open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antonius fan Rome

**Antonius fan Rome** of **Antonius de Romein** (Russysk: Антоний Римлянин; Antoni Rimljanin; berne yn 1067 - ferstoarn op 3 augustus 1147) wie de stifter fan it Antoniev-kleaster yn Novgorod.

## Hagiografy
Sûnt de de 16e iuw is der skreaun oer it libben fan Antonius. Neffens syn hagiografy waard Antonius berne yn Rome. Syn heit en mem wiene otterdoks en Antonius wie al yn 'e âldens fan 18 in wees. Doe ferdielde er syn besit ûnder de earmen. Hy wenne dêrnei yn it kleaster, mar doe't dêr in  ferfolging fan de eastersk-otterdoksy begûn, ferliet er Rome om him oan de kust nei wenjen te setten. Dêr soe der ienris biddend op in rots stien ha, dy't by in stoarm ôfbriek en yn see foel. De stien sonk lykwols net en dreau op mirakuleuze wize yn trije dagen tiid nei Novgorod. In Grykske keapman fertelde dêr oan Antonius, dy't gjin Russysk prate, dat er yn Novogorod telâne kommen wie. Der waard in moeting regele mei biskop Nikita fan Novogorod, dy't him de tastimming joech in kleaster te bouwen op it plak dêr't de stien lanne wie.          

Yn 1117 waard in begjin makke oan de bou fan in stiennen tsjerke ta eare fan de ûntsliepenis fan Marije, dy't yn 1119 troch biskop Jehannes fan Novgorod ynwijd waard. Yn 1131 waard Antonius troch biskop Nifont ta hegumen fan it kleaster wijd dat er stifte hie. Antonius hie 16 jier de lieding oer it kleaster.

## Autentikens
It libben fan de hillige is foar it measte legindarysk, mar syn aktiviteiten wurde troch histoaryske boarnen underboud. De Novogorod-kroniken fermelde de bou fan in kleastertsjerke, de beneaming ta abt en de dea fan Antonius.

## Hillichferklearring
Earder waard de abt al lokaal fereare, mar sûnt 1597 wurdt Antonius offisjeel yn de Russysk-Otterdokse Tsjerke as hillige fereare. Syn feestdagen binne op 17 jannewaris en 3 augustus. 

De reliken  fan de hillige, dy't al sûnt de hillichferklearring yn de katedraal fan it kleaster bewarre waarden, krigen yn 1860 in nije skryn,  . Yn 1927 waarden by it hichtepunt fan in anty-religieuze weach de reliken út de skryn helle en nei it anty-religieuze museum fan Novgorod oerbrocht, dat ûnderbrocht wie yn de Sofiakatedraal. Lange tiid waard tocht dat de reliken ferdwûn wiene. Nei in ûndersyk fan 20 jier binne de reliken fan de hillige út in samling reliken dy't by inoar leine trasearre en isolearre en oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke oerdroegne.
Antonievkleaster (Novgorod)

It **Antoniev-kleaster** (Russysk: Антониев монастырь; *Antoniev Monastyr*) wie mei it Joerjevkleaster ien fan 'e wichstichste kleasters fan 'e midsiuwske republyk Novgorod. It kleaster stiet oan 'e rjochter kant fan 'e Volchov noardlik fan it stedssintrum fan Veliki Novgorod en heart as ûnderdiel fan de 'Histoaryske Monuminten fan Novogorod en omkriten' ta it wrâlderfgoed fan UNESCO.

## Skiednis
It kleaster waard yn 1117 stifte troch de muonts Antonius fan Rome. De omstannichheden fan syn komst nei Novgorod binne legindarysk en wurde beskreaun yn hagiografyske manuskripten. Dêrneffens soe Antonius oarspronklik út Rome komme en fanút de kusttreken dêr op in rots nei Novgorod dreaun wêze. Nei't er op 'e dei fan 'e feestdei fan 'e berte fan Marije yn 1006 op 'e igge fan 'e Volchov oanspielde, stifte er op dy lokaasje in kleaster, dêr't er sels abt waard. 

Yn 1117 liet Sint-Antonius de Bertekatedraal bouwe, dy't yn 1119  troch biskop Jehannes ynwijd waard. Ut dy tiid binne in pear midsiuwske fresko's bewarre bleaun,dy't fral yn 'e apsis te finen binne. De measte fresko's fan 'e katedraal datearje lykwols út de 16e en 17e iuw. Antonius waard yn 1131 wijd ta hegumen fan it kleaster en waard rjochts fan it alter yn 'e selde tsjerke begroeven.      

De Bertekatedraal fan'e Mem Gods is lykas de Joariskatedraal fan it Joerjev-kleaster ien fan 'e seldsume tsjerken mei trije koepels yn Ruslân. Ek is de tsjerke ien fan 'e seldsume Russyske gebouwen út de 12e iuw.

Yn 1740 waard yn 'e kleastermuorren in seminaarje iepene. Ien fan 'e learlingen wie de hillige Tichon fan Zadonsk. It seminaarje waard yn 1918 sletten en in pear jier letter waard ek it kleaster opheft. It kleaster is op it stuit yn hannen fan it regionale museum en is noch net werom jûn oan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke.

## Ofbylden

Собор Рождества Пресвятой Богородицы в Антониевом монастыре (1117-1119).jpg|*Bertekatedraal (1117-1119)* 
Диакон фреска Антониева монастыря.JPG|*Fresko (1125)* 
Великий Новгород. Церковь Сретения Господня с трапезной (2).jpg|*Presintaasjetsjerke*
Elisabeth Menalda

**Elisabeth Menalda** (Ljouwert, 12 april 1895 − Amsterdam, 18 april 1997) wie in Nederlânske keunstboekbynster.

## Biografy
Menalda wie in lid fan de yn it "Nederland's Patriciaat" opnommen famylje Menalda en in dochter fan de jurist en griffier fan de Fryske Provinsjale Steaten mr. dr. Cornelis Benjamin Menalda (1862-1950) en Alida Adriana Holleman (1864 -1945). 
Menalda folge ynearsten in kursus meubelmeitsjen, mar nei't hja nei Amsterdam ferhuze folge se dêr de opliedings Binnenarsjitektuer en Meubelkeunst oan it *Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs* en de *Kunstambachtsschool voor meisjes*; dêrnjonken folge se yn Londen in oplieding oan de *Central School of Arts and Crafts Douglas Cockerell*.
Fan 1924 oant 1975 beoefene se it fak fan keunstboekbynster yn Amsterdam. Dêrby bûn se benammen in soad unike bannen by gelegenheid fan beurzen en ôfskiedsfeesten fan bygelyks keunstners of heechleararen, yn opdracht fan dyjingen dy't it album oanbeaën. 
Yn 1934 publisearre se "Zelf boekbinden". Hja hold ek lêzingen oer de boekbynkeunst. Se folge har fak oant op hege leeftiid. 

Menalda wie lid fan de *Vereeniging voor Ambachts- en Nijverheidskunst* (VANK) en *GKf beroepsvereniging van fotografen*.

Yn 2006 waard noch in tentoanstelling yn har berteplak oan har wijd.

## Bibliografy
**Zelf boekbinden*. Amsterdam, [1934].

## Literatuer
* Alida A.H. Beekhuis en Jan Storm van Leeuwen, *Elisabeth Menalda en het kunstboekbinden*. Ljouwert, 2006 [tentoanstellingskatalogus].
* Ida Schrijver, 'In de ban van het boek; Elisabeth Menalda en het kunstboekbinden', yn: *Boek Behoud Bericht. Het tijdschrift voor boekbindend en boekminnend Nederland* 17 (2006) 4 (oktober), s. 191-193.
* Haye Bijlstra, 'Expositie: Elisabeth Menalda en het kunstboekbinden: In de ban van het boek', yn: *Letterhoeke* 2 (2006) 2, s. 6-7.
École nationale de l’aviation civile

De **École nationale de l’aviation civile** (*ENAC*) is in universiteit yn Toulouse, Frankryk. De universiteit waard yn 1949 stifte.

De ENAC einiget faak hiel heech yn ynternasjonale listen fan goede universiteiten.

## Keppeling om utens

* Offisjele hiemside fan de École nationale de l’aviation civile 
* Fondation ENAC 
* Webside fan de ENAC Alumni
Felice Gimondi

**Felice Gimondi** (Sedrina, 29 septimber 1942 - Giardini-Naxos 16 augustus 2019) wie in Italjaansk hurdfytser en wie trije kear winner fan de Omgong fan Itaalje. Dêrneist wûn er ien kear de Omgong fan Frankryk en ien kear de Omgong fan Spanje. Dermei is Gimondy ien fan de hurdfytsers dy't alle trije de grutte omgongen wûn hat.

## Kariêrre
De yn Sedrina by Bergamo berne Gimondi wie as amateur al in fertsjinstlik hurdfytser, mei ûnder mear winst yn de Omgong fan de Takomst. Hy bruts folslein troch yn syn debútjier by de profs yn 1965 doe't er as debutant de Omgong fan Frankryk op syn namme skreau. Twa jier letter wûn Gimondi de Omgong fan Itaalje, eat dat er yn 1969 en 1976 werhelje koe. Yn 1968 wûn er ek de Omgong fan Spanje, wêrmei 't er ien fan de hurdfytsers is dy 't alle trije de Grutte Omgongen wûn hawwe. De oaren binne Jacques Anquetil, Eddy Merckx, Bernard Hinault, Alberto Contador, Vincenzo Nibali en Chris Froome. Gimondi einige alle fiif kearen dat er meidie oan de Omgong fan Frankryk yn de top tsien. Syn leechste klassearring yn de Toer wie in sânde plak en hy wûn yn totaal sân etappes yn de Omgong fan Frankryk.

Gimondi ried net allinnich sterk yn de grutte omgongen, mar hy wie ek in spesjalist yn iendeistige wedstriden. Sa wûn er twa kear de Omgong fan Lombardije (1966 en 1973). Parys-Roubaix (1966) en Milaan-San Remo (1974) skreau er ien kear op syn namme. Yn 1973 waard Gimondi wrâldkampioen.

Felice Gimondi ferstoar yn 2019 yn de âldens fan 76 jier oan in hertoanfal by it swimmen yn see foar de eastkust fan Sisylje.

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 1965 -  1e; winner 3e, 18e en de 22ste etappe.
* 1967 - 7e; winner 10e en de 20ste etappe.
* 1969 - 4e; winner 12e etappe
* 1972 - 2e; 
* 1975 - 3e; winner 10e etappe.

### Dielnimming oan de Omgong fan Spanje
* 1968 -  1e; winner 17e etappe

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 1965 - 3e;
* 1966 - 5e; winner 20ste etappe
* 1967 - 
* 1968 - 3e; winner 16e etappe
* 1969 -  1e;
* 1970 - 2e;
* 1971 - 7e; winner 7e en de 18e etappe.
* 1972 - 8e;
* 1973 - 2e; winner 16e etappe.
* 1974 - 3e;
* 1975 - 3e;
* 1976 -  winner 21ste etappe.
* 1977 - 15e;
* 1978 - 11e;

## Ploegen
* 1965–1972 - Salvarani
* 1973–1979 - Bianchi
Jacob Gysberts

**Jacob Gysberts** wie boargemaster fan Boalsert en de heit fan de ferneamde skriuwer en dichter Gysbert Japiks. 

## Libben
Doe’t tusken 1614 en 1616 it ferneamde stedhûs fan Boalsert boud waard, wie Jacob Gysberts de ûntwerper en útfierder fan it houtsnijwurk yn de riedseal. Ferneamder is er lykwols om syn wurk yn de polityk en tsjerke fan Boalsert. Hy hat alle tsjerklike funksjes hân dy’t der foar oaren as dûmnys wienen, lykas diaken en âlderling. Yn de tritiger jierren kaam er yn it stedsbestjoer en waard yn 1640 foar twa jier boargemaster fan Boalsert. 

Nei in hiele protte funksjes rûn it net goed ôf mei Jacob Gysberts. Hy rekke om drank en skulden yn de problemen, waard yn 1644 ferfallen ferklearre fan syn offysjes en funksjes en gong fallyt. 

## Sjoch ek
* Fan Holkema
Verchotoerje

**Verchotoerje** (Russysk: Верхотурье; oerset: "Boppe de Toera") is ien fan 'e âldste Russyske plakken eastlik fan 'e Oeral en it âldste plak fan 'e oblast Sverdlovsk. It leit likernôch 300 kilometer noardlik fan Jekaterineburch oan 'e lofter kant fan 'e Toera, in sydrivier fan 'e Tobol. 

## Skiednis
It plak waard yn 1597 as in ostrog op it plak fan 'e Mansyske delsetting Neromkarr stifte by in ekspedysje fan Vasili Golovin en Ivan Vojejkov. Al gau waard it plak in bestoerlik sintrum foar de kolonisaasje fan it gebiet. Oant healwei de 18e iuw wie it sels in wichtich ekonomysk sintrum foar Sibearje. Om dy tiid hinne hellen lykwols Jekaterineburch en Pervo-oeralsk Verchotoerje yn. De stêd waard sûnt dy tiid in belangryk otterdoks sintrum en is dat noch jimmeroan.

Yn 1926 ferlear it plak de status fan stêd, dy't yn 1947 werom jûn waard.         

## It besjen wurdich
Grutte dielen fan 'e âldste stêd binne bewarre bleaun, it neamen wurdich binne û.o.:

* It kremlyn fan Verchotoerje: it iennige kremlyn fan de Sintrale-Oeral; tusken 1699 oant 1712 yn stien werboud. It is it jongste en lytste kremlyn fan Ruslân. Yn it kremlyn stiet de barokke Trije-ienheidskatedraal.
* It Pokrovski-kleaster (Foarbeakleaster; it earste nonnekleaster fan Sibearje).
* It Nikolaaskleaster, dat ta de grutste kleasters fan it lân heart.
* De houten arsjitektuer yn 'e stêd.

## Befolkingsûntwikkeling
Gino Bartali

**Gino Bartali** (Ponte a Ema, 18 july 1914 - Florâns 5 maaie 2000) wie in Italjaansk hurdfytser en wie trije kear winner fan de Omgong fan Itaalje. Dêrneist wûn twa kear de Omgong fan Frankryk.

## Karriêre
Yn 1936 en 1937 skriuwt er de Omgong fan Itaalje op syn namme. Yn 1937 rydt er syn earste Omgong fan Frankryk en yn 1938 wint er de Tour mei in foarsprong fan mear as tweintich minuten op de Belch Félicien Vervaecke. Nei dy oerwinning yn de Omgong Frankryk fan 1938 wurdt syn karriêre damme troch de Twadde Wrâldkriich. Fausto Coppi, dy't fiif jier jonger is as him, wint de Omgong fan Itaalje fan 1940] de lêste grutte omgong foar de kriich, wylst er eins de masterfeint fan Gino wie. Bartali gie yn de kriich yn it ferset en begûn pas nei de kriich yn 1946 wer mei profesjoneel hurdfytsen. 

Hy wûn de earste nei-oarlochske Giro yn 1946, en yn 1948 ferskynde Bartali ek opnij oan de start fan de Omgong fan Frankryk. Tsien jier nei syn earste Touroverwinning wûn er de Omgong fan Frankryk foar de twadde kear. 

Yn 1950 like Bartali op wei nei syn tredde Toerwinst. Hy wûn de etappe yn Saint-Gaudens, dêr't syn lângenoat Fiorenzo Magni de giele trui bemachtige. By de beklimming fan de Col d'Aspin yn de Pyreneeën diene him lykwols slimme ynsidinten foar. Supporters bedrigen de Italjanen. De twa Italjaanske ploegen ferlieten de toer wêrûnder dus ek de ploech fan Bartali.

Fjouwer jier letter kaam der in ein oan Bartali's karriêre, syn ôfskied waard kaam earder troch in slim ferkearsûngelok yn Cermenate yn Noard-Itaalje. Fan 1953 ôf wie Bartali de produsint fan de Bartali motorfytsen dy't earder ek al in fytsfabryk wie. Op 5 maaie fan it jier 2000 ferstoar Bartali in de âlden fan 85 jier oan in hertoanfal.

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 1937 - Net finisht; winner 7e etappe
* 1938 -  1e; winner 11e en de 14e etappe.
* 1948 -  1e; winner 1e, 7e, 8ste, 13e, 14e, 15e en de 19e etappe.
* 1949 - 2e; winner 16e etappe
* 1950 - Net finisht; winner 11e etappe
* 1951 - 4e   	
* 1952 - 4e   	
* 1953 - 11e

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 1935 - 7e; winner 6e etappe
* 1936 -  1e; winner 9e, 17e en de 18e etappe.
* 1937 -  1e; winner 8ste, 10e, 16e en de 17e etappe.
* 1939 - 2e; winner 2e, 9e, 15e en de 17e etappe.
* 1940 - 9e; winner 17e en de 19e etappe.
* 1946 - 
* 1947 - 2e; winner 2e en de 15e etappe
* 1948 - 8e;
* 1949 - 2e; 
* 1950 - 2e; winner 9e etappe.
* 1951 - 10e;
* 1952 - 5e;
* 1953 - 4e;
* 1954 - 13e;

## Ploegen
* 1935 - Frejus
* 1936-1948 - Legnano
* 1949-1954 - Bartali
Tull en 't Waal

**Tull en 't Waal** is in lyts doarp yn de gemeente Houten yn de Nederlânske provinsje Utert. It doarp leit in pear kilometer súdlik fan it plak Houten, dy't súdlik fan de stêd Utert leit, en oan de Lek himelsbreed tusken Vreeswijk yn it westen en Schalkwijk yn it easten. Fan 1812 oant 1962 wie Tull en 't Waal in selstannige gemeente doe't er tegearre mei Schalkwijk opgie yn de gemeente Houten. It doarp hat 670 ynwenners (2021).

## Skiednis
Tull en 't Waal leit op in streamrêch noardlik fan de Lek en ûntstie mooglik by it oanmeitsjen fan lân yn de tsiende en alfde iuw yn dy omkriten. De kavels op de streamrêch binne net regelmjittich en binne net allegear like lang. De Tullske en Waalske wjittering waarden doe groeven foar de ôfwettering. It doarp foarme tsjerklik en bestjoerlik ien hiel mei it eastlik lizzende Honswijk en it oan oare kant de Lek lizzende Gasperden, hjoed-de-dei Hagestein. De Utertske kapittels fan de Dom en Ald-Múnster hie in state yn eigendom dêre. It doarp bestie ynearsten út twa parten. 't Waal lei op it plak fan it hjoeddeistige doarp en Tull justjes súdlik. It doarp 't Waal, it karspel, grinzge yn it westen oan it gerjocht Vreeswijk en eastlik oan it lângoed *Blasenburg*. Tull hie in nôtmûne en fjouwer grutte pleatsen lei oan de wjerskanten fan de *Uitweg* en oan it kanaal *Snel* dat de grins mei Honswijk foarme. Nei in skeel tusken de greve fan Culemborg en de hear fan Asperen waard dy grins yn 1338 fêstlein, dêr't Honswijk by Culemborg en Tull en 't Waal by Asperen by hearren bleaune.

De famylje Fan Asperen bleau oant yn de fyftjinde iuw de besitter fan it gerjocht. Dêrnei wikselet it eigendom gauris fan eigener oant jonkhear Adriaan Ram, ambachtshear fan Schalkwijk, it hearlikheid yn de santjinde iuw kocht. Hy bleau lykwols katolyk yn de snuorje fan de reformaasje en de Steaten fan Utert joegen him fan alle funksjes yn 1651 dien en waard er foar tsien jier ferballe. Twongen troch skulden, liet de famylje it gerjocht Tull en 't Waal feile, dêr't de Utertske regint Gaspar Cornelis Schade de besitter by waard. Dy syn famylje hold it yn besit oant 1795. Yn 1812 waard it eardere gerjocht in gemeente.

Yn 1815 waard it fort *Werk aan de Waalse Wetering* as part fan de Nije Hollânske Wetterliny boud.

## Geografy
It doarp leit in pear kilometer súdlik fan it plak Houten en justjes noardlik fan de rivier de Lek en leit yn in poldergea. It doarp leit justjes eastlik fan de Rykswei 27. Oan oare kant de rykswei en it Lekkanaal leit Vreeswijk dat hjoed-de-dei in wyk fan Nieuwegein is.

## Ofbylden

Ofbyld:Waalseweg_71,_Tull_en_'t_Waal.jpg|*Herfoarme tsjerke*
Ofbyld:Tull_en_'t_Waal_Lekdijk_66.jpg|*Monumintale pleats oan de Lekdyk*
Ofbyld:511653_Werk_aan_de_Waalse_Wetering,_Schalkwijk.jpg|*Barakken fan de Waalse Wetering*
Ofbyld:511654_Werk_aan_de_Waalse_Wetering,_Schalkwijk.jpg|*Fortwachterswente*
Ofbyld:Waalseweg-3_Tull-en-'t_Waal_Nederland.JPG|*Alde skoalle út 1886*
Sverdlovsk (oblast)

De **oblast Sverdlovsk** (Russysk: Свердловская область; *Sverdlovskaja oblast*) is in oblast yn 'e Russyske Federaasje. Oars as de haadstêd Jekaterineburch hold de oblast de namme út de tiid fan de Sovjet-Uny. It is de oblast mei it heechste ynwennertal fan it Aziatyske diel fan Ruslân.

## Geografy

De oblast grinzget oan de oblasten Koergan, Tsjeljabinsk en Tjûmen, de kraj Perm, de autonome republiken Komy en Basjkortostan en oan it autonome distrikt Chanto-Mansje.

De oblast leit foar in grut part oan de eastlike hellings fan de Oeral en giet op it West-Sybearyske leechlân oer. De heechste bergen binne de Konzjakovski Kamen (1569 meter) en Denezjkin Kamen (1492 meter). It midden fan de oeral is mei hichten fan 300 oant 500 meter mear heuveleftich sûnder berchtoppen. 

Wichtige rivieren binde de Tavda en de Toera, dy't alletwa útmûnje op de Ob, en de Tsjûsovaja en de Ufa, dy't útmûnje op de Kama.  

It klimaat is in lânklimaat mei kâlde winters en koarte, waarme simmers. De trochsneed temperatuer ferskilt winterdeis fan -15 °C oant -20 °C mei ekstremen oan -35 °C; yn it ferline waarden ek temperatueren leger as -45 °C metten. Simmerdeis is de trochsneedtemperatuer oant 19 °C, útsjitters nei boppe de 30 °C binne net seldsum.

## Skiednis
It gebiet waard tsjin it ein fan de 16e iuw troch Ruslân kolonisearre. Yn 1598 waard Verchoturje as ien fan de earste stêden oan de oare kant fan de Oeral stifte. De stifting fan de haadstêd Jekaterineburch folge yn 1723. Sûnt 1708 hearde it gebiet by it nije gûvernemint Sibearje. Tusken 1781 en 1919 foel it gebiet fan de hjoeddeiske oblast yn it gûvernemint Perm. Op 15 july ûntstie it gûvernemint Jekaterineburch út de eastlik fan de Oeral lizzende dielen fan it gûvernemint Perm. Tusken 1923 en 1934 lei de oblast yn it yn 1923 stifte oblast Oeral. Yn 1934 waard de oblast Sverdlovsk stifte en dy bestiet sûnt sûnder fierdere grinsferoarings noch jimmeroan. 

## Ekonomy
De oblast is ryk oan boaiemskatten lykas goud, platina en in soad oare metalen. Mynbou, masjinebou en metaalferwurking binne de belangrykste ekonomyske sektoaren. 

## Bestjoersyndieling en stêden

De oblast is yn 68 stedsdistrikten en fiif rajons ûnderferdield. Njonken de haadstêd Jekaterineburch binne der noch trije oare grutte stêden mei mear as 100.000 ynwenners (2022): Nizjni Tagil, Kamensk-Uralski en Pervo-oeralsk. Meiïnoar binne der yn de oblast 47 stêden en 27 plakken mei in stedsk karakter.

### Befolkingsferrin
Finn (betsjuttingsside)

"**Finn**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

*Finn, de legindaryske earste kening fan 'e Friezen

## Geografy
*Finn (rivier yn Donegal), in rivier yn it Ierske greefskip Donegal
*Finn (Erne), in sydrivier fan 'e Ierske rivier de Erne
*Lough Finn, in mar yn it Ierske greefskip Donegal
*Finnmar of Finn Lake, in mar yn 'e Amerikaanske steat Minnesota
*Finn Township, in plattelânsdistrikt yn 'e Amerikaanske steat Noard-Dakota

## Muzyk
*''Finn'' (album), in album fan 'e Finn Brothers út 1995
*''Finn'' (liet), in liet fan Tori Amos út 1998

## Oar
*Finn (foarnamme), in Ingelske en Noarske jongesnamme
*''Finn'' (roman), in roman fan Jon Clinch út 2007
*Finn (sylboat), in ienmans sylboatsje dêr't op 'e Olympyske Spullen yn fearn wurdt
*Finn (''Star Wars''), in personaazje út 'e *Star Wars*-ferfolchtrilogy
Novosibirsk (oblast)

**Novosibirsk** (Russysk: Новосибирская область, *Novosibirskaja oblast*) is in oblast fan Ruslân. De haadstêd Novosibirsk leit 3.191 km fan Moskou.

## Geografy
It gebiet leit yn it súdeastlike diel fan it Westsibearyske Leechlân tusken de Ob en de Irtysj. De oblast grinzget oan de oblasten Tomsk (noarden),  Kemerovo (easten), de kraj Altaj (suden), oan de lângrins fan Kazachstan (súdwesten) en oan de oblast Omsk (west).  

Foar it measte is it lânskip fan de oblast flak. Allinne de súdeastlike steppes hawwe wat mear reliëf. It noardlike diel bestiet út bosk. De oblast is ryk oan marren, wêrfan't de grutste marren yn it suden lizze. De grutste mar is de Tsjanymar, dy't troch de oanlis fan keunstmjittige eilannen en damen foar in diel opdrûge is. Oare marren binne de Sartlanmar en de Ubinskojemar. De rivieren yn de krite rinne nei de Ob.   

## Skiednis
De oblast waard op 28 septimber 1938 oprjochte.

## Befolking
De befolking is foar mear as 90% Russysk. Dústers, Tataren en Oekraïners binne etnyske minderheden yn de oblast, mar dy wurde yn oantal lytser. Dêrfoaroer hawwe in soad minsken út de Transkaukaazje en Sintraal-Aazje harren yn de oblast nei wenjen set.   

### Befolkingsferrin

## Bestjoerlike yndieling en stêden
Haadstêd is Novosibirsk. De stêd is ek it bestjoerlike sintrum fan it Federaal Distrikt Sibearje. Njonken Novosibirsk binne Berdsk, Iskitim, Kûibysjev en Barabinsk de grutste stêden. 

De oblast is ûnderferdield yn 30 rajons en 5 stedsdistrikten. Meiïnoar binne der 14 stêden en 17 plakken mei in stedsk karakter.
Roberto Heras

**Roberto Heras Hernández** (Béjar, 21 febrewaris 1974) is in earder Spaansk hurdfytser en wie fjouwer kear winner fan de Omgong fan Spanje. Dêrneist wûn er ien kear de Omgong fan Kataloanje.

## Karriêre
As hurdfytser by  de amateurs foel Heras al op troch yn 1995 tredde te wurden by it nasjonale kampioenskip op 'e dyk. Ek waard er tredde by de Omgong fan Spanje foar amateurs.

Yn itselde jier waard Heras prof-hurdfytser by *Kelme*. Yn 2001 makke er de oerstap nei *US Postal* it team fan Lance Armstrong. Fan 2004 ôf wie Heras kopman yn it team fan *Liberty Seguros*. Hy waard sjoen as kânshawwer om Armstrong fan syn sechsde giele trui ôf te hâlden yn de Omgong fan Frankryk fan 2004, mar moast fanwegen sykte opjaan. Ek yn de Omgong fan Frankryk 2005 ried er teloarstellend.

Benammen de Omgong fan Spanje lei him goed. Njonken in tredde en in twadde plak, behelle er sawol yn 2000, 2003, 2004 as yn 2005 de oerwinning, wêrmei't er rekôrhâlder fan it tal einoerwinnings oant no ta (2022) waard.

Yn novimber 2005 die bliken dat er yn de ôfslutende tiidrit fan de Omgong fan Spanje posityf teste wie op erytropoëtine, better bekend as *epo*. Yn febrewaris 2006 waard bekend dat Heras foar twa jier útsletten wurde soe. It betsjutte de ein fan syn karriêre as hurdfytser. Op 29 desimber 2007 kundige Roberto Heras offisjeel syn ôfskied fan de hurdfytssport oan.

Op 24 juny 2011 waard bekend dat Heras syn oerwinning fan 2005 weromkrige. In Spaansk Hof bepaalde, dat de oanbelangjende bloedstalen net goed bewarre wiene, en dêrom gjin bewiis opsmite koene. Heras begûn in proseduere om skeafergoeding, en op 9 maaie 2017 waard Heras troch it Heechgerjochtshof in bedrach ta fan 725.000 euro takend, de helte fan syn jiersalaris yn 2005 

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 2000 - 5e;
* 2001 - 15e;
* 2002 - 8e;
* 2003 - 34e;
* 2004 - Net finisht
* 2005 - 45e;

### Dielnimming oan de Omgong fan Spanje
* 1997 - 5e; winner 12e etappe
* 1998 - 6e; winner 19e etappe
* 1999 - 3e;
* 2000 -  1e; winner 6e en de 15e etappe.
* 2001 - 4e; 
* 2002 - 2e; winner 6e en de 15e etappe
* 2003 -  1e; winner 20ste etappe.
* 2004 -  1e; winner 12e etappe.
* 2005 -  1e; winner 6e en de 15e etappe.

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 1999 - 5e; winner 21ste etappe.

## Ploegen
* 1994–2000 - Kelme
* 2001–2003 - US Postal
* 2004–2005 - Liberty Seguros
Trije-ienheidskateraal (Verchotoerje)

De barokke **Trije-ienheidskateraal** (Russysk: Троицкий собор; *Troitski Sobor*) is in otterdokse katedraal yn Verchotoerje yn Ruslân. Sûnt 1960 is de tsjerke in monumint. 

## Skiednis

Mei de bou fan 'e stiennen katedraal, dy't in âldere houten tsjerke út 1598 ferfange moast, waard yn 1703 yn opdracht fan tsaar Peter I útein set. De wijing fan it gebou fûn plak yn 1709, mar de foltôging duorre noch oant 1712. It is de âldste stiennen tsjerke fan 'e oblast Sverdlovsk.
 
De bolsjewiken lieten de katedraal yn 1932 slute foar de tsjinsten en stadichoan ferfoel de katedraal. Nei ynternasjonaal omtinken en it setten fan 'e tsjerke op 'e monumintelist folgen der repraasjes en yn 1991 nei de ûntbining fan 'e Sovjet-Uny waard de katedraal oan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke werom jûn. 

Sûnt 1992 wurdt de tsjerke wer brûkt foar de earetsjinst.  

## Arsjitektuer
De katedraal is in geef foarbyld fan 'e Narysjkin-barok en stie foar in soad oare tsjerken yn 'e Oeral en Sibearje model. De tsjerke hat in fjouwerkant oerflak, dy't heger yn in achthoeke oergiet en bekroand is mei fiif koepels, en in fiifsidige apsis. De gevel is tige ryk fersierd en de motiven binne bysûnder wat de foarm oanbelanget. De hege toer hat in tintedak en in klokkestoel mei njoggen klokken.

## Oars
Op ynternet wurdt in soad ornearre dat de tsjerke yn 1959 UNESCO wrâlderfgoed waard, itjinge net kloppet. De tsjerke stie yn dat jier op in ynternasjonale konferinsje yn De Haach yn 'e belangstelling en dêr komt it ferhaal wei dat de tsjerke op 'e list fan it wrâlderfgoed stiet. It opstellen fan in list fan kultureel en natuerlik erfgoed is lykwols sûnt de jierren 1970 pas fan krêft. Wol hat yn 1997 UNESCO-direkteur Federico Mayor Zaragoza it plak besocht en de mooglikheid bepraat om foar de katedraal de status fan wrâlderfgoed oan te freegjen, mar dêr is fierder neat fan telâne kommen.
Institut polytechnique des sciences avancées

De **Institut polytechnique des sciences avancées** (*IPSA*) is in universiteit yn Parys en Toulouse yn Frankryk. De universiteit waard yn 1961 stifte.

IPSA is de Frânske skoalle dy't elk jier de measte yngenieurs ôfstudearret yn loft- en romtefeart.

## Keppeling om utens

* Offisjele hiemside fan de Institut polytechnique des sciences avancées 
* Webside fan de IPSA Alumni
Primož Roglič

**Primož Roglič** (Trbovlje, 29 oktober 1989) is in Sloveensk hurdfytser en in earder skânsspringer en wie trije kear winner fan de Omgong fan Spanje.

## Karriêre
### Skânsspringen
Roglič begûn yn 2003 mei skânsspringen. Yn 2006 pakte Roglič op it wrâldkampioenskip skânsspringen foar junioaren de sulveren medalje yn de lannewedstriid.  In jier letter pakte er mei it Sloveenske team de wrâldtitel by de junioaren.  Roglič persoanlike rekôr by it skânsspringen is 146,5 meter, dat sprong er yn 2007 yn Planica. Fanwegen in swiere fal moast Roglič yn 2011 in punt efter syn karriêre yn it skânsspringen sette. By syn refalidaasje rjochte Roglič him op it hurdfytsen, wêrnei't bliken die dat er goed meikomme koe yn it peloton. 

### Hurdfytsen
Fan 2013 oant en mei 2015 kaam Roglič út foar *Adria Mobil*, dêr't er in tal lytsere omgongen en klasseminten wûn. Foar it seizoen 2016 stapte Roglič oer nei de Nederlânske ploech *LottoNL-Jumbo* dy't yn 2019 oer gie yn *Jumbo-Visma*.

Yn 2016 fytste Roglič syn earste grutte omgong, Yn de Omgong fan Itaalje wist er de tiidrit yn de 9e etappe te winnen. Hast twa wiken nei de Giro waard Roglič Sloveensk nasjonaal kampioen tiidriden, wêrmei't er him kwalifisearre foar de Olympyske Simmerspullen yn Rio. Yn 2017 die Roglič foar it earst mei oan de Omgong fan Frankryk en wûn de 17e etappe. Hy wie dêrmei de earste Sloveen dy't in etappe wist te winnen yn de Omgong fan Frankryk. Yn 2018 en 2020 soe er yn de top tsien yn einigje yn de Omgong fan Frankryk. Yn 2019 die Roglič wer mei oan de Omgong fan Itaalje en behelle syn earste poadiumplak yn in Grutte omgong. Yn de Omgong fan Spanje pakte Roglič de einoerwinning, de earste fan trije oerwiningen yn de Vuelta. Oan de ein fan seizoen 2023 makke Roglič bekend dat hy yn 2024 net mear by Jumbo-Visma ride soe, en dat hy de oerstap makke nei BORA-hansgrohe foar minimaal ien seizoen.

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 2017 - 38ste; winner 17e etappe.
* 2018 - 4e; winner 19e etappe.
* 2020 - 2e; winner 4e etappe.
* 2021 - Net finisht
* 2022 - Net finisht
* 2024 - Net finisht
* 2025 - 8srte

### Dielnimming oan de Omgong fan Spanje
* 2019 -  1e; winner 10e etappe.
* 2020 -  1e; winner 14e etappe.
* 2021 -  1e; winner 1e, 8ste, 10e en de 13e etappe.
* 2022 -  Net finisht; winner 4e etappe
* 2023 - 3e; winner 8ste en de 17e etappe

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 2016 - 58ste; winner 9e etappe.
* 2019 - 3e; winner 1e en de 9e etappe.
* 2023 -  1e; winner 20ste etappe
* 2025 - Net finisht

## Ploegen
* 2013-2015 - Adria Mobil
* 2016-2018 - Lotto NL-Jumbo
* 2019-2023 - Jumbo-Visma
* 2024-     - BORA-hansgrohe
Fan Holkema

**Fan Holkema** (**Van Holkema**) is in fan oarsprong Frysk geslacht dat in bekende skriuwer, predikanten en de útjouwers fan Van Holkema & Warendorf levere.

## Skiednis
De stamrige begjint mei Jacob Gijsberts Holckema (1579 -1655) dy't boargemaster fan Boalsert wie, de heit fan Gysbert Japicx. Fan de fiifde generaasje ôf levere it laach predikanten. Yn 1878 waard Tjomme van Holkema (1843 -1891) grûnlizzer fan de útjouwerij Van Holkema & Warendorf, dêr 't ek syn soan direkteur en fennoat fan waard. Yn 1987 ferstoar de lêste telch fan it geslacht dat yn it Nederlân's Patriciaat fan 1951 opnommen wie.

## In pear telgen
Jacob Gijsberts Holckema (1579-1655), boargemaster fan Boalsert
*Gysbert Japicx (1603-1666), skriuwer en dichter
*Willem Jacobs Holckema (1609-1663), keapman
**Frans Holckema (1647-?), sjirurgyn te Snits
***Pytter Holckema (†nei 1724), master blok- en mêstmakker
****Ds. Frans (Franciscus) Holckema (1703-1764), predikant
*****Ds. Pytter (Petrus) Holckema (1746-1818), predikant
******Ds. Franciscus Holkema (1778-1843), predikant
*******Ds. Petrus Holkema (1806-1890), predikant
*******Ds. Arjen Buwalda van Holkema (1811-1891), predikant
********Tjomme van Holkema (1843-1891), útjouwer en oprjochter Van Holkema & Warendorf
*********Arjen Buwalda van Holkema (1873-1953), útjouwer Van Holkema & Warendorf
**********Maria Coletta Jacoba van Holkema (1902-1986); troude yn 1923 mei Ferdinand Cornelis Daniel Mari Rauwenhoff (1896-1979), assuradeur en telch út it geslacht Rauwenhoff
**********Catharina Sophia van Holkema (1904-1959); troude yn 1928 mei Balthazar Heldring (1900-1964), direkteur kakao- en sûkeladefabryk en telch út it laach Heldring
**********Johanna Jacoba van Holkema (1908-1987), lêste telch fermeld yn it "Nederland's Patriciaat"
Achterberg (Utert)

**Achterberg** is in doarp yn de gemeente Rhenen yn de Nederlânske provinsje Utert. It doarp hat 1.670 ynwenners (2021).

Biskop Godfryd fan Renen (1156-1178) liet it kastiel *Ter Horst* yn Achterberg oan de foet fan de Grebbeberch bouwe. It kastiel tsjinne as in fersterking en in finzenis. It doarp sels waard pas yn 1417 foar it earst neamd. It doarp waard by it kastiel boud en betsjut "efter de (Grebbe}berch". It kastiel waard yn 1543 sloopt.

Yn de Twadde Wrâldkriich waard yn maaie 1940 by Achterberch tige hurd fochten. Der steane noch kazeatten út dy tiid, dy't hjoed-de-dei te besichtigjen binne.

It doarp hat trije tsjerken: in herfoarme tsjerke yn de PKN, in hersteld herfoarme tsjerke en Ald-grifformearde tsjerke.

## Ofbylden

Heuvelrug01.jpg|*Utertske Heuvelrêch by Achterberg*
Stuivenes.jpg|*State Stuivenes*
Achterberg_Spoorbrug_509905.jpg|*Spoarbrêge*
Philippe Thys

**Philippe Thys** (Anderlecht, 8 oktober 1889 - Brussel, 16 jannewaris 1971) wie in Belgysk hurdfytser en wie de earste dy't it slagge en win trije kear de Omgong fan Frankryk. 

## Kariêrre
Yn 1909 begûn Thys mei it fytsen fan wedstriden, yn 1911 wûn Thys it *Circuit Française Peugeot*, in wedstriid dy't doe fergelykber wie as de hjoeddeistige Omgong fan de Takomst. yn 1912 waard er profesjoneel hurdfytser.
Yn 1913 en 1914  wist er twa kear de Omgong fan Frankryk te winnen nei 1914 wurdt syn karriêre damme troch de Earste Wrâldkriich. Nei de kriich wûn er yn 1920 foar de tredde kear de Omgong fan Frankryk. In rekôr dat stean bliuwe soe oant de Frânske hurdfytser Louison Bobet it rekôr yn 1955 benei kaam.

Njonken de Omgong fan Frankryk wûn Thys ek de Parys-Tours yn 1917 en 1918, de Omgong fan Lombardije yn 1918 en wie Belgysk kampioen fjildriden yn 1910. Yn 1921 wûn er it *Criterium der Azen*. Yn 1922 en 1923 skreau er syn namme op de earelist fan Parys-Lyon.

Nei syn karriêre op de fyts waard Thys garaazjehâlder, fytsehanneler en organisator fan autoreizen. Thys ferstoar op 16 jannewaris 1971 yn de âldens fan 81 jier. 

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 1912 - 6e;
* 1913 -  1e; winner 13e etappe.
* 1914 -  1e; winner 1e etappe.
* 1919 - Net finisht
* 1920 -  1e; winner 2e, 9e, 12e en de 13e etappe.
* 1922 - 14e; winner 4e, 8e, 9e, 10e en de 15e etappe.
* 1924 - 11e; winner 3e en de 9e etappe.
* 1925 - Net finisht

## Ploegen
* 1912-1918 - Peugeot-Wolber
* 1919-1921 - La Sportive
* 1921 - Pirelli
* 1922-1924 - Peugeot-Wolber
* 1925 - Automoto-Hutchinson
* 1927 - Opel-ZR III
Tsjerke fan Ysbrechtum

De **tsjerke fan Ysbrechtum** is in tsjerkegebou yn Ysbrechtum yn de provinsje Fryslân.

In tsjerke út de 12e iuw dy't wijd wie oan de hillige Martinus waard yn 1694 ûnder lieding fan Pyter Jans ferfongen. Duco Martena van Burmania fan Epema State liet ûnder it koar in grêfkelder bouwe mei in epitaaf. Yn 1728 waard der in toren oanboud. Yn 1865 waard de tsjerke opnij boud yn opdracht fan Sjuck van Welderen baron Rengers. De earste stien werd gelegd op 23 juni. It is in saneamde Wettersteatstsjerke. De sealtsjerke mei rûnbôgefinsters en fiifsidige koarsluting is boud neffens it ûntwerp fan Meinse Molenaar. Yn 1951 waard de toerbekroaning feroare.

It ynterieur wurdt dutsen troch in houten tonferwulft. De koperen kroanen datearje út 1694. De eardere preekstoel út 1694 waard ferkocht oan de tsjerke fan Twellingea. De roubuorden binne fan Sjuck Gerrolt Juckema fan Burmania Rengers (1784) en dy syn frou Odilia Amelia van Welderen (1788). De preekstoel en it doopstek datearje út de 1865. It oargel út 1866 is boud troch Willem Hardorff. It moarmeren doopfont út 1978 is makke troch F.G. Eijgelaar.


INTERIEUR, NAAR HET WESTEN - Ysbrechtum - 20270718 - RCE.jpg|Ynterieur
INTERIEUR, GRAFMONUMENT DETAIL - Ysbrechtum - 20270722 - RCE.jpg|Grêfmonumint
Interieur, aanzicht orgel, orgelnummer 1725 - Ysbrechtum - 20369447 - RCE.jpg|Oargel


## Sjoch ek
* Tsjerken yn Fryslân
Andreae (laach)

**Andreae** (ek **Beucker Andreae**; **Van Bothnia Andreae**; **Fockema Andreae**; **Nauta Andreae**) is in patrysjersgeslacht dat oarspronklik út Hitsum kaam. De famylje hat syn namme te tankjen oan de foarnamme Andries. Gadze Andries (1657-1736) studearre oan de Latynske skoalle fan Frjentsjer en latinisearre syn achternamme ta *Andreae,* itjinge studinten yn it ferline faak diene. It geslacht Andreae waard ein 19e iuw opnommen yn it Stam- en Wapenboek fan A.A. Vorsterman van Oijen. Yn de 20ste iuw waard de famylje foar it earst yn de tredde edysje fan 1913 opnommen yn it genealogyske neislachwurk Nederland's Patriciaat. Opname folge nochris yn de edysjes: 29, 77, 78 en 79.

## In tal telgen
* Gadze Andries Andreae (1657-1736) studint oan de Latynske skoalle te Frjentsjer, doktor yn de medisinen en teology, predikant op it eilân Onrust en dêrnei yn Batavia. 
** ds. Daniel Hermanus Andreae (1697-1771) studearre teology, wie predikant yn Blije
*** mr. Henricus Beucker Andreae (1736-1806) sekretaris fan de gritenij It Bilt, stamheit fan de achternamme *Beucker Andrea*
****mr. Daniel Hermannus Beucker Andreae (1772-1828) rjochter en politikus
*****mr. Gajus Andreae (1805-1887) abbekaat, rjochter by de rjochtbank Snits, letter riedshear by it gerjochtshof Ljouwert.
****** mr. Johan Henricus Beucker Andreae (1811-1865) advokaat, boargemaster fan Ljouwert, kommandeur fan de oarder fan de Ikekroan, Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw
*******Jouwert Andreae (1812-1876) marine-offisier en politikus
********Sicco Leendert Andreae (1840-1911) rjochter
*********Arnoldus Johannes Andreae (1845-1899) notaris en skriuwer

;Fockema Andrea
* Arnold Andreae (1804-1873) notaris, lid Provinsjale Steaten fan Fryslân x Geeske Fockema 
** Sybrandus Johannes Fockema Andreae (1844-1921) heechlearaar Nederlânsk Rjocht, stamheit fan de takke *Fockema Andreae*
*** Joachimus Pieter Fockema Andreae (1879-1949) boargemaster fan Utrecht en Kommissaris fan de Keningin yn Grinslân
**** Sijbrandus Johannes Fockema Andreae (1904-1968) rjochtshistoarikus
***** Wim Fockema Andreae (1909-1996) politikus

;Nauta Andrea
* Into Nauta Andreae (1870-1920), boargemaster fan Buren fan 1916 oant en mei 1918

## Literatuer
* A.A. VORSTERMAN VAN OIJEN, *Stam- en Wapenboek van aanzienlijke Nederlandsche Familiën*, Deel I, pp.12-14, Grins, 1885-1890
Tjûmen (oblast)

De **oblast Tjûmen** (Russysk: Тюменская область, *Tjûmenskaja oblast*) is in bestjoerlike ienheid fan Ruslân. De oblast falt ûnder it Federale Distrikt Oeral. Haadstêd is Tjûmen.

## Geografy

De oblast is de iennige oblast fan it lân dat mei syn grins fan de súdlike lânsgrins mei Kazachstan oant de Noardlike Iissee de hiele breedte fan it lân oerspant. It is lykwols net it langste gebiet fan it lân: de kraj Krasnojarsk en de autonome republyk Sacha yn it easten oerspanne fan noard nei súd in gruttere ôfstân, mar ha gjin lânsgrins mei it bûtenlân. 

Yn de oblast lizze de twa autonome distrikten Chanto-Mansje en Jamalo-Nenetsje.

Grutte rivieren binne de Irtysj en de Ob.

Sûnder de autonome distrikten hat de oblast in oerflak fan 161.800 km², mei de autonome distrikten is it mei in oerflak fan 1.435.200 km² ite op twa nei grutste bestjoerlike dielgebiet fan it lân . 

## Skiednis

De russyske kolonisaasje fan it gebiet sette tsjin it ein fan 'e 16e iuw útien. De stêd Tobolsk wie foar in skoft sels de haadstêd Sibearje. De oblast Tjûmen waard op 14 augustus 1944 út dielen fan de oblasten Omsk en Koergan stifte.

## Ekonomy
Belangrike sektoaren binne de petrogemyske yndustry, de houtferwurking en de masjinebou. Fanwegen it foarkommen fan in soad ierdgas en ierdoalje falt it gebiet ûnder de rykste dielen fan Ruslân. Ynklusyf de autonome gebieten hat de oblast sels it heechste regionale BYP de ynwenner fan alle gebieten fan Ruslân.    

Opdield nei de ferskillede dielen docht de oblast Tjûmen it hiel goed, mar wurdt troch de twa autonome distrikten oertroffen, fral troch Chanto-Mansje.

## Bestjoerlike yndieling en stêden

De oblast Tjumen is yn 22 rajons ûnderferdield en fiif stedsdistrikten. De fiif stêden foarmje de stedsdistrikten. Grutste stêden binne Tjûmen, Tobolsk en Isjim.

## Befolkingsferrin
Greg LeMond

**Gregory James LeMond** (Lakewood Kalifornje, 26 juny 1961) is in earder Amerikaansk hurdfytser en wie trije kear winner fan de Omgong fan Frankryk. Derneist waard ek twa kear wrâldkampioen op 'e dyk.

## Karriêre
LeMond begûn syn profesjonele karriêre as hurdfytser yn 1981 nei fjouwer jier as amateur by de nasjonale ploech fan Amearika fytst te hawwen. Yn 1983 waard er de earste Amerikaanske hurdfytser dy't it Wrâldkampioenskip hurdfytsen wûn. LeMond wûn de Omgong fan Frankryk yn 1986; hy is de earste net-Jeropeeske hurdfytser dy't de Tour wûn hat. Yn 1987 rekke er slim ferwûne by in jachtûngelok. Nei dat ûngelok ûndergie er twa operaasjes en miste er de folgjende twa Omgongen fan Frankryk. Yn de Omgong fan Frankryk fan 1989 wie er wer werom en slagge it him de lêste etappe fan de omgong te winnen en dermei de einoerwinning fan de Omgong fan Frankryk dat jier. It jier dêrnei ferdigene hy mei sukses syn Omgong-titel. Lemond hold yn 1994 op mei hurdfytsen en rjochte dêrnei in fytsfabryk op, *LeMond Racing Cycles*, in fabryk foar fitnessapparatuer. *LeMond Fitness Inc*. Ek hat er noch in restaurant mei de namme *Tour de France*. 

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 1984 - 3e;
* 1985 - 2e; winner 21ste etappe
* 1986 -  1e; winner 13e etappe
* 1989 -  1e; winner 5e, 19e en de 21ste etappe
* 1990 -  1e;
* 1991 - 7e;
* 1992 - Net finisht;
* 1994 - Net finisht;

### Dielnimming oan de Omgong fan Spanje
* 1983 - Net finisht

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 1985 - 3e;
* 1986 - 4e; winner 5e etappe
* 1988 - Net finisht;
* 1989 - 39e;
* 1990 - 105e;
* 1991 - Net finisht;
* 1993 - Net finisht ;  

## Ploegen
* 1976–1980 - Nasjonale ploeg fan 'e Feriene Steaten
* 1981-1984 - Renault
* 1985-1986 - La Vie claire
* 1987 - Toshiba
* 1988 - PDM
* 1989 - ADR-W-Cup
* 1990-1992 - Z
* 1993-1994 - Gan-Lemond
Chiquitita

***Chiquitita*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch ABBA op 13 desimber 1978 yn de Polar Studios yn Stockholm en útbrocht op it album Voulez-Vous  út 1979. Chiquitita wie it achtste nûmer op it album en waard op 16 jannewaris 1979 útbrocht as earste single fan it album.

## Oer it nûmer
Chiquitita waard skreaun troch Benny Andersson en Björn Ulvaeus. wat yn it Spaansk *"lyts famke"* betsjut. Is de earste single ôfkomstich fan it album Voulez-Vous. Der binne gâns iere ferzjes fan Chiquitita, wêrby't it wurktitels *Kålsupare*, *Three Wise Guys*, *Chiquitita Angelina*  en *In The Arms of Rosalita* hie. In revisearre ferzje, mei ynfloeden fan it Simon & Garfunkel nûmer *[[El Cóndor Pasa]]* wurdt úteinlik opnaam yn desimber 1978 en útbrocht yn jannewaris 1979. Nei it sukses fan de Ingelske ferzje nimt ABBA Chiquitita ek yn it Spaansk op, nettsjinsteande it feit dat de band dizze taal hielendal net praat. Dêrom sjonge se it nûmer fonetysk yn.

## Muzikanten
* Agnetha Fältskog – Sang
* Anni-Frid Lyngstad – Sang
* Björn Ulvaeus – Sang & Gitaar
* Benny Andersson – Sang & Toetsen
Tjûmen

**Tjûmen** (Russysk: Тюмень) is in stêd yn West-Sibearje, Ruslân. It is it haadplak fan 'e oblast mei deselde namme en wat oerflak oanbelanget de grutste stêd fan Ruslân. It ynwennertal fan Tjûmen nimt tige hurd ta. Tjûmen leit oan it Trans-Sibearyske spoar en oan 'e rivier de Toera.

## Skiednis
**Tjûmen** is de âldste stêd yn Sibearje en waard yn 1586 stifte as fort tsjin de steppenomaden. It lei net fier fan Tsjingi-Toera, de âlde haadstêd fan it troch de troepen fan de tsaar oermastere kanaat Sibir. De namme Tjûmen is ôflaat fan it troch de Russen oernommen Mongoalske begryp 'Tümen', dat 10.000 betsjut.

Sûnt de 17e iuw wie Tjûmen in belangryk oerslachpunt op de hannelswei fan Sibearje nei Sjina;  Tjûmen waard in hannelssintrum dêr't ambachten bloeiden. Sûnt 1709 foel Tjûmen ûnder it gûvernemint Sibearje. It plak krige yn 1782 stedsrjochten en waar yn 1796 in ûjezd yn it gûvernemint Tobolsk.   

Yn 'e 19e iuw kaam de skipfeart oer de Toera op gong ; ek krige de stêd in spoarferbining mei Jekaterineburch. Tjûmen koe him doe as in sintrum foar de skipsbou, houtferwurking en fiskerij ûntwikkelje. Ek de produksje fan kleden brocht in soad foarútgong. Alle jierren waard simmerdeis yn Tjûmen ien fan 'e grutste jiermerken fan Sibearje holden. De stêd waard yn 'e 19e iuw ek in tuskenstasjon foar ferballe minsken. Yn Tjûmen waarden se registrearre, ear't se trochstjoerd waarden nei it definitive plak yn Sibearje.    

Yn 'e Twadde Wrâldkriich waard it balseme lichem fan Lenin út it Moskouse Lenin-mausoleum nei Tjûmen brocht. Op 14 augustus 1944 waard de stêd it sintrum fan 'e nij foarme oblast mei deselde namme. 

De stêd groeide nei de Twadde Wrâldkriich tige hurd, fan minder as 80.000 yn it jier 1939 oant 475.000 yn it jier 1989. Oars as mei in soad oar stêden yn Ruslân, sette de groei fan it tal ynwenners ek troch nei de ûntbining fan de Sovjet-Uny.

## Befolkingsferrin
Abalak

**Abalak** is in doarpke yn it rajon Tobolsk fan de oblast Tjûmen yn Ruslân. It doarp leit 20 km fan de stêd Tobolsk oan de hege kant fan de Irtysj.

## Skiednis
Foar de oermastering fan Sibearje wie Abalak in lytse Tataarske stêd. De namme tanket it plakje oan de Tataarske prins Abalak, de soan fan de Sibearyske khan Mar. Op 5 desimber 1584 wie by Abalak in fjildslach tusken Kozakken en de horde fan Mamatkul, dy't de wei foar Jermak Timofejovitsj om Sibearje te feroverjen fierder iepene. 

It tsjintwurdige doarp ûnstie yn de 17e iuw. Yn 1636 hie in lokale bewenner fan it doarp mei de namme Marije in fizioen fan de ikoan fan de Mem Gods. Op it plak fan de ferskining waard in tsjerke boud en oan it begjin fan de 18 iuw stie der al in kompleks fan tsjerken, dêr't yn 1783 it Znamenski-kleaster iepene waard.

Tichteby it doarp is neffens de tradysjes fan it âlde Ruslân njonken it kleaster in toeristysk sintrum boud mei in rekonstruksje fan in fort út de tiid fan Jermak's fjildtocht.

## Ofbylden

Знаменский собор и церковь Марии Египетской (Абалакский монастырь) 01.jpg|*Znamenski-kleaster*
Абалак. Вечереет.jpg|*Rekonstruearre fort*
Louison Bobet

**Louis (Louison) Bobet** (Saint-Méen-le-Grand, 12 maart 1925 - Biarritz, 13 maart 1983) wie in Frânsk hurdfytser en en wie trije kear winner fan de Omgong fan Frankryk. *"Louison"* betsjút sa ûngefear *"Louis soan fan Louis"* as *"Lytse Louis"*.

## Karriêre
Bobet wûn trije kear op rige de Omgong fan Frankryk: yn 1953, 1954 en 1955. Hy kaam hjirmei it rekôr fan de Belgyske hurdfytser Philippe Thys út de jierren 20 benei.

Yn 1950 en 1951 waard Bobet twa kear Frânsk kampioen op 'e dyk. Hy wûn ek ferskate klassikers; yn 1951 Milaan-San Remo en de Omgong fan Lombardije, yn 1955 de Omgong fan Flaanderen en yn 1956 Parys-Roubaix. Yn lêstneamde koers wie er yn 1951 alris twadde wurden efter de Italjaanske hurdfytser Antonio Bevilacqua.

Yn 1954 waard Bobet wrâldkampioen op 'e dyk. Yn 1957 en 1958 wie hy ek ticht by de wrâldtitel, mar waard hy twadde efter 
respektyflik  Rik Van Steenbergen (1957) en Ercole Baldini (1958).

Syn broer Jean wie ek in ferneamd hurdfytser. Tegearre wiene hja yn de hjerst fan 1960 belutsen by in slim autoûngelok, wêrby't hja beiden slim ferwûne rekken. It betsjutte de ein fan harren karriêre op 'e fyts. Louison Bobet iepene dêrnei in sûnenssintrum yn Quiberon.

Louison Bobet ferstoar Op 13 maart 1983, in dei nei syn 58ste jierdei, oan de gefolgen fan kanker.

## Ritssluting
Bobet lei oan de widze  fan de fytstrui mei ritssluting. Koart nei't Bobet triomfantlik de finish oerried fan Milaan-San Remo yn 1951, waard er oerspield troch meiwurkers fan de Bottecchia ploeg, sjoernalisten en fans. Yn dy drokte slagge hy der net yn de knopen fan syn truike los te meitsjen om op azem te kommen. Frustrearre rôp Bobet oft se dêr gjin rits stekke koene. Syn klean leveransier Emilio De Marchi wie oanwêzich en hearde syn opmerking. Hy fûn dat bêst wol in goed idee en begûn mei de produksje fan fytstruien mei ritssluting. 

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 1947 - Net finisht;
* 1948 - 4e; winner 6e en de 12e etappe.
* 1949 - Net finisht;
* 1950 - 3e; winner 18e etappe.
* 1951 - 20ste; winner 17e etappe.
* 1953 -  1e; winner 18e en de 20ste etappe.
* 1954 -  1e; winner 2e, 18e en de 21ste etappe.
* 1955 -  1e; winner 3e en de 11e etappe.
* 1958 - 7e;
* 1959 - Net finisht;

### Dielnimming oan de Omgong fan Spanje
* 1956 - Net finisht; 

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 1951 - 7e; winner 17e etappe.
* 1957 - 2e; winner 15e etappe.
* 1958 - 4e;

## Ploegen
* 1947-1949 - Stella
* 1949 - Bianchi
* 1950 - Stella
* 1950 - Guerra
* 1951 - Stella
* 1951 - Bottecchia
* 1952 - Stella
* 1952 - Tebag
* 1952 - Bottecchia
* 1953 - Stella
* 1953 - Bottecchia
* 1954 - Stella
* 1954 - Bottecchia
* 1955 - Mercier-A. Leducq
* 1956-1957 - Hutchinson
* 1957 - Velo Club Bustese
* 1958-1960 - Hutchinson
* 1961 - Ignis
* 1962 - Margnat-Paloma