Stasjon Ljouwert

**Stasjon Ljouwert** (**Lw**) is it wichtichste treinstasjon yn Ljouwert en drokste stasjon fan Fryslân mei goed 10.300 passasjiers deis.

## Gebou
It stasjon fan Ljouwert waard yn de jierren sechtich fan de njoggentjinde iuw boud. It is boud as in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type SS tredde klasse.

Fan de fjouwer noch besteande stasjons fan dat type, steane der trije oan de line Harns – Nijeskâns. Dat binne Harns (1863), Ljouwert (1863) en Wynskoat (1865).

Oars as de beide oare stasjons, dy't noch foar it grutste part yn âlde steat binne, is it stasjon fan Ljouwert letter yngeand ferboud. Yn 1890 kaam der oan de eastkant in nije fjouwerkante oanbou, de sydfleugels waarden yn 1924 ferboud. Yngeander wie de fernijing fan it middeldiel yn 1904. Op it plak fan it oarspronklike gebou kaam in hege nije hal mei in grut healrûn finster. Yn 2000 is it stasjon nochris ferboud en modernisearre.

## Steatsspoar
It station waard yn gebrûk nommen op 27 oktober 1863 mei de iepening fan it spoar fan Harns nei Ljouwert. Dat spoar wie it twadde spoar dat troch de Maatskippij ta Eksploitaasje fan Steatsspoarwegen (SS) yn gebrûk naam waard. Yn 1866 waard de line ferlinge mei it spoar fan Ljouwert nei Grins. It trajekt makke diel út fan de troch de Steat fan 'e Nederlannen oanleine Steatsline B, fan Harns nei Nijeskâns, dy't ree kaam yn 1868.

Yn 1868 kaam ek it spoar fan Swol nei Ljouwert ta stân, wêrtroch't de Fryske haadstêd in streekrjochte spoarferbining mei de rest fan Nederlân krige. It wie in part fan de yn 1865-1868 troch de Steat fan 'e Nederlannen oanleine Steatsline A, fan Arnhim nei Ljouwert. It spoar fan Swol nei Ljouwert waard yn 1952 elektrifisearre.

## Hollânske Spoar
It spoar fan Ljouwert nei Starum waard yn 1883-1885 yn gebrûk nommen troch de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) as ûnderdiel fan de ferbining tusken Amsterdam en de Fryske haadstêd, fia de rûte Amsterdam – Inkhuzen – Starum – Ljouwert. Tusken Inkhuzen en Starum wie in fear oer de Sudersee.

## Dokkumer Lokaeltsje
As lêste waard út Ljouwert wei yn 1901 noch in spoar yn noardlike rjochting oanlein. Dat waard it Dokkumer Lokaeltsje fan de Noard-Fryske Lokaalspoarwei-Maatskippij (NFLS) dat oer Stiens ferbinings fersoarge mei ûnder oare Dokkum, en dêrom ek bekend as it *Dokkumer Lokaeltsje* stie. It lêste part fan dat lokaalspoar, de ferbining Ljouwert – Stiens, waard op 1 maart 1997 offisjeel bûten gebrûk steld, mar foar it meastepart leit it der noch.

## Letter ûntjouwings
Yn 2013 waarden der liften yn it stasjonsgebou pleatst. Yn 2016 kaam it ProRail yn it sin dat de oerkappings oer de perrons net goed wiene, en besleat doe om se fuort te heljen en te ûndersykjen. Hja fûnen út at de getten izeren konstruksje fertutearze wie en ferfongen wurde moat. ProRail woe ynearsten nije oerkappings sette litte, dochs foel by de gemeente ferkeard. Dy woe restauraasje fan de âlde oerkappings. Lang om let keas ProRail foar restauraasje fan alle perronoerkappings, mei de trije grutten ynbegrepen. Begjin 2024 wie it wurk dien.

Hjerstmis 2020 sette ProRail útein mei it wurk foar it ferlingen fan de spoaren 5 en 8 yn it ramt fan it projekt ekstra flugge trein Grins nei Ljouwert. Dêrby wurdt perron 5b ferbrede, dêr't spoar 6 út ûntstie. Ek perron 8 waard ferlinge oant de oergong by de Skrâns. Dêrtroch kaam der in dûbeld spoar oer de oergong. Yn ier 2021 wie it wurk dien.

Yn de simmer fan 2024 sette ProRail útein mei wiidweidige wurksumheden oan it opstelterrein by it stasjon. Spoaren wurde fernijd, in tal neffens ProRail oerstallige wiksels en opstelspoaren wurde fuorthelle, en de boppelieding wurdt útwreide.

## Treinferbinings

## Inselzug
Simmerdeis, fan maaie oant septimber, rydt de trein nei Grins freeds en sneons twaris deis troch nei Lier yn East-Fryslân. De trein út Grins wei rydt twaris eis troch nei Harns-Haven, sa't reizgers makliker troch reizgje kinne nei Flylân en Skylge. Dy trein hjit de *Inselzug* (eilântrein), dy't it foar Dútske toeristen makliker makket nei de Waadeilannen te reizgjen. Dy treinen binne troch Arriva yn it tsjinstroaster opnommen.

## Oare stasjons
* Stasjon Ljouwert-Kammingabuorren
* Stasjon Ljouwert Achter de Hoven, sleat op 31 augustus 2018
* Stasjon Ljouwert-Werpsterhoeke, sil oanlein wurde oan it spoar nei Swol en neffens planning iepenje yn 2025. 

## Keppelings om utens
* Stasjon Ljouwert op Stasjonsweb
* Spoarwegen yn Fryslân
* Spoarplannen fan alle Nederlânske stasjons

## Literatuer
* Stasjon Ljouwert op Stasjonsweb
* H. Romers, De Spoarwei-arsjitektuer yn Nederlân, 1841-1938, Sutfen 1981
* C. Douma, Stasjonarjitektuer yn Nederlân, 1938-1998, Sutfen 1998