open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fivelgoa

**Fivelgoa** (ek: *Fivelingoa*) is in fan oarsprong Frysk (goa) yn it tsjintwurdige Grinslân. De westgrins wie it Mearflyt en de eastgrins de Tsjamme, dy't sa'n bytsje de eastgrins foarme fan de eardere gemeente Slochteren (tsjintwurdich de gemeente Midden-Grinslân.

## Algemien
De namme bestjut goa of gea fan de Fivel, in earder rivierke yn de omkriten. Fivelgoa wurdt skaaimerke troch de marren, boargen en de gasbel by Slochteren. Ek de seehaven Delfsyl en it midsiuwske stedsje Appingedam jouwe it gebiet syn karakter. De wetten fan Fivelgoa wiene earder yn it Aldfrysk. 

De namme waard ek brûkt foar it eardere wetterskip yn sawat itselde gebiet. Dat wetterskip is yn 1987 opgien yn it wetterskip Iemssylfest.

## Skiednis
Krekt as Hunzegoa wie Fivelingoa earder in Frysk goa. It wie ien fan kertieren fan de De Ommelannen. 

It gebiet bestie út trije ûnderkertieren:

* Hegelânsteradiel,
* Easteradiel (kaam letter by Hegelânsteradiel),
* Duerswâldsteradiel.

Yn de 13e iuw waarden dy ûnderkertieren ôfskaft en waard Fivelgoa as ien gewest sjoen. De yn it Aldfrysk opstelde Fivelgoa-wetten meitsje in wichtich part út fan oerbleaune Aldfryske teksten.

Fivelgoa wie leechlân dat ferskate kearen ûnder wetter strûpte. Der wie in lege sânrêch dêr't in tal doarpen op leinen. Dat is de liny Slochteren, Schildwolde, Hellum en Siddebuorren. Sûnt de lânwinning yn de Doalert, binne de oerstreamings yn Fivelgoa ferline tiid. 

Appingedam wie yn de midsiuwen de wichtichste stêd fan Fivelgoa en de Ommelannen. Neffens in oarkonde út 1057 wie earder Garrelsweer it wichtichste plak. Garrelsweer ferlear lykwols syn posysje. Nei alle gedachten kaam dat troch de fersâning fan de Fivel. Ek Appingedam koe him nei ferrin fan tiid net hanthavenje foar de groeiende macht fan de stêd Grins yn de Ommelannen oer. Noch letter kaam dêr de groei by fan Delfsylster haven. Dochs bleau Appingedam it haadplak fan Fivelgoa. Fan dy eardere posysje is tsjintwurdich noch altiten wat werom te finen yn de âlde binnenstêd.

## Keppeling om utens
* In part fan Fivelgoawetten op Wikiboarne.
UEFA

De **UEFA**, folút de *Union of European Football Associations* (*Uny fan Jeropeeske Fuotbal Assosjaasjes*), is it kontrolearjend orgaan foar Jeropeesk fuotbal. It fertsjintwurdiget de nasjonale fuotbalbûnen fan Jeropa, organisearret klupkompetysjes yn Jeropa (Champions League, UEFA Kup ensf.) en beheart it prizejild, de regels en de mediarjochten foar dizze kompetysjes. It is ien fan de 6 kontinintale organisaasjes fan de FIFA. Yn termen fan ynfloed en rykdom is de UEFA de sterkste fan de 6 organisaasjes feriene yn de FIFA. 

De UEFA is oprjochte op 15 juny 1954 yn Basel. It haadkwartier stie oant 1959 yn Parys; dêrnei ferhuze de organisaasje nei Bern.

## Oansletten fuotbalbûnen
De organisaasje bestie yn earsten út 25 fuotbalbûnen, tsjintwurdich binne der 53 bûnen oansletten.

## Foarsitters

*De foarsitters fan de UEFA binne ek vice-foarsitter fan de [[FIFA]].*

## Sekretaris-generaal

## Keppelings om utens
* UEFA ranglist en koëffisjinten
* Hiemside fan de UEFA
Elske Schotanus

**Elske Schotanus** (Terbant, 1957) is skriuwster en tekeneres.
Elske Schotanus hat in tal jierren psychology studearre yn Grins. Se hat dêrnei meiwurkster meisizzenskip yn de geastlike sûnenssoarch west.

Fan oktober 2001 oant en mei 2002 wie Elske Schotanus redaksjelid fan Kistwurk, dêrnei oant septimber 2003 fan Farsk. Se wie redaksjelid fan Go-gol en skriuwt hjoed de dei ûnder oare resinsjes foar it kultureel/literêr tydskrift De Moanne.

## Proaza
Yn 2002 waard Schotanus de Rely Jorritsmapriis takend foar it ferhaal *De poppe*, mar sy hat dy priis wegere.

Yn 2004 ferskynde de ferhalebondel *It griisstiennen wurd*, de bondel waard nominearre foar de Fedde Schurerpriis 2005.

Yn 2007 is har earste roman *Skrik* ferskynd, in ferhaal oer in psychiatryske pasjinte dy't nei in psychoaze yn in oprjochting opnommen wurdt.

Yn 2013 ferskynde by de Afûk *In kop as in almenak*, ûnder de skûlnamme Elske Hindriks.

## Keppeling om utens
* Webstee Sirkwy fan Tresoar
Eastersee-Giterskebrêge

**Eastersee-Giterskebrêge** (Oosterzee-Gietersebrug) is in doarp yn De Fryske Marren. Tegearre mei Eastersee-Buorren foarmet it it doarp Eastersee. Giterske-brêge hat likernôch 450 ynwenners (1 jannewaris 2004).

Alhoewol de atlas it oars oanjout wurdt Giterskebrêge troch de ynwenners sels gewoan *Eastersee* neamd. De namme hâldt ferbân mei de aktiviteiten fan Giteren yn dit gebiet.  Sûnt de 18e iuw binne in soad Gitersken en minsken út Drintske doarpen nei Fryslân kommen as turfgraver.

## Sjoch ek
* Fryske doarpen
Sintrale Kommisje Skûtsjesilen

De **Sintrale Kommisje Skûtsjesilen** (*SKS*) is op 22 july 1945 oprjochte as *Feriening fan Skûtsjesilers -kommisjes yn Fryslân*. Yn 1946 is de namme feroare ta "Sintrale Kommisje Skûtsjesilen". It is de sintrale organisaasje foar de ûnderskate pleatslike kommisjes skûtsjesilen, dy't foar de oarloch al opset wienen, en de skûtsjesilers en de eignerkommisjes. 

## Kampioenskip
De kommisje organisearret it kampioenskip SKS, dat basearre is op it skûtsjesilen fan de alve pleatslike kommisjes, dat yn fjirtsjin dagen tiid hâlden wurdt.
: skema sûnt 2013

## Skûtsjes
Yn 1979 hat de SKS it beslút naam net mear as fjirtsjin skûtsjes ta it kampioenskip ta te litten. Sûnt dy tiid silet der in fêste groep fan eigners, meast kommisjes, mei yn it kampioenskip, mar net altyd mei itselde skûtsje. Skûtsjes mei jierren SKS-histoarje wurde soms ferfongen troch oare, faaks better silende skippen. Fansels krije dy nije skûtsjes al wer it seilteken fan de eigner yn it seil, en ek wurdt faak de namme fan it eardere skûtsje oernaam. Op it stuit sile dizze skûtsjes en skippers om it kampioenskip SKS (2017).

## Telling
De Skûtsjes krije punten foar it plak dêr't se op binnenkomme: twa foar it twadde plak, trije foar it tredde plak, fjouwer foar it fjirde plak, ensfh.. Allinnich foar it earste plak krijt it skûtsje krekt wat minder: 0,9 punten foar it earste plak. Nei de lêste wedstriid wurde alle punten fan in skûtsje byelkoarteld, wêrby de minste wedstryd weilitten wurdt. Wa't dan it leechste oantal punten hat krijt it Sulveren Skûtsje en de blauwe kampioenswimpel.

## SKS Kampioenen
### Skipper

: * Twee Gebroeders (van Akker) = no Klaas van der Meulen (Wâldsein)

### Kommisje

### List fan kampioenen

### 2025
Yn 2025 hy der by de wedstriid op Terherne in slimme oanfarring plak, ferskate opfarrenden rekken ferwûne en werfan fjouwer opnaam wurde moasten yn it sikehûs. It skûtsje fan Snits koe nei dizze oanfarring net troch yn it kampioenskip.

## Sjoch ek
* IFKS
Dzjengis Khan

**Dzjengis Khan** of **Genghis Khan**, wiere namme *Temujin* (sirka 1162 - 18 augustus 1227), wie de stifter en earste hearsker oer it Mongoalske Ryk.

## Komôf
Temujin wie berne yn it hjoeddeisk Mongoalje, ticht by de tsjintwurdige Russyske grins, net fier fan de rivier de Onon. Hy wie de âldste soan fan Yesugei de Dappere en Hoyelun. Alhoewol Yesugei pakesizzer wie fan Kabul-khan en formeel it khanskip urven hie, wie de ienheid fan de Mongoalen ferdwûn. De Tataren hienen de opfolgers fan Kabul-Kahn finzen naam sadat syn Sineeske tsjinstanners harren eksekutearje koenen. Doe't Temujin noch jong wie waard ek syn heit fermoarde troch de Tataren. Syn stam en syn clan fûnen him net âld genôch om it liederskip oer te nimmen, dat doe't hy dat al woe, kamen syn mem, syn broers en hy, bûten de clan te stean.

## Liederskip
Oars as de leginden hawwe wolle, is der neat dat der op wiist dat Temujin in grut strider wie. Mar hy slagge der al yn om bûnsmaten te finen, om dêrmei it liederskip oer de clan, en dan de stam werom te krijen. Dêrmei feriene er alle stammen yn it gebiet fan Mongoalje, en ferneatige er sirka 1202 de Tataren. In de folgjende fiif jier tiid slagge hy der yn en foarmje de rûzjemeitsjende stammen om ta in ienheid, mei in haadstêd, mei in skrift, en mei wetten. Ungefear yn 1206 krige er de titel *Dzjengis Khan*, dy't meast ynterpretearre wurdt as *Kening oer alle stammen*.

## East
It is net dúdlik wêrom Dzjengis Khan dêrnei mei syn legers optrok tsjin it noarden fan Sina. It kin wêze dat er wraak woe foar de dea fan syn oarrepake, of dat er as goed Mongoal der op út wie mear froulju oan de stam ta te foegjen (en harren manlju te fermoardzjen). It kin ek wêze dat er itselde probleem hie as it Romeinske Ryk: dat er in stam fan 2 miljoen minsken, mei mear as 120 tûzen soldaten hie, en no twongen wie om te oerweldigjen, om't allinnich dat de stam byelkoar hâlde koe.

Wat ek de reden wie, sirka 1207 begûn hy mei oanfallen op it noarden fan Sina, en fan 1211 oant 1215 oerweldige er it grutste part fan it ryk fan de Sin, wêrûnder harren haadstêd, it hjoeddeiske Peking. It oerweldigjen fan de lêste Sin liet er yn 1216 oan oaren oer.

## West
Fan 1219 oant 1221 foege er tegearre mei syn fjouwer soannen, Jochi, Ogodei, Chaghatai en Tolui, en in leger fan 120.000 man, gâns it Khwarizm ryk, hjoeddeisk Afganistan, Turkmenistan, Oezbekistan, Tadzjikistan en Iran, ta oan it Mongoalske ryk. In part fan syn leger, sa'n 20.000 man, gong noch fierder foar it plonderjen fan Ruslân, Poalen en Hongarije en úteinliks sels in part fan Dútslân.

## Dea
Dzjengis Khan sels gong wer werom nei de oarloch yn Sina. Hy woe ek it Súd-Sina, mei it ryk fan de Sung ynnimme, mar it duorre oant 1279 ear't syn pakesizzer Kubilai Khan dat ryk oerweldigje soe, en yn Sina de Yuan Dynasty begjinne soe. Dzjengis Khan sels foel yn Sina fan syn hynder, en ferstoar 18 augustus 1227 oan syn ferwûnings. Syn ryk rikte doe fan de Kaspyske See oant de Giele See.
LKJ Records

**LKJ Records** is in Ingelske platemaatskippij, yn 1981 oprjochte troch de fan Jamaika ôfkomstige dub-dichter en muzikant Linton Kwesi Johnson. Neist eigen wurk fan de oprjochter en nammejouwer fan de maatskippij, hat LKJ Records wurkt útjûn fan Dennis Bovell, Jean Binta Breeze, Fizzé Winston Francis, Steve Gregory, Shake Keane, John Kpiaye, Michael Smith en The Dennis Bovell Dub Band.
Magnusfane

De **Magnusfane** is de legindaryske flagge fan Friso.

## Friso
De flagge fan Friso wie in reade banier, dy't fjouwer bjusterbaarlike krêften hie: hy beskerme tsjin tonger en stoarm, hy warre kweageasten, hy bruts tsjoenen en hy koe net oerwûn wurde. Nei de tiid fan Friso waard de fane bedobbe, sa't gjin fijân dy fine koe. Mar ek de Friezen koenen de fane net werom fine.

## Willibrord en Magnus
Earst Sint-Willibrord koe de fane werom fine, en joech die oan Magnus Forteman. Mei dizze flagge focht er tsjin de Sarasenen, en late er de Friezen doe't se foar Karel de Grutte Rome oerweldigen. Mar nei de dea fan Magnus waard de flagge wer ferhoalen.

## Almenum
Dizze kear waard de Magnusfane bewarre yn de tsjerke fan Almenum. Oan it begjin fan de 16e iuw soenen de Saksen der dêr noch nei socht hawwe, mar se hawwe de flagge nea fûn om't dy ynmitsele wie yn de muorre. Mar ek de Friezen kinne hjoed de dei de fane net werom fine. Wat bliuwt is de leginde fan de fane dy't ea weromfûn wurde sil.
 
## Aldeboarn en Ferwâlde

Jancko Douwama skreau al oer dizze leginde, mar hy neamde ek Aldeboarn en Ferwâlde as doarpen dêr't de Magnusfane "bemuorre" wêze soe. Yn Aldeboarn koe men him presys wize wêr't de flagge yn de muorre sitte moast. Ferwâlde hat hjoed de dei in doarpswapen mei dêrop in reade fane.

## Swaben
De Swaben hawwe in leginde dy't in folle opsichten mei de leginde fan de Magnusfane oerienkomt.
Jesse Owens

**James Cleveland (Jesse) Owens** (Oakville, 12 septimber 1913 - Tucson, 31 maart 1980) wie in atleet dy't op de Olympyske Spullen yn Berlyn yn 1936 fjouwer gouden medaljes wûn.

Jesse Owens, berne as James Cleveland Owens, wie de sânde fan alve bern fan Henry and Emma Owens, yn Oakville yn Alabama yn de Feriene Steaten. Doe't er acht wie ferfarre de húshâlding nei Cleveland. Dêr woe syn nije skoaljuffer witte hoe't er hjitte, mar doe't er "J.C." sei, koe se syn aksint net folgje en tocht se dat er "Jesse" sei. Sa waard er "Jesse Owens".

Yn Cleveland waard ek dúdlik dat er talint hie foar hurdrinnen. Hy waard in súksesfol hurdrinner, horderinner en fierspringer. Yn 1935 helle er yn minder as in oere wrâldrekords yn elts fan dy trije dissiplines. En ek noch yn syn stúdzjetiid koe er nei de Olympyske Spullen.

Op de Olympyske Spullen yn Berlyn helle er yn 1936 fjouwer gouden medaljes. Mar dy prestaasje is lang oerskade troch it idee fan oaren, dat Jesse sa tsjin Hitler fochten ha soe. Jesse wie in neger, en dejingen dy't de Olympyske Spullen allinich seagen as in plan fan de Dútsers, en dan yn it bysûnder Hitler, om de Aryske superioariteit te demonstrearjen, redusearren Jesse's medaljes ta it bewiis dat dy Dútsers gjin gelyk hienen. Yntusken wie Jesse gewoan dwaande mei topsport, fûnen de taskôgers syn prestaasje machtich, waard syn Dútske tsjinstanner Lutz Long syn freon, en stie Hitler op en swaaide nei Jesse Owen doe't dy foarby kaam.

Doe't er thús kaam yn de Feriene Steaten woe presidint Franklin D. Roosevelt him net ûntfange, om't it ferkiezingstiid wie, en Roosevelt de súdlike kiezers kwytreitsje koe as er in neger ûntfong. Dêr't blanke atleten yn de Feriene Steaten harren súkses brûke koenen, hie Jesse der gjin foardiel fan. Hy koe sels de stúdzje net ôfmeitsje om't er foar syn famylje jild fertsjinje moast. Dat die er troch hurdrin-demonstraasjes foar jild by eveneminten, tsjin wa of wat mar hurdrinne koe. Under oaren rûn er foarôfgeand oan honkbalwedstriden tsjin hynders.

Op 'e lange doer kaam er mear as sprekker dan as hurdrinner, en hy waard sa súksesfol dat er oeral yn it lân te sprekken frege waard. Pas yn 1976 waard syn sportive prestaasje erkend, doe't er fan presidint Gerald R. Ford de Presidinsjele Frijheidmedalje krige. Yn 1980 stoar Jesse Owens oan longkanker. Earst nei syn dea, yn 1984, waard syn súkses op de Olympyske Spullen troch Carl Lewis werhelle. Datselde jier waard yn Berlyn in strjitte nei him neamd en yn 1990 krige er postúm de Gouden Medalje fan it Kongres.
Moanne (natuerlike satellyt)

In **moanne** is yn de astronomy in **byplaneet** of **natuerlike satellyt** fan in planeet, en kin definiëarre wurde as in (lytsere) planeet dy't yn in baan om in oare, gruttere planeet draait. It bekendste foarbyld fan sa'n natuerlike satellyt is de de Moanne (yn 't Latyn *Luna*), de byplaneet fan de Ierde.

## Moannen yn it sinnestelsel
Utsein Merkurius en Fenus hawwe alle planeten yn ús sinnestelsel moannen:

; Ierde: Luna
; Mars: Fobos en Deimos
; Jupiter: Metis, Adrastea, Amaltea, Tebe, Io, Europa, Ganymedes, Kallisto, Leda, Himalia, Lysitea, Elara, Ananke, Karme, Pasifae en Sinope
; Saturnus: Pan, Atlas, Prometeus, Pandora, Epimetheus,Janus, Mimas, Enseladus, Tetys, Telesto, Kalypso, Dione, Helene, Rea, Titan, Hyperion, Iapetus en Febe.
; Uranus: Kordelia, Ofelia, Bianka, Kressida, Desdemona, Juliet, Portia, Rosalind, Belinda, Puk, Miranda, Ariël, Umbriël, Titania, Oberon, Caliban, Sykoraks, Prospero, Setebos en Stefano.
; Neptunus: Naiad, Talassa, Despina, Galatea, Larissa, Proteus, Triton en Nereid.
; Pluto: Garon.

## Sjoch ek
* Oare betsjuttings fan Moanne

## Keppelings om utens
* Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA), In protte Japanske foto's fan de moanne Selene
Jumbo

**Jumbo** (om Kryst 1860, Sûdan - †&nbsp;15 septimber 1885, Saint Thomas, Kanada) wie de ferneamdste oaljefant ea. It is nei him dat "Jumbo" in oantsjutting foar "oaljefant" en foar "grut" wurden is.

## Jonge jierren
Jumbo wie in Afrikaanske oaljefantbolle, bêrne ein 1860, of teminsten yn 1861 fongen as twajierrige. Hy wie net folle mear as in meter heech doe't er kocht waard troch bistesamler Johann Schmidt, dy't him meinaam nei Frankryk en him dêr ferkocht oan de Jardin des Plantes yn Parys. Yn 1865 wie er net mear as 20 sm. grutter wurden, dat hy waard ruile, tegearre mei in oare oaljefant, tsjin in noashoarn fan de London Zoo. Fan de minsken fan de London Zoo krige er de namme "Jumbo", fan it West-Afrikaanske wurd "onjamba", "in oaljefant".

## Sirkus
Yn Londen waakste er folle better en waard er ferneamd om't er rûntsjes troch de bistetún makke mei minsken op syn rêch. Hy hie in oaljefantsit dêr't er wol sechtich bêrn op meinimme koe. Yn 1882 waard er ferkocht oan Phineas T. Barnum, ien fan de mannen efter it nije Barnum & Bailey sirkus, "The Greatest Show on Earth" ("de beste fertoaning op de wrâld"). Hy gong mei mei de omreizen fan it sirkus. Barnum makke der in soad wurk fan dat eltsenien Jumbo koe as de kening fan de oaljefanten, grutter as eltse oare oaljefant. Yn de London Zoo wie er likernôch 3,25 meter heech west; op it lêst fan syn libben waard er omskreaun as 4 meter heech. Om him noch grutter lykje te litten rûn der somtiden in poppe-oaljefantsje mei him mei.

## Dea
 
Jumbo hat fjouwer jier by it sirkus west. Doet it sirkus yn 1885 op it stasjon fan Saint Thomas yn Ontario, Kanada, ynladen waard yn de trein, kaam der in ekstra trein foarby. De oaljefanten dy't op de rails stienen koenen net hurd genôch fuortkomme en Jumbo waard swier rekke troch de lokomotyf, en stoar in pear minúten letter. Syn skelet en syn opfolle hûd, gongen noch fan 1886 oant 1889 mei mei it sirkus. Yn dat jier is it skelet fan Jumbo oan it Amerikaansk Museum foar Natuerlike Histoarje yn New York City jûn, en de opfolle hûd oan Tufts Universiteit yn Medford. It skelet wurdt noch altyd tentoansteld, mar de hûd is foar it grutste part ferbaarnd doe't de Barney Hall dêr't er yn stie yn 1975 delbaarne.

Dêr't Jumbo ferstoarn is yn 1985 in monumint delset ta syn neitins. De sportteams fan Tufts wurde noch altiten neamd efter Jumbo.

## Keppeling om utens
* http://www.city.st-thomas.on.ca/photo_jumbo.shtml
Graf Zeppelin

De **Graf Zeppelin** (*Greve Zeppelin*) wie in grutte seppelin, neamd nei de man dy't de seppelins ûntwikkele hat, greve Ferdinand von Zeppelin.
 
De Graf Zeppelin, koade *LZ-127*, wie 236,6 meter lang, en hie in folume fan 105,000 m³. Doe't er 18 septimber 1928 foar it earst fleach wie er de grutste seppelin dy't ea boud wie.

Eins wie de Graf Zeppelin in proef- en demonstraasjemodel, mar hy waard ek brûkt foar passazjier- en postferfier. Hy makke ferskate tochten yn Jeropa, mar ek langere tochten. Yn oktober 1928 gie er op in fiere tocht oer de Atlantyske Oseaan, nei Lakehurst, Nij Jersey yn de Feriene Steaten fan Amearika. Fan 8 augustus oant 29 augustus 1929 make de Graf Zeppelin in tocht om de wrâld. Ek yn 1930 makke de Graf Zeppelin in fiere tocht, dizze kear nei Súd-Amearika. Yn 1931 waard de dream fan Ferdinand von Zeppelin útfierd: Der waard in ûndersykstocht nei it Noardpoalgebiet makke. Al nei it súkses fan de tocht nei Súd-Amearika waard besletten in fêste transatlantyske seppelin-ferbining op te setten. Oant en mei 1936 waard dy flein mei hieltiid grutter wurdend sukses.

Oarspronklik soe der ek in LZ-128 boud wurde, mar nei it ûngemak mei de Britske seppelin R-101 waard it projekt stillein. Yn stee fan mear seppelins nei it ûntwerp fan de Graf Zeppelin, kaam der in nij ûntwerp dat feiliger wêze moast. De Hindenburg wie de earste seppelin nei dat nije ûntwerp.

Nei it ûngemak mei de Hindenburg yn 1937 waard ek de Graf Zeppelin bûten tsjinst steld, en yn in museum feroare. 
Yn maart 1940 waard er ôfbrutsen sa't it aluminium brûkt wurde koe foar de oarlochsyndustry.

## Sjoch ek
* Seppelin
Klaas Anne Terpstra

**Klaas Anne Terpstra** (Ljouwert, 13 july 1971) wie in tige suksesfolle Minnertsgeaster keatser yn de haadklasse fan de KNKB.

## Karriêre
Terpstra wûn twa kear sawol de PC as de Bûnspartij, yn 1995 en yn 2000. Yn 2000 waard hy útroppen ta kening fan de PC. Ek oare ferneamde keatspartijen as de Van Aismadagen, de Rengersdei en de Aldehoupartij steane op syn earelist.

Yn 1991 makke hy as 20-jierrige syn debút op it heechste nivo. Syn earste súkses helle hy op 7 septimber fan dat jier, doe't hy tegearre mei Piet Jetze Faber en Erik Seerden foar it earst (ferliezend) finalist wie.  Hy soe meiïnoar 130 kear yn de finale stean, dy't hy 70 kear winnend wist ôf te sluten. Hy wûn fierder noch 63 lytse premies sadat syn teller yn it ivich klassemint op 393 kaam te stean. Terpstra begûn as efterynse mar yn 2001 waard syn rol dy fan opslagger. Syn jierren as opslagger wiene de meast súksesfolle. Op snein 19 septimber 2004 sleat Klaas Anne Terpstra syn keatskarriêre ôf op de Aldehoupartij yn Ljouwert. Hy stie op dat stuit 34e yn it ivich keatsklassemint. 

Klaas Anne Terpstra keatste syn lêste partij op it heechste nivo op 19 septimber 2004. Op dat stuit stie er 34e op de ranglist fan alle tiden.

Yn 2006 kaam hy tegearre mei Chris en Jacob Wassenaar wer yn aksje as foarminst opslagger yn it ôfdielingspertoer fan Minnertsgea. Hy helle dêrmei twa kear de priis, wêrûnder winst op de Bûnspartij. Syn puntetotaal komt dêrmei op 399.

## Prizen
* 1992 - de Bond 7e priis
* 1993 - Jong Nederlân 2e priis
* 1994 - de Bond 4e priis
* 1995 - de Bond 7e priis
* 1995 - PC 1e priis
* 1997 - de Bond 4e priis
* 1997 - PC 3e priis
* 1998 - de Bond 4e priis
* 1999 - de Bond 4e priis
* 2000 - PC 1e priis
* 2001 - de Bond 1e priis
* 2002 - de Bond 4e priis
* 2002 - PC 3e priis
* 2003 - de Bond 1e priis
* 2004 - de Bond 6e priis
* 2004 - PC 2e priis
* 2006 - de Bond 1e priis
* 2009 - de Bond 2e priis
Jan sûnder Freze

**Jan sûnder Freze** (28 maaie 1371 - 10 septimber 1419) wie hartoch fan Boergonje.

Jan is berne yn Dijon, en wie de âldste soan fan Filips de Dryste, hartoch fan Boergonje en Margareta fan Flaanderen. Hy hat syn bynamme te tankjen oan syn dielnimmen oan de krústocht tsjin de Ottomaanske sultan Bayezid I, dy't it Hongaarske keninkryk bedrige. Yn de Slach by Nikopolis (1396) waard er finzen nommem en foar in ûnbidich bedrach troch syn heit frijkocht.

Hy wie troud mei Margareta fan Beieren. Ut dit houlik binne 5 bern berne: Maria, Anna, Margareta, Agnes en Filips de Goede, syn lettere opfolger.

Dan hie er ek noch ûnwettige bern by: 
* Agnes fan Croÿ: Jan fan Boergonje, (1404-1479), dy't biskop fan Kameryk waard.
* Margaretha fan Borsselen, 3 bern: Gwijde, Antoon en Filippotte.

## Keppeling om utens
* Genealogy fan Jan sûnder Freze
Tennis

**Tennis** is een symmetriske slachsport yn it fjild, foar twa spilers (inkeldspul) of fjouwer spilers (dûbelspul), dêr't in lytse bal mei rackets oer in net nei de side fan de tsjinstanders slein wurde moat. De sport is yn Ingelân fourtkaam út it hoftennis, en wurdt dêrom ta ûnderskied ek wol *fjildtennis* neamd.

## Skiednis
Fjildtennis is nei alle gedachten útfûn troch Majoar Walter Clopton Wingfield, yn 1873. Wingfield woe hawwe dat er it spul betocht hie nei it foarbyld fan in âld Gryksk spul, en hy neamde it dan ek *Sphairistiké* (Gryksk foar "spyljen mei in bal"). Mar yn alle gefallen wie it spul in fariaasje op hoftennis, mei regels út it skwasj en it badminton, en dan bûtendoar spile. Fansels wie de namme gjin sukses, dat de spilers neamden it *fjildtennis*, en doe't it bekender waard as hoftennis waard it gewoan *tennis*. Yn 1874 frege Wingfield patint oan op syn útfining, om't it sa'n sukses wie, mar om't it allinnich om spulregels gong hat er neat mei syn patint dwaan kinnen.

## Spulregels

### It fjild
It fjild wurdt troch it net yn twa helten dield. Yn elts fan de helten binne tsjin it net oan twa fakken oanjûn.
De grinzen fan de fakken, meast brede wite linen, hearre noch by de fakken dêr't se omhinne lizze. Sa is in bal pas bûten as dy sels de line net mear rekket.

### De opslach
Wylst de spiler foarby de efterline stiet goait er de bal, meast omheech, en rekket er dy mei it racket. De bal mei dan it net net reitsje, mar moat yn it fak skean oan de oare kant de grûn reitsje. Slagget de opslach net, dan mei dy ien kear op 'e nij.

### Spul
As dat slagge is, spylje de spilers om bar de bal oer it net. De bal mei dan mar ien kear stuiterje eart se dy spylje, mar mei nei gâns de oare helte spile wurde. Dit giet troch oant de bal in kear net goed spile wurdt. De oare partij krijt dan in punt. 

### Punten
De punten wurde, om histoaryske reden, telt as fiftsjin, tritich, fjirtich, spul. It is net earder spul as dat der twa punten ferskil tusken de punten fan de twa partijen is, dat in spul kin langer trochgean. De fierdere punten wurde dan net mear apart telt, der wurdt allinnich byhâlden of it lykstân is, of foardiel foar ien fan beide partijen. Mei elts nij spul begjint ek de telling op 'e nij.

De earste dy't seis spullen hat, wint in set. Ek hjir moat it ferskil twa wêze. As der mar ien spul ferskil is, soe de set gewoan troch spile wurde moatte, mar meastal wurdt er dan as de stân wer gelyk komt in spesjaal lykstân-spul spile, dat wat langer duoret, mar dêr't dan ek daalks de set mei wûn wurde kin. 

In wedstriid giet meast om trije sets. Dat wol sizze dat in partij twa sets winne moat om de wedstriid te winnen. Op in pear grutte toernooien spylje de manlju om fiif sets (der moatte dan trije sets wûn wurde om de wedstriid te winnen). It bart hast nea dat de froulju om fiif sets spylje.
Ynternet

In **ynternet** is in samling fan kompjûternetwurken. Wylst in kompjûternetwurk ornaris bestiet út fysyke komponinten (kabels, skeakelingen ensfh.), bestiet in ynternet allinne út in samling protokollen, yn it gefal fan 'it' ynternet, it saneamde IP (*internet protocol*). Kompjûters yn ferskillende netwurken en mei ferskillende bestjoeringssystemen kinne troch it tapassen fan dy protokollen meiinoar kommunisearje.

## Netwurken
In fysyk kompjûternetwurk is meast beheind ta in gebiet of organisaasje. It systeem fan ûnderlinge kommunikaasje tusken rekkenreauwen yn sa'n beheind netwurk wurdt ek wol yntranet neamd. Fanút geandewei mear yntranetwurken is der ek tagong ta it ynternet mooglik, wylst der ek in tendins is dat guon siden op it wrâld-wiid-web (*www*) allinne foar persoanen of organisaasjes tagonklik binne dy't dêr spesjaal foar machtige binne.

Wat yn it spraakgebrûk as "it ynternet" oantsjutten wurdt is in grut iepenbier kompjûternetwurk, in netwurk fan netwurken, dêr't by de ôfspraken besteane út *Requests For Comments* (*Fersiken om oanmerkings*), beheard troch de *Internet Engineering Task Force*. Der is feitlik gjin eigner fan it ynternet.

## Protokollen
De foarskriften fan it ynternet binne opset om it mooglik te meitsjen dat ferskate netwurken ferbûn wurde. Dêrby is de opset dat sels it ferlies fan ferbinings it netwurk net ferbrekt. Allinnich as parten fan in ynternet hielendal gjin ferbinings mear hawwe rekket it netwurk opdield yn, op harrensels noch funksjonearjende, parten.

## WWW of World Wide Web

Wylst it ynternet op himsels yn 1983 ûntstean is, is it pas in de rin fan jierren beskikber kaam foar it grutte publyk. In grutte stipe wie dêrby dat yn augustus 1991 HTML yntrodusearre waard, dêrtroch kin it ynternet brûkt wurde as in wrâld-wiid-web fan siden ferbûn troch klikbere keppelings. De measte dokuminten dy't fia it ynternet op te freegjen binne, binne no opmakke yn HTML.

## WAP

Ien fan de nijere foarskriften is it WAP-foarskrift. Dat stiet foar Wireless Access Protocol en it leit fêst hoe't jo bûstillefoan of hânkompjûter triedleas mei it ynternet kommunisearje kin. Jo kinne in soad bûstillefoans yn de WAP-stân sette om te ynternetten. WAP-programmatuer, bygelyks fan Google en Wapedia, jout somtiden de mooglikheid om streekrjocht yn de triemnammen - net de ûnderskriften - fan de ôfbyldings te sykjen.

## Cloud Computing

It ynternet hat laat ta it brûken fan de Computer Cloud of de Kompjûterkloft. It oer it ynternet ynhieren of brûken op ôfstân fan programmatuer en apparatuer.
HTML

**HTML**, folút HyperText Markup Language (*Hypertekst-markeartaal*), is in formele markeartaal, basearre op SGML, foar it oanjaan fan de struktuer fan in dokumint mei help fan marken (yn it Ingelsk: *tags*).

Sa binne der marken om koppen (), alinea's () en ferwizings () oan te jaan.

Mei 'hypertekst' wurdt bedoeld dat behalve tekst ek ferwizings brûkt wurde kinne. Ferwizings (Ingelsk: *hyperlinks*) binne, ornaris keppelings tusken of yn dokuminten, de basis fan it ynternet.

## Untstean fan HTML
HTML is betocht yn 1989 troch Tim Berners-Lee om wittenskiplike dokuminten fan it CERN en oare wittenskiplike organisaasjes maklik tagonklik te meitsjen. De ferzje dy't er yn 1989 en 1990 ûntwikkele wie in ienfâldige en benammen tekstoriëntearre taal, basearre op SGML. It wie syn opset dat de taal sa troch oaren maklik útwreide wurde koe. En mei it tanimmen fan de populariteit fan it WWW waarden troch ferskate lju ferskate mooglikheden tafoege, lykas it opnimmen fan ôfbyldings. Sa kamen der ûnderskate ferzjes fan HTML, en dat bleau sa oant yn septimber 1995, doe't de earste standert, HTML 2.0, troch it Internet Engineering Task Force (IETF) fêststeld waard. HTML 2.0 kombinearre de ferskate útwreidings, en waard sa de basis foar alle fierdere HTML-ferzjes. HTML 2.0 joech mooglikheden foar it strukturearjen fan tekst, koppen, ferwizings, listen en fierder ôfbyldings en formulieren.

## Fierdere ûntwikkeling
Al yn maart 1995, dus noch foardat HTML 2.0 offisjeel fêststeld waard, ferskynde it konsept HTML 3.0. Dêryn sieten ûnder oaren mooglikheden om tabellen op te nimmen en ferskillende manieren om ôfbyldingen yn teksten te pleatsen. In offisjele standert is HTML 3.0 lykwols net wurden. Troch it fêststellen fan HTML 2.0 wie der net genôch oandacht foar it konsept HTML 3.0 om it fierder te ûntwikkeljen ear't de konsepttiid ôfrûn.

De opfolger fan HTML 2.0 waard HTML 3.2, dy't yn maaie 1996 ferskynde as konsept en yn jannewaris 1997 troch it World Wide Web Consortium (W3C) de status fan *oanbefelling* krige. Neffens HTML 2.0 wie dizze nije standert útwreide mei ûnder oaren de mooglikheid foar it opnimmen fan tabellen, it brûken fan ôfbyldingskaarten, it yntegrearjen fan Javascript en ekstra mooglikheden foar it opmeitsjen fan tekst yn kombinaasje mei ôfbyldings.

De tsjintwurdige standert is HTML 4.0 dy't yn july 1997 as konsept ferskynde en yn desimber fan dat jier as *oanbefelling* fêststeld waard. Wichtige tema's yn HTML 4.0 binne de skieding tusken presintaasje en struktuer, it brûken fan stylblêden (CSS) en bettere tagonklikens foar minsken mei in beheining. Stees faker dûkt dêrby it Ingelske tiidwurd " to inline/inlining" of ynrigeljen op.

## Ferwizing
In handige hantlieding HTML
Hessen

**Hessen** is ien fan de 16 Dútske dielsteaten. De dielsteat leit yn it midden fan Dútslân en hat in sterke ekonomy. Haadstêd fan Hessen is Wiesbaden, de grutste stêd is Frankfurt am Main. Oare wichtige stêden binne Kassel, Darmstadt, Offenbach am Main, Marburg, Gießen, Hanau, Fulda en Wetzlar. Hessen hat likernôch 6,3 miljoen ynwenners (2021). It distrikt waard yn 1946 oprjochte en waard yn 1949 in dielsteat fan 'e doetiidske Bûnsrepublyk Dútslân (West-Dútslân).

## Bestjoerlike yndieling
Hessen is ûnderferdield yn de trije *Regierungsbezirke* (bestjoerlike regio's) Kassel, Gießen en Darmstadt, dy't wer ûnderferdield binne yn 21 lânkringen (Landkreise) en fiif stêdsdistrikten (kreisfreie Städte). 

### Distrikten

Bergstraße (Heppenheim)
Darmstadt-Dieburg (Darmstadt)
Groß-Gerau (Groß-Gerau)
Hochtaunuskreis (Bad Homburg)
Main-Kinzig-Kreis (Gelnhausen)
Main-Taunus-Kreis (Hofheim am Taunus)
Odenwaldkreis (Erbach)
Offenbach (Dietzenbach)
Rheingau-Taunus-Kreis (Bad Schwalbach)
Wetteraukreis (Friedberg
Gießen (Gießen)
Lahn-Dill-Kreis (Wetzlar)
Limburg-Weilburg (Limburg)
Marburg-Biedenkopf (Marburg)
Vogelsbergkreis (Lauterbach)
Fulda (Fulda)
Hersfeld-Rotenburg (Bad Hersfeld)
Kassel (Kassel)
Schwalm-Eder-Kreis (Homberg (Efze))
Werra-Meißner-Kreis (Eschwege)
Waldeck-Frankenberg (Korbach)


### Stêdsdistrikten
(F) Frankfurt am Main, (WI) Wiesbaden, (KS) Kassel, (DA) Darmstadt, (OF) Offenbach am Main
Blind Faith

**Blind Faith** wie in Britske rockband, yn 1969 oprjochte doe't Eric Clapton (eks-Cream) en Steve Winwood (eks-Traffic) nei it opheffen fan har eigen eardere bands besleaten tegearre wer muzyk te meitsjen. (Earder hiene se tegearre as Powerhouse opnamen makke) Op oanstean fan Winwood waard de âld drummer fan Cream, Ginger Baker der by helle, en mei har trijen dûkten se de studio yn. Ta beslút kaam Family-bassist Rick Grech derby en Jimmy Miller waard frege foar de produksje om sa wat rjochting oan de studioaktiviteiten te jaan.

It nijs fan de formaasje fan de nije groep soarge foar hege ferwachtings by it publyk fan de âlde bands Cream en Traffic. Der waard in fergees konsert op priemmen setten en sa koene op 7 juny 1969 yn it Hyde Park yn Londen sa'n 100.000 minsken yn 'e kunde komme mei it noch beheinde rippertwaar fan Blind Faith. It rûn út op in teloarstelling omdat it publyk in fourtsetting fan de muzyk fan de âlde bands ferwachte. Se giene fierder mei de opname fan it album. Se makken dêrnei noch in lytse toer troch Skandinaavje en treden ek noch in pear op yn de Feriene Steaten

De reaksje fan it Amearikaanske publyk wie wakker gelyk oan dy yn Ingelân, en de band fielde him twongen ek nûmers fan Cream en Traffic te spyljen. De druk fan de parse en de kommersje wie grut om as fuortsetting fan *superband* Cream troch it libben te gean. De bandleden wegeren dat en dûkten Blind Faith fuort nei de Amearikaanske toer wer op.

It iennichste album fan de band ferskynde yn augustus 1969, mei mar 6 nûmers. It útkommen dêrfan joech noch wat opskuor omdat op de hoes in foto stie fan in famke fan 14 mei in bleat boppeliif. Yn Amearika ferskynde it album mei in alternative hoes mei in foto fan de band. 

Yn 2001 waard noch in lúkse ferzje fan it album op CD útbrocht mei in tal net earder publisearre nûmers en wat 'jam sesjes'. Fierder binne op in sammel-CD fan Winwood (*The Finer Finger*) noch stikken fan it konsert yn Hyde Park te hearren.

## Keppelings om utens
* Blind Faith
* Hyde Parkkonsert op Youtube
* De side fan Steve Winwood
Jannes van der Wal

**Jannes van der Wal** (Driezum, 12 novimber 1956 - Grins, 24 septimber 1996) wie in Frysk dammer.

Nei de middelbere skoalle op It Hearrenfean begûn er mei in stúdzje wiskunde, mar dy soe er net ôfmeitsje. Hy rjochte him folslein op it damjen.

Van der Wal wie fjouwer kear Nederlânsk kampioen. Yn 1982 waard er wrâldkampioen yn Brazylje. Hy is ek rekôrhâlder simultaandamjen mei 225 partijen, wêrfan't er 93% wûn.

Jannes van der Wal wie by it grutte publyk net allinne bekend fanwege syn damprestaasjes, mar ek troch meast humoristyske telefyzjeoptredens en syn eksentryk gedrach sawol efter it damboerd as yn it deistich libben. Sa miste er ea in Nederlânsk kampioenskip omdat er yn 'e trein yn sliep fallen wie en dêrtroch in kearmennich tusken Swol en Grins op en del ried. Ferneamd is syn optreden yn in show fan Mies Bouwman. Neidat hy wrâldkampioen wurden wie, waard er dêr foar útnûge. Op de fraach hoe âld as er wie, klapte van der Wal folslein ticht en bleau minutenlang stil. Hy soe letter yn tsientallen telefyzje programma's optrede. Ek naam er de karnavalsplaat *"Janus hou toch je kanus"* op. In bekend sitaat fan Van der Wal is: *Een dammer praat niet veel. Als hij naar de bakker gaat zegt hij bijvoorbeeld: "Eén brood."*

Omdat Jannes van der Wal him ergere oan it grutte tal remises by it damjen betocht er in fariant, it saneamde trochdamjen. 

Jannes ferstoar op syn 39ste oan de gefolgen fan leukemy. Op syn stjerbêd regele hy it earste trochdamtoernoai, dat plakfûn fan 11 oant 13 desimber 1996.

## Sjoch ek
* List fan Fryske damkampioenen
Trochdamjen

**Trochdamjen** is in foarm fan damjen, dy't betocht is troch Jannes van der Wal omdat hy him steurde oan it grut tal remises by it gewoane damjen. It earste trochdamtoernoai, it Jannes van der Wal Memorial, waard fan 11 oant 13 desimber 1996 hâlden yn Grins.

Kearn fan it trochdamjen is dat in materiële foarsprong liedt ta in oerwinning. As in dammer yn it einspul in foarsprong fan op syn minst trije skiven hat (in daam telt dêrby foar 2 skiven) en dy foarsprong tsien setten fêsthâldt, dan hat dy spiler de wedstriid wûn. Op it trochdamjen kaam in soad krityk, benammen omdat it ten koste gean soe fan it einspul mei einspulfarianten.

As alternatyf foar it trochdamjen waard de Delftske telling yntrodusearre. Dêrby wurdt ûnderskied makke tusken in "echte remise" en in "remise mei dúdlik foardiel". Dat lêste levert in trijekwart-oerwinning op. Dit hat minder ynfloed op it einspul, mar is feitlik folle yngripender om't it folle mear de wurdearring fan posysjes feroaret.
Delftske telling

De **Delftske telling** is in fariant yn de puntetelling fan it damjen, dy't betocht is om it grutte tal remises te ferminderjen.

De Delftske telling is foar it earst brûkt op it Volmac-toernoai yn de jierren 80 fan de 20e iuw. Oarspronklik hjitte it dan ek de "Volmac-telling". Letter waard dy telling ynfierd by in damclub yn Delft en krige sa de namme "Delftske telling".

By de Delftske telling kriget in spiler dy't wint 4 punten (by de gewoane telling is dat 2). In remise laadt ta in 2-2 einstân, behalve ien fan beide spilers in dúdlik foardiel hat. Yn dat lêste gefal is de útslach 3-1.

De Delftske telling hat in pear foardielen boppe de gewoane telling en boppe it trochdamjen. Sa is it oantreklik om troch te spyljen yn in stelling mei licht foardiel. Dêrtroch nimt it tal remises ôf. Der is lykwols ek krityk op de Delftske telling, omdat it ta (te) hoeden spul liede soe. De bettere dammers soene tsjin mindere dammers gjin risiko mear nimme en meastentiids foar de 3-1 'gean'.

Om dat beswier fuort te nimmen waard de Fernijde Delftske Telling ynfierd: Dêrby wurdt in oerwinning beleane mei 5 punten. Dy lêste metoade koe lykwols net brûkt wurde by toernoaien dy't spile wurde neffens it Switsersk systeem fanwege de asymmetry. In spiler dy't mei sin in kear ferliest, en dan tsjin in swakkere tsjinstanner wint, soe heger útkomme as in spiler dy't twa kear remise spilet.

It Keninklike Nederlânske Dambûn wie yn 2003 fan doel mei yngong fan 2004 op proef de Delftske telling yn te fieren, mar doe't bliken die dat it grutste part fan de topspilers der op tsjin wie, is dat net trochgien.
Switsersk systeem

It **Switsersk systeem** is in toernoaisysteem dat in soad tapast wurdt by tinksporten. As eksperiment is it systeem ek wol tapast by keatspartijen.

De basis fan it systeem is dat men in tal punten kriget (bygelyks 1 punt foar in oerwinning en in heal punt foar in remise), en dat yn eltse omloop safolle mooglik spilers dy't it selfde tal punten skoard hawwe tsjin elkoar yndield wurde, mei as restriksje dat deselde spilers net faker as ien kear tsjin elkoar spylje. Dêrtroch spylje yn de rin fan in toernoai de sterkere spilers tsjin elkoar en de mindere ek.

Oan de ein fan it toernoai wurdt troch it tal helle punten útmakke wa't ta winner útroppen wurd. As dy gelyk binne wurdt it saneamde wjerstân systeem brûkt om de útslach fêst te stellen. Dat hâldt yn dat sjoen wurdt nei it puntetal dat de ferskate tsjinstanners meiïnoar helle hawwe. 

Foardiel fan it Switsersk systeem dat der gruttere kâns is dat de sterkste spilers elkoar yn de lêste omlopen tsjinkomme en dat útskeakele spilers dochs noch partijen op harren eigen nivo spylje kinne. In neidiel is dat der gjin beslissende finale spile wurdt en dat in toernoai dêrtroch minder oantreklik wêze kin foar it publyk.

Sjoch ek: MacMahon systeem
Priis fan de Sweedske Ryksbank foar Ekonomy ta neitins oan Alfred Nobel

De priis dy't bekend stiet as de **Nobelpriis foar de Ekonomy** hjit feitlik de **Priis fan de Sweedske Ryksbank foar Ekonomy, yn neitins oan [[Alfred Nobel]]**. De priis waard ynsteld en foar it earst útrikt yn 1969, by it 300-jierrich bestean fan de bank. De priis wurdt ornaris as nopelpriis oanstjutten omdat dy yn Stockholm op deselfde dei útrikt wurdt as de Nobelprizen.

De assosjaasje fan dizze priis mei de oarspronklike Nobelprizen is kontroversjeel. Famylje fan Alfred Nobel distansjearret him fan de priis , dy 't yn har eagen bedoeld is om winstalisaasje in respektabel foarkommen te jaan.

## List fan winners
* 2023 -- Claudia Goldin
* 2022 -- Ben Bernanke, Douglas Diamond en Philip Dybvig
* 2021 -- Guido Imbens, Joshua Angrist en David Card
* 2020 -- Paul Milgrom en Robert B. Wilson
* 2019 -- Abhijit Banerjee, Esther Duflo en Michael Kremer
* 2018 -- William Nordhaus en Paul Romer
* 2017 -- Richard Thaler
* 2016 -- Oliver Hart en Bengt Holmström
* 2015 -- Angus Deaton
* 2014 -- Jean Tirole
* 2013 -- Eugene Fama, Lars Peter Hansen en Robert Shiller
* 2012 -- Alvin Roth en Lloyd Shapley
* 2011 -- Thomas Sargent, Christopher Sims
* 2010 -- Peter A. Diamond, Dale Mortensen, Christopher Pissarides
* 2009 -- Elinor Ostrom, Oliver E. Williamson
* 2008 -- Paul Krugman
* 2007 -- Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin, Roger B. Myerson
* 2006 -- Edmund S. Phelps
* 2005 -- Robert J. Aumann en Thomas C. Schelling
* 2004 -- Finn Kydland en Edward Prescott
* 2003 -- Robert F. Engle, Clive W. J. Granger
* 2002 -- Daniel Kahneman, Vernon L. Smith
* 2001 -- George A. Akerlof, A. Michael Spence, Joseph E. Stiglitz
* 2000 -- James Heckman, Daniel McFadden
* 1999 -- Robert Mundell
* 1998 -- Amartya Sen
* 1997 -- Robert Merton, Myron Scholes
* 1996 -- James Mirrlees, William Vickrey
* 1995 -- Robert Lucas Jr
* 1994 -- Reinhard Selten, John Nash Jr, John Harsanyi
* 1993 -- Robert Fogel, Douglas North
* 1992 -- Gary Becker
* 1991 -- Ronald Coase
* 1990 -- Harry Markowitz, Merton Miller, William Sharpe
* 1989 -- Trygve Haavelmo
* 1988 -- Maurice Allais
* 1987 -- Robert Solow
* 1986 -- James Buchanan Jr
* 1985 -- Franco Modigliani
* 1984 -- Richard Stone
* 1983 -- Gerard Debreu
* 1982 -- George Stigler
* 1981 -- James Tobin
* 1980 -- Lawrence Klein
* 1979 -- Theodore Schultz, Arthur Lewis
* 1978 -- Herbert Simon
* 1977 -- Bertil Ohlin, James Meade
* 1976 -- Milton Friedman
* 1975 -- Leonid Kantorovich, Tjalling Koopmans
* 1974 -- Gunnar Myrdal, Friedrich von Hayek
* 1973 -- Wassily Leontief
* 1972 -- John Hicks, Kenneth Arrow
* 1971 -- Simon Kuznets
* 1970 -- Paul Samuelson
* 1969 -- Ragnar Frisch, Jan Tinbergen
SGML

**SGML**, folút **Standard Generalized Markup Language** (*Standert Generalisearre Markear Taal*), is in metataal dêr't markeartalen foar it opmeitsjen fan dokuminten yn definiearre wurde kinne  . SGML is ôflaad fan GML fan IBM, dat yn de 60-er jierren fan de 20e iuw ûntwikkele is troch Charles Goldfarb, Edward Mosher en Raymond Lorie (fan wa't de inisjalen fan de famyljenammen ek de ôfkoarting GML foarmje).

SGML is oarspronklik makke foar it algemien tagonklik meitsjen fan dokuminten yn grutte, lang rinnende projekten binnen bygelyks de oerheid en de fleantúchyndustry. It waard ek lang brûkt yn de grafyske sektor, mar de bewurklikens en kompleksiteit wie in obstakel foar grutskalich gebrûk op lytsskalige projekten.

SGML is in ISO standart: "ISO 8879:1986 Information processing—Text and office systems—Standard Generalized Markup Language (SGML)"

HTML en XML binne beide ûntwikkele fanút SGML. Dêr't HTML in aplikaasje is fan SGML, is XML in fersimpele plakferfanger fan SGML.
Markeartaal

In **markeartaal** is in soarte fan tekstkodearring dy likegoed de tekst as de struktuer en ferskining fan de tekst stjoert. In moderne ferzje fan in markeartaal is HTML. 

Markeartalen wurde fanâlds brûkt yn de útjouwerij, foar de kommunikaasje tusken skriuwers, redakteuren en drukkers.
Peazens

* It doarp Peazens.
* It wetter, De Peazens.

Sjoch ek:
* It radioprogramma De gezamenlijke zenders Peazens en Moddergat
* De muzykgroep Wiltsje fan Peazens
West-Dongeradiel

**West-Dongeradiel**, ek wol stavere as **Westdongeradiel** (Nederlânsk en offisjeel: *Westdongeradeel*), wie in eardere gemeente yn it noardeasten fan Fryslân, mei 6.234 ynwenners (1&nbsp;jannewaris 1981), en mei in gebiet fan 66&nbsp;km².

## Skiednis
It oarspronklike Dongeradiel, rekke yn de 14e en 15e iuw split yn Dongeradiel oan de eastside fan de Peazens (of Donger), en Dongeradiel westlik fan de Peazens. Tsjin 1500 wienen dy twa parten ôfsûnderlike  gritenijen wurden: East- en West-Dongeradiel.

Mei de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 1984, waard West-Dongeradiel, mei East-Dongeradiel en Dokkum wer gearfoege ta ien gemeente Dongeradiel. Op 1 jannewaris 2019 sil Dongerdiel mei de buorgemeenten Ferwerderadiel en Kollumerlân c.a. op syn beurt opgean yn 'e nije fúzjegemeente Noardeast-Fryslân.

## Plakken
It haadplak wie Ternaard, en de oare doarpen yn de gemeente wienen: Boarnwert, Brantgum, Foudgum, Hantum, Hantumhuzen, Hantumerútbuorren, Holwert, De Lytse Jouwer, Moddergat, Nes, Raard, Waaksens en Wierum.

De buorskippen yn de gemeente wienen: Betterwurd, Boarnwerterhuzen, Fiifhuzen, Fiskbuorren, Fjildbuorren, Hantumerhoeke, Lytse Leard, Kletterbuorren, ’t Skoar, Teyebuorren en Trijeboerehuzen.

## Gebiet
De grins fan West-Dongeradiel waard yn it noarden foarme troch de Waadsee. Yn it easten wie de Peazens mei de Alde Peazens de grins, mei oan de eastkant dêrfan East-Dongeradiel. Yn it suden waard de gemeente troch de gemeenten Dokkum en  Dantumadiel beheind, wêrby't de grins mei Dantumadiel meast krekt wat noardliker as de Dokkumer Ie rûn. Yn it westen rûn de grins yn de omkriten fan de Holwerter Feart, mei oan de oare kant Ferwerderadiel.

## Untwikkeling ynwennertal
* 1981 - 6.234
* 1974 - 6.449
* 1969 - 6.923
* 1964 - 6.888
* 1959 - 7.366
* 1954 - 7.752
* 1939 - 7.449
* 1900 - 7.511
* 1860 - 7.078
* 1714 - 3.064

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan West-Dongeradiel
East-Dongeradiel

**East-Dongeradiel**, ek stavere as **Eastdongeradiel** (Nederlânsk en offisjeel: *Oostdongeradeel*) wie in eardere gemeente yn it Noardeasten fan Fryslân, mei 6.367 ynwenners (1&nbsp;jannewaris 1981), en mei in oerflak fan likernôch 99&nbsp;km².

## Skiednis
It oarspronklike Dongeradiel, rekke yn de 14e en 15e iuw opspjalten yn Dongeradiel by de eastside fan de Peazens (of Donger), en Dongeradiel by de westside fan de Peazens. Tsjin 1500 wienen dy twa siden ta de aparte gritenijen East-Dongeradiel en West-Dongeradiel wurden.

By de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 1984, waard Eest-Dongeradiel, mei West-Dongeradiel en Dokkum wer gearfoege ta ien gemeente Dongeradiel. Op 1 jannewaris 2019 gie Dongerdiel mei de buorgemeenten Ferwerderadiel en Kollumerlân op syn beurt op yn 'e nije fúzjegemeente Noardeast-Fryslân.

## Plakken
It haadplak wie Mitselwier, en de oare doarpen yn de gemeente wienen: Ealsum, Eanjum, Easternijtsjerk, Eastrum, Ie, Ingwierrum, Jouswier, Ljussens, Moarre, Nijewier, Peazens en Wetsens.

Ek it buorskip Bollingwier hearde ta East-Dongeradiel.

## Gebiet
De grins fan East-Dongeradiel waard yn it noarden foarme troch de Waadsee. Yn it easten waard de gemeente beheind troch de Lauwerssee, en letter de Lauwersmar, mei oan de oare kant Grinslân. Yn it suden waard de gemeente beheind troch Dokkum en troch it Dokkumer Djip mei it Alddjip, mei dêroerhinne Dantumadiel en Kollumerlân. Yn it westen wie de Peazens mei de Alde Peazens de grins, mei dêroerhinnne West-Dongeradiel.

## Untwikkeling ynwennertal
* 1981 - 6.367
* 1973 - 6.502
* 1969 - 7.014
* 1964 - 7.478
* 1959 - 7.769
* 1954 - 8.474
* 1939 - 7.449
* 1900 - 7.969
* 1860 - 7.329
* 1714 - 2.997
De gezamenlijke zenders Peazens en Moddergat

**De gezamenlijke zenders Peazens en Moddergat** wie in VPRO-radioprogramma presintearre troch Wim Bloemendaal dat útsjoerd waard fia Radio 747 en ynternet. It programma wie benammen bekend fanwege it programmearjen fan by it grutte publyk minder bekende muzykstylen en artysten.

De earste útstjoering wie yn 1992 en de lêste op 31 maaie 2006. Bloemendaal hie der gjin nocht mear oan omdat it programma op hieltyd minder gaadlike tiden útstjoerd waard.

## Keppeling om utens
*  Fraachpetear mei Wim Bloemendaal yn ''New Folk Sounds''