open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Foarâlden

**Foarâlden** of **foarâlders** (meastal wurdt de meartalsfoarm oanholden) binne de minsken fan wa't men ôfstammet. Dêrta hearre jins âlden, pake en beppe, oerpake en -beppe en betoerpake en -beppe, mar yn 'e regel wurdt der mei dizze oantsjutting ferwiisd nei in ûnbeskaat tal generaasjes yn it (fiere) ferline fan jins famylje. It begryp dat tsjinsteld is oan foarâlden is neiteam, dat alle ôfstammelingen omfiemet. De famyljebân tusken foarâlden en harren neiteam is altyd lineêr, sûnder sydsprongen; in neef fan jins heit of in omke kin dus net jins foarâlder wêze, of it moat wêze dat sa'nent, bygelyks troch in houlik of oare seksuële relaasje mei jins mem ek jins heit is. 

Men is in bloedsibbe fan in oare persoan as men mei him of har in mienskiplike foarâlder hat. Dat jildt net inkeld foar minsken, mar ek foar bisten. De evolúsjeteory is derop basearre dat ferskillende bistesoarten weromgeane op in mienskiplike foarâldersoarte, en dat frijwol alle libben op 'e Ierde (útsein beskate baktearjes)  úteinlik weromgiet op ien oanbegjin. As men derfan útgiet dat elts fan jins foarâlden op mar ien inkele manear oan jin besibbe is, ferdûbelet it tal fan jins foarâlden mei eltse generaasje: men hat 2 âlden, 4 pakes en beppes, 8 oerpakes en -beppes, 16 betoerpakes en -beppes, en sa fierder. Yn 'e praktyk is lykwols dúdlik dat de grutte mearderheid fan 'e foarâlden mearfâldich oan jin besibbe binne, bygelyks om't in oeroeroerâldomke oan heitekant ek yn 'e famylje fan jins mem yntroud is. Wat fierder oft men yn it ferline weromgiet, wat mear oft men sokke 'krúsferbinings' tsjinkomme sil.

Yn guon kultueren leaut men dat jins foarâlden út it hjirneimels wei harren ôfstammelingen hoedzje en noedzje. Dat idee hat yn dy kultueren ornaris oanlieding jûn ta in aspekt fan natoerreligyen dat foarâldenferearing neamd wurdt, wêrby't de foarâlden njonken de goaden fereare en oanbean wurde en offerjeften ûntfange, of sels it plak fan 'e goaden hielendal oernommen hawwe. Foarâldenferearing is sadwaande in foarm fan fergoading fan minsklike persoanen. Dit ferskynsel komt bygelyks sterk foar yn guon lannen yn Súdeast- en East-Aazje, lykas Fjetnam en Sina, al hat it kommunistyske rezjym fan 'e Folksrepublyk Sina war dien om 'e praktyk út te rûgjen. Ek by in grut tal tradisjonele lânseigen Afrikaanske en Yndiaanske kultueren nimt foarâldenferearing in wichtich plak yn.
Bloedsibskip

**Bloedsibskip** of **bloedbesibskip** is de oantsjutting foar de besibskip tusken ferskillende persoanen fan ien en deselde famylje dy't fan deselde ôfstamming binne en dêrmei biologyske foarâlden gemien hawwe. Dat slút dus skoan-, styf-, pleech- en adopsjefamylje út. In synonym foar bloedsibskip is **konsanguiniteit**, fan it Latynske **, dat letterlik "it hawwen fan mienskiplik bloed" betsjut.

In protte lannen nimme omskriuwings fan gradaasjes fan bloedsibskip yn 'e wet op, mei as doel om it near te lizzen op houliken tusken lju dy't te nau oaninoar besibbe binne, lykas bruorren en susters of neven en nichten. Soms wurde net inkeld houliken mar sels seksuële relaasjes tusken sokke nauwe bloedsibben ferbean en/of strafber steld. Yn Nederlân binne allinnich houliken tusken earstegraads famyljeleden (nammentlik tusken bruorren en susters, en tusken âlden en bern) en guon twaddegraads famyljeleden (tusken pakes en pakesizzers, en tusken beppes en beppesizzers) by wet ferbean.

Yn 1970 is yn Nederlân it ferbod op houliken tusken guon twaddegraads famyljeleden (tusken omkes en omkesizzers, en tusken muoikes en muoikesizzers) en treddegraads famyljeleden (tusken neven en nichten) opheft. Seksuële relaasjes tusken earstegraads famyljeleden wurde beskôge as ynsest, mar dat is op himsels net strafber salang't it om frijwillich yn sa'n relaasje tastimmende folwoeksenen giet. Sadree't der lykwols minderjierrigen by belutsen binne, wurdt it in foarm fan bernemisbrûk.

Behalven foar it houliksrjocht en om seksuële relaasjes tusken famyljeleden te regulearjen, wurde regels oangeande bloedsibskip ek brûkt yn it erfrjocht, om by it ûntbrekken fan in dúdlike erfgenamt te bepalen wa't rjocht hat op in neilittenskip.
Opfieding

**Opfieding** is in proses wêrby't in persoan (meastal in bern) oantrune en ûnderstipe wurdt ta lichaamlike, emosjonele, sosjale, finansjele en yntellektuële ûntwikkeling, mei as eindoel syn of har selsstannigens as folweardich lid fan in kultuer en maatskippij. By bern wurdt de opfieding ek wol it **grutbringen** of **opbringen** neamd en omfiemet it ek algemiene fersoarging troch it bieden fan iten en drinken, klean en ûnderdak. It grutbringen wurdt ornaris dien troch de âlden, en duorret fan 'e berte ôf oant de folwoeksenens berikt is, yn 'e regel rûchwei achttjin jier.

As it goed is, wurdt it bern yn dy perioade foarme nei de algemien jildende noarmen en wearden fan syn of har kultuer, en sosjalisearre sadat hy of sy produktyf mei oare leden fan 'e maatskippij fan dy kultuer omgean kin. It krekte aard fan 'e opfieding ferskilt lykwols fan kultuer ta kultuer, en dêrnjonken besteane der binnen ien kultuer ek grutte ferskillen as men histoaryske tiidrekken mei-inoar ferliket, om't de filosofy fan de opfieding troch de iuwen hinne oanhâldend bleatsteld west hat oan feroaring. De wittenskipsdissipline dy't him dwaande hâldt mei de stúdzje fan opfieding hjit opfiedkunde of pedagogyk.

De opfieding kin beskôge wurde as in soarte fan oplieding foar it libben. Njonken de âlden drage in grut tal oaren oan 'e opfieding fan ien bern by, wêrûnder pakes en beppes, omkes en muoikes, babysitters, meiwurkers fan 'e kres of it pjutteboartersplak, ûnderwizers op 'e basisskoalle, leararen op 'e middelbere skoalle, dosinten en perfesters yn it heger ûnderwiis, ensfh., mar ek jeugdfreonen en âldere bern dy't as foarbyld tsjinje. It primêre fermidden fan 'e opfieding is foar de measte bern it gesin, en dêrbinnen nimme soms âldere bruorren of susters in diel fan 'e opfieding fan 'e jongere bern op har.

As in folwoeksene him net oan 'e algemien aktseptearre omgong mei oaren hâldt, en om dy reden in nije opfieding kriget, wurdt oer it algemien sprutsen fan **weropfieding**. Soks bart ornaris yn 'e finzenis of in oare strafynrjochting dêr't sokke persoanen tsjin harren wil fêstholden wurde. Hoewol't yn Nederlân en de measte oare lannen de finzenisstraffen dy't oplein wurde kinne, benammen rjochte binne op ferjilding, binne ornaris beslist ek weropfiedingseleminten yn 'e straffen bemjukse. Yn Nederlân hat men dêrfoar de eufemistyske oantsjutting 'tarieding op 'e weromkear yn 'e maatskippij' betocht. De term 'weropfieding' wurdt ek wol yn ûneigentlike sin brûkt foar yndoktrinaasje fan dissidinten yn diktatueren, wêrfoar't dyselden dan fêstholden wurde yn penitinsjêre weropfiedingsynstellings.
Nekrology

In **nekrology**, fan it Grykske νεκρος, *nekros* ("lyk") en -λογία, *-logia* ("ferhanneling" of "betooch"), is in koarte biografy fan in persoan dy't (meastal koartby) ferstoarn is. Sokke libbensbeskriuwings wurde gauris pleatst yn kranten of tydskriften. De skriuwer fan in nekrology wurdt in **nekrolooch** neamd, mar sa'nent is almeast sjoernalist fan berop.

It skriuwen fan in nekrology is tiid en oandacht foar nedich, benammen as it giet om in ferneamd persoan. De fernijde omstannichheden moatte wier bard en korrekt werjûn wêze, en kinne dêrom net op los praat basearre wurde. Om't stjergefallen faak ûnferwachts komme, en der dan net in soad tiid beskikber is om djipdollend ûndersyk nei de persoan yn kwestje te dwaan (de nekrology moat ommers by foarkar al de oare deis yn 'e krante ferskine), fersinne nekrologen har soms.

Sa ferskynden fan 'e Amerikaanske skriuwer Mark Twain en fan 'e Sweedske ûndernimmer Alfred Nobel nekrologyen wylst se noch libben en wol wiene. Twain fûn it wol in goede grap, en die de legindarysk wurde útspraak: "*The report of my death was greatly exaggerated.*" ("It ferslach fan myn ferstjerren wie sterk oerdreaun.") Nobel lies yn 'e krante hoe't der oer him as útfiner fan it dynamyt oardiele waard, en besleat syn reputaasje te ferbetterjen troch de Nobelprizen yn te stellen.

Om sokke fersinnen foar te kommen, is it gebrûklik dat nekrologyen al skreaun wurde as de persoan yn kwestje noch libbet (mar al wol op jierren rekket). Se lizze dan soms jierrenlang 'op 'e planke' foar't se ôfprinte wurde kinne. As har yn 'e tuskentiid nije wichtige feiten foardogge, moat de tekst oanpast wurde.
Peter Hollestelle

**Peter Hollestelle** (De Haach, 1943) is in Nederlânsk sjonger. Hy siet yn de bands Peter And The Blizzards en The Flag en makke ek soloplaten. Hy is de broer fan sjongster Conny Vandenbos.

It bekendst waard er yn 1979 as sjonger fan de studiogroep Cashmere; hy song tegearre mei Jody Pijper it nûmer *Love's what I want*, dat yn dat jier in grutte hit waard.  

## Diskografy
### Albums
*1976: *Hollestelle*
*1977: *Step By Step*

## Keppeling om utens
*Hollestelle op muzykensyklopedy.nl
Calw (stêd)

**Calw** is in plak en gemeente yn de Dútske dielsteat Baden-Württemberg. It is de Kreisstadt fan de lânkring Calw.

Calw leit yn it súdwesten fan Dútslân yn it noarden fan it Swarte Wâld.

## Yndieling
De gemeente Calw bestiet út 13 ferskillende Stadtteile: Altburg, Oberriedt, Speßhardt, Spindlershof, Weltenschwann, Calw, Alzenberg, Heumaden, Wimberg, Hirsau, Ernstmühl, Holzbronn en Stammheim.

## Geografy
Cawl leit yn 'e delling fan it rivierke de Nagold op in hichte tusken 330 en 630 meter boppe seenivo. De histoaryske stêd leit west fan it rivierke, de nijere stedsdielen ûntwikkelje har op 'e hellings. Oare rivierkes yn 'e gemeente binne de Tälesbach, de Ziegelbach, de Wurstbrunnenbach, de Schießbach, de Schlittenbach en de Schweinbach. Yn it noardlike gemeentegebiet oan 'e westlike helling fan 'e delling fan 'e Nagold leit de *Bruderhöhle* (de Bruorregrot). 

Yn Calw lizze twa natoergebieten: de 'Gültlinger en Holzbronner Heiden' om it stedsdiel Holzbronn en de 'Würm-Heckengäu' om it stedsdiel Stammheim.

## Berne yn Calw
* Hermann Hesse (1877 - 1962), skriuwer/dichter
* Ulrich Rülein von Calw (1465 – 1523), humanist en dokter
* Heinz Wolfgang Schnaufer, piloat

## Ofbylden

Calw Schwarzwald.jpg|It sintrum fan Calw.
Calw - Marktplatz - Stadtkirche 02 ies.jpg|Stadtkirche.
Calw-nikolauskapelle.jpg|De Nikolauskapel.
Calw nikolausbruecke.jpg|De Nikolausbrêge oer de Nagold.
Famke

In **famke** of **fanke** is in jonge minske fan it froulik geslacht. Dizze term wurdt algemien brûkt foar froulike bern oant likernôch 15 jier, mar ek foar jongfolwoeksenen oant rûchwei 20 jier. Dêrnei wurdt deselde persoan omskreaun as in frou. Yn it spraakgebrûk fan 'e âlderein op jierren kin lykwols eltse frou oant wol 50 jier in 'fanke' wêze. Yn ferhâlding ta har âlden is in famke in dochter. As meartalsfoarm wurdt njonken **famkes** ek wol **fammen** brûkt. De dêrby hearrende inkeltalsfoarm 'faam' is lykwols fierhinne foarbeholden oan 'e betsjuttings "húshâldster" of "tsjinstfaam" en "famke mei wa't men ferkearing hat". In **wyldkat** (ek wol bekend ûnder de Ingelsk oantsjutting *tomboy*) is wyld, lossinnich famke.

De manlike wjergader fan in famke is in jonge. It dúdlikste ferskil tusken in famke en in jonge wurdt foarme troch harren útwindige geslachtsorganen: in famke hat in fagina, wylst in jonge oer in penis en testikels beskikt. Sekundêre geslachtsskaaimerken, lykas (foar famkes) boarsten, in koartere lichemslingte, rûnere foarmen en dêrtroch minder sichtbere spieren, folle minder lichemshier en in heechtoaniger stim, dogge har pas yn 'e puberteit foar, rûchwei tusken de 12 en 16 jier. It is lykwols mooglik dat, los fan harren lichaamlike geslacht, ynterseksuële bern mei ambiguë geslachtsdielen en biologysk manlike transseksuële bern (lykas Jazz Jennings) ek klassifisearre wurde as famke of harsels as sadanich identifisearje. 

Jonges en famkes wurde yn in protte minsklike kultueren ferskillend grutbrocht by wize fan tarissing foar harren takomstige rol as folwoeksen lid fan 'e maatskippij. Dêrby krije jonges yn 'e regel mear kânsen en genietsje se mear frijheden as famkes. Troch it feminisme hat de frouljusemansipaasje yn 'e Westerske maatskippij sûnt de 1960-er jierren grutte stappen foarút dien, mar likegoed besteane ek dêr noch dúdlike ferskillen yn 'e opfieding fan jonges en famkes. Sa wurde jonges en famkes faak ferskillend klaaid (jonges yn broeken en famkes yn rokken of jurken), en krije se oar boartersguod (jonges boartersguodauto's en famkes poppen). Teffens bestiet der in dúdlik ferskil op it mêd fan kleur, wêrby't benammen rôze beskôge wurdt as in kleur foar famkes. Faak wurde de kleuren rôze en ljochtblau brûkt om famkes, resp. jonges oan te jaan, bgl. yn 'e kleur fan 'e rûgeltsjes dy't by de berte fan it bern brûkt wurde foar op 'e poppebak.

Yn net-Westerske kultueren is it ferskil yn opfieding tusken jonges en famkes faak noch folle útsprutsener. Yn it foarste plak wurdt net selden oan famkes safolste minder wearde hechte as oan jonges, dat se al foar harren berte bleatsteane oan geslachtsselektive abortus, en nei de berte mooglik sels oan ynfantiside. Under de opfieding komt it foar dat famkes, oars as jonges, net swimme of hielendal net bûtendoar boartsje meie, en dat oan harren ûnderwiis en oplieding ûntholden wurdt. Dêropta steane famkes faak bleat oan praktiken as frouljusbesnijenis, bernemisbrûk, bernehouliken, twongen houliken, ferkrêfting (net inkeld út lust, mar bgl. ek fanwegen dingen as de fammesuveringsmyte), tinerswierwêzen, earwraak en soms berneprostitúsje en/of bernepornografy.
David Weber

* David Weber (muzikant) (1913-2006), Amerikaansk klarinettist
* David Ollier Weber (1938), Amerikaansk sjoernalist en publisist
* David J. Weber (1940-2010), Amerikaansk skiedkundige
* David Weber (skriuwer) (1952), Amerikaansk skriuwer
* David P. Weber (19??), Amerikaansk amtner en klokkelieder
Priya Price

**Priya Price**, echte namme ûnbekend (Albuquerque (Nij-Meksiko), 29 april 1992), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd etnysk komôf. Har artystenamme wurdt ek wol misstavere as Prya Price. Hja sette yn 2015 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry.

## Libben en karriêre
Priya Price waard yn 1992 berne yn Albuquerque, yn 'e Amerikaanske steat Nij-Meksiko. Hja makke yn 2015 mei 23 jier har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn in fyftjintal pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as New Sensations en Girlfriends Films. Se hat lykwols mear yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Brazzers, Naughty America en PornPros. Price wurdt fertsjintwurdige troch it ympressariaat Hussie Models LLC fan Riley Reynolds, dat fêstige is yn North Miami Beach, yn Floarida.

## Lichemsskaaimerken
Priya Price is fan Latino, Afro-Amerikaansk en Angelsaksysk&nbsp;Amerikaansk komof, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 57&nbsp;kg, en kupmaat 36DD, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Hja hat in tatoeaazje mei û.m. it sinnesymboal út 'e flagge fan Nij-Meksiko op 'e foarside fan har lofterheup. Ofsjoen fan 'e gatsjes troch har earlellen hat se gjin piercings.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Priya Price yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Priya Price yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Priya Price op ''FreeOnes''
Trilogy

In **trilogy**, fan it Grykske τρι-, *tri-* ("trije"), en -λογία, *-logia* ("ferhanneling" of "betooch"), is in rige fan trije wurken op it mêd fan 'e skiene keunsten, dy't mei-inoar ferbûn binne en sjoen wurde kinne as ien inkeld lang wurk of as trije losse mar nau besibbe wurken. Soms wurdt dit wurd ferbastere ta de kontaminaasje 'triology', wat in net-besteand wurd is. Trilogyen komme benammen foar yn 'e literatuer, op it mêd fan 'e film en ek wol oangeande fideospultsjes. Yn 'e skilderkeunst sprekt men yn 'e regel net fan in trilogy, mar fan in trijelûk. Soms wurdt ek yn 'e klassike muzyk wol sprutsen fan in trilogy. Analooch oan in trilogy wurdt in searje fan twa wurken wol in duology neamd, ien fan fjouwer wurken in tetralogy, ien fan fiif wurken in pentalogy, ien fan seis wurken in heksalogy en ien fan sân wurken in heptalogy.

Yn 'e literatuer komme trilogyen frij algemien foar as trijedielige romansearjes, mar se binne benammen wiidferspraat yn 'e literêre sjenres fan 'e fantasy en science fiction. Ien fan 'e bekendste literêre trilogyen is *[[The Lord of the Rings]]*, fan 'e Ingelske fantasy-skriuwer J.R.R. Tolkien, dat útinoar falt yn 'e trije dielen *[[The Fellowship of the Ring]]*, *[[The Two Towers]]* en *[[The Return of the King]]*. Tolkien hie syn magnum opus trouwens yn 'e foarm fan ien lang wurk publisearje wollen, mar syn útjouwer Allen & Unwin oertsjûge him derfan dat it oangeande ferkeap ferstanniger en oangeande kosten foardieliger wie om it boek yn trijen te spjalten. Lykwols hold Tolkien oan syn dea ta fol dat de *The Lord of the Rings* gjin trilogy wie (wylst it wol deeglik oan 'e definysje foldocht fan in wurk dat yn trije dielen útjûn is).

Oare foarbylden fan literêre trilogyen binne de ''Thessaly''-trilogy fan Jo Walton (besteande út 'e romans *[[The Just City]]*, *[[The Philosopher Kings (roman)|The Philosopher Kings]]* en *[[Necessity]]*); de Trojaanske trilogy (of *Troy*-trilogy) fan David Gemmell (*Lord of the Silver Bow*, *Shield of Thunder* en *Fall of Kings*) en de *Phèdre*-trilogy fan Jacqueline Carey (*Kushiel's Dart*, *Kushiel's Chosen* en *Kushiel's Avatar*). Op it mêd fan 'e film kinne as foarbylden fan in trilogy neamd wurde ''The Lord of the Rings''-filmtrilogy fan regisseur Peter Jackson: *[[The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring]]*, *[[The Lord of the Rings: The Two Towers]]* en *[[The Lord of the Rings: The Return of the King]]*. In oar foarbyld is de filmtrilogy *[[Trois Couleurs]]*, fan 'e Poalske regisseur Krzysztof Kieślowski, mei de films *[[Trois Couleurs: Bleu]]*, *[[Trois Couleurs: Blanc]]* en *[[Trois Couleurs: Rouge]]*. In foarbyld fan in muzikale trilogy is *[[Trionfi]]* fan Carl Orff.
Tetralogy

In **tetralogy**, fan it Grykske τετρα-, *tetra-* ("fjouwer"), en -λογία, *-logia* ("ferhanneling" of "betooch"), is in searje fan fjouwer wurken op it mêd fan 'e skiene keunsten (benammen yn 'e literatuer, as fjouwerdielige romansearje), dy't mei-inoar ferbûn binne en sjoen wurde kinne as ien inkeld lang wurk of as fjouwer losse mar nau besibbe wurken. De term is oarspronklik ôfkomstich út it teäter fan it âlde Atene, dêr't toanielskriuwers op 'e toanielwedstryd fan it jierlikse Feest fan Dionysus altyd fjouwer besibbe wurken op ien jûn opfiere lieten: trije trageedzjes en in saterspul.

Njonken de term tetralogy wurdt foar sa'n fjouwerdielige searje ek wol de algemienere oantsjutting **kwartet** brûkt. De term **kwadrilogy**, krekt as kwartet basearre op it Latynske foarheaksel *quadri-* ("fjouwer") ynstee fan it Grykske *tetra-*, waard foar it earst optekene yn 1865, en wurdt tsjintwurdich benammen op it mêd fan films brûkt. Analooch oan in tetralogy wurdt in searje fan twa wurken wol in duology neamd, ien fan trije wurken in trilogy, ien fan fiif wurken in pentalogy, ien fan seis wurken in heksalogy en ien fan sân wurken in heptalogy.

Foarbylden fan literêre tetralogyen kinne bygelyks fûn wurde yn it wurk fan 'e ferneamde Ingelske toanielskriuwer William Shakespeare. Dy skreau twa (nammeleaze) tetralogyen, wêrfan't de earste de toanielstikken *[[Hindrik VI (toanielstik), Diel 1|Hindrik VI, Diel 1]]*, *[[Hindrik VI (toanielstik), Diel 2|Hindrik VI, Diel 2]]*, *[[Hindrik VI (toanielstik), Diel 3|Hindrik VI, Diel 3]]* en *[[Richard III (toanielstik)|Richard III]]* omfiemet, en de twadde bestiet út 'e stikken *[[Richard II (toanielstik)|Richard II]]*, *[[Hindrik IV (toanielstik), Diel 1|Hindrik IV, Diel 1]]*, *[[Hindrik IV (toanielstik), Diel 2|Hindrik IV, Diel 2]]* en *[[Hindrik V (toanielstik)|Hindrik V]]*. Foarbylden fan resinter datum binne de ''Sharing Knife''-tetralogy fan 'e Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold (besteande út 'e romans *[[The Sharing Knife: Beguilement|Beguilement]]*, *[[The Sharing Knife: Legacy|Legacy]]*, *[[The Sharing Knife: Passage|Passage]]* en *[[The Sharing Knife: Horizon|Horizon]]*), *The Aldabreshin Compass*, fan Juliet E. McKenna (*Southern Fire*, *Northern Storm*, *Western Shore* en *Eastern Tide*) en de *Rigante*-searje fan David Gemmell (*Sword in the Storm*, *Midnight Falcon*, *Ravenheart* en *Stormrider*).

Ek yn 'e muzyk wurdt de term tetralogy wol brûkt. Sa wurdt bygelyks faak nei de operasyklus *[[Der Ring des Nibelungen]]*, fan 'e Dútske komponist Richard Wagner, ferwiisd as in tetralogy, besteande út 'e dielen *[[Das Rheingold]]*, *[[Die Walküre]]*, *[[Siegfried (opera)|Siegfried]]* en *[[Götterdämmerung (opera)|Götterdämmerung]]*.
Jonge

In **jonge** is in jonge minske fan it manlik geslacht. Dizze term wurdt algemien brûkt foar manlike bern oant likernôch 15 jier, mar ek foar jongfolwoeksenen oant rûchwei 20 jier. Dêrnei wurdt deselde persoan omskreaun as in man. Yn it spraakgebrûk fan 'e âlderein op jierren kin lykwols eltse man oant wol 50 jier in 'jonge' wêze. Yn ferhâlding ta syn âlden is in jonge in soan. As it om in jonge jonge giet, sprekt men mei in ferlytsingsfoarm ek wol fan in **jonkje** of (argaysk) **boaike**.

Dy lêste foarm komt fan **boai**, in argaysk synonym foar 'jonge', dat by foarkar mei brekking útsprutsen wurdt as [bṷai̭] ("bû-aai"), al wurdt [boəi̭] ("boai") ek tastien. Dit wurd is besibbe oan it Eastfryske *boi*, it Ingelske *boy* en it Sweedske *pojke*. Hoewol't de etymology obskuer is, komt it wierskynlik fuort út in earder Anglo-Frysk **bō-ja*, dat "bruorke" of "jongere broer" betsjut hawwe soe, in ferlytsingsfoarm fan it noch wer eardere Germaanske **bō-* ("broer"), dat wer fuortkommen wêze soe út it Proto-Yndo-Jeropeeske **bhā-* of **bhāt* ("broer" of "heit"). Ut dyselde woartel komt ek it Flaamske *boe* ("broer") fuort, it *boa* ("broer") út beskate Noarske dialekten, en troch de reduplisearre fariant **bō-bō* ek it Aldnoarske *bófi* en Nederlânske *boef* ("smjunt", "krimineel") en it Dútske *Bube* ("knaap", "smjunt"). It wurd 'boai' komt yn it Frysk ek foar yn it sprekwurd "boai is baas", dat safolle sizze wol as 'it bern regearret' of 'de ûnderhearrige hat it foar it sizzen'.

De froulike wjergader fan in jonge is in famke. It dúdlikste ferskil tusken in jonge en in famke wurdt foarme troch harren útwindige geslachtsorganen: in jonge hat in penis en testikels, wylst in famke oer in fagina beskikt. Sekundêre geslachtsskaaimerken, lykas (foar jonges) gruttere lichemslingte, sichtberder spieren, gruttere hiergroei oer frijwol it hiele lichem, it groeien fan burd en snor en in leechtoaniger stim, dogge har pas yn 'e puberteit foar, rûchwei tusken de 12 en 16 jier. It is lykwols mooglik dat, los fan harren lichaamlike geslacht, ynterseksuële bern mei ambiguë geslachtsdielen en biologysk froulike transseksuële bern ek klassifisearre wurde as jonge of harsels as sadanich identifisearje. Jonges en famkes wurde yn in protte minsklike kultueren ferskillend grutbrocht by wize fan tarissing foar harren takomstige rol as folwoeksen lid fan 'e maatskippij. Dêrby krije jonges yn 'e regel mear kânsen en genietsje se mear frijheden as famkes. 


File:Puppetry.jpg|In groep jonges boartet mei poppen yn Dútslân
File:Montera picona.JPG|In jonge yn Astuerje, Spanje
827 f.Kr.

## Foarfallen
### [[Mesopotamië]]
*Yn Assyrje begjint Assur-dan-apal in boargeroarloch tsjin syn heit, Salmanasser III. De ein fan dy kriich wie om 820 f.Kr.

## Berne

## Ferstoarn
Kazankatedraal (Sint-Petersburch)

De **Katedraal fan Us Leaffrou fan Kazan** of, yn 't koart, de **Kazankathedraal** (Russysk: Казанский собор; *Kazanskaja sobor*) is in russysk-otterdokse tsjerke oan 'e Nevski Prospekt yn Sint-Petersburch.

## De bou

De katedraal waard tusken 1801 en 1811 yn opdracht fan tsaar Paul I boud en ferfong in tsjerke, dy't wijd wie oan 'e berte fan 'e Hillige Jongfaam. It ûntwerp fan 'e katedraal wie ôfkomstich fan 'e arsjitekt Andrei Voronichin en is ynspirearre op 'e Romeinske Sint-Piter. Alhoewol't de Russysk-Otterdokse Tsjerke de plannen ôfkarde om in op in katolike basilyk ynspirearre tsjerke te bouwen yn 'e doedestiidske haadstêd fan Ruslân, hie it ûntwerp de stipe fan it hôf.

Karakteristyk oan 'e tsjerke is de 111 meter lange kolonnade mei 96 pylders, dy't yn in bôge it plein foar in part omklammet. De troch rôze pylders droegen tsjerke is binnen rûm, mar tsjuster en wurdt ferljochte troch grutte kroanluchters. De ûnbidich grutte brûnzen doarren binne ien fan 'e trije replika's fan de doopkapel fan  e domtsjerke fan Florence. Oan 'e ikoanen hawwe de bêste russyske skilders út dy tiid wurke. De ikonostase bleau mar foar in diel bewarre.

## Skiednis
Nei't yn 1812 Napoleon Ruslân binnenfoel, socht maarskalk Michail Kûtûzov help by Us Leaffrou fan Kazan, oan wa't de tsjerke wijd wie. Doe't de oarloch oer wie, moast de katedraal yn it foarste plak in monumint wurde ta oantinken fan 'e Russyske oerwinning op Napoleon. Kûtûzov soe sels yn 1813 yn de katedraal byset wurde. Twa jier letter waarden de kaaien fan santjin stêden en acht fêstings út Jeropa oerbrocht en yn 'e sakristy fan de tsjerke ophongen. De twa bylden fan Kûtûzov en Barclay de Tolly foar de katedraal binnen in ûntwerp fan Boris Orlovski út 1837.

De earste politike demonstraasje fan Ruslân, de Kazan-demonstraasje, fûn yn 1876 foar de katedraal plak. Nei de Oktoberrevolúsje waard de katedraal ûnteigene en sletten foar de earetsjinst. Yn 1932 krige it in nije bestimming as in Museum fan de Skiednis fan Religy en Ateïsme. It duorre oant 1998 ear't it gebou wer brûkt waard, dêr't de bou foar ornearre wie. 

Yn 2002 waard de katedraal oan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke werom jûn.

## Ofbylden

GRM Inv. J-3177.jpg|*Marije*
GRM Inv. J-3182.jpg|*Jehannes (de Evangelist)*
GRM Inv. J-3181.jpg|*Mattéus*


GRM Inv. J-3179.jpg|*Markus*
St Luke the Evangelist.jpg|*Lukas*

Alle skilderijen binne fan de hân fan Vladimir Borovikovski.

## Keppeling om utens
*  Side Steatsmuseum Sint-Isaäk Katedraal
Trije-ienheidskatedraal (Sint-Petersburch)

De **Katedraal fan 'e Trije-ienheid** (Russysk: Троицкий собор; *Troitski sobor*) is in yn empirestyl boude Russysk-otterdokske katedraal yn Sint-Petersburch. De monumintale tsjerke waard tusken 1828 en 1835 boud troch de arsjitekt Vladimir Stasov.

## Skiednis en beskriuwing
De tsjerke waard tusken 1828 en 1835 yn 'e grûnfoarm fan in Gryksk krús boud en bekroand mei in grutte koepel yn it midden en fjouwer lytsere boppe de earms fan it bouwurk, dy't yn in blauwe kleur mei gouden stjerren útfierd binne. De bekroaning fan 'e fiif koepels is in typysk Russyske tradysje yn 'e tsjerkebou en symbolisearret Kristus en de fjouwer evangelisten. De fjouwer portiko's binne klassisistyske tafoegings. 

Doedestiids hie elk rezjimint fan de keizerlike garde in eigen katedraal. Foar it Izmailovski-rezjimint waard dat de Trije-ienheidskatedraal. In grutte floed yn 1824 soarge foar sa'n soad skea, dat de earste Trije-ienheidskatedraal ferfongen wurde moast troch in nije. Tsaar Nikolaas I joech opdracht ta de bou hjirfan. 

Nei de oktoberrevolúsje waard yn 1922 yn it ramt fan 'e konfiskaasje fan tsjerklike guod de katedraal plondere fan alle rykdommen. De katedraal kaam doe yn hannen fan de Libbene Tsjerke, in ôfsplitsing fan 'e Russysk-Otterdokske Tsjerke, dy't gearwurke mei de bolsjewistyske oerheid en op underdielen ôfwykte fan 'e otterdokse lear. Yn 'e tiid fan Stalin's Grutte Terreur waard de katedraal yn 1938 dochs noch sletten. Nei de Twadde Wrâldoarloch moast de katedraal renovearre wurde. It gebou waard doe brûkt troch it Ministearje fan Post en Telekommunikaasje.

Yn 'e simmer fan 1990 waard it gebou werom jûn oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke.

## Brân

Om de katedraal werom te bringen yn 'e steat fan foar de revolúsje, waard der yn 2004 úteinset mei in restauraasje. By dy restauraasje ûntstie op 25 augustus 2006 op ien fan 'e stellings om 'e grutte koepel brân. De brân krige al gau grip op 'e grutte koepel, dy't ta de grutste houten koepels fan Jeropa heart. Ien fan 'e lytsere koepels stoarte yn en de trije oaren waarden troch it fjoer oantaaste. 

De skatten yn 'e tsjerke koene gelokkich op 'e tiid feilich steld wurde, net yn 't lêste plak troch passanten dy't de mouwen opstrûpten. De skea oan 'e katedraal wie lykwols grut en waard op meardere miljoenen euro's rûsd. Tsjin 'e ein fan it jier 2007 wie de skea wer ferholpen. De folsleine restauraasje fan 'e katedraal waard yn 2010 foltôge.
## Keppeling om utens
*  Side Katedraal fan de Trije-ienheid
Slûpfeart

De **Slûpfeart** is in feart yn Snits, dy't de De Geau ferbynt mei de Wâldfeart. De feart leit by de A7 lâns. Troch de ferbining is it mûglik om fan de Wâldfeart nei Drylts te farren sûnder troch de binnenstêd te hoegen. Yn 2005 is it projekt goedkard, en op 15 oktober 2015 waard de feart iepene. Oer de feart lizze de Houten Brêgen: *Dúvelsrak* en *Krúsrak*, plus noch in tal lytsere brêgen.
Keningsbrêge (Snits)

De **Keningsbrêge** is in brêge in Snits, oer de noardrin fan de Stedsgrêft. De brêge ferbinet it Martiniplein mei de Westersingel.

De brêge waard yn likernôch 1881 oanlein, dat de namme *Keningsbrêge* ferwiist nei Kening Willem III. De brêge wie oanlein as ferbining mei de Stasjonstrjitte nei it takomstige Stasjon Snits. Ek kaam der sa in maklikere tagong ta de Gemeentlike HBS Snits. Foar de oanlis fan de brêge hie de Stedsgrêft iepen west tussen de Noarderpoartsbrêge en de Westerpoartsbrêge.

Om't dizze rin fan de Stedsgrêft net sa drok wie, waard in fêste brêge oanlein, mei in getten izeren brêgelining dy't der hieltiten noch is. It weidek is op de hichte fan de strjitte lein. It is dêrmei ien fan de leechste brêgen fan Snits, wat noch mear sa wie yn de tiid dat der in gaspiip ûnder hong. Om't de noardrin fan de Stedsgrêft net sa drok is, is dy lykwols gauris part fan de Alvestêdetocht. Fanwege dat de brêge net heech is, kin der iis ûnder lizze mar moat der al klune wurde.

## Sjoch ek
* Brêgen yn Snits
Fulton (Illinois)

**Fulton** is in stedsje yn it noardwesten fan de steat Illinois yn de Feriene Steaten.

Fulton leit op de eastigge fan de Mississippy. Op de westigge, yn de steat Iowa, leit de folle gruttere stêd Clinton.

## Skiednis
Fulton is mids 19e iuw troch in Ierske ymmigrant stichte, mar hat fral ynwenners dy't fan Nederlânske ymmigranten ôfstamje.

## Mûne
Fulton is yn de omkriten bekend fan syn *Authentic Dutch Windmill*. Dy mûne is de nôtmûne *De Immigrant* dy't dêre yn 1999/2000 boud waard troch in Nederlands molemakkersbedriuw. De mûne wurdt troch frijwilligers yn it wurk holden.

## Ferneamde bewenners
* Jack Reagan, heit fan presidint Ronald Reagan
* Nelle Wilson Reagan, mem fan Ronald Reagan

## Keppeling om utens
* Fulton's Dutch Windmill "De Immigrant", skiednis en fotoos.
Smolny-kleaster (Sint-Petersburch)

It **Smolny-kleaster** (Russysk: Смольный монастырь; *Smolny monastyr*) of it **Smolny-kleaster fan 'e Opstanning** is in Russysk-otterdokse katedraal oan 'e Neva yn it Russyske Sint-Petersburch. De gebouwen om 'e katedraal hinne wiene oarspronklik bedoeld om in kleaster te wurden (dêrfandinne de namme fan it kompleks), mar troch omstannichheden is dat nea wat wurden.

## Skiednis
It kleaster waard boud foar Elisabeth, de dochter fan Peter de Grutte, dy't feroardield waard non te wurden om't har de troan ynearsten ûntsein waard. In súksesfolle steatsgreep kearde foar Elisabeth de kânsen. Ivan VI waard ôfset en Elisabeth waard tsarina ynstee fan non. Hja boude fierder oan it kleaster dêr't hja nea yn wenje soe. 

De yn wyt en blauwe kleuren útfierde kleastertsjerke wurdt beskôge as ien fan 'e masterwurken fan 'e Italjaanske arsjitekt Francesco Bartolomeo Rastrelli, dy't ek it Winterpaleis op 'e nij ûntwurp. De arsjitekt liet dêrnjonken it Katarinapaleis yn Tsarskoje Selo en it Grutte Paleis yn Peterhôf en mannich oare grutte monuminten yn Sint-Petersburch bouwe.

De katedraal waard tusken 1748 en 1764 boud. Yn 1751 briek der oarloch út mei Prusen en brek oan jild soarge dat de bou mar stadich eine. It kleaster soe de heechste klokketoer fan Sint-Petersburch krije, mar de dea fan tsarina Elizabeth ferhindere de bou dêrfan. Katarina folge Elizabeth op en hja moast neat ha fan 'e barokke styl. Al gau rekke it jild foar de bou op. Sadwaande wie Rastrelli net yn steat om de ûnbidich hege klokketoer fan 140 meter heech te bouwen. Ek wie der gjin jild mear om it ynterieur te foltôgjen. 

Yn 1835 soarge Vasily Stasov foar it foltôgjen fan it ynterieur yn neo-klassisistyske styl, sa't dat doe yn 'e moade wie. Op 22 july 1835 waard de katedraal ynwijd. It haadalter waard opdroegen oan 'e Opstanning fan Kristus en de beide sydalters oan Marije Magdalena en Elisabet.  

De katedraal waard troch de bolsjewistyske autoriteiten yn 1923 ûnthillige en sletten. It bouwurk waard plondere en rekke yn ferfal. Yn 1982 krige de eardere katedraal de bestimming fan konsertgebou. Tsjintwurdich is de katedraal noch jimmeroan as konsertgebou yn gebrûk. Yn 'e oare kleastergebouwen binne kantoaren en oerheidsynstellings fêstige. Ek brûkt de Universiteit fan Sint-Petersburch in tal gebouwen om de katedraal hinne. It bekende Smolny-ynstitút waard ferneamd nei it kleaster.

## Keppeling om utens
*  Skiednis fan it kleaster
Mir

* Mir (hearsker), in hearser yn Britsk-Ynje.
* Mir (romtestasjon), in Sovjet-romtestasjon.
* Mir (mienskip), in foarm fan selsbestjoer yn Russyske boeremienskippen (obsjtsjina's) yn de 19e iuw.
* Mir (skip, 1987), in Russysk sylskip.
* Mir (Wyt-Ruslân), histoarysk stedsje yn Wyt-Ruslân.
* MIR (partij), ôfkoarting fan *Mouvement des Indigènes de la République*, in yn 2005 troch Sadri Khiari en Houria Bouteldja oprjochte radikaal-islamityske beweging yn Frankryk.
* MIR; de artystennamme fan Mirjam Timmer.
Phil Bloom

**Phil Bloom** (Berkel en Rodenrijs, 27 novimber 1945) is in Nederlânsk keunstnares.

Yn 1965 sette se út ein mei in stúdzje oan de Keninklike Akademy fan Byldzjende Keunsten yn De Haach, mar nei ien jier hold se dêr op om oan de ek yn De Haach festige Frije Akademy fierder te studearjen. Fan 1967 oant 1974 studearre Bloom oan de Rietveldakademy yn Amsterdam. Yn har iere karriêre tekene se ûder oare foar it studinteblêd Propria Cures en wurke se oan ôftitelings fan films. Om har tritichste hinne ferfear se foar fiif jier nei New York en dêrnei hat se ek noch in tal jierren yn Yndia wenne.

## Hoepla
Mids jierren sechtich waard Phil Bloom opnaam yn 'Fluxus', in tige alternative artistyke beweging. Fluxus hie ûnder mear it doel en brek troch de 'boargerlike sleauwens' fan de mienskip en brûkte Phil dêrfoar as 'brekizer'.

Op 9 oktober 1967 ferskynde de doe 21-jierrige Phil Bloom neaken yn it VPRO-programma *[[Hoepla]]*, in paadsljochtsjende primeur foar de Nederlânske telefyzje. It barren joech in soad opskuor en late sels ta  keamerfragen yn de Twadde Keamer en it helle de ynternasjonale parse. Playboy publisearre in ynterview mei har yn de útjefte fan oktober 1968 mei de kop "TV's first nude". 

Phil Bloom hie har oars al earder yn 1967 neaken fotografearje litten, nammentlik foar it stânbyld fan *[[het Lieverdje]]*, op it Spui yn Amsterdam. Fierder spile Phil yn 1968 neaken yn de mislearre film *Professor Columbus*, mei Jeroen Krabbé as hippy-kening.

Dêrnei hie Phil har nocht fan it publike omtinken foar allinne har neakenens. Se hat yn de jierren santich sels noch prosedearre on in útjouwer te behinderjen om oan dy ôfbyldings te fertsjinjen. Yn 1997 siet se wol opnij yn de reiden stoel fan eartiids op de eksposysje *Bloomrijk Vlechtwerk* yn Noardwâlde.

## Keppelings om utens
* Offisjeel webstee
* Hoepla 4 teruggevonden! Verboden VPRO-uitzending na veertig jaar voor het eerst te zien  Berjocht 4 jannewaris 2008, VPRO
Lemsterbrêge

De **Lemsterbrêge** of *Lemsterdykbrêge* is in brêge yn Snits, oer de súdrin fan de Stedsgrêft. De brêge ferbynt de Heechein (Snits) mei de Lemsterwei.

De brêge, in baskúlbrêge, is yn 1964/65 oan lein. Foar dy tiid lei hjir in draaibrêge. Dy brêge waard betsjinne fan de stêd út, mei de súdtoer fan de Wetterpoarte as brêgewippershúske. De nije brêge hat it brêgewippershúske lykwols op de fiere wâl.

Op likernôch itselde stee lizze al brêgen sûnt healwei de 17e iuw. Yn dy tiid wie der lykwols noch net in dyk nei De Lemmer; de âldere brêgen joegen tagong ta de Klokslach fan Snits. Foar de tiid dat hjir de earste brêge oanlein waard, wienen de Noarderpoartsbrêge en de Easterpoortsbrêge de ienichste lânferbiningen foar Snits. Hjoeddedei is de súdrin fan de Stedsgrêft in ferbining mei brêgen dy't iepen kinne, dat de Lemsterbrêge is it begjin fan de ferbining fan De Geau nei de Wâldfeart en de Houkesleat.

Bûten it drokke farseizoen wipt de brêgewipper fan de Lemsterbrêge ek de Wâldfeartbrêge.

## Sjoch ek
* Brêgen yn Snits
Bovrup

**Bovrup** is in plak yn de Deenske regio Súd-Denemarken, gemeente Aabenraa. 

It plak is fral bekend as wenplak fan dokter Frits Clausen, dy't ûnder de besetting fan 1940-1945 lieder fan de DNSAP, Deenske Nasjonaal Sosjalistyske Arbeider Partij (*Dansk National Socialistisk Arbejder Parti*) wie.
Duology

In **duology**, in gearstalling fan it Latynske *duo-* ("twa") en it Grykske -λογία, *-logia* ("ferhanneling" of "betooch"), is in rige fan twa wurken op it mêd fan 'e skiene keunsten, dy't mei-inoar ferbûn binne en sjoen wurde kinne as ien inkeld lang wurk of as twa losse mar nau besibbe wurken. Duologyen komme benammen foar yn 'e literatuer, as twadielige romansearjes, en soms op it mêd fan 'e film. Yn 'e skilderkeunst sprekt men yn 'e regel net fan in duology, mar fan in twalûk. Analooch oan in duology wurdt in searje fan trije wurken in trilogy neamd, ien fan fjouwer wurken in tetralogy, ien fan fiif wurken in pentalogy, ien fan seis wurken in heksalogy en ien fan sân wurken in heptalogy.

Yn 'e literatuer komme duologyen gauris ta stân om't in wurk te lang is om yn ien bân út te jaan. foarbylden fan duologyen út 'e literatuer binne *[[The Sarantine Mosaic]]* fan Guy Gavriel Kay, besteande út 'e boeken *[[Sailing to Sarantium]]* en *[[Lord of Emperors]]*, de saneamde Grykske duology fan David Gemmell, besteande út *Lion of Macedon* en *Dark Prince*, de *Cyteen*-duology fan C.J. Cherryh, besteande út 'e romans *Cyteen* en *Regenesis*, en de *Santa Olivia*-duology fan Jacqueline Carey, besteande út *Santa Olivia* en *Saints Astray*.
Heksalogy

In **heksalogy**, fan it Grykske ἑξα-, *hexa-* ("seis"), en -λογία, *-logia* ("ferhanneling" of "betooch"), is in searje fan seis wurken op it mêd fan 'e skiene keunsten, dy't mei-inoar ferbûn binne en sjoen wurde kinne as ien inkeld lang wurk of as seis losse mar nau besibbe wurken. Heksalogyen komme benammen foar yn 'e literatuer, as romansearjes fan seis boeken. Analooch oan in heksalogy wurdt in searje fan twa wurken wol in duology neamd, ien fan trije wurken in trilogy, ien fan fjouwer wurken in tetralogy, ien fan fiif wurken in pentalogy en ien fan sân wurken in heptalogy. It wurd 'heksology' waard ynsafier bekend yn 1859 foar it earst brûkt troch Frânske dichter, skriuwer en literatuerkritikus Théophile Gautier. In foarbyld fan in heksalogy út 'e moderne literatuer is de *Firekeeper Saga* fan Jane Lindskold, dy't bestiet út 'e romans *Through Wolf's Eyes*; *Wolf's Head, Wolf's Heart*; *The Dragon of Despair*; *Wolf Captured*; *Wolf Hunting*; en *Wolf's Blood*.
Pentalogy

In **pentalogy**, fan it Grykske πεντα-, *penta-* ("fiif"), en -λογία, *-logia* ("ferhanneling" of "betooch"), is in searje fan fiif wurken op it mêd fan 'e skiene keunsten, dy't mei-inoar ferbûn binne en sjoen wurde kinne as ien inkeld lang wurk of as fiif losse mar nau besibbe wurken. Pentalogyen komme benammen foar yn 'e literatuer, as romansearjes fan fiif boeken. Analooch oan in pentalogy wurdt in searje fan twa wurken wol in duology neamd, ien fan trije wurken in trilogy, ien fan fjouwer wurken in tetralogy, ien fan seis wurken in heksalogy en ien fan sân wurken in heptalogy.

Yn 'e Westerske literatuer is de âldste pentalogy de *[[Torah]]*, besteande út 'e fiif earste boeken fan 'e joadske Bibel: *[[Genesis (bibelboek)|Genesis]]*, *[[Exodus (bibelboek)|Exodus]]*, *[[Leviticus]]*, *[[Numeri]]* en *[[Deuteronomium]]*. De fiiffâldige struktuer komt ek werom yn it wurk fan 'e ferneamde Ingelske toanielskriuwer William Shakespeare, dy't, lykas alle toanielstikken út syn tiid, opdield binne yn fiif bedriuwen.

Foarbylden fan pentalogyen út 'e moderne literatuer binne de *Chanur*-searje fan C.J. Cherryh (besteande út: *The Pride of Chanur*, *Chanur's Venture*, *The Kif Strike Back*, *Chanur's Homecoming* en *Chanur's Legacy*); de *Paladin's Legacy*-rige fan Elizabeth Moon (besteande út: *Oath of Fealty*, *Kings of the North*, *Echoes of Betrayal*, *Limits of Power* en *Crown of Renewal*); de *[[Vatta's War]]*-searje, ek fan Moon (besteande út: *[[Trading in Danger]]*, *[[Moving Target (roman fan Elizabeth Moon)|Moving Target]]*, *[[Engaging the Enemy]]*, *[[Command Decision (roman fan Elizabeth Moon)|Command Decision]]* en *[[Victory Conditions]]*); en de *Tales of Einarinn*-rige fan Juliet E. McKenna (besteande út: *The Thief's Gamble*, *The Swordsman's Oath*, *The Gambler's Fortune*, *The Warrior's Bond* en *The Assassin's Edge*).
Heptalogy

In **heptalogy** (net te betiizjen mei hepatology, in tûke fan 'e genêskunde), is in searje fan sân wurken op it mêd fan 'e skiene keunsten, dy't mei-inoar ferbûn binne en sjoen wurde kinne as ien inkeld lang wurk of as sân losse mar nau besibbe wurken. It wurd komt fan it Grykske ἑπτα-, *hepta-* ("sân"), en -λογία, *-logia* ("ferhanneling" of "betooch"). Heptalogyen komme benammen foar yn 'e literatuer, as romansearjes fan sân boeken. Analooch oan in heptalogy wurdt in searje fan twa wurken wol in duology neamd, ien fan trije wurken in trilogy, ien fan fjouwer wurken in tetralogy, ien fan fiif wurken in pentalogy en ien fan seis wurken in heksalogy.

In foarbyld fan in heptalogy út 'e moderne literatuer is de *Familias Regnant*-rige fan Elizabeth Moon, besteande út 'e romans: *Hunting Party*, *Sporting Chance*, *Winning Colors*, *Once a Hero*, *Rules of Engagement*, *Change of Command* en *Against the Odds*. In oar foarbyld is de *[[Harry Potter]]*-rige fan J.K. Rowling, besteande út: *[[Harry Potter and the Philosopher's Stone]]*, *[[Harry Potter and the Chamber of Secrets]]*, *[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]*, *[[Harry Potter and the Goblet of Fire]]*, *[[Harry Potter and the Order of the Phoenix]]*, *[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]]* en *[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]*.
Romansearje

In **romansearje** of **romanrige** is in boekesearje fan romans of novelles dy't byinoar hearre, soms oanfolle mei koarte ferhalen. Yn 'e regel giet it dêrby om romans dy't deselde haadpersoan(en) hawwe of ek wol oer romans dy't deselde setting of tiidline diele. Meastal wurde romansearjes skreaun troch ien en deselde auteur, mar it komt ek foar dat ferskillende skriuwers gearwurkje oan ien rige, dy't dan wol publisearre wurdt troch ien inkele útjouwerij. Romansearjes komme in protte foar yn sjenrefiksje, lykas detektives, science fiction, fantasy of westerns, en teffens op it mêd fan berneboeken.

It kin wêze dat in romanrige ien lang ferfolchferhaal foarmet, wêrby't de ûnderskate romans beslist yn ien beskate folchoarder lêzen wurde moatte, om't men in stik fan it ferhaal mist as men in diel oerslacht, en der neat fan begrypt as men midden yn 'e searje begjint mei lêzen. Searjes fan dat soarte binne bgl. *[[The Sharing Knife]]* fan Lois McMaster Bujold, de ''Foreigner''-searje fan C.J. Cherryh en de *[[Harry Potter]]*-rige fan J.K. Rowling. It komt lykwols ek in protte foar dat de ôfsûnderlike dielen fan in romansearje fierhinne op harsels steane en los faninoar of yn in willekeurige folchoarder lêzen wurde kinne, om't der mar komselden nei eardere foarfallen ferwiisd wurdt en de personaazjes frijwol gjin karakterûntwikkeling trochmeitsje. Foarbylden fan sokke searjes binne de *Miss Marple*-detektiveromans fan Agatha Christie en de berneboeken fan *[[De Kameleon]]*-searje, fan H. de Roos. Guon searjes sitte wat tusken dy beide ekstremen yn, mei't der wol karakterûntwikkeling plakfynt en der ferwizings nei eardere ferhalen opnommen binne, dy't lykwols net steurend wurkje en de útkomst fan eardere ferhalen net ferklappe (behalven dan fansels it feit dat de haadpersoan dy aventoeren oerlibbe hat). Soksoarte searjes binne bgl. de ''Vorkosigan''-kroniken, fan Lois McMaster Bujold, en de ''Mercy Thompson''- en ''Alpha and Omega''-searjes fan Patricia Briggs.

Foar searjes fan beskate oantallen romans besteane aparte nammen: in searje fan twa boeken wurdt in duology neamd, ien fan trije boeken in trilogy, ien fan fjouwer boeken in tetralogy, ien fan fiif boeken in pentalogy, ien fan seis boeken in heksalogy en ien fan sân boeken in heptalogy. Soms wurde ek non-fiksje-wurken yn searjefoarm publisearre. Om dat te beneamen wurdt de term **boekerige** of **boekesearje** brûkt, dy't breder is as romanrige of romansearje.
Britney Spring

**Britney Spring**, echte namme ûnbekend (yn Ruslân, 6 septimber 1988), is in rêstend Russysk neakenmodel en pornografysk aktrise fan etnysk Russysk komôf. Hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Britney, Britney S., Brittany, Brittany Spring, Alisa, Anna Kinsky, Annie, Camilla, Chennin, Madeleine Dixon en Sima. Spring sette yn 2008 útein mei in wurkpaad yn 'e pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2015 beëinige se har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Britney Spring waard yn 1988 earne yn Ruslân berne. Yn 2008 makke se mei tweintich jier har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se neitiid yn krapoan fyftich pornofilms spile, wêrby't se har benammen talei op it sjenre fan 'e lolitapornografy. Se wurke yn Jeropa û.m. foar it Sweedske Private-label en foar de Nederlânsk studio Video Art Holland.

Spring wie lykwols ek yn 'e Amerikaanske pornoyndustry aktyf, dêr't se meiwurke oan produksjes fan sokke foaroansteande labels as New Sensations, Evil Angel, Digital Sin, Devil's Film en Adam & Eve. Teffens wie se wol yn 't spier foar pornowebsiden op it ynternet, yn 't bysûnder foar Reality Kings. Njonken har aktearwurk posearre Spring ek wol as neakenmodel foar neaken- en pornoblêden. Yn 2015 loek se har út 'e pornoyndustry werom.

## Lichemsskaaimerken
Britney Spring is blank, mei brune eagen en blûn hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 53&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 34D. Se hat gjin piercings, útsein troch har earlellen, en likemin hat se tatoeaazjes.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Britney Spring yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Britney Spring yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Britney Spring op ''FreeOnes''
Searje

"**Searje**" (fan it Latynske *series*, in ferbûging fan *serere*, "gearfoegje" of "bine") of "**rige**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Media
* boekesearje, in rige byninoar hearrende boeken
** romansearje, in rige byinoar hearrende romans
* fideospultsjesearje, in rige byinoar hearrende fideospultsjes
* filmsearje, in rige fan byinoar hearrende films
* podcastsearje, in rige byinoar hearrende podcasts
* radiosearje, in radioprogramma yn 'e foarm fan in ferfolchsearje
* stripsearje, in rige byinoar hearrende stripboeken, of in fúljeton yn in stripblêd
** mangasearje, in rige byinoar hearrende manga-útjeften
* tillefyzjesearje, in tillefyzjeprogramma yn 'e foarm fan in ferfolchrige
* websearje, in ynternetprogramma yn 'e foarm fan in ferfolchsearje

## Wittenskip
* searje (botany), in taksonomyske rang yn 'e botany tusken skaai en soarte
* searje (stratigrafy), In ûnderferdieling fan in geologyske rotslaach

## Sjoch ek
*duology
*trilogy
*tetralogy
*pentalogy
*heksalogy
*heptalogy
Wurkpaad

In **wurkpaad** of **karriêre** (fan it Frânske *carrière*, mei deselde betsjutting, hoewol oarspronklik "striidperk" of "rinbaan") is de rige fan maatskiplike posysjes dy't men efterinoar beklaait (en jins ûntjouwing binnen dy posysjes) ûnder jins wurksume libben. In wurkpaad begjint mei it ôfrûnjen fan jins oplieding en it oanslutende betrêdzjen fan 'e arbeidsmerk, en einiget as men mei pinsjoen giet. Dêrnjonken wurdt benammen de oantsjutting 'karriêre' yn it deistich taalgebrûk ek wol assosjearre mei it hawwen fan in wurkpaad wêrby't men dernei stribbet en beklim de maatskiplike ljedder, lykas yn 'e gearstalling 'karriêrefrou', dat in frou mei in karriêre is dy't hegerop wol, yn tsjinstelling ta in húsfrou (dy't gjin karriêre hat), of ien dy't poer foar de ynkomsten heale dagen wurket en dêr tefreden mei is.