open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nieuwe Revu

**Nieuwe Revu** is in Nederlânsk wykblêd. It tydskrift is sûnt 2001 eigendom fan útjouwerij Sanoma Men's Magazines. It blêd wie yn 1968 de fuortsetting fan Revue en de Katholieke Illustratie en gkrige doe de nije namme **Nieuwe Revu**.

Yn it earstoan woe it in famyljewykblêd wêze ûnder de haadredaksje fan Albert Welling. Mids jierren santich keas Nieuwe Ruvue ûnder haadredakteur Ton van Dijk foar in dúdlike linkse en rebelske koers, ûnder it motto 'sosjalisme, seks en sensaasje'. De grutste rebûlje wêr't it blêd yn dy tiid by belutsen wie (1976), wie it fersnipeljen - fanwege útjouwerij VNU - fan it krystnûmer. Dat nûmer hie fragminten fan âlde krysttaspraken fan keninginne Juliana, ferluchtige mei artistyke neakenfot's fan manlju en froulju.

De jierren '80 waard Nieuwe Revu serieuzer fan toan en krige it skaaimerken fan in folwoeksen opinywykblêd.
Yn 2005 presintearre it blêd ek foar it earst koarte fideo-ynterviews op sy webstee.

Juny 2008 makke haadredakteur Altan Erdogan bekend dat it blêd fan wike 27 ôf oan wer 'Revu' hjitte soe ynstee fan 'Nieuwe Revu'. De 'e' uit de oarspronklike titel ('Revue') kaam lykwols net werom. Op 1 july 2008 is de namme Nieuwe Revu yndie feroare yn Revu. Wilens is de titel, yn it ramt fan in *restyling*, wer feroare yn 'Nieuwe Revu'.

De oplage fan Nieuwe Revu sakke yn de jierren tachtich en njoggentich fan 219.000 (1980) nei 111.084 (2000) en sakke dêrnei noch flugger nei 40.415 (2010).

## Haadredakteuren
* 1968-1975: Albert Welling
* 1975: Jaap Velt
* 1975 - 1977: Ton van Dijk
* 1977 - 1982: Hans Wilbrink, Hans Waleveld, Ger Ackermans, Fons Burger en Derk Sauer
* 1982 - 1989: Derk Sauer
* 1989 - 2000: Hans Verstraaten
* 2001 - 2004: Jildou van der Bijl
* 2004 - 2005: Mark Koster
* 2005 - 2006: Hans Verstraaten
* 2006 - 2007: Jan Paul de Wildt
* 2007 - 2008: Fred Sengers (adjunkt haadredakteur)
* 2007 - 2010: Altan Erdogan
* maart 2010 - juny 2011: Frans Lomans
* juli 2011 - febrewaris 2012: Gert-Jaap Hoekman en Willem Uylenbroek
* juni 2012 - april 2015: Erik Noomen
* april 2015 - no : Marijn Schrijver

## Oplagesifers
neffens HOI, Ynstitút foar Media Auditing.
* 1968: 280.000
* 1969: 213.000
* 1970: 206.089
* 1971: 181.497
* 1973: 183.443
* 1974: 166.466
* 1977: 189.678
* 1978: 203.745
* 1979: 217.304
* 1980: 219.332
* 1990: 163.374
* 2000: 111.084
* 2005: 70.208
* 2006: 68.562 (-2,3%)
* 2007: 64.360 (-6,1%)
* 2008: 63.439 (-1,4%)
* 2009: 46.619 (-26,5%)
* 2010: 40.415 (-1,3%)
* 2011: 34.589 (-14,4%) 
* 2012: 32.529 (-6,0%) 
* 2013: 23.807 (-26,8%)
Snowboarden op de Olympyske Winterspullen 2002

De **[[Olympyske Winterspullen 2002]]**, ek wol de **XIXe Olympiade** neamd, waarden yn **[[2002]]** hâlden yn de Amerikaanske stêd Salt Lake City fan 8 oant en mei 24 febrewaris.
It snowboarden hie plak yn it *Park City Mountain Resort*. De parallelreuzeslalom makke foar it earst ûnderdiel út fan it Olympyske snowboardprogramma.

## Utslaggen
#### Halfpipe

#### Parallelreuzeslalom

## Medaljespegel
De top-5 fan lannen dy't by it Snowboarden medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2010.
Snowboarden op de Olympyske Winterspullen 1998

De **[[Olympyske Winterspullen 1998]]**, ek wol de **XVIIIe Olympiade** neamd, waarden yn **[[1998]]** hâlden yn de Japanske stêd Nagano fan 7 oant en mei 22 febrewaris.
It snowboarden hie plak yn it *Kanbayashi Snowboard Park*. It wie de iennichste kear dat de reuzeslalom op it Olympyske Snowboardprogramma stie.

## Utslaggen
#### Halfpipe

#### Reuzeslalom

## Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it Snowboarden medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2010.
Diamond Jackson

**Diamond Jackson**, echte namme **Mela Dalton** (5 july 1966), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Afro-Amerikaansk-Yndiaansk komôf, dy't yn it begjin fan har karriêre ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Diamond en Diamond Cam. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m, mei in gewicht fan 55 kg. Se hat in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien en hat kupmaat 34DD. Neffens de ynformaasje op har eigen webside hâldt se fan dûnsjen, út iten te gean, reizgjen, snorkeljen, hynsteriden, fitnesstraining en it moetsjen fan nije minsken.

## Karriêre
Jackson is hikke en tein yn 'e steat Floarida. Oer har iere libben is net folle bekend. Yn 2007, doe't se 41 jier wie, rekke se as in webcamgirl belutsen by de Amerikaanske pornoyndustry, nei't se reägearre hie op in advertinsje yn in krante. Datselde jiers noch makke se har debút yn in pornografyske film, en oant se har yn 2012 út 'e pornoyndustry weromloek, spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn 33 films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Elegant Angel]]*, *[[Pure Play Media]]*, *[[West Coast Productions]]* en *[[Vivid Entertainment]]*. Ek hat se in protte wurke foar pornosites as *[[Reality Kings]]*, *[[Brazzers]]* en *[[Naughty America]]*.

Jackson is in goed foarbyld fan 'e âldere aktrises dy't sûnt likernôch 2000, troch de tanimmende populariteit fan milfpornografy wurk fûn hawwe yn 'e Amerikaanske pornoyndustry. Njonken har aktearwurk posearre se ek foar neakenblêden lykas *[[The Score Group|Score]]*, en gie se troch mei te wurkjen as webcamstripper en mei it jaan fan *live*-seksfoarstellings fia webcams yn 'e studio yn har eigen hûs.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Diamond Jackson
*  Filmografy fan Diamond Jackson yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
*  Biografyske gegevens en filmografy fan Diamond Jackson yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
*  Biografyske gegevens en filmografy fan Diamond Jackson yn 'e ''Adult Film Database''
Charles III fan it Feriene Keninkryk

**Charles Philip Arthur George fan it Feriene Keninkryk** (Buckingham Palace, 14 novimber 1948) is sûnt 2022 kening fan it Feriene Keninkryk en steatshaad fan de lannen yn it Britske Mienebest. Fan de Windsor-dynasty is hy de fiifde monarch.

Kening Charles is de aldste soan fan prins Philip, hartoch fan Edinburgh en de Britske keninginne Elizabeth II en folge har nei har ferstjerren op 8 septimber 2022 op. Syn offisjele titel foar syn keningskip wie *SKH de Prins fan Wales*, as yn Skotlân *SKH de Prins Charles, hartoch fan Rothesay*. Doe't er syn mem opfolge, waard er konstitúsjoneel kening fan it Feriene Keninkryk, Kanada, Austraalje, Nij-Seelân, Jamaika, Barbados, de Bahama's, Grenada, Papoea Nij-Guineä, de Salomonseilannen, Tûvalû, Sint-Lusia, Sint-Finsint en de Grenadinen, Antigua en Barbûda, Belize en Sint-Kits en Nevis. Sûnt jannewaris 2007 wie Charles de langst op de troansbestiging wachtsjende troanopvolger út de Britske skiednis, en sûnt septimber 2013 de âldste Britske troanopvolger ea. Om't syn mem yn 2016 noch op de troan siet, is Charles Gustaaf VI foarby gean as âldste kroanprins yn 'e wrâld ea.

## Stambeam
Skyrinnen op de Olympyske Winterspullen

**[[Skyrinnen]]** is in sport dy't al fan de earste edysje fan de Olympyske Winterspullen ôf op it Olympyske programma stiet.

## Skiednis
It skyrinnen op de Olympyske Winterspullen foar manlju hat plak sûnt de earste edysje fan de Winterspullen fan 1924. De te riden ôfstannen wiene de 18 km en de 50 km. It skyrinnen foar de froulju stiet sûnt de Spullen fan 1952 op it programma. Yn de rin fan de jierren waard der in soad feroare yn it programma by de manlju. Yn 1924 stiene twa ôfstannen op it programma, mar by de spullen fan 2014 binne dat der seis. By de froulju stie yn 1952 ien ôfstân op it programma yn Sotsjy sille dat lykas by de manlju ek seis wêze.

## Dissipline
### Manlju

### Froulju

## Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it Skyrinnen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen.

bywurke yn 2014

## Sjoch ek
* Skyrinnen op de Paralympyske Winterspullen
Jean Stapleton

**Jean Stapleton**, echte namme: **Jeanne Murray** (New York, 19 jannewaris 1923 – dêre, 31 maaie 2013), wie in Amerikaansk aktrise, dy't yn 'e jierren santich bekendheid krige troch har rol as Edith, de beklaachlike mar tawijde frou fan Archie Bunker (spile troch Carroll O'Connor), yn 'e tillefyzjekomeedzjesearje *[[All in the Family]]*.

## Libben en karriêre
Stapleton wie hikke en tein yn New York. Har heit wie Joseph E. Murray, in reklameman, en har mem Marie Stapleton, in operasjongster. Se studearre oan it *Hunter College* yn Manhattan en sette yn 'e simmer fan 1941 útein mei har aktearkarriêre. Se spile op Broadway yn ferskate súksesfolle musikals, lykas *[[Damn Yankees]]*, *[[Funny Girl (musikal)|Funny Girl]]*, *[[Bells Are Ringing (musikal)|Bells Are Ringing]]* en *[[Juno (musikal)|Juno]]*, en hie gastrollen yn withoefolle tillefyzjesearjes. Yn 1971 briek se troch mei har rol yn *[[All in the Family]]* (1971-1979); foar har fertolking fan Edith Bunker wûn se trije *[[Emmy Award]]s* (de heechste Amerikaanske tillefyzjepriis) en twa *[[Golden Globe]]s*. Se spile Edith Bunker ek yn it begjin fan 'e ferfolchrige *[[Archie Bunker's Place]]*, mar om't se har nocht hie fan 'e rol, liet se har oan 'e ein fan it earste seizoen út 'e searje skriuwe.

Yn 1982 spile Stapleton in folle serieuzere rol as Eleanor Roosevelt, yn in tillefyzjeproduksje oer dy har lettere libben. Neitiid gie se mei dy rol, adaptearre ta in ienfrousshow, op toernee by de Amerikaanske teäters lâns. Teffens hie se mei Whoopi Goldberg ien fan 'e haadrollen yn 'e tillefyzjesearje *[[Bagdad Café (tillefyzjesearje)|Bagdad Café]]*. Yn 1984 sloech se de haadrol ôf yn 'e detektivesearje *[[Murder, She Wrote]]*, dy't dêrnei nei Angela Lansbury gie. Yn 'e njoggentiger jierren hie se byrollen yn films as *[[Michael (film)|Michael]]*, mei John Travolta, en *[[You've Got Mail]]*, mei Tom Hanks en Meg Ryan, en gastrollen yn searjes as *[[Everybody Loves Raymond]]* en *[[Murphy Brown]]*. Yn 2001, doe't se 78 jier wie, hold se op fan aktearjen.

### Priveelibben
Stapleton wie fan 1956 oant syn dea yn 1983 troud mei toanielregisseur William Putch. Hja krigen twa bern, akteur, skriuwer en tillefyzjeregisseur John Putch en tillefyzjeprodusinte Pamela Putch. Stapleton wie in aktyf lid fan 'e *[[Christian Science]]*-tsjerke. Hja stoar op 31 maaie 2013 te New York, yn 'e âlderdom fan 90 jier. Op 5 juny waarden de neönljochten fan Broadway ta har oantins in minút lang útset.

## Keppelings om utens
●  Folsleine filmografy fan Jean Stapleton yn 'e ''Internet Movie Database''
Benton City (Washington)

**Benton City** is in plak (*city*) yn Benton County yn de Amerikaanske steat Washington.  Neffens de folkstelling fan 2010 hie it plak 3038 ynwenners en yn 2012 neffens in rûzing 3142. It leit 16 km bewesten Richland.
It plak leit oan de rivier de Yakima, dy't eins út it westen wei besuden om it plak hinne rjochting it noardwesten rjochting Richland rint.
De Rykswei Yntersteat 82 rint besuden it plak lâns, en skiedt it plak mei buordoarp Kiona.

Yn 1909 is de plattegrûn fan it plak úteinset troch de *Oregon Washington Railroad and Navigation Company* op de krusing fan de Walla Walla en Yakima linen. It plak is ferneamd nei Benton S. Groscup, dochs net deselde as fan de county. Hy strúnde der op oan foar de skieding fan Benton County fan Yakima County.
Yn 1910 waard in fracht en reizgers stasjontsje boud.
Op 2 july 1945 waard it plak offisjeel in gemeente. Yn 1947 wie bewetterings wetter brocht fia it Sunnyside Kanaal en meitsje bewettering m en dus ek lânbou mooglik om it plak hinne.
Yn 2002 is de Benton City-Kiona brêge ûnderbrocht yn it *National Register of Historical Places*.

## Keppeling om utens
* webstek Benton City
* Kiona-Benton City Erfskip.
* Benton City foto's
Finley (Washington)

**Finley** is in plak (census-designated place) yn Benton County yn de Amerikaanske steat Washington.  Neffens de folkstelling fan 2010 hie it plak 6012 ynwenners.
It leit oan de rivier de Kolumbia justje súdeastlik fan Kennewick.

It plak waard stifte op 18 maart 1902 troch George Finley, in boer wa't ferhûze wie fan Nebraska. Yn 1908 telde it noch mar 25 famyljes. Yn de 1950er jierren wward it doarp *Hoover* ferhûze nei Finley om't der in daam boud waard wêrtroch Hoover ûnder wetter kaam te lizzen. 
Yn de 1960er jierren kamen der inkelde grutte boubedriuwen en gemyske fabriken.
Census-designated place

In **census-designated place** (CDP) is in mêd dat ornearre is foar statistike doelen yn de Feriene Steaten. It United States Census Bureau wurket dêrmei. It binne befolkingskonsintraasjes, dy't gemeentefrij binne, dus sûnder in eigen bestjoer. Dizze gebieten wurde brûkt njonken *incorporated* plakken, lykas *city's*, *towns* en *villages* (doarpen). De grinzen fan CDP-gebieten hawwe gjin wetlike status.

Dit begrip wurdt sûnt de folkstelling fan 1980 brûkt.
Amerikaansk Folkstellingsburo

It **Amerikaansk Folkstellingsburo** (Ingelsk: *United States Census Bureau* of offisjeel it *Bureau of the Census*) is in buro dat himsels dwaande hâldt mei de folkstelling yn de Feriene Steaten en is in agintskip fan it Ministearje fan Ekonomyske Saken. 
De befolking wurdt ienris yn de 10 jier teld en it tal sitten yn it Hûs fan Offurdigen wurdt hjir fan ôflaat. Der wurdt ek ûndersocht nei oare mêden lykas, befolking (âldens, ynkommen), ekonomy en geografy. De haad fan it Folkstellingsburo is in direkteur, bystien troch in twadde direkteur en it haad kantoar stiet yn Washington, D.C..

## Goaen
It *United States Census Bureau* is opdield yn 4 goaen en 12 ûndergoaen:
*Noardeasten
**Nij-Ingelân
**Mid-Atlantyske Kust

*Midwesten
**Eastlik Noard Midden
**Westlik Noard Midden

*Westen
**Pasifyske steaten
**Berchsteaten

*Suden
**Westlik Súd Midden
**Eastlik Súd Midden
**Súd-Atlantyske Kust

Der binne regionale kantoaren yn 12 stêden: Boston, New York, Philadelphia, Detroit, Chicago, Kansas City, Seattle, Charlotte, Atlanta, Dallas, Denver en Los Angeles.

## Keppeling om utens
*Webstek fan it Buro
Kiona (Washington)

**Kiona** is in gemeentefrij plak  yn Benton County yn de Amerikaanske steat Washington. It plak leit besuden tsjin Benton City, sa'n 17 km bewesten Richland. De rivier de Yakima en Rykswei Yntersteat 82 skiedt dizze 2 plakken.
De namme *Kiona* is in yndiaansk wurd wat *brune heuvels* betsjut.
Yn 1888 boude it Noard Pasifysk Spoar (*Northern Pacific Railway*) in stasjon hjir en meitsje it mooglik foar boeren om harren produkten nei de merke te bringen. Mais, ierappels, weet, luserne en apels wiene de foarnamste gewoeksen. 
It drûge klimaat hjir makke it dreech om te buorkjen, dus waard der drûchlânbou tapasse. Yn de 1890er jierren waard wetter fan de rivier de Yakima troch in nij groeven feart brocht nei Kiona en meitsje it better gewoeksen te ferbouwen. Dit luts mear minsken nei de omkriten ta.
Yn 1907 boude de *Oregon Washington Railroad and Navigation Company* in nij spoar en stasjon yn hjoeddeisk Benton City en dat doarp begûn te waaksen. Yn 1917 waard de *Yellowstone Trail*, in *highway* dat fan Albany, New York nei Seattle rûn, troch Kiona hinne lein. Dit luts mear minsken.
Letter rekke Kiona yn de nederklits dochs Benton City waakste wol wer. Kiona is nea in gemeente wurden. 
Yn 2002 is de Benton City-Kiona brêge ûnderbrocht yn it *National Register for Historical Places*.
West Richland (Washington)

**West Richland** is in plak (*city*) yn Benton County yn de Amerikaanske steat Washington.  Neffens de folkstelling fan 2010 hie it plak 11.811 ynwenners en yn 2012 neffens in rûzing 12.663.
It is wol it fjirde plak fan de Trije Stêden stêdekloft. It leit súdwestlik fan de rivier de Yakima tsjin oer buorstêd Richland.

De eardere bewenners wiene de *Chemnapum* yndianen, nau besibbe oan de Wanapum stam. Hja wennen flakby de mûning fan de rivier de Yakima. De Lewis en Clark Ekspedysje kaam yn dit gea yn 1805.
Yn 1853 waard in dyk (paad) oanlein troch de Yakima Fallei en rûn troch it hjoeddeiske West Richland hinne. Befolking kaam net earder as de 1870 er jierren. Yn 1896 kaam der in skoalle. Richland waard in gemeente yn 1910 en dit gebiet stie bekend as *Leech Yakima*. Yn 1908 waard in daam yn de rivier de Yakima boud en in bewetterings sleat groeven en meitsje it mooglik om wetter nei Richland te krijen. 
De *Yellowstone Trail* wie in *highway* dat oanlein waard yn 1917/'18 fan Albany, New York nei Seattle. Dizze dyk gie ek troch Richland, mei in nije brêge oer de Yakima hinne yn wat is no West Richland en fierders westlik nei Kiona.
Yn de 1940er jierren waard de stêd Richland úteinset yn it ramt fan it Manhattan Projekt mei de bou fan de Hanford Site. De stêd Richland wie yn  besit fan de oerheid. Untefreden minsken dy net yn de stêd yn in hierhûs fan de oerheid wenje woene strutsen del oan de oare kant fan de Yakima om sels grûn te keapjen en lit der in hûs op bouwe.

Yn 1948 kocht Carl Heminger 32 bunder lân oan hjir en frege in fergunning oan om in doarp útein te setten. It waard goedkard en Heminger stelde de namme *Heminger City* foar, moar doarps bewenners keazen de namme *Enterprise*. Ut protest ferhûze Heminger in 1,5 km westlik en sette dêr in nij doarp útein. Doe't de tiid ree wie en foarmje in gemeente de twa doarpen *Enterprise* en *Heminger City* waarden yndield ien stêd en de namme *West Richland* waard keazen, om gebrûk fan de ekonomyske foarútgong fan buorstêd Richland te meitsjen. Dit barde op 17 juny 1955.

Hjoeddedei is *Hanford* de wichtichste ynkomste boarne foar de ynwenners. Ek de lânbou, benammen de wynbou is ek in ynkomste boarne.

## Keppeling om utens
* Offisjeel webstek West Richland
* Tri-City Herald krante
Paterson (Washington)

**Paterson** is in gemeentefrij plak  yn it suden fan Benton County yn de Amerikaanske steat Washington oan de noardwâl fan de rivier de Kolumbia en op it krúspunt fan de steatswegen 14 en 221. It is ferneamd nei in iere bewenner Henry Patterson. It leit sa'n 50 km besuden Prosser.
Plymouth (Washington)

**Plymouth** is in gemeentefrij plak  yn it suden fan Benton County yn de Amerikaanske steat Washington. It leit oan de rivier de Kolumbia oan de wjerskant fan Umatilla, Oregon. Rykswei Yntersteat rint lâns it doarp fan Umatilla nei Kennewick. It leit sa'n 45 km besuden Kennewick.
Jan de Groot

**Jan de Groot** (Weidum, 15 septimber 1922 - dêre, 20 oktober 2013) wie in aktyf keatser tusken 1940 - 1957. Wie 6 kear kening en helle 142 punten foar it ivich keatsklassemint.
 
## Prizen
* 1939 - Freulepartij 1e priis
* 1940 - de Bond 1e priis
* 1941 - de Bond 2e priis
* 1941 - PC 1e priis
* 1942 - de Bond 1e priis
* 1942 - PC 4e priis
* 1945 - de Bond 1e priis
* 1950 - de Bond 1e priis
* 1951 - de Bond 1e priis
* 1953 - de Bond 3e priis
* 1955 - de Bond 6e priis
Skyrinnen op de Olympyske Winterspullen 2010

De **[[Olympyske Winterspullen 2010|XXIe Olympyske Winterspullen]]** waarden fan 12 oant en mei 28 febrewaris 2010 hâlden yn Vancouver, yn Kanada.
It skyrinnen hie plak yn it *Whistler Olympic Park*.

## Whistler Olympic Park
It Whistler Olympic Park waard oanlein yn 2007 foar de Olympyske Winterspullen fan 2010, foar it skyrinnen wie der plak foar 6.000 taskôgers en de loipes hiene in lingte fan 14 km.

## Utslaggen
#### Lannen Sprint

#### 4x10 km

#### 4x5 km

#### Sprint

#### Efterfolging

#### 10 km

#### 15 km

#### 30 km

#### 50 km

## Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it Skyrinnen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2010.

## Sjoch ek
*Skyrinnen op de Paralympyske Winterspullen 2010
Dames yn it Wyt

De **Dames yn it Wyt** (Spaansk: *Damas de Blanco*) is in losse gearwurkingsgroep fan froulju yn Kuba, waans mannen en soannen foar de frijheid fan mieningsutering en persfrijheid opkamen en om reden dêrfan fêstset waarden troch it Kubaansk rezjym.

## Skiednis
De Dames yn it Wyt kamen maitiid 2004 foar it earst yn aksje, in jier nei de *[[Swarte Maitiid (Kuba)|Swarte Maitiid]]* fan 2003, doe't 75 dissidinten oppakt waarden. Dy earste kear wie it in spontane aksje, dy't sûnt alle sneinen werhelle wurdt. De demonstranten hawwe wite klean oan, lykas ek de *[[Healwize Memmen]]* út de jierren '70 yn Argentynje. De kleur wyt is ek foar dizze froulju it symboal fan ûnskuld en suverens. Lykas by de *Healwize Memmen* binne de demonstraasjes fan de *Dames yn it Wyt* bedoeld om ynformaasje fan it rezjym los te krijen oer harren miste mannen en bern.

De demonstraasjes wurde alle sneinen nei de tsjinst yn de Santa Rita-tsjerke holden, wêrnei't in kuiertocht mei blommen yn de hân makke wurdt oer de Quinta Avenida en roppen wurdt om it frijlitten fan de neisten.

Op Palmsnein 20 maart 2004 waarden Dames yn it Wyt lestich fallen troch leden fan de Federaasje fan Kubaanske froulju dy't nei it regear oarhingje. Sy waarden misledige en guon froulju waarden molestearre.

## Underskieding
yn 2005 ûntfongen de Dames yn it Wyt, de Nigeriaanske Hauwa Ibrahim en de organisaasje Ferslachjouwers Sûnder Grinzen meiïnoar de ''Sacharovpriis foar de Frijheid fan Tinken'' fan it Europeesk Parlemint. De Sacharovpriis is ornearre foar persoanen en organisaasjes dy't harren wije oan de beskerming fan de rjochten en fundamintele frijheden fan de minske. De priis waard de froulju takend om reden fan *harren moed en tawijing oan de saak fan de minskerjochten op Kuba* en moast tagelyk ek *it lot fan de 75 politike dissidinten dy't sûnt maart 2003 finzen holden wurde, allinne fanwege harren krityk op it brek oan politike frijheid yn it lân.* te binnen bringe.

## Keppeling om utens
* Offisjeel webstee
Sacharovpriis

De **Sacharovpriis foar de frijheid fan tinken** is in ûnderskieding dy't sûnt 1988 alle jierren útrikt wurdt troch it Europeesk Parlemint foar in bysûndere prestaasje op ien fan de neifolgjende mêden:
* it hoedzjen fan de rjochten en fundamintele frijheden fan de minske, benammen fan de frijheid fan mieningsutering,
* it hoedzjen fan de rjochten fan minderheden,
* earbiedigjen fan it folkerjocht,
* ûntjouwing fan de demokrasy en hanthavenjen fan de rjochtssteat.

De priis is neamd nei de Russyske atoomlearde en dissidint Andrej Sacharov, dy't yn de Sovjet-Uny pleite foar frijheid fan mieningsuting.

Om 10 desimber hinne wurdt de priis fan EUR 50.000 troch it Europeesk Parlemint útrikt op in plechtige sitting yn Straatsburg. Op dy datum waard yn 1948 de Universele Ferklearring fan de Rjochten fan de Minske ûndertekene.

## List fan winners fan de Sacharovpriis

## Keppeling om utens
* Europeesk Parlemint, Sacharovpriis
Trije Stêden (Washington)

De **Trije Stêden** (*Tri-Cities*) is in stêdekloft yn it suden fan de Amerikaanske steat Washington. It bestiet út de njonkeninoar lizzende stêden Kennewick, Richland en Pasco. De 3 stêden lizze oan de rivier de Kolumbia en de ôfsplitsings fan de rivierren de Yakima en de Snake.
In fierde stêd West Richland lykas guon gemeentefrije plakken wurde ek by de stêdekloft rekkene. De stêden lizze allegear tsjin inoar oan en lykje wol ien stêd.

Neffens de folkstelling fan 2010 hiene de 3 stêden meiinoar in ynwennertal fan 193.567 en fan it gânse stêdekloft 253.340. Op 1 april 2013 hiene de 3 stêden neffens in rûzing 221.330 ynwenners en de gânse kloft 268.800. It is it op 3 nei grutste stêdekloft yn de steat Washington nei de Seattle-Tacoma, Spokane en it yn Washington lizzende part fan de Portland stêdekloft.

De *Tri-Cities Airport* yn Pasco is it regionale fleanfjild wat rjochtstreekse fljochten ûnderhâldt mei stêden lykas Seattle, Portland, Los Angeles, Phoeniks, Las Vegas, Salt Lake City, Denver en Minneapolis.

Pasco is de haadstêd fan Franklin County en Kennewick en Richland lizze yn Benton County.

In tige wichtige ynkomsteboarne is it Hanford Nukleêre Reservaat, wêr't in grut part fan de ekonomy fan de kloft ôfhinget.
Yn 2010 waard de stêdekloft troch sakeblêd *Kiplinger* útkeazen yn de Top 10 fan bêste plakken in famylje te grutbringen en CNN/Money yn de top 10 foar hûspriis steigings, om de stabile ekonomy yn de stêden.

## Keppeling om utens
*Kennewick webstek
*Richland webstek
*Pasco webstek
*Pasco Keamer fan Keaphannel
*Tri-Cities Visitors and Convention Bureau website
*Tri-Cities Airport webstek
*WSU Tri-Cities webstek
*Hanford webstek
*Pacific Northwest National Laboratory (PNNL) webstek
*Tri-City Untjouwings Rie
Anatoli Martsjenko

**Anatoli Tichonovitsj Martsjenko** (Russysk: Анатолий Тихонович Марченко) (Barabinsk, Oblast Novosibirsk, Oekraïne), 23 jannewaris 1938 - Tsjistopol, 8 desimber 1986) wie in dissidint yn de Sovjet-Uny.

## Biografy
Sûnt 1975 wie er lid fan in groep dy't stribbe nei it neilibjen fan de rjochten fan de minske, sa't dy formulearre waarden yn it slotakkoard fan Organisaasje foar Feilichheid en Gearwurking yn Europa.

Martsjenko waard mear as ien keat fêstset en brocht mistannen yn de wurkkampen en finzenissen yn de Sovjet-Uny oan it ljocht.

Dat makke him fertochte yn de eagen fan de Sovjet-autoriteiten en hy waard feroardiele fanwege anti-Sovjetagitaasje en propaganda. Nei goed 20 jier yn de finzenis, stoar er lang om let yn de finzenis fan Tsjistopol oan de gefolgen fan in hongerstaking.

## Underskieding
Hy krige 1988 postúm as earste, tagelyk mei Nelson Mandela, de ''Sacharovpriis foar de Frijheid fan Tinken'' fan it Europeesk Parlemint.

## Bibliografy
* 1976 (oarspr.) *Van Taroesa naar Tsjoena*, ISBN 978-9028203648
* 1989 *To Live Like Everyone*, ISBN 978-0805008982
* 1989 *My Testimony*, ISBN 978-0340417249
Wilkes-Barre (Pennsylvania)

**Wilkes-Barre** is in plak (*city*) in de Amerikaanske steat Pennsylvania yn Luzerne County.

## Ynwennertal

## Berne yn Wilkes-Barre
* Joseph L. Mankiewicz (1909-1993), senarioskriuwer, filmregisseur en filmprodusint
* Claudette Nevins (1937), aktrise
* William Daniel Phillips (1948), natuerkundige en Nobelpriiswinner
* Hugo Winterhalter (1909-1973), orkestlieder en arranzjeur
Kolumbia (rivier)

De rivier de **Kolumbia** (Ingelsk: *Columbia River*, Frânsk: *fleuve Columbia*) is in rivier yn Britsk-Kolumbia, Kanada en it noardwesten fan 'e Feriene Steaten. It hat in lingtme fan 2040 km en in streamgebiet fan 668.000 km². It is nei de Mississippi, yn folume de grutste rivier yn Noard-Amearika en hat de grutste ôffier yn de Grutte Oseaan fan it Westlik healrûn. Troch it grutte folume wetter hat de rivier de bynamme *The Mighty Columbia*, de *Machtige Kolumbia*. De rivier is in wichtige boarne fan wetterkrêft yn Noard-Amearika, mei de 14 keardamen, dêr't de Grand Coulee Daam de wichtichste fan is. Ek bewettering fanút de rivier wurdt hjirmei mooglik makke.

## Rin fan de rivier

De rivier ûntspringt yn de Kolumbiamar yn it Kanadeeske part fan it Rocky Mountains yn it súdeasten fan Britsk-Kolumbia op in hichte fan 820 meter. De rivier rint nei it noarden yn de Windermeremar en rint dan noardwestlik nei de Kinbasketmar. Dan folget de rivier nei in skerpe bocht it paad nei it suden ta, dêr't it de Amerikaanske steat Washington ynrint en dan dwers troch it midden easten fan de steat nei it suden, dêr't it by de grins fan Oregon nei it westen ta rint. It foarmet foar 480 km de grins tusken Washington en Oregon. De rivier mûnet dan út yn de Grutte Oseaan by Astoria, Oregon en Ilwaco, Washington. 

De rivier hat in soad ôftakkings, dy't op harren bart ek wer ôftakkings hawwe. De wichtichste is de Snake.

## Syd rivierren

Dit binne de grutste syd rivierren yn folume.
* Snake
* Willamette
* Kootenai
* Pend Oreille
* Cowlitz
* Spokane
* Deschutes
* Lewis
* Yakima
* Wenatchee
* Okanogan
* Kettle
* Sandy

Wichtige stêden oan de rivier binne:
* Revelstoke, Britsk-Kolumbia
* Wenatchee, Washington
* Trije Stêden, Washington
* The Dalles, Oregon
* Hood River, Oregon
* Portland
* Vancouver, Washington
* Longview, Washington
* Astoria
Hanford Nukleêr Reservaat

It **Hanford Nukleêr Reservaat** of de **Hanford Site** is in Amerikaansk nukleêr kompleks flakby de stêd Richland yn de steat Washington. It kompleks is sa'n 1517 km² grut.
It kompleks is ferneamd nei it eardere doarp Hanford dat op dit plak lei.

## Produksje fan plutoanium
De Hanford Site waard oanlein yn 1943 yn it ramt fan it Manhattan Projekt om plutoanium te leverjen foar de produksje foar it earste kearnwapen. De Hanford Site krige de koadenamme *Site W*.

It op it Hanford produsearre plutoanium tsjinne foar de earste atoombom, dy't teste waard op de *Trinity Site* by Los Alomos, Nij-Meksiko. It waard brûkt yn de Fat Man, dy't op Nagasaki yn Japan smiten is.

## Sluting en himmeljen
De reaktors foar de produksje foar wapens waarden nei de Kâlde Kriich stillein. Op it plak is noch hieltyd radioaktive smoargens fan 204.000 m³ oanwêzich yn tenks dy't ûnder de grûn sitte. Dat is twa tredde part fan al de radioaktive smoargens yn de Feriene Steaten. Yn totaal binne der 177 fan dy tenks, wêrfan 149 âldere tenks. In tredde fan de âldere tenks hat yn it ferline alris radioaktyf guod lekt. *Hanford* is no ien fan de meast mei fersmoarge gebieten yn de FS wat kearnenerzjy oanbelanget. Om't it mêd tichteby de rivier de Kolumbia leit, hat de Amerikaanske oerheid besletten om it mêd skjin te meitsjen.

It skjinmeitsjen is net sûnder problemen ferrûn. Sûnt 1989 hawwe der 5 haadoannimmers oan dit projekt wurke. It soe ree wêze moatte yn 2019.

## Keppeling om utens
* Offisjeel webstek Hanford Ministearje fan Enerzjy.
* Washington Department of Ecology - Nuclear Waste Program steat buro dat sjocht nei op it skjinmeitsjen
* U.S. Environmental Protection Agency federaal buro dat sjocht nei op it skjinmeitsjen.
* Hanford Challenge .
* Hanford News 
* Hanford Site Environmental Report
* Atomic Heritage Foundation .
* B Reactor Museum Association .
* Contaminated US site faces 'catastrophic' nuclear leak 2008 *[[New Scientist]]* artikel
* Heart of America Northwest 
* The Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
* A Review of Data Triples Plutonium Waste Figures Matthew L. Wald, *[[The New York Times]]*, July 10, 2010
* Washington River Protection Solutions
* Safe as Mother's Milk: The Hanford Project
Jules Froment

**Jules Froment** (Lyon, 1878 – 1946) wie in Frânsk neurolooch. Hy promovearre yn 1906 op in stelling oer hertsyktes dy't ferbân hâlde mei hypertyreödy (in skyldkliersykte). In grut part fan syn karriêre wie er heechlearaar yn Lyon.

## Libben en wurk
Froment is yn it ûnthâld bleaun fanwege syn wurk mei neurologypasjinten. Yn de Earste Wrâldkriich siet er yn Rennes, dêr't er soldaten mei senuwsteurings behannele. Nei de oarloch skreau er yn 'e mande mei Joseph Babinski (1857-1932) in wichtich wurk oer de etiology fan ferskynsels lykas *[[shell shock]]* en 'oarlochshystery'. De stúdzje hiet *Hystérie, pithiatisme et troubles nerveux d'ordre réflexe en neurologie de guerre* en waard yn dy tiid as kontroversjeel beskôge.

Froment en Babinsky harren fertsjinsten binne ek it beskriuwen fan in sykte dy't skaaimerke wurdt troch in kombinaasje fan by fasomotoryske steurnissen, spieratrofy en weefselskea, dy't no bekend is as it Babinski-Froment syndroom.

Froment hat fierders it betinken fan in tal tests om senuwdyfunksje te ûndersykjen op syn namme brocht, ûnder oaren in ienfâldige manier om swakte fan de nervus ulnaris (de earmtakkesenuw) te testen: at in pasjint in fel papier tusken de tomme en wiisfinger fêsthâldt en de tomme bûgt dan wiist dat op palsy fan de nervus ulnaris. De test wurdt brûkt om de kondysje fan de flexor pollicis brevis (ien fan spieren dy't de tomme bûgt) fêst te stellen.

## Bibliografy
* *La préhension dans les paralysies du nerf cubital et le signe du pouce*; La presse médicale, Parys, 1915, 23: 409.
* *Heredodegenerations retinienne et spino-cerebeleuse; variantes ophtalmoscopiques et neurologique présentés par trois generations successive* Journal de médecine de Lyon, 1937: 153-163.
* *Troubles nerveux d’ordre reflexe.* Yn: *Hysterie, pithiatisme et troubles nerveux d’ordre reflexe*. J. Babinbski, J. Froment: Parys, Masson, 1917.

## Keppeling om utens
* ''Jules Froment'' op Who Named It
Jan Brandt Corstius

**Johannes Christiaan (Jan) Brandt Corstius** (Rotterdam, 31 desimber 1908 – Odijk, 3 desimber 1985) wie in Nederlânsk letterkundige. Hy wie ien fan de oprjochters fan it Humanistysk Ferbûn.

## Wurkpaad
Brandt Corstius promovearre 1934 oan de Ryksuniversiteit Utert op it proefskrift *"Herman Gorter, een bijdrage tot de kennis van zijn leven en werk"*. Yn de jierren tritich wie er warber yn de Jongeren Vredes Actie (JVA). Oant 1959 wie er learaar Nederlânsk oan it Utertsk Steedlik Gymnasium.

Fan 1960 oant 1975 wie Brandt Corstius heechlearaar 'fergelykjende literatuerwittenskip nei de Midsiuwen' oan de Ryksuniversiteit Utert. Hy publisearre yn tydskriften ûnder oaren *"De dichter Marsman en zijn kring"* en *"De muze in het morgenlicht"*.

Hy stoar yn 1985 yn de âldens fan 76 jier.

## Famylje
Brandt Corstius wie de heit fan keunsthistoarika Liesbeth Brandt Corstius (1940) en wis- en taalkundige, skriuwer, kollumnist en literatuerkriticus Hugo Brandt Corstius (1935) én de pake fan skriuwster en kollumniste Aaf Brandt Corstius (1975) en sjoernalist en programmamakker Jelle Brandt Corstius (1978).
MMS

*Middelbere Famkesskoalle (**''M**iddelbare **M**eisjes**s**chool'')- eardere Nederlânske foarm fan ûnderwiis.
*Momintmagnitudeskeal - skeal dy't brûkt wurdt om de krêft fan ierdskoddings te mjitten.
*Multimedia Messaging Service - metoade om multimediaboadskippen te ferstjoeren mei in mobile tillefoan.
*Musical Masterpiece Society - in platelabel
*Motor Management Systeem - it kontrôlesysteem fan motoren, ek Engine Control Unit (ECU) of power-train control module (PCM) neamd. 
*Miracle Mineral Solution - in alternatyf genêsmiddel (earder Miracle Mineral Supplement)
Middelbere Famkesskoalle

De **middelbere famkessskoalle** (Nederlânsk: *Middelbare Meisjesschool*, **MMS**) wie in fiif jier duorjende Nederlânske ûnderwiisfoarm spesjaal ornearre foar famkes en wat it *[[Learplan|curriculum]]* oanbelange te fergelykjen mei de hbs. De earste **mms** waard 1867 yn Haarlim oprjochte.

De haadmaster fan de legere skoalle besliste, nei oerlis mei de âlden as fersoargers, oft in famke kâns makke om de skoalle mei goed gefolch ôfmeitsje koe en melde har dêrnei oan. 
Earst moast lykwols in twa dagen duorjend talittingseksamen helle wurde. De talattingseask lei heech. Ek nei in hereksamen waarden trochsneed mar sa'n 50% yndie talitten. Neist de aparte middebere famkesskoallen koe ek op guon lyseums de rjochting middelber famkesûnderwies keazen wurde. Guon stêden hiene ek in kombinaasje fan in mms mei in aparte famkes-hbs.

Der waard ûnderjochte yn ûnder mear natuer- en skiekunde, mjitkunde, algebra, biology, skiednis, ierdrykskunde, tekenjen, muzyk en de talen Nederlânsk, Frânsk, Dútsk en Ingelsk. De talen woegen  ekstra swier by befoardering nei in folgjend learjier en by it eineksamen. De ekonomyske en eksakte fakken woegen sa swier net omdat famkes mei oanlis foar dy fakken de hbs-a en -b folgje koene. Ek fyn handwurkjen, foardrachtskeunst, hygiëne, psychology, sosjology, keunstskiednis en godstsjinst wiene ferplichte fakken. 

Mei it mms-diploma koene jin net nei de universiteit, mar wol nei in tal fuortsette middelbere opliedingen (de hbo-opliedingen fan no) lykas de Pedagogyske akademy foar it basisûnderwiis (kweekskoalle), de keunstakademy en de sosjale akademy. Ek waard de mms as in goede tarieding foar it berop fan sekretaresse beskôge. 

Yn de jierren '60 rûn it tal ynskriuwings foar de kategorale MMS-skoallen stadichoan tebek.

De mms en hbs waarden troch de Mammoetwet yn 1968 reörganisearre ta havo en ateneum as tarieding op efterelkoar it heger en wittenskiplik ûnderwiis. It profyl kultuer en maatskippij op it hjoeddeiske havo en vwo liket it meast op it fakkepakket fan de mms.
Northern Pacific Railroad

De **Northern Pacific Railroad** ("Noardpasifysk Spoar"), ôfkoarte ta **NP**, wie in transkontinintale spoarline dy't it noardlik part fan de westlike Feriene Steaten mei-inoar ferbûn, wêrûnder ferskate plakken fan Minnesota oant de kust fan de Grutte Oseaan. It *NP* wie oprjochte yn 1864 en it wie goedkard troch it Amerikaaanske Kongres om finansiering te finen foar de ûntjouwing foar it spoarnet.

De bou waard yn 1870 mei úteinset en de haadline wie yn 1883 ree fan de Grutte Marren oant de Grutte Oseaan, doe't Presidint Ulysses S. Grant op 8 septimber fan dat jier in stikje meiried yn westlik Montana. De spoarline hie sa'n 10.000 km spoar en betsjinne grutte gebieten yn de steaten Idaho, Minnesota, Montana, Noard-Dakota, Oregon, Washington and Wiskonsin. En boppedat hie it bedriuw ynternasjonale ôftakkings nei Winnipeg, yn Manitoba, en nei súdeastlik Britsk Kolumbia, beide yn Kanada. De haadaktiviteiten wiene ferfier fan lânbouprodukten lykas weet, fee en oare produkten lykas hout, grûnstoffen, ferfier fan passazjiers, leverjen fan konsuminteguod en it opkeapjen fan lân.

It haadkantoar stie earst yn Brainerd, yn Minnesota en waard letter ferhuze nei St. Paul, yn Minnesota. Yn 1970 fuzjearre it bedriuw mei oare spoareksploitanten en foarmje it de Burlington Northern Railway.
Lieuwe Heine Bouma

**Lieuwe Heine Bouma** (Arnhim, 28 augustus 1919 - Ljouwert, 18 augustus 2004) wie in Frysk oersetter en frisiast.

In fertaling fan syn hân fan it koarte ferhaal *[[De Stellen Brief]]*, nei *[[The Purloined Letter]]*, fan 'e Amerikaanske skriuwer en dichter Edgar Allan Poe, ferskynde yn 1989. Yn 1990 kaam ûnder de titel *[[De Skimmelruter]]* syn fertaling út fan *[[Der Schimmelreiter]]*, in novelle fan 'e Dútske skriuwer Theodor Storm, út 1888. Teffens brocht er yn 1991 in oersetting út fan Sikke fan Goslinga syn memoires oer de Spaanske Súksesjeoarloch, ûnder de titel *Oantinkens oan de Spaanske Suksesjeoarloch (1706-1709 en 1711)*.

## Wurk
* 1989: *[[De Stellen Brief]]* (nei *[[The Purloined Letter]]*, fan Edgar Allan Poe)
* 1990: *[[De Skimmelruter]]* (nei *[[Der Schimmelreiter]]*, fan Theodor Storm)
* 1991: *Oantinkens oan de Spaanske Súksesjeoarloch (1706-1709 en 1711)* (nei de memoires fan Sikke fan Goslinga)
Goasse Rinse Groustra

**Goasse Rinse Groustra** (1 jannewaris 1917 – 1 jannewaris 1996) wie in Frysk learaar, freelance sjoernalist en oersetter, dy't benammen aktyf wie as leveransier fan fúljetons oan Frysktalige tydskriften. It bekendst is syn fertaling fan *[[The Scarlet Pimpernel]]*, fan baronesse Orczy, dy't fan 1953 oant 1955 ûnder de titel *[[De Reade Pimpernel]]* yn 'e tydskriften *[[De Stim fan Fryslân]]* en *[[De Stiennen Man (tydskrift)|De Stiennen Man]]* ferskynde, mar Groustra sette ek wurken oer fan û.o. Charles Dickens en sir Arthur Conan Doyle. 

## Keppellingen om utens
* Wurk fan groustra yn de DBNG
* Portret fan Groustra by Tresoar
Tjaard Anne Marius Albert van Humalda van Eysinga

|
|-
|
|-
|}
Jonkhear **Tjaard Anne Marius Albert van Humalda van Eysinga** (Ljouwert, 5 jannewaris 1869 - De Haach, 21 jannewaris 1946), gauris ôfkoarte ta jhr. **T.A.M.A. van Humalda van Eysinga**, wie in Frysk abbekaat, boargemaster en oersetter. 

Yn 1923 kaam fan him ûnder de titel *[[Kening Oidipous: Treurspil fen Sophokles]]*, by Brandenburgh, Boschma & Co. te Snits in fertaling út fan Sofoklês syn Aldgrykske trageedzje Οἰδίπους Τύραννος (*[[Oidipous Tyrannos]]*), dy't earder al ôfprinte wie yn it tydskrift *[[It Heitelân (tydskrift)|It Heitelân]]*. Yn 1940 brocht er fierders noch (ûnder deselde titel) in oersetting út fan 'e Latynske komeedzje *[[Phormio (toanielstik)|Phormio]]*, fan 'e Romeinske toanielskriuwer Terentius.

Hy wie in soan fan Idzerd Frans van Humalda van Eysinga (1843-1907) en wie ûnder oaren boargemaster fan Dimter.

## Wurk
* 1923 – *[[Kening Oidipous: Treurspil fen Sophokles]]* (nei *Oidipous Tyrannos*, fan Sofoklês)
* 1940 – *[[Phormio (toanielstik)|Phormio]]* (nei *Phormio*, fan Terentius)
Jan de Jong (oersetter)

**Jan de Jong** (Achlum, 17 desimber 1921 – Snits, 4 juny 2006) wie in Frysk oersetter, dy't ferantwurdlik wie foar it oerbringen nei it Frysk ta fan in stikmannich berneboeken en literêre wurken, meast út it Nederlânsk.

## Wurk
* 1986 - *[[Oarlochswinter]]* (nei *[[Oorlogswinter (boek)|Oorlogswinter]]*, fan Jan Terlouw)
* 1990 - *[[De Klank fan de Fanfare]]* (nei *[[Der Klang der Fanfare]]*, fan Johano Strasser)
* 1992 - *[[Krústocht yn Spikerbroek]]* (nei *[[Kruistocht in Spijkerbroek]]*, fan Thea Beckman)
* 1994 - *[[De Koperen Tún (boek)|De Koperen Tún]]* (nei *[[De Koperen Tuin (boek)|De Koperen Tuin]]*, fan Simon Vestdijk)
* 1994 - *[[Styfmem Ierde]]* (nei *[[Stiefmoeder Aarde]]*, fan Theun de Vries)
* 1996 - *[[Net Sûnder Myn Famke]]* (nei *[[Not Without My Daughter]]*, fan Betty Mahmoody)
Ynternasjonale Plysjepettekolleksje

De **Ynternasjonale Plysjepettekolleksje** is in permaninte útstalling fan in ynternasjonale kolleksje fan plysjepetten yn it eardere stasjon Slochteren fan it ‘Woldjerspoor’ yn Slochteren. De kolleksje is eigendom fan de ôfdieling Grins fan de *[[Internationale Police Association]]*.

Neist de hast 1500 ferskate plysjepetten út mear as 2200 lannen, binne der bygelyks ek in soad plysje-unifoarms, hânboeien en plysje-emblemen te bewûnderjen.

De Nederlânske kolleksje bestiet út âlde helmen fan de 19e iuw oant de hjoeddeiske pet. De kolleksje hat dêrneist plysjepetten út oare Europeeske lannen en út de rest fan de wrâld. 

## Ofbyldings fan it museum

Ofbyld:IPA politie museum Slochteren.jpg|In part fan de kolleksje
Ofbyld:Slochteren IPA 5.JPG|In part fan de kolleksje
Ofbyld:Slochteren IPA 6.JPG|Arthur Troop, oprjochter fan de ''International Police Association
Ofbyld:Slochteren 6.JPG|Plysjeman yn âld unifoarm


## Keppeling om utens
* Ynternasjonale Plysjepetten Kolleksje
Michiel Sjouke Elings Visser

**Michiel Sjouke Elings Visser** (Hilaard, 8 oktober 1887 – Ljouwert, 23 maaie 1971) wie in Frysk hierboer (feehâlder), skriuwer en oersetter. Yn 1927 kaam ûnder de titel *[[De Skimmelrider]]* syn fertaling út fan *[[Der Schimmelreiter]]*, in novelle fan 'e Dútske skriuwer Theodor Storm, út 1888.

## Libben en wurk
Visser kaam út in befynlik grifformearde rûnte en gie nei in bekend grifformeard ynternaat yn Zetten, Gelderlân. Hy folge dêr it gymnasium en krige dêr kunde oan Pieter Sjoerds Gerbrandy. Netsjinsteande dy oplieding waard er boer yn Britsum en letter wie er achtjin jier boer yn De Pomp. Hy waard lid fan it Kristlik Frysk Selskip en wie foar de Twadde Wrâldoarloch in wichtige figuer yn de Fryske kristlike beweging. Hy sluet him oan by de Jongfryske Mienskip fan Douwe Kalma, mar dat duorre net lang om't foar him it Frysk nasjonalisme wichtiger wie as de literatuer. Syn betsjutting foar de Fryske literatuer bleau ek beheind en op dat mêd bleau er it bekendst fan syn oersetting fan *Der Schimmelreiter* fan Theodor Storm. Hy bewûndere Harmen Sytstra om't dy frommens mei Frysksinnigens kombinearre. 

Fan grutter belang hat Visser syn krewearjen foar ferbettering fan de tastân fan hierboeren en arbeiders west, ynspirearre troch syn leauwe. Yn 1933, yn de krisisjierren mei syn hege hieren en lege leanen, waard er bestjoerslid fan it Christelijke Bond van Landpachters. Yn dy tiid seach er wol wat yn it net-demokratyske korporatisme dat yn nazy-Dútslân opgong makke. Under Fryske skriuwers wiene ek bygelyks Rintsje Piters Sybesma en Douwe Kiestra oanhingers fan dat systeem, mar by Visser hat dat net laat ta kollaboraasje mei de Dútsers. Visser hat dat idee lykwols nea hielendal opjûn sa't bliken die út in artikel yn de Stim fan Fryslân út 1965.

## Wurk
* 1927 - *[[De Skimmelrider]]* (oersetting nei Theodor Storm)
* 1948 - *De Fryske boer troch de ieuwen hinne*. Utj. Fryske Kristlike Boeren- en Túnkers Boun
* 1960 - *Minne Simens en de Minnisten*
* 1967 - *Jancko Douwama*
* 19?? - *Fan lang forlyn* 
* 19?? - *Histoaryske Sketsen* (samling oanbean troch it Frysk Ynstitút yn Grins)
* 2015 - *De Lauwerssé*, bondeling artikelen oer de Lauwerssee yn de Stim fan Fryslân
Nicolas Mignard

**Nicolas Mignard** (Troyes, 1606 – Parys, 1668) wie in Frânsk keunstskilder. Hy wie de âldere broer fan Pierre Mignard.

## Biografy
Nicolas Mignard studearre by in pleatslik master yn Troyes. Nei in skoft yn Fontainebleau, gie er nei Avignon yn 1632. Dêrnei reizge er nei Rome mei de aartsbiskop fan Lyon. Mignard gie werom nei Avignon yn 1636, nei it foltôgjen fan in searje etsen yn Rome. Hy skildere dêr meast fanwege religieuze ynstituten. Mignard wenne syn lêste jierren yn Parys, dêr't er in súksesfol portretskilder waard. Mignard ferliet Avignon nei in besite fan kening Loadewyk XIV en syn hofhâlding. De kening helle Mignard nei Parys. Mignard waard dêr yn 1663 lid fan de Académie Royale.

Mignard hâlde it grutste part fan syn libben ta in Avignon. Syn wurk bleau lykwols wat yn it skaad stean fan dat fan syn jongere broer Pierre, dy't yn Paris wenne. Nicolas Mignard syn skilderijen bleaune nei syn dea foar it meastepart yn Avignon as yn lytsere plakken yn de omkriten fan Avignon. Yn de tiid fan de Frânske Revolúsje waard syn wurk foar in grut part taskreaun oan syn broer Pierre Mignard.

Mignard syn styl is typysk foar de Italjaanske estetyske klassifisearring dy't 17e iuwsk Frankryk behearske en waard dúdlik bot beynfloede troch de Frânske klassike  barokskilder Nicolas Poussin.


File:SamuelBernardNicolasMignard.jpg|*Portret fan Samuel Bernard*
File:Mignard - The Shepherd Faustulus Bringing Romulus and Remus to His Wife.jpg|*Le berger Faustulus amenant Romulus et Remus a sa femme*, 1654
File:Simon Vouet by Nicolas Mignard.jpg|*Portret fan [[Simon Vouet]]* (1590-1649)
File:Molière - Nicolas Mignard (1658).jpg|*Portret fan [[Molière]]*
File:MignardPieta3.jpg|*Pietà d’après Carrache*
File:MignardNativite4.jpg|*L’adoration des bergers * 


## Biografy
**Nicolas Mignard at Avignon*, catalogue of the 1979 Avignon exhibition, fan Antoine Schnapper (1979)
**Dallas Museum of Art, A Guide to the Collection*, katalogus 1997, s. 82
Arthur Troop

**Arthur Troop** (Lincoln, 15 desimber 1914 - dêre, 30 novimber 2000) wie brigadier by it plysjekorps yn Lincolnshire, yn Ingelân en de oprjochter fan de *[[International Police Association]]*.

## Biografy
Arthur Troop wie yn 't earstoan monteur, mar rillegau krige er niget oan oare saken. Hy sette út ein mei in stúdzje ekonomy en sosjale wittenskippen oan it Ruskin College (in filiaal fan de Universiteit fan Oxford) yn Oxford. Yn syn frije tiid die er ek noch in stúdzje Russyske skiednis. Sadwaande krige er 1934 een beurs foar Moskou en Leningrad. Nei dy stúdzjes folge er noch in lânbou-oplieding oan de Avoncroft Agricultural College yn Evesham, Worcestershire.

Op 19 juny 1936 sollisitearre er by de plysje yn Lincolnshire. Hy wurke dêr op ferskate ôfdielings, mar spesjalisearre him letter yn it ferkear.

Nei de Twadde Wrâldkriich joech er syn idee en rjochtsje in wrâldwide freoneclub op stal. Arthur Troop leaude yn de positive eigenskippen fan freonskip, dêrom dat it  motto fan de feriening yn it Esperanto (in ynternasjonale taal dy't doe yn it opkommen wie) is: *Servo per Amikeco* ('Tsjinje troch freonskip').

## Boeken
* Arthur Troop: *Russia Remembered*. K.T. Publications, 1987, ISBN 0-907759-02-5
* Arthur Troop: *Service through friendship – the early years of the International Police Association*. K.T. Publications, 1997 ISBN 0-907759-21-1

## Keppelings om utens
* IPA Homepage
* IPA Nederland
* IPA België
Ida Bouwhuis-Minnema

**Ida Bouwhuis-Minnema** (b. 19??) is in Frysk predikante en oersetster. Yn 1984 kaam ûnder de titel *[[De Sniegoes]]* har fertaling út fan *[[The Snow Goose]]*, in novelle fan 'e Amerikaanske skriuwer Paul Gallico. En yn 1988 ferskynde fan har hân *[[De Pearel]]*, in oersetting fan *[[The Pearl]]*, fan 'e Amerikaanske skriuwer John Steinbeck.

## Keppeling om utens
* ''Ida Bouwhuis in 't zonnetje''. Artikel mei foto op Kanaalstreek.nl
Jelle Krol

**Jelle Krol** (Drachten, 1957) is in Frysk taalkundige, oersetter en frisist. Hy wurke as fakreferint by Tresoar oant syn pinsjoen yn 2025. 

Krol studearre Ingelsk en Frysk oan de Universiteit Grins. Fan 1983 oant 1990 wie er redakteur fan Trotwaer. 

Yn 1984 brocht er tegearre mei Popke van der Zee in Fryske proaza-oersetting fan it Aldingelske epos *[[Beowulf]]* út. Teffens wie er behelle yn de gearstalling en útjefte fan û.m. de *Samle Fersen* fan Douwe Tamminga, yn 2011.

Fan 1993 oant 1998 krewearre er foar de minderheidstalen yn Jeropa as bestjoerslid fan it European Bureau for Lesser Used Languages. In kar út syn yn 'e *[[Ljouwerter Krante]]* publisearre resinsjes fan Frysk proaza ferskynde yn 2000 ûnder de titel *Swietwei nei de ein*.

Yn 2018 ferskynde syn proefskrift *Combative Minority Literature Writers in the Aftermath of the Great War*, in ferhanneling oer it krewearjen foar emansipaasje fan harren minderheidstaal fan Kalma (Frysk), Saunders Lewis (Welsk), Hugh MacDiarmid (Skotsk) en Rparz Hemon (Bretonsk).

## Keppeling om utens
* [Jelle Krol yn de [DBNL]]