (2001)
**The Whole Shebang* (2001)
**Snow Queen* (2002)

== Literatuer ==
*  - The Fondas: A Hollywood Dynasty, 1991.

== Keppeling om utens ==
*[http://www.tvguide.com/celebrities/bridget-fonda/142829 Bridget Fonda by TVGuide.com]
*[http://www.nndb.com/people/963/000025888/ Bridget Fonda op *Notable Names Database'']
Annette Bening

**Annette Bening** (Topeka (Kansas), 29 maaie 1958) is in Amerikaansk aktrise. Benning ferfarde al as bern nei Kalifornje. Nei de middelbere skoalle studearre hja Drama en debutearre yn it teäter mei *Coastal Disturbances* yn New York. 

Har earste film wie de telefyzjefilm *Manhunt for Claude Dallas* yn 1986. Se ferskynde foar it earst op it wite doek yn 1988 yn de film *The Great Outdoors*. Har karriêre naam doe de guit en hja krige Oscar nominaasjes foar har rol yn *The Grifters*, 1990 en *American Beauty* yn 1999. Yn 2005 wûn se de Golden Globe foar bêste aktrise yn de komeedzje *Being Julia*.

Bening moete akteur Warren Beatty op de set fan *Bugsy* (1991), en hja boasken yn 1992. It pear hat fjouwer bern.

## Filmografy <small>(kar-út)</small>
* 1986 - *Manhunt for Claude Dallas* (TV)
* 1988 - *The Great Outdoors* 
* 1989 - *[[Valmont (film)|Valmont]]*
* 1990 - *Postcards from the Edge* 
* 1990 - *The Grifters*
* 1991 - *Regarding Henry*
* 1991 - *Bugsy*
* 1994 - *Love Affair*
* 1995 - *The American President*
* 1995 - *Richard III*
* 1996 - *[[Mars Attacks!]]*
* 1999 - *[[American Beauty]]*
* 2003 - *Open Range*
* 2004 - *Being Julia*
* 2006 - *[[Running with Scissors]]*
* 2008 - *[[The Women (2008)|The Women]]*
* 2009 - *Mother and Child*
* 2010 - *The Kids Are All Right*
* 2012 - *Ruby Sparks* – (Ruby Sparks)
* 2012 - *Ginger & Rosa*
* 2012 - *There Is No Place Like Home* 
* 2019 - *[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]*
* 2022 - *[[Death on the Nile (film út 2022)|Death on the Nile]]*