open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cor Boonstra

**Cor Boonstra** (Ljouwert, 7 jannewaris 1938 - Amsterdam, 24 maaie 2025) wie in Nederlânske bestjoerder, ûndernimmer en topfunksjonaris. 

## Biografy
Boonstra wie soan fan in molkboer út in reade folksbuert yn Ljouwert. Mei syn heit stapte Cor út de PvdA doe't dy ûnder Den Uyl en Nieuw Links te links fûn waard. Doe't er sechtjin jier wie stoppe hy mei syn stúdzje oan de HBS doe't er fan skoalle stjoerd wie. Om syn eagen waard er net talitten ta se seefeartskoalle en meunstere oan as matroas op de feart nei de West. Letter kaam er yn tsjinst by Unilever, dêr't hy ûnder mear wurke oan de omfoarming fan it Unileverûnderdiel *de Zuivere Handel Maatschappij* ta *[[SRV-wein|SRV]]*. Yn 1974 stapte hy oer nei Sara Lee, dêr't hy úteinlik foarsitter fan de ried fan bestjoer waard.

Op âldjiersdei yn 1993 stapte hy op by Sara Lee. Begjin 1994 waard hy troch destiidsk Philips topman Jan Timmer nei de ried fan bestjoer fan Philips N.V. helle om ûnder mear in nije ympuls te jaan oan de merknamme Philips. Boonstra wie ferantwurdlik foar de *Let's make things better*-kampanje. Twa jier nei syn yntsjinstreding by Philips waard Boonstra de opfolger fan Timmer as bestjoersfoarsitter. Hy wie bestjoersfoarsitter oant 2001. Hy waard opfolge troch Gerard Kleisterlee. Under lieding fan Boonstra ferfiiffâldige de beurswearde van Philips. Boppedat ferhuze it haadkantoar fan Philips ûnder syn bewâld fan Eindhoven nei Amsterdam en waarden ûnderdielen as BSO/Origin en PolyGram ferkocht. Yn 2000 waard Boonstra keazen ta Topman fan it Jier.

### Persoanlik
Cor Boonstra wie troud mei Hansje Boonstra-Raatjes. Yn 1998 oerlibbe hja amper in ûntfiering. Boonstra hie doe al in ferhâlding mei Sylvia Tóth. Inkele jierren letter kaam Boonstra yn opspraak omdat hy yn it jier 2000 hûnderttûzenen euro’s fertsjinne hie mei de hannel yn oandielen Endemol, dêr't Sylvia Tóth lid fan de ried fan kommissarissen wie, flak foardat de oername fan Endemol troch it Spaanske Telefónica bekend makke waard. Inkele moannen letter waard Cor Boonstra ek beskuldige fan it net melden fan hannel yn oandielen Ahold, dêr't hy sels kommissaris wie. Cor Boonstra waard oanklage foar hannel mei foarkennis. Foar de hannel yn Ahold waard hy feroardield ta in boete fan 135.000 euro, foar de hannel yn oandielen Endemol waard hy frijsprutsen. It Iepenbier Ministearje gie tsjin de útspraak yn heger berop. Foar it heger berop kaam it Iepenbier Ministearje mei nij bewiismateriaal. Op freed 19 novimber 2004 begûn it heger berop. Wer wie Cor Boonstra net by de sitting oanwêzich, dit ta argewaasje fan de rjochters. Op 10 desimber waard Cor Boonstra opnij frijsprutsen fan hannel mei foarkennis troch gebrek oan bewiis. It fermogen fan Cor Boonstra wurdt neffens it tydskrift Quote rûsd op 90 miljoen euro.

Boonstra ferstoar op 24 maaie 2025 yn de âldens fan 87 jier yn Amsterdam.
List Pim Fortuyn

De **List Pim Fortuyn** (**LPF**) (offisjele namme: *Politieke Vereniging "Lijst Pim Fortuyn"*) wie in politieke partij yn Nederlân. Sûnt 30 novimber 2006 is de partij net mear fertsjintwurdige yn de Twadde Keamer en sûnt juny 2007 net mear yn de Earste Keamer. De List Pim Fortuyn is lanlik op 1 jannewaris 2008 opheft, al hawwe guon gemeenteriedsfraksjes letter har termyn wol ûnder dizze namme ôfmakke of fuortset. 

De LPF waard yn febrewaris 2002 troch Pim Fortuyn oprjochte, neidat hy troch Leefbaar Nederland ûntslein wie. 

## Fertsjintwurdiging
Twinte

**Twinte** (Nedersaksysk: *Tweante*, *Twente*) is in goa yn it easten fan Nederlân, dat it eastlike diel fan de provinsje Oerisel beslacht, mei it by Gelderlân hearrende Rietmolen. De bewenners hjitte *Twintenaren* of (ynformeel) *Tukkers*. Yn it westen en noarden grinzet it oan de ek Oeriselske goa Sallân (wêrby't de Regge by Nijverdal de grins foarmet), yn it suden oan de Achterhoeke (provinsje Gelderlân), yn it súdeasten oan de Dútske Kreis Borken en yn it easten en noarden oan de ek Dútske Greefskip Bentheim, dêr't de Dinkel as natuerlike grins beskôge wurdt.

## Etymology
Yn âlde geskriften is Twinte efterelkoar werom te finen as *Tuianti* (797), *Tueanti* (799), *Thuehenti* (851), *Tuente* (11e iuw) en op it lêst Twente of Twenthe.
Foar de ôfkomst fan dy namme binne twa teoryen gongber. De earste en âldste giet werom oant de 16e iuw doe't Twinte identifisearre waard as it wengebiet fan de Germaanske stam de Tubanten dy't bekend wie út de Romeinske âldheid.
De twadde teory is basearre op de gelikenis tusken de nammen Twente en Drinte. Sa't de namme Drinte ôflaat is fan it telwurd *trije*, wurdt by Twente tocht oan it wurd *twa*. Foar de alfte of tolfte iuw grinzen de goaen Drinte en Twinte noch oan elkoar.
Johan Sippo van Harinxma thoe Slooten (1848-1904)

**Johan Sippo baron van Harinxma thoe Slooten** (Beetstersweach 16 febrewaris 1848 - De Haach, 4 april 1904) wie boargemaster fan Ljouwert en De Haach.

J.S. van Harinxma is de soan fan Maurits Pico Diderick en jonkfrou Clara Feyona van Eysinga. Yn 1868 begjint hy oan in stúdzje rjochten oan de Universiteit fan Leien. Nei syn promoasje wurdt hy abbekaat. Hy boasket op 8 july 1874 mei Anna Clara Electa Walburga barones Collot d'Escury. 
  
## Karriêre
It jonge span fêstiget him yn Ljouwert, dêr't hy by it provinsjaal gerjochtshof fan Fryslân en de arrondissemintsrjochtbank abbekaat wurdt, jierren as rjochter-plakferfanger.

Se krije dêr trije bern, dy't allegear mei in Harinxma boaskje:
* Mr. Maurits Johan Pico Diederik (28 Augustus 1875) boasket mei Clara Feyona van Harinxma, (Beetstersweach, 7 maaie 1874);
* Maria, (4 novimber 1876) boasket mei Mr. Albertus van Harinxma (Beetstersweach, 4 maaie 1872); 
* Clara Feyona, (12 augustus 1878 - 1929) boasket mei Mr. Pieter Albert Vincent van Harinxma, sûnt 1911 kommissaris fan de Keninginne yn Fryslân. Hy is bysetten yn it grêf fan de famylje Collot d'Escury yn Minnertsgea.

Ek it ûnderwiis lûkt him oan. Hy wurdt skoalopsjenner yn it arrondissemint Beetstersweach en lid fan de *commissiën* op it leger- en middelber ûnderwiis. 

Yn 1879 wurdt hy troch de liberale kiesferiening kandidaat foar de gemeenteried yn Ljouwert steld en as lid fan de ried keazen. Hy wurdt jierren efterelkoar keazen oan de ein fan syn termyn. 

Yn 1886 ferskynt in berjocht yn de Leeuwarder Courant dat learlingen fan it gymnasium en de Rykshegereboargerskoalle in keatsferiening oprjochte is mei de namme "Greate Hantsje" nei de ferneamde keatser Johannes Nijdam. Harinxma sit yn it bestjoer. Noch datselde jier wurdt de namme feroare yn *Leeuwarder Kaatsvereeniging Greate Hantsje*.

Yn 1892 wurdt Harinxma boargemaster fan Ljouwert as ferfanging fan Pieter Lycklama à Nijeholt, dy't boargemaster fan Rotterdam wurdt. Yn maart kundiget hy yn de Ried oan dat Ljouwert dat jier besocht wurde sil troch twa keninginnen: de 12-jierige keninginne Wilhelmina en har mem de keningin-regintesse Emma. De keninginnen bliuwe fiif dagen útfanhúzjen yn it keninklik paleis oan it Hofplein, dat kening Willem III yn 1880 oan it ryk ôfstien hat om as amtswente fan de kommissaris fan de kening(inne) te brûken.

Op 25 maaie 1898 wurdt hy beneamd as boargemaster fan De Haach.Hy lit de Amsterdamske Veerkade mei har ferlinging, Stille Veerkade en de dêrop útkommende Paviljoensgracht dimpe. It stedsbestjoer wol sa fan de stonkerij en de syktes ôfkomme, mar boumaster C. H. Peters is der poer op tsjin. De Amsterdamse Veerkade is fan 1640. Dêr wei gie in pakskûtetsjinst nei Amsterdam en dit hie in soad wolfeart nei De Haach brocht.

Boargemaster Van Harinxma ferstjert yn 1904 yn De Haach en wurdt opfolge troch Emile Claude Sweerts de Landas Wyborgh.
Oranienburg (konsintraasjekamp)

**Oranienburg** wie in nazikonsintraasjekamp yn de gemeente Oranienburg sa'n 30 km benoarden Berlyn. It wie ien fan de earste kampen dy't boud waarden, yn 1933, koart skoft nei de machtsoername troch Adolf Hitler. It kamp soe lykwols net lang bestean, al yn 1934 giet it wer ticht. De sluting wie nei de machtsoername fan de SS op de SA en de dêrnei folgjende sintralisaasje fan de kampen. Yn 1936 bouden de Nazy's Konsintraasjekamp Sachsenhausen in tal kilometer noardeastlik fan Oranienburg.

## Skiednis
Op 21 maart 1933, waard in âlde brouwerij, midden yn Oranienburg, troch it 208e rezjymint fan de SA omboud ta in kamp foar 700 finzenen en 14 bewakers. Rillegau waard it kamp erkend troch de steat. De measte finzenen wienen leden fan de KPD (Dútske Kommunistyske Partij). Nei july kamen dêr leden fan de sosjaal-demokratyske partij by, en alle fijanige eleminten dy't gearspand hienen tsjin Adolf Hitler, sa as âld-partijleden.

Simmer 1933 ferdûbele it tal finzenen nei 1400, it tal beweitsers (noch altyd SA-mannen) gie omheech nei 170. Yn de mande mei de pleatslike plysje en oerheid soargen sy foar it beweitsjen fan it kamp. De measte finzenen kamen út Berlyn en it kamp fan Potsdam, dat koart dêrfoar sletten wie. Totaal sieten sa'n 3000 minsken fêst yn Oranienburg, wêrfan 3 froulju wiene. Fan dy 3000 binne der 16 fermoarde troch de bewakers.

Yn de begjindagen fan it kamp waarden de finzenen twongen om te wurkjen oan de barakken fan it kamp, om mear finzenen oan te kinnen. Letter waarden sy brûkt by it bouwen en fannijs opmeitsjen fan de ynfrastruktuer fan Oranienburg: foar de swiere, ientoanige arbeid dêroan anneks, sa as it oanlizzen fan it spoar en diken, it oanlizzen fan wetterlieding en it kapjen fan beammen. Guon finzenen waarden brûkt om yn Börnicke in *SA-Gruppenführerschule* te bouwen. It libben fan de finzenen wie hurd en sy wienen oerlevere oan it goedachtsjen fan harren beweitsers, fral de leden fan de *Joadske kompanjy*.

Op 13 july 1934 waarden de lêste finzenen oerbrocht nei konsintraasjekamp Lichtenberg. Dat barde nei de Röhm-putsch, doe't de SS it kommando fan de SA oernaam. Under leiding fan kampynspekteur Theodor Eicke namen 150 SS'ers it kamp oer en waard it in reservekamp, om by need te brûken. It kamp waard ferneatige yn de oarloch en it pún waard brûkt by it fannijs bouwen fan it doarp sels. Sadwaande waard it kamp fergetten; yn 1960 waard der in kazerne fan de *[[Volkspolizei]]* boud, mei in lyts tinkteken dêrfoar.

## Keppeling om utens
*  Ynternetútstalling oer de skiednis fan - en politike finzenen yn KZ Oranienburg
Sybout Jacob Nijdam

**Sybout Jacob Nijdam** (Frjentsjer, 3 septimber 1905 - 15 oktober 2005) wie in keatspionier en ûnderwiisman. 

Lanlik hie Nijdam bekendheid troch syn fernijende ideeën op ûnderwiisgebiet  Yn Fryslân is Nijdam foaral bekend wurden troch syn ynset en leafde foar it keatsen. Nijdam hat yn 1930 yn de striid fan de PC mei it Keatsbûn om it behâld fan de PC in belangrike rol spile. Nijdam wie troud mei Afke Riemke Hilarides (1908-1997), dochter fan PC-kening (1887, 1888 en 1889) en PC-skiedsrjochter Lammert Skeltes (1868-1934). 

Nijdam waard yn 1933 ûnderwizer te Wervershoof. Hy hie ek niget oan de keatserij dêr en troch syn tadwaan keatsten op 22 july 1934 twa (sterke) Frjentsjerter en twa Wervershoofster partoeren op de Fryske en ‘Hollânske’ manier tsjininoar yn Wervershoof. It wie ien fan de earste earste kearen dat Fryske keatsers nei West-Fryslân gongen te keatsen. Al yn 1888 hiene twa Andykster partoeren oan de PC meidien.Nijdam is yn keatsrûnten ek bekend wurden fanwegen syn keatsgedichten, dy’t er en as jongeman (yn ûnder mear de Franeker Courant) en as âlde baas (yn Wis-In) publisearre hat, mar hy dichte, faak op boartlike toan, syn libben lang oer folle mear: it famyljelibben, freonen, kunde en kollega’s, it wurk, de Fryske taal, it libben en de minsken yn serviceflat *De Rekere*, dêr’t er de lêste fyftjin jier fan syn libben wenne hat.
 
Yn 2004 hawwe Nijdam syn bern foar ‘familie en goede vrienden’ yn eigen behear in kar út it wurk fan har heit útjûn, ûnder de titel: *Uit het Leven van een Gelegenheidsdichter; gedichten en liederen van Sybout Nijdam*.
Roland Kortenhorst

**Roland Werner François Kortenhorst** (Eindhoven, 14 juny 1958) is in Nederlânsk ûndernimmer en earder politikus. Hy wie foar it Christen-Democratisch Appèl (CDA) fan 23 maaie 2002 oant 3 septimber 2008 lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal.

Roland Kortenhorst folge syn middelbere skoaloplieding oan it Sint Stanislas College yn Delft. Hy studearre fan 1976 - 1984 skipsbou en skipfeartkunde oan de Technyske Hegeskoalle yn Delft (de hjjoeddeiske Technyske Universiteit Delft) en folge fan 1985 - 1988 in jûnoplieding bedriuwskunde oan de Akademy foar Bedriuwskunde fan de Ryksuniversiteit Grins. Hy wurke as direkteur fan ferskate bedriuwen yn de skipfeartsektor, ûnder mear twa Fryske skipswerven.

By de Twadde Kamerverkiezingen 2002 waard Kortenhorst keazen yn it parlemint. Hy wie foar syn fraksje wurdfierder op it mêd fan definsje en hâlde him dwaande mei it yndustrybelied. By de ferkiezings fan 2003 en 2006 waard hy werkeazen. Troch syn Keamerlidmaatskip wie hy ek lid fan de Parlemintêre Assemblée fan de NAVO.

Neist syn parlemintêre wurk is Kortenhorst bestjoerslid fan de 'Feriening âld-leden S.G. 'William Froude', foarsitter-tsjerkefoud fan de Nederlânsk Herfoarme Gemeente De Jouwer en lid fan it bestjoer fan de Stichting BOS (Bedriuws Untwikkeling Skipsbou).

Op 3 septimber 2008 ferliet Kortenhorst de Twadde Kamer om in eigen loftfeartbedriuw op te setten, Sky-taxi.eu. Dit bedriuw waard yn jannewaris 2010 lykwols fallyt ferklearre.

Sûnt 2009 is Kortenhorst aktyf yn de belangenbehertiging. Hy is foarsitter fan de brancheferiening Binnenfeart Branche Uny (BBU), dy't ûnder syn lieding oprjochte waard fanút Kantoar Binnenfeart.
Op de algemiene ledegearkomst fan FOSAG op 27 novimber 2009 yn Noordwijkerhout waard Kortenhorst ta nije FOSAG-foarsitter keazen. Yn maaie 2011 trede hy dêrnei ôf fanwege omstannichheden yn de priveesfear.

Neist dit wurk hat Kortenhorst yn 2010 in Switsersk-Nederlânsk lobby- en belangenbehertigingskantoar opsetten. It kantoar yn De Haach sit rjocht foar de Twadde Keamer oer.

## Persoanlik
Roland Kortenhorst wennet op De Jouwer. Hy is troud en hat trije bern. Kortenhorst is in achterneef fan Jules Kortenhorst, destiids ek lid fan de Twadde Keamer nammens it CDA. Eartiidsk foarsitter fan de Twadde Keamer Rad Kortenhorst is in âldomke fan him. Kortenhorst heart ta de Protestantske Tsjerke yn Nederlân.
Tony van der Meulen

**Tony van der Meulen** (De Jouwer, 1946) is in sjoernalist en auteur.

Nei it Gymnasium Alfa yn Snits en de stúdzje Doctoraal Nederlandse Taal- en Letterkunde oan de Ryksuniversiteit Grins (1971) gie Van der Meulen de sjoernalistyk yn. Fan 1971 – 1979 waard er reportaazjeredakteur fan it Nieuwsblad van het Noorden / GPD. Dêrnei wie er fan 1979 oant 1983 sjef opiny by it Utrechts Nieuwsblad. By dizze krante waard er yn 1983 adjunkt-haadredakteur. Yn 1986 – 1990 wie er haadredakteur opinywykblêd De Tijd. Yn 1990 folge de oerstap nei Brabants Dagblad, dêr't er (skriuwend) haadredakteur waard. 

Sûnt 2008 is hy freelance sjoernalist, kollumnist, auteur en debatlieder.

## Bibliografy
* *Het Patent – een familiegeschiedenis* - 2011
* *Het leed dat winkelen heet. Van Anders nog iets?*, oer de teloargong fan de tradisjonele middenstân - 2009
* *Fries in Brabant, Over vreugde en verdriet, woede en verbazing in het dagelijks leven* - 2008
* *De zaadvergadering* - 2006
* *De verzwegen moeder* - 2005
* *De Verzwegen Moeder* - 2005
* *Dansen op de Kwai, Het leven na de Birma-spoorweg* - 2003
* *Anders nog iets?*  - oer syn jeugd op De Jouwer (Utjouwerij L.J. Veen, Amsterdam 2001)
* *Het Uur Van De Muskieten, Een journalistieke zoektocht door Uganda* - 1998
* *Dichtbij, regionale kranten in Nederland* - 1997
* *Oude kerken in Groningen* - 1979
## Oare funksjes
* siktaris fan it Nederlânsk Genoatskip fan Haadredakteuren
* foarsitter fan it Kolleezje fan Haadredakteuren VNU
* foarsitter fan it Kolleezje fan Haadredakteuren Wegener
* Foarsitter stichting ‘lokaalmondiaal’, spesjalisearre yn tredde-wrâld-sjoernalistyk
* Lid redaksje fan De Avondeditie yn de Verkadefabriek yn Den Bosch
* Bestjoerslid NVJ
Petrus Johannes Vegelin van Claerbergen

**Petrus Johannes Vegelin van Claerbergen** (De Jouwer, 7 augustus 1845 – De Haach, 24 july 1918) wie in hoftsjinner en lange tiid direkteur fan it Kabinet fan de Keninginne.

Jonkhear P.J. Vegelin van Claerbergen waard berne as soan fan it Twadde-Keamerlid jonkhear P.B.J. Vegelin van Claerbergen (1808-1879) en dy syn earste frou, jonkfrou A. van Beyma (1815-1851). Hy bleau frijfeint.

Hy wie yn de jierren 1867-1870 luitenant-op-see twadde klasse. Yn 1875 waard hy beneamd ta partikulier sekretaris fan kening Willem III wat hy bleau oant 1879. Dêrnei kaam er yn tsjinst fan it 'Kabinet des Konings', dêr't hy yn 1899 direkteur waard; hy bleau dy funkssje hâlden oant 1910. Yn dat lêste jier waard hy beneamd as lid fan de Ried fan Steat yn bûtengewoane tsjinst en bleau dat oant syn ferstjerren. Yn 1875 waard hy beneamd as keamerhear yn bysûndere tsjinst wat er ek oant syn ferstjerren bleau.

## Underskiedings
* Offisier yn de Oarder fan de Ikekroan (1878)
* Ridder fjirde klasse yn de Oarder fan de Gouden Liuw fan Nassau (1880)
* Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw (1890)
* Kommandeur yn de Oarder fan Oranje-Nassau (1902)

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Onsta

**Onsta** (eartiids ek stavere as *Onseda, Onsitha, Onsatha*) is de namme fan in wichtich Frysk haadlingelaach. Hja spilen in wichtige rol yn de 15e iuw. It laach wurdt rekkene ta ien fan de âldste en foarnaamste yn de Grinslanner Ommelannen. 

De earste Onsta dy't neamd wurdt yn skreaune boarnen is Folkmar, hy fertsjintwurdige Hunsingo yn 1325 en 1326. In mooglike pakesizzer fan him wie yn 1364 haadling te Sauwerd. Yn de 15e iuw hearden de Onsta's by de Fetkeapers en wiene tsjinstanners fan de stêd Grins.

De Onsta's wenne op de Onstaborch te Sauwerd.

## Sjoch ek
* Alliearden (Grutte Fryske Oarloch)

## Keppeling om utens
* historische kring ubbega
Talmahûs

**Talmahûs** wie in state yn Feanwâlden, gemeente Dantumadiel. Der binne eins twa Talmahuzen, de iene hjit ek wol "filla de Clerc" en waard letter Talmarêstoarde neamd. Dit hûs stiet skean foar de Skierstins oer en is yn 1958 ôfbaarnd. It oare Talmahûs stie in pear hûndert meter fierder. Talmahûs waard boud yn 1898 troch de aristokraat Pieter de Clerq (1849-1934), in Amsterdamske bankier. It hûs waard boud door de Ljouwerter arsjitekt H.H. Kramer (1850-1934) yn in styl en grutte dy't de wolstân fan de opdrachtjouwer útstrielde. Letter hat der noch in plysjeskoalle yn sitten. It hûs is yn de tachtiger jierren ferboud ta appartemintekompleks en is eigendom fan de wenningkorporaasje "Thuis wonen". It oare Talmahûs wurdt brûkt as dokterswenning. 

## Bewenners
* 1898 Pieter de Clerq
* 1928 ferpleechhûs
Kamp Börgermoor

**Kamp Börgermoor** (Dútsk: *Lager I Börgermoor*) wie it earste fan de fyftjin *[[Iemslânkampen|Emslandlager]]*. Lager I lei sa'n 10 kilometer besúdeasten Papenburg. 

## Skiednis
Kamp Börgermoor waard 1933 boud as finzenekamp ornearre foar tsjinstanners fan it nasjonaalsosjalisme. De fakminsken ûnder de earste finzenen waard hjitten harren eigen kamp te bouwen. De finzenen bouden ek it kamp Esterwegen en moasten it fean yn de omkriten ûntginne. Yn 1934 gong it kamp oer nei justysje. De offisjele list fan Dútske konsintraasjekampen hat kamp Börgermoor ûnder nr 155. Under de Iemslânkampen  is it kamp kend as Lager I Börgermoor. Yn de Twadde Wrâldkriich waarden dêr feroardiele militêren fan de Wehrmacht fêstsetten; letter waard it ek de finzenis fan Franske, Belgyske en Nederlânske fersetsstriders. Ein fan de oarloch wie kamp Börgermoor in ûndersyksfinzenis fan de Wehrmacht. 

De finzenen moasten lang swier wurk dwaan. Se krigen gjin masines om te brûken. Se krigen minne en net genôch klean, min iten en waarden faak mishannele.

Nei de befrijding brûkte justysje it kamp noch in skoft om flechtlingen op te heinen. Yn de sechtiger jierren waarden de barakken ôfbrutsen. Fan it kamp is allinne in tichtmitsele skûlkelder en wat pún oer. In betinkingsplaat mei de tekst 'Nie wieder Faschismus' en in stien mei it 1e kûplet fan it liet 'Die Moorsoldaten' bringe de kamptiid te binnen.

## Deadetal
De fyftjin Emslandlager hawwe sa'n 100.000 kriichsfinzenen en 80.000 politike- en straffinzenen tahâlde moatten. Der wurdt rûsd dat 30.000 fan de finzenen dêr fermoarde is. Foar it grutstepart hawwe dat Russyske kriichsfinzenen west. Dy lizze op njoggen begraafplakken yn massagrêven. Fan in minderheid fan dy hôven is de nasjonaliteit en it tal minsken dy't der lizze bekend. It is net bekend hoefolle kampbewenners de oarloch oerlibbe hawwe; in protte binne letter yn oare kampen deadien.

## Asylsikers
Soms moasten de finzenen op mar in pear hûndert meter fan de Nederlânske grins oan it wurk. Geregeldwei hawwe finzenen besocht om de grins oer te flechtsjen. Tsientallen slagge dat, mar yn de measte gefallen waarden de asylsikers troch de Nederlânske oerheid weromstjoerd. Faak betsjutte dat de dea fan de flechtling. Yn in pear gefallen, dy't publyk omtinken krigen, waarden asylsikers net weromstjoerd nei Dútslân, mar nei oare lannen útwiisd.

## Literatuer
* *Gevangen in het veen. De geschiedenis van de Emslandkampen* Pieter Albers Utjouwerij Friese Pers/Noordboek, printinge 4 / 2009. ISBN 9789033005411
* : *Konzentrations- und Strafgefangenenlager im Dritten Reich, Beispiel Emsland, 3 Bde.* Düsseldorf 1983
* : *Auf der Suche nach den Moorsoldaten. Emslandlager 1933 - 1945 und die historischen Orte heute.* Papenburg 6. Aufl. 2008
* : *Von Albanien ins Stalag VI C, Zweiglager Versen und Fullen.* Zeichnungen und Tagebuchaufzeichnungen des italienischen Militärinternierten Ferruccio Francesco Frisone 1943-1945, Papenburg 2009 (ISBN 978-3-926277-18-3) 
* , *Konzentrations- und Strafgefangenenlager im Emsland 1933 - 1945: zum Verhältnis von NS-Regime und Justiz*, Düsseldorf, 1985
Marsleat

De **Marsleat** (Dokkumersk en offisjeel: *Mearsloat*) is in wetter by Dokkum yn de gemeente Dongeradiel. 

De Marsleat meänderet besuden de Dokkumer binnenstêd fan de oergong fan Wâldwei en Parkleane yn eastlike rjochting oant de Koailannen. De wetterrin mei parkeftige seamen skiedt de wenwiken Fonteinslannen en Jansjesseepolder fan elkoar.
De Famberhorst

**De Famberhorst** is in natoergebiet fan sa'n 3 hektare yn de gemeente De Fryske Marren. De namme Famberhorst” is ôflaat fan (Fam)ylje (Ber)gsma. De Famberhorst is net frij tagonklik om de rêst te bewarjen. It is in wichtige skeakel yn de ekologyske ferbining Fryske marren, Langwarder Wielen, natoerterrein De Twigen, histoaryske wynsingel de Omkromte (bewesten de Koaileane), natoerterrein De Famberhorst en Park Heremastate. 

It gebiet giet yn it noardeasten oer yn Park Heremastate en it âlde tsjerkepaad Boeresingel. 
Oan de westkant wurdt it gebiet omsletten troch de Jonkersleat de eardere grins tusken de gemeente Haskerlân en Doanjewerstâl. Oan de súdkant grinzet De Famberhorst oan wynsingel de Omkromte.

## Terrein
De Famberhorst bestiet oan de westkant út in hege, brede, ûngelyk foarme polderdyk om de eardere Jonkerspolder (tusken de Hurddraversdyk en de Jonkersleat) om mei de Jouster slûs te beskermjen tsjin heech wetter. Yn it eastlike diel is it sompich om inkele puollen. De wetterhichte fan de puollen skilt ûnderling hast 75 sintimeter, dat komt troch de ûntrochdringbere felstlaach. De beide houtwâlen oan de noard- en eastkant besteane út ynhiemske beammen  en strewellen. Guon planten út it gebiet steane op de Nederlânske reade list. 


Ofbyld:Opper opgezet met pitriet.JPG|Opper fan pitreid, skûl- en oerwinteringplak
Ofbyld:Geknotte wilg.JPG|Stobbewylch boppe Jonkersleat
Ofbyld:Bloemrijk grasland.JPG|Blommelân
Ofbyld:Poel.JPG|Ien fan de puollen
Lauge Koch

**Lauge Koch** (Kærby bij Kalundboarch, 30 july 1892 – Kopenhagen, 5 juny 1964) wie in Deenske geolooch, poalûndersiker en heechlearaar. Hy hie de lieding fan 24 ekspedysjes nei Grienlân.

Koch beselskippe Knud Rasmussen op dy syn twadde Thule-ekspedysje (1916-1918) as geolooch en kartograaf. Yn de ekspedysje nei Noard-Grienlân (1920-1923) foltôge hy it yn kaart bringen fan de hiele kust fan Grienlân en 1921 wie er de earste minske dy't foet op it eilân Kaffeklubben sette. Hy sketste doe as earste in geologysk byld fan it goa. Sûnt hâlde Koch benei permanint op Grienlân, as oanfierder fan Deenske ekspedysjes. Yn 1938 liet hy middels loftfoto's sjen dat it 'Pearykanaal' dêr't salang nei socht wie, oars net as in fjord wie.

Koch syn arbeid smiet goed 200 publikaasjes op mei totaal sa'n 22.000 siden.

## Earbetoan
Foar syn wittenskiplike fertsjinsten krige er ûnder oaren earedoktoraten fan de Universiteit fan Bazel en fan de Kanadeeske McGill University. Fieders waard hy twaris ûnderskieden troch de *American Geographical Society* (1924 en 1930) en yn 1949 ûntfong hy de Mary Clark Thompson Medal fan de *National Academy of Sciences*.
Lienward College

It **Lienward College** wie yn 1968 de nije namme fan de kristlike HBS oan de Kanaalstrjitte yn Ljouwert. 

Yn 1993 hâlde it Lienward op te bestean nei in fúzje mei seis oare middelbere skoallen yn Ljouwert en krige doe as namme csg Comenius.
Kristlike skoallemienskip Comenius

**Kristlike skoallemienskip Comenius**, oprjochte troch in fúzje yn 1993, is in middelbere skoalle yn Ljouwert mei sa'n 2500 learlingen en sa'n 160 wurknimmers.

De skoallemienskip is neamd nei de teolooch, filosoof en pedagooch Jan Amos Comenius (Latinisearring: Amos Komensky), omdat de skoallemienskip, destiids yn oprjochting, him fine koe yn Comenius syn pedagogyske kristlike opfettings.

## Lokaasjes
Sûnt augustus 2009 is har ûnderwiis ferdield oer trije skoalgebouwen.
* Lokaasje Esdoorn: mafû
* Lokaasje Mariënburg: havo en ateneum
* Lokaasje Zamenhof: praktykûnderwiis en fmbû
Fleetwood Mac

**Fleetwood Mac** is in oarspronklik Ingelsk-Amerikaanske band. De band waard yn 1967 yn Londen oprjochte troch Peter Green (sang, gitaar en mûlharmoanika). Oarspronklik bestie de band út Peter Green en Mick Fleetwood (drums), Jeremy Spencer (gitaar) en Bob Brunning (basgitaar). Fleetwood Mac begûn as bluesband en hjitte yn it earstoan Peter Green´s Fleetwood Mac. Ynearsten is John McVie by de Bluesbreakers bleaun, mar hy hat letter  Bob Brunning ferfongen. Yn dy besetting hawwe hja hits hân mei *Need your love so bad*, *Oh Well (part I),* *Albatross* en *Man of the* *world.* *Oh Well (part I)* wie yn 1969 de alderearste Radio Veronica Alarmskiif. Doe't Peter Green der by wei gie bleau de namme Fleetwood Mac. Mick Fleetwood en John McVie binne sûnt de konstante faktor yn de band bleaun. De groep evoluearre yn de rin fan de jierren ta in popgroep mei hieltiten wikseljende besettings. Ek de frou fan John, Christine Perfect song mei. Yn Nederlân binne se benammen bekend troch harren hits as *Go your own way*, *Dreams*, *Everywhere* en *Little lies*. Yn 1995 waard de band opheft, mar yn 1997 folge in weroprjochting.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Françoise Adret

**Françoise Adret** (Versailles, 7 augustus 1920 - Chambourcy, 1 april 2018) wie in Franske dûnseresse, pedagoge en koreografe. 

Adret late fan 1951 ôf it Ballet fan de Nederlânske Opera, dêr't Darja Collin earder de lieding hie. Adret hie dûnse by *[[l’Opéra National de Paris]]*. Sy frege in soad fan har dûnsers en brocht hichtepunten út it klassike repertôr op de planken. 
Yn 1959 ferliet Adret Parys en foarme har eigen selskip, tegearre mei it *[[Ballet der Lage Landen]]*, dat letter it *[[Amsterdams Ballet]]* wurden is. Yn 1961 gie it Amsterdams Ballet by Het Nederlands Ballet en sa ûntstie in nije dûnsgroep, *[[Het Nationale Ballet]]*.

Adret har namme as koreograaf en pedagoge krige benammen yn Frankryk klank. Dêr is in boek oer har ferskynd: *Soixante années de danse*. 

## Keppelings om utens
* ''Een leven lang theater''
*Biografy fan Adret
Yldau

**Yldau** is in Fryske band dy't bestiet út de sjongeressen Yldau Bijlsma en Yldau Hoekstra. Se troffen elkoar by de foaroplieding fan it konservatoarium yn Swol. 

Se wûnen yn 2012 yn de Prinsetún yn Ljouwert de finale fan Liet 2012 mei it ferske *Fjoer*. De muzyk wie fan gitarist Jan Hoekstra, suske Marije Hoekstra drumt, Paul van Dijk spilet piano, Abel van der Laan spilet bas en Richard Riemersma gitaar. Yldau mocht dêrom Fryslân fertsjintwurdigje op Liet Ynternasjonaal dat 1 desimber 2012 hâlden waard yn it Asturyske Gijón yn Spanje.

Yn 2008 wûn Yldau Bijlsma út Weidum al Sjong yn de De Koornbeurs yn Frjentsjer mei it nûmer *Bysûnder* (orzjineel 'Bijzonder' fan Veldhuis & Kemper). Hja studearre Pedagogyske Wittenskippen en Underwiiskunde yn Grins. Sjongles krige se fan Geertsma yn Ljouwert. Yn 2009 waard se op Liet 2009 tredde mei Wiebe Kaspers en mei syn band brocht sy doe it nûmer *Mynhear Winter*, dat troch Wiebe sels skreaun wie.

Yldau Hoekstra fan Blauhûs wie al by rock- coverband Pledget (1999-2005) dêr't se sang en toetsen die. Tegearre mei har broer Jan skreau se under de namme JoY-Project muzyk. Jan skreau mei beide Yldau's it nûmer *Fjoer*. Nei it Bogerman College yn Snits en it Marne College yn Boalsert wurket se no bûten de muzyk as doktersassistinte yn Ljouwert.
Grutte gersstjer

De **grutte gersstjer** (*Ornithogalum nutans*) is in plant. Yn de 23e printinge fan de 'Heukels' wurdt er yndield yn de asperzjefamylje (*Asparageaceae*), mar neffens it APG II-systeem is it ek tastien de soarte te setten yn de narsisfamylje (*Hyacinthaceae*).

De 6 sm grutte blom bestiet út twa trio's wite kroanblêden. Lykas by de faker foarkommende (gewoane) gersstjer (*Ornithogalum umbellatum*) hawwe de kroanblêden oan de ûnderside in griene streek dy't oan de ein fan it kroanblêd ta rint. De blommen hingje yn in strúsfoarm oan in 40-50 sm lange stâle. Dêr't de blommen fan de gewoane gersstjer nei boppen iepen steane, hingje se by de grutte gersstjer nei de sydkant of nei ûnderen knakt. De bloei is fan april oant maaie.

De blêden binne breed, linefoarmich en kinne 0,5 m lang wurde, ûngefear like lang as de blomstâle.

## Fersprieding
De plant komt út it Middellânske-Seegebiet: it westen fan Turkije en it easten fan Grikelân. Om 1600 is de plant op de Hortus yn Leiden ynfierd, en fersprate him dêrwei oer de stêd.

Yn Nederlân komt it soarte eins allinnich as stinzeplant foar op lângoeden flak efter de kust. De grûn bestiet út fiedselrike, wiete kalkhâldende grûn yn leafbosken. 

Yn Nederlân is de plant beskerme yn it ramt fan de Floara & Faunawet. It soarte is hjiryn opnomd op de list mei beskerme plantesoarten.

Dêr't de gewoane gersstjer him benammen fegetatyf fuortplantet, set de grutte gersstjer ek goed sied en ferspriedet him middels siedden.

## Tún
De plant kin hiel bêst wat skaad hawwe, en docht it dan ek goed as ûnderbegroeiing by struken op healiepen plakken. Op in humusrike, wat fochtige grûn sille se har goed fermannichfâldigje.
Kees Romkema

**Kees (Cornelis) Romkema** (Warkum, 28 april 1951) is in ûntwerper.

## Libben
Romkema is de soan fan Tjerk Romkema (2 augustus 1927 - 14 oktober 2004) en Pietje Maria de Boer, dy't in winkel hienen dêr't naaimasines, fytsen, radio's, waskmasines ensfh. ferkocht waarden. Om 1920 hinne hienen syn pake en beppe Cornelis Romkema en Rinske de Zwart de saak fan de famylje Schootstra oernommen. 

Nei de legere skoalle yn Warkum gie er nei de LTS yn Koudum (1963-1966) en dêrnei nei de BNA Ljouwert/Grins om in oplieding te folgjen foar boukundich opsichter/tekener BNA (1973-1981). Tusken 1966 en 1976 hat er as timmerman/útfierder wurke by in oantal oannimmers (nijbou, renovaasje en restauraasje).

Op 10 augustus 1976 is Kees Romkema troud mei Marijke Eigenraam. Se binne doe nei it Grinzer Uithuizermeeden ferfearn. Kees waard dêr haad fan de technyske tsjinst by de Stichting Woningbouw Uithuizermeeden (1976-1978). Dêrnei waard er wurklieder/bedriuwslieder by Wann, dêr't er  belutsen wie by it ûntwerpen fan meubels yn gearwurking mei ferskate ûntwerpers (1978-1998). 

By de Stichting Loodskotter Eems wie er boumaster. De stifting wurket gear mei de Stichting Mens en Werk te Delfsyl it ynisjatyf nommen om in replika fan in loadskotter te bouwen. It projekt wie teffens bedoeld om de jongerein oan in baan te helpen (1998-2004).

Yn Uithuizen hat er hjoed-de-dei syn bedriuw ûnder de namme "Kees Romkema Maatkunst". Yn april 1998 is er dêr mei útein set. Hy makket ynterieurs foar winkels, skoallen, (mobile) kantoaren, presintaasje bussen en boarger wenten. Alles wat troch syn bedriuw makke wurdt is maatwurk en is yn de gewoane winkel net te finen.
Gijón

* Gijón (stêd), in stêd en gemeente yn de Spaanske provinsje Astuerje
* Gijón (comarca), in comarca yn Noard-Spanje
Waach (Dokkum)

De **[[waach]] fan [[Dokkum]]** waard yn 1754 boud as bûterwaach en ferfong in earder bouwurk út 1593.

Yn it gebou siet oan de súdkant ek de militêre wacht. Op de súdgevel stiet it wapen fan Fryslân tusken ta liuwen. Oan de noardgevel (dêr't it Wapen fan Dokkum op stiet) wie oarspronklik in bûterwaach. Op de gevelstien stiet de tekst *Weegt en Waakt*, dat seit wat oer de oarspronklike dûbelde funksje fan de Waach as waachgebou en en dat it gebou plak bea foar de haadwacht.

De lufel waard yn de 18e iuw taheakke.

Nei't it gebou de funksje fan waach ferlear, hat it ûnder oare tsjinst dien as stalling foar brânwarspuiten, plysjeburo, âldheidskeamer en VVV-kantoar. Sûnt 1998 wurdt it gebou brûkt as restaurant.


Dokkum, waag.jpg|*De Waach (2007)*
20140428 Gevelsteen Waag Dokkum Fr NL.jpg|*De gevelstien mei de tekst *"Weegt en Waakt"* (2014)*
George Knobel

**George Knobel** (Roosendaal, 10 desimber 1922 - dêre, 5 maaie 2012) wie in Nederlânsk fuotbaltrener. 

Knobel wie 2 jier bûnscoach fan it Nederlânsk alvetal. Under syn lieding pleatste Oranje him foar it EK yn 1976. Hy wie yn 1973 coach fan Ajax en wurke as scout en manager by RBC Roosendaal en MVV. Fierder wurke hy by it Belgyske Beerschot.
Teater De Koornbeurs

**Teater De Koornbeurs** stiet oan de Noard yn it sintrum fan Frjentsjer.

It gebou is oarspronklik in wenhûs. Oant 1728 wenne der in prins fan Oranje. Yn 1856 is it gebou hielendal ôfbrutsen, allinnich de gevel bleau oerein stean. Yn 1976 waard De Koornbeurs in kultureel sintrum dat ûnder de ferantwurdlikheid fan 'e gemeente foel. Nei de lêste ferbouwing yn 1997 waard it teäter privatisearre en sûnt krijt de Koornbeurs allinnich noch gemeentlike subsydzje. Yn 2012 wiene der sa'n 80 foarstellings.
Waach (Snits)

De **Waach fan Snits** is in earder waachgebou foar suvelhannel op de hoeke fan de Merkstrjitte en de Liuwenburch (destiids *Kroanenburch*) oan it Waachplein. It gebou is yn 1945 troch de Dútske besetter ferbaarnd.

## Histoarje
Wannear't de waach krekt stifte is, is ûndúdlik. De earste boarnen oer it waachrjocht dat de stêd krige geane werom oant 1427, wêrtroch't dy datum faak as beginjier brûkt wurdt. Mooglik hie de earste waach kantoar yn it Stedhûs fan Snits. De waach stie by it wetter fan De Wip, dy't har name krige troch de oerslach fan guod foar de merken en waach.

Yn de ûnderromte hongen fiif grutte skealen en stellingen foar de tsiisbesoarging. Oan de kant fan de Merkstrjitte wie in romte foar de waachmaster. Op de boppeferdjipping wiene meardere wachtromtes, foar militêren mar ek foar de skutterij. Op it dak stienen twa wynwizers op skoarstiens. Yn 'e midden fan it gebou stiet yn in Hollânsk geveltsje de tekst *Doet Regt Stads waag*. Njonken de waach stie it bûterhûs.

Yn 1706 waard besletten in hannelsbelesting ôf te skaffen, wat late ta in grutte bloei fan de handel. Yn 1725 isit gebou útwreide mei in grutte brede luifel, dy't rêste op swiere houten pylders. Dy luifel wie foar it beskermjen fan it guod tsjin sinne en rein. Yn 1756 kocht it bestjoer in neistlizzend pân, wêrtroch't de waach fergrutte waard. Yn 1840 is de waach werboud. Om 1865 ferwurket de Snitser Waach 26.39% fan alle Fryske bûter (Ljouwert 25.39%) en 40.80% fan alle Fryske tsiis (Ljouwert 4.37%). De waach is yn 1917 bûten tsjinst steld.

De waach is by de úttocht fan de Dútske besetter nei de Twadde Wrâldoarloch op 15 april 1945 yn 'e brân stutsen troch útnaaiende Dütske militêren, oant dy tiid waard der noch altyd om it gebou hannele yn bûter en tsiis. Yn de oarloch brûkten de Dútsers it gebou as munysjeopslach. Oer dy brân en de besettingsjierren yn Snits is in boek skreaun mei de titel *De Waag staat in brand* (Friese Pers Boekerij, jannewaris 1995). Njonken de âlde waach waard fuort nei de befrijing it oarlochsmonumint fan Snits oprjochte, dat letter fersetten is nei it Ald Tsjerkhôf.

## Werbou moderne styl
Nei de brân is de waach sloopt en werboud yn 1985 (?) yn moderne styl, net nei de smaak fan eltsenien. Hjirby binne de skaaimerken fan de âlde waach opnomd. Hjiryn is letter in fêstiging fan de Fortis Bank komd. Yn 2011 is yn it gebou in snackbar fan de Febo komd.
Lantearne (boukunde)

In **lantearne** is in iepenwurke bekroaning fan in grutte koepel of in toer en hat faak in achthoekige foarm.

In kape fan glês yn/op it dak fan in wenhûs as op it dek fan in skip wurdt ek 'lantearne' neamd.

Troch de *lantearne* falt deiljocht yn in gebou. Dêrom kriget in lantearne yn de wenningbou faak in prominint plak: boppe de trep of it atrium, of yn in spesjaal oanbrochte fide om ljocht yn te litten.


Ofbyld:Cupola San Luigi dei Francesi.jpg|*Klassike lantearne fan [[San Luigi dei Francesi]]*
Ofbyld:Moderna_museet_2005.jpg|*Moderne en klassike lantearne op Sweedske gebouwen*
François Hollande

**François Gérard Georges Nicolas Hollande** (Rouen, Normandje, 12 augustus 1954) is in Frânsk politikus fan de Sosjalistyske Partij, de *Parti Socialiste* (PS).

Hollande is opgroeid yn in doarpke ûnder de reek fan de stêd Rouen. Letter ferfear de húshâlding nei Neuilly-sur-Seine. Hy is alumnus fan de École des hautes études commerciales de Paris en de École nationale d'administration.

Hy wie fan 1997 oant 2008 de partijfoarsitter fan de Parti Socialiste, en tusken 2001 en 2008 boargemaster fan Tulle. Novimber 2005 waard er troch de partij nei foarren skood as kandidaat foar de presidintsferkiezing yn 2007. Hollande syn eardere partner Ségolène Royal, by wa’t er fjouwer bern hat, wie ek gadingmakker fan de PS foar de presidintsferkiezings. Earste helte 2006 die lykwols bliken dat Ségolène Royal folle populêrder by de kiezers wie as hy dat wie. Sy helle de twadde ferkiezingsomloop, mar waard ferslein troch Nicolas Sarkozy.

Op 24 maaie 2007 makke Hollande bekend op te stappen as haad fan de Parti Socialiste. Yn de striid om syn opfolging stipe er Martine Aubry en net syn eks-partner Royal.

Sûnt 2008 is Hollande foarsitter fan de departemintsrie foar Corrèze. By de presidintsferkiezingen fan 2012 wie er kandidaat fan syn partij. Hy fersloech de sittende presidint Nicolas Sarkozy en waard keazen ta 24e presidint fan de Frânske Republyk. De ynhuldiging wie 15 maaie 2012.

## Keppeling om utens
* francoishollande.fr
List fan presidinten fan Frankryk

**List fan alle Frânske presidinten** fan 1848 oant no.

## Tydlik-presidinten
List fan de tydlike presidinten fan de Frânske Republyk.

## Tiidline fan de Fyfde Republyk

ImageSize = width:620 height:70
PlotArea = width:590 height:50 left:30 bottom:20
DateFormat = yyyy
Period = from:1959 till:2022
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1960
PlotData=
 color:white width:45 mark:(line,white) align:center fontsize:S 
 color:blue from:start till:1969 shift:(0,-2) textcolor:white text:"Charles de Gaulle"
 color:blue from:1969 till:1974 shift:(0,4) textcolor:white text:"Georges~Pompidou"
 color:blue from:1974 till:1981 shift:(0,4) textcolor:white text:"Valéry~Giscard d'Estaing"
 color:pink from:1981 till:1995 shift:(0,-2) textcolor:blue text:"François Mitterrand"
 color:blue from:1995 till:2007 shift:(0,-2) textcolor:white text:"Jacques Chirac"
 color:blue from:2007 till:2012 shift:(0,4) textcolor:white text:"Nicolas~Sarkozy"
 color:pink from:2012 till:2017 shift:(0,4) textcolor:blue text:"François~Hollande"
 color:yellow from:2017 till:end shift:(0,4) textcolor:blue text:"Emmanuel~Macron"
Google

**Google** is in sykmasine fan Google Inc. foar dokuminten op it wrâld-wiid-web, lansearre yn 1997 troch twa promovendi oan de Stanford-universiteit, Larry Page en Sergey Brin. Page en Brin hiene twa jier wurke oan in avansearre metoade foar it finen fan ynformaasje op ynternet. Al gau waard Google de populêrste sykmasine fan de wrâld. Brûkers wiene tefreden oer de sykresultaten en oer de presintaasje derfan: op in rêstige side, sûnder de ropperige advertinsjes dy't by oare sykmasines faak te sjen wiene.

De namme is in fariant op it wurd "googol". Googol is neamd nei in getal, it tsjut in 1 mei hûndert nullen (10100) oan. De term wjerspegelet de bedriuwsmissy om alle ynformaasje fan de wrâld tagonklik te meitsjen. Larry Page, ien fan de oprjochters, wie fassinearre troch wiskunde en 'Googol'. De namme is úteinlik 'Google' wurden troch in staveringsfout fan Larry. 

## Ferskaat
* Wyls binne der Google-ferzjes yn ferskate talen, dêrûnder de Fryske hjir.
* By jierdeis fan belangrike minsken of speciale foarfallen brûkt Google soms in tapaslike fariant fan it Google-logo op syn siden, in Google Doodle neamd.
Ernst Heinrich Göring

**Ernst Heinrich Göring** (Emmerich, 31 oktober 1838 - München, 7 desimber 1913) wie in Dútske jurist, gûverneur en diplomaat dy't in lang skoft yn de Dútske oerseeske koloanjes oan 't wurk wie. 

Göring helle in graad yn de rjochten en fjochte mei it Prusyske leger yn de oarloggen fan 1866 en 1870-'71. Hy waard as *Kaiserlicher Kommissar* oansteld yn de nij stifte koloanje Dútsk Súdwest-Afrika (it hjoeddeiske Namybje) en kaam mei syn húshâlding augustus 1885 oan yn  Angra Pequeña (it Lüderitz fan no). Yn Otjimbingwe hie er syn kantoar en in missyskoalle. Hy hie twa man ûnder him.

Göring syn taken wienen ûnder mear:
* tafersjoch op it neikommen fan de fredesakkoarden tusken de lânseigen folken ûnder elkoar en mei de nije kolonisator;
* it krijen fan de eksploitaasjerjochten foar de mynbou;
* it organisearjen fan wapen- en drankhannel.
Hy moast Namybje lykwols hommels ferlitte doe't it haad fan de Ovaherero Maharero, it ferdrach mei de Dútskers opsei. Göring flechte nei Walfiskbaai en ferliet Namybje augustus 1890 om nei Haïty te gean, dêr't er konsul waard. Hy gie mei pinsjoen yn 1895.

Hy wie de heit fan Hermann Göring en Albert Göring.

## Literatuer
* Gewald, Jan-Bart (1999). *Herero heroes: a socio-political history of the Herero of Namibia 1890-1923.* Oxford: James Currey. ISBN 0-85255-749-3.
* J. H. Esterhuyse: *South West Africa 1880-1894. The Establishment of German Authority in South West Africa*, Kaapstêd 1968.
* George Steinmetz: *The Devil's Handwriting: Precoloniality and the German Colonial State in Qingdao, Samoa, and Southwest Africa*, University of Chicago Press, 2007.
Renze de Vries

**Renze de Vries** (Mearum, 5 oktober 1930 – Assen, 8 maaie 2012) wie in bargehanneler en waard yn de jierren tachtich bekend as foarsitter fan FC Groningen.

Wie ek lid fan it seksjebestjoer Betelle Fuotbal fan de KNVB, waard foarsitter fan FC Grins yn it jier dat de klup yn de earedifyzje werom kaam. Dêrnei waard Grins in nasjonale subtopper en helle it yn Europa trije kear de achtste finales fan de UEFA Cup. Neidat yn 1989 in swart jild-affêre oan it ljocht komd wie trede De Vries werom as foarsitter. Hy ûntkende net dat hy mei swart jild saken dien hie, mar ornearre dat hy yn it belang fan de club hannele hie.
Brânwacht Snits

**Brânwacht Snits** is sûnt 2011 in ûnderdiel fan de gemeentlike Brânwacht Súdwest-Fryslân & Littenseradiel en is yn it foarste plak rjochte op brânbestriding yn de stêd Snits. It korps is, mei útsûndering fan in lytse managementlaach, in frijwillich brânwachtkorps en wie oant 2011 in selsstannich gemeentlik brânwachtkorps.

## Histoarje
De histoarje fan de Snitser brânwacht giet fier werom. Al yn de histoaryske kronyk fan Eelco Napjus komt brânbestriding en -previnsje yn Snits op it aljemint. Sûnt 1738 wurde der op strategyske plakken yn de stêd brânspuiten opsteld yn dêrfoar ornearre húskes. Dy spuiten stienen op de Fiskmerk, de Alde Komerk en by de Easterpoarte. De stêd Snits hie brânmasters oansteld foar it ûnderhâld en bestjoer. Destiids wienen der ek geregeldwei kontroles fan blusmiddelen by minsken thús, op skoudagen moasten se in amer fan lear mei wetter oan de foardoar hawwe te tean.

Op de hoeke fan it Ald tsjerkhôf en it Martiniplein is letter in brânwachtkazerne komd. Dy is letter sloopt en hat romte makke foar in oarsoartige nijbou. Yn 1935 wienen der 56 man by it korps.

### 21e iuw
Sûnt ein 20e iuw sit de brânwacht yn in kazerne yn de wyk Malta. It korps hat yn 2008 út 55 leden en is ferdield oer blusgroepen 331, 332 en 333. Bysûnder materieel ta foldwaan fan it korps is in brânwachtboat en in dûkteam. Oant 2011 wie de brânwacht Snits in selsstannich frijwilligerskorps binnen de Feilichheidsregio Fryslân. Nei de gemeentlike weryndieling is it korps 1 jannewaris 2011 opgien yn it korps Brânwacht Súdwest-Fryslân & Littenseradiel.

## Grutte brânen
Inkele grutte ynsidinten dêr't de Brânwacht Snits by belutsen wie binne:
* Oerstreaming fan 1910, 1911
* Wettersneed 1916
* Stedsbrân fan  1925, omjouwing Merkstrjitte
* Brân Synagoge fan Snits yn 1944
* Brân Waach fan Snits yn 1945
* Oerstreaming fan 1966
* Brân Menniste Tsjerke yn 1972
* Brân sigaremagazyn Deli yn 1980
* Brân restaurant Nieuw-Azie yn 1985
* Stedsbrân omjouwing Martiniplein yn 2004
Wide Noarderhoarne

De **Wide Noarderhoarne** is in strjitte yn de binnenstêd fan de stêd Snits, dy’t op de eartiidske Himdyk leit.

De namme tsjut op de hast-heakske *[[Hoarne (toponym)|hoarne]]*, in hoeke yn de dyk, dy’t de Himdyk hjir makket. De strjitte begjint as fuortsetting fan de Kruzebruorrestrjitte, oare kant de Dimpte Neltsjehaven. Nei in pear huzen bûcht de strjitte lykwols nei rjochts. Yn de ôfbûging komt fan lofts de Nauwe Noarderhoarne en de strjitte rint fierders op de line fan dy strjitte fierder.

Yn de tiid fan de Nederlandsche Tramweg Maatschappij wie hjir it draaipunt fan de wagons. Kafee 'De Draai', oan de westside fan de strjitte, waard dêrnei neamd. Op de koarte kante fan de strjitte stiet, op it plak fan de eardere stins Hanenburch, tsjintwurdich Hotel Hanenburg.

Oan de Wide Noarderhoarne stiet it ryksmonumint Wide Noarderhoarne 1. Tsjintwurdich is dit de tagong ta de bibleteek. Earder wie hjir de dokterspraktyk fan dokter Bouma.

Yn de Snitswike wurdt de strjitte seis dagen brûkt as it *Snitswikeplein*. Radiostasjons RadioNL en Waterstad FM hâlde op de dyk dan grutte muzykfestivals, dy’t trochstrings tûzenen minsken lûke.

## Sjoche ek
* Strjitten yn Snits

## Keppeling om utens
*Offisjele webside Snitswikeplein
Barkoade

**Streekjeskoade** of **barkoade** is de beneaming foar in rige linen dy't in koade fertsjintwurdigje dy't roch in skenner lêzen wurde kin. 
Ofhinklik fan it kodearrinssysteem kin dizze koade allinnich út sifers bestean, of út in kombinaasje fan siders, letters en lêstekens. Op de streekjeskoade waard patint ferliend op 7 oktober 1952.

## Keppeling om utens
* GS1 Nederlân foarhinne EAN Nederland
Marloes Horst

**Marloes Horst** (Utert, 8 maart 1989) is in fotomodel út Terherne. 

Yn septimber 2008 debutearre se op de catwalks yn Milaan en yn 2009 waard se ambassadeur fan it parfum Valentino. Yn 2010 stie  hja op de beroemde Pirelli-kalinder. Yn de jierren dêrnei tsie se op de omkaften fan ynternasjonale blêden as Elle en Grazia en wie se it gesicht fan moademerken Calvin Klein, H&M en Diesel. Se wennet yn 2012 yn New York, en waard yn 2010 al ynlive by Victoria's Secret, it linzjerymerk dêr't ek Doutzen Kroes fan Eastermar ûnder kontrakt stiet. 
Se showt yn 2012 de simmerkolleksje fan it swimkleanmerk KOM. 

## Keppeling om utens
* Maroloes by www.fashionmodeldirectory.com
Span Award

De **Span Award** is in oarkonde fan it Frysk Ljeppers Bûn en ornearre foar frijwilligers, dy’t harren mei gâns oertsjûging en belangeleas ynspanne foar de fierljepsport. De nammejouwing is in ferwizing nei en earbetoan oan Sjoerd Span, ien fan de twa grûnlizzers fan it fierljeppen yn wedstriidferbân en ek earelid. Boppedat is de Award ek in earbetoan oan syn soan Roel Bokke Span, dy’t benammen yn de sechstiger en santiger jierren in protte sukses hie as fierljepper.
 
Yn 2012 waard de earste Span Award útrikt oan Ate Westerhof fan Snits . Ate is al in jiermannich ‘tiimkaptein’ by de Twakamp is en hâldt foarôfgeand by de ljepperslunsj altiten in ‘peptalk’ om in goede en sportive tiimgeast te befoarderjen. Dêrnjonken is Ate al hiel wat jierren coach by de wedstriden en helpt er yn prinsipe alle ljeppers.