open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Westsemityske talen

De **Westsemityske talen** binne in foarstelde (mar noch net algemien akseptearre) taalkloft, dy't ûnderdiel útmeitsje soe fan 'e Semityske talen. De Semityske talen hearre sels wer ta de Afro-Aziatyske taalfamylje. De oantsjutting 'Westsemityske talen' waard foar it earst brûkt yn 1883, troch taalkundige Fritz Hommel, om alle Semityske talen ûnder te beflappen dy't net ta de Eastsemityske talen hearden.
__TOC__
## Beskriuwing
De ferdieling fan 'e Semityske talen yn 'e Eastsemityske talen en de Westsemityske talen wurdt ûnderstipe troch foaroansteande semitisisten as Robert Hetzron en John Huehnergard. De Eastsemityske talen omfiemje inkeld it Akkadysk en it Eblaïtysk, allebeide talen dy't al yn 'e Aldheid útstoarn binne. Alle oare Semityske talen soene neffens dizze ferdieling op ien bulte smiten wurde moatte as de Westsemityske talen, dêr't it Akkadysk en it Eblaïtysk fan ôfwike troch it ferlies fan 'e felêre, faryngale en glottale wriuwklanken, de útspraakferskowing fan 'e rige ynterdintale wriuwklanken ta siisklanken, en de ûnderwerp-saaklik&nbsp;foarwerp-tiidwurdsfolchoarder yn 'e sinsbou. De besteansreden foar de Westsemityske talen as taalkloft is dat dy talen allegearre mear mei-inoar gemien hawwe soene as mei de Eastsemityske talen.

## Underferdieling

De Westsemityske talen besteane út fiif dúdlik ûnderskate subgroepen: de Arabyske talen (mei û.m. it Arabysk en it Malteesk), de Noardwestsemityske talen (mei û.m. it Hebriuwsk, it Arameesk en it Syrysk), de Súdarabyske talen (mei û.m. it Sokotraansk), de Etiopyske talen (mei û.m. it Amhaarsk en it Tigrinja) en de útstoarne Aldsúdarabyske talen (mei û.m. it Sabeysk). Dêrfan litte de Súdarabyske, Etiopyske en Aldsúdarabyske talen sokke dúdlike oerienkomsten sjen, dat se frij ûnomstriden mei-inoar ûnderbrocht wurde by de Súdsemityske talen. It op ien bulte smiten fan 'e Arabyske talen en de Noardwestsemityske talen ûnder de namme fan 'e Middensemityske talen is mear oer te dwaan.
Sensasjonele stavering

In **sensasjonele stavering**, ek wol **dekorative stavering** neamd, is de opsetlike misstavering fan in wurd om it opfalle te litten. Dat is in strategy dy't yn 'e reklamewrâld in protte brûkt wurdt om merknammen fan gewoane wurden te ûnderskieden. In bekend foarbyld is de stavering fan 'blu-ray', dat neffens de standertstavering fan it Ingelsk eins skreaun wurde moatte soe as "blue-ray". In oar foarbyld is it fideospultsje *[[Mortal Kombat]]*, wêrfan't de korrekte stavering eins "Mortal Combat" wêze soe. Men komt sensasjonele staveringswizen ek in protte tsjin yn 'e ynternasjonale muzykbrâns, yn 'e nammen fan bands en rappers. Foarbylden binne The Beatles (korrekt: "The Beetles"), The Byrds (korrekt: "The Birds"), Limp Bizkit (korrekt: "Limp Biscuit"), Mötley Crüe (korrekt: "Motley Crew"), Xzibit (korrekt: "Exhibit"), Ludacris (korrekt: "Ludicrous") en Timbaland (korrekt: "Timberland").
Pixie Hollow Bake Off

***Pixie Hollow Bake Off*** is in Amerikaanske koarte kompjûteranimearre tekenfilm út 2013 ûnder rezjy fan Elliot M. Bour. De film makket ûnderdiel út fan 'e ''Tinker Bell''-filmsearje fan Disney, oer it elfke Tinker Bell, dat oarspronklik betocht waard troch de Skotske auteur J.M. Barrie. De haadrollen yn 'e film waarden fertolke troch stimakteurs Mae Whitman en Giada De Laurentiis. 

## Plot
Yn Pixie Hollow, it domein fan 'e elfkes op it magyske eilân Neverland daget Tinker Bell it bak-elfke Gelata út ta in wedstryd om te sjen wa't de bêste taart bakke kin foar it oankomstfeest fan keninginne Clarion. De bak-elfkes meitsje al 399 jier elts jier persiis deselde taart foar it feest, en Tinker Bell fynt dat it wolris wat fariaasje lije kin. Se hat in idee foar in oarsoartige taart, en mei't Gelata help kriget fan 'e oare bak-elfkes, ropt Tinker Bell de help fan har freondinnen Silvermist, Iridessa, Rosetta, Vidia en Fawn yn. Mei syn seizen hawwe se ferstân fan in hiel soad ferskillende dingen, mar bakken is dêr net ien fan. Uteinlik sjocht de taart fan Tinker Bell der letterlik út om op te fretten, mar it docht bliken dat uterlike skyn ferrifelet.

## Rolferdieling
;haadrollen


;byrollen

## Produksje
*Pixie Hollow Bake Off* is in koarte kompjûteranimearre tekenfilm mei in spyldoer fan 6&nbsp;minuten. Hy waard regissearre troch Elliot M. Bour, nei in senario dat skreaun wie troch Kate Kondell. Jan Hirota produsearre de tekenfilm foar de Disneytoon Studios. De stimmen fan Tinker Bell en har freondinnen waarden ynsprutsen troch deselde stimaktrises dy't dy stimmen ek diene yn 'e lange films fan 'e ''Tinker Bell''-filmsearje. De rol fan Gelata waard yn 'e Britske ferzje ynsprutsen troch Lisa Faulkner en yn 'e Amerikaanske ferzje troch Giada De Laurentis.

## Distribúsje
De distribúsje fan *Pixie Hollow Bake Off* waard fersoarge troch Disney-ABC Domestic Television. De tekenfilm belibbe op 20&nbsp;oktober 2013 syn premiêre doe't er yn it Feriene Keninkryk útstjoerd waard op it Disney Channel. Yn 2014 waard *Pixie Hollow Bake Off* as eksklusive bonus tafoege oan 'e blu-rayferzje fan 'e lange tekenfilm *[[Tinker Bell and the Pirate Fairy]]*, yn 'e mande mei tsien oare koarte tekenfilmkes mei elts in spyldoer fan 1-2&nbsp;minuten. Letter kaam *Pixie Hollow Bake Off* ek beskikber as (aparte) digitale download, fia Disney Movies Anywhere.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan ''Pixie Hollow Bake Off''
*  Ynformaasje oer ''Pixie Hollow Bake Off'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)
Pontysk-Kaspyske Steppe

De **Pontysk-Kaspyske Steppe** is in útstrutsen flakte yn it uterste súdeasten fan it wrâlddiel Jeropa, noardlik fan 'e Swarte See, de Kaukasus en de Kaspyske See. De steppe, dy't in oerflak fan likernôch 994.000&nbsp;km² beslacht, rikt fan 'e Dobroedsja (de leechflakte by de mûning fan 'e Donau) yn it westen oant de igge fan 'e rivier de Oeral yn it easten. Dêrby omfiemet it gebiet grutte dielen fan Jeropeesk-Ruslân (wêrûnder de Koeban) en fan 'e Oekraïne, en lytsere dielen fan noardwestlik Kazachstan, súdlik Moldaavje, súdeastlik Roemeenje en noardeastlik Bulgarije. 

De Pontysk-Kaspyske Steppe is in ûnderdiel fan 'e folle gruttere Jeraziatyske Steppe, en wurdt begrinzge troch de Eastjeropeeske Wâldsteppe yn it noarden, de Kaspyske Leechflakte yn it súdeasten en de Kazachske Steppe yn it easten. De namme ferwiist nei de Kaspyske See en nei de krite benoarden de Swarte See, dy't yn 'e Aldheid yn it Gryksk Εὔξεινος Πόντος, *Euxeinos Pontos*, neamd waard. De Pontysk-Kaspyske Steppe sels komt oerien mei wat yn 'e Klassike Aldheid efterinoar bekendstie as Simmearje, Skysje en Sarmaasje.

Yn 'e skiednis fan 'e minskheid hat de Pontysk-Kaspyske Steppe in wichtich plak ynnommen. Genetysk ûndersyk hat fêststeld dat it it meast wierskynlike plak wie dêr't it hynder foar it earst domestisearre waard. Neffens de Koerganhypoteze, in frij algemien akseptearre teory yn 'e bestudearring fan 'e Yndo-Jeropeeske talen, soe it eastlike part fan 'e Pontysk-Kaspyske Steppe it oarspronklike thúslân west hawwe fan 'e sprekkers fan it Proto-Yndo-Jeropeesk. 

Milennia lang wie it gebiet letter it domein fan nomadyske ruterfolken, dy't der gauris út Sibearje en Sintraal-Aazje wei trochhinne teagen om Jeropa en it Heine Easten te feroverjen. Foarbylden binne de Simmearjers yn 'e 9e en 8e&nbsp;iuw&nbsp;f.Kr., de Skyten fan 'e 8e oant de 4e&nbsp;iuw&nbsp;f.Kr., de Sarmaten fan 'e 5e&nbsp;iuw&nbsp;f.Kr. oant de 5e&nbsp;iuw nei Kristus; de Hunnen en Avaren fan 'e 4e oant de 8e&nbsp;iuw, de Petsjenegen fan 'e 8e oant de 11e&nbsp;iuw, de Komanen fan 'e 8e oant de 13e&nbsp;iuw, de Mongoalen fan 'e 13e oant de 15e&nbsp;iuw, en de Krimtataren, Wolgatataren, Kalmukken en kozakken fan 'e 15e oant de 18e&nbsp;iuw.

## Sjoch ek
*Jeraziatyske Steppe
Straight Outta Tombstone

***Straight Outta Tombstone*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redakteur David Boop. De titel betsjut "Streekrjocht út Tombstone", en is in ferwizing nei de bekende Amerikaanske film út 2015 *[[Straight Outta Compton (film)|Straight Outta Compton]]* ("Streekrjocht út Compton") oer de hiphopgroep N.W.A. út Compton (Kalifornje). Dat Compton yn 'e titel ferwiksele is foar Tombstone (Arizona), is in ferwizing nei it westernsjenre, mei't Tombstone in bekend plak út it Wylde Westen wie (dêr't bgl. de Sjitpartij by de O.K.-Kraal plakfûn).

It boek omfettet 16 koarte ferhalen fan it fantasysjenre dy't allegear yn it Wylde Westen spylje. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Jody Lynn Nye, Sarah A. Hoyt, Kevin J. Anderson en Jim Butcher. Alle ferhalen út *Straight Outta Tombstone* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. *Straight Outta Tombstone* waard yn 2017 publisearre troch de New&nbsp;Yorkske útjouwerij Baen Books. 

## Ynhâld
:*wurd foarôf troch David Boop
# Larry Correia, *Bubba Shackleford's Professional Monster Killers* 
# Jody Lynn Nye, *Trouble in an Hourglass* 
# Sam Knight, *The Buffalo Hunters* 
# Robert E. Vardeman, *The Sixth World* 
# Phil Foglio, *Easy Money* 
# Nicole Givens Kurtz, *The Wicked Wild* 
# Michael A. Stackpole, *Chance Corrigan and the Lord of the Underworld* 
# Bryan Thomas Schmidt en Ken Scholes, *The Greatest Guns in the Galaxy* 
# Maurice Broaddus, *Dance of Bones* 
# Sarah A. Hoyt, *Dry Gulch Dragon* 
# Alan Dean Foster, *The Threefold Problem* 
# David Lee Summers, *Fountains of Blood* 
# Kevin J. Anderson, *High Midnight* 
# Naomi Brett Rourke, *Coyote* 
# Peter J. Wacks, *The Key* 
# Jim Butcher, *[[A Fistful of Warlocks]]* (ûnderdiel fan *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*)
:*biografyen
Veronica Rodriguez

**Veronica Rodriguez**, echte namme: **Verónica Rodríguez Fiño** (Maracay, 1 augustus 1991) is in Fenezolaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise. Se hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Barbie, Barbie Bree en Barbie Booty. Rodriguez sette yn 2011 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn in grut tal films. Se waard tsien kear nominearre foar in prestizjeuze AVN Award.

## Libben en karriêre
Rodriguez waard yn 1991 berne yn Maracay, yn 'e Fenezolaanske steat Aragua. Nei't se yn 2009 mearderjierrich wurden wie, ferfear se nei de Feriene Steaten, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles. Yn 2011, doe't se tweintich jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se mids 2020 yn mear as 350 films spile.

Dêrby wurke Rodriguez û.m. foar sokke foaroansteande labels as Penthouse, Wicked Pictures, Digital Sin, Red Light District, Evil Angel, Hustler Video, New Sensations, Zero Tolerance, Jules Jordan Video, Elegant Angel en Digital Playground. Fierders wie se ek wol te sjen yn produksjes fan minder bekende studio's, lykas Third Degree Films, Mile High Media, Girlfriends Films en Pure Play Media. En teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America.

Under har karriêre hat Rodriguez gearwurke mei kollega-aktrises as Vicki Chase, Adriana Chechik, Ariella Ferrera, Dillion Harper, Marika Hase, Remy LaCroix, Alina Li, Kendra Lust, Kiara Mia, Gabriella Paltrova, Riley Reid, Megan Salinas, India Summer, Shae Summers en Jamie Valentine, en mei manlike tsjinspilers as Mike Adriano, Jordan Ash, Marco Banderas, Mick Blue, James Deen, Erik Everhard, Manuel Ferrara, Tommy Gunn, Jules Jordan, Sean Lawless, Keiran Lee, J. Mac, Ramon Nomar, Johnny Sins, Criss Strokes, Voodoo, Vince Vouyer en Mark Wood. Ek waard Rodriguez al tsien kear nominearre foar in prestizjeuze AVN Award (de Oscars fan 'e pornowrâld).

Njonken har aktearwurk posearret Rodriguez ek geregeldwei foar neakenblêden. Fierders hat se pealdûnsjen leard en fersoarget se út en troch in optreden as stripper.

## Lichemsskaaimerken
Veronica Rodriguez is blank, mei in Mediterrane hûdskleur, brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.54&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 43&nbsp;kg, en in natuerlike cupmaat 32B. Se hat gjin tatoeaazjes. Njonken de wenstige gatsjes troch de earlellen hat se ek in nâlpiercing en in piercing troch har lofternoaswjuk.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Veronica Rodriguez
* Veronica Rodriguez op Twitter
* Veronica Rodriguez op Instagram
* Veronica Rodriguez op YouTube
* Biografy en filmografy fan Veronica Rodriguez yn 'e Internet Movie Database (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Veronica Rodriguez yn 'e Internet Adult Film Database (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Veronica Rodriguez op ''FreeOnes''
Wedderheide

**Wedderheide** is in buorskip dat ûnder it doarp Wedde falt, yn de gemeente Westerwâlde yn de provinsje Grinslân. De buorskip leit eastlik fan Wedde, dêr't it skaat wurdt fan de beboude kom fan Wedde troch de N973. De buorskip leit westlik fan Vriescheloo.

De buorskip hat de skaaimerken fan in lintdoarp, dat fanâlds út arbeiders- en boargerwenten bestiet.

De namme is ôflaat fan heide, dat "net oanmakke stik lân" betsjut, by Wedde. Eartiids wie it in heidegebiet mei ynearsten seaddehutten, dy't letter arbeiderswenten waarden en dy't yn earme grûn stiene, dy't allinnich gaadlik wie foar in grientetún en in geitepôle. It plak moat healwei de njoggentjinde iuw ûntstien wêze, want mei de folkstelling fan 1840 waard it plak noch net neamd. Mei de folkstelling fan 1849 wurdt it plak neamd mei 13 huzen en 61 ynwenners. Yn 1899 wiene der 55 huzen mei 245 ynwenners. Hjoed-de-dei binne der 100 huzen mei 250 ynwenners.

Wedderheide leit op in sânrêch. Dy sânrêch wie ea de natuerlike grins mei de Doalert doe't dy syn wiidste omfieming hie. It is sa'n bytsje de grins tusken de regio's Reiderlân yn it noarden en Westerwâlde yn it suden.

Yn de buorskip stiet in Herfoarme kapel út 1911.
My Big Fat Supernatural Wedding

***My Big Fat Supernatural Wedding*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redaktrise en skriuwster P.N. Elrod. De titel betsjut "Myn Grutte Fette Boppenatuerlike Brulloft", en is in ferwizing nei de tige populêre Amerikaanske komeedzjefilm út 2002 *[[My Big Fat Greek Wedding]]* ("Myn Grutte Fette Grykske Brulloft"). 

It boek omfettet 9 koarte ferhalen fan it fantasysjenre dy't allegearre wat mei in brulloft te krijen hawwe. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Elrod sels, Charlaine Harris en Jim Butcher. Alle ferhalen út *My Big Fat Supernatural Wedding* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. 

*My Big Fat Supernatural Wedding* waard yn 2006 publisearre troch de New&nbsp;Yorkske útjouwerij St. Martin's Griffin. Yn 2007 waard fan deselde redaktrise by deselde útjouwerij in ferfolchferhalebondel útbrocht ûnder de titel *[[My Big Fat Supernatural Honeymoon]]*.

## Ferhalen
# Esther Friesner, *The Wedding of Wylda Serene* 
# P.N. Elrod, *All Shook Up* 
# Charlaine Harris, *Tacky* 
# Sherrilyn Kenyon, *A Hard Day's Night-Searcher* 
# Jim Butcher, *[[Something Borrowed (koart ferhaal)|Something Borrowed]]* (ûnderdiel fan *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*)
# L.A. Banks, *Spellbound* 
# Rachel Caine, *Dead Man's Chest* 
# Lori Handeland, *Charmed by the Moon* 
# Susan Krinard, *… Or Forever Hold Your Peace*
Battleship

**battleship*, it Ingelske wurd foar "slachskip"

## Geografy
*Battleship (West-Firginia), in plak yn 'e Amerikaanske steat West-Firginia
*Battleship (Antarktika), in berchmassyf yn Antarktika
*Battleship Cove, in seefeartmuseum yn 'e Amerikaanske steat Massachusetts

## Films
*''Battleship'' (film), in Amerikaanske film út 2012

## Muzyk
*''Battleship'' (liet fan de Red Hot Chili Peppers), in liet fan de Red Hot Chili Peppers út 1985
*''Battleship'' (liet fan Daughtry), in liet fan Daughtry út 2014

## Spultsjes
**Battleship*, yn Nederlân bekend as ''Seeslach'' (spultsje), in riedspultsje foar twa spilers
*''Battleship'' (puzel), in logikapuzel basearre op it spultsje
*''Battleships'' (fideospultsje), in komjûterspultsje út 1987, basearre op it oarspronklike spultsje
*''Battleship'' (fideospultsje út 1993), in fideospultsje út 1993, basearre op it oarspronklike spultsje
***, in komjûterspultsje út 2000, basearre op it oarspronklike spultsje
*''Battleship'' (fideospultsje út 2012), in fideospultsje út 1993, basearre op 'e film

## Oar
*Battleship (hynder) (1927-1958), in Amerikaansk racehynder
Basilique Saint-Donatien-et-Saint-Rogatien

De **HH. Donatius en Rogatius-basilyk** (Frânsk: *Basilique Saint-Donatien-et-Saint-Rogatien*) is in roomsk-katolike basilica minor op it Place des Enfants-Nantais yn it Malakoff-Saint-Donatien-distrikt fan Nantes, Frankryk. 

It is ien fan 'e twa tsjerken fan 'e stêd, dy't de status *[[basilica minor]]* krigen. Yn 2015 waard de oan 'e twa hillige bruorren Donatius en Rogatius wijde tsjerke troch in slimme brân foar in part ferneatige.

## Skiednis
In earste tsjerke op it begraafplak fan 'e bruorren Donatius en Rogatius, twa 3e-iuwske martlers út Nantes, giet werom op 'e 5e iuw. De foargonger fan 'e tsjintwurdige tsjerke waard yn 'e Frânske Revolúsje yn in hospitaal feroare en ferkocht yn 1796. Yn 1802 krige it gebou syn funksje as tsjerkegebou werom.

De bou fan 'e hjoeddeiske, fjirde tsjerke op itselde plak, fûn plak nei in ûnthjit fan 'e doedestiidske biskop Félix Fournier yn 'e tiid fan 'e Frânsk-Dútske Oarloch. De biskop ûnthiet in nije tsjerke te bouwen as syn bisdom frij bleau fan in Prusyske ynfaazje en dat barde sa. De bou begûn yn 1872. Op 19 oktober 1889 waard de tsjerke wijd, dy't noch yn itselde jier de status krige fan *basilica minor*. Oant yn 'e 20e iuw waard noch fierder wurke oan 'e ynrjochting fan it gebou. 

By renovaasjewurk ûnstie op 15 juny 2015 in fûle brân, wêrby't it houten dak fan 'e tsjerke ferneatige waard. De ramp ûntstie neffens wurdfierders op it stuit, doe't twa dakdekkers mei in brander oan it wurk wiene mei de reparaasje fan in leaden goatte. Yn 'e tsjerke rekke benammen it diel fan it koer swier skansearre. 

Noch yn itselde jier sette de restauraasje útein. De rûsde kosten fan 'e rekonstruksje bedrage € 13 miljoen euro. De basilyk waard op 29 augustus 2021 wer iepene nei seis jier sluting. Nei seis jier ticht west te hawwe koe de basilyk op 29 augustus 2021 weriepene wurde. 
 
## Arsjitektuer en ynrjochting

De troch Émile Perrin yn in primitive neogoatyske styl ûntwurpen tsjerke is in trijeskippige, krúsfoarmige, nei it noardeasten oriïintearre basilika mei in gevel, twa tuorren en in koeromgong. Yn 'e tsjerke is de antike moarmeren sarkofaach fan 'e twa bruorren Donatius en Rogatius is âldste keunstwurk.

By de tsjerke leit in tsjerkhôf, it âldste fan Nantes mei yn 'e midden de Stefanuskapel. De kapel mei de 18e-iuwske gevel is it âldste tsjerkegebou fan it bisdom. De âldste dielen fan 'e Stefanuskapel datearje út 'e 6e iuw. Eartiids wie der foar de kapel in put, dêr't pylgers harren hannen waskje koene foar't hja de kapel yngyngen. De put ferdwûn tsjin 'e ein fan 'e 20e iuw en wie neffens de histoarikus Léon Maître it bewiis fan 'e âlderdom fan 'e kapel.

De basilyk, it tsjerkhôf en de kapel steane ûnder monumintesoarch.

Foar it haadportaal stiet in monumint foar Jeanne d'Arc. 


File:Basilique Saint-Donatien et Saint-Rogatien 2022 - 015.jpg
File:Basilique Saint-Donatien et Saint-Rogatien 2022 - 074.jpg
File:Basilique Saint-Donatien et Saint-Rogatien 2023 - 001.jpg
File:Basilique Saint-Donatien et Saint-Rogatien 2022 - 023.jpg
Donatius en Rogatius

**Donatius en Rogatius** (Frânsk: *Donatien et Rogatien*), ek bekend ûnder *les Enfants Nantais*, binne twa hilligen, dy't yn Frankryk fereare wurde. Hja wiene twa bruorren, dy't yn 'e tiid fan 'e Romeinske keizer Maksimianus de martlerdea ferstoaren om't hja wegeren harren leauwe op te jaan. Harren feestdei falt op 24 maaie.

## Libben
It 5e-iuwsk dokumint "De Passy fan 'e Bern fan Nantes" tsjûget fan it libben fan 'e twa bruorren en foarmet de basis foar alle lettere ferhalen, dy't oare ynformaasje oan 'e hagiografy tafoegen, lykas de tradysje dat de twa bruorren út in ferneamde Armoarikaanske famylje stamden.   

Oannommen wurdt dat Donatius en Rogatius soannen wiene fan 'e earste magistraat fan Nantes. De jongste soan, Donatius, waard mooglik troch Similien doopt, de tredde biskop fan Nantes. Hy soarge der foar dat ek syn âldere broer Rogatius him bekearde ta it kristendom. Harren âldershûs, in gallo-romeinske filla, stie op it plak fan 'e hjoeddeiske Donatius- en Rogatiusbasilyk. Neffens it gebrûk waarden de beide bruorren op dat plak begroeven.      

Nei't ûntdutsen wie dat de beide bruorren it kristlike leauwe oanhongen waarden hja arrestearre en moasten hja foar de keizerlike prefekt ferskine. Sa't dat faker barde moasten de arrestanten offerje foar Romeinske goaden, mar sawol Donatius as Rogatius wegere op dat befel yn te gean. Der folge in lijenswei en dy nacht fertelde Rogatius syn broer dat it him slim yn 'e wei wie dat er stjerre soe sûnder doopt te wêzen. Donatius stelde syn broer gerêst en ûnthiet him dat it bloed fan syn martlerskip it sakramint fan 'e doop ferfange soe. 

Yn 'e moarntiid fan 24 maaie 289 of 304 waarden Donatius en Rogatius troch in Romeinske tsjinder ûnthalze. Neffens it ferhaal wie dat op it plak bûten de stedsmuorren, op it tsjintwurdige adres 63 rue Dufour oan 'e âlde dyk nei Parys, net fier fan 'e oan 'e twa bruorren wijde basilyk. 

## Ferearing
Donatius en Rogatius wurde fral fereare yn it westlik streamgebiet fan 'e Loire oant de stêd Orléans ta. Sintra binne Orléans, Plougastel-Daoulas, Ambleville, Laval, Angers, Tours, Chartres en (troch misjonarissen út Nantes) plakken yn Kanada en Oseaanje.

Doe't de kristenferfolgings foarby wiene, waarden de omskotten fan Donatius en Rogatius opgroeven en yn in moarmeren tombe lein, dy't bewarre is en ek tsjintwurdich yn 'e basilyk fan Nantes in sintraal plak ynnimt. 

Fanwegen de ynfallen fan 'e Wytsings ferhûzen de reliken fan 'e bruorren eartiids fan Nantes nei Orléans. Doe wreide de ferearing fan 'e bruorren him út nei it eastliker lizzende streamgebiet fan 'e Loire. Ek tsjintwurdich hat Orléans noch in oan Donatius wijde tsjerke. Yn 1092 ferhûzen de reliken nei de katedraal fan Nantes en waarden se yn in  relykhâlder fan goud en sulver bewarre, dy't nei de Frânske Revolúsje ferfongen waard troch in houten relikwarium.  

It plak oan 'e Rue Dufour, dêr't Donatius en Rogatius yn Nantes eksekutearre binne, wurdt hjoed-de-dei mei in monumint fan twa krusen betocht.  

De bylden fan Donatius en Rogatius siere it haadportaal yn 'e narteks fan 'e katedraal fan Nantes.
Jan Voerman jr.

**Jan Voerman jr.** (Hattem, 23 jannewaris 1890 - Blaricum, 13 juny 1976) wie in Nederlânske tekener, keunstskilder, yllustrator en litograaf.

## Libben en wurk
Jan Voerman wie in soan fan de skilder Jan Voerman sr (1857-1941). Syn earste ûnderjocht yn it skilderjen krige er fan syn heit.
Yn 1905 krige Voerman jr. syn earste offisjele opdracht fan syn pake Verkade, fan it koekefabryk mei deselde namme, om tekeningen foar in natueralbum te meitsjen. Hy arbeide dêrby op mei de skriuwer Jac. P. Thijsse en mei ûnder oaren de byldzjende keunstners Ludwig Wenckebach, Jan van Oort en Henricus Rol oan 27 Verkade-albums. Troch it útbrekken fan de Twadde Wrâldoarloch kaam dêr in ein oan.

Voerman jr. folge opliedingen oan de Ryksakademy fan byldzjende keunsten yn Amsterdam en oan de Keninklike Akademy fan Byldzjende Keunsten yn De Haach. Yn 1923 troude er mei Hetty Mansholt en ferhuze nei Overveen dêr't er bekend wurden is as litograaf. Yn 1932 sette er him nei wenjen yn Blaricum. Voerman waard yn 1975 beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Hy stoar yn juny 1976 yn de âldens fan 86 jier.

Ferskate wurken fan him hearre ta de kolleksje fan it Voerman Museum Hattem.

## Literatuer
* , "Jan Voerman junior: uit de schaduw van de IJsselschilder", Swolle, 2001
Orléans

**Orléans** (Latynsk: *Aurelianum/Aurelia*) is in stêd yn Frankryk, likernôch 130 km riden fan 'e haadstêd Parys. De stêd is de prefektuer fan it departemint Loiret en fan 'e regio Sintrum-Loiredelling yn 'e eartiidske provinsje Orléanais. Orléans hat in universiteit en it is de sit fan it bisdom Orléans. It histoaryske sintrum fan 'e stêd mei de goatyske katedraal leit oan 'e noardlike kant fan 'e Loire, de oan 'e súdlike kant fan 'e Loire lizzende stedsdielen binne fan lettere datum.

## Skiednis

Ien fan 'e grutte histoaryske barrens fan 'e stêd wie de befrijing fan Frankryk yn 1429 fan 'e Ingelsen troch Jeanne d'Arc. Op 'e dagen 29 april en 7 en 8 maaie wurdt de befrijing fan 'e stêd noch jimmeroan betocht. Oan dy befrijing hie Jeanne d'Arc har bynamme "Jongfaam fan Orléans" te tankjen. 

Yn 'e Twadde Wrâldkriich rekke yn 1940 it westlike diel fan 'e histoaryske binnenstêd troch Dútske bombardeminten slim skeind. Nei in trije dagen duorjende brân lei 13 hektare yn pún. Letter feroarsaken alliearde loftoanfallen foar noch mear skea.

## Ekonomy
Yn 'e tiid doe't de Loire noch befarber wie, wie Orléans in wichtich hannelssintrum. Tsjintwurdich is Orléans in yndustrystêd en foarmje de bestjoerlike funksjes fan e stêd en de tsjinstferliening wichtige wurkjouwers. Ek it toerisme spilet in grutte rol yn 'e ekonomy fan 'e stêd.

## Befolkingsûntwikkeling
Benammen yn 'e 20e iuw makke de stêd in grutte groei mei tanksij weryndielings en migraasje út de troch mechanisaasje troffen lannelike omkriten. 

## It besjen wurdich
* It *Maison Jeanne d'Arc* is it hûs dêr't Jeanne yn 1429 wenne. It hûs waard yn 'e Twadde Wrâldkriich ferneatige, mar mei âld materjaal neitiid rekonstruearre. 
* De *[[Katedraal fan Orléans|Cathédrale Sainte-Croix]]* (Katedraal fan it Hillich Krús) is oarspronklik in 13e iuwsk bouwurk. Hugenoaten fernielden it gebou foar it measte (útsein it 3e en 4e travee fan it skip), sadat it grutste diel fan de katedraal sûnt it begjin fan 'e 17e iuw datearret. Ek de Dútsers en Amerikanen feroarsaken yn 'e Twadde Wrâldkriich grutte skea oan it gebou. Oare monumintale tsjerken yn it histoaryske sintrum binne de *Saint-Aignan* oan 'e Rue du Cloître Saint-Aignan, de *Saint-Paterne* oan 'e Rue Bannier, de *Saint-Euverte* oan 'e Rue de l'Etelon, de *Notre-Dame-de-Recouvrance* oan 'e Rue de Notre-Dame-de-Recouvrance en de *Saint-Donatien* oan 'e Rue de la Charpenterie.
* Yn it *Musée de Beaux Arts* is Frânske keunst fan 'e 15e oant 20e iuw te sjen.
* It  troch de famylje Groslot boude *Hôtel Groslot* wie eartiids û.o. it ferbliuw fan 'e Frânske kenings Frâns II en Karel IX en keninginne Katarina de' Medici.


France Orleans Pont George V Cathedrale 01.JPG| George V-brêge oer de Loire.
Orléans - Église Saint-Paterne - 11.jpg|Église Saint-Paterne.
Statue équestre de Jeanne d'Arc à Orléans (Place du Martroi).jpg|Byld Jeanne d'Arc op it Place du Martroi. 
Orléans Hôtel Groslot 2.jpg|Hôtel Groslot.
Place du Martroi- Orléans-France.jpg|Place du Martroi.
Boen

It streekdoarp **Boen** leit yn it Eastfryske Reiderlân tusken de gongwei A31 en de Dútsk-Nederlânske grins yn in feangebiet. It doarp leit yn de gemeente Bunde yn it distrikt Lier en hat likernôch 460 ynwenners op in oerflak fan 8,79 km².

## Namme
De namme waard foar it earst neamt yn 1475 as *Bonewerda*. Lettere boarnen neame de skriuwwizen *Baen* (1585), *Bohne* (1645) en *Bohlen* (1719). It is net wis wat de namme betsjut.

## Skiednis
Boen hearde oant 1467 ta de proasdy Hatzum en foel ûnder it Bisdom Múnster en it hie in eigen tsjerke. Om 1500 hinne krige it doarp te lijen fan de oerstreamings fan de Doalert, dy't by de Twadde Kosmas- en Damianusfloed fan 1509 syn wiidste omfieming krige. De ynwenners flechten út de âlde delsetting wei nei heger grûn. De gemeente waard part fan de parochy fan Bunde.

Yn de earste helte fan de sechtjinde iuw waard dêrom de *Ol Diek* as ferdigeningsdyk tusken Bunde en Wymeer boud. Dy wie in fuortsetting fan de dyk by Dünebroek, dy mooglik foar it winnen fan lân tsjinne. Yn de santjinde iuw late it winnen fan lân ta in skeel mei de Eastfryske greven om de erfpacht. In langer skeel ûntwikkele yn 1699 algeduerigen mei de Grinslânske bewenners oan de grins, dy't lêst fan it ûntwetterjen hiene. Dat skeel koe yn 1824 by it "Ferdrach fan Meppen" bylein wurde. Yn 1833/1834 kaam it ta wapene konflikten mei ynwenners fan Bellingwolde nei in trochbraak fan in dyk yn de Westerwâldske Aa.

Tusken 1868 en 1910 ferfearen goed 30 ynwenners oerseesk.

Yn 1973 kaam Boen by de gearwurkingsgemeente Bunde en is sûnt 1 novimber 2001 part fan de nije ienheidsgemeente Bunde. Dêrnei is Boen wynliken in buorren fan Bunde.

## Ekonomy
Yn de Midsiuwen wiene fiskjen en hanneljen de wichtichste boarnen fan ynkommen. Yn de sechtjinde iuw waard de lânbou oerhearskjend. Hjoed-de-dei wurdt Boen noch hieltyd skaaimerke mei syn moaie Eastfryske pleatsen, dêr't guon fan beskerme binne. Nettsjinsteande nimt it tal lânboubedriuwen ôf. Yn 1961 wiene der noch 51 pleatsen, yn 2005 wiene der noch 30 oer. Wurklju binne dreech te finen en dy binne benammen rjochte op Bunde.

Fan 1766 oant 1970 hie Boen in eigen skoalle. De Boenster Folksskoalle waard dêrnei sletten en tsjinne as tsjerke foar de *Evangelische Bibelgemeinde Boen*foar in tal jierren. Yn 1990 waard it in doarpshûs.

## Religy
Nei it ferwoastjen fan de tsjerke yn 1500, waard der nea wer in tsjerke boud yn Boen. Tsjerkegongers giene nei Wymeer of Bunde.

Ut in Bibeldiskusjekrite (1967) ûntstie yn 1989 de *Freie evangelische Bibelgemeinde Boen*, dy't hjoed-de-dei yn de eardere molkfabryk syn gearkomsten hâld.

## Literatuer
* Wymeer-Boen. *Leben zwischen Moor und Meer*. Risius, Weener 2005.
* Harm Wiemann: *Aus vergangenen Tagen. Chronik der Samtgemeinde Bunde*. Selbstverlag, Bunde 1983.
Kosmas- en Damianusfloed (1509)

De **Twadde Kosmas- en Damianusfloed** op 25 en 26 septimber 1509 wie in stoarmfloed dy't de Noardseekust fan de Dútske Bocht trof. De floed is neamd nei Kosmas en Damianus, dy harren feestdei op 26 septimber is.

Yn East-Fryslân en de Ommelannen, lykas yn de greefskippen Hollân en Seelân, feroarsake de floed in soad skea, benammen yn de goaen Reiderlân en it Aldamt. De doarpen Torum, Wilgum, Fletum, Westerreide, Easterreide en it Kleaster Palmar moasten opjûn wurde.

De lettere kanselier fan de Hearlikheid Jever, Remmer von Seediek, skreau deroer yn syn kronyk fan Jeverlân:

:"Yn it jier 1509, op de dei fan Kosmas en Damianus, wie der in grutte floed yn alle Nederlannen. Hy fernielde in soad diken yn Östringen en yn Wangerlân en benammen yn Rjustringen. Dêr brutsen grutte wielen yn en dy diken brutsen troch, safierhinne dat jonkhear Edo en syn lju twa jier genôch te dwaan hawwe, ear't dy diken fannijs opholpen binne".
:

De Doalert berikte syn grutste omfieming en ek de Jadeboezem waard folle grutter. By Emden ferskode de rin fan de Iems, sa't dy fierder fan de haven ôf begûn te lizzen.
Trije-aktestruktuer

De **trije-aktestruktuer** is in narratologysk model dat brûkt wurdt yn ferheljende fiksje. Dêrby wurdt de plot opspjalten yn trije dielen (akten), dy't gauris oantsjut wurde as it begjin, de midden en de ein, of yn it Ingelsk as *setup* ("opstelling"), *confrontation* ("konfrontaasje") en *resolution* ("oplossing"). De trije-aktestruktuer bestet as hiel lang en is op ferskate wizen beskreaun. De bekendsten fan dy beskriuwings binne dy fan Aelius Donatus út 'e fjirde iuw en dy fan Syd Field út 1979, yn syn boek oer it skriuwen fan senario's *Screenplay: The Foundations of Screenwriting*.

## Earste akte
De **earste akte**, it begjin of de *setup* ("opstelling") wurdt yn 'e regel brûkt om 'e lêzer of de sjogger yn 'e kunde te bringen mei de protagonist(en) en harren sitewaasje. Let yn 'e earste akte bart der wat dat de protagonist(en) foar in probleem stelt. Dat barren wurdt wol it oanstiftingsynsidint neamt of ek wol de katalysator. It oanstiftingsynsidint liedt faak direkt, mar soms ek yndirekt ta it earste *[[plotpoint]]*, wêrby't it ferhaal foar de protagonist(en) in ûnferwachtse kear nimt. Dat earste *plotpoint* markearret de ein fan 'e earste akte.

## Twadde akte
De **twadde akte**, de midden of de *confrontation* ("konfrontaasje") jout ornaris it krewearjen fan 'e protagonist(en) wer om it probleem op te lossen wêrmei't se konfrontearre wurde. Dat slagget net en it probleem wurdt allinne mar grutter. Teminsten in diel fan 'e reden wêrom't it oplossen fan it probleem yn dit stadium mislearret, is om't de protagonist(en) noch net oer de feardichheden of de kennis beskikke om 'e antagonist(en) dêr't se mei konfrontearre wurde, te ferslaan. It sykjen nei en finen fan dy feardichheden of kennis, wêrby't de protagonist(en) ornaris help krije fan bypersonaazjes, wurdt de karakterûntwikkeling neamd. Dy einiget yn in twadde *plotpoint*, dat de ein fan 'e twadde akte markearret.

## Trêde akte
De **trêde akte**, de ein of de *resolution* ("oplossing") lit sjen hoe't de plot en alle ferhaallinen ôfrinne. It hichtepunt of de klimaks is de sêne of opienfolging fan sênes wêryn't de wichtichste spanningsbôge fan it ferhaal ta in dramatyske konklúzje brocht wurdt. De protagonist(en) bliuwe dêrtroch efter mei in nij selsbyld.
My Big Fat Supernatural Honeymoon

***My Big Fat Supernatural Honeymoon*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redaktrise en skriuwster P.N. Elrod. De titel betsjut "Myn Grutte Fette Boppenatuerlike Houliksreis". It boek is yn beskate sin in ferfolch op 'e blomlêzing fan deselde redaktrise út 2006 dy't *[[My Big Fat Supernatural Wedding]]* hiet.

*My Big Fat Supernatural Honeymoon* omfettet 9 koarte ferhalen fan it fantasysjenre dy't allegear wat mei in houliksreis te krijen hawwe. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Elrod sels en Jim Butcher. Alle ferhalen út *My Big Fat Supernatural Honeymoon* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. *My Big Fat Supernatural Honeymoon* waard yn 2007 publisearre troch de New&nbsp;Yorkske útjouwerij St. Martin's Griffin.

## Ferhalen
# Kelley Armstrong, *Stalked* (ûnderdiel fan *Otherworld*)
# Jim Butcher, *[[Heorot (koart ferhaal)|Heorot]]* (ûnderdiel fan *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*)
# Rachel Caine, *Roman Holiday, or SPQ-arrrrrr* (ûnderdiel fan *Dead Man's Chest*)
# P.N. Elrod, *Her Mother's Daughter* (ûnderdiel fan *Vampire Files*)
# Caitlin Kittredge, *Newlydeads* (ûnderdiel fan *Black London*)
# Marjorie M. Liu, *Where the Heart Lives* (ûnderdiel fan *Dirk & Steele*)
# Katie MacAlister, *Cat Got Your Tongue?* (ûnderdiel fan *Dark One*)
# Lilith Saintcrow, *Half of Being Married* 
# Ronda Thompson, *A Wulf in Groom's Clothing* (ûnderdiel fan *Wild Wulfs of London*)
Nieuwe Statenzijl

**Nieuwe Statenzijl** (Grinslânsk: *Nij Stoatenziel*) is in útbuorren yn de gemeente Aldamt yn de provinsje Grinslân. It plak falt ûnder Drieborg en bestiet út fiif huzen en de syl mei deselde namme as it plak. 

## Lizzing
Nieuwe Statenzijl leit yn it uterste noardeasten fan de Reiderwolderpolder tsjin de Doalert oan en 150 meter bewesten de Dútske grins. 

## Skiednis
It gebiet fan de hjoedeistige Doalert en de fannijs ynpoldere gebieten fan de Doalert wiene foar de oertreamings yn de Lette Midsiuwen in ticht befolkt gebiet. Troch de see-ynbraken yn de Lette Midsiuwen spielde it wetter it oarspronklike feangea fuort en krong it wetter fier it lân yn. Sa'n tweintich doarpen en karspels en fyftjin útbuorrens en trije kleasters rekken wei. 

Yn it ramt fan it ynpolderjen fan de ûntstiene kwelders waard de Reiderwolderpolder yn de njoggentjinde iuw oanlein. Dy polder waard yn twa fasen yndike. It westlike part fan likernôch 1.170 bunder waard fan 1862 oant 1864 oanlein, en it easlike part fan likernôch 390 bunder waard fan 1872 oant 1874 oanlein. Foar it wetterôffier fan it leechlizzende lân waard in dyk mei in syl yn 1876 oanlein dy't de namme *Nieuwe Statenzijl* krige en by dy syl ûntstie in lytse delsetting. Yn 1907 waard dy syl útwreide mei in skutslûs foar it mooglik meitsjen fan it ferfieren fan ierdappels en biten oer wetter. Hjoed-de-dei wurdt it brûkt foar de plezierfeart.

Oant 1990 hearde Nieuwe Statenzijl ta de gemeente Beerta, dêrnei ta de gemeente Reiderlân en sûnt 1 jannewaris 2010 ta de nije gemeente Aldamt.

## It besjen wurdich
Op de dyk njonken de slûs stiet de *Waaiboei* (wynboei) fan byldzjend keunstner Martin Bochert. It te beweegjen keunstwurk, dat yn 'e foarm fan in seeboei makke waard yn 1996, is in spits fan in tsjerketoer mei op grûn fan in blêdgouden nulle en dêrmei wurdt de doarpstsjerke dy't yn de Doalert ferdwûn wie, betocht.

De *Kiekkaaste* is de iennige uterdykse fûgelobservaasjehut yn Nederlân. Fan dêr ôf kin de wiidweidige waadflakten fan de Doalert sjoen wurde, lykas de havens fan Emden en Delfsyl.

## Ferneamde âld ynwenner
De ferneamde streektaalsjonger en -dichter Ede Staal (1941-1986) hat in skoftke yn Nieuwe Statenzjl wenne en hat in liet oer it plak makke. By de slûs stiet in tinkstein fan Staal, dêr't dat liet te lêzen is.
Reiderwolderpolder

De **Reiderwolderpolder** is in polderen in earder wetterskip yn de gemeente Aldamt yn de provinsje Grinslân en leit besúdeasten de *Carel Coenraadpolder* en benoarden de *[[Oostwolderpolder]]* en de *[[Stadspolder]]*.

## Skiednis
De Reiderwolderpolder waard yn de njoggentjinde iuw yn twa fasen yndike. It westlike part fan 1.170 bunder waard fan 1862 oant 1864 ynpoldere en it eastlike part fan 390 bunder waard fan 1872 oant 1874 ynpoldere. It giet om it yndykjen fan de kwelders fan de Doalert dy't yn de Lette Midsiuwen troch oerstreamings ûnderstrûpt waarden. It nije lân wie tige gaadlik foar it ferbouwen fan nôt. Foar de wetterôffier waard in nije slûs oanlein yn Nieuwe Statenzijl.

De polder waard nei it ferdronken doarp Reiderwolde neamd.

## ''Stadspolder''
It meast eastlike part dat as lêste oanlein waard lei benoarden de *Stadspolder* (polder fan de stêd) en dy wie alhiel yn besit fan de stêd Grins. Dat part waard ek wol sjoen as in útwreiding fan dy polder, dochs bestjoerlik foel it ûnder de Reiderwolderpolder.

## Wetterskip
Tagelyk mei it úteinsetten fan it yndykjen is der it Wetterskip Reiderwolderpolder oprjochte. It hie de feantwurdlikens, njonken dy fan it foltôgjen fan de seedyk en it ûnderhâld dêrfan, ek foar it wetterôffier. It wetter kaam einlings út troch de slûs by Fiemel yn de Iems. 

Njonken it ûnderhâld oan de seedyk en de bermsleat, dêr't it wetter troch ôffierd waard, moast it wetterskip ek sân klaaidiken en twa ferhurde diken ûnderhâlde.

Sûnt 2000 falt it gebiet ûnder it wetterskip Hunze en Aa's.

## Literatuer
* Schortinghuis, S.W. *Beknopte geschiedenis van de Reiderwolderpolder*, 1862-1912, Wynskoat, 1912
* *Beknopte geschiedenis van den Reiderwolderpolder*, 1862-1937, 1937
* Onnes, C.J. *Beknopte geschiedenis van de Reiderwolderpolder*: 1862-1962, 1962
* Noteboom, J.H. *Verkwanseld Erfgoed* 2013
Reiderwolde

**Reiderwolde** is in ferdronken feanterijdoarp yn de Midsiuwske Fryske goa Reiderlân. Neffens dokuminten út 1391 en 1420 lei *Reyderwolda* op de westlike ouwer fan de Reider Ie en benoarden de Tsjamme, by it doarp Megenham.

## Namme
De namme wol sizze dat it plak nei alle gedachten in dochterdelsetting fan de doarpen Easterreide en Westerreide wie. De Abdij fan Werden hie om 1000 hinne grutte besittings yn *Hredi in Walda* (Reiderwolde) en de net bekende doarpen *Uualda* en *Uppan uualda*. Yn de tolfde iuw waard sprutsen fan *Reidi in Walda in Tifanbecan* of *Fifanbecan*, dêr't faaks de Fiemel Ae mei bedoeld wurdt. Reiderwolde moast elts jier 62 talinten betelje, wêrfan't de helte as wollen lekkens en boppedat om it jier 36 ramen. Om 1300 hinne waard lân yn *Reiderwalde* by it doarp *Westercili* (Westersiel) neamd. Yn dat doarp wie der ek feangrûn.

## Skiednis
Reiderwolde wie neffens oerleverings út de sechtjinde iuw in grut en ryk doarp mei wol 180 froulju dy't it tastean koene en draach gouden sierguod. Neffens in list fan ferdronken parochys fan 1475 hie it doarp twa doarpstsjerken, *Utrederwalt* en *Uprederwalt*. It iene doarp lei faaks fierder yn it feangebiet as de oare. De oerlevering sprekt ek noch fan in kapittel of kanunnikenkolleezje, in mienskip dêr't geastliken ferienige wiene. Yn in testamint fan 1489 waard it dominikanessekleaster fan Easterreide mei fersin as *Reiderwolde* neamd. It doarp waard yn it kontrakt foar it bedykjen yn 1454 net mear neamd en moast doe al opjûn wêze.

Mooglik strekte lânguod fan Reiderwolde út oer oan de oare kant fan de Reider Ie. It gebiet benoarden Ditzumerverlaat waard op santjinde iuwske kaarten ek wol *Reiderhammerick* neamd, wylst dykregisters it oer *Reiderwehrland* hiene. 

Yn it ramt fan it Blauwestêd-projekt waard in nij natuergebiet oanlein mei de namme *Reiderwolde* mei in útsichttoer, natuerteater en natuerbegraafplak.

## Keppeling om utens
* Natuergebiet Reiderwolde
Sargon

*Sargon fan Akkad of Sargon de Grutte (reg. 2334-2279 f.Kr.), de stifter en earste kening fan it Akkadyske Ryk
**Hûs fan Sargon of Sargoanyske Dynasty, de dynasty dy't ôfstamme fan Sargon fan Akkad
*Sargon I (reg. 1920-1881 f.Kr.), in kening fan it Aldassyryske Ryk
*Sargon II (reg. 722-705 f.Kr.), in kening fan it Nijassyryske Ryk
**Sargonidyske Dynasty, de dynasty dy't ôfstamme fan Sargon II 
*''Sargon'' (skaai), in skaai fan toarren fan 'e tûke *Tropiphorini*
*''Sargon'' (skaken), in rige kompjûterskaakspullen út 1978
Grutste Generaasje

In **Grutste Generaasje** ('grut' yn 'e sin fan 'geweldich'), ek bekend as de **Generaasje fan 'e Twadde Wrâldoarloch** en yn it Ingelsk as de ***G.I. Generation*** ("soldategeneraasje"), is in demografyske leeftydskategory dy't folget op 'e Ferlerne Generaasje en foarôfgiet oan 'e Stille Generaasje. Dizze generaasje wurdt ornaris karakterisearre as alle minsken dy't berne waarden fan 1901 oant en mei 1927. Hja waarden foarme troch de Grutte Depresje fan 'e 1930-er jierren en wiene de wichtichste dielnimmers oan 'e striid yn 'e Twadde Wrâldoarloch.

## Terminology
De oantsjutting *Greatest Generation* (Ingelsk foar "Grutste Generaasje") waard yn 1998 popularisearre troch de titel fan it boek mei deselde namme fan 'e Amerikaanske sjoernalist Tom Brokaw. Yn dat boek bondele Brokaw in stikmannich troch him skreaune biografyen fan Amerikaanske leden fan 'e Grutste Generaasje, dy't mearderjierrich waarden ûnder de Grutte Depresje en fochten yn 'e Twadde Wrâldoarloch of ûnder de oarloch oan it thúsfront de Amerikaanske ekonomy draaiende holden en sa bydroegen oan 'e oarlochsynset. Hy wie fan mieneing dat dy manlju en froulju net fochten of krewearren foar rom of erkenning, mar om't it "it juste wie om te dwaan".

Yn 1991 hiene William Strauss en Neil Howe yn harren boek *Generations: The History of America's Future* deselde leeftydsgroep oantsjut as de *G.I. Generation* ("soldategeneraasje"). Dy namme wie in ferwizing nei de soldaten út dy generaasje dy't yn 'e Twadde Wrâldoarloch fochten. 

## Datearring
It Pew Research Center definiëarret de Grutste Generaasje as alle minsken dy't berne waarden fan 1901 oant en mei 1927. Strauss en Howe giene yn 1991 yn harren boek *Generations: The History of America's Future* út fan harren dy't berne waarden fan 1901 oant en mei 1924.

## Foarming
De leden fan 'e Grutste Generaasje groeiden op yn in tiid fan flugge technologyske ynnovaasje. De auto waard doe (yn it meastepart fan 'e wrâld) yntrodusearre, en de radio en de tillefoan waarden bgl. útfûn. Tagelyk draaide de ekonomy as in tierelier, mar wie der in groeiende kleau tusken earm en ryk. Nei de Beurskrach fan 1929 ûnderfûnen de leden fan 'e Grutste Generaasje djippe ekonomyske, finansjele en maatskiplike opskuor, wêrby't in grut diel fan harren yn djippe earmoede stoart waard. 

Oan 'e Krisisjierren kaam pas in ein mei de útbraak fan 'e Twadde Wrâldoarloch yn 1939. De leden fan 'e Grutste Generaasje wiene de wichtichste dielnimmers oan dat konflikt. Neitiid bestie der mank harren in sterke oandriuw om 'e macht fan it grutkaptaal oan bannen te lizzen, ekonomyske groei en ûntwikkeling foar eltsenien te skeppen, earmoede te bestriden en sa mooglik út te bannen, en minsken by steat te stellen om yn 'e maatskippij foarút te kommen.
2284 f.Kr.

## Foarfallen

## Berne

## Ferstoarn
* kening Sargon fan Akkad (* ±2355 f.Kr.) (mooglik ynstee ferstoarn yn 2279 f.Kr.)
Inez Weski

**Inez Natali Weski** (Rotterdam, 1955) is in Nederlânske strafpleiter.

## Libben en wurk
Weski waard berne as jongste yn in grutte húshâlding fan Joadsk komôf, yn in yntellektueel fermidden, dêr't in soad omtinken foar keunst en filosofy wie.

Inez Weski studearre rjochten yn Rotterdam. Yn 1978 waard hja as advokaat beëdige; sûnt dat jier wurke se foar it yn 1976 troch har suster Miriam Weski oprjochte abbekatekantoar 'Weski Heinrici Advocaten' yn Rotterdam, dêr 't se har fan it begjin ôf oan talei op strafsaken. Sûnt dy tiid hearre hja ta de rûnte fan bekende strafrjochtabbekaten. Hja is geregeldwei oanwêzich yn de media om har miening te jaan oer saken dy't it strafrjocht oanbelangje en oer de troch har ûnderfûne misstannen by it Iepenbier Ministearje en de plysje. 

Se wurdt omskreaun as in 'workaholic' en in 'controlfreak', dat fynt hja sels ek. Se neamde harsels yn in fraachpetear yn 2007 erchtinkend en mient dat dy eigenskip needsaaklik yn har berop is.

Op 14 jannewaris 2012 waard Inez Weski troch de JOVD útroppen ta Liberaal fan it Jier 2011. Se krige de priis foar har 'breanedige striid tsjin it ferfal fan de rjochtssteat'. 

Weski is sûnt 2006 ûnder oaren ek de advokaat fan de kontroversjele Surinaamske eks-president Desi Bouterse. Yn opdracht fan Bouterse moast se yn septimber 2012 in fersyk by de Hege Ried yntsjinje om it fonnis út 1999, dêr't Desi Bouterse yn feroardiele waard fanwegen kokaïnesmokkeljen, te feroarjen. Se hie yn july 2011 in petear oer dy saak mei presidint Bouterse op de Johan Adolf Pengel lofthaven yn Zanderij. 

Har soan Guy Weski (1981) is ek abbekaat by *Weski Advocaten*.

Op 21 april 2023 waard Weski oanhâlden om 't it Iepenbier Ministearje har fertinkt fan it trochspyljen fan berjochten fan en nei har kliïnt Ridouan Taghi.  De fertinking tsjin Weski is basearre op lêsber makke berjochteferkear dat sûnt de arrestaasje fan har kliïnt Taghi yn 2019 yn Dubai ferstjoerd is fia SkyECC, in fersleutele berjochteapp dy't in soad brûkers yn it kriminele sirkwy hat. 

## Publikaasje
* *De jacht op het recht. Over de advocaat en de rest van de wereld* (Querido, 2014)

## Keppelingen om utens
* ''Weski Advocaten''
* Profyl Inez Weski KRO, 12 oktober 2011
Tasjlûltûm

**Tasjlûltûm** (sekuere transliteraasje: *Tašlultum*) wie de frou fan Sargon fan Akkad, de stifter fan it Akkadyske Ryk. Hja waard nei alle gedachten berne yn 'e twadde helte fan 'e fjouwerentweintichste iuw&nbsp;f.Kr. en stoar earne yn 'e trijeëntweintichste iuw&nbsp;f.Kr. 

Har namme is yn 'e argeology bekend fan ien inkele potdiggel fan in alabasterne faas of skaal. Dat artefakt wie foarsjoen fan in ynskripsje dêr't út opmakke wurde koe dat it troch de hôfmaster fan Tasjlûltûm, de oarehelte fan kening Sargon, skonken wie oan in timpel.

Op basis fan dy ynformaasje, en om't der neat bekend is dat soks tsjinsprekt, geane argeologen en histoarisy der ornaris fan út dat Tasjlûltûm keninginne fan it Akkadyske Ryk wie, en dat hja de mem wie fan Sargon syn bern Rimûsj, Manisjtûsjû, Enhedûanna, Sjû-Enlil en Ilaba'is-takal.
Sjû-Enlil

**Sjû-Enlil** (sekuere transliteraasje: *Šu-Enlil*), ek bekend as **Ibarûm**, wie in soan fan Sargon fan Akkad, de stifter fan it Akkadyske Ryk, en (wierskynlik) dy syn frou Tasjlûltûm. Hy libbe yn 'e trijeëntweintichste iuw&nbsp;f.Kr. en wie in broer fan 'e Akkadyske keningen Rimûsj en Manisjtûsjû en fan 'e preesteresse Enhedûanna. Oer him is fierders neat bekend, likemin as oer in fjirde broer, Ilaba'is-takal.