open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kazankleaster (Vysjni Volotsjok)

It **Kazankleaster** (Russysk: Казанский Вышневолоцкий женский монастырь; *Vyshnevolotsky-kleaster ta eare fan it Kazan-ikoan fan 'e Mem Gods*) is in otterdoks frouljuskleaster yn 'e stêd Vysjni Volotsjok yn 'e oblast Tver, Ruslân. It kleasterkompleks stiet bekend om syn rike arsjitektuer en de markante Kazan-katedraal mei trettjin koepels.

## Skiednis
It kleaster fûn syn oarsprong yn 1871 as in religieuze mienskip foar froulju. De oanlieding foar de stifting wie de ferearing fan in lokale kopy fan 'e Kazan-ikoan fan 'e Mem Gods. Yn 1881 krige de mienskip offisjeel de status fan kleaster.

De Kazankatedraal waard boud yn 'e perioade tusken 1877 en 1882. It ûntwerp wurdt faak taskreaun oan 'e arsjitekt Aleksander Kaminsky. De katedraal is útfierd yn in eklektyske styl mei sterke Russysk-Byzantynske ynfloeden.

Yn 'e bloeitiid oan it begjin fan 'e 20e iuw wie it kleaster ien fan 'e gruttere frouljuskleasters yn 'e regio. Der wennen hûnderten nonnen en novisen, en it kleaster hie ferskate wurkplakken foar bygelyks it skilderjen fan ikoanen en it meitsjen fan tsjerklik tekstyl.

## Sovjet-tiid en weriepening
Nei de Oktoberrevolúsje waard it kleaster yn 1919 troch de bolsjewiken sletten. Yn 'e Sovjet-tiid waarden de gebouwen foar ferskate wrâldske doelen brûkt, ûnder oaren as kazerne en as opslachplak. De koepels waarden sloopt en in grut part fan 'e ynventaris en fan 'e religieuze keunstwurken ferdwûn yn dy tiid of waard fernield.

Yn 1991, nei de fal fan 'e Sovjet-Uny, waard it kleaster weromjûn oan ’e Russysk-Otterdokse Tsjerke. Sûnt dy tiid is it wer yn gebrûk as frouljuskleaster.

## Restauraasje
Sûnt de 1990 is in grut part fan it kleaster stap foar stap restaurearre. Benammen de Kazan-katedraal en ferskate oare tsjerken binne wer yn eare hersteld en op 'e nij yn gebrûk naam. Tagelyk wurdt der noch altyd wurke oan fierdere restauraasje fan oare gebouwen en fan it ynterieur fan it kompleks.

## Pylgergrêven
Yn it kleaster lizze de grêven fan twa fromme froulju dy't troch in soad pylgers út hiel Ruslân besocht wurde. It earste grêf is fan Ljubûsjka fan Susanino, dy't as hillige dwaas bekend stie. Sokke persoanen namen yn 'e Russysk-otterdokse tradysje in bysûndere plak yn troch har skynber ûnferstannich, mar djip geastlik libben. It twadde grêf is fan 'e skemanon Marija fan Samara, in non fan 'e heechste muontsegraad dy't har libben folslein wijde oan gebed en askese.

## Ofbylden

Казанский собор. Красный городок, Вышний Волочёк, Тверская область.jpg|De Kazan-katedraal (1877-1882)
Vyshny Volochek Kazan monastery.jpg|Klokketoer (1883-1888) 
Kazansky Monastery (Vyshny Volochek) 23.jpg|De Andronikov-tsjerke (1897-1901)
Griene stipastrild

De **griene stipastrild** (*Mandingoa nitidula*) is in lyts, kleurryk fûgeltsje út de famylje fan 'e prachtfinken (*Estrildidae*). De soarte komt foar yn tropysk Afrika en stiet bekend om syn opfallende griene kleur en fyn patroan fan stipkes op 'e búk.

## Ferskining
De griene stipastrild is in lytse fûgel fan likernôch 10 oant 11 sm lang. De fûgel is foar it grutste part mosgrien wylst de kiel oliifgiel is. It ûnderboarst, de búk en de flanken binne swart mei lytse wite stipkes. De snaffel is swart mei read nei de punt ta.

Der is in dúdlik ferskil tusken de geslachten. It mantsje hat in opfallend oranje oant read masker om 'e eagen en by de snaffelbasis. By it wyfke is dat masker folle ljochter, meastentiids oliifkleurich of brunich.

## Fersprieding en systematyk
De fûgel libbet yn tichte begroeiïng lykas rânen fan tropysk reinwâld, sekundêr bosk en rivierbosk. It is de iennichste fertsjintwurdiger fan it skaai *Mandingoa* en der wurde fjouwer ûndersoarten erkend:

**M. n. nitidula*: fan Súd-Afrika oant Simbabwe.
**M. n. schlegeli*: fan West-Afrika oant Uganda en Angoala.
**M. n. virginiae*: it eilân Bioko.
**M. n. chubbi*: East-Afrika (Etioopje oant Malawy).

## Hâlden en dragen
It binne skrutene fûgels dy't meastentiids yn pearen of lytse famyljegroepen libje. Se sykje harren iten, dat foaral bestiet út gerssied en lytse ynsekten, tichteby de grûn of yn tichte strewellen. It nêst wurdt faak wat heger yn 'e beammen boud fan gers en fearkes.
## Status
Om't de griene stipastrild in hiel grut ferspriedingsgebiet hat en de populaasje stabyl liket te wêzen, wurdt de soarte troch de IUCN klassifisearre as net bedrige (*Least Concern*).

## Avikultuer
Yn 'e avikultuer is de griene stipastrild in populêre fûgel by leafhebbers fan Afrikaanske prachtfinken. Se freegje wol wat ûnderfining, benammen wat it fretten (libbene ynsekten yn 'e briedtiid) en in beskerme, waarme omjouwing oanbelanget. It fûgelhok moat goed beplante wêze. De soarte is freonlik foar oare soarten oer.
Isaäc Warnsinck

**Isaäc Warnsinck** (Amsterdam, 22 maart 1811 - dêre, 22 april 1857) wie in Nederlânske arsjitekt en gemeenteriedslid yn Amsterdam.

Yn 1838 fêstige Warnsinck him as arsjitekt yn Amsterdam. Ek siet er fan 1851 ôf yn de Amsterdamske gemeenteried en wie er dêr fan septimber 1854 oant septimber 1856 wethâlder Publike Wurken. Hy wie in grut oanhinger fan de Dútske arsjitekt Karl Friedrich Schinkel, sa't er ûnder oaren witte liet yn in beskriuwing fan de troch him ûntwurpen tsjerke yn Wilhelminadorp.

## Wurken
;Kar-út:

Ofbyld:Landhuis Lindeheuvel Overveen perspective.jpg|Hûs *Lindeheuvel*, Overveen. 1840-1841.
Ofbyld:Kerk Wilhelminadorp.jpg|Herfoarme tsjerke Wilhelminadoarp
Ofbyld:Leeuwarden Oude Stadsbegraafplaats Spanjaardslaan toegang 2017.jpg|Poartegebouwen Ald Begraafplak Spanjaardslaan, Ljouwert
Ofbyld:Voormalige huis van bewaring (achterzijde) overzicht vanaf Stadhouderskade - Amsterdam - 20018327 - RCE.jpg|Ald hûs fan bewar (efterkant), Amsterdam	

* 1832-1832 Ljouwert: Poartehûskes yngong it Alde Stedsbegraafplak Ljouwert
* 1840-1840 Wilhelminadorp: Herfoarme tsjerke
* 1840-1841 Overveen: it bûten *Lindeheuvel*
* 1845-1850 Amsterdam: earste Nederlânske sellulêre finzenis
* 1849-1851 Gorinchem: Herfoarme tsjerke (tegearre mei syn learling A.N. Godefroy)
* 1853-1853 Amsterdam: Sjongtribune yn de eardere katolike skûltsjerke *De Star*
* 1852-1856 Utert: finzenis oan it Wolvenplein, de twadde Nederlânske sellulêre finzenis, yn juny 2014 sletten

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske arsjitekten
Griene stipastrilden

It skaai **griene stipastrilden** (*Mandingoa*) bestiet út ien fûgelsoarte út de famylje prachtfinken (*Estrildidae*). 

De fûgels fan it skaai komme yn grutte dielen fan Afrika besuden de Sahara foar, dêr't se faak yn pearkes of lytse famyljegroepen te finen binne yn tichte bosken en boskrânen. 

Se binne foaral te werkennen oan harren mosgriene boppekant en in opfallende swarte búk mei in soad lytse wite stipkes. De mantsjes hawwe in karakteristyk read of oranje masker om 'e eagen en by de snaffel, wylst de wyfkes in oliifkleurich gesicht ha.

Griene stipastrilden wurde likernôch 10 oant 11 sintimeter lang. Se hawwe in koarte, krêftige snaffel dy't swart is mei in reade punt. Se ite gerssied en lytse ynsekten. 

## Soarten
De folgjende soarte wurdt ta it skaai rekkene:
Reade stipastrild

De **reade stipastrild** (*Hypargos niveoguttatus*) is in lytse, kleurige fûgel út de famylje fan 'e prachtfinken (*Estrildidae*). De soarte komt foar yn it eastlike en súdlike diel fan Afrika en falt op troch syn reade kleur en de karakteristike wite stipkes op 'e flanken.

## Ferskining

De reade stipastrild is likernôch 11 oant 12 sm lang. De fûgel hat in griisbrune rêch en wjukken. De sturt is donker mei reade bûtenfearren. It meast opfallende is de ûnderkant: de búk is swart mei grutte, rûne wite stippen op 'e flanken, dêr't de fûgel syn namme oan tanket.

Der is in dúdlik ferskil tusken de geslachten. It mantsje hat in felle, karmozynreade kop, kiel en boarst. De krún is griisich. By it wyfke is it read op 'e kop folle minder útsprutsen; har kiel en boarst binne earder oranjebrún of ljochtbrún fan kleur.

## Fersprieding en systematyk
De fûgel libbet yn tichte begroeiïng, lykas strûken oan 'e rânen fan bosken, rivierbosken en yn 'e dichte ûndergroei fan savannes. Der wurde twa ûndersoarten erkend:

**H. n. macrospilotus*: fan Somaalje en Kenia oant Angoala en Simbabwe. Dizze ûndersoarte hat faak wat gruttere wite stippen.
**H. n. niveoguttatus*: it easten fan Simbabwe en Mozambyk.

## Hâlden en dragen
It binne skrutene fûgels dy't harren graach ferside hâlde yn it tichte strûkguod. Se foerazjearje foaral op 'e grûn, dêr't se nei lyts sied en ynsekten lykas termiten en eamelders sykje. Se libje meastentiids yn pearkes of lytse groepkes. 

It nêst wurdt tichteby de grûn boud, faak goed ferstoppe yn it gers of tusken de woartels fan in beam. It wyfke leit 3 oant 4 aaikes, dy't nei twa wiken útkomme. Nei 18 oant 20 dagen fleane de jonge fûgels út.

## Status
De reade stipastrild hat in grut ferspriedingsgebiet en de populaasje wurdt as stabyl beskôge. Dêrom wurdt de soarte troch de IUCN as net bedrige (*Least Concern*) klassifisearre.

## Avikultuer
Yn 'e avikultuer is de reade stipastrild net geskikt foar begjinners. Se hawwe in goed beplante en waarme foliêre nedich en genôch libben foer (lykas meelwjirmkes) as se jongen hawwe.
Pearelastrild

De **pearelastrild** (*Hypargos margaritatus*) is in lyts fûgeltsje út de famylje fan 'e prachtfinken (*Estrildidae*). De soarte komt foar yn it súdeasten fan Afrika en falt op troch syn rôzereade kiel en de karakteristike wite stipkes op 'e donkere flanken.

## Ferskining
De pearelastrild is likernôch 12 oant 13,5 sm lang. De fûgel hat in ljochtbrune rêch en wjukken. De sturt is donkerbrún mei in reade gloed op 'e boppesturtdekfearren. It meast opfallende is de ûnderkant: de búk en flanken binne swart mei grutte, rûne wite of rôzewite stippen, dêr't de fûgel syn Fryske namme oan tanket. It each is donker en de eachring pearsblau.

Der is in dúdlik ferskil tusken de skaaien. It mantsje hat in rôzereade kleur op it gesicht, de kiel en it boarst. De krún is griisbrún. By it wyfke is it rôzeread fan it mantsje grizich fan kleur, mar se hat wol de karakteristike stippen op 'e flanken.

## Fersprieding en systematyk
Yn ferliking mei de besibbe reade stipastrild hat de pearelastrild in beheind ferspriedingsgebiet. De soarte komt foar yn it suden fan Mozambyk, Súd-Afrika (Limpopo en KwaZulu-Natal) en Swazylân.

It leefgebiet fan 'e fûgel bestiet út drûge savannes, boskgebieten mei tichte strûken en palmsavannes. De fûgel is monotypysk.

## Hâlden en dragen
It binne skrutene fûgels dy't harren graach ferside hâlde yn it tichte strûken. Se foerazjearje foaral op 'e grûn, dêr't se nei lyts sied en lytse ynsekten sykje. Se wurde faak sjoen yn pearkes of lytse famyljegroepen, soms yn it selskip fan oare prachtfinken.

It nêst is in rûn bousel fan gers en moas tichteby de grûn yn tichte begroeiïng. In lechsel bestiet meastentiids út 3 oant 5 wite aaikes. De briedtiid duorret likernôch twa wiken.
## Status
Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de pearelastrild as net bedrige (*Least Concern*) klassifisearre. Neffens Robert's Birds of Southern Africa wurdt de soarte yn Súd-Afrika en Swazylân nau yn 'e gaten hâlden om't de fûgel dêr bedrige wurdt troch de yllegale fûgelhannel.

## Avikultuer
Yn 'e avikultuer wurdt de pearelastrild wol holden, mar it is in seldsume fûgel dy't spesjalistyske soarch nedich hat. Se binne gefoelich foar kjeld en hawwe in rom, goed beplante fûgelhok nedich. Fral yn 'e briedtiid binne se ôfhinklik fan libben foer foar it grutbringen fan 'e jongen.
Reade stipastrilden

It skaai **reade stipastrilden** (*Hypargos*) bestiet út twa fûgelsoarten út de famylje prachtfinken (*Estrildidae*).

De fûgels fan it skaai komme foar yn it eastlike en súdlike diel fan Afrika besuden de Sahara. Se libje foaral yn tichte ûndergroei, strûken en boskrânen.
Skaaimerkend foar it skaai is de donkere búk dy't mei opfallende wite rûne stippen is bedutsen. De mantsjes hawwe in felle reade of rôzereade kleur op 'e kop, kiel en it boarst. Se wurde likernôch 12 oant 13 sintimeter lang en hawwe in krêftige, donkergrize snaffel. Harren dieet bestiet benammen út gerssied en lytse ynsekten.

## Soarten
De folgjende soarten wurde ta it skaai rekkene:
Tigerfink

De **tigerfink** (*Amandava amandava*) is in lytse fûgel út de famylje fan 'e prachtfinken (*Estrildidae*). De soarte komt oarspronklik út Aazje, mar is troch de minske op ferskate oare plakken yn 'e wrâld yntrodusearre. De fûgel stiet bekend om it reade kleed fan it mantsje yn 'e briedtiid, fersierd mei wite stipkes.

## Ferskining
De tigerfink is in lytse prachtfink fan likernôch 9 oant 10 sm lang. De fûgel hat in koarte, dikke reade snaffel. Yn 'e briedtiid is it mantsje djipread fan kleur, útsein de swarte sturt en de donkerbrune wjukken. Op 'e flanken, it boarst en de wjukdekfearren sitte in soad wite stipkes.

Bûten de briedtiid is it mantsje lykas it wyfke foaral griisbrún fan kleur mei in reade stút (boppesturt). De wite stipkes binne ek by it wyfke sichtber op 'e wjukken, mar se hat gjin read op it boarst of de kop.

## Fersprieding en systematyk
Oarspronklik komt de tigerfink foar yn it súdlike en súdeastlike part fan Aazje, fan Pakistan en Yndia oant Fietnam en Yndoneezje. Troch de populariteit as koaifûgel binne ferwyldere populaasjes ûntstien yn ûnder oaren Spanje, Brûnei, Fidzjy en de Egyptyske Nyldelling.

Der wurde trije undersoarten erkend:

* *A. a. amandava*: Pakistan, Yndia, Nepal en Bangladesj.
* *A. a. flavidiventris*: Birma, Súd-Sina, Tailân en it noardwesten fan Fjetnam.
* *A. a. punicea*: Yndoneezje (Java, [Baly], [Lombok)

## Hâlden en dragen
Tigerfinken libje meastentiids yn groepen yn in iepen lânskip mei heech gers, reidfjilden en sompige gebieten, faak tichteby wetter. Se ite benammen gerssied, mar yn 'e briedtiid ek ynsekten, lykas termiten. 

It nêst is in rûn bouwurkje fan gers, meastentiids boud yn heech gers of leech yn in strûk. It wyfke leit 4 oant 7 wite aaikes. Bysûnder is dat it mantsje fan 'e tigerfink ek bûten de briedtiid sjongt, wat by in soad oare prachtfinken minder foarkomt.

## Status
De tigerfink hat in ûnbidich grut ferspriedingsgebiet en de populaasje is stabyl. Dêrom stiet de soarte as "net bedrige" (*Least Concern*) op 'e Reade list fan 'e  IUCN.
Goudbúkje

It **goudbúkje** (*Amandava subflava*) is in lytse fûgel út de famylje fan 'e prachtfinken (*Estrildidae*). Dizze soarte komt foar yn grutte dielen fan Afrika besuden de Sahara. It is ien fan 'e lytste fûgelsoarten yn 'e famylje en de namme ferwiist nei de opfallende oranjegiele ûnderkant fan it mantsje.

## Ferskining

It goudbúkje is mei in lingte fan likernôch 9 sm in tige lytse fûgel. De fûgel hat in koarte, kegelfoarmige reade snaffel. Der is in dúdlik ferskil tusken de geslachten. Mantsjes ha in oliifgriene oant brúnachtige boppekant. It meast opfallende is de fel oranjegiele ûnderkant en in fjoerreade streek boppe it each (de wynbrau). De flanken hawwe faak in donker sebrapatroan. Ek de stút is read. Wyfkes binne minder kleurryk. Harren ûnderkant is mear giel ynstee fan oranje en de reade eachstreek ûntbrekt. Oars as de besibbe tigerfink feroarje de kleuren fan it goudbúkje net bûten de briedtiid. 

## Fersprieding en systematyk
It goudbúkje hat in grut ferspriedingsgebiet oer it hiele Afrikaanske kontinint besuden de Sahara, útsein de hiele drûge woastyngebieten en de tichte reinwâlden. Se wurde faak op iepen gerslân waarnommen, op savannes en sompige gebieten mei heech gers.

Der wurde twa undersoarten erkend:

**A. s. subflava*: fan Senegal en Gambia eastlik oant Etioopje en westlik Jemen.
**A. s. clarkei*: fan Kenia súdlik oant Súd-Afrika. Dizze ûndersoarte is faak wat ljochter fan kleur op 'e búk.

## Hâlden en dragen
Goudbúkjes binne sosjale fûgels dy't bûten de briedtiid yn grutte groepen libje kinne. Se foerazjearje op 'e grûn en yn it gers, dêr't se sykje nei gerssied en ynsekten (foaral yn 'e briedtiid). In opfallend skaaimerk fan it goudbúkje is dat se faak âlde nêsten fan oare fûgels brûke, lykas dy fan weverfûgels of huningsûgers ynstee fan sels in hiel nêst te bouwen. It nêst wurdt fan binnen op 'e nij beklaaid mei fearkes en sêft gers. It wyfke leit 4 oant 6 wite aaikes.

## Status
Troch it ûnbidige ferspriedingsgebiet en de grutte fan 'e populaasje stiet it goudbúkje as "net bedrige" (*Least Concern*) op 'e Reade list fan 'e  IUCN.

## Avikultuer
Yn de avikultuer is it goudbúkje in populêre fûgel. It binne freonlike fûgels dy't goed te hâlden binne yn in mingd fûgelhok mei oare lytse prachtfinken. Se binne net agressyf. Se hawwe in goed beplante fûgelhok nedich mei in soad gerssoarten en strûken om harren feilich te fielen. Goudbúkjes binne gefoelich foar kjeld en focht en se ha winterdeis in waarm plak nedich fan likernôch 18 graden.
Griene tigerfink

De **griene tigerfink** (*Amandava formosa*) is in lytse fûgel út de famylje fan 'e prachtfinken (*Estrildidae*). It is in endemyske soarte dy't allinne foarkomt yn it sintrale diel fan Yndia. Fan 'e trije soarten yn it skaai fan 'e tigerfinken is it de soarte dy't it meast bedrige wurdt.

## Ferskining
De griene tigerfink is likernôch 10 sm lang. De fûgel hat in opfallende oliifgriene boppekant en in giele ûnderkant. De snaffel is read en de poatsjes binne fleiskleurich. Op de flanken hat de fûgel fertikale swarte en wite streken yn in sebrapatroan. Der ferskillen tusken mantsjes en wyfkes binne net sa grut; it mantsje hat feller giel op 'e búk en de streken op 'e flanken binne dúdliker en kontrastriker. Oer it gehiel is it wyfke wat fletser fan kleur en se ha in lochtgrize gloed oer it giel fan 'e ûnderkant.      

Oars as de besibbe tigerfink (A. amandava) hat de griene tigerfink gjin apart briedkleed; de fûgels sjogge der it hiele jier troch itselde út.

## Fersprieding en leefgebiet
De fûgel hat in fragmintearre ferspriedingsgebiet yn 'e Yndiaaske steaten Rajasthan, Madhya Pradesh, Chhattisgarh en Bihar. Se libje yn heech gers, strûken en op lânbougebieten (lykas sûkerreidfjilden), faak tichteby wetter of by doarpen.

## Hâlden en dragen
Griene tigerfinken wurde meastentiids sjoen yn lytse groepen of pearkes. Se foerazjearje op 'e grûn nei gerssied en lytse ynsekten en meitsje in lûd dat liket op in heech "tsjy-tsjy". De briedtiid falt tusken oktober en jannewaris. It nêst is in rûn bousel fan gers, boud yn tichte strûken of tusken sûkerreid. In lechsel bestiet út 4 oant 6 wite aaikes.

## Status
De griene tigerfink stiet as kwetsber (*Vulnerable*) op 'e Reade list fan 'e IUCN. De populaasje stiet ûnder druk troch de yllegale fûgelhandel ek al is dy yn Yndia ferbean. Dêrnjonken hat de fûgel te lijen fan 'e tapassing fan pestisiden yn 'e lânbou.

## Avikultuer
Yn 'e avikultuer is de griene tigerfink in seldsumheid. It binne net maklike fûgels om te hâlden en te kweekjen, om't se tige gefoelich binne foar stress en spesifike temperatueren nedich hawwe. Se wurde komselden bûten Yndia yn fûgelhokken sjoen.
Tigerfinken

It skaai **tigerfinken** (*Amandava*) bestiet út trije fûgelsoarten út de famylje prachtfinken (*Estrildidae*). De fûgels fan dit skaai komme foar yn sawol Aazje as Afrika.

De soarten binnen dit skaai binne lytse, libbene fûgeltsjes dy't harren thús fiele yn iepen lânskippen mei heech gers, reidfjilden en strûken, faak yn 'e buert fan wetter. 

De namme "tigerfink" ferwiist nei de karakteristike wite stippen of it donkere sebrapatroan op 'e flanken fan 'e fûgels.

## Soarten
It skaai omfettet de folgjende trije soarten:
Abraham Nicolaas Godefroy

**Abraham Nicolaas Godefroy** (Amsterdam, 12 augustus 1822 - dêre, 29 desimber 1899) wie in Nederlânske arsjitekt.

Godefroy waard yn 1822 berne as **Abraham Nikolaas Smit**. Yn 1840 wurdt syn efternamme feroare yn Godefroy.  Hy begûn syn karriêre yn 1838 by de ôfdieling Stedelijke Bouwwerken fan Amsterdam. Hy waard al direkt yn it oprjochtingsjier (1842) lid fan de Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst, dêr't er boppedat fan 1862 oant 1867 foarsitter fan wie. Fan 1845 oant 1850 wie er wurksum op it arsjitekteburo fan Isaäc Warnsinck. Fan 1851 ôf wurke er as arsjitekt yn Amsterdam.

## Foarbylden fan syn wurk
*1849-1851 Rotterdam: *Koninklijke Nederlandsche Yachtclub* (no: Wrâldmuseum Rotterdam), Willemskade 25
*1849-1851 Gorinchem: Herfoarme Tsjerke (tegearre mei syn learmaster Isaäc Warnsinck)
*1854-1856 Amsterdam: Nieuwe Waalse Kerk, Keizersgracht 676
*1856-1856 Bloemendaal: koetshûs op bûtenpleats *Duin en Daal*
*1856 Amsterdam: Seemanshûs
*1868-1870 Amsterdam: Kreamfrouljusklinyk, Oude Turfmarkt 125

Ofbyld:Museum voor Land- en Volkenkunde 1905 (4).jpg|klubgebou fan de Koninklijke Yachtvereniging (1905), Rotterdam
Ofbyld:Nieuwe waalse kerk amsterdam.jpg|De Nije Waalske Tsjerke, Amsterdam
Ofbyld:Zeemanshuis Amsterdam 2019.jpg|Seemanshûs, Amsterdam (2019)
	

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske arsjitekten
Naberezjnye Tsjelny

**Naberezjnye Tsjelny** (Russysk: Набережные Челны; Tataarsk: *Yar Çallı*) is in grutte yndustrystêd yn 'e Russyske republyk Tatarije. De stêd leit oan 'e rivier de Kama en is nei de haadstêd Kazan de grutste stêd fan 'e regio.
## Skiednis
De delsetting waard yn 1626 stifte ûnder de namme Tsjelninski Bereg (Russysk: Челнинский Берег). It groeide stadichoan út as in regionaal hannelsplak oan de rivier. Yn 'e 19e iuw wie it in wichtich sintrum foar de nôthannel. De stêd hat sûnt 1930 stedsrjochten. 

De grutte groei fan 'e stêd sette yn 'e jierren 1960 útein. It Sovjetregear naam doe it beslút om dêr in ûnbidich fabrykskompleks foar frachtweinen te bouwen. Fanwegen dy yndustrialisaasje eksplodearre it ynwennertal: yn 1960 wennen der noch gjin 20.000 minsken, mar yn 1980 wiene dat der al mear as 300.000.

Tusken 1982 en 1988 hie de stêd de namme Brezjnev, neamd nei de ferstoarne Sovjetlieder Leonid Brezjnev. Nei protesten fan 'e ynwenners krige de stêd yn 1988 syn oarspronklike namme werom.

## Stedsyndieling
Naberezjnye Tsjelny is bestjoerlik ûnderferdiend yn trije distrikten (rajony):
* Avtozavodski (Автозаводский): it noardeastlike diel, neamd nei de autofabryk KamAZ.
* Tsentralny (Центральный): it sintrale distrikt mei de measte kommersjele aktiviteit en it Azatlyk-plein.
* Komsomolski (Комсомольский): it âldere, súdwestlike diel fan de stêd dat ticht by de Kama-daam leit.

## Ekonomy
De ekonomy fan Naberezjnye Tsjelny wurdt folslein behearske troch de masineyndustry. De stêd is ferneamd as de thúsbasis fan KamAZ (Kamsky Avtomobilny Zavod), ien fan 'e grutste produsinten fan swiere frachtweinen. KamAZ is ek tige súksesfol yn 'e motorsport en hat de Dakar-rally al tsientallen kearen wûn.
Njonken de auto-yndustry is der in grutte wetterkrêftsintrale yn 'e Kama-daam en binne der ferskate bedriuwen yn 'e fiedselferwurking en boumaterialen.

## Befolking
De befolking bestiet foar it grutste part út Tataren  en Russen. De offisjele talen binne Tataarsk en Russysk.  Dat makket de stêd in moetingspunt fan ferskillende kultueren, wat ûnder oare werom te sjen is yn 'e oanwêzigens fan sawol otterdokse tsjerken as moskeeën. 

## Untwikkeling befolking

## Sport
Op sportgebiet is de fuotbalklub FK KAMAZ de bekendste fertsjintwurdiger fan 'e stêd.
Basler BT-67

De **Basler BT-67** (**B**asler **T**urbo-67) is in transportfleantúch produsearre troch Basler Turbo Conversions út Oshkosh, Wisconsin. It is in opknapte en oanpaste Douglas C-47 Skytrain of Douglas DC-3; de oanpassingen binne ûntwurpen om de libbensdoer fan 'e DC-3 signifikant te ferlingjen.

## Untwerp en ûntwikkeling
Basler Turbo Conversions waard yn 1990 oprjochte allinnich mei it doel om besteande C-47 en DC-3 fleantúchframes om te bouwen ta BT-67-ers. Basler konfigurearret eltse ferzje neffens de spesifikaasjes fan in klant. Sektoaren dy't betsjinne wurde omfetsje frachtferfier, militêr gebrûk, *cloudseeding* en wittenskiplik ûndersyk. De ombou omfettet it útrissen fan it fleantúch mei nije Pratt & Whitney Canada PT6A-67R turbopropmotors, it ferlingjen fan 'e romp mei in lytse meter, it fersterkjen fan it fleantúchframe, it opwurdearjen fan 'e avionika, en it meitsjen fan modifikaasjes oan 'e foarrânen en úteinen fan 'e fleugels.

Troch it hegere brânstofferbrûk fan 'e turbinemotors fan 'e BT-67, yn ferliking mei de orizjinele sûgermotors fan'e standert DC-3, is it berik op 'e standert brânstoftank, mei in reserve fan 45 minuten, fermindere fan 1.160 nei 950 seemyl (2.150 oant 1.760 km). Basler leveret in gruttere brânstoftank dy't it fleanberik fan it fleantúch fergruttet nei 2.140 nmi (3.960 km).

## Gunship-ferzje
De Basler BT-67 hat in gunshipferzje dy't sûnt 2017 brûkt wurdt troch ûnder oaren de Kolombiaanske Loftmacht foar operaasjes tsjin opstannen. De Kolombiaanske gunships binne foarsjoen fan in foarútsjende ynfrareadradar (FLIR), wêrtroch't it fleantúch effektive nachtmissys útfiere kin.

## Spesifikaasjes
; Algemien
* Bemanning: Twa (piloat & co-piloat)
* Kapasiteit: 38 passazjiers
* Lingte: 20,65 m
* Spanwiidte: 28,95 m
* Hichte: 5,15 m
* Gewicht leech: 7.121 kg
* Maks. gewicht by opstigen: 13.041 kg
* Oandriuwing: 2 × Pratt & Whitney Canada PT6A-67R turboprops, 1,281 shp (955 kW) it stik
* Propellers: 5-blêdige Hartzell constant speed propellers, 2,92 m diameter
; Prestaasjes
* Heechste faasje: 528 km/o
* Krúsfaasje: 390 km/o
* Fleanberik: 3.960 km mei long-range brânstoftank
* Tsjinstplafond: 7.600 m

## Keppelings om utens
* Hiemside Basler Turbo Conversions
Joäsj (heit fan Gideön)

**Joäsj** (Hebriuwsk: יוֹאָשׁ) is in bibelsk persoan út it Alde Testamint. Hy wie in man út it skaai fan Abiêzer, dy't hearde by de stamme Manasse. Hy wennet yn Ofra en is foaral bekend as de heit fan 'e rjochter Gideön.
## Joäsj en de Baältsjinst
Joäsj wie nei alle gedachten yn Ofra in man fan oansjen. Hy hie in eigen alter dat wijd wie oan 'e ôfgod Baäl, dêr't ek in Asjearapeal by stie. Doe't syn soan Gideön nachts yn opdracht fan God it alter fan Baäl omsloech en de Asjerapeal omkapte, wienen de manlju fan 'e stêd de oare moarns tige lilk. Hja easken fan Joäsj dat er syn soan útlevere oan har om him te deadzjen.

## De ferdigening fan Gideön
Joäsj wie lykwols dapper en wiis en naam it foar syn soan op troch net de fernieling te ûntkennen, mar troch de macht fan Baäl sels yn twifel te lûken. Hy sei tsjin de lilke mannichte: "Wolle jimme it foar Baäl opnimme? As er in god is, lit er dan foar himsels stride tsjin dejinge dy't syn alter omgoaid hat."

Troch dy útspraak koe Joäsj de lilke kliber folk delbêdzje en waard Gideön sparre. Fanwegen dat foarfal krige Gideön de bynamme Jerûbbaäl, wat betsjut: "Lit Baäl tsjin him stride".

## De dea fan Joäsj
Joäsj moat in machtich man west hawwe, want de Bibel neamt dat er tsien feinten hie dy't Gideön holpen by it ôfbrekken fan it Baälalter. Hy stoar op hege leeftyd en waard begroeven yn syn wenplak Ofra. Letter, nei de dea fan Gideön, waard ek syn ferneamde soan yn it famyljegrêf fan Joäsj byset.
Readkoppappegaaiamandine

De **readkoppappegaaiamandine** (*Erythrura psittacea*) is in lytse fûgel út de famylje fan 'e prachtfinken (*Estrildidae*). It is in endemyske soarte op it eilân Nij-Kaledoanje yn 'e Stille Oseaan. Troch syn opfallende kleuren en libbene karakter is it in populêre fûgel yn 'e avikultuer.

## Ferskining

De readkoppappegaaiamandine is likernôch 11 oant 12 sm lang. De fûgel hat in felreade kop, kiel en boppekant fan it boarst. Ek de sturt en de sturtdekfearren binne read. De rest fan it lichem is gersgrien. De snaffel is koart, stevich en swart fan kleur. De poatsjes binne griisbrún.
Der is mar in lyts ferskil tusken mantsjes en wyfkes. It mantsje is faak wat feller fan kleur, wylst it wyfke wat fletser wêze kin en bytiden in lytser read masker hat. By de wyfkes ûntbrekke meastentiids de reade fearkes om 'e *[[Cloaca (anatomy)|cloaca]]* hinne, dy't it mantsje wol hat. Jonge fûgels binne hast hielendal grien mei in donkere snaffel; it reade masker komt nei it earste ferfearjen foar it ljocht.

## Fersprieding en leefgebiet
De fûgel komt yn it wyld allinne foar op Nij-Kaledoanje, benammen op it haadeilân Grande Terre en it eilân Île des Pins. Se libje dêr oan 'e rânen fan tropyske reinwâlden, yn iepen bosken, savannes mei strûken en ek yn tunen en op lânbougebieten. Se wurde faak sjoen yn groepen op syk nei iten op 'e grûn of yn it hege gers.

## Hâlden en dragen
It binne tige beweeglike en aktive fûgels. Se foerazjearje benammen op gerssied, mar ite ek lytse ynsekten en fan fruit. Yn 'e briedtiid bouwe se in bolfoarmich nêst fan gers, woartels en kokostried, faak yn dichte strûken of holtes yn beammen. In lechsel bestiet út 3 oant 6 wite aaikes, dy't yn 13 oant 14 dagen útbred wurde.
## Status
Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de readkoppappegaaiamandine klassifisearre as 'net bedrige' (*Least Concern*). Hoewol't it ferspriedingsgebiet beheind is, wurdt de populaasje as stabyl beskôge en binne der gjin grutte bedrigings foar de soarte yn it wyld.
## Avikultuer
Yn 'e avikultuer stiet dizze soarte bekend as in fûgel dy't maklik te hâlden is. In betingst is dat er genôch romte hat om te fleanen. De soarte is freedsum foar oare fûgels oer. Der binne ferskillende kleurmutaasjes bekend, wêrfan de 'seegriene' fariant de meast bekende is. Se hawwe ferlet fan in ferskaat dieet fan tropysk sied, grienfoer en yn 'e kweek aaitwyt en libbene ynsekten.
Trifonovkleaster

It **Trifonovkleaster fan 'e Untsliepenis fan 'e Mem Gods** (Russysk: Успенский Трифонов монастырь; *Uspenski Trifonov monastyr*) is in otterdoks kleaster foar manlju yn 'e Russyske stêd Kirov (foarhinne Vjatska). It is ien fan 'e âldste en wichtichste geastlike sintra fan 'e oblast Kirov.

## Skiednis
It kleaster waard yn 1580 troch de hillige Trifon fan Vjatka stifte, dy't dêr tastimming foar krige fan Ivan de Ferskriklike. De earste gebouwen wienen fan hout. Sint-Trifon stelde strange kleasterregels op. It drinken fan wyn wie ferbean, alle muontsen dielden it iten en eigendom en it wie ferbean om gasten út te noegjen. Alle dagen waarden tsjinsten fierd. De muontsen kamen dêrtsjin yn ferset en de hillige waard út it kleaster ferdreaun. Pas yn 1612, oan 'e ein fan syn libben, mocht er weromkomme yn it kleaster dat er sels stifte hie.

De hjoeddeiske stiennen gebouwen datearje út 'e ein fan 'e 17e en it begjin fan 'e 18e iuw. De Untsliepeniskatedraal, it haadgebou fan it kompleks, waard boud tusken 1684 en 1689 en jildt as it âldste stiennen gebou fan 'e stêd.

Nei de Russyske Revolúsje waard it kleaster yn 1918 troch de bolsjewiken sletten. De gebouwen waarden foar ferskate doelen brûkt en rekken slim yn it neagean. Yn 1991 waard it kompleks weromjûn oan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke, wêrnei't in grutskalige restauraasje útein sette.

It kleaster is hjoed-de-dei wer in aktyf religieus sintrum en in populêre lokaasje foar pylgers en toeristen fanwegen de histoaryske arsjitektuer en de hillige boarne op it terrein.

## Gebouwen
It ensemble fan it kleaster bestiet út:

* De Untsliepeniskatedraal (1689).
* De Nikolskaja-poartetsjerke (1690-1695).
* De Ferkundigingstsjerke (1728).
* Tsjerke fan 'e Trije Hiërargen (1711).
* De klokketoer (rekonstruksje fan it oarspronklike model)

## Ofbylden

Улица Горбачева, 4.jpg|Klokketoer
Трехсвятительская церковь1.jpg|Trije Hiërargentsjerke
Киров (Вятка). Никольская надвратная церковь1.jpg|Sint-Nikolaastsjerke
В Трифоновом монастыре Церковь Благовещения.jpg|Ferkundigingstsjerke
Metanagram

In **metanagram** is in taalpuzel dêr't de oplossing fan bestiet út fiif wurden, dy't allegear anagrammen fan inoar binne útsein in letter, dy't fan wurd ta wurd feroaret en respektyflik ien fan de fiif klinkers is. It spul is net sa gongber, mei fanwege de swierrichheid om goede foarbylden te finen. 

Ta yllustraasje de fiif wurden ' 'earst - etser - strie - stoer - steur ' ', wêrby't alle wurden de letters S, T, E, R befetsje; de fiifde letter is respektyflik A, E, I, O, U.

In oar (Italiaansk) foarbyld is sa: 

Metanagram (10 / 2,8 / 3,7 / 2,8 / 2,8): gener**a**lità / il t**e**enager / al**i** integre / le gi**o**rnate / **u**n tagliere.

## Fariant
In fariant fan it metanagram is de wurdpiramide, dy't gearstald is út it oergean fan it iene wurd nei it oare troch it anagrammearjen derfan en it tafoegjen of fuortheljen fan in letter. Op dy wize kinne hiele rigen wurden konstruearre wurde op basis fan omskriuwings.
Palindroomdei

In **palindroomdei** is in kalinderdatum dy't, wannear't yn sifers werjûn wurdt (dd/mm/jjjj, dus dei/moanne/jier of mm/dd/jjj, moanne/dei/jier, wêrby't de lêste werjefte yn Angelsaksyske lannen brûkt wurdt), in symmetryske struktuer fertoant.  Mei oare wurden: de datum bliuwt lyk at dy fan links nei rjochts of fan rjochts nei links lêzen wurdt. Yn it beweegjende foarbyld hjirnjonken is noch in oare datumoantsjutting brûkt: "JJJJJMDD": earst it jier en dan de moanne en de dei, is gjin moanne mei in moannenûmer 20, dus de earste fjouwer sifers moatte slaan op it jiertal.

## Foarbylden
Inkelde foarbylden fan in palindroomdei:
* 10 febrewaris 2001 → 10/02/2001
* 20 febrewaris 2002 → 20/02/2002
* 1 febrewaris 2010 → 01/02/2010
* 2 febrewaris 2020 → 02/02/2020
* 12 febrewaris 2021 → 12/02/2021
* 22 febrewaris 2022 → 22/02/2022

Ofhinklik fan de datumwerjefte kin der in oare palindroomdei wêze. Bygelyks:
* 02/12/2120 jout 12 febrewaris 2120 of 2 desimber 2120 oan.
Yn oare gefalen is de datum mar yn ien fan de beide werjeften in palindroomdei.
Foarbylden:
* 22/02/2022 geeft 22 febrewaris 2022 oan, mar it hat gjin betsjutting yn it Angelsaksyske werjefte;
* 22/10/2201 jout 22 oktober 2201 oan yn de Ingelske werjefte, mar hat gjin betsjutting yn de oare werjefte.
Yn guon gefallen kin de datum deselde palindroomdei jaan foar beide werjeften. Foarbylden:
* 11/11/1111 tsjut 11 novimber 1111 of 11 novimber 1111 oan
* 02/02/2020 betsjut 2 febrewaris 2020 of 2 febrewaris 2020

## Ynternasjonale Palindroomdei
In ynternasjonale palindreamdei is bysûnder, omdat in minske der yn syn libben ornaris mar ien meimakket. De foarrige ynternasjonale palindreamdei wie 11 novimber 1111 (11/11/1111).  Destiids stie men lykwols net stil by dit ferskynsel, om't der noch gjin kalindersysyteem brûkt waard.

## Palindroomdagen fan it begjin fan de kristlike jiertelling oant 9999
Tabellen A en B ôf toane alle jierren — fan it begjin fan de kristlike jiertelling oant en mei it jier 9999 — dêr't in palindroomdei yn foarkomt. In palindroomdatum wurdt oanjûn troch de twa siferpearen fan it oanbelangjende jier fan rjochts nei links te lêzen. Dy siferpearen foarmje respektyflik de dei en moanne (yn tabel A foar de werjefte dd/mm/jjjj) of de moanne en dei (yn tabel B foar de werjefte mm/dd/jjjj).
Karolinen

De **Karolinen** (Ingelsk: *Caroline Islands*) binne in grutte eilannegroep yn 'e westlike Stille Oseaan, dy't part útmeitsje fan 'e regio Mikroneezje. De arsjipel is ferdield tusken twa ûnôfhinklike lannen: de Federale Steaten fan Mikroneezje yn it easten en it sintrum, en Palau yn it uterste westen. De eilannen binne ferneamd nei de Spaanske kening Karel II fan Spanje.

## Skiednis
De earste bewenners fan 'e Karolinen kamen tûzenen jierren lyn út Súdeast-Aazje wei. De earste Europeanen dy't de eilannen sjoen hawwe, wiene de Spanjerts yn 'e iere 16e iuw. De Spanjert Francisco Lazcano joech de arsjipel yn 1686 de namme *Las Carolinas*.

Nei't Spanje de Spaansk-Amerikaanske Oarloch ferlern hie ferkocht it lân de eilannen yn 1899 oan Dútslân. De Karolinen waarden doe ûnderdiel fan it protektoraat Dútsk Nij-Guineä. De Dútsers besochten de kopra-produksje (drûge kokos) te stimulearjen, mar harren bewâld duorre net lang. Oan it begjin fan 'e Earste Wrâldkriich yn 1914 besette Japan de eilannen. Nei de oarloch krigen de Japanners in mandaat fan it Folkebûn om de eilannen te bestjoeren. Sy fêstigen grutte koloniale mienskippen en bouden militêre bases op strategyske plakken lykas Chuuk (Truk Lagoon).

Yn 'e Twadde Wrâldkriich waarden de eilannen troffen troch swiere Alliearde bombardeminten, benammen by Operaasje Hailstone yn 1944. Nei de Japanske oerjefte yn 1945 kamen de Karolinen ûnder behear fan 'e Feriene Steaten as ûnderdiel fan it Trustgebiet fan 'e Pasifyske Eilannen. Lang om let waarden de eilannen yn 'e jierren 1980 (Federale Steaten fan Mikroneezje) en 1990 (Palau) ûnôfhinklik. 

## Geografy
De arsjipel bestiet út likernôch 963 lytse eilannen en atollen ferspraat oer in see-oerflak fan miljoenen fjouwerkante kilometers. Geologysk sjoen binne der twa soarten eilannen:

* Hege eilannen: Fulkanyske eilannen lykas Pohnpei, Kosrae en Palau, mei bergen en tichte tropyske reinwâlden.
* Lege eilannen: Koraalatollen dy't mar in pear meter boppe de seespegel útstekke, lykas Ulithi en Woleai.

De heechste berch fan 'e arsjipel is Mount Nanlaud op Pohnpei mei in hichte fan 791 meter. It klimaat is tropysk en fochtich mei in soad rein yn it hiele jier troch.

## Befolking
De ynwenners fan 'e Karolinen binne Mikroneezjers. Der binne ferskate etnyske groepen, elk mei har eigen kultuer. It Ingelsk is de offisjele taal, mar der binne ferskillende lânseigen talen.

De mearderheid fan 'e befolking is tsjintwurdich kristlik (roomsk-katolyk of protestantsk).

## Ekonomy
De ekonomy is foar in grut part ôfhinklik fan finansjele stipe fan de Feriene Steaten (troch de *Compact of Free Association*). Dêrneist binne fiskerij, lânbou (foar eigen gebrûk) en toerisme (benammen dûksport yn Palau en Chuuk) wichtige boarnen fan ynkommen.
Dirk Philips

**Dirk Philips** (Ljouwert, 1504 - Emden, 1568) wie, tegearre mei syn broer Obbe Philips, ien fan 'e earste lieders fan 'e Nederlânske en Noard-Dútske Anabaptistyske beweging. Tegearre mei syn broer en Minne Simens waard Dirk Philips ien fan 'e mei-oprjochters fan 'e minnisten. Hy wie ien fan de wichtichste lieders dy't de doperske beweging yn de noardlike Nederlannen yn rêstiger farwetter brocht nei it mislearjen fan it Munsterske ryk fan Jan Matthijs en Jan fan Leien.

## Biografy
Dirk Philips wie de soan fan in katolyk preester en kaam fia syn âldere broer Obbe ûnder ynfloed fan de preek fan it tûzenjierrich ryk troch Melchior Hoffman. Om 1534 hinne waard er doopt en al koart dêrnei, yn 1535, oansteld as âldste. Oars as in soad oare dopersen beskôgen Obbe en Durk de komst fan it tûzenjierrich ryk as in geastlik en net as in wrâldlik barren. Sy wiisden it geweld ôf wêrmei't Jan Matthijs en Jan fan Leien dit ryk konkreet yn Munster stal jaan woene. Nei de ûndergong fan it Munsterske ryk waarden se twongen om te flechtsjen en laten se in reizgjend bestean. Durk wurke yn dy snuorje in soad op mei de pastoar Menno Simons dy't troch syn broer doopt wie, en dy't doe de wichtichste lieder fan `e dopersken waard. Om 1545 hinne kaam Durk út it skaad fan Menno en waard er ien fan de wichtichste bestriders fan it spiritualisme yn doperske rûnten. Hy polemisearre yn godstsjinstpetearen en boeken ûnder oare tsjin Adam Pastor en Sebastiaan Franck.

Yn Dirk Philips syn eigen opfettingen binne lykwols ek spiritualistyske trekken te finen, bygelyks yn syn fyzje op de sakraminten doop en jûnsmiel dy't er as symboalen beskôge dy't ferwiisden nei in geastlike werklikheid en net as genedemiddels. Hy fette syn ûnderskate teologyske en etyske skriften yn 1564 gear yn *Enchiridion*, in boek dat lange tiid in soad gesach hie ûnder konservative minnisten, lykas de Alde Flamingen en ek noch altyd by de amish.

Durk wie stranger as Menno en wie yn 1554 op it konvint fan Wismar belutsen by it strafber meitsjen mei de ban fan de 'bûtentrou', it boaskjen mei in net-doperske partner, en it mijen fan it houlik, it ferbod op omgong mei in troch de ban troffen man. Syn meiwurking yn 1565 oan it beslút om de âldste Leenaert Bouwens (1515-1582), dy't noch strikter de tsjerklike tucht tapasse woe as hysels, tydlik út it amt te setten late ta in splitsing fan de menisten yn de Lege Lannen yn Fryske en Flaamske gemeenten. It gefolch wie dat de *hardliner* Dirk Philips dêrtroch yn it kamp fan de mear skaplike Flamingen telâne kaam. Hoewol't er stribbe nei in sa suver mooglike gemeente, wiisde er de gedachte dat de gemeente folmakke wêze moast ôf.

Sûnt 1550 wenne er foaral yn Danzig, dêr't doe al in protte Nederlânske Minnisten wiene.
Immedingen

De **Immedingen** wiene in aadlik skaai út Saksen, dat fan de Saksyske hartoch Widukind ôfstamme. It meast bekende lid wie Matilde fan Ringelheim, de frou fan de Dútske kening Hindrik I de Fûgelder.

## Skiednis
Hja wiene wichtige goeddoggers fan de tsjerke yn Saksen fan de 10e iuw; ta harren leden hearden ûnder oaren de hillige Emma fan Lesum en har broer, biskop Meinwerk fan Paderborn. Matilde har beppe, Matilde I, wie abdis fan de abdij fan Herford. Om 940 hinne stifte in mooglike greve Immad fan de Immedinger dynasty in nonnekleaster yn Ringelheim yn Eastfalen. Keninginne Matilde sels skonk nei de dea fan har man yn 936 de abdij fan Quedlinburg, dêr't sy ek begroeven waard.

Neffens de *[[Res gestae saxonicae]]* fan de kronykskriuwer Widukind fan Corvey, wie de heit fan Matilde fan Ringelheim, de Westfaalske greve Diderik fan Ringelheim, in neikommeling fan de hartoch Widukind. In suster fan Matilde boaske greve Wichman de Aldere út it Hûs Billung. In stambeam is lykwols noch net definityf fêststeld.
Sint-Mattiaseilannen

De **Sint-Mattiaseilannen** (Ingelsk: *St. Matthias Islands*), ek wol de **Mussau-eilannen** neamd, binne in lytse eilannegroep yn it noarden fan 'e Bismarckarsjipel. De eilannen hearre by Papoea Nij-Guineä en binne ûnderdiel fan 'e provinsje Nij-Ierlân. De groep bestiet út likernôch tsien fulkanyske eilannen en koraaleilannen.

## Skiednis
De earste Europeanen dy't de eilannen besochten, wiene de Nederlanners Jacob le Maire en Willem Schouten yn 1616. De namme "St. Matthias" waard letter yn 1690 jûn troch de Ingelske ûntdekkingsreizger William Dampier, dy't dêr op 'e nammedei fan 'e apostel Mattias oankaam.
Oan 'e ein fan 'e 19e iuw kamen de eilannen ûnder Dútsk bewâld as ûnderdiel fan Dútsk Nij-Guineä. De befolking stie bekend om harren ferset tsjin bûtensteanders; yn 1901 waarden ferskate leden fan in Dútsk wittenskiplik team op Mussau deadien troch de lokale befolking. Nei de Earste Wrâldkriich waarden de eilannen troch Austraalje bestjoerd ûnder in mandaat fan it Folkebûn.

Yn 'e Twadde Wrâldkriich waarden de eilannen troch Japan beset. Benammen it eilân Emirau wie fan grut strategysk belang foar de alliearden, dy't it yn 1944 sûnder ferset oernamen en der in grutte loftmachtbasis bouden om de Japanske basis Rabaul te isolearjen. Sûnt 1975 binne de eilannen part fan it ûnôfhinklike lân Papoea Nij-Guineä.

## Geografy
De arsjipel leit likernôch 150 kilometer noardwestlik fan it eilân Nij-Ierlân. De groep bestiet út:

*Mussau is it grutste eilân mei it heechste punt (650 meter) is tichte begroeid mei tropysk reinwâld.
*Emirau (of Emira) is n grut koraaleilân ten easten fan Mussau.
*Tench: (of Enusi) is in lyts en isolearre koraaleilân fierder nei it easten.
*Fierder binne der noch in oantal lytsere eilantsjes lykas Eloaua en Emananus.

It klimaat is tropysk en fochtich. De eilannen binne biologysk sjoen tige ryk en hawwe ferskate endemyske fûgelsoarten.

## Befolking
De ynwenners binne Melaneezjers. Hja sprekke ien fan 'e saneamde Sint-Mattiastalen, wêrfan it Mussau-Emira it grutste tal praters hat. In grut part fan 'e befolking is lid fan 'e sândedeisadvintisten, dy't yn 'e jierren 1930 in grutte ynfloed krigen op 'e eilannen. Dat hat de lokale kultuer en libbenswize bot feroare (sa wurdt der bygelyks gjin bargefleis mear iten).

## Ekonomy
De ekonomy is ienfâldich en bestiet út selsfoarsjennende lânbou en fiskerij. Kopra (drûge kokos) is it wichtichste eksportprodukt. Toerisme is der hast net troch de isolearre lokaasje en brek oan foarsjennings.
Waltger fan Fryslân

**Waltger fan Fryslân**, ek **Waltger fan Teisterbant**, (Walgerus of Waldger) (870 - nei alle gedachten 936) wie yn it begjin fan de 10e eeuw goagreve fan Teisterbant. Hy hat nei alle gedachten tusken 898 en 914 syn heit opfolge.

## Skiednis
Waltger wie in soan fan greve Gerulf fan West-Frisia (stoarn tusken 898 en 914) en in broer fan Durk I fan West-Frisia. Gerulf wurdt sjoen as de stamheit fan de lettere greven fan Hollân, de saneamde Gerulfingen. Waltger boaske Alberade fan Kleef, de dochter fan greve Boudewyn fan Teisterbant en widdo fan greve Reinier fan de Maasgoa (stoarn ein 915). Hy hie in soan Redbad (Radboud of Radbod).

Nei it ferstjerren fan syn heit urve er in tal lienguod besteande út de goaen of greefskippen Nifterlake (Utert), Isel en Lek en Teisterbant (fan Flaardingen oant Tiel). Tiel wie dêr de wichtichste sted fan. Dy gebieten hie syn heit bemachtige nei de dea fan Godfryd de Seekening.

Troch it Ferdrach fan Ribemont yn 880 waard it Hartochdom Loataringen, dêr't *[[Frisia]]* de jure part fan wie, in hartochdom fan it Eastfrankyske Ryk. Om't ek de kening fan it Westfrankyske Ryk dêr oanspraak op meitsjen bleau, moast greve Waltger algeduerigen tusken alletwa foarsten hinne maneuvelje de macht te bemachtigjen. Hy besocht yn it sintrale rivieregebiet in eigen greefskip te kreëearjen om it opkommende hannelsplak Tiel hinne. Dat late ta spannings mei Everhard Saxo, greve fan Hamalân. Lang om let waard Everhard yn 898 by in jachtpartij troch Waltger fermoarde. Der is oppenearre dat it in wraakaksje wie foar de moard troch Everhard Saxo op Godfryd de Seekening, dochs dat is wol fierwei socht. Yn 936 wie Waltger belutsen by de slach tsjin keizer Otto I de Grutte.

Waltger hie naue bannen mei biskop Redbad fan Utert en stifte yn of justjes nei it jier 916 yn Tiel it kleaster en de tsjerke fan Sint-Walburch. De Dútske kening koe oer de tsjerke beskikke yn it foardiel fan it biskopssit yn Utert. Yn 950 kamen tsjerke en kleaster yn it besit fan de biskop fan Utert en waard it Sint-Walburchkompleks in wichtich tsjerklik sintrum. Doe't der sels wûnders oan de hillige Walburga taskreaun waarden, waard Tiel ek in beafeartplak. Biskop Adelbold II hat om 1000 hinne de Sint-Walburchtsjerke weropboud.
Goede Wike

De **Goede Wike** (ek wol **Stille Wike**, **Hillige Wike** of **Lijenswike** neamd; Latyn: *Hebdomas Sancta* of *Hebdomas Maior*) is yn it kristendom de namme foar de wike wêryn't it lijen, stjerren en de ferrizenis fan Jezus betocht wurdt. It binne de lêste dagen fan 'e Fjirtichdagentiid, dy't mei Jiskewoansdei begjint.

## Liturgy en betsjutting
De Goede Wike en Peaske wurde oer it generaal as de wichtichste liturgyske heechtijdagen beskôge; al wurdt Kryst, teminsten yn it Westen, troch it folk faak útbundiger fierd. De Goede Wike hat as swiertepunt it saneamde *Triduum Sacrum*, dat bestiet út de trije betinkingsdagen Wite Tongersdei, Goed Freed en Stille Sneon.

Dêr't de Tridentynske ritus brûkt wurdt, duorret de passytiid noch in wike langer, om't dêr al in wike earder mei it lêzen fan it lijensferhaal útein set wurdt, nammentlik op Passysnein (de snein foar Palmpeaske).

## Easterske otterdoksy
Eastersk-otterdokse tsjerken brûke faak de Juliaanske kalinder foar de bepaling fan Peaske, wêrtroch't de otterdokse Goede Wike en Peaske faak op oare data falle as yn it Westen.

## Oersjoch fan 'e Goede Wike
De kalinder fan 'e Goede Wike mei de barrens neffens de Hillige Skrift. 

(*) *De joadske dei begûn by sinne-opgong, dus hjir en dêr wike de data ôf fan 'e dagen yn it kristendom.*
(**) *Guon dagen kinne meardere liturgyske kleuren ha. Foar Goed Freed kin bygelyks ek foar swart of pears keazen wurde. De toande kleuren yn 'e tabel binne de liturgyske kleuren dy't yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke brûkt wurde.*
    
(***) *De oan 'e dagen ferbûne tradysjes kinne tusken tsjerken en regio's ferskille. Yn Spanje binne bygelyks yn 'e *Semana Santa* tige grutte prosesjes troch strjitten mei *pasos* (swiere grutte bylden) en *nazarenos* (minksen yn boetekleed mei puntkappen), dy't oer de hiele wrâld bekend binne*.