open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asia (pornografysk aktrise)

**Asia**, echte namme: **Dalavone Keobandith** (Philadelphia, 12 april 1986), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise en prostituee fan mingd etnysk komôf. Hja hat ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Asia Rain en Ms. Asia. Asia sette yn 2004 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2005 wûn se in prestizjeuze AVN Award. Yn 2013 beëinige se har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Asia waard yn 1986 berne yn Philadelphia, yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania. Hja is fan mingd etnysk komôf, mei Kmersk, Laotiaansk en Taisk bloed. Yn 2004, doe't se achttjin jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se ûnder har karriêre yn mear as twahûndert films.

Asia spile yn produksjes fan sokke foaroansteande labels as Digital Sin, Red Light District, New Sensations, Evil Angel, Hustler Video, Devil's Film, Anabolic Video, VCA Pictures, Sin City, Adam & Eve en Diabolic Video. Fierders wurke se ek wol foar minder bekende studio's, lykas West Coast Productions, Coast to Coast Video, Metro, Mile High Media, Third Degree Films, Pure Play Media, ClubJenna, Legend Video, Woodman Entertainment en Candy Shop. En teffens wie se in protte yn 't spier foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Naughty America en Muffia.

Under har karriêre wurke Asia gear mei kollega-aktrises as Alexis Amore, Jada Fire, Audrey Hollander, Avena Lee, Lucy Lee, Leyla Lei, Rebeca Linares, Maxi Mikita, Daphne Rosen, Charmane Star en Mika Tan, en mei manlike tsjinspilers as Marco Banderas, T.T. Boy, James Deen, Jon Dough, Max Hardcore, Mandingo, Mr. Marcus, Mr. Pete, Zenza Raggi, Ramon, Alberto Rey en Mark Wood. 

Yn 2005 wûn se yn 'e mande mei fyftjin oare akteurs en aktrises foar har optreden yn 'e film *Orgy World&nbsp;7* in AVN Award (de Oscar fan 'e pornowrâld) yn 'e kategory bêste groepsekssêne. Yn 2012 loek Asia har út 'e pornoyndustry werom. Neitiid gie se oan it wurk as escort yn Atlanta.

## Lichemsskaaimerken
Asia is mongoloïde, mei hazzenútkleurige eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.52&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 47&nbsp;kg, en in natuerlike cupmaat 36B. Behalven de wenstige gatsjes troch de earlellen hat se ek in tongpiercing en in piercing troch har klitoris. Fierders hat se ferskate tatoeaazjes: op 'e foarkant fan har lofterboppeskonk in ôfbylding fan in jonge frou mei tekst "Asia"; op har ûnderrêch de kop fan in tiger; op har rjochterpols har inisjalen; oan 'e basis fan har rjochtertomme trije stjerren; en in tatoeaazje fan ûnbekend ûntwerp krekt boppe har lofterearmtakke.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Asia op Twitter
* Asia op Facebook
* Biografy en filmografy fan Asia yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Asia yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Asia op ''FreeOnes''
Hoekske Waard (gemeente)

(eilân)
**Hoekske Waard** (Nederlânsk en offisjeel: *Hoeksche Waard*) is in gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. De gemeente ûntstie nei in gemeentlike weryndieling mei yngong fan 1 januari 2019 en omfiemet njonken it eilân Hoekske Waard ek it eilân Tiengemeten.

## Skiednis
Yn 2004 stelde de provinsje Súd-Hollân in gemeentlike weryndieling foar. De gemeenten Binnenmaas, Cromstrijen, 's-Gravendeel, Korendijk, Ald-Beierlân en Strijen soene gearfoege wurde moatte ta ien gemeente Hoekske Waard. Folksstimmings yn in tal gemeenten laten ta dat it foarstel waard letter wer ôfsein waard. Der waard al in Kommisje Hoekske Waard oprjochte dy't him op it mêd fan regionale fraachstikken dwaande hold. Op 1 janewaris 2007 waarden de gemeenten Binnenmaas en 's-Gravendeel gearfoege ta de gemeente Binnenmaas.

Yn 2014 hawwe de boargemasters fan de fiif gemeenten oansetten ta in nij ûndersyk oangeande de takomst fan de Hoekske Waard. Yn it ûndersyk waard nei twa mooglikheden sjoen: it fuortsterkjen en fergrutsjen fan it gearwurkjen of weryndieling fan de fiif gemeenten. De opsje weryndieling waard troch de gemeenterieden fan Strijen en Ald-Beierlân stipe, wylst dy fan Binnenmaas, Cromstrijen en Korendijk in better gearwurkjen stipen.

De rieden fan de fiif gemeenten wiene lykwols fan betinken dat neat dwaan gjin opsje wie en wêrom't der mar twa mooglikheden ûndersocht waarden. Net ien fan de beide mooglikheden koene op in oertsjûgjende stipe rekkenje. De provinsje Súd-Hollân besleat lang om let yn july 2016 de weryndielingsproseduere troch te setten en stelde foar de fiif gemeenten gear te foegjen ta de nije gemeente Hoekske Waard.

Dat provinsjale foarstel waard oan de Twadde Keamer dien en dy stimde op 24 april 2018 der mei yn en de Earste Keamer die dat op 10 july 2018. Mei yngong fan 1 jannewaris 2019 waard de weryndieling wiermakke. De weryndielingsferkiezings waarden op 21 novimber 2018 holden. 

## Ferfier

IJsselmonde en it Eilân fan Doardt binne mei de Hoekske Waard ferbûn troch tunnels; de Heinenoordtunnel en de Kiltunnel. Oer de Hjerringflietbrêge kinne Goeree-Oerflakkee en Noard-Brabân berikt wurde. Foarne-Putten en Tiengemeten binne allinnich oer it fear te berikken. It fear nei Foarne-Putten fart tusken Nij-Beierlân en Hekelingen. Oer it eilân rinne in part fan de A29 en de provinsjale wei N217, dy't de wichtichste ferbiningswei oer it eilân is fan it fear by Nij-Beierlân oant en mei de Kiltunnel by 's-Gravendeel. De N491 is de streamwei tusken de N217 en it doarp Strijen.

## Polityk
De gemeenterie fan de gemeente Hoekske Waard bestiet út 37 sitten. Hjirûnder stiet de gearstalling fan de gemeenterie sûnt 2019:

¹ Mireille Louwerens, mei foarkarstimmen keazen op de list fan Hoeksche Waardse Senioren Partij, stapte noch foar de ynstallaasje fan de nije gemeenterie oer nei de fraksje fan Lokalen Hoeksche Waard.
Joost Vandebrug

**Joost Jozef Vandebrug** (Harns, 24 juny 1982), profesjoneel bekend as **Joost Vandebrug**, is in Nederlânske fotograaf, fideoregisseur en dokumintêrefilmregisseur festige yn Londen. Hy is ek kreatyf direkteur en oprjochter fan it bernekleanlabel *Jumping Dog* en meioprjochter fan it Cinci Lei-projekt.

## Karriêre
Vandebrug syn boek *Cinci Lei*, publisearre troch Dust Magazine, giet oer in groep strjitbern yn Boekarest dy't er de *Lost Boys* ('Ferlerne jonges') neamd.

Yn july 2018 brocht Vandebrug syn earste lange dokumintêre *Bruce Lee and the Outlaw* út, dy't op it Sheffield Doc/Fest yn premiêre gie en letter op ferskate filmfestivals oer de hiele wrâld te sjen wie. De film waard produsearre troch Grain media en útfierend produsint Noomi Rapace. Hy waard opnommen yn 7 jier tiid en hat in tal deselde haadrolspilers as syn boek Cinci Lei. 

## Publikaasjes
* *A Life in Tunnels*, 2011. 200 stiks útbrocht.
* *Bruce Lee, Regele Canalelor* ('Bruce Lee, kening fan de tunnels'), 2014.
* *Cinci Lei*, 2014.

## Filmografy
* *Bruce Lee and the Outlaw* (2018). Dokumintêre

## Keppelings om utens
* Offisjele webside Vandebrug
* IMDb-profyl
Trije-ienheidskatedraal (Saratov)

De **Katedraal fan de Hillige Trije-ienheid** (Russysk: Троицкий собор; Troitsjki sobor) is in otterdokse katedraal op it Museumplein yn it sintrum fan 'e russyske stêd Saratov.

## Skiednis
De earste oan 'e Trije-ienheid wijde tsjerke wie fan hout en waard yn 'e jierren 1674-1675 boud. Tsien jier letter baarnde dy tsjerke ôf by in stedsbrân. De bou fan in stiennen en de hjoeddeiske tsjerke sette yn 1689 útein. De benedentsjerke waard oan 'e himelfeart fan de Mem Gods wijd en de boppetsjerke oan 'e Trije-ienheid. By in oare brân yn 1712 rekke de tsjerke op 'e nij skeind. By de restauraasje waard in galerij oan it gebou tafoege. Yn 1723 folge de bou fan 'e klokketoer. 

Mei de stifting fan it bisdom Saratov-Penza op 16 oktober 1799 krige de tsjerke de status fan katedraal. Dy status moast de tsjerke yn 1826 ôfstean, doe't de nije Aleksander Nevskikatedraal yn Saratov foltôge waard.

Yn 'e jierren 1930 waarden alle tsjerken fan Saratov foar de earetsjinst sletten. In soad tsjerken waarden ferneatige en ek foar de Trije-ienheidstsjerke drige ôfbraak, mar it ferset fan parochianen en fertsjintwurdigers út de wittenskiplike en kulturele hoeke wisten dat tefoarren te kommen. Wol waard de tsjerke yn 1934 sletten en oerdroegen oan in museum, dy't it gebou as repositoarium brûkte.

Al yn 1942 folge mei de restauraasje fan it bisdom Saratov-Penza weromjefte oan 'e otterdokse mienskip. De tsjerke waard op 'e nij ynwijd en om't de 19e-iuwske Aleksander Nevskikatedraal in lytse tsjien jier earder ferneatige wie, waard de Trije-ienheidstsjerke op 'e nij de katedraal fan it bisdom. De Trije-ienheiskatedraal bleau oant yn de jierren 1990 iepen en moast doe in skoft sletten wurde fanwegen de minne steat fan it gebou.

Yn 'e jierren 2004-2014 folge in restauraasje wêrby't de katedraal wer yn 'e oarspronklike steat werombrocht waard. Fan 'e fresko's út de 18e iuw bleaune allinne lytse fragminten oer yn 'e benedentsjerke. De rest fan 'e muorreskilderings fan 'e katedraal datearje út de jierren 1950.
Veliko Tarnovo

**Veliko Tarnovo** (Bulgaarsk: Велико Търново, *Tarnovo*) is in stêd yn it noarden fan Bulgarije en hat 73.984 ynwenners (2010). 
Veliko Tarnovo is it administratyf sintrum fan de oblast Veliko Tarnovo, in wichtich sintrum fan ûnderwiis en kultuer foar Noard-Bulgarije en ferneamd fanwegen syn arsjitektuer. De stêd leit oan de rivier de Jantra en wie de eardere haadstêd fan it Twadde Bulgaarske ryk.

## Stedsbyld

Nikolai-dmitriev-orenburgsky-grand-prince-nikolai-nikolaevich-enters-trnovo-in-1877-1885.jpg|
20140620 Veliko Tarnovo 010.jpg|
OLD HOUSE IN THE NATIONAL REVIVAL STYLE, VELIKO TURNOVOI.jpg|
Bulgaria Bulgaria-0893 - Trapezitsa (7433398084).jpg|
Memorial Veliko-Tarnovo.jpg|
Panorama - panoramio (195).jpg|
Fersetsmonumint Ferwert

It **fersetsmonumint fan Ferwert**, ek bekend as ***As 't nedich is***, is in monumint ta oantins fan it Nederlânsk ferset yn de Twadde Wrâldoarloch.

## Skiednis
Ferwert woe graach in oarlochsmonumint hawwe dat utering joech oan it ferset fan de befolking yn de oarlochsjierren. De Utertske byldhouwer Jan van Luijn makke in byld fan "in krêftige mannefiguer, dy't it karakter fan dizze streek draacht. Oan de iene kant, wat tebekholden, hat de figuer in skeppe yn 'e hân, en oan de oare kant, mear yn it sintrum fan it omtinken wurdt in gewear beret omklamd , mei de hâlding fan in minske, dy't, as er twongen wurdt, net wifket der syn frijheid mei te ferdigenjen." Van Luijn makke ek fersetsmonuminten foar Appelskea en Wolvegea. 

It monumint waard op 4 maaie 1956 ûntbleate.

## Beskriuwing
It byld fan Frânske kalkstien toant in heal knibbeljende man, mei in skeppe yn de linkerhân en in gewear yn de rjochterhân. Yn de foet fan it byld stiet *As 't nedich is*. It stiet op in fan  bakstiennen opmitsele pylder, dêr't in plakette yn set is mei de nammen fan achttjin oarlochsslachtoffers út de gemeente Ferwerderadiel. 

## Keppeling om utens
* Beskriuwing fan it monumint by Nationaal Comité 4 en 5mei.nl mei de nammen fan de slachtoffers
Anime

**Anime** (Japansk: アニメ; útspr.: ['aɲime], likernôch: "a-nji-mea"; ; yn Westerske talen almeast útsprutsen as ['a:nime:], "aa-ni-mee") is in type hântekene en kompjûteranimearre tekenfilm dy't út Japan komt. It wurd *anime* is eins de Japanske term foar "animaasje", en ferwiist yn Japan dêrom nei alle animearre media. Bûten Japan wurdt mei de term lykwols ferwiisd nei in spesifike, Japanske styl fan sokke media, dy't karakterisearre wurdt troch kleurrike yllustraasje, libbene personaazjes mei grutte eagen en fantastyske tema's. In kultureel abstrakte beskôging fan it wurd soe ûnder 'anime' ek imitaasjes fan 'e Japanske styl beflappe kinne, dy't eins ôfkomstich binne út oare lannen, mar ornaris wurdt it gebrûk fan 'e term anime yn 'e Westerske wrâld beheind ta poer Japanske produksjes. Guon wittenskippers beskôgje anime yn 'e mande mei oare, besibbe Japanske ferskynsels as manga en hentai as in nije foarm fan oriïntalisme.

De ierste kommersjele anime datearret fan 1917, en de produksje fan soksoarte animaasje is sûnt dy tiid oan ien tried wei tanommen. De karakteristike styl dy't no wrâldwiid werkend wurdt as anime, waard yn 'e 1960-er jierren ûntwikkele troch Osamu Tezuka en rekke yn 'e lêste desennia fan 'e tweintichste iuw ek bûten Japan bekend. Benammen sûnt 1990 is der in grut ynternasjonaal publyk foar anime ûntstien. De wichtichste ferspriedingsboarne foar anime is it ynternet, hoewol't minsken der ek (en net selden sûnder dat se it witte) mei yn kontakt komme fia de tillefyzje. Yn Nederlân waarden bygelyks al yn de 1980-er jierren troch de publike omroppen ferskate yn it Nederlânsk neisyngronisearre tekenfilmsearjes útstjoerd dy't yn Japan produsearre wiene en eins alle skaaimerken fan anime hiene.

Anime kin opdield wurde yn ferskate sjenres. It wurdt beskôge as in keunstfoarm mei ûnderskate produksjemetoaden en -techniken dy't troch de tiid hinne oanpast binne oan nije ûntjouwings op it mêd fan technology. It kombinearret de tekenkeunst mei filmkeunst en mei oare foarmen fan ferbyldzjende en yndividualistyske techniken. De produksje fan anime leit him net sasear ta op it werjaan fan bewegende bylden, as wol op it gebrûk fan reälistyske dekôrs en it gebrûk fan kameratechniken lykas draaien, ynzoomen en hoekshots. Anime is in foarm fan fiksje dy't troch de brûkte tekenstyl dúdlik los stiet fan 'e reäliteit en dêrtroch syn fans in útsochte en relatyf tagonklike mooglikheid foar eskapisme biedt. 

De hjoeddeistige Japanske anime-yndustry bestiet út mear as 430 tekenfilmstudio's, wêrfan't de bekendsten Studio Ghibli, Gainax en Toei Animation binne. Hoewol't anime mar in fraksje fan 'e Japanske binnenlânske filmmerk útmakket, foarmet it it grutste diel fan 'e Japanske dvd- en blu-rayferkeap. Yn it bûtenlân hat anime benammen súkses yn ferzjes dy't neisyngronisearre of ûndertitele binne yn it Ingelsk. Ferzjes yn oare talen wurde faak inkeld oanmakke as animesearjes yn lannen mei sokke talen op 'e tillefyzje útstjoerd wurde. Yn 2016 foarmen Japanske animes 60% fan 'e op 'e tillefyzje útstjoerde tekenfilmsearjes fan 'e wrâld.
Súd-Beierlân

**Súd-Beierlân** (Nederlânsk en offisjeel: *Zuid-Beijerland*) is in doarp en eardere gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân.

## Skiednis
Súd-Beierlân waard yn 1631 stifte, doe't de sliken fan *De Hitsert* yndike waarden as part fan de Grut-Súdbeierlânske Polder. Op de dyk ûntstie it doarp mei deselde namme. Yn 1673 krige it doarp in eigen predikant. It waard doe Súd-Beierlân (*Zuid-Beijerland*) neamd, mar guon ynwenners neame harren doarp noch hieltyd *De Hitsert*. Oant 1984 wie Súd-Beierlân in selsstannige gemeente; fan 1984 oant 2019 foel it ûnder de nijfoarme gemeente Korendijk en sûnt 1 jannewaris 2019 kaam it by de gemeente Hoekske Waard.

## Geografy
Fan it doarp Nieuwendijk ôf, dat tsjin Súd-Beierlân oan leit, fart in fearpont nei it eilân Tiengemeten. 

## It besjen wurdich
* *Eendrachtskerk*
* Mûne *Landzigt*

## Berne
* Kristie Boogert (1973), tennisser
* Wouter Burger (2001), fuotballer

## Galery

Ofbyld:Zuidbeijerland 1865.png|Súd-Beierlân yn de Gemeente-atlas fan Nederlân (1865).
Ofbyld:Zuid-Beijerland_01.jpg|Súd-Beierlân
Ofbyld:Landzigt Zuid-Beijerland.jpg|Mûne *Landzigt*
Svijazjsk

**Svijazjsk** (Russysk: Свияжск) is in doarp ("*selo*") yn de republyk Tatarije yn Ruslân op it plak dêr de Wolga en de Svijaga by elkoar komme.

Svijazjsk waard yn 1551 stifte troch Ivan de Ferskriklike. It boumateriaal fan it fort wie ôfkomstich út Uglitsj dat oer de Wolga nei de lokaasje brocht waard. It fort tsjinne foar it russyske leger yn it ramt fan it belis fan de stêd Kazan (1552) en Svijazjsk waard it sintrum fan wêrút it kristendom ûnder de Tataren  ferkundige waard.   

Oarspronklik wie Svijazjsk in bestjoerlik sintrum foar de omjouwing, mar yn 1932 waard it degradearre ta in doarp. 

Yn de Stalinistyske tiid waard it eilân brûkt foar it ferbaljen fan politike tsjinstanners fan it rezjym. Neffens de russyske publisist Aleksander Borissovitsj Sjirokorad wie it eilân ien fan de earste plakken fan Sovjet-represje, doe't yn opdracht fan de militêre kommissaris fan it bolsjewistyske bestjoer eltse tsiende soldaat fan it Reade Leger deasketten waard om't se der net yn slagge wiene de Witen út Kazan te ferjijen. Yn de Twadde Wrâldkriich waarden kriichsfinzenen yn ien fan de kleasters opsletten.

Troch de oanlis fan in opslachmar leit Svijazjsk sûnt 1955 op in eilân. Svijazjsk ferlear al sûnt it begjin fan de 20e iuw ynwenners, mar doe't de berikberens fan Svijazjsk as eilân noch minder waard sakke de befolking foars. Oan it begjin fan de 21e iuw wennen der noch minder as 300 minsken op it eilân (1897: 2080). 

It eilân, dat ek tsjintwurdich troch de kleasters noch ryk is oan tsjerken, ferlear yn de jierren 1920-1930 troch ferneatiging in diel fan dy rykdom, ynklusyf de 16e-iuwske Marije-Bertekatedraal. Oare tsjerken waarden troch de kommunisten plondere en ien fan de kleasters ferlear in rike bibleteek. Op it eilân lizze noch twa aktive kleasters: it Uspenski-kleaster en it Jehannes de Doperkleaster. In tredde kleaster, it Opstanningskleaster, leit foar it eilân oer oan de oare kant fan it wetter. Sûnt 2017 heart it Uspenski-kleaster ta it wrâlderfgoed fan UNESCO. 

Ofbyld:DSC 4362+.jpg|*Konstantyn en Helenatsjerke*
Ofbyld:Туристы, Успенский Собор и Никольская церковь.jpg|*Untsliepeniskatedraal*
Ofbyld:Sviyazhsk. Uspensko-Bogorodichny Monastery. Saint Nicholas Church P8150062 2200.jpg|*Sint-Nikolaastsjerke*
Ofbyld:Свияжск. Собор Всех Скорбящих Радость-4.jpg|*Tsjerke fan de Ikoan fan de Mem Gods, Freugde foar harren dy't treurje*
Ofbyld:Троицкая церковь. Свияжск.JPG|*Trije-ienheidstsjerke*
Ofbyld:Sviyazhsk P8150126 2475.jpg|*Monumintale 19e-iuwske wente*
Alde Maas

De **Alde Maas** (Nederlânsk en offisjeel: *Oude Maas*) is in tijrivier en foarmet in ôfspjalting fan de rivier de Ryn en earder fan de rivier de Maas yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. De rivier is 30 km lang en begjint by de stêd Doardt, dêr't de rivieren de Under-Merwede en de Noard gearkomme yn de Alde Maas. De rivier einiget yn de Nije Maas dêr't it de Scheur foarmet.

## Geografy
De Alde Maas foarmet de súdgrins fan it eilân IJsselmonde. Nei't de Doardtske Kil fan de Alde Maas ôfspjalt nei it suden, foarmet de Alde Maas de noardgrins fan it eilân Hoekske Waard. By Ald-Beierlân spjalt de rivier de Spui ôf nei it súdwesten. De Alde Maas rint dênei noardwestlik tusken de plakken Spijkenisse en Hoogvliet en komt de rivier de Nije Maas temjitte foar Flaardingen oer. Op it plak dêr't de rivieren byïnoar komme, hjit it de Scheur en fan dêrwei rint it wetter de Noardsee yn. 

De rivier hat natuer- en rekreaasjegebieten.

## Skiednis
Yn de Iere Midsiuwen folge de Maas de stream fan de Alde Maas. Yn de lettere Midsiuwen, rekke de Alde Maas troch in oerstreaming ferbûn mei de Merwede. Fan dat stuit ôf waard wetter yn de Alde Maas oanfiert fan beide de Ryn en Maas ôf. Nei de Sint-Elisabetsfloed fûn de Merwede in koarter paad nei de see (it hjoeddeiske Hollânsk Djip). D╘rtroch ferlear de Alde Maas de oanfier fan swiet wetter en ferwaard it ta in brakke ôfspjalting.

Doe't de oanfier fan wetter út de Merwede better ferdield waard (hânmjittich), waard de Alde Maas wer ien fan de grutte boarne fan wetterôffier foar de Ryn en Maas.

Oan 'e ein fan de njoggentjinde iuw rekke de ferbining tusken Maas en Ryn ferbrutsen. Troch de Ofdamme Maas streamt de Maas no oer de nije keunstmjittige Berchske Maas. Troch de skieding fan de rivieren de Ryn en Maas naam de kâns fan oerstreamings ôf en waard as ien fan de grutste prestaasjes fan de Nederlânske wetterhûshâlding fan foar de Suderseewurken en de Deltawurken sjoen. Fan dat stuit ôf krige de Alde Maas allinnich mar wetter fan de Ryn oanfierd.

## Plakken oan de Alde Maas
* Doardt
* Zwijndrecht
* Puttershoek
* Heerjansdam
* Barendrecht
* Heinenoord
* Ald-Beierlân
* Rhoon
* Poortugaal
* Hoogvliet
* Spijkenisse
Ofspjalting

In **ôfspjalting** of **ôftakking** is in rivier dy't him ôfspjalt fan in oare rivier: de haadrivier. At in ôfspjalting nei in eigen mûning yn see streamt, en in eigen streamgebiet hat, wurdt sprutsen fan in bifurkaasje. Ofspjaltings kinne lykwols fierderop ek wer gearrinne en wurde dan, alteast yn de ûnderrin, ek wol rivierearmen neamd, en it lân der tuskenyn wurde riviereilannen neamd. Ofspjaltings binne gauris part fan riviersystemen of frisseljende rivieren (boppestream), mar benammen fan rivierdelta's (ûnderstream). In ôfspjalting dy't wer yn in oare rivier streamt, foarmet in sydrivier. In ôfspjalting kin ek ûntstean at in rivier in mar yn streamt en as dêr wer twa rivieren út streame. By in bifurkaasjemar is wetterskieding slim te bepalen.

## Foarbylden
### Afrika
* de Rosetta en Damietta binne de iennige oerbleaune ôftakkings fan de Nyl yn de Nijldelta
* de Okavango spjalt him yn in soad mûningsearmen yn de Okavangodelta

### Aazje
* de Kollidam spjalt ôf fan de Kaveri
* de Hooghly spjalt ôf fan de Ganges
* de Munneru spjalt ôf fan de Krisjna

### Jeropa
* de Isel, Waal en Nederryn bifursearje fan de Ryn yn de Ryn-Maas-Skeldedelta.
* de Achtûba bifursearret fan de Wolga flak foar de mûning yn de Wolgadelta
* de Nerodimka yn Kosovo spjalt him yn twa rivieren ôf dêr' de iene yn de Sitnica streamt dy't útmûnet yn de Egeyske See en de oare yn de Lepenac streamt dy't oer de Vardar yn de Swarte See steaomt
* de Tärendörivier spalt ôf fan de Torne älv en streamt fierderop wer gear mei de Kalixälven
* de Lyse Donau spjalt ôf fan de Donau en streamt del yn de Váh, dy' fierderop wer in sydrivier fan de Donau foarmet

### Noard- en Súd-Amearika
* de Atchafalaya spjalt ôf fan de Mississippi
* de Casiquiare (grutste bifurkaasje yn 'e wrâld) spjalt ôf fan de Orinoco en streamt del yn de Rio Negro
Haadrivier

In **haadrivier** of **haadstream** is it part fan in rivier dêr't alle sydrivieren útmûnje yn in oseaan, see of mar. In ôfspjalting is ek ferbûn mei de haadrivier, mar fiert wetter ôf fan de haadrivier ta tsjinstelling fan in sydrivier dy't wetter oanfiert. Yn de ûnderrin foarmet de haadrivier  mei syn ôftakkings in rivierdelta. It gânse streamgebiet fan de rivier, tegearre mei syn sydrivieren en ôfspjaltings hjit it bekken.

## Nijsgjirrich
Der is in hydrologyske klassifikaasjesysteem dat nûmers jout oan streamgebieten en haadrivieren mei bekkens. It Strahler nûmer-systeem, dat in oanpassing is fan in klassifikaasjesysteem, dat troch Robert E. Horton yn 1945 ûntwikkele waard. Neffens it systeem fan Horton wurde haadrivieren sûnder sydrivieren oantsjutten as "earste klasse"-streamen. At twa "earste klasse"-streamen inoar moetsje wurde hja in "twadde klasse"-stream. At twa twadde klasse-streamen byinoar komme, wurdt der sprutsen fan in "tredde klasse"-stream, ensafuorthinne. Yn it systeem fan Horton waard de gânse haadrivier oantsjut mei it heechste nûmer yn de bekken. Yn it Strahler-systeem fan 1957 waard lykwols it part fan de haadrivier fan de mûnings fan de sydrivier del mei it heechste nûmer oantsjut.

Yn de Feriene Steaten, krijt de rivier de Mississippi de nûmer tsien neffens it Strahler-systeem. Acht rivieren, de Kolumbia ynbegrepen, hawwe in njoggen. Streamen sûnder sydrivieren, dy't nûmer ien neffens Strahler hawwe, komme it meast foar.

De rivier de Amazône hat it nûmer tolve, de heechste yn de wrâld.

## Sjoch ek
* Rivier
* Gearrin
* Frisseljende rivier
* Rivierdelta
Gearrin

In **gearrin**, **gearfloeiïng** of **gearstreaming** is sokssawat in plak dêr't twa rivieren byïnoar komme en meiïnoar harren rin fuortsette. Faak hat dy rivier in oare namme as de twa gearrinnende rivieren.

Foarbylden fan sokke rivieren dy't gearrinne binne: 

* de Rupel as it gearrinnen fan de Nete (dy't sels ek in gearrin fan de *grutte* en de *lytse* Nete is) en de Dijle,
* de Sjatt al-Arab as it gearrinnen fan de Tigris en de Eufraat,
* de Weser as it gearrinnen fan de Werra en de Fulda,
* oant 1904: de Merwede as it gearrinnen fan de Maas (njonkelytsen ôfdamme) en de Waal,
* de Viroin as it gearrinnen fan de Eau Blanche en de Eau Noire.
* de Sâltkamperril as it gearrinnen fan de Lauwers, it Ryddjip (rivier) en it Hunzegoakanaal by Sâltkamp

De lingte fan rivieren dy't út it gearrinnen ûntsteane kin oanjûn wurde fan it gearrinpunt ôf of fan de boarne fan de langste boarnerivier wei. Beide komme wol foar.

Der is ek sprake fan it gearrinnen fan rivieren as der in mûning fan in sydrivier yn in haadrivier is. Sok gearrinnen binne bygelyks dy fan de Encontro das Águas fan de Rio Negro en de Amasône by Manaus. Stêden dy't by it gearrinnen ûntstien binne, wurden "konfluïnsjestêden" neamd. De namme Koblenz komt fan it Latynske wurd foar gearrin, *confluentia*. Dêr komt de Moezel út yn de Ryn.
Frisseljende rivier

In **frisseljende rivier** of **flechtsjende rivier** is in soarte rivier dat him ûntjout yn de bopperin fan it ôfwetteringsgebiet fan in rivier. De rivier is foarme troch in nust lytse kanalen dy't yninoar oergean en inoar kruse, as stringen yn in frissel. Tusken dy lytse kanalen yn binne tydlike eilantsjes.

In frisseljende rivier is in ûndjip wetter mei in grutte streamfaasje. Sediminten wurde troch it wetter oanfierd út it efterlân wei en troch de hege faasje fan it streamen bliuwe faak de swierste en groumoalige kerrels lizzen. Mul stof wurdt ferfierd nei fierdere parten fan it ôfwetteringsgebiet fan de rivier en foarmet it swiere sedimint in meänderjende rivier. Tichter by wurdt sedimint ferfierd yn púnwaaiers, dêr't de mulste kerrels (rotsblokken en grou grind) ôfsetten wurde.

Púnwaaiers wurde skaaimerke troch mear sedimint as wetter. Yn frisseljende riviersystemen fynt mear wetterôffier plak. Dochs is de hoemannichte ferfierd sedimint grutter as de hoemannichte wetter, dêrtroch't de rivier frisseljende kanaaltsjes foarmet, om't it wetter troch it ôfsetten sedimint "blokkearre" wurdt.

Frisseljende rivieren komme foar op plakken dêr't it delgean fan it lân sa grut is dat it rivierwetter hurd streamt. Sadwaande foarmje frisseljende rivieren de bopperin fan meänderjende rivieren. Frisseljende rivieren binne ornaris yn de leger lizzende parten fan berchgeaen en yn de omkriten fan gletsjers te finen. Dêr wurde se foarme om't de hoemannichte wetter ûnregelmjittich oanfierd wurdt en sa mear sedimint yn de rivier terjochte komt. Ek yn drûge geaen komme frisseljende rivieren foar.
Nederryn

De **Nederryn** is in rivier yn Nederlân en in ôfspjalting fan de Ryn, fan it gearrinnen mei de Alde Ryn by Angeren ôf, dêr't it de fuortsetting fan it Pannerdensk Kanaal foarmet, oant ta Wyk by Duerstede. Dêr wurdt de haadstream de Lek neamd, en de âlde stream wurdt de Kromme Ryn neamd.

## Skiednis
De Nederryn wie yn de Romeinske Tiid part fan de *[[Limes Germanicus]]*.

Yn 1530 waard ûnder it bewâld fan Karel fan Gelre de Ryn by Arnhim ferlein oant deun by de stêd. It waard dienmakke yn 1536. De stêd lei oan de Sint-Jansbeek mar woe him better ûntwikkelje mei in streekrjochte ferbining mei de Ryn en allyk in bettere ferdigening foarmje tsjin de driging fan de Habsburgers

Eartiids begûn de Nederryn in pear kilometer fjirder de stream op as hjoed-de-dei en foarme de eartiidske ôfspjalting fan de Nederryn en de Waal in boarne fan oerstreamings. Dat probleem waard ferholpen mei it graven fan it Pannerdensk Kanaal en it ôfdamjen fan de bopperin fan de Nederryn.
Kromme Ryn

De **Kromme Ryn** is in rivier mei in langte fan 28 km yn de Nederlânske provinsje Utert. De namme komt fan al de bochten en kronkels dy't de rivier hat.

Yn de Romeinske tiid wie de rivier de noardlikste en de wichtichste ôfspjalting fan de wichtige rivier de Ryn. Oan de súdkant fan de rivier bouden de Romeinen harren forten as part fan de *[[Limes Germanicus]]*.

Sûnt de Midsiuwen waard de rivier minder wichtich en waard letter sels alhiel ôfdamme fan de haadstream fan de Nederryn-Lek. It bleau nettsjinsteande de namme "Ryn" hâlden.

De Kromme Ryn spjalt ôf fan de haadstream Nederryn-Lek by it stedsje Wyk by Duerstêd, dat yn de Midsiuwen Doarestêd hiet. Dêrnei rint de rivier mei slaggen en bochten troch de provinsje Utert by de plakken Cothen, Werkhoven, Odijk en Bunnik del en it einiget yn de stedsgrêft fan de stêd Utert.

Oarspronklik waard de stêd Utert boud troch de Romeinen as in fort (*Traiectum*) by it plak dêr't de Kromme Ryn ôfspjalt yn de Fecht nei it noarden en de Leienske Ryn nei it westen. De Leienske Ryn rûn foar in part binnen de stedsmuorren fan Utert en waard kanalisearre en foarmje de grêft *Oudegracht*. De Rivieren Leienske Ryn en de Fecht rinne fierder fan de stedsgrêft ôf en binne winliken de fuortsetting fan de Kromme Ryn.
Leienske Ryn

De **Leienske Ryn** (Nederlânsk en offisjeel: *Leidse Rijn* of ferâldere: *Leidsche Rijn*) is in kanaal yn de Nederlânske provinsje Utert mei in lingte fan 13 km. It kanaal begjint yn de stedsgrêft fan de stêd Utert en is winliken de fuortsetting fan de Kromme Ryn. It rint westlik, krúst it Merwedekanaal en it Amsterdam-Rynkanaal en rint by de plakken De Meern en Harmelen del dêr't it útkomt yn de Alde Ryn, dy't by Katwyk oan See de Noardsee yn streamt. 

It wetter waard foar in part yn de Lette Midsiuwen en foar in part yn de santjinde iuw groeven om't de rin fan de Alde Ryn hieltyd mear meändere en fersâne.

De Utertske wyk Leidsche Rijn is nei it kanaal neamd.

## Skiednis
Sûnt it begjin fan ús jiertelling waard it dreger om de âlde rin fan de Ryn tusken Utert en Harmelen te befarren. It ôfdamjen fan de Kromme Ryn by Wyk by Duerstêd yn 1122 late ta it fersânjen fan de Alde Ryn ûnder Utert, benammen om't it meändert troch it flakke lân.

Al om 700 hinne waard der in kanaal groeven tusken Utert en Vleuten. Doe't it part tusken Vleuten en Harmelen stadichoan te smel waard, waard yn 1381 it Alde Rynkanaal tusken Utert en Harmelen groeven.

Under de útwreidingsplannen fan de Utertske boargemaster Hendrick Moreelse yn 1662-1665 waard der in koarter paad foar in wetterwei groeven, de Leienske Ryn, dy't de ferbining makke dêr't de Alde Rynkanaal in bocht nei it noardeasten makke. Op it plak dêr't it nije kanaal mei de Alde Ryn ferbûn, boude ealman Everard Meyster it lângoed Oog in Al.

Letter waard de namme *Leidsche Rijn* brûkt foar de gânse rin tusken Utert en Harmelen.
Under-Merwede

De **Under-Merwede** is de ûnderrin fan de rivier de Merwede, yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. It trajekt begjint by Boven-Hardinxveld, dêr't de Boppe-Merwede him ôfspjalt yn in gruttere súdlike takke, de Nije Merwede, en de noardlike Under-Merwede. By Doardt spljalt de Under-Merwede him ôf yn de Noard en de Alde Maas. De totale lingte fan de Under-Merwede is 14,9 kilometer.

## Keppeling om utens
* Aktuele ynformaasje - Rykswettersteat
Hollânske Isel

De **Hollânske Isel** (Nederlânsk en offisjeel: *Hollandse IJssel* of ferâldere *Hollandsche IJssel*) is in ôfspjalting fan de Ryndelta dy't fan de rivier de Lek by Nieuwegein westlik rint troch Iselstein, Gouda, Kapelle oan de Isel en Krimpen oan de Isel en einiget yn de Nije Maas.

De namme docht tinken dat de rivier troch Hollân rint, dochs rint de rivier ek foar in part troch Utert. De namme "Hollânsk" waard taheake om betizing tefoaren te kommen mei de "Gelderske" Isel.

De namme "Isel" komt fan it Germaansk *i sala*, dat "tsjuster wetter" betsjut.

Oarspronklik wie de Hollânske Isel in ôfspjalting fan de Lek justjes foarby Vreeswijk, dat hjoed-de-dei in wyk fan Nieuwegein is. Dy ferbining waard ôfdamme en de Hollânske Isel foarmet hjoed-de-dei foar wetterôffier fan it omlizzende lân.

Yn tiden fan floeden fan de Noardsee, koe it wetter troch de Nije Wetterwei nei de Hollanske Isel streame om dêr leech lizzend lân ûnder te strûpen. By de Deltawurken waard in stielen konstruksje makke, dy't yn inkelde minuten it wetter keare koene. Dy beskermingsbouwurken waarden boud oan de mûning fan de Hollânske Isel yn 1957.
Merwede

De **Merwede** is de ûnderrin fan de Nederlânske rivier de Waal en ien fan de wichtichste streamen fan de Ryndelta. Fan 1273 oant 1904 wie de Merwede ek de wichtichste ûnderrin fan de Maas, oant dy rivier by Andel ôfdamme waard, nei't de Berchske Maas groeven waard.

## Rin
De Merwede begjint by it Slot Loevestein, beëasten Woudrichem, dêr't de Waal en Maas eartiids gearrûnen en dêr't de histoaryske grins tusken Hollân en Gelre lei. Hjoed-de-dei foarmet it earste part fan de Merwede, de Boppe-Merwede, de grins tusken de provinsjes Súd-Hollân en Noard-Brabân. By Werkendam spjalt de rivier yn de groeven Nije Merwede, dêr't it measte wetter yn streamt. Fan dat punt ôf hjit de rivier de Under-Merwede. Under dy namme berikt de rivier de stêd Doardt, dêr't er útrint yn de rivier de Noard, de oarspronklike fuortsetting fan de Merwede, en de Alde Maas.

Der is in soad skipfeart oer de rivier en oan de rivier is in soad skipbou-yndustry, bygelyks yn Gorkum, Werkendam, Hardinxveld-Giessendam en Sliedrecht. Histoaryske stêden binne Gorkum, Doardt en Woudrichem.

## Namme
De namme "Merwede" is ôflaat fan in sompebosk *Silva Meriwido*, dat *meerwoud* ("marwâld") of *moeraswoud* ("sompewâld") betsjut. Dat bosk tusken Maas en Waal waard neamd yn de Kronyk fan Cambrai (*Gesta Pontificum episcoporum Cameracensium*) mei in ferwizing nei in barren yn 1003, doe't Fryske kolonisten út it gebiet keaplju út Tiel oerfoelen. Op oare plakken wurdt der sprutsen fan it "Wâld fan Mircwidu" (*Silva Mircwidu*), dat "tsjuster wâld" betsjut. Yn de kronyk fan biskop Thietmar fan Merseburch wurdt beskreaun hoe't in nust *Frisii* fan *Thyle* haren yn it jier 1018 foar de Noarmannen ferstoppe hiene yn it Wâld fan Mircwidu. De Friezen sieten dêr yn in âld fort. 

Ferskate stoarmfloeden, wêrûnder dy fan de lêste grutte Sint-Elisabetsfloed yn 1421 hawwe it gânse bosk fuortspield. De brede wetterrin dy't dêr ûntstie, krige de namme fan it bosk en hjit sûnt dy tiid Merwede.

Neffens in njoggentjinde iuwske teory soe de namme Merwede ôflaat wêze fan "Merowe" of "Merwe", dat "wiid wetter" betsjutte soe. Ek de Frankyske Merovingen soene harren namme fan de rivier krigen hawwe.

## Sjoch ek
* Boppe-Merwede
* Under-Merwede
* Nije Merwede
Boppe-Merwede

De **Boppe-Merwede** is de bopperin fan de rivier de Merwede en de fuortsetting fan de Waal yn West-Nederlân. It wetter begjint by kastiel Loevestein, dêr't de Waal en de Maas eartiids gearrûnen en dêr't de histoaryske grins tusken Gelre en Hollân leit. De Boppe-Merwede foarmet de grins tusken de provinsjes Súd-Hollân en Noard-Brabân. De rivier ferliest fan Werkendam en Boven-Hardinxveld ôf it grutste part fan syn wetter oan de groeven Nije Merwede en hjit fan dat punt ôf Under-Merwede. De totale lingte fan de Boppe-Merwede is 8,8 kilometer.

It Merwedekanaal ferbynt de Boppe-Merwede yn Gorkum mei de rivier de Lek in Fianen.

## Sjoch ek
* Merwede


Ofbyld:Schip op de Boven-Merwede.JPG|thumb|Skip op de Merwede
Ofbyld:Boven merwede on a misty winter morning.jpg|thumb|De Boppe-Merwede op in mistige wintermoarn


## Keppeling om utens
* Aktuele ynformaasje - Rykswettersteat
Nije Merwede

De **Nije Merwede** is in kanaal yn Nederlân dat oan de súdeastlike kant fan it Eilân fan Doardt del rint. De Boppe-Merwede spjalt himsels by Werkendam ôf yn de noardlike Under-Merwede en de súdwestlike Nije Merwede. It wetter fan de Nije Merwede streamt yn it Hollânsk Djip. De Nije Merwede foarmet de grins tusken de provinsjes Súd-Hollân en Noard-Brabân en skiedt it Eilân fan Doardt fan de Brabânske Biisbosk. De keunstmjittige rivier hat gjin brêgen of tunnels, en hat allinnich ien fearpont foar alle ferkear.

## Skiednis
Lang lyn bestie der al in rivier dy't de Nije Merwede neamd waard. Dy namme waard oan it eastlike part fan de hjoeddeiske Alde Maas jûn, nei't dy ûntstien wie is in trochbraakril fan de Merwede. Letter waard de namme fan dat part fan de rivier lykwols fergetten.

De hjoeddeiske Nije Merwede waard groeven tusken 1861 en 1874 om it wetter fan de Boppe-Merwede en de Waal hurder ôffiere te kinnen. 

## Keppeling om utens
* Aktuele ynformaasje - Rykswettersteat
Sint-Tomasfloed (1163)

De **Sint-Tomasfloed** wie in stoarmfloed yn 1163 dy't benammen Hollân rekke, dat yn dat jier al ferskate kearen mei oerstreamings te krijen hie. Dat hie it brekken fan diken oan de Maas fan gefolgen. 

De stoarmfloed hie fan gefolch dat de mûning fan de Alde Ryn ûnder Katwyk, dy't al hast fersâne wie, tichtsmiten waard. De dyktrochbrekken mei de stoarmfloed fan 21 desimber 1163 feroarsaken nammentlik in grut transport fan grûn fan it gebiet by de dyktrochbrek wei it lân yn. Dat sedimint besonk foaral yn de ûndjippere parten dêr't it wetter stadich streamde. Ien fan de dy ûndjippe plakken wie by de mûning fan de Alde Ryn. 

Wichtich gefolch fan dy blokkade fan de mûning fan de Alde Ryn wie, dat de Ryn syn wetter net mear kwyt koe op de Noardsee. Dêrtroch rûnen de polders yn Hollân ien foar ien ûnder wetter. Under lieding fan greve Floaris III waard yn 1165, sûnder de vooraankondiging , de Alde Ryn by Zwammerdam ôfdamme en hie fan dat stuit ôf ek Utert mei wetteroerlêst te krijen, dat ta in koarte oarloch tusken Utert en Hollân late. Om 1200 waard in nije ôfwettering groeven fia de Haarlimmermar nei it noarden en waard it wetterprobleem foar altyd oplost.
Noard (rivier)

De **Noard** (Nederlânsk en offisjeel: *Noord*), dy't eartiids ek wol **Oude Merwede** (Alde Merwede) neamd waard, is in tijrivier yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân tusken de eastkant fan it eilân IJsselmonde en de westkant fan de Alblasserwaard. Der is in soad skipfeart oer de Noard, dy't it rivierekrúspunt mei de Under-Merwede en Alde Maas by Doardt ferbynt mei de noardkant fan Ridderkerk, dêr't de Lek en de Noard gearrinne en de Nije Maas foarmje.

Bij Papendrecht spjalt de Noard him ôf yn twa takken, de werklike Noard en de Rietbaan, mei yn it midden it eilân Sophiapolder. De streamrjochting yn de Noard is ôfhinklik fan it tij.

## Skiednis
Oarspronklik wie it noardlike part fan de Noard in kreek, *Donkersloot*, dêr't gjin skipfeart mooglik wie. Bewiis dêrfoar wie dat de Noarmannen by harren ynfallen de Lek of Waal opfearne, net fan de iene nei de oare rivier oerstekke koene. It súdlike part fan de Noard wie al folle langer in brede rivier en foarme de ferbining tusken de Merwede en it Waaltsje.

Nei't de *Donkersloot* ferbrede waard, waard de hiele Noard, tegearre mei de Nije Maas, sjoen as de ûnderrin fan de Merwede en waarden beide rivieren de *Merwe* neamd. Nei de Sint-Elisabetsfloed fan 1421 waarden de Noard en de Under-Merwede oantsjut as de "Alde Merwede". Der wie in soad skipsbou bylâns de rivier, dêr't yn bygelyks yn Alblasserdam noch wat fan oer is.

## Skipfeart
De Noard is wichtich foar de skipfeart. Benammen binnenfeartskippen tusken Rotterdam en it efterlân meitsje gebrûk fan de rivier. Ek de rekreaasjefeart makket warber gebrûk fan de Noard. Om de rivier goed te befarber te hâlden, wurdt de rivier gauris baggere, benammen op it krúspunt mei de Alde Maas en de Under-Merwede. 

## Plakken oan de Noard
Mei de stream del:
* Doardt
* Zwijndrecht
* Papendrecht
* Hendrik-Ido-Ambacht
* Alblasserdam
* Ridderkerk
* Kinderdijk
Rotterdam (gemeente)

**Rotterdam** is in stêd en gemeente oan de mûning fan de Ryn yn de provinsje Súd-Hollân. De stêd hat pas yn 1340 stedsrjochten krigen.

Rotterdam is ien fan de stêden fan de Rânestêd. Mei in ynwennertal fan  (, boarne: CBS) is it, nei Amsterdam, de twadde stêd fan Nederlân.

Rotterdam leit dêr't de Lek en de Noard tegearre de Nije Maas foarmje, dy’t streamôf nei Rotterdam oer de Nije Wetterwei yn de Noardsee útkomt.

## Skiednis

Yn de twadde helte fan de 13e iuw ûntstie der in delsetting. It stee krige yn 1340 stedsrjochten fan greve Willem VI en tastimming fan him om in kanaal te graven fan de Skie ôf nei de kuststripe. De bewenners libbe fan de fiskfangst en de oerslach fan guod, ek kaam de skipsbou opsetten. Nei de ynfal fan Boussu (1572) ûnder de wettergeuzenopstân, wêrnei Rotterdam de kant fan de prins keas, bloeide benammen de oerseeske frachtfeart.

Fan de 16e iuw oant de 18e iuw wie der ierdewurkyndustry, dêrnei kamen oare yndustryen opsetten. Fral troch de komst fan stoomfeart (*Nederlandsche Stoombootmaatschappij*) om 1925 hinne gie it hurd mei de ekonomyske groei fan Rotterdam, al libbe in grut part fan de befolking yn tige minne omstandigens (golera-epidemyen)

Op 14 maaie 1940 waard de binnenstêd ferwoaste troch in Dútsk bombardemint. Nei de oarloch ûntwikkele de Nije Wetterwei him ta it grutste havensintrum fan de wrâld.

## Boargemasters

## Yndieling

De gemeente Rotterdam bestiet út fjirtjin stedskertieren dy't elts in eigen gebietskommisje hawwe. De havengebieten falle streekrjocht ûnder de gemeente. De stedskertieren binne:
* Rotterdam-Sintrum
* Charlois
* Delfshaven
* Feijenoord
* Hillegersberg-Schiebroek
* Hoek fan Hollân
* Hoogvliet
* IJsselmonde
* Kralingen-Crooswijk
* Noard
* Overschie
* Pernis
* Prins Aleksander
* Rozenburg

## Wenplakken

## Gemeenterie

## Keppeling om utens
*Offisjele webstee fan de gemeente Rotterdam
*AlleCijfers
Scheur (wetter)

De **Scheur** (dat "Skuor" betsjut) is in takke fan de delta fan de Ryn en de Maas. It wetter is 13 km lang. It begjint op it punt dêr't de Nije Maas en Alde Maas gearrinne. It wetter rint oer yn de Nije Wetterwei. De Scheur rint by Maassluis del en waard earder ek wol **t Sluisse Diep** ("it Slûs Djip") neamd. Ek waard it wol it **Scheurdiep** ("Skuordjip") neamd.

Oan de Scheur lizze de gemeenten Flaardingen (foar in part), Maassluis en Rotterdam. Oarspronklik bûgde de Scheur bewesten Maassluis en Rozenburg, op de hichte fan de hjoeddeiske Maeslantkearing nei it súdwesten ta, en mûne besuden it natuergebiet *De Beer* by Eastfoarne yn de Noardsee út. Dat part fan de Scheur waard ôfdamme en is njonkelytsen ferdwûn. Dat part wie eartiids in tige breed part fan de Maasmûning, en it stie bekend as *Pan* of *Krim*.

Nei it iepenjen fan de Nije Wetterwei, dy't fan 1866 en 1872 groeven waard, bleau in bocht yn de Scheur lestich foar skipfeart. De havenhaden fan Maassluis waarden yn 1887 mei 200 meter ferkoarte en der waarden sânplaten fuortbaggere. Ek oan de kant fan Rozenburg waard de ouwer fuortgroeven. In nôtmûne op de *Kooilandsedijk* moast dêrfoar sloopt wurde. Troch dat rjochtlûken fan de Scheur waard de streamfaasje fan it rivierwetter fergrutte, dêr't it probleem fan fersânjen ek minder troch waard.
Manga

**Manga** (Japansk *[[kanji]]*: 漫画; Japansk *[[hiragana]]*: まんが; Japansk *[[katakana]]*: マンガ; útspr.: ['maŋɡa], likernôch: "mang-ga") is de beneaming foar strips en grafyske romans dy't makke binne yn Japan en/of yn 'e Japanske taal. Se meitsje gebrûk fan in styl dy't oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw yn Japan ûntwikkele waard, en dy't in lange en yngewikkelde foarskiednis yn 'e Japanske keunst hat. It earste mangatydskrift ûntstie yn 1874. De term 'manga' wurdt yn it Japansk almeast skreaun yn it *[[kanji]]*-skrift, as 漫画. Dat wurd bestiet út twa karakters: 漫, *man*, dat "boartlik" of "sûnder tarieding" betsjut, en 画, *ga*, dat "plaatsjes" betsjut. It wurd is besibbe oan it Koreaanske wurd foar strips, *[[manhwa]]*, en it Sineeske wurd foar strips, *[[manhua]]*.

Yn Japan wurde manga lêzen troch minsken fan alle leeftiden. Se foarmje in medium dat in breed ferskaat oan sjenres omfiemet: aksje, aventoer, detektiveferhalen, erotyk (*[[hentai]]*), fantasy, hannel en kommersje, histoarysk, horror, komeedzje, misdie, romantyk, science fiction, skrillers, sport, ensfh. Sûnt de 1950-er jierren hawwe manga har ûntjûn ta in wichtich ûnderdiel fan 'e Japanske útjouwerijsektor. Yn 1995 waard der yn Japan op jierbasis ¥586,4&nbsp;miljard (oftewol $6 oant 7&nbsp;miljard) oan 'e ferkeap fan manga fertsjinne. Dêrby giene jiers 1,9&nbsp;miljard mangatydskriften oer de toanbank, wat delkaam op 15 foar eltse ynwenner fan Japan. 

Ek bûten Japan hawwe manga grutte populariteit krigen, en in protte manga wurde sadwaande oerset yn oare talen. Yn 2008 waarden der yn 'e Feriene Steaten en Kanada foar $175&nbsp;miljoen oan mangatydskriften ferkocht, en yn Frankryk makken manga's yn 2005 38% út fan alle strips dy't ferkocht waarden, mei in wearde fan €460&nbsp;miljoen (ta ferliking: $569&nbsp;miljoen).

Manga's wurde ornaris printe yn swart-wyt. Redens dêrfoar binne de tiid dy't it nimme soe om alle plaatsjes yn te kleurjen, de ekstra kosten dy't dat opsmite soe foar it printsjen, en artistike omtinkens, mei't in soad mangatekeners fan miening binne dat swart-wytplaatsjes mear impact hawwe op 'e lêzer. Nettsjinsteande dat besteane der ek wol inkele mangatydskriften yn kleur. Yn Japan wurde manga oer it algemien as fúljetons publisearre yn in mangatydskrift, dat wol oant tsien fan sokke fúljetons tagelyk rinnen hawwe kin. Neitiid komme in soad manga dan út as *[[tankōbon]]*, dat wol sizze mei alle ôfleverings fan it fúljeton sammele yn in paperback. Mangatekeners (Japansk: *mangaka*) wurkje ornaris mei in pear assistinten yn in lytse studio. Yn 'e regel ûnderhâlde sokken in kontraktueel fêstleine bân mei in útjouwerij. As in mangarige genôch populariteit hat, wurdt der gauris in anime (tekenfilmsearje) op basearre.
Kremlyn fan Kolomna

It **Kremlyn fan Kolomna** (Russysk: Коломенский Кремль) is in grut fort yn de russyske stêd Kolomna. It stiennen kremlyn waard yn de jierren 1525–1531 troch Moskouse en Italjaanske arsjitekten ûnder de russyske tsaar Vasili III boud en ferfong doe in houten kremlyn. De rivieren de Moskva en de Kolemka soargen foar de noardlike en noardwestlike begrinzging fan it kremlyn, wylst de oare kanten fan it kremlyn beskerme waarden troch in djippe grêft. 

Kolomna wie it plak dêr't de troepen fan de russyske prinsen byinoar kamen foar de Slach op it Kûlikovo-fjild yn 1380. Ta oantinken dêrfan stiet foar de muorren fan it kremlyn in monumint foar Dmitri Donskoj.   
 
Yn it likernôch 24 hektare grutte kremlyn steane tsjinwurdich noch in grut tal histoaryske monuminten, dêr't twa kleasters ûnder binne.

## Ferdigeningswurken
Tusken de mear as 20 meter hege muorren stiene eartiids folle mear tuorren, dêr't tjintwurdich noch sân fan bewarre binne. De muorren en tuorren waarden oan it begjin fan de 19e iuw ôfbrutsen. Twa tuorren foarmje noch ûnderdiel fan de westlike ferdigeningsmuorren. De oare fiif tuorren foarmje tsjintwurdich gjin ûnderdiel mear fan it muorrewurk, dat in dikte hat fan 3-4,5 meter. 
  
Elste toer krige in eigen histoaryske namme.

## Kleasters en tsjerken
* Untsliepeniskatedraal (Успенский собор)
* Tsjerke fan de Mem Gods fan Tichvin (Храм иконы Божией Матери Тихвинская)
* Novo-Golûtvin kleaster (Ново-Голутвинский монастырь)
* Himelfeartkleaster   (Успенский Брусенский монастырь) 

## Oare bouwurken
Fierder steane der noch bouwurken út ferskillende tiden, dêrûnder ek tradisjonele russyske houten hûzen. Yn ien fan dy houten hûzen wenne in suster fan de skriuwer Aleksander Kûprin. Om't de skriuwer dêr regelmjittich kaam en dêr ek wurke hat wurdt dat hûs "Kûprin-hûs" neamd (Дом Куприна).  


Ofbyld:Vadimrazumov copter - Kolomna 2.jpg|*Pjatnitski-poarte .*
Ofbyld:Kolomna, Маринкина башня и памятник Дмитрию Донскому.jpg|*Monumint Dmitri Donskoj*
Ofbyld:Kolomna ChurchDormitionTheotokos1.JPG|*Untsliepeniskatedraal*
Ofbyld:Лазарева 03.JPG|*Kûprin-hûs*
Ofbyld:Церковь Воскресения Словущего (иконописная мастерская).jpg|*Opstanningstsjerke*

## Keppeling om utens
* Side fan it kremlyn
Untsliepeniskatedraal (Kolomna)

De **Katedraal fan 'e Untsliepenis fan 'e Mem Gods** (Russysk: Успенский собор; *Uspenski sobor*) is in Russysk-otterdokse katedraal yn it kremlyn fan Kolomna, Ruslân.

## Skiednis
De earste trijekoepelige katedraal waard yn 1379 boud yn opdracht fan Dmitri Donskoj, nei de earste oerwinning fan 'e Russen op it leger fan 'e Gouden Heap yn 'e Slach oan 'e Vozja-rivier. De earnstich fertutearzge katedraal waard yn 1672 ôfbrutsen. Yn tsien jier tiid liet Meletij Aleksjev de hjoeddeiske katedraal bouwe. De katedraal krige yn 1804 nije muorreskilderings.

De tsjerke waard yn 1929 plondere troch de bolsjewiken en de grêven fan 'e biskoppen fernield. Noch itselde jier moast de katedraal slute foar de earetsjinst. 

Yn 1989 waard de katedraal werom jûn oan 'e Russyske-Otterdokse Tsjerke, dy't dêrnei fuort útein sette mei in grutte restauraasje.