open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Osdorp Posse

De **Osdorp Posse** wie fan 1982 oant 2009 in Nederlânsktalige hiphop groep út Amsterdam-West. Hja binne yn 1988 ferneamd wurden yn it underground-sirkwy mei it frijwat kontroversjele nûmer *moordenaars*. De earste echte hit dêr't hja echt bekend mei wurden binne is *Origineel Amsterdams*.

## Diskografy
### Albums
* *Osdorp Stijl* (1992)
* *Roffer dan Ooit* (1992)
* *Vlijmscherp* (1993)
* *Afslag Osdorp* (1995)
* *Briljant, Hard en Geslepen* (1996)
* *Geendagsvlieg* (1997)
* *Oud & Nieuw* (1998)
* *Kernramp* (2000)
* *Tegenstrijd* (2003)
* *Hollandse Hardcore Hiphop Helden* (2005)
* *The World Might Suck* (2008)
* *2 Decennia* (2009)

### Singels
*  "Moordenaars" (1988) 
* *Hardcore Leeft* (1994)
* *Ongeplugd* (1994)
* *Origineel Amsterdams* (2000)
* *Chemoderniseerd (Feat. Blind Justice)* (2000)
* *Ik Eerst/Jongens Uit De Industrie* (2003)
* *Fok Jou!* (2003)

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Jurassic 5

**Jurassic 5** is in hiphop groep gearstald út de Rappers Chali 2na, Akil, Zaakir aka Soup, Mark 7even, DJ Nu-Mark en DJ Cut Chemist. De groep is ûntstien yn 1993 yn Los Angeles, Kalifornje. Har earste album ferskynde yn 1997, de *Jurassic 5 EP*. Har earste hit wie yn 1997, *Concrete Schoolyard*. Yn 2007 gie de groep útinoar, mar yn 2013 kamen se wer byinoar.

## Diskografy
* 1995: *Unified Rebelution* (Single, TVT Records)
* 1997: *The Jurassic 5 LP* (Independent, letter troch Interscope)
* 2000: *Quality Control* (Interscope)
* 2002: *Power In Numbers* (Interscope)
* 2003: *Pre-Historik Rarities* (Interscope)
* 2006: *Feedback* (Interscope)

## Keppeling om utens
* Offisjele Jurassic 5 hiemside
EPMD

**EPMD** is in *East coast* hiphop groep út New York City, Feriene Steaten. Hja binne al sûnt 1986 warber yn de muzykyndustry. De namme is in ôfkoarting fan **E**rick and **P**arrish **M**icrophone **D**octors, of sa as op it "Back in Business" Album „**E**rick And **P**arrish **M**aking **D**ollars“. Harren debút *Strictly Business* is in gouden plaat wurden en jildt as in klassiker yn de hiphop sêne. De groep bestie fan 1986 oant 1993, fan 1997 oant 1999 en fan 2006 oant no (2017).

## Diskografy
* 1988 - *Strictly Business*
* 1989 - *Unfinished Business*
* 1990 - *Business As Usual*
* 1992 - *Business Never Personal*
* 1997 - *Back In Business*
* 1999 - *Out Of Business*
* 2008 - *We Mean Business*
Eve (artyst)

**Eve** (berne 10 novimber 1978 yn Philadelphia, Pennsylvania) is in rapster en filmstjer út de Feriene Steaten.

Eve wurke as stripper, doe't se yn 1997 troch de rapper Mase ûntdutsen waard. Hy brocht har mei DMX yn 'e kunde en wie yn dy syn fideoklip Ruff Ryders' Anthem te sjen. Yn 1999 ferskynde har earste album *Let There Be Eve ... Ruff Ryders First Lady*, dat fuort in nûmer ien album waard.

## Diskografy
### Albums
* 1999: *Ruff Ryders' First Lady* (#1 U.S. (1.8 miljoen ferkocht) (2x platinum)
* 2001: *Scorpion* (#4 U.S. (1.5 miljoen ferkocht) (platinum)
* 2002: *Eve-Olution* (#6 U.S. (720,000 ferkocht) goud)
* 2013: *Lip Lock*

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
* Eve op Myspace.com

**Fideoklips**
* Ruff Ryders' Anthem (nei tritich sekonden is Eve de twadde fan rjochts op it skerm)
* Eve feat Gwen Stefani - Let Me Blow Your Mind
N.E.R.D

**N.E.R.D** (ek wol skreaun as **N*E*R*D**) is in Amerikaanske alternative rock band. De groep ûntstie yn 1999. De muzyk dy't hja meitsje kin omskreaun wurde as funk rock, soms wat mear hiphop-eftich, mar hat ek wol eleminten fan soul muzyk en blues rock. N*E*R*D is in ôfkoarting fan *No-one Ever Really Dies*.

## Diskografy
### Album
* *In Search of...* (2001/2002)
* *Fly or Die* (2004)
* *Seeing Sounds* (2008)
* *Nothing* (2010)
* *No One Ever Really Dies* (2017)

## Keppeling om utens
* N-E-R-D's Offisjele hiemside
Missy Elliott

**Melissa Arnette "Missy" Elliott** (berne op 1 july 1971 yn Portsmouth, Firginia, Feriene Steaten) is in rapster, sjongster, lieteskriuwster en produsint út de Feriene Steaten. Hja wûn fiifris de Grammy Award.

Yn juny 2019 waard Elliott de earste froulike rapper dy't opnommen waard yn 'e Songwriters Hall of Fame.  Yn 2021 krige se in stjer op 'e Hollywood Walk of Fame.

## Diskografy

### Albums
* 1997: *Supa Dupa Fly*
* 1999: *Da Real World*
* 2001: *Miss E… So Addictive*
* 2002: *Under Construction*
* 2003: *This Is Not a Test!*
* 2005: *The Cookbook*
* 2008: *Block Party*

### Singels
* 1997: The Rain (Supa Dupa Fly)
* 1997: Sock It 2 Me (feat. Da Brat)
* 1998: Beep Me 911 (feat. 702)
* 1998: Hit 'Em Wit Da Hee
* 1999: She's A Bitch
* 1999: All'N My Grill (feat. Nicole Wray & Big Boi/MC Solaar)
* 2000: Hot Boyz (feat. Nas, Eve (artyst) & Lil' Mo)
* 2001: Get Ur Freak On
* 2001: One Minute Man (feat. Ludacris & Trina)
* 2001: Take Away (feat. Ginuwine & Tweet)
* 2002: 4 My People
* 2002: Work It
* 2003: Gossip Folks (feat. Ludacris)
* 2003: Pass That Dutch
* 2004: I'm Really Hot
* 2005: Lose Control (feat. Ciara & Fatman Scoop)
* 2005: Teary Eyed
* 2006: We Run This
* 2008: Ching-A-Ling/Shake Your Pom Pom (Soundtrack foar Step Up2: The Streets)
* 2008: Best, Best

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside

## Referinsje
Game (rapper)

**Game** (berne 29 novimber 1979 yn Compton, Kalifornje as *Jayceon Terrell Taylor*), wurdt ek wol *Hurricane Game*, *Chuck Taylor* of *Murda Game* neamd. Game is in rapper út de Feriene Steaten en hat in kontrakt mei Geffen Records. Game wie lid fan de G Unit Crew dêr't 50 Cent ek lid fan wie.

## Diskografy

### Albums
* 2005: *[[The Documentary]]*
* 2006: *[[Doctor's Advocate]]*
* 2008: *[[LAX (albumi)|LAX]]*
* 2011: *[[The R.E.D. Album]]*
* 2012: *[[Jesus Piece]]*
* 2014: *[[Blood Moon: Year of the Wolf]]
* 2015: *The Documentary 2*
* 2015: *The Documentary 2.5*
* 2016: *1992*

=== Singels ===
* 2004; Westside Story (feat. [[50 Cent]])
* 2004; How We Do (feat. 50 Cent)
* 2005; Hate It Or Love It (feat. 50 Cent)
* 2005; Dreams
* 2005; Put You on the Game
* 2006; It's Okay (One Blood)
* 2006; Let's Ride (Strip Club)
* 2007; Wouldn't Get Far (mei [[Kanye West]])
* 2008; Game's Pain (feat. Keyshia Cole)

== Keppeling om utens ==
* [http://www.comptongame.com/ Offisjele hiemside] <small>*'Ingelsk'''
G Unit

**G Unit** (ôfkoarting foar **Gorilla Unit** of **Guerrila Unit** of **Gangster Unit**) is in rap-crew út de Feriene Steaten, oprjochte yn 1999. Leden binne 50 Cent, Lloyd Banks en Tony Yayo. 

Fan it foarste album fan G-Unit, *Beg for Mercy* (2003), binne mear as 4 miljoen stiks ferkocht.

## Diskografy

### Albums
* 2003; *Beg For Mercy* 
* 2008; *T*O*S (Terminate On Sight)* 

### Singels

* 2003; *Stunt 101*
* 2003; *Poppin' them thangs*
* 2003; *My Buddy*
* 2004; *Wanna get to know you*
* 2004; *Smile*
* 2008; *I Like the Way She Do It*
* 2008; *Rider Pt. 2*
* 2014; *Come Up*
* 2016; *Set the Pick*

## Keppeling om utens
* Offisjele G-Unit hiemside
* G-Unit Records
Nelly

**Nelly**, berne as **Cornell Haynes Jr.** (Austin, Texas, 2 novimber 1974) is in rapper út de Feriene Steaten. Yn 1996 siet Nelly mei fiif freonen yn in rapgroep, de St. Lunatics, dêr't er mei it nûmer *Gimme What Ya Got* tige populêr mei wie yn de omkriten fan St. Louis. Yn 2000 kaam syn foarste album, *Country Grammar*, op it aljemint. Nelly ferkocht 10 miljoen stiks fan it *Country Grammar-album*.

## Diskografy

### Albums
* 2000; *St. Lunatics EP (St. Lunatics & Nelly)*
* 2000; *Country Grammar*
* 2001; *Free City (St.Lunatics & Nelly)*
* 2002; *Nellyville*
* 2003; *Da Derrty Versions (The Reinvention) (remix album)* 
* 2004; *Suit*
* 2004; *Sweat*
* 2005; *Sweat/Suit (gearstalling fan twa eardere albums)* 
* 2006; *Nelly & St.Lunatics – Who's The Boss* 
* 2008; *Brass Knuckles*
* 2010; *5.0*    
* 2013; *M.O.*

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Method Man

**Method Man** (berne 1 april 1971 yn New York as **Clifford James Smith**) is in rapper út de Feriene Steaten. De *East coast* rapper is lid fan de Wu-Tang Clan.

## Diskografy
Albums en singels dy't Method Man mei de Wu-Tang Clan dien hat stean net yn dizze list.

### Albums
 
* 1994: Tical
* 1998: Tical 2000: Judgement Day
* 1999: Blackout (mei Redman)
* 2001: How High Soundtrack (mei Redman) 
* 2004: Tical O - The Prequel 
* 2006: 4:21 (...) the Day After
* 2013: Crystal Meth
* 2015: The Meth Lab 
### Singels
* 1994: Bring da Pain
* 1995: The Riddler
* 1995: You are all I need to get by / I'll be there for you
* 1995: Release yo delf
* 1995: How High (feat. Redman)
* 1998: Judgement Day
* 1999: Break ups 2 make ups
* 1999: Tear it off
* 2000: Y.O.U.
* 2000: Da Rockwilder
* 2001: How High Part 2 (feat. Redman & Toni Braxton)
* 2004: What's happenin'
* 2004: Rodeo
* 2004: The Show
* 2006: Say

## Filmografy
* 1997: Belly – mei Nas en DMX
* 1997: Cop Land
* 2001: So High
* 2003: Scary Movie 3
* 2004: Garden State
* 2004: My Baby's Daddy
* 2004: Soul Plane
* 2007: Snoop Dogg's Hood of Horror

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside **Ingelsk**
Mos Def

**Mos Def** (berne 11 desimber 1973 yn New York City as **Dante Terrell Smith**), ek wol *Mighty Mos Def, The Freaky Night Watchman, Boogie Man, Black Dante, Dante Beze, Pretty Flaco* en *Flaco Bey* neamd, is in ta de Islam bekearde rapper en filmstjer út de Feriene Steaten.

## Diskografy
### Albums
#### Urban Thermo Dynamics (mei DCQ & Ces)
* 1994: *Manifest Destiny* (promo)
#### Black Star (mei [[Talib Kweli]])
* 1998: *Black Star*

#### Mos Def
* 1999: *Black On Both Sides*
* 1999: *Black On Both Sides Instrumentals*
* 2004: *The New Danger*
* 2006: *Tru3 Magic*
* 2007: *Mos Definite*
* 2008: *The Ecstatic*

### Singels
#### Black Star (mei [[Talib Kweli]])
* 1998: *Definition*
* 1998: *Respiration* (mei Common)
* 1999: *Another World*

#### Mos Def
* 1997: *The Universal Magnetic*
* 1997: *The Universal Magnetic Remix*
* 1998: *Body Rock* (mei Q-Tip & Tash)
* 1999: *Next Universe*
* 1999: *Ms. Fat Booty*
* 2000: *Oh No*
* 2000: *Oh No (DJ Hype Remix)*
* 2000: *Oh No (Jon B Remix)*
* 2000: *Ms. Fat Booty Pt.2*
* 2000: *Umi Says*
* 2001: *Jam On It*
* 2002: *Brown Sugar*
* 2002: *Brown Sugar (Fine)*
* 2002: *Workin' It Out*
* 2002: *Wylin' Out* (mei Diverse & Prefuse 73)
* 2003: *Wylin' Out Remix* (mei Diverse & Kutmasta Kurt)
* 2004: *Sex, Love & Money*
* 2005: *Excellence/ Slow & Tender* (mei Medina Green)

### Soundtracks
* 2002: *Brown Sugar Soundtrack*
* 2002: *Blade 2* tegearre mei Massive Attack
* 2003: *Biker Boyz Soundtrack* 
* 2006: *The Fast And The Furious: Tokyo Drift* tegearre mei DJ Shadow

## Filmografy
### Films
* 1997: *[[Ghosts]]*
* 1999: *The Best Man*
* 2000: *Island Of The Dead*
* 2000: *Bamboozled - It's Showtime*
* 2001: *Carmen: A Hip Hopera*
* 2001: *Monster's Ball*
* 2002: *Showtime*
* 2002: *Civil Brand*
* 2002: *Brown Sugar*
* 2003: *The Italian Job*
* 2004: *The Woodsman*
* 2004: *Something The Lord Made* 
* 2005: *Lackawanna Blues*
* 2006: *16 Blocks*
* 2006: *Journey To The End Of The Night*
* 2006: *Block Party*
* 2007: *Stringbean and Marcus*
* 2007: *Toussaint*
* 2008: *Be Kind Rewind*
* 2008: *Bobby Zero*
* 2008: *Bury Me Standing*
* 2008: *Keep Coming Back*
* 2008: *Little Scarlet*
* 2008: *The Brazilian Job*

## Keppeling om utens
*Offisjele hiemside *Ingelsk*
*Mos Def's Myspace side *Ingelsk*
Nas

**Nasir Jones** (berne 14 septimber 1973), wiidferneamd mei de artystenamme **Nas**, eartiids **Nasty Nas**, is in rapper út de Feriene Steaten. Nas is yn 1994 ferneamd wurden mei syn foarste album *Illmatic*.

## Diskografy

### Albums
* 1994: *Illmatic*
* 1996: *It Was Written*
* 1999: *I Am…*
* 1999: *Nastradamus*
* 2001: *Stillmatic*
* 2002: *God's Son*
* 2004: *Street's Disciple*
* 2006: *Hip Hop Is Dead*
* 2008: *Untitled*
* 2010: *Distant*, mei Damian Marley 
* 2012: *Life is good*
* 2018:  Nasir

## Filmografy

### Films
* 2003: *Murda Muzik*
* 2003: *Uptown Girls*
* 2001: *Sacred Flesh*
* 2001: *Ticker*
* 1999: *In Too Deep*
* 1998: *White Lines*
Sean Combs

**Sean John Combs** (* 4 novimber 1969, Harlem, New York City), ek wol **Puff Daddy**, **Diddy**, **P. Diddy**, of **Puffy** neamd, is in rapper, muzykprodusint, filmstjer en kleanûntwerper. Syn foarste grutste hit wie *I'll be missing you* yn 1997.

## Diskografy
### Albums
As *'Puff Daddy:*
* 1997: *No Way Out*
* 1999: *Forever*

As *P. Diddy:*
* 2001: *The Saga Continues*
* 2002: *We Invented The Remix, Vol. 1*
* 2004: *Bad Boys 2 Soundtrack* (troch himsels gearstald)
* 2023: *The Love Album: Off the Grid*

As *Diddy:*
* 2006: *Press Play*

## Keppeling om utens
* Offisjele ''Diddy'' webstee
Rakim

**Rakim** (28 jannewaris 1968 Long Island, New York as *William Michael Griffin*), ek wol **Rakim Allah** of **The Fiend of the Microphone** neamd is in *East coast* rapper út de Feriene Steaten. It nûmer *Guess Who's Back* is ûnderwilens in klassiker yn de rapsêne.
 
## Diskografy

### Albums
1997: *The 18th Letter* (Universal Records)
1997: *The Book Of Life* (Universal Records)
1997: *The 18th Letter / The Book Of Life* (2xCD) (Universal Rercords)
1999: *The Master* (Universal Records)
2009: *The Seventh Seal*, soloalbum
 
## Keppeling om utens
* Unoffisjele hiemside
* Rakim's MySpace.com side

**Fideoklips**
* Rakim - Guess Who's Back
Redman

**Redman** (berne 17 april 1970 yn Newark, New Jersey as **Reggie Noble**), is in rapper út de Feriene Steaten dy't yn de njoggentiger jierren ferneamd waard by Def Jam. Boppedat is er bekend troch syn gearwurking mei Wu-Tang-Clan-lid Method Man. De skaainamme „Redman“ krige er, doe't er yn 't gesicht rekke waard mei in sniebal en dêrnei in reade holle krige.

## Diskografy

### Albums
* 1992: *Whut? Thee Album*
* 1994: *Dare Iz a Darkside*	
* 1996: *Muddy Waters*
* 1998: *Doc's Da Name 2000*
* 1998: *El Nino* (mei Erick Sermon en Keith Murray)
* 1999: *Blackout!* (Method Man & Redman)
* 2001: *Malpractice*
* 2001: *How High* (tegearre mei Method Man) soundtrack foar de film How High 
* 2005: *Ill at Will Mixtape Vol. 1*
* 2005: *Ill at Will Mixtape Vol. 2*
* 2007: *Live from The Bricks Mixtape*
* 2007: *Red Gone Wild: Thee Album*
* 2010: *Reggie*
* 2015: *Mudface*
* 2018: *Muddy Waters, Too*

### Singels
* 1992: *Blow Your Mind*
* 1993: *Time 4 Sum Aksion*
* 1993: *Tonight's da Night*
* 1994: *Rockafella*
* 1995: *Can't Wait* (US #94)
* 1995: *How High* (mei Method Man) (US Nr. 13)
* 1996: *It's Like That (My Big Brother)* (US Nr. 95)
* 1997: *Pick It Up*
* 1997: *Whateva Man* (US #42)
* 1998: *I'll Bee Dat!*
* 1999: *Da Goodness*
* 1999: *Let Da Monkey Out*
* 2001: *Let's Get Dirty (I Can't Get in Da Club)* (US Nr. 97)
* 2001: *Smash Sumthin*'
* 2002: *Dirrty* (mei Christina Aguilera)
* 2007: *Put It Down*

## Filmografy
* 1999: *Colorz of Rage*
* 1999: *PIGS*
* 2000: *Boricua's Bond*
* 2001: *Statistic: The Movie*
* 2001: *How High*
* 2002: *Stung*
* 2003: *Thaddeus Fights the Power!*
* 2003: *Scary Movie 3*
* 2003: *Def Jam:Vendetta* (kompjûterspul)
* 2004: *Method & Red*
* 2004: *Chuckys Baby*
* 2004: *Def Jam:Fight for New York* (kompjûterspul)
* 2006: *High Times Stony Awards*
* 2007: *Def Jam:Icon* (kompjûterspul)
* 2015: *Dark*

## Keppeling om utens
* Official Redman Site – Def Jam Records
Run-D.M.C.

*Run-D.M.C.*' (of **Run DMC**) wie in hiphop-band út de Feriene Steaten. Run-D.M.C. wurdt mei Grandmaster Flash, Boogie Down Productions en Public Enemy as grûnlizzer fan de hiphop-sêne sjoen. De groep waard yn 1982 oprjochte troch Jason Mizell (Jam Master Jay), Joseph Simmons (Run) en Darryl McDaniels (D.M.C.) yn New York. Yn 1983 kaam harren foarste singel út mei de titel *It's Like That*/*Sucker MC's* dat fuort in hit wie. In oare hit fan Run-D.M.C. is *Walk This Way*. Op 20 oktober 2002 waard Jam Master Jay yn in muzykstudio yn de New Yorkske wyk Queens troch in ûnbekende delsketten. Dat wie ek de ein fan Run-D.M.C.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Will Smith

**Willard Christopher Smith Jr.** (berne 25 septimber 1968 yn Philadelphia, Pennsylvania) is in filmstjer en rapper út de Feriene Steaten.

## Nijsgjirrichheden
* Will Smith hâldt fan skaak spylje.
* Is fan fan de Sweedske death metal band Soilwork, hy hat ek in hûs yn Sweden.
* Hy sei nee tsjin de haadrol fan Neo yn de film *The Matrix* omdat er graach yn de film *Wild Wild West* spylje woe.
* Hy praat geef Spaansk.
* Is 1,87 m.

## Filmografy
### Akteur
* 1992: *Where the Day Takes You*
* 1993: *[[Made in America (film út 1993)|Made in America]]*
* 1993: *Six Degrees of Separation*
* 1995: *Bad Boys*
* 1996: *Independence Day*
* 1997: *Men in Black*
* 1998: *Enemy of the State*
* 1999: *Wild Wild West*
* 2000: *The Legend of Bagger Vance*
* 2001: *Ali*
* 2002: *Men in Black II*
* 2003: *Bad Boys II*
* 2004: *[[I, Robot (film)|I, Robot]]* 
* 2005: *Hitch*
* 2006: *The Pursuit of Happyness*
* 2007: *[[I Am Legend (film)|I Am Legend]]*
* 2008: *Hancock*
* 2013: *[[After Earth (film)|After Earth]]*
* 2016: *[[Suicide Squad (film út 2016)|Suicide Squad]]*
* 2016: *Collateral Beauty*
* 2017: *Bright*
* 2019: *Aladdin*
* 2019: *Gemini Man*
* 2019: *Spies In Disguise* - Lance (stim)
* 2020: *Bad Boys for Life*
* 2021: *King Richard*
* 2022: *Emancipation*

### Telefyzjesearje
* 1990: *The Perfect Date* 
* 1990-1996: *The Fresh Prince of Bel-Air*
* 1995: *Fairy Tales for Every Child*

### Produsint
* 2004: *Saving Face*
* 2005: *Hitch*
* 2006: *The Pursuit of Happyness*
* 2008: *Hancock*

## Diskografy
### Albums mei DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince
* 1987: *Rock the House*
* 1988: *He's the DJ, I'm the Rapper*
* 1989: *And in this corner...*
* 1991: *Homebase*
* 1993: *Code Red*
* 1998: *Greatest Hits*
* 2000: *Before The Willenium*
* 2003: *Platinum & Gold Collection*
* 2006: *The Very Best Of*

### Soloalbums
* 1997: *Big Willie Style*
* 1999: *Willennium*
* 2002: *Born To Reign*
* 2002: *Greatest Hits*
* 2005: ''Lost and Found'

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Bronx

De **Bronx** (*The Bronx*) is sûnt 10 jannewaris 1874 it noardlikste stêdsdiel (*[[Borough (Feriene Steaten)|borough]]*) fan de fiif stêdsdielen fan New York City.

## Demografy

* Oerflak: 148,7 km² wêrfan 108,9 km² lân en 39,9 km² (~ 26%) wetter
* Ynwenners: 1,35 Mio
* Húshâldings: 460.000

**Befolkingsûntjouwing**

## Ferneamde persoanen
Der binne in soad ferneamde minsken hikke en tein yn de Bronx. Bygelyks de sjongster Jennifer Lopez dy't mei it liet *Jenny from the Block* oer har bernetiid yn de Bronx sjongt. De tige ferneamde filmstjer Denzel Washington is ek grutbrocht yn de Bronx.
Fat Joe

**Fat Joe** (berne 19 augustus 1970 as **Joseph Antonio Cartagena**) is in rapper út de Feriene Steaten. Hy is berne yn de Bronx, New York City en is fan Puerto-Rikaanske komôf. Joe is meioprjochter fan de rapgroep The Terror Squad.

## Diskografy
### Albums
* 1993: *Represent*
* 1995: *Jealous One's Envy*
* 1998: *Don Cartagena*
* 2001: *Jealous One's Still Envy (J.O.S.E.)*
* 2002: *Loyalty*
* 2005: *All or Nothing*
* 2006: *Me Myself & I*
* 2008: *The Elephant In The Room*
* 2009: *Jealous Ones Still Envy 2 (J.O.S.E. 2)*-    
* 2019: *The Darkside Vol. 1* 

### Singels
* 2000: *Feelin' So Good* (Jennifer Lopez feat. Big Punisher & Fat Joe)
* 2001: *We Thuggin*' (feat. R. Kelly)
* 2002: *What's Luv* (feat. Ashanti en Ja Rule)
* 2002: *Crush Tonight* (feat. Ginuwine)
* 2003: *All I Need* (feat. Tony Sunshine en Armageddon)
* 2003: *Take a look at my Life* Def Jam Fight for NY soundtrack
* 2003: *I Want You* (Thalía feat. Fat Joe)
* 2004: *Lean Back* (The Terror Squad feat. Fat Joe en Remy Ma)
* 2004: *Save my live*
* 2004: *New York* (Ja Rule feat. Fat Joe en Jadakiss)
* 2005: *Hold You Down* (Jennifer López featuring Fat Joe)
* 2005: *So Much More*
* 2005: *Get It Poppin*' (feat. Nelly)
* 2005: *Get It Poppin*' (span. Version, feat. Nelly, Yaviah en Julio Voltio)
* 2005: *I Don't Care* (Ricky Martin feat. Fat Joe and Amerie)
* 2005: *Qué Más Da* (Ricky Martin feat. Fat Joe, Amerie en Luny Tunes)
* 2006: *Damn*
* 2006: *Clap & Revolve*
* 2006: *Make It Rain * (feat. Lil' Wayne)
* 2007: *I Won't Tell* (feat. J. Holiday)
* 2008: *Ain't Sayin' Nothin*' (feat. Plies & Dre)

## Filmografy
* *[[The Cookout 2]]* (2011)
* *[[LiL DPC 2: The Life of a Don]]* (2011)
* *[[Breathe]]* (koarte film) (2009/III)
* *[[Happy Feet]]* (2006)
* *[[Scary Movie 3]]* (2003)
* *[[Empire (2002)|Empire]]* (2002)
* *[[Prison Song]]* (2001)
* *[[Blazin']]* (2001)
* *[[Whiteboyz]]* (1999 )
* *[[Urban Menace]]* (fideo) (1999)
* *[[Thicker Than Water]]* (1999)
* *[[I Like It Like That]]* (1994)
* *Nasty Girl* (fideoklip) fan The Notorious B.I.G.

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
The Notorious B.I.G.

**The Notorious B.I.G.** berne as *Christopher George Latore Wallace * (Brooklyn, 21 maaie 1972 - Los Angeles, 9 maart 1997), ek wol **Big**, **Biggie**, **Biggie Smalls** (of ek **Biggy Smalls**) as **Frank White** neamd, wie ien fan de meast ferneamde rappers út de Feriene Steaten yn de njoggentiger jierren. Hy kaam om by in ''drive-by''-sjitpartij.

## Diskografy
* 1994: *Ready to Die*
* 1995: *Conspiracy* (mei Junior M.A.F.I.A.)
* 1997: *Life After Death* (dûbel-CD)
* 1999: *Born Again*
* 2005: *Duets - The Final Chapter*
* 2007: ''The Greatest Hits

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Cypress Hill

**Cypress Hill** is in Latynsk-Amerikaanske hiphopgroep út Los Angeles, oprjochte yn 1988. Hja ferkochten mear as 20 miljoen albums oer de hiele wrâld.
De groep bestiet út *[[DJ Muggs]]*, de rappers *[[B-Real]]* en *[[Sen Dog]]*, yn 1994 kaam *[[Eric Correa|Bobo]]* by de groep.

## Diskografy

### Albums

### Kompilaasjes

* 1993: *Legalized* (Live yn USA)
* 1999: *Los grandes éxitos en español*
* 2001: *Rare Connection*
* 2002: *Stash: This Is the Remix* (EP)
* 2004: *Cypress Thrill*
* 2005:	*Greatest Hits from the Bong*
* 2008: *Super Hits*
* 2008: *Collections*
* 2010: *Strictly Hip Hop: The Best of Cypress Hill*
* 2014: *The Essential Cypress Hill*

## DVD's

* 2000 Still Smoking
* 2004 The Ultimate Collection

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Ol' Dirty Bastard

**Ol’ Dirty Bastard** (pseudonym fan **Russell Tyrone Jones**) (Brooklyn, 15 novimber 1968 – New York City, 13 novimber 2004) wie in Amerikaansk rapper en in mei-oprjochter fan de Wu-Tang Clan.

Ol’ Dirty Bastard kaam faak yn 'e problemen, de swierrichheden foar ODB begûnen yn 1994, doe't er by in sjitpartij mei in oare rapper yn de mage sketten waard. Yn 1997 waard ODB foar it earst oanklage troch in eardere freondinne omdat er gjin alimintaasje foar harren dochter betelle. Yn 1998 folgen ferskate rjochtsaken tsjin syn eks-frou, rekke by in mislearre rôfoerfal ODB ferwûne, waard arrestearre foar winkelstellerij en fanwegen it meardere kearen uterjen fan terroristyske bedrigingen by dronkenskip. By in rûtinekontrôle troch de plysje waard er letter arrestearre foar it besykjen ta moard en ferbean wapenbesit. Wêr't dizze oanklachten krekt op basearre wiene, is nea dúdlik wurden en ODB waard hjir dan ek foar frijsprutsen. Net folle letter waard er lykwols arrestearre foar it riden sûnder jildich rydbewiis, it dragen fan in kûgelfrij fest en it by him hawwen fan kokaïne, crack en marihuana.

Nettsjinsteande alle rjochtsaken brocht ODB yn 1999 in nij album út, mei de titel *Nigga Please*. Net folle letter flechte ODB in troch de rjochtbank oplein rehabilitaasjeprogramma en wie er in moanne spoarleas. Uteinlik waard er arrestearre en feroardiele ta twa ta fjouwer jier finzenisstraf. Yn 'e finzenis besocht er om it sels tekoart te dwaan. Ol' Dirty Bastard stoar yn 2004 yn 'e âldens fan 35 jier oan in oerdosis drugs. ODB wurke op dat stuit oan syn tredde soloalbum, titele *A son unique* dat útbrocht wurde soe by *Roc-A-Fella Records*. Troch it útinoar gean fan de lieding fan it label waard de ferskiningsdatum lykwols meardere kearen útsteld. Oant no ta is it album noch hieltyd net offisjeel útbrocht, hoewol't it yn 2006 koarte tiid te krijen wie op iTunes.

## Albums
Public Enemy

**Public Enemy** wie oan 'e ein fan de tachtiger jierren ien fan de ynfloedrykste bands út de Amerikaanske rapsêne. De groep waard oprjochte yn 1982 en bestie(t) út:

* Chuck D.
* Flavor Flav
* Terminator X
* DJ Lord
* Professor Griff
* Die S1W's (The Security of the First World) binne Brother Pop Diezel, Brother James Bomb, Brother Roger en Brother Mike.

* The Bomb Squad (in skoft lang it produksjeteam foar Public Enemy), mei Hank Shocklee, Keith Shocklee, Eric „Vietnam“ Sadler, Carlton Ridenhour (as Carl Ryder), Bill Stephney et al.

## Diskografy

* 1987: *Yo! Bum Rush The Show* 
* 1988: *It Takes A Nation Of Millions To Hold Us Back*
* 1989: *Fight The Power...Live!*
* 1990: *Fear Of A Black Planet*
* 1991: *Apocalypse '91 The Enemy Strikes Black*
* 1992: *Greatest Misses 1986-1992*
* 1994: *Muse Sick-n-Hour Mess Age*
* 1998: *He Got Game*
* 1999: *Bring The Noise 2000* (megamix, online útjefte) 
* 1999: *There's A Poison Goin On*
* 2002: *Revolverlution*
* 2004: *There's A Poison Goin On* 
* 2005: *Power to the People and the Beats: Public Enemy's Greatest Hits*
* 2005: *New Whirl Odor*
* 2006: *Rebirth of a Nation*
* 2006: *Beats and Places*
* 2007: *How you sell Soul to a soulless People who sold their Soul*
* 2012: *Most of My Heroes Still Don't Appear on No Stamp*
* 2012: *The Evil Empire of Everything*
* 2015: *Man Plans God Laughs*
* 2017: *Nothing Is Quick in the Desert*
* 2020: *Loud Is Not Enough*
* 2020: *What You Gonna Do When the Grid Goes Down?*

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Beastie Boys

De **Beastie Boys** wie in Amerikaanske hiphip-groep oprjochte yn New York en wie aktyf tusken 1981 en 2012. De groep brocht yn 1986 syn debútalbum *Licensed to Ill* út. It toernee mei Run-D.M.C. laten ta de trochbraak fan de groep. De Beastie Boys ha acht studio-albums útbrocht. 

## Diskografy
### Studio-albums

### Kompilaasje-albums

;EP
* Polly Wog Stew - (20 novimber, 1988) -  Rat Cage
* An Exciting Evening at Home with Shadrach, Meshach and Abednego - (30 oktober, 1989) - Capitol
* Frozen Metal Head - (28 augustus, 1992) - Capitol
* Pretzel Nugget - (31 maaie, 1994) - Capitol
* Root Down - (23 maaie, 1995) - Capitol
* Aglio e Olio - (13 novimber, 1995) - Grand Royal
* Nasty Bits - (14 july, 1998) - Capitol
* Scientists of Sound (The Blow Up Factor Vol. 1) - (24 augustus, 1999) - Capitol
* The Mix-Up Bonus Tracks  - (23 desimber, 2008) - Capitol

;Video's & DVD's
* Beastie Boys - (1987) - CBS
* The Skills to Pay the Bills - (2 juny, 1992) - Capitol
* Sabotage - (20 sesptimber, 1994) - Capitol
* Beastie Boys Video Anthology - (10 oktober, 2000) - Capitol
* Awesome; I Fuckin' Shot That! - (25 july, 2006) - Velocity

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside **Ingelsk**
D12

**D12** is in rapgroep dy't troch seis Detroiters oprjochte is. De namme "D12" is in ôfkoarting foar *Dirty Dozen* (smoarch dosyn). D12 hat mar seis leden, dy't nei eigen sizzen allegear in alter ego hawwe, meiïnoar wer tolve. De groep waard oprjochte yn 1996, opheft yn 2006 en weroprjochte yn 2008.

## Leden

* Eminem alias Slim Shady
* Proof alias Oil Can Harry / Derty Harry († Detroit 11 april 2006, delsketten)
* Kon Artis alias Mr. Denaun Porter
* Bizarre] alias Peter S. Bizarre
* Kuniva alias Rondell Beene
* Swift alias Swifty McVay (as ferfanging foar Bugz)
* Bugz alias Karnail Pitts († Detroit 21 maaie 1999, delsketten)
* Xeramon, menedzjer

## Diskografy
### Albums

### Singels
* 2001: *Shit on You*
* 2001: *Purple Pills*
* 2001: *Fight Music*
* 2004: *My Band*
* 2004: *How Come*
* 2004: *Git Up*
* 2004: *40 Oz*
* 2004: *U R The One*

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Ice-T

**Ice-T** (Newark, New Jersey, 16 febrewaris 1958) berne as *Tracy Marrow*, is in rapper en filmstjer út de Feriene Steaten.

## Diskografy

### Albums
* 1987: *Rhyme Pays* (LP/CD, Warner Brothers)
* 1988: *Power* (LP/CD, Sire Records)
* 1989: *Iceberg/Freedom of Speech...Just Watch What You Say* (LP/CD, Warner Brothers)
* 1991: *O.G. Original Gangster* (LP/CD, Warner Brothers)
* 1993: *Home Invasion* (LP/CD, Priority Records)
* 1993: *Classic Collection* (CD, Rhino Records)
* 1996: *VI: Return of the Real* (LP/CD,Priority Records)
* 1996: *Cold as Ever* (CD)
* 1999: *7th Deadly Sin* (LP/CD, Atomic Pop)
* 2000: *Greatest Hits: The Evidence* (LP/CD, Atomic Pop)
* 2004: *Ice T Presents The Westside* (LP/CD, Las Records)
* 2006: *Gangsta Rap* (CD)

### mei Body Count
* 1992: *Body Count* (LP/CD, Sire Records)
* 1994: *Born Dead* (CD, Virgin Records)
* 1997: *Violent Demise: The Last Days* (CD, Virgin Records)
* 2006: *Murder 4 Hire* (CD)

## Filmografy

* 1984: Breakin'
* 1984: Breakdance 2
* 1991: New Jack City
* 1991: Ricochet
* 1992: Trespass
* 1994: Surviving the Game
* 1995: Tank Girl
* 1995: Johnny Mnemonic
* 1997: Mean Guns
* 1997: Below Utopia
* 1999: Shot Down
* 2000 - ?: Law & Order: New York
* 2000: Gangland, L.A.
* 2000: Stranded
* 2001: Hood Rat
* 2001: Crime is King *(3000 Miles to Graceland)*
* 2001: Crime Partners
* 2001: Air Rage – Terror in 30.000 Feet

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Ja Rule

**Ja Rule** (berne 29 febrewaris 1976 yn Hollis, Queens, New York City, as **Jeffrey Atkins**) is in rapper út de Feriene Steaten. Ja Rule is in ôfkoarting fan **J**effrey **A**tkins **R**epresents **U**nconditional **L**ove **E**xists.

## Diskografy
### Albums
* 1999: *Venni Vetti Vecci*
* 2000: *Rule 3:36*
* 2001: *Pain Is Love*
* 2002: *The Last Temptation*
* 2003: *Blood In My Eye*
* 2004: *R.U.L.E.*
* 2005: *Exodus (The Best Of)*
* 2008: *The Mirror*

### Singels
* 1999: Holla Holla
* 1999: Daddy's Little Baby (feat. Ronald Isley)
* 2000: Between Me and You (feat. Christina Milian)
* 2000: Put it on Me (feat. Lil' Mo & Vita)
* 2001: I Cry (feat. Lil' Mo)
* 2001: Livin' it Up (feat. Case)
* 2001: Life Ain't A game
* 2002: Always on Time (feat. Ashanti)
* 2002: Down Ass Chick (feat. Charli Baltimore)
* 2002: Thug Lovin (feat. Bobby Brown)
* 2002: Rainy Days (feat. Mary J. Blige)
* 2003: Mesmerize (feat. [Ashanti])
* 2003: The Reign
* 2003: Clap Back
* 2004: Grand Finale (feat. DMX, Nas & Method Man)
* 2004: New York (feat. Fat Joe & Jadakiss)
* 2004: Wonderful (feat. Ashanti & R. Kelly)
* 2005: Caught Up (feat. Lloyd)
* 2007: Uh Oh (feat. Lil Wayne)
* 2007: Body (feat. Ashley Joi)

## Keppeling om utens
* JaRule.com
LL Cool J

**LL Cool J** (berne 14 jannewaris 1968 yn Queens, New York City as **James Todd Smith**) ek wol Uncle L, The Future of the Funk, Nickelhead, G.O.A.T. (Greatest Of All Time) of Jack the Ripper neamd. LL Cool J is in rapper en filmstjer út de Feriene Steaten. De ôfkoarting LL&nbsp;Cool&nbsp;J betsjut „**L**adies **L**ove **Cool** **J**ames“. Ha hat sawol romantyske balladen as *I Need Love* mar ek hardcore rap sa as *I Can't Live Without My Radio* makke.

## Diskografy
* 1985: *Radio*
* 1987: *Bigger and Deffer*
* 1989: *Walking with a Panther*
* 1990: *Mama Said Knock You Out*
* 1993: *14 Shots to the Dome*
* 1995: *Mr. Smith*
* 1996: *All World: Greatest Hits*
* 1997: *Phenomenon*
* 2000: *G.O.A.T.: The Greatest of All Time*
* 2002: *10*
* 2004: *The DEFinition*
* 2006: *Todd Smith*
* 2008: *Exit 13*

## Singles
* I Need A Beat
* I Can't Live Without My Radio
* Rock The Bells
* I'm Bad
* I Need Love
* Going Back to Cali / Jack The Ripper
* I'm That Type of Guy
* The Boomin' System (feat. Uncle L)
* Around The Way Girl (feat. The Flex) / Mama Said Knock You Out
* Around The Way Girl (feat. The Flex)
* Mama Said Knock You Out
* Shut 'Em Down
* How I'm Comin'
* Hey Lover (feat. Boyz II Men)
* Doin' It (feat. LeShaun)
* Loungin (feat. Terri & Monicasup)
* Ain't Nobody
* Hit 'Em High (The Monstars' Anthem) (feat. B Real, Busta Rhymes, Coolio & Method Man)
* Phenomenon
* 4,3,2,1 (feat. Redman, Method Man, Canibus & DMX)
* Father
* Zoom (feat. Dr. Dre)
* Deepest Bluest (Shark's Fin)
* Imagine That (feat. LeShaun)
* Fatty Girl (feat. Keith Murray & Ludacris)
* Luv U Better (feat. Marc Dorsey)
* Paradise (feat. Amerie)
* All I Have (feat. Jennifer Lopez)
* Headsprung
* Hush (feat. 7 Aurelius)
* Control Myself (feat. Jennifer Lopez)
* Freeze (feat. Lyfe Jennings)
* You Can Bump This (feat. 50 Cent, Lloyd Banks & Hot Rod)
* Rockin' Wit The G.O.A.T.
* Baby feat. The Dream

## Filmografy
* 1986: *Wildcats*
* 1991: *The Hard Way* 
* 1992: *Toys*
* 1993: *The Adventures of Pete & Pete*
* 1995: *Out-of-Sync* 
* 1995-1999: *In the House*
* 1997: *B*A*P*S* 
* 1997: *Touch*
* 1998: *Caught Up*
* 1998: *All That*
* 1998: *Halloween H20: 20 Years Later*
* 1998: *Oz*
* 1998: *Woo*
* 1999: *Deep Blue Sea*
* 1999: *In Too Deep*
* 1999: *Any Given Sunday*
* 2000: *[[Charlie's Angels (film út 2000)|Charlie's Angels]]*
* 2001: *Kingdom Com*
* 2002: *Rollerball*
* 2003: *Deliver Us from Eva*
* 2003: *S.W.A.T.*
* 2004: *Mindhunters*
* 2005: *Edison*
* 2005: *Slow Burn*
* 2005: *House* (ôfl. 2.1 *Acceptance*)
* 2006: *Last Holiday*
* 2007: *The Man*
* 2007: *30 Rock* 
* 2008: *The Deal*
* 2009: * WWII in HD* (stimakteur)
* 2009: *NCIS* (2 ôfl.)
* 2009–2023: *NCIS: Los Angeles*
* 2009–2011: *The Electric Company*
* 2011: *[[Sesamstraat|Sesame Street]]*  
* 2012: *Hawaii Five-0*
* 2013: *Grudge Match*
* 2015–no: *Lip Sync Battle* (presintator) 
* 2017: *American Dad!* (stimakteur)

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside **Ingelsk**
Breakdance

**Breakdance** (ek wol **breaking**, **b-boying** of **b-girling** neamd) is in dûnsstyl dat beoefene wurdt troch minsken út de hiphop scene. Breakdancing is in dûns dy't yn de iere sântiger jierren yn de Afro-Amerikaanske en Puerto Rikaanske mienskippen yn South Bronx yn New York City ta stân kaam. Yn de sântiger en tachtiger jierren hat de dûns stadichoan syn populariteit wûn yn de gruttere stêden fan de Feriene Steaten.

By breakdancing giet it om lichembewegings, *spins*, earmbewegings en skonkbewegings op in hiphop nûmer/ritme. De populariteit fan breakdancing wie yn de tachtiger jierren op syn hichtepunt mar wurdt hjoed-de-dei ek noch rûnom dûnse. It is benammen in dûns fan de jongerein, en wurdt meast as *cool* beskôge.
Fâltum (mole)

**Fâltum** (Nederlânsk: *Fatum*) is in nei de útbuorren Fâltum ferneamde poldermole en ryksmonumint súdeast fan Tsjom yn de gemeente Waadhoeke.

By Tsjom stiet noch in twadde spinnekopmole, Teatlum.

## Stifting
Fâltum bemealle oant de ruilferkaveling in polder mei deselde namme. De fjouwerkante ûndertoer mei houten dielen fan dizze spinnekopmole is mooglik út de 18e iuw. Yn 1914 en 1915 waard de mole troch brân ferwoaste en wer opboud. Fan de brân binne ûnder yn de mûne noch spoaren te sjen.   

Oant in restauraasje oan de ein fan de jierren sechtich hie Fâltum in selsswichting. Yn 1989 is de mole op 'e nij restaurearre.

Yn 2022 is de skroef fan de mûne langer makke en de skroefbak ferfongen. De kosten fan de restauraasje bedroegen 80.000 euro. De skroef is no djipper, sadat de mûne wer by it lege grûnwetter kin en helpe kin by it bemeallen fan de polder. 

## Keppeling om utens
* Moledatabank - 'Tsjom, Fâltum'
* De Hollandsche Molen - 'Fâltum yn Tsjom'
Kommunisme

**Kommunisme** is in politike ideology wêrby ekonomy en produksje mandeguod binne fan de mienskip. De grûnslach fan it kommunisme stiet beskreaun yn it *Kommunistysk Manifest* fan Karl Marx. 

## Skiednis
De sosjalistyske partijen yn Dútslân foar de Twadde Wrâldkriich wienen de kommunistyske kant neist. Mar doe't Hitler mei syn *Nasjonaal Sosjalistyske Dútske Arbeiders Partij* yn 1933 oan 'e macht kaam waarden alle oare partijen ferbean.
Underwilens wie der yn de Sowjetuny politike ûnfrede dat him oppenearre yn de Oktoberrevolúsje dêr't Lenin in wichtige rol yn spile hat. Vladimir Lenin syn krewearjen yn de Sowjetuny hat gâns ynfloed hân op de betsjutting fan it wurd kommunisme. 
Tusken 1945 en 1989 hie de Sowjetuny yn gebieten dy't se op de Dútsers ferovere hienen, al of net mei twang, kommunistysk makke. Dy groep lannen dêr't de Sowjets politike en militêre ynfloed hienen, hjitte meiïnoar it eastblok. Nei de fal fan de Berlynske Muorre woenen de lannen dy't by it eastblok hearden, net langer mear kommunistysk wêze.
Steaten dy't hjoed noch in kommunistysk bewâld hawwe binne û.o. Kuba, Noard-Korea en Sina.

## Ferneamde kommunisten
* Karl Marx
* Friedrich Engels
* Vladimir Lenin
* Leon Trotsky
* Mao Tse-toeng
* Rosa Luxemburg

## Sjoch ek
* Sosjalisme
* Maxim Gorki
Polder

In **polder** is in gebiet dat leger leit as it omlizzende wetter en wêrfan de wetterhichte keunstmjittich regele wurde kin. Polders wurde oer it generaal trochkruse mei wettergongen. Foar de wetterhúshâlding is it needsaaklik dat de sleattten goed trochstreame kinne. Om hjir wis fan te wêzen wurde de sleatten twarris yn it jier skôge: der wurdt kontrolearre oft it wetter djip gwenôch is en oft der gjin wetterplanten yn it wetter stean. Eigeners fan lân oan de sleatten binne ferplichte om harren sleatten te skôgjen.

In polder is in wettersteatkundige ienheid, dat wol sizze dfat it gjin ferbining hat mei it bûtenwetter útsein middels keunstwurken. In poldermole of gemaal (bytiden mear as ien) regelt it polderpeil; troch ynlitten kin (farsk) wetter binne litten wurde. In polder is omjûn troch in wetterkearing.

Yn dielen fan in polder kin in heger peil hantearre wurde. Dit wurdt rigele troch keardamen.

Nederlân hat ûngefear 3000 polders. Der bestean ferskate foarmen. De trije wichtichste binne de drûchmakkerij, de yndiking en de ûntginning. In drûchmakkerij is in ynpoldering fan iepen wetter, bygelyks in mar of plasse, dy't letterlik  *drûchmakke* is. In yndiking is in ynpoldering fan tijgebiet oan de kust of in rivier. Hjirby giet it om in gebiet dat al periodyk drûchfoel en troch yndiking definityf drûch bliuwt en yn kultuer brocht wurde kin. Oan de kust giet it meastentiids om kwelders, oan de rivier om eardere uterwaarden. In ûntginning is yn kultuer brochte woaste grûn, bygelyks in eardere sompe-, fean-, heide- of dúngebiet. Dat hoecht gjin polder te wêzen: hjir is allinnich sprake fan as it gebiet permanint bemeald wurde moat.

Yn Flaanderen wurdt de term *polder* ek brûkt om it iepenbier bestjoersorgaan oan te tsjutten, dat belêste is mei de wetterhúshâlding yn in poldergebiet. Dit is fergelykber mei in wetterskip yn Nederlân. De streek De Polders strekt him yn West-Flaanderen oer it efterlân fan de Belgyske kust út fan Noard-Frankryk oant Siuwsk-Flaanderen, en oer it noarden fan de provinsje East-Flaanderen.
Hûnsdagen

De dagen tusken 20 july en omtrint 20 augustus hinne wurde de **Hûnsdagen** neamd. Yn dizze perioade, dy't soms ek wol wat earder of letter begjint, komt de heldere stjer Sirius fan it stjerrebyld de Grutte Hûn tagelyk mei de Sinne op. Sadwaande is Sirius (neffens de Grykske mytology de hûn fan de jager Orion) net te sjen. Doe't Orion stoar, krige hy mei syn hûn Sirius in plak oan de himel. De perioade fan de Hûnsdagen is it hichtepunt fan de simmer, de heechsimmer. Yn Nederlân is Sirius op syn gaust op 25 augustus wer sichtber. In soad minsken assosjearje de Hûnsdagen mei de oanwêzigens fan in protte ynsekten, benammen neven en miggen. 

## Hjitte
De Griken en Romeinen seagen de Hûnsdagen as de perioade fan de grutte hjitte. Ek foar Nederlân jilt dat: de tiid fan de Hûnsdagen is de waarmste fan it jier. It etmelgemiddelde fan de temperatuer is dan 17°C en middeis is 19 oant 24 graden hiel gewoan. Ek komme yn dizze dagen de measte hjitteweagen foar.

## Oerstreamings
Foar de âlde Egypteners foelen de Hûnsdagen gear mei de jierliks weromkommende oerstreaming fan de Nyl. Dy folge altyd sa'n 15 dagen neidat Sirius wer sichtber wurden wie. Neffens Ptolemaeus is yn Egypte de kâns om stjerren fan it earste grutte opkommen te sjen, it grutst trije kertier foar sinneopkomst. Weromrekkenjend foar 30° NB koe Sirius neffens dizze easken yn de Juliaanske kalinder yn 500 f.Kr., op 19 july sjoen wurde. Neffens de Gregoriaanske kalinder soe dat 14 july wêze. 

Doe't de Nassermar noch net bestie, wienen de oerstreamingen it gefolch fan seizoenreinen yn Etioopje, de súdlike Sûdan en benammen de omkriten fan de Victoriamar. Yn Egypte sels falt it hiele jier troch kwalik rein. 

In oerstreamingsperioade, wêrby't rivieren bûten harren ouwers trede, is der by ús net. Mar de waarmte kin wol maklik liede ta tongerbuoien mei in soad rein yn koarte tiid en lokale wetteroerlêst. In fochtich waarm en brodzich waartype mei sa no en dan in pear stevige buoien is karakteristyk foar de Hûnsdagen. Foar ús foarâlden, dy't noch gjin koelkasten hienen, wie dat ek de tiid wêryn fiedsel en molke earder bedoarnen.

## Hûnen
Yn ferskeidene lannen hie men eartiids de gewoante om hûnen yn de Hûnsdagen de bekbân om te dwaan út eangst foar hûnsdûmens. Mar de Hûnsdagen hawwwe fierders neat te krijen mei hûnen, al kin it yn in tongerbuoi hûnewaar wêze. It wurd *[[hûnewaar]]* is ôflaat fan it âld-Nederlânske wurd *ondeweer*, dat min waar betsjut. Yn it Frysk hawwe wy it wurd 'ûngetiid', dat wie de simmerperioade yn de haaiïnge.

## Ferskaat
* Earder gie men der fan út dat it waar yn de Hûnsdagen it waar yn de neisimmer en hjerst foarsizze koene. Sa is der in siswize dat seit:
*Komme de Hûnsdagen mei in soad rein, dan geane wy minne tiden temjitte, mar komme de Hûnsdagen helder en blier, ferwachtsje dan mar in geunstich jier*
* In oare folkswiisheid dat dat nei de hûnsdagen noch trije kattedagen komme dy't oer it generaal noch wiffer binne as harren foargongers.
* De earste dei fan de Hûnsdagen, 20 july, wurdt ek wol pisgryt neamd en dit is in merkeldei.
* Durk van der Ploeg publisearre in roman mei de titel 'De Hûnsdagen'.
Merkeldei

**Merkeldei** (ek wol: lotdei) is de oantsjutting fan in dei dy't yn it folksleauwen tige wichtich is foar it lot fan de minsk of it waar. It waar op in merkeldei is yn dat gefal beskiedend foar de rest fan de perioade. By merkeldagen hearre dan ek ien of mear waarspreuken. Dy fermelde fakentiids ek de hillige dy't neffens de Hilligenkalinder fan de Katolike Tsjerke syn of har nammedei hat op de betreffende dei.

## Merkeldagen
Inkele merkeldagen binne:

## Keppeling om utens
* Oer de Merkeldei
* Webstee oer folkswaarkunde fan D. Jansma.
Harnzerstrjitwei

De **Harnzerstrjitwei** is in strjitte yn Ljouwert, it wie de ryksstrjitwei nei Harns, en kaam yn 1842 klear. It is no in haadstrjitte yn Ljouwert. De Harnzerstrjitwei rint fan it Jeropaplein, dêr't er krúst mei de rûnwei fan Ljouwert, oant in rotonde flak foar it sintrum dêr't ek de Spanjertsleane en de Harnzersingel op útkomme.

De Harnzerstrjitwei wie earder, krektas de Grinzerstrjitwei en de Mr. P.J. Troelstrawei in útfalswei dy't bûten de beboude kom lei. Begoede Ljouwerters bouden dêr harren hearehuzen, dy huzen stean noch altyd oan de Harnzerstrjitwei.

De Harnzerstrjitwei foarmet de skieding tusken de wiken Westerparkwyk en Fûgelbuert.

## Monuminten
Oan de dyk lizze tsientallen pannen, dy't ryksmonumint binne.


File:RM519840 Leeuwarden - Harlingerstraatweg 9a.jpg|Harnzerstrjitwei 9a
File:RM519826 Leeuwarden - Harlingerstraatweg 29.jpg|Harnzerstrjitwei 29
File:RM519803 Leeuwarden - Harlingerstraatweg 65.jpg|Harnzerstrjitwei 65


## Literatuer
*, *Op Stand in Leeuwarden: 179 Jaar Harlingerstraatweg*, Grou, 2021 (Utjouwerij Louise), ISBN 978-9 49 15 36 809.
Mr. P.J. Troelstrawei (Ljouwert)

De **Mr. P.J. Troelstrawei** (kortwei Troelstrawei, ferneamd nei Pieter Jelles Troelstra) is in leane yn Ljouwert. De Mr. P.J. Troelstrawei is ûnderdiel fan de weiferbining Ljouwert - Stiens, en hat dy namme fan de gemeentegrins fan Ljouwert ôf oant dêr't de wei flak foar it sintrum oergiet yn de Spanjertsleane. Op it part tusken de rûnwei fan Ljouwert en de gemeentegrins rint de N357 oer de Mr. P.J. Troelstrawei.

It is in brede leane mei (heare)huzen út de jierren 30 fan de 20e iuw. Eartiids hiet de Troelstrawei Stienzerwei, mar dat waard op 1 jannewaris 1931 feroare. Ek it eardere Sint Bonifatius Hospitaal leit oan de Troelstrawei.
Johannes Vermeer

**Johannes Vermeer** (Delft, ± 31 oktober 1632 - Delft, 15 desimber 1675) is ien fan de ferneamdste Nederlânske keunstskilders út de Nederlânske Gouden Iuw. Hy wurdt de *Sfinks fan Delft* neamd, riedseleftich troch de ûnneifolchbere kleurstelling en it bjusterbaarlike ljochtgehalte. Vermeer hie in foarkar foar tiidleaze, ynbannich mominten. Vermeer syn skilderijen, meast sjenrestikken en in pear histoarjestikken, allegory]en en stedsgesichten, ûnderskiede har troch in subtyl gebrûk fan kleuren in ideale komposysje. Hy brûkte soms djoere pigminten en hie in grutte foarkar foar ultramaryn en leadgiel.

It oerlevere oeuvre fan Vermeer is beskieden. Der wurde 34 oant 37 skilderijen oan him taskreaun. Ta de bekendste hearre *Het Melkmeisje*, *Gezicht op Delft* en *Het meisje met de parel*.

Vermeer heart ta de Alde Hollânske Masters.

## Keppelings om utens
* Skilderijen yn it Ryksmuseum Amsterdam
*  De wêzentlike Vermeer
*  Johannes Vermeer op artcyclopedia mei in protte keppelings
*  Web Galery fan Keunst
* Vermeersintrum Delft
* Ferfalsings Van Meegeren 
* Webstee oer it ynterieur en de ynventaris by Vermeer thús
Mandeach

It eilân **Mandø** leit oan de westkust fan Denemark (Jutlân) tusken de eilannen Romeach en Faaneach. It is mei likernôch 60 minsken it lytste bewenne Deenske Waadseeeilân. De westkant fan it eilân is op in natuerlike wize, mei in dunerige, beskerme tsjin de see. Oant de oanlis fan de seedyk yn 1837 wie it eilân in terp.

## Skiednis
It eilân wurdt it earst neamd yn 1231. Yn 1558 waard it doetiidske eilân oerspield, en bruts yn twaen. It haadplek fan doe, oan de noardkant fan it eilân ferdwûn. Op it eilân wurdt ferteld dat alle bewenners ferdronken, útsein sân man dy op de fêstewâl oan it wurk wienen, dy't bosken oan froulju út de omkriten en harren te wenjen setten op it súdlike part fan de twa parten. Dat waard it hjoeddeiske Mandeach.

## Ebbewegen
It eilân kin berikt wurde oer in twa ebbewegen. De âlde Mandeach Ebbewei is lykwols net mear as in rûte oer it waad, dat yn 1978 is der in nije wei oanlein, dêr't elk slach ferkear oerhinne kin.

Yn de simmer wurde toeristen mei in trekker nei Koardesân riden.

## Sjoch ek
* Waadeilannen
Jeropaplein

It **Jeropaplein** is in rotonde yn Ljouwert. 

## Skiednis
It plein waard oanlein yn de jierren '53 en '54. Om it plein waard de earste werklike heechbou fan Ljouwert boud. De villa *Baen's-Ein* is dêr slachtoffer fan wurden, fan dat monumintale pân is neat oars mear oer as de namme op de dêr boude flat oan it begjin fan de Biltskestrjitte. 

Yn 1958 waard de namme *Harnzerplein*, dy't it doedestiids hie, ferfongen troch dy fan Jeropaplein. Justjes dêrfoar wie troch de Rie fan Jeropa in berop dien op gemeenten om in strjitte of plein *Jeropeesk* te neamen. 

Dêrom krige it *Westerskeldeplein* yn de Rivierebuert yn Amsterdam yn itselde jier ek de namme *Europaplein*.

Yn 2016 en 2017 waard it Jeropaplein folslein op 'e nij ynrjochte.

It Jeropaplein is part fan de Ring Ljouwert.

## Keunstwurken
Op it Jeropaplein stiet in fontein dy't troch ir. J.E. Wiersma ûntwurpen waard, mei in keunstwurk (brûnzen fûgel) derop fan byldzjend keunstner Chris Fokma.

De fontein waard skonken troch de Koöperative Suvelbank yn it ramt fan it 50-jierrich bestean fan de bank. De fontein symbolisearret de ferbining fan de bank mei de Fryske maatskippij. Nei in grutskalige renovaasje fan it Jeropaplein, waard de fontein fannijs werompleatst op in ferheging yn it midden fan it plein.


Vogel, Leeuwarden.jpg|Fontein mei fûgel
Fietstunnels Infinite Wave.jpg|Fytstunnel mei keunst
Europaplein_(Leeuwarden).jpg|Jeropaplein yn 2011