open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Johan Stekelenburg

**Johannes (Johan) Stekelenburg** (Maarssen, 31 oktober 1941 – Tilburch, 22 septimber 2003) wie in fakbûnsbestjoerder en politikus. Sa wie hy foarsitter fan de FNV en boargemaster fan Tilburch. Stekelenburg wie troud en hie twa bern. Syn twillingbroer Jan wurke by Studio Sport, ûnder oare as presintator. In oare broer wie gymnastyklearaar.

## Fakbûn
Sûnt 1972 wie Johan Stekelenburg as bestjoerder aktyf binnen de FNV. Earst as distriktsbestjoerder fan it Yndustrybûn FNV yn Arnhim, en yn 1977 as distriksthaad fan it Yndustrybûn FNV yn De Haach. Hy waard yn 1983 beneamd ta bûnsfoarsitter fan it Yndustrybûn FNV. Yn 1984 waard er federaasjebestjoerder fan it FNV. Yn 1985 waard Stekelenburg keazen ta fise-foarsitter en yn 1988 folge er Hans Pont op as foarsitter fan it FNV. Hy bleau foarsitter oant er boargemaster fan Tilburch waard yn 1997.

## PvdA
Sûnt 1966 wie Stekelenburg aktyf binnen de PvdA. Sûnt juny 1999 fertsjintwurdige er de PvdA yn de Earste Keamer. Earst as lid, sûnt 10 juny 2003 as lieder fan de PvdA-fraksje yn de Earste Keamer. Begjin 2003 foel syn namme as kandidaat-premier foar de PvdA, mar hy heakke ôf yn ferbân mei syn sykte.

## Boargemaster Tilburch
Yn 1997 waard Stekelenburg beneamd ta boargemaster fan Tilburch. Hy waard bekend as in boargemaster dy't iepen en oprjocht mei syn boargers omgie, dêrom wienen de Tilburgers tige wiis mei him. Yn 1998 brocht er sels in karnavalsliet út.

## Njonkenfunksjes
Stekelenburg wie lid fan de Ried fan Tafersjoch fan de Technyske Universiteit Delft. Hy wie foarsitter fan de kommisje Wedstriden en Akkomodaasjes fan it KNVB en fan de Ried fan Tafersjoch fan de Anne Frank Stichting.

## Sykte
Begjin 2003 waard by Stekelenburg sloktermkanker konstatearre. Neidat er ynearsten fan de sykte genêzen like te wêzen (nei in gemokuer), lei er healwei septimber 2003 dochs syn wurk as boargemaster del. Hy ferstoar in wike letter. As boargemaster fan Tilburch waard er opfolge troch Ruud Vreeman.
Anne Frank Stichting

De **Anne Frank Stichting** is in stichting dy't oarspronklik oprjochte is om it Anne Frankhûs te behâlden. De stichting set har ek yn tsjin antysemitisme en rasisme en jout om it jier de Monitor Rasisme en Ekstreem-rjochts út dêr't aktiviteiten fan hjoeddeiske rasisten yn bestudearre wurdt. Yn it bûtenlân fersoarget de Anne Frank Stichting útstallings en jout foarljochting oer Anne Frank.

De Anne Frank Stichting is oprjochte op 3 maaie 1957 om foar te kommen dat it hûs dêr't Anne Frank yn de oarloch ûnderdûkt siet, sloopt wurde soe. Yn 1960 waard it Anne Frank Hûs in museum. It is no ien fan de meast besochte museums fan Amsterdam.

## Keppeling om utens
*Anne Frank Stichting
Benjamin Netanyahu

**Benjamin (Bibi) Netanyahu**, Hebriuwsk: בנימין נתניהו , (Tel Aviv, 21 oktober 1949) is sûnt 29 desimber 2022 premier fan Israel. Earder wie er premier fan 1996 oant 1999 en fan 31 maart 2009 oant 13 juny 2021. Hy is lieder fan de politike partij Likoed. Sûnt 2003 is er lid fan de Knesset; fan 1988 oant 1999 wie er ek lid fan de Knesset.

## Sjoch ek
* List fan Israelyske premiers

## Keppeling om utens
*  Benjamin Netanyahu, webstee fan de Knesset
Lettelbert

**Lettelbert** (Grinslânsk: *Lepterd*) is in doarp yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân yn Nederlân. Lettelbert hat likernôch 200 ynwenners. It doarp ûntstie yn de Midsiuwen op in sânrêch yn it Westerkertier (dêr't ek Mearum, Midwolde en Tolbert op lizze) by it Lettelberterdjip. De lânbou en greidbuorkerij wienen de wichtichste boarne fan ynkommen. 

Lettelbert betsjut *de lytse buorren*, yn de omkriten fan Lettelbert lizze ek de *olde buert* en de *nije buert*, nammentlik Tolbert en Niebert.

De Herfoarme tsjerke fan Lettelbert is yn besit fan de Stichting Oude Groninger Kerken. De ienbeukige tsjerke is yn de 13e iuw boud en hat fiifsidich sletten prysterkoar en in dakruter.

Lettelbert hat in behindige jachthaven oan de Lykstermar en in natoerkemping ("de Hondenhoek").


Lettelbert - kerkje.jpg | *Tsjerke fan Lettelbert*
Lettelberter Petten - coulisselandschap.jpg | *[[Kûlisselânskip]] yn de Lettelberter Petten*
Lettelberter Petten - vogelkijkhut - aalscholverboom.jpg| *De Lettelberter Petten*
Andringahûs (Grutte Tsjerkestrjitte)

It **Andringahûs** stie oan de Grutte Tsjerkestrjitte op "Camminghahorn" yn Ljouwert. It stee is net krekt bekend, likemin as it boujier. 

Wopke Eekhoff hat uit oer in hûs fan de Andringa’s "op Camminghahorn" yn de Grutte Tsjerkestrjitte "op Gabbe Douwama stede". Blykber hat dêr in hûs fan de Douwama’s stien of hat it âlde hûs in oare namme krigen mei de komst fan de Andringa’s. Dit soe it mânske hûs wêze kinne op de kaart fan Sems út 1603 oan de westside fan de kleastertsjerke, de lettere Waalse tsjerke.
Eekhoff meldt fierder dat yn 1580 Gosse fan Andringa in oantal gebouwen hierde fan de krekt troch de reformaasje ophefte Witte-Nonnen-Kleaster dat yn it gebiet tusken de Speelmansstrjitte, Bûntepapesteech, Grutte Tsjerkestrjitte en Lytse Hoogstrjitte lei. De gebouwen dy’t er hierde wienen de kosterij, trije sellen, it dêrneist steande patershûs, it dêroan grinzjende hûs fan de priorinne en it dêr wer njonken steande gebou. 

## Bewenners
* 1580 Gosse fan Andringa
Tieme Veenstra

**Tieme Veenstra** (1916 - It Hearrenfean, 28 oktober 1997) wie de âld-keeper fan it kampioensalvetal fan fuotbalferiening It Hearrenfean. Hy spile dêryn mei Abe Lenstra. Letter waard er de earste trainer fan follybalferiening Udiros.
Per Petterson

**Per Petterson** (Oslo, 18 july 1952) is in Noarsk romanskriuwer en bibletekaris. 

Hy neamt Knut Hamsun en Raymond Carver as skriuwers dy't in protte ynfloed op him hân hawwe.

## Bibliografy
* 1987 – *Aske i munnen, sand i skoa*
* 1989 – *Ekkoland* 
* 1992 – *Det er greit for meg*
* 1996 – *Nei Sibearje* (*Til Sibir*)
* 2000 – *I kjølvannet*
* 2003 – **Ut og stjæle hester* ('Hynders stelle') 
* 2004 – *Månen over Porten* 
* 2008 – *Jeg forbanner tidens elv'' ('Ik ferflok de rivier fan 'e tiid')
Loko-boargemaster

In **loko-boargemaster** is in plakferfangend boargemaster. Yn Nederlân is it meast ien fan de wethâlders dy't de boargemaster ferfangt as dy der net is, om hokker reden dan ek.

Loko-boargemasters (earste loko-, twadde loko-, ensafuorthinne) wurde neffens in troch it Kolleezje fan Boargemaster en Wethâlders (B&W) fêststeld ruster oanwiisd. At der troch omstannichheden gjin boargemaster of loko-boargemaster beskiber is, dan is yn de Gemeentewet c.q. bestjoerspraktyk regele dat de plakferfangend foarsitter fan de gemeenterie dan it riedslid mei de measte tsjinstjierren as loko-boargemaster fungearret.
Jane Leeves

**Jane Leeves** (Ilford (Redbridge, Ingelân), 18 april 1961) is in Ingelske aktrise dy't meast bekend is fan har rol as Daphne Moon yn de Amerikaanske koartswilige rige *[[Frasier]]*.

## Biografy
Leeves waard berne yn it easten fan Grut-Londen en waard grut yn East Grinstead. Sy folge balletlessen en wurke in skoft as model, oant hja yn de film *Monty Python's The Meaning of Life* as *topless* ingel ferskynde.

Op 21 desimber 1996 troude se mei Marshall Coben, in *manager* by *CBS Paramount Television*. Sy hawwe twa bern, Isabella Kathryn en Finn William. Har suster Katie wennet oars ek yn Súd-Kalifornje mei har bern.

Leeves is befreone mei har *Frasier*-kollega Peri Gilpin (Roz Doyle); tegearre hawwe se in produksjemaatskippij opset mei de namme Bristol Cities.

## Wurkpaad
Leeves begûn mei aktearjen yn *The Benny Hill Show* en hie in lytse rol yn de fideoklip fan "California Girls" fan David Lee Roth, mar har rol yn de *[[sitcom]]* *Throb!* makke har wat mear bekend.

Se wie gereldwei te sjen yn *Murphy Brown*, en dat soarge foar har earste wiere súksestiid. Leeves ferskynde as Marla yn fjouwer ôfleverings fan *Seinfeld*. Yn dy snuorje krige Leeves ek de rol fan Holly yn de Amerikaanske ferzje fan de sciencefictionkomeedzje *Red Dwarf*.

Fan 1993 ôf heart sy by de ''cast'' fan de Amerikaanske telefyzjerige *[[Frasier]]*. Sy spilet fysioterapeute/hûshâldster Daphne Moon, út Manchester. Dizze rol makke har ferneamd en populêr. Doe't de searje op in ein rûn hie Leeves in nominaasje foar in Emmy Award hân en wie hja de bêst betelle Ingelske aktrise yn Hollywood.

Leeves ferskynde net in protte mear yn spylfilms, mar liende har stim wol foar in rol yn de animaasjefilm *James and the Giant Peach* (1996) en hja die mei yn de film *Music of the Heart* (1999).
Andringahûs (Oentsjerk)

It **Andringahûs** stie yn Oentsjerk yn de gemeente Tytsjerksteradiel, op it stee fan it hjoeddeiske hûs Rengerswei 47 en dêr’t earder de Friesland Bank stie. It hûs waard foar 1698 boud en sloopt yn 1895.

Om de tiid dat er mei Wilsck fan Heemstra troude, fêstige jonkhear Douwe Poppes fan Andringha him yn Oentsjerk. Hja wie in dochter fan Feije fan Heemstra en Aaltsje Tjarda fan Starkenborgh en it pear sil, sa’t soks yn de famylje Fan Heemstra faker barde, in lape grûn fan heit krigen hawwe om in hûs op te setten. Se krigen ien dochter, dy’t al jong stoar. Wilsck ferstoar al yn 1635.

Yn 1698 wie de state foar de helt eigendom  fan de bruorren Schelto, Feije en George fan Heemstra, soannen fan Feye fan Heemstra en Tjets Scheltesdochter fan Aysma. De oare helte is dan fan Keimpe Luitsmaterp en syn frou Catharina Nieuland dy’t der ek wennen. Keimpe stoar yn 1714 en Catharina yn 1745, wol 97 jier âld!

Yn 1778 wurdt de eigener fan Heemstra State, Schelto fan Heemstra, ek neamd as eigener fan Andringahûs. Schelto wie in soan fan Willem Hendrik fan Heemstra en Wija Catharina van Glinstra út Feankleaster (Fogelsangh State). Hy sil sels net yn it hûs wenne hawwe en grif ek net folle op Heemstra State, want hy wie grytman fan Boalsert.

Yn 1858 is Lucia Catharina Sixma baronesse fan Heemstra eigenaresse fan it hûs. Hja wie in dochter fan Cornelis Schelte fan Heemstra en Anna Agatha Geertruida fan Sixma. Cornelis Schelte sil neist ûnder mear Heemstra State sûnder mis ek Andringahûs fan syn heit erve hawwe en it hûs oan syn dochter neilitten hawwe. Lucia bewenne it hûs nei alle gedachten oant de ôfbraak yn 1895.
 
## Bewenners
De belangrykste bewenners wienen de famyljes Fan Andringha en Fan Heemstra
* ± 1630 Douwe Poppes fan Andringha
* 1698 Schelto, Feije en George fan Heemstra en Keimpe Luitsmaterp
* 1778 Schelto fan Heemstra
* Cornelis Schelte fan Heemstra
* 1858 Lucia Catharina Sixma baronesse fan Heemstra
Johan Schuurman

**Johan (Hanny) Schuurman** (Akkrum, 19??) is in Frysk ûnderwizer en keunstskilder.

Groeide op oan de Finkebuorren yn Akkrum en gie nei de ULO yn Akkrum en de Rykskweekskoalle op It Hearrenfean. Begûn yn 1968 as learkrêft oan Kleyenburg yn Frjentsjer en wurke fan desimber 1974 oant syn vut (31 jannewaris 2007) oan de Lyts Luchtenveldskoalle op De Jouwer.

Schuurman waard beynfloede troch syn heit Durk Schuurman, dy't him as jonkje al mei it lân ynnaam te aaisykjen. Syn biologylearaar Henk Beers naam de bern faak mei it lân yn, bygelyks nei it Bokkumer Mar. Letter die er syn ynspiraasje yn it fjild op, ridend, fytsend of farrend. Syn yndrukken ferwurke er dan thús. Biedwurd dêrby wienen de wurden fan Douwe Franke fan Earnewâld: *Troch iepen each en ear, sjogge jo folle mear*. Mear as tweintich jier tekene Johan Schuurman by 't Atelier' op De Gordyk.

Wurk fan Schuurman bestiet meast út akwarellen fan lânskippen, fûgels, skippen, gebouwen en wintergesichten. Yn 2007 begûn er by keunstskilder Marten Sijbesma mei oaljeferve foar realistyske skilderijen. 
 
Schuurman hie ûnder oare in eksposysje yn it gemeentehûs fan Skarsterlân op De Jouwer.
List fan keningen fan Grut-Brittanje

Dit is de **list fan [[kening (titel)|keningen]] en keninginnen fan [[Grut-Brittanje]]**, dat yn 1707 ûntstie doe't it foartiid selsstannige Keninkryk Ingelân en Keninkryk Skotlân gearfoege waarden troch de *Act of Union*. Yn 'e achttjinde iuw wiene de keningen en keninginnen fan Grut-Brittanje fia in personele uny tagelyk kening of keninginne fan Ierlân, mar yn 1801 gie ek dat keninkryk, troch in nije *Act of Union*, op yn it Feriene Keninkryk fan Grut-Brittanje en Ierlân.

## Sjoch ek
* List fan keningen fan Ingelân
* List fan keningen fan Skotlân
* Britske prinsen-gemaal en keninginnen-gemalinne
Dirk van der Zee

**Dirk van der Zee** (Ljouwert, 2 juny 1937 - dêre, 10 oktober 2020) wie in keatser foar LKC.

Hy begûn by buertkeatsferiening ‘Het Noorden’. Wûn yn 1953 de Freulepartij mei Tinus Dijkhuis en Wim Hulscher. Mei deselde maten wûn er yn 1956 ek de Jong Nederland. Ein 1958 begûn er as achterynse yn de earste klasse. Spile in pear jier ôfdielingswedstriden foar Baard yn Baard. Dirk van der Zee de fjouwer klassikers, bedoeld foar it Klaverke Fjouwer. 
Wûn de Bûnswedstryd yn 1959 en 1963 foar LKC en in 1967 nochris, no foar de keatsferiening “Baerd” te Baard. Yn 1960 folge de PC mei de maten Jan Sijtsma en Johannes Zijlstra. Keatste úteinlik mar 7 seizoenen troch in stikkene skouder. Yn 1964 spile Van der Zee mei de Bûnswedstryd syn lêste wedstryd. 
Helle tusken 1958-1964 134 punten foar it Ivich keatsklassemint mei 21 earste, 24 twadde en 23 tredde of fjirde prizen.

Waard ein 2007 earelid fan de Ljouwerter Keatsklup LKC Sonnenborgh. Van der Zee wie dêr ponghâlder en die noch oar frijwilligerswurk. 

Dirk van der Zee ferstoar op 10 oktober 2020, yn 'e âldens fan 83 jier. 

## Prizen
* 1953 - Freule 1e Priis
* 1956 - Jong Nederlân 1e Priis
* 1959 - De Bond 1e Priis
* 1960 - PC 1e Priis
* 1961 - De Bond 2e Priis
* 1961 - PC 2e Priis
* 1963 - De Bond 1e Priis
* 1963 - PC 3e Priis
* 1965 - De Bond 8e Priis
* 1967 - De Bond 1e Priis
* 1972 - De Bond 2e Priis
Waver

**Waver** (Frânsk en offisjeel: *Wavre*, Waalsk: *Wåve*; Nederlânsk: *Waver*) is de haadstêd fan de Belgyske provinsje Waalsk-Brabân (*Brabant wallon*). Gemeente Waver hat neistenby 33.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan neistenby 42 km².

Waver hat in attraksjepark, Walibi Belgium.

## Keppeling om utens
*  Offisjele webstee Waver
Imca Marina

**Imca Marina** (artystenamme fan **Hendrikje Imca Bijl**) (Súdbroek, 13 maaie 1941) is in Nederlânske sjongster en amtner fan de Boargerlike Stân. De artystenamme *Imca Marina* is gearstald út har twadde foarnamme (*Imca*) en de twadde foarnamme fan har mem (*Marina*).

## Wurkpaad
Yn 1959 krige sy har earste platekontrakt. Fral yn de jierren '60 en '70 hie sy grutte hits, sa as *Viva España*, *Soerabaja* en *Harlekino*. Yn letter jierren naam har súkses ôf, mar bleau hja wol warber yn it Nederlânske *schnabbel*sirkwy.

Yn 2009 binne is Marina en har Ingelske partner Stephen Porter (Steven) nei trettjin jier út elkoar gien . Hja hie ek al earder troud west en hat in soan, Floris. As amtner fan de Boargerlike Stân slút sy houlikken op har pleats yn Midwolda. Yn 2008 waard sy beneamd as Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau .
Waalsk-Brabân

**Waalsk-Brabân** (Frânsk: *Brabant wallon*, Waalsk: *Braibant walon*, Pikardysk: *Roman Poaiyis*) is in Belgyske provinsje yn Walloanje, dy't yn 1995 ûntstie troch it opspjalten fan 'e eardere provinsje Brabân yn in Waalsk en in Flaamsk diel. Der wennen neistenby 415.000 minsken (2025) op in gebiet fan neistenby 1.097 km². De haadstêd is Waver (*Wavre*).

## Keppelings om utens
*  Offisjele webstee provinsje Waalsk-Brabân
Ennemaboarch

De **Ennemaboarch** is in boarch yn Midwolda. De Ennemaboarch wie yn it earstoan in stienhûs, boud yn de 14e iuw troch Sebo Ennens of Ennema. Troch houlikken wienen de bewenners ferbûn mei de Ommelanner aadlike famyljes Alberda en Siccema.

Yn de 19e iuw waard de Ennemaboarch in feanûntginningsbedriuw, dat eins in feanboarch. De boarch is mei de bosk sûnt 1965 eigendom fan stichting Het Groninger Landschap. Achter de boarch leit in fiver, eartiids mooglik ûnderdiel fan de âlde grêft. Yn de bosk is ek in âlde reagerkoloanje.

De boarch waard sûnt 1992 bewenne troch keunstnaresse Maya Wildevuur (1944-2023) dy't dêr ek in atelier en galery hie. Nei har ferstjerren waard it gebou opnij ferhierd as wenning. It koetshûs hat yn 1969 in hiel skoft in restaurant sitten, mar biedt no plak oan in besikerssintrum fan Het Groninger Landschap.


Ennemaborg - schuin van achteren.jpg|It hûs skean fan efteren
Ennemaborg - koetshuis.jpg|Koetshûs
Ennemaborg - gallerie Wildevuur.jpg|It kleurige ynterieur fan de galery fan Maya Wildevuur
Antwerpen (provinsje)

**Antwerpen** (Nederlânsk: *Antwerpen*) is in Belgyske provinsje yn Flaanderen, dy't yn 1815 oprjochte waard ûnder de namme Midden-Brabân. Der wennen neistenby  1.921.000 (2025) op in gebiet fan neistenby 2.856 km².. De haadstêd is Antwerpen.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webstee provinsje Antwerpen
Adrianus van Wissen

**Adrianus Leonardus van Wissen** (De Haach, 1878 - Grins, 27 febrewaris 1955), yn fakliteratuer meast **A.L. van Wissen** neamd, wie in Nederlânske arsjitekt.

Hy wurke in protte yn Grinslân, dêr't er ferskate gemeentehuzen ûntwurp. Syn styl hat in soad fan dy fan H.P. Berlage (1856-1934). Hy wie de heit fan de Grinzer arsjitekt en keunstskilder  Herman van Wissen (1910-2000).

## Wurken (kar út)
* 1907: Gemeentehûs fan Winsum
* 1908: Gemeentehûs fan Uithuizermeeden
* 1909/1910: Gemeentehûs fan Uithuizen
* 1911: Gemeentehûs fan Ten Boer
* 1912: Ferbouwing *Schoenenmagazijn Meier*, Grins 
* 1912: Gemeentehûs fan Gruttegast
* 1919: Gemeentehûs fan Kantens


Image:Winsum - Hoofdstraat Winsum 4.jpg|It (eardere) gemeentehûs (1907) fan Winsum in 2010 
Image:090527 Uithuizermeeden Vm gemeentehuis (ldr).jpg|It eardere gemeentehûs fan Uithuizermeeden (1908) yn 2009
Image:100424 Rijksstraatweg 70 ('t Klaverblad) Haren Gn NL.jpg|Wente yn Haren (Grinslân) (1916) in 2010 


## Sjoch ek
* Nederlânske arsjitekten
Maya Wildevuur

**Maya Wildevuur**, echte namme *Martje Lammigje*, (Dimter, 24 july 1944 - Midwolda, 11 april 2023) wie in Nederlânske keunstskilder. 

Maya Wildevuur waard yn de jierren 1980-1985 fral bekend (ek yn it bûtenlân) om har 'sidekollaazjes' dy't troch Ingelske lânskippen ynspirearre wiene. De sidetechnyk dy't hja yn har earste wurk brûkte, strielde sawol ienfâld as kompleksiteit út. Letter paste se ek oare techniken ta, mar har styl is hieltyd goed werkenber bleaun.

Maya Wildevuur skildere meast blommen, lânskippen en somtiids bisten, mar waard ek bekend om har karakteristike portretten fan ferneamde persoanen dy't in typyske eigen styl hawwe. Sy makke ûnder oaren in skilderij fan Willem-Alexander fan de Nederlannen en Prinses Máxima, mar bygelyks ek fan Paul van Vliet en fan oare bekende Nederlanners.

Stadichoan begûnnen de sidekollaazjes plak te meitsjen foar de doeken dêr't sy no al jierren namme mei makket yn binnen- en bûtenlân.

Yn 1984 iepene sy de galery *Maya Wildevuur* yn Hooghalen. Sûnt 1992 wenne se yn de Ennemaboarch yn Midwolda, provinsje Grinslân.

## Keppeling om utens
* Galery Wildevuur
Midwolda

**Midwolda** is in doarp in de Nederlânske gemeente Aldamt yn Grinslân. Midwolda hie yn 2019 2175 ynwenners.

Oant 1990 wie Midwolda in selsstannige gemeente, mar dêrnei waard Midwolda part fan de gemeente Scheemda. Yn 2010 waard it nei in gemeentlike weryndieling part fan de nije gemeente it Aldamt.  Yn it âlde gemeentehûs sit sûnt 2005 in Ingelsk teehûs. 

Fierder is it doarp bekend om it lânguod Ennemaboarch en de reedridersbaan, dêr't yn strange winters maratons op natoeriis ferriden wurde. 

Besuden it doarp leit it Blauwestêd-projekt, in gebiet dat mei opsetsin ûnder wetter set is en dêr't in nije wenmienskip mei 1500 wenten komme moat. Dit plan soe yn 2016 klear west hawwe moatte, mar de ferkeap fan huzen (huzebou) heakket frijwat. Guonts binne anno 2010 fan betinken dat it projekt mislearre is.

## Tsjerke

It doarp hat in tsjerke út 1738 mei in ferneamd oargel fan de Dútske oargelbouwer Hinsz. Op it oargel wurde geregeldwei konserten jûn. Foar 1738 stie de tsjerke fan Midwolda benoarden fan it doarp.

## Trivia
De sjongster Imca Marina wenne yn Midwolda, dêr't hja as amtner fan de boargerlike stân op har pleats houlikken slette. De boarch wurdt bewenne troch keunstnaresse Maya Wildevuur, dy't dêr ek har galery hat.
## Galery

Herfoarme tsjerke (Midwolda).jpg|*[[Herfoarme tsjerke (Midwolda)|Herfoarmde tsjerke]]*
Ennema borg Midwolda.JPG|*De [[Ennemaboarch]]*
Hermans Dijkstra - huis.jpg|*Boerepleats Hermans Dijkstra*
Oldambt_waterschapswapen.svg|Wapen fan it wetterskip Oldambt mei de eardere *krústsjerke fan Midwolda*


## Berne yn Midwolda
* Ton Baas (1946), politikus

## Sjoch ek
* Midwolde
Herman van Wissen

**Hermanus Johannes (Herman) van Wissen** (Grins, 27 desimber 1910 - dêre, 23 april 2000) wie in Nederlânske arsjitekt en keunstskilder.

## Biografy

Van Wissen's heit wie arsjitekt A.L. van Wissen (1878-1955), dy't û.o. it gemeentehûs fan Uithuizermeeden ûntwurpen hat. Van Wissen krige syn opliedingen oan de HTS-boukunde yn Grins, it Keunsthistoarysk Ynstitút Rome en it Grafysk Sintrum yn Grins. Yn de jierren '30 wie er learling fan Jan Derksen Staats (skilderjen) en letter Anne Huitema (grafyske techniken).

As skilder wurke Van Wissen fral mei Siberysk kryt, wetterferve (akwarel), tempera en oaljeferve. Hy skildere meast lânskippen yn in figuratyf-ekspresjonistyske styl. Van Wissen wie lid fan de keunstrûnte ‘De Regenboog’ yn Grins en (besjoers)lid fan de Grinzer keunstrûnte De Ploeg. Hy makke stúdzjereizen nei Grikelân, Hongarije, Israel, Joegoslaavje, Eastenryk, Rome en de Feriene Staten. 

Yn 1946 ûntwurp Van Wissen in fersetsmonumint foar Grins yn de foarm fan in poarte; it krige in plak op it R.K. Kerkhof oan de Hereweg. As arsjitekt krige Van Wissen nei de oarloch in protte opdrachten foar wenningbou. Yn de twadde helte fan de jierren '50 wienen it meast opdrachten foar it ûntwerpen fan tsjerken.

Van Wissen waard nei syn pensjonearing opfolge as arsjitekt troch syn âldste soan Ad. Syn soan Driek (1943-2010) waard yn 2005 útroppen as *Dichter des Vaderlands*, soan Jan van Wissen (1946) is byldzjend keunstner.

## Bouwurken

## Ferskaat
Van Wissen wie yn 1959 belutsen by it bouwen oan de Houtmanlaan yn Helpman (Grins). Dêr waard doe in urne fûn, dy't datearre waard op it tiidrek fan it Grutte Folkeferfarren. Nei Van Wissen syn dea hawwe de erfgenamten de urn oan it Grinzer Museum skonken (2004). 

## Sjoch ek
*Nederlânske arsjitekten
Henegouwen

**Henegouwen** (Frânsk: *Hainaut*, Pikardysk: *Hénau*, Waalsk: *Hinnot*) is in Belgyske provinsje yn Walloanje, dy't bestiet sûnt 1815. Der wennen neistenby 1.365.000 minsken (2025) op in gebiet fan neistenby 3.813 km². De haadstêd is Bergen (*Mons*).

De provinsje Henegouwen is opdield yn 7 arrondisseminten, ûnderferdield yn 69 gemeenten.

## Skiednis
De provinsje is ôflaat fan it Frânske Revolúsjonêre departemint Jemmape, dat yn 1795 foarme waard út in part fan it midsiuwske greefskip Henegouwen, it lytse grûngebiet fan Doornik en de Doornikse, in part fan it greefskip Namen (Charleroi), en ek in lyts part fan it prinsbisdom Luik (Thuin). (In grut part fan it histoaryske greefskip Henegouwen leit no yn Frankryk en wurdt soms Frânsk Henegouwen neamd).

## Keppelings om utens
*  Offisjele webstee provinsje Henegouwen
Hasseberch

De **Hasseberg** (yn Dútslân *Hasselberg*) is it heechste punt fan de Nederlânske provinsje Grinslân. 

De 'berch', mear in hichte, leit op 14,2 meter + NAP en sa'n bytsje 2 km beëasten Sellingen (gemeente Vlagtwedde). Fuort efter de top leit de grins mei Dútslân.

De namme soe komme fan *Hasje*, in âld wiif (neffens guon in tsjoenster) dy't dêr wenne en neffens de sêge, nachts iensume reizgers mei in fjurke lokke mei it gefolch dat sy yn de sompen fan dy kontrei fersûpten.

Yn it ferline waard de Hasseberch as ies brûkt. De hichte is no in natoergebiet.
Luik (provinsje)

**Luik** (Frânsk: *Liège*, Waalsk: *Lidje*, Dútsk: *Lüttich*, Limburchsk: *Luuk*) is in Belgyske provinsje yn Walloanje, dy't bestiet sûnt 1815. Der wennen neistenby 1.123.000 minsken (2025) op in gebiet fan neistenby 3.857 km². De haadstêd is Luik (*Liège*).

Yn it easten fan de provinsje leit de Dútsktalige Mienskip.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webstee provinsje Luik
Dysentery

**Dysentery** is in slimme foarm fan diarree as gefolch fan in ûnstekking fan it slymflues fan de darm, fral de grutte term mei as skaaimerken bloed en slym by de trochgong, koarts en pine yn 't liif. Yn it gefal fan spesifike oandwanings sa as de Sykte fan Crohn of Colitis ulcerosa wurdt net fan disentery sprutsen.

Der is mear as ien oarsaak fan dit syktebyld. Twa bekende farianten fan dysentery binne: 
* shigelloaze, feroarsake troch *[[shigella]]*-baktearjen. In pasjint mei shigelloaze sil faak better wurde sûnder antibiotika. Wol moat er in protte drinke en moat de elektrolitebalâns omtinken krije, omdat de pasjint troch de loop útdrûchje kin, en yn it slimste gefal shock, krije kin. In behanneling mei in antibiotikum wurdt lykwols, benammen by risikogroepen, wol oanret omdat de sykte relatyf slim en tige besmetlik is. De sykte kin oerdroegen wurde fia fûskjen, doarklinken, toiletbrillen, ensafuorthinne.
* ameubedysentery, wurdt feroarsake troch ameuben. Ameubedysentery wurdt oerdroegen fia besmet wetter en stiet wol bekend as *reizgersdiarree*, hoewol't it somtiids ek yn yndistrualisearre lannen foarkomt. In ynfeksje fan de lever mei foarming fan ameube-absessen kin foarkomme. De sykte wurdt behannele mei antibiotika.
Oare oarsaken kinne wêze: parasitêre wjirms, firussen of gemyske stoffen.

Disentery kaam yn de 18e iuw in soad foar op ûnder oaren it Brabânske plattelân en wie better bekend ûnder de namme "reade loop". De sykte wie doetiids faak fataal by bern, ferswakte en âlde minsken.
Lúksemboarch (provinsje)

**Lúksemboarch** of **Lúksemburch** (Frânsk: *Luxembourg*, Waalsk: *Lussimbork*, Lúksemboarchsk: *Lëtzebuerg*) is in Belgyske provinsje yn Walloanje, dy't ûntstie by de dieling fan Lúksemboarch, yn 1839. Der wennen neistenby 296.000 minsken (2025) op in gebiet fan neistenby 4.459 km². De haadstêd is Aarlen (*Arlon*).

## Sjoch ek
* Lúksemboarch (lân) - skiednis

## Keppelings om utens
*  Offisjele webstee provinsje Lúksemboarch
Mirwart

**Mirwart** (Waalsk: *Mirwå*) is in doarp en in dielgemeente fan de Belgyske gemeente Sint-Hubert yn Walloanje.

Mirwart liet oan it spoar yn de provinsje Lúksemboarch. It kastiel fan Mirwart en de oanswettende bosk binne in toeristyske trekplaster.

Mirwart is ien fan de moaiste doarpen fan Walloanje (*[[Les Plus Beaux Villages de Wallonie]]*) sûnt  23 april 2016.

## Ynwennertal

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:550 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:25 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1831 text:1831
 bar:1846 text:1846
 bar:1856 text:1856
 bar:1866 text:1866
 bar:1880 text:1880
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1976 text:1976

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1831 from:0 till: 0
 bar:1846 from:0 till: 0
 bar:1856 from:0 till: 0
 bar:1866 from:0 till: 0
 bar:1880 from:0 till: 343
 bar:1890 from:0 till: 319
 bar:1900 from:0 till: 345
 bar:1910 from:0 till: 320
 bar:1920 from:0 till: 280
 bar:1930 from:0 till: 250
 bar:1947 from:0 till: 210
 bar:1961 from:0 till: 162
 bar:1970 from:0 till: 135
 bar:1976 from:0 till: 146

PlotData=

 bar:1831 at: 0 fontsize:S text:
 bar:1846 at: 0 fontsize:S text:
 bar:1856 at: 0 fontsize:S text:
 bar:1866 at: 0 fontsize:S text:
 bar:1880 at: 343 fontsize:S text: 343 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 319 fontsize:S text: 319 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 345 fontsize:S text: 345 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 320 fontsize:S text: 320 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 280 fontsize:S text: 280 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 250 fontsize:S text: 250 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 210 fontsize:S text: 210 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 162 fontsize:S text: 162 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 135 fontsize:S text: 135 shift:(-10,5)
 bar:1976 at: 146 fontsize:S text: 146 shift:(-10,5)


## Omkriten fan Mirwart

Ofbyld:Mirwart JPG02.jpg|Kastiel fan Mirwart
Image:eolienne3Mirwart.jpg|Wynturbines ûnder Mirwart
Image:bellaire.jpg|


## Keppeling om utens
* Webstee gemeente Sint-Hubert
Awenne

**Awenne** (Waalsk: *Nåwinne*) is in doarp yn de Belgyske provinsje Lúksemboarch en in dielgemeente fan de stêd Saint-Hubert.

De Waalske skriuwer Joseph Calozet is op 20 desimber 1883 berne yn Awenne (en op 3 maaie 1968 yn Brussel ferstoarn). Krekt besuden it doarpke is in Mariagrot yn in beekdelling.

## Skiednis
De namme fan it doarp komt al yn midsiuwske histoaryske boarnen foar. Om 1900 wie Awenne in wichtich sintrum fan de klompe-yndustry yn de provinsje Lúksemboarch.

## Demografyske ûntwikkeling

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:600 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:125 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:25 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1976 text:1976

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 381
  bar:1816 from:0 till: 350
  bar:1830 from:0 till: 649
  bar:1846 from:0 till: 852
  bar:1856 from:0 till: 959
  bar:1866 from:0 till: 872
  bar:1876 from:0 till: 921
  bar:1880 from:0 till: 621
  bar:1890 from:0 till: 650
  bar:1900 from:0 till: 578
  bar:1910 from:0 till: 588
  bar:1920 from:0 till: 522
  bar:1930 from:0 till: 433
  bar:1947 from:0 till: 392
  bar:1961 from:0 till: 359
  bar:1970 from:0 till: 323
  bar:1976 from:0 till: 319

PlotData=

  bar:1806 at: 381 fontsize:s text: 381 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 350 fontsize:S text: 350 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 649 fontsize:S text: 649 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 852 fontsize:S text: 852 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 959 fontsize:S text: 959 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 872 fontsize:S text: 872 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 921 fontsize:S text: 921 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 621 fontsize:S text: 621 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 650 fontsize:S text: 650 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 578 fontsize:S text: 578 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 588 fontsize:S text: 588 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 522 fontsize:S text: 522 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 433 fontsize:S text: 433 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 392 fontsize:S text: 392 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 359 fontsize:S text: 359 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 323 fontsize:S text: 323 shift:(-10,5)
  bar:1976 at: 319 fontsize:S text: 319 shift:(-10,5)


*Boarne: NIS; Opm:1806 t/m 1970=folkstellingen; 1976=ynwennertal op 31 desimber
*1823: gemeente Mirwart kaam dêrby (12,85 km² mei 197 ynwenners)
*1877: ôfskieding fan Mirwart (12,85 km² mei 337 ynwenners) dat opnij selsstannich waard

## Keppelings om utens
* Webstee gemeente Saint-Hubert
Heiligenberg (Leusden)

De **Heiligenberg** of **Hohorst** is in lângoed yn de gemeente Leusden, oan de Heiligenbergerbeek. 

De sirka 12 meter hege heuvel op it lângoed is in deksânrêch dy't oan de ein fan de lêste iistiid, ûngefear 10.000 jiewr lyn, ûntstien is ûnder ynfloed fan de wyn. Om it jier 1000 stie de heuvel bekend as de *Hohorst* (hege horst, yn tsjinstelling mei de dêrneist lizzende Lockhorst of lege horst) en stichte de Utertske biskop Ansfried der nei alle gedachten boppe-op de heuvel it kleaster Hohorst. Hjirtroch krige de heuvel de namme *Heiligenberg*. Yn 1050 ferhuze it kleaster nei Utert en waard dêr de Paulusabdij. It klooster waard in Uthôf fan dizze abdij.

Om 1580 waard de Heiligenberg eigendom fan de Steaten fan Utert, wêrnei't it sûnt 1637 in bûtenpleats waard. De Heiligenberg waard ek brûkt as taflechtsoarde by oarstreamings dy’t yn de Midsiuwen faak barden as it wetter fan de Ryn de bandyk tusken Rhenen en Wageningen trochbruts en de hiele Gelderske Fallei oant Amersfoort splis kaam te stean. It lângoed feroare meardere kearen fan eigener. Yn 1929 waard de Heiligenberg ferkocht oan de famylje De Beaufort.

It hjoeddeiske goed hat in 19e iuwsk hûs en in park yn lânskipsstyl. Hûs en lângoed binne net tagonklik, it is yn gebrûk troch it IBO, in ynstitút foar Bedriuwskunde. It lângoed wurdt tsjintwurdich beheard troch stichting De Boom. De monumintale simmeriik flak oan de wei is mear as 180 Jier âld. Oan de oare kant fan de dyk stiet in achthoekige Dowetoer. Dizze waard om 1830 boud op in stik lân oan Het Zwanewater. Boppe de doar, op de hichte fan de dowegatten sit in klok. De bosk leit op de skiedsline fan de Utertske Heuvelrêch en de Iemfallei. 
Ten suden fan it gebou, rjochting de Lockhorsterbosk stiet it restaurearre koetshús.

Achter it gebou stiet theehûs en fruchtetún Den Heyligen Berg.
Lúksemboarch

"**Lúksemboarch**" of "**Lúksemburch**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Lúksemboarch (lân), in lân yn Jeropa
* Lúksemboarch (provinsje), in provinsje fan Belgje
* Lúksemboarch (stêd), de haadstêd fan it lân Lúksemboarch
* hartochdom Lúksemboarch, in histoaryske steat dy't sawol it hjoeddeistige lân as de Belgyske provinsje omfette
Oud-Leusden

**Oud-Leusden** is in buorskip yn de gemeente Leusden, yn de provinsje Utert. 

It wurdt trochsnien troch de A28 en is op âlde kaarten in plak dêr't Leusden oanjûn is. Dêr stiet noch in tige âlde tsjerketoer (te sjen fan da A28 ôf by de ôfslach nei de N227). Mooglik is dit sels de âldste tsjerketoer fan Nederlân, al is soks net wis. De byhearrende tsjerke is om 1827 sloopt. Fierders binne der in restaurant mei boarterstún en inkele begraafplakken. Begraafplak Rusthof is oanlein yn 1931 en is, al leit it op Leusdens grûngebiet, it grutste begraafplak foar Amersfoort.

Yn de jierren 1983 - 1985 binne by archeologysk ûndersyk ûnder de hjoeddeiske A28 bewenningsspoaren fûn út de Brûnstiid (2000 – 750 f.Kr.) oant de Lette Midsiuwen (1000 – 1500 nei Kr.): resten fan in grêfheuvel út de Brûnstiid, pealspoaren fan minstens trije pleatsen út de Izertiid (750 – 50 foar Kr.), de resten fan in mooglike Romeinske wachttoer mei in grêft en spoaren fan pleatsen en skuorren (50 foar Kr.- 450 nei Kr.). Ut de iere midsiuwen (550 – 750 nei Kr.) binne in grêffjild, resten fan hutkommen en in hûsplattegrûn fûn. Dêrnei rekke it grêffjild bûten gebrûk.

Ut de 12e iuw komme de plattegrûnen fan twa grutte pleatsen.


Ofbyld:Ald-Leusden tsjerkhôf 99.JPG|Tsjerkhôf
Ofbyld:Ald-Leusden tsjerkhôf 03.JPG|Tsjerkhôf
Ofbyld:Oud-Leusden efterside 6.JPG|Restaurant
Ofbyld:Amersfoort restaurant Oud-Leusden 97.JPG|Restaurant
Ofbyld:Ald-Leusden stâlhâlderij 98.JPG|Stâlhâlderij
Flaamsk-Brabân

**Flaamsk-Brabân** (Nederlânsk: *Vlaams-Brabant*) is in Belgyske provinsje yn Flaanderen, dy't yn 1995 ûntstie troch it opspjalten fan 'e eardere provinsje Brabân yn in Flaamsk en in Waalsk diel. Der wennen neistenby 1.205.000 minsken (2025) op in gebiet fan neistenby 2.118 km². De haadstêd is Leuven.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webstee provinsje Flaamsk-Brabân
Limburch (Belgyske provinsje)

**Limburch** (Nederlânsk en Limburchsk: *Limburg*) is in Belgyske provinsje yn Flaanderen, dy't yn 1839 ûntstie troch de dieling fan Limburch. Der wennen neistenby 905.000 minsken (2025) op in gebiet fan neistenby 2.427 km². De haadstêd is Hasselt.

## Sjoch ek
* Limburch (Belgyske stêd)
* Limburch (Nederlânske provinsje)

## Keppelings om utens
*  Offisjele webstee Belgyske provinsje Limburch
Asschat

**Asschat** is in buorskip yn de gemeente Leusden, yn de provinsje Utert.

It buorskip is yn it westen skieden fan de beboude kom fan Leusden troch it Falleikanaal. Fierder nei it easten, rjochting Achterveld, leit de huzegroep Snorrenhoef. Asschat leit om de *Asschatterwei* en de *Laapeersewei*. De namme Asschat (1696): af-schede, 'ôfskieding', tsjut op in âlde grinsline.

Yn 1840 wennen der 172 minsken yn Asschat. By it útbrekken fan de Twadde Wrâldoarloch, wie it it toaniel fan slimme gefjochten. Alle pleatsen waarden yn 'e brân stutsen om de Dútske opmars te fertraagjen. De bisten waarden frijlitten, mar guon kearden werom nei har pleats.

Tsjintwurdich bestiet it plak út sa 'n 20 huzen.

De famyljenamme *Scholten van Aschat* is fan de plaknamme ôflaat.

## Galery

File:Leusden Asschatterweg 56 Wederopbouwboerderij.jpg|Pleats yn Asschat
File:Grebbelinie Leusden R009-P.JPG|Bunker út de Twadde Wrâldoarloch yn Asschat. It is in ryksmonumint, nûmer 528579
File:Stuw asschat Leusden.jpg|Keardaam en miny-wetterkrêftsintrale yn Asschat
Kallenbroek

**Kallenbroek** is in buorskip yn de gemeente Barneveld, yn de provinsje Gelderlân. Hy leit west fan it doarp Barneveld. Troch de kombinaasje fan it boskrike lângoed Erica en it agraryske karakter fan de buorskip binne it lângoed én de buorskip ek wol bekend as *Het Paradijs*.

De namme fan it plak is ôflaat fan it feit dat de wetterstream, de Esvelderbeek, by it plak kâlder wie as by oare plakken. In mear letterlike oersetting fan Kallenbroek soe wêze 'kouderbroek' of 'kouderwater'.

It plak is bekend om de nôtmole *[[Den Olden Florus]]*, dy waard eartiids ek wol de Callenbroecker mole neamd. Hoe âld de mole krekt is, is ûnbekend; de âldste ferwizing is fan 1403. De hjoeddeiske mole moat foar 1584 boud wêze. De mole is dêrnei meardere kearen restaurearre.
Esveld

**Esveld** is in buorskip yn de gemeente Barneveld, yn de provinsje Gelderlân. It leit 2 kilometer ten easten fan Barneveld.
Hasselt (Belgje)

**Hasselt** is de haadstêd fan de Belgyske provinsje Limburch en it arrondissemint Hasselt. Gemeente Hasselt hat neistenby 72.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan neistenby 102 km².

## Keppeling om utens

* Offisjele webstee Hasselt
Sjaerdemaslot

**Sjaerdemaslot** (ek wol: Slot op Kalahey, sjoch Kalahey) wie in stins yn Frjentsjer. De âldste fermelding komt út 1446, doe't der mei de bou fan it kastiel begûn waard. De state is yn 1727 sloopt. Under oare de filosoof René Descartes en hartoch Albrecht fan Saksen ha der wenne. It slot is ôfbrutsen en der is neat fan werom te finen.

## It bouwurk
De wetterboarcht lei yn de wichtichste grêft fan de universiteitsstad Frjentsjer en waard mear en mear in soarte sitadel. It wie dus hielendal omgrêfte en allinnich berikber oer in brêge. It hie twa boulagen mei dêrûnder in kelder. Njonken it haadgebou wienen twa fleugels en der wie in grutte rûne toer. In lytsere toer stie oan de westkant fan it slot.

## Skiednis
De earste bewenners wienen Douwe fan Aylva en Edwert Sjaerdema. Letter wurdt it ôfstien ian de hartoch, Albrecht fan Saksen. Uteinlik krijt de famylje de stins werom neidat Albrecht fan Saksen der in tiid yn wenne hat, en it wurdt letter erve troch Carel fan Sternsee dy't troud wie mei Luts fan Cammingha (syn namme is noch bewarre bleaun yn de âlde namme fan it Sjûkelân dêr't de PC hâlden wurdt, nammentlik it *Sternse Slotland*). Dêrop ervet Ruurd fan Juckema it slot. Hy ferhiert it yn de simmer fan 1629 oan René Descartes, de Frânske filosoof. It slot wurdt oerdroegen fan heit op soan en uteinlik oan Eduarda Lucia fan Juckema dy't troud wie mei Duca Martena. Harren pakesizzer ferkeapet de state úteinlik yn 1725, om ôfbrutsen te wurden.
Namen (stêd)

**Namen** (Frânsk en offisjeel: *Namur*; Waalsk: *Nameur*; Nederlânsk: *Namen*) is de haadstêd fan Walloanje, de Belgyske provinsje Namen (*Namur*) en it arrondissemint Namen. Gemeente Namen hat neistenby 108.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan neistenby 176 km².

## Keppeling om utens
*  Offisjele webstee gemeente Namen
Bergen

"**Bergen**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* bergen (lânfoarm), in lânskip dat út heech oprizende lânfoarmen bestiet
* Bergen (Noard-Hollân), in doarp en gemeente yn de Nederlânske provinsje Noard-Hollân
* Bergen (Nederlânsk Limburch), in doarp en gemeente yn de Nederlânske provinsje Limburch
* Bergen (Belgje), in stêd en gemeente yn Belgje
* Bergen (Noarwegen), in stêd yn Noarwegen
* Bergen op Zoom, in stêd yn de Nederlânske provinsje Noard-Brabân
Wehe-den Hoorn

**Wehe-den Hoorn** (Grinslânsk: * 't Hörn-Wij* of *Wij*) is in doarp yn de gemeente It Hegelân (oant 1 jannewaris 2019 gemeente De Marne) yn Grinslân (Nederlân).

It doarp bestiet út twa dielen, Wehe, om de wier hinne, en Den Hoorn by it kanaal de *[[Kromme Raken|Hoornse Vaart]]*.

## Tsjerklik libben

Wehe is fanâlds lykas as it grutste part fan it Hegelân meast protestantsk en dêr stiet ek de herfoarme tsjerke, dy't sûnt 1985 in kultureel sintrum is.

Den Hoorn is in katolike enklave en de âldste parochy fan dy kriten. Dy waard as skûltsjerke stichte troch de jonker fan de Lulemaboarch yn Warfhuizen, dy't wegere de reformaasje te folgjen. De Sint-Bonifatiustsjerke, de opfolger fan in ienfâldige tsjerke yn neoklassisistyske styl, datearret út 1926 en waard ûntwurpen troch Joseph Cuypers en syn soan Pierre Cuypers jr. yn ekspresjonistyske styl, dy't ynfloed sjen lit fan it wurk fan de arsjitekt Dom Bellot. Oars as de Willibrordusparochy fan Kloosterburen is de Hoarnster parochy in diasporaparochy: hast alle doarpen fan de Marne falle ûnder syn jurisdiksje.

Wehe-den Hoorn is ek it startplak fan de prosesjes nei de klûs fan Us Leaffrou fan de Besletten Tún fan it beafeartsplak Warfhuizen.  

## Starkenborgh

Justjes benoarden it doarp stie ea de boarch *Borgweer* of de *Starkenborgh*, it stee fan de aadlike famylje *[[Tjarda van Starkenborgh Stachouwer]]*. De eardere herfoarme tsjerke fan Wehe hat oantinkens oan dat laach, lykas wapenskylden en in grêfkelder. It Van Starkenborghkanaal is nei in lid fan dizze famylje neamd.

## Sport en rekreaasje
De Europeeske kuierrûte E9, pleatslik North Sea Trail of Waad- en Wierepaad hjitten, rint troch it plak. De E9 rint - de kust by del - fan Portugal nei de Baltyske steaten.
Libramont

**Libramont** is it haadplak en in dielgemeente fan de Belgyske gemeente Libramont-Chevigny. Libramont-Chevigny leit yn de provinsje Lúksemboarch. 

Libramont hat in treinstasjon. De NMBS hat it spoar nei  Bastenaken opheft yn 2003; yn 't plak dêrfoar is in busline kaam. Der kin noch wol mei de trein reizge wurde rjochting Dinant en Virton.

Libramont hat it Keltemuseum dat yn in eardere pastorij ûnderbrocht is.

## Eveneminten
* *Foire de Libramont*, in jierlikske beurs foar lân- en túnbou, ien fan de grutste yn de iepen loft yn Europa.

## Ut Libramont
* Marie Howet (1897-1984), keunstskilderesse
Joseph Cuypers

**Josephus Theodorus Joannes (Joseph) Cuypers** (Roermond, 10 juny 1861 – Meerssen, 20 jannewaris 1949) wie in Nederlâns arsjitekt. Hy wie in soan fan de arsjitekt Pierre Cuypers. 

Hy is fral fan belang as ûntwerper fan in protte katolike tsjerkegebouwen, mar der binne ek wenhuzen, pensjons en skoallen fan him bekend. Hy wie Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw en ridder yn de Oarder fan Sint-Gregorius de Grutte.


Ofbyld:Kathedraal St. Bavo, Leidsevaart, Haarlem.jpg|*[[Sint-Bavokatedraal (Haarlim)|Sint-Bavokatedraal]], Haarlim.*
Ofbyld:Effbeurs1.jpg|*Effektebeurs, Amsterdam.*
Ofbyld:Kerkwehedenhoorn.JPG|*Sint-Bonifatiustsjerke, [[Wehe-den Hoorn]].* 1926.


## Sjoch ek
* List fan Nederlânske arsjitekten

## Keppelings om utens
* Oersjoch fan syn wurk
Aarlen

**Aarlen** (Frânsk en offisjeel: *Arlon*, Lúksemboarchsk: *Arel*, Waalsk: *Årlon*) is de haadstêd fan de Belgyske provinsje Lúksemboarch (*Luxembourg*). Gemeente Aarlen hat neistenby 29.000 ynwenners (2014).

## Plakken yn de gemeente
### Dielgemeenten
*Aarlen
* Autelbas-Barnich
* Bonnert
* Guirsch
* Heinsch
* Toernich

### Oare plakken

## Polityk
Boargemasters fan Aarlen wiene:
* Pierre Hollenfeltz
* 1880-1901 : Joseph Netzer
* 1901-1921 : Numa Ensch-Tesch
* 1921-1949 : Paul Reuter
* 1949-1958 : Jules Massonnet
* 1958-1976 : Charles Simon
* 1977-1988 : Jean Goffinet
* 1989-1992 : Guy Larcier
* 1993-1994 : Jean Goffinet
* 1995-2006 : Guy Larcier
* 2007-2012 : Raymond Biren
* 2013-... : Vincent Magnus

### Bestjoer 2013-2018
It bestjoer fan Aarlen bestiet út in koälysje fan cdH en PS.

## Keppeling om utens

* Offisjele webstee Aarlen
Groot Maarslag

**Groot Maarslag** is in buorskip yn de gemeente It Hegelân yn de provinsje Grinslân, Nederlân. Hy leit tusken Schouwerzijl en Mensingeweer. 

De buorskip leit op in wier dy't opsmiten is op in wâl oan de eardere rin fan de Hunze. De wier fan Groot Maarslag is noch frijwat geef. It is in rûne wier, de rûnwei of oksegong is der noch.

Groot Maarslag hat nea in eigen tsjerke hân. It *Lijkenlaantje* rint hjirwei nei Klein Maarslag, dêr't de tsjerke fan yn 1811 ôfbrutsen is, mar dat noch wol in âld tsjerkhôf hat.
Marche-en-Famenne

**Marche-en-Famenne** (Waalsk: *Måtche-el-Fåmene*) is in stêd en gemeente yn de Belgyske provinsje Lúksemboarch. De stêd hat goed 17.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan sawat 121 km². It is de haadstêd fan it arrondissemint Marche-en-Famenne en de offisjeuze haadstêd fan it Famennegebiet.

## Skiednis
### Midsiuwen
Yn de iere Midsiuwen wie Marche mar in lyts doarp oan de beek Marchette, ien fan de úthoven fan de tichteby lizzende Abdij fan Stavelot. Yn de 12e iuw kaam dit gebiet oan it greefskip La Roche.  It plak lei tige gaadlik oan de grutte wei fan Namen nei Lúksemboarch, dat it it ûntwikkele him rillegau ta in stêd, dy't syn stedsrjochten yn de 13e iuw krige. Oan de ein fan dy iuw wie in stêd mei alles wat dêr yn de Midsiuwen by hearde: muorren, mei twa poarten, in rige wachttuorren, en in kastiel. De merk en religieuze organisaasjes koenen ta bloei komme yn de sletten stêd.

### Nei 1500
Doe't Filips II fan Spanje, soan fan Karel V, yn 1555 syn heite keizerryk urf, waarden de frijheden fan Spanje’s Santjin Provinsjes yn it noarden frijwat bekoarte, wat late ta de  Tachtichjierrige Oarloch. Yn de neisleep fan de Pasifikaasje fan Gint willige Don Juan fan Eastenryk, Filip II syn healbroer en lânfâld oer de Nederlannen, it Iuwich Edikt (1577) yn; it waard tekene yn Marche yn febrewaris 1577. It edikt foarseach yn it weromlûken fan de Spaanske troepen en joech ta oan de measte frijheden fan de stêd, útsein dy't religieuze frijheid oanbelangen. Doe lôge de oarloch wer op en Don Juan stoar in jier letter by Namen.

It kastiel en de ferdigeningsmuorren waarden ein 17e iuw ûntmantele fanwegen Loadewyk XIV fan Frankryk. In iuw letter kamen de Frânske revolúsjonêre troepen de stêd yn en sletten it konvint. Op 't heden is Marche-en-Famenne is libben regionaal sintrum mei syn skoallen, lichte yndustry, militêr kompleks en toeristyske atraksjes.

## Oare kearnen
Aye, Hargimont, Humain, Marloie, On, Roy en Waha.

## <center>Marche-en-Famenne

Image:Marche-en-Famenne JPG01.jpg|*Tsjerke fan St Remacle*
Image:Marche-en-Famenne HV1aJPG.jpg|*Stedhûs*
Image:Marche-en-Famenne JPG010.jpg|*Rjochtbank*
Image:Marche-en-Famenne Pa1aJPG.jpg|*It Jadot park*
Ofbyld:Marche-en-Famenne E2aJPG.jpg|*Tsjerke Saint-Ignace (18e iuw).*
Ofbyld:Belgie Marche-en-Famenne 20050518_7563.jpg|*Marche-en-Famenne út de loft wei sjoen*


## Keppelings om utens
*Webstee fan de gemeente
Klein Maarslag

**Klein Maarslag** is in buorskip yn de gemeente It Hegelân (oant 1 jannewaris 2019 gemeente De Marne) yn de provinsje Grinslân, Nederlân. It lei tusken Warfhuizen en Mensingeweer, en is te berikken oer in lytse dyk fanôf de Abelstokstertil. 

Klein Maarslag hat yn it ferline in folweardich doarp west. It lei op in wier, oan de ûnderrin fan De Hunze, dat no pleatslik de Kromme Raken neamd wurdt. It doarp hie in tsjerke dy't wierskynlik út de 12e iuw datearre. De tsjerke is yn 1811 ôfbrutsen. De plattegrûn fan de tsjerke is op de wier oanjûn.

It iennige wat oerbleaun is fan it eardere doarp is it âlde tsjerkhôf; fan it hôf rint in ''Lijkenlaantje'' nei Groot Maarslag.

## It tsjerkhôf

Ofbyld:Klein Maarslag - ingang kerkhof.jpg | Yngong
Ofbyld:Klein Maarslag - omtrek kerk.jpg | Omtrek fan de eardere tsjerke. In part fan de sarken lizze noch binnen de omtrek.
Ofbyld:Klein Maarslag - graven.jpg | Grêven, rjochts ien út 1609.