Grutte Omgongen

Yn it hurdfytsen op de dyk binne der trije grutte wedstriden. Dat binne de Omgong fan Frankryk, offisjeel *Tour de France*, de Omgong fan Itaalje, offisjeel *Giro d'Italia*, en de Omgong fan Spanje, offisjeel La Vuelta. Mei-inoar wurde se de **Grutte Omgongen** neamd, en alle trije wedstriden binne te ferlykjen yn formaat, nammentlik trije wiken mei deistige etappen. Se hawwe in spesjale status yn de UCI-regleminten: der wurde mear punten foar de *UCI World Tour* ferdield yn grutte omgongen as yn oare wedstriden,  en it binne de iennige etappe koersen dy't langer as 14 dagen duorje meie.

De Omgong fan Itaalje wurdt trochstrings yn 'e maitiid riden, de Omgong fan Frankryk yn 'e simmer en de Omgong fan Spanje yn 'e hjerst. De Vuelta waard oarspronklik ek ferriden yn de maitiid, meastentiids ein april, mei in pear edysjes yn juny yn de jierren 40. Yn 1995 waard de Omgong fan Spanje lykwols ferpleatst nei septimber om direkte konkurrinsje mei de Omgong fan Itaalje te mijen. De Omgong fan Frankryk is de âldste en meast prestisjeuze fan alle trije.

## Beskriuwing
Yn syn hjoeddeistige foarm wurde de grutte omgongen trije wiken efterinoar holden en omfetsje se meastal twa rêstdagen oan it begjin fan de twadde en tredde wike. As de iepenings etappen plakfine yn in lân dat net grinzget oan it thúslân fan de wedstriid, is der soms in ekstra rêstdei nei it iepeningswykein om in reis nei it thúslân mooglik te meitsjen. De etappen binne in mjuks fan etappen mei heuvels, bergen en flakke geaen, en faaks binne der ek yndividuele en teamtiidritten. Etappen yn de grutte omgongen binne oer it algemien minder as 200 kilometer lang.

Der is faak gedoch oer hokker ploegen útnûge wurde foar it evenemint. Ornaris jout de UCI de foarkar oan ploegen út de topklasse om mei te dwaan, wylst organisatoaren fan de omgongen faak ek ploegen wolle dy't yn harren lân fêstige binne of dy't nei alle gedachten gjin kontroverze feroarsaakje. Fan 2005 oant 2007 moasten de organisatoaren alle topklasse ploegen akseptearje, wêrtroch't der mar twa wildcard-teams de omgong oerbleaune. De *Unibet* ploech, in topklasse ploech, dy't ornaris tagong garandearret, waard lykwols útsletten fan de trije omgongen fanwegen it oertrêdzjen fan de reklame wetten foar gokken. Yn 2008 waard nei in tal dopingskandalen guon ploegen de tagong ta de grutte omgongen wegere: *Astana* die net mei oan de Omgong fan Frankryk 2008 en *Columbia* die net mei oan de Omgong fan Spanje 2008. Sûnt 2011 binne neffens de UCI World Tour-regels alle UCI Topklasse garandearre fan in plak yn alle trije de eveneminten en binne se ek ferplichte om mei te dwaan, en it stiet de organisatoaren frij om in wildcard te jaan oan in ploech fan in leger nivo, om in peleton fan 22 ploegen te foarmjen.

It wichtichste klassemint is it *algemien klassemint*, beslút op de totale tiid. Der binne ek klasseminten basearre op klim - en sprintpunten, klasseminten foar ploegen en jonge hurdfytsers en oare lytse klasseminten. Fiif riders hawwe trije yndividuele klasseminten wûn (algemien klassemint, berchklassemint, jongereinklassemint en punteklassemint) yn deselde wedstriid: Eddy Merckx yn de Omgong fan Itaalje fan 1968, de Omgong fan Frankryk fan 1969 en de Omgong fan Spanje fan 1973, Tony Rominger yn de Omgong fan Spanje 1993 , Laurent Jalabert yn de Omgong fan Spanje 1995, Marco Pantani yn de Omgong fan Itaalje 1998 en Tadej Pogačar yn de Omgong fan Frankryk 2020 en de Omgong fan Frankryk 2021.

It komt selden foar dat fytsers alle grutte omgongen yn itselde jier fytse. Yn 'e rin fan 'e jierren hawwe 34 hurdfytsers alle trije de grutte omgongen yn ien jier foltôge: Adam Hansen die dat seis jier op rige. De iennige hurdfytsers dy't yn itselde jier yn elk fan de trije omgongen yn de top 10 einigen, binne Raphaël Géminiani yn 1955 en Gastone Nencini yn 1957.

## Winners fan alle trije de Grutte Omgongen
Sân hurdfytsers wisten de trije Grutte Omgongen op syn minst ien kear te winnen; it is noch nea ien slagge om alle trije de Omgongen yn ien seizoen te winnen.

## Winners fan twa fan de trije Grutte Omgongen
Njonken de sân binne der ek njoggentjin hurdfytsers dy 't it slagge twa fan de trije Grutte Omgongen te winnen:
### Omgong fan Frankryk & Omgong fan Itaalje

### Omgong fan Frankryk & Omgong fan Spanje

### Omgong fan Itaalje & Omgong fan Spanje

## Winners fan meardere Grutte Omgongen yn itselde seizoen
Tsien hurdfytsers wûnen ien of mear kearen twa Grutte Omgongen yn itselde seizoen. Alle trije de Grutte Omgongen winne troch in hurdfytser yn itselde seizoen is noch nea prestearre. Al wûn de Belch Eddy Merckx yn 1970 -1973 fjouwer kear twa Grutte Omgongen op rige.

## Aldste winners fan in Grutte Omgong
De Amerikaan Chris Horner waard troch syn winst yn de Omgong fan Spanje 2013 de âldste winner fan in grutte omgong. Hy die dit op in leeftiid fan 41 jier en 327 dagen en is sa goed 5 jier âlder as nûmer twa yn dizze rangskikking, de Belch Furmin Lambot.

## Oerwinningen nei lân
Bywurke oant en mei de *Omgong fan Spanje 2025*.