open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kashmir (liet fan Led Zeppelin)

***Kashmir*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Led Zeppelin yn 1974 en útbrocht op it album Physical Graffiti út 1975. Kashmir wie it sechsde nûmer op it album.

## Oer it nûmer
Kashmir is skreaun troch Jimmy Page en Robert Plant mei bydragen fan John Bonham yn in perioade fan trije jier. De tekst is skreaun yn 1973. *Kashmir* waard in wichtich ûnderdiel fan de konserten fan Led Zeppelin.

## Muzikanten
* Robert Plant – Sang 
* Jimmy Page – Gitaar 
* John Paul Jones – Bas en Toetsen
* John Bonham – Drums
Earste ofsier

De term **earste ofsier** wurdt brûkt foar in funksje yn 'e loftfeart en de skipfeart. Yn 'e boargerskipfeart is lykwols de oantsjutting earste stjoerman gongberder, wylst men yn 'e loftfeart ornaris sprekt fan in **ko-piloat**.
__TOC__
## Loftfeart
Yn 'e boargerloftfeart wurdt de earste ofsier yn 'e regel de ko-piloat neamd, of ek wol de *first officer*, in Ingelske term dy't "earste ofsier" betsjut, mei't it Ingelsk yn 'e loftfeart as ynternasjonale lingua franca oanholden wurdt. Oan board fan in fleantúch is de gesachfierder de piloat en de earst ferantwurdlike. De earste ofsier folget yn rang op 'e gesachfierder. Op tige lange flechten is der soms noch in trêde piloat oan board om 'e oaren ôf te lossen, dy't dan de funksje fan twadde ofsier hat. Yn in fleantúch is it sa dat de gesachfierder lofts sit en de earste ofsier rjochts (as men harren op 'e rêch sjocht). Yn helikopters is dat krektoarsom.

It eigentlike bestjoeren fan it fleantúch en it betsjinjen fan alle apparatuer yn 'e cockpit fan opstiigjen oant lânjen wurdt ornaris ferdield tusken de gesachfierder en de earste ofsier, wêrby't ien piloat de bestjoering docht (*pilot flying*), wylst de oare in assistearjende rol hat (*pilot monitoring*). Op 'e weromweis, of op 'e folgjende etappe fan in langere reis, wurde de rollen dan faak omdraaid. Op dy manear ûnderhâlde beide piloaten har kennis fan it fleanen, wylst se boppedat net oan ien wei troch op skerp hoege te stean. Dat nimt lykwols net wei dat ek as de earste ofsier fljocht, de einferantwurdlikheid foar de feilichheid fan it fleantúch en de ynsittenden by de gesachfierder berêst.

It is almeast sa dat de gesachfierder de âldste fan 'e beide piloaten is, mei de measte fleanoeren en dêrom ek de measte ûnderfining. Om't loftfeartmaatskippijen lykwols yn 'e regel harren piloaten promoasje jouwe op basis fan ynterne senioriteit (de datum fan yntsjinststelling by it bedriuw), kin it foarkomme dat in earste ofsier âlder is en/of mear ûnderfining hat as de gesachfierder as hy of sy letter yn syn of har karriêre by de oangeande loftfeartmaatskippij yn 'e tsjinst kommen is. Syn of har fleanûnderfining is dan opdien by oare loftfeartmaatskippijen of as piloat by de loftmacht. By oanname troch in nije wurkjouwer begjint eltse piloat wer ûnderoan op 'e senioriteitslist.

## Skipfeart
By de keapfardij is de earste ofsier de earste stjoerman. By de marine is de earste ofsier de militêre ofsier oan board fan it skip, dy't it heechste yn militêre rang is nei de kommandant (gesachfierder). Yn it militêr jargon sprekt men ynstee fan earste ofsier fan EO, of, as yn it ramt fan 'e NATO Ingelsk as fiertaal oanholden wurdt, fan FO. By de marine is de earste ofsier ek de pleatsferfangend skipskommandant en is hy of sy ferantwurdlik foar it deistich riden en farren oan board fan it skip.

## Sjoch ek
*earste stjoerman
Andries Joustra

**Andries Joustra** (Easterein, 13 oktober 1919 - Kamp Vught, 22 augustus 1944) wie in Fryske boere-arbeider en fersetsman.

## Biografy
Andries Joustra wie in lânarbeider út Easterein dy't yn 1940 stried oan de Grebbeliny. Nei de kapitulaasje kaam er werom nei Fryslân dêr 't er meidie oan it ferset. 
Hy fersprate yllegale pamfletten, lykas *[[Vrij Nederland]]*, holp mei it meitsjen fan kontakten foar flechtrûtes nei Ingelân en die mei oan oerfallen op plakken yn Fryslân dy 't foar de besetter wichtich wiene.
Yn de hjerst fan 1942 died er mei oan in tal oerfallen, lykas dy op it stedhûs fan Boalsert, dêr't in skofte letter ek it arbeidsburo yn 'e brân set waard. Joustra die op 14 oktober ek mei oan de kreak op it kantoar fan de distribúsjetsjinst op De Jouwer en op 23 oktober 1942 spile er in rol by de oerfal op it distribúsjekantoar fan Wommels.

Dy aktiviteiten makken dat er bekend waard by de Dútsers en sa kaam der dan ek yn it plysjeblêd te stean dat der in priis fan tsientûzen gûne op syn holle set wie. Joustra dûkte ûnder, naam de skûlnamme 'Rinke' oan en kaam telâne by de knokploech fan Haarlim. Neidat er dochs wer nei it noarden tsjenne wie, hold er him dwaande mei de distribúsjesaken yn it Drintske Schoonoord.

Joustra waard yn maaie 1944 yn Assen arrestearre en transportearre nei it konsintraasjekamp yn Vught. Dêr waard er op 22 augustus 1944 troch de besetter fusillearre. Op de tinkstien en yn in advertinsje yn it 'Friesch Dagblad' wurdt 18 augustus as dei eksekúsje neamd. Dat strykt lykwols net yn mei de yn in dokumint út it konsintraasjekamp fermelde datum 22 augustus.

Andries Joustra waard by syn routsjinst typearre as in tige warber ûndergrûnske strider dy't op positive wize it fjoerpeloton temjitte gien wêze soe. De routsjinst waard earst op 12 july 1945 holden, earst omdat de oarloch noch dwaande wie doe't er fusillearre waard, mar twad ek omdat syn famylje pas op 6 july 1945 it berjocht krigen hie dat Joustra ferstoarn wie. Nei dat nijs waard fuort in routsjinst organisearre dy ’t ds. D.C. Tiemens fan Jiskenhuzen yn de yndertiid grifformearde tsjerke late. 

## Neitins

Ein jierren 40 waard in plakette fan natuerstien ta oantins fan Joustra ynmitsele yn de súdmuorre fan de toer fan de Martinytsjerke yn Easterein. It monumint waard ûntwurpen troch Auke Hellinga. Ek waard der yn Easterein in strjitte nei Joustra ferneamd, de Andries Joustrastrjitte.

## Keppelingen om utens
* Joustra, Andries. nmkampvught.nl (mei foto)
* Oorlogsgravenstichting.nl
* www.4en5mei.nl
Swisttal

**Swisttal** is in gemeente yn 'e Rhein-Sieg-Kreis yn 'e Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. 

De gemeente ûntstie op 1 augustus 1969 yn it ramt fan in weryndieling fan lannelike gemeenten yn Noardryn-Westfalen. De gemeente Swisstal waard foarme troch gearfoeging fan de eardere selsstannige gemeenten Buschhoven, Essig, Heimerzheim, Ludendorf, Miel, Morenhoven, Odendorf en Ollheim.

It grutste plak yn de gemeente Swisttal is Heimerzheim. It gemeentehûs fan Swisttal stiet tusken de doarpen Ludendorf en Essig.

## Yndieling
De gemeente bestiet út 10 Ortschaften:

* Heimerzheim
* Buschhoven
* Dünstekoven
*Essig
* Ludendorf
* Miel (Swisttal)
* Ollheim
* Odendorf
*Morenhoven
* Straßfeld
 
Fierder lizze ek de buorskippen Hohn, Mömerzheim, Vershoven en Müttinghoven yn de gemeente.

## Ramp 2021
De gemeente wie yn 2021 ien fan de gemeenten yn it gebiet, dy't nei swiere rein yn de nacht fan woansdei 14 july op tongersdei 15 july troffen waard troch slimme wetteroerlêst. It rivierke Swist, normaal mar twa meter breed, waard 200 meter breed. In meter hege floed sette hûzen en kelders ûnder wetter en 6000 ynwenners fan Heimerzheim moasten evakuëarre wurde. In soad ynwenners rekken alles kwyt.
Creedence Clearwater Revival (album)

**Creedence Clearwater Revival** is it debútalbum fan Creedence Clearwater Revival. It album waard opnommen fan oktober 1967 oant en mei feberewaris 1968 yn de Coast Recorders studios yn San Francisco en waard trije moanne letter op 28 maaie 1968 útbrocht. 

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* John Fogerty – Sang, Gitaar
* Tom Fogerty – Gitaar
* Stu Cook - Bas
* Doug Clifford – Drums
Hôfdowen

De **hôfdowen**, **houtdowen**, **wâlddowen** of **fjilddowen fan de Alde Wrâld** (wittenskiplike namme: *Columba*) binne in skaai fan fûgels yn de famylje fan de dowen (*Columbidae*). It skaai telt 35 soarten. De Amerikaanske fjilddowen wurde no as in apart skaai *Patagioenas* besjoen.

## Skaaiopbou

* *Skaai*: hôfdowen, 33 libbene en 2 ûtstoarne soarten:
** rotsdo (*Columba livia*) - Jeraazje, N-Afrika
** klippedo (*Columba rupestris*) - Sintraal- en East-Aazje
** sniedo (*Columba leuconota*) - Sintraal-Aazje
** krânsdo (*Columba guinea*) - Afrika
** wytkraachdo (*Columba albitorques*) - Etioopje
** blaudoke (*Columba oenas*) - Jeropa en West-Aazje
** gieleachdo (*Columba eversmanni*) - West-Aazje
** Somalyske hôfdo (*Columba oliviae*) - Somaalje
** hôfdo (*Columba palumbus*) - Jeropa en West-Aazje
** Madearado (*Columba trocaz*) - Madeira
** Kanaryske do (*Columba bollii*) - Kanaryske Eilannen
** laurierdo (*Columba junoniae*) - Kanaryske Eilannen
** Afrikaanske hôfdo (*Columba unicincta*) - Sintraal- en West-Afrika
** oliifdo (*Columba arquatrix*) - East- en Súd-Afrika
** Kameroenpoarperdo (*Columba sjostedti*) - Kameroen
** Santomeeske poarperdo (*Columba thomensis*) - Sao Tomee
** Komoreeske hôfdo (*Columba pollenii*) - Komoaren
** sulverkopdo (*Columba hodgsonii*) - Sintraal-Aazje
** wytnekdo (*Columba albinucha*) - Sintraal-Afrika
** laaigrize do (*Columba pulchricollis*) - Sintraal- en East-Aazje
** Nilgirido (*Columba elphinstonii*) - Yndia
** Srylankaanske hôfdo (*Columba torringtoniae*) - Sry Lanka
** koperdo (*Columba punicea*) - Súdeast-Aazje
** sulverdo (*Columba argentina*) - Yndoneezje
** Andamanenhôfdo (*Columba palumboides*) - Andamanen en Nikobaren
** swarte hôfdo (*Columba janthina*) - Ryukyu-eilannen en Bonin (Japan)
** Bonyndo (*Columba versicolor*) - útstoarn
** Rjûkjûdo (*Columba jouyi*) - útstoarn
** wytkieldo (*Columba vitiensis*) - Filipinen 
** wytkopdo (*Columba leucomela*) - East-Austraalje (lân)
** gielpoatdo (*Columba pallidiceps*) - Bismarck- en Salomonseilannen
** brûnshalsdo (*Columba delegorguei*) - East-Afrika
** glânskopdo (*Columba iriditorques*) - West- en Sintraal-Afrika
** Santomeeske brûnshalsdo (*Columba malherbii*) - Sao Tomee
** kanieldo (*Columba larvata*) - East- en Súd-Afrika
Bayou Country

**Bayou Country** is it twadde studio-album fan Creedence Clearwater Revival. It album waard opnommen yn oktober 1968 yn de RCA studios yn Hollywood en waard trije moanne letter op 5 jannewaris 1969 útbrocht. It is de earste fan trije studio-albums dy't Creedence Clearwater Revival yn 1969 útbrocht.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* John Fogerty – Sang, Gitaar, Mûlharp, Piano en Perkusje
* Tom Fogerty – Gitaar
* Stu Cook - Bas
* Doug Clifford – Drums
Vangelis

**Vangelis** berne as **Evángelos Odysséas Papathanassíou** (Gryksk: *Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου*) (Agria, 29 maart 1943 – 17 maaie 2022) wie in Gryksk muzikant enkomponist. Vangelis is foaral bekend as komponist fan filmmuzyk, en earder wie er toetsenist fan de Grykske band Aphrodite's Child.

## Karriêre
Vangelis waard as seisjierrige op muzykles setten, op syn fyftjinde begûn er yn skoalbands te spyljen. Syn earste serieuze band *The Forminx* gie yn 1966 útinoar. yn 1968 foarme Vangelis de progressive rock band *Aphrodite's Child* mei bassist Demis Roussos, drummer Loukas Sideras, en gitarist Silver Koulouris. Nei't dizze band der yn 1972 mei ophold gie Vangelis fierder as komponist fan filmmuziek. 

## Diskografy
### Albums
Cosmo's Factory

**Cosmo's Factory** is it fyfde studio-album fan Creedence Clearwater Revival. It album waard opnommen yn 1969 en 1970 yn de Wally Heider studios yn San Francisco en waard yn 'e simmer op 8 july 1970 útbrocht.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* John Fogerty – Sang, Gitaar, Mûlharp, Saksofoan en Toetsen
* Tom Fogerty – Gitaar
* Stu Cook - Bas
* Doug Clifford – Drums en Kowebel
Pendulum (album fan CCR)

**Pendulum** is it sechsde studio-album fan Creedence Clearwater Revival. It album waard opnommen yn novimber 1970 yn de Wally Heider studios yn San Francisco en waard in moanne letter op 9 desimber 1970 útbrocht.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* John Fogerty – Sang, Gitaar, Saksofoan, Toetsen en Perkusje
* Tom Fogerty – Gitaar en Perkusje
* Stu Cook - Bas, kalimba en Perkusje
* Doug Clifford – Drums en Perkusje
Stjerreslachskip

In **stjerreslachskip** is in fiktyf type militêr romteskip yn 'e ''Star Wars''-franchise. It is it grutste skip fan 'e romtemacht fan it Galaktysk Keizerryk. Yn it Ingelsk wurdt dit type romteskip in *star destroyer* neamd, nei in *destroyer*, in marineskipstype dat yn it Frysk in torpedoboatjager neamd wurdt. In korrekte oersetting soe sadwaande "stjerretorpedoboatjager" wêze, wat net botte noflik yn it gehoar leit. De term *destroyer* is yn it Ingelsk lykwols sûnder mis keazen om't *destroyer* ek "ferneatiger" betsjut, en de term dus klinkt as "stjerreferneatiger". Om't it om it grutste romteskipstype giet en in torpedoboatjager fier fan it grutste marineskip is, soe in oersetting as slachskip logysker wêze, mei as bykommend foardiel dat "stjerreslachskip" ek nochris better klinkt as "stjerretorpedoboatjager".

It stjerreslachskip waard yntrodusearre yn *[[Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker]]*, de ferboeking fan 'e earste ''Star Wars''-film, dy't yn 1976 útkaam, in jier foàr de film. Sokke skippen binne lykwols it bekendst út 'e oarspronklike ''Star Wars''-filmtrilogy (1977-1983), wêryn't se troch it Galaktysk Keizerryk brûkt wurde by it besykjen en slaan de opstân fan it Rebelleferbûn del. Yn 'e ''Star Wars''-ferfolchtrilogy (2015-2019) wurde sokke romteskippen ek ynset troch de Earste Oarder en de Ivige Sith tsjin it Ferset, en yn 'e ''Star Wars''-prequeltrilogy (1999-2005) beskikt de romtemacht fan 'e Galaktyske Republyk foarôfgeande oan 'e oprjochting fan it Keizerryk oer stjerreslachskippen.

De oanwêzigens fan in inkel stjerreslachskip kin al in oansjenlike bedriging ynhâlde foar in hiel planetestelsel. Al soksoarte romteskippen kinne tsjinje as in foarútskode basis fan operaasje foar de Keizerlike Striidkrêften en as in mobyl wapenplatfoarm foar it feilichstellen fan (of ûnderdrukken fan ferset op) ferskate planeten. In stjerreslachskip beskikt oer genôch fjoerkrêft om in hiel planetestelsel te ûnderwerpen of in lytseftige rebellefloat te ferneatigjen. It stjerreslachskip hat him ûntjûn ta in populêr elemint fan *Star Wars* en der binne sadwaande in grut ferskaat oan modellen en boartersguodartikels fan útbrocht.
Bespin

**Bespin** is in fiktive planeet út 'e ''Star Wars''-franchise, dy't bekend waard út 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;V&nbsp;– The Empire Strikes Back]]* (1980). It is in gasreus yn it planetestelsel mei deselde namme yn 'e ôfhandige sektor Anoat. Bespin hat twa moannen en docht 14 jier oer in orbitale omrin om syn stjer. In dei duorret op Bespin tolve oeren. De planeet is ien fan trije yn it planetestelsel, mar hy wurdt fan syn susterplaneten skaat troch in planetoïdegurdle dy't Velser's Ring hjit.

Bespin is fan belang om't der troch mynbou in seldsum en weardefol gas wûn wurdt, dat *tibanna* hjit. De eigentlike gaswinning is it wurk fan Ugnaughts, in ras fan bûtenierdske wêzens, wylst minsken ferbliuwe yn 'e saneamde Stêd yn 'e Wolkens (Cloud City) en yn Chinook Station, delsettings dy't boud binne yn in tinne laach fan 'e atmosfear dy't út sykhelbere lucht bestiet. De Ugnaughts libje dêr ek, mar binne konsintrearre yn in trêde delsetting, Ugnorgrad, dêr't oer hearske wurdt troch harren kening Ozz.

Yn *The Empire Strikes Back* sykje de rebellen Han Solo, prinsesse Leia en Chewbacca en de androïde C-3PO beskûl yn 'e Stêd yn 'e Wolkens op Bespin as harren romteskip, de *[[Millennium Falcon]]*, op 'e flecht foar de troepen fan it Galaktysk Keizerryk stikken rekket. Mei't de bestjoerder fan 'e mynboukoloanje, Lando Calrissian, in âlde freon fan Han is, hopet er syn skip hjir gau reparearje te kinnen. Hy en syn selskipslju rinne lykwols yn in falstrik dy't opset is troch Darth Vader, de neiste hantlanger fan 'e boasaardige keizer Palpatine. Lando blykt, sij it ûnder twang, mei dyselde gear te wurkjen. 

Vader lit Han martelje en dêrnei ynfrieze yn (de fiktive stof) karbonyt. Dêrnei draacht er him oer oan 'e preemjejager Boba Fett, dy't him oerleverje wol oan 'e gangster Jabba de Hutt. As Vader ek prinsesse Leia en de oaren finzen hâlde wol, wat tsjin 'e ôfspraken is dy't er mei Lando sletten hat, jout Lando opdracht ta de evakuaasje fan 'e Stêd yn 'e Wolkens. Yn 'e gaos wit er mei Leia en de oaren yn 'e reparearre *Millennium Falcon* te ûntkommen.

## Keppelings om utens
*Artikel oer Bespin yn Wookieepedia, de offisjele ''Star Wars''-Wikipedy
Ugnaughts

**Ugnaughts** (inkeltal: **Ugnaught**; útspr.: [ˈʌɡnɔːt], likernôch: "ak-nôt") binne in fiktyf ras fan bûtenierdske wêzens út 'e ''Star Wars''-franchise. It binne humanoïden mei in gnobsk lichemsstal en in lingte fan tusken de 1.20&nbsp;m en 1.50&nbsp;m. Harren gesichtsskaaimerken hawwe wol wat wei fan dy fan in baarch. Ugnaughts wurkje oer it algemien as arbeiders en/of rommelsikers. Se waarden yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;V&nbsp;– The Empire Strikes Back]]*, wêryn't se te sjen wiene as wurkers yn Lando Calrissian syn eksploitaasje fan tibannagas yn 'e Stêd yn 'e Wolkens op 'e planeet Bespin. Se waarden oan 'e film tafoege as betinksel fan regisseur Irvin Kershner. *Star Wars*-skepper George Lucas wie net wei fan harren om't se him in ras fan slaven talieken, en hy woe Calrissian, it earste negroïde personaazje yn 'e franchise, net as slavehâlder delsette. Ugnaughts wiene neitiid ek te sjen yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VI&nbsp;– Return of the Jedi]]*, de tekenfilmsearje *[[Star Wars: Rebels]]*, de live-actiontillefyzjesearje *[[The Mandalorian]]*, de roman *[[Boba Fett: Crossfire]]* en ferskate fideospultsjes.
Heimerzheim

**Heimerzheim** is in plak yn 'e Dútske gemeente Swisttal yn 'e dielsteat Noardryn-Westfalen. It is it grutste plak fan 'e gemeente. 

Heimerzheim leit bewesten fan Bonn yn it Naturpark Rheinland op in hichte fan 156 meter. Troch Heimersheim rint de Swist.

## Skiednis
Heimerzheim waard foar it earst yn 1074 neamd. Doe hearde it plak by it Keulske Kunibertusstift. 

Tusken healwei de 19e iuw oant yn 'e Twadde Wrâldkriich hie Heimersheim in joadske mienskip. In part fan it joadske begraafplak is oan 'e Dornbuschweg noch oanwêzich. Yn 'e Twadde Wrâldkriich leine der twa militêre fleanfjilden yn 'e omkriten fan Heimerzheim. Om foar de alliearde striidkrêften de tagong nei Bonn ôf te sluten waard foar de ferdigening in fjirtich kilometer lange rinfuorge om Heimerzheim groeven. Dat hie fan gefolgen dat it plak op 3 maart 1945 swier bombardearre waard. By dat bombardemint op Heimerzheim ferstoaren 180 minsken. Ta harren neitins waard yn 1959 in earebegraafplak oanlein.    

Nei de Twadde Wrâldkriich krige it doarp oant yn 'e jierren 1980 in soad nijbou. It tal ynwenners woeks yn 'e tuskentiid fan 1500 oant mear as 6.000 ynwenners. 

Yn 1969 ferlear de gemeente Heimerzheim (mei it doarp Dünstekoven) syn selsstannigens troch yndieling by de nij stifte gemeente Swisttal.

Op 11 augustus 1986 besocht in fertsjintwurdiger fan 'e linkse terroristyske groep *Kämpfende Einheit Crespa Cepa Gallende* in oanslach út te fieren op 'e kazerne fan 'e Bundesgrenzschutz (tsintwurdich de Bundespolizei) yn Heimerzheim. De lokale plysje wist de dieder op te pakken, dy't letter feroardiele waard.

Yn 1961 en 1984 hie it doarp in soad lêst fan heech wetter. Yn july 2021 waard nei swiere rein it sintrum fan it doarp oerspield troch in hege floed.

## It besjen wurdich
Heimerzheim hat twa kastielen: de Burg Kriegshoven yn it noarden en de Burg Heimerzheim yn it suden. Bûten it doarp stiet de *Eiserner Mann*, in izeren stêle, dat sûnt 1625 as grinspeal tsjinne.

### Tsjerken
Heimerzheim is oarspronklik in katolyk doarp. Yn 1925 wie de befolking noch hast folslein roomsk. Fral nei de jierren 1970 feroare dat, doe't it protestantske oandiel yn de befolking groeide en it katolike oandiel ôfnaam. De klassisistyske roomske Sint-Kuniberttsjerke út 1847 is ûntwurpen troch Ernst Friedrich Zwirner. De protestantske Marije Magdalenatsjerke is in modern gebou. 

## Berne
* Hermann-Josef von Boeselager (1913-1963), fersetsstrider (dielnimmer oan 'e misliearre oanslach op Adolf Hitler fan 20 july 1944), CDU-politikus
* Philipp von Boeselager (1917-2008), fersetsstrider (dielnimmer oan 'e misliearre oanslach op Adolf Hitler fan 20 july 1944)

## Ofbylden

Ofbyld:Heimerzheim Kloster Kölner Straße 23 (01).png|Ald kleaster.
Ofbyld:Burg Heimerzheim 77.JPG|Burg Heimerzheim.
Ofbyld:Heimerzheim (Swisttal), Kirchstraße und Kirche St. Kunibert.jpg|Kirchstrasse mei Kuniberttsjerke.
Ofbyld:Burg Kriegshoven 010.JPG|Burg Kriegshoven.
Ofbyld:Heimerzheim Evangelische Kirche Maria Magdalena (01).png|Prot. Marije Magdalenatsjerke.
Ofbyld:Heimerzheim Kriegerdenkmal 106.JPG|Kriichsmonumint.
Jacob Adriaan Nicolaas Patijn

Mr. **Jacob Adriaan Nicolaas Patijn** (Rotterdam, 9 febrewaris 1873 - De Haach, 13 july 1961) wie in Nederlânske liberaal politikus. Hy hearde net ta in politike partij.

## Famylje
 Patijn wie lid fan de famylje Patijn. Hy wie in soan fan Jacob Gerard Patijn, jurist en politikus, en Adriana Jacoba Clasina Veeren. Hy troude yn 1903 mei jkfr. Rudolphine van Doorn (1880-1923) en nei har ferstjerren mei jkfr. Elisabeth Wilhelmina Malwina de Brauw (1881-1954), lid fan de famylje De Brauw. Ut beide houliken waarden gjin bern berne.

## Libben en wurk
Patijn studearre rjochten oan de Universiteit Leien fan 1892 ôf. Hy promovearre op 25 novimber 1897. Dêrnei studearre er noch ien jier oan de *École Libre des Sciences Politques* yn Parys.

Nei syn stúdzje kaam er koart yn tsjinst fan it Keninkryk Siam en bestudearre er Aziatyske kultueren, benammen dy fan Japan. Hy begûn syn karriêre as amtner yn Nederlân fan 1902 ôf. Hy krige al gau de lieding fan de Haachske gemeentesekretary, dêr't er krewearre foar it ferbetterjen fan de arbeidsomstannichheden fan it gemeentepersoniel. Fan 1908 ôf wurke er by de ôfdieling Arbeidsfersekering fan it departemint fan Lânbou, Nijverheid en Handel, ûnder Talma, dêr't er in wêzentlik oandiel by it ta stân kommen fan de Syktewet fan 1912 hie.

Hy wie fan 1 oktober 1911 oant 1918 boargemaster fan Ljouwert, dêr't er fan 1912 oant 1918 ek plakferfanger-rjochter fan de arrondissemintsrjochtbank wie. Fan septimber 1918 ôf wie er boargemaster fan Den Haach oant 1930.

Yn 1931 waard er gesant yn it Italië fan Mussolini, dy 't er in skoft bewûndere; fan 1936 ôf wie er gesant yn Brussel.

Patijn bewûndere Colijn ek bot. Hy ferfong him yn 1937 as minister fan Bûtenlânske Saken, trije moanne nei de formaasje fan it kabinet-Colijn IV, en bleau yn deselde posysje yn it kabinet-Colijn V. Hy wie sadwaande minister fan Bûtenlânske Saken fan 1 oktober 1937 oant 12 augustus 1939.

Ek al wie er gjin lid fan de RKSP, ARP of CHU, dochs waard er as lid fan de Oxfordgroep troch de posityf kristlike sinjatuer fan dy koälysje oanlutsen.

As minister liet Patijn net folle respekt foar it parlemint sjen. Hy wie in pragmatikus dy't dernei stribbe brûkbere oplossingen te finen foar de maatskiplike problemen, ek ta skea fan âlde begjinsels. Hy wie ek frijwat eigensinnich en autoritêr.

Patijn wie in keunstsinnich man, leafhawwer fan de letteren en muzyk. Patijn wenne op it Lange Voorhout nûmer 38 yn De Haach.

## Neitins
Yn De Haach is in leane nei him neamd. In oare leane is nei him neamd yn Zeist.

## Keppeling om utens
*  A.E. Kersten, 'Patijn, Jacob Adriaan Nicolaas (1873-1961)', yn: ''Biografisch Woordenboek van Nederland'' 3 (1989)
The Empire Strikes Back (betsjuttingsside)

"**The Empire Strikes Back**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## ''Star Wars''
**[[Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back]]*, oarspronklik útbrocht as *The Empire Strikes Back*, in Amerikaanske film út 1980
*''Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back'' (soundtrack, it soundtrackalbum fan 'e film út 1980
*''The Empire Strikes Back'' (roman), de ferboeking fan 'e film út 1980 troch Donald F. Glut
*''The Empire Strikes Back'' (harkspul), in harkspul út 1983 op basis fan 'e film
*''Star Wars: The Empire Strikes Back'' (fideospultsje út 1982), in fideospultsje út 1982 op basis fan 'e film
*''Star Wars: The Empire Strikes Back'' (fideospultsje út 1985), in fideospultsje út 1985 op basis fan 'e film
*''Star Wars: The Empire Strikes Back'' (fideospultsje út 1992), in fideospultsje út 1992 op basis fan 'e film
**[[Super Star Wars: The Empire Strikes Back]]*, in fideospultsje út 1993 op basis fan 'e film
*''The Empire Strikes Back'' (flipperkast), in model flipperkast út 1980

## Oar
*''The Empire Strikes Back'' (album fan Country Teasers), in album fan Country Teasers út 2006
**[[The Empire Strikes Back: A Posttranssexual Manifesto]]*, in essay fan Sandy Stone út 1987
**The Empire Strikes Back*, in bynamme foar de Falklânoarloch dy't yn 'e Amerikaanske media in protte brûkt waard
Proud Mary

***Proud Mary*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Creedence Clearwater Revival (CCR) yn 1968 en útbrocht op it album Bayou Country fan út 1969. Proud Mary wie it sechsde nûmer op it album en waard yn jannewaris 1969 útbrocht as iennichste single fan it album. 

### Oer it nûmer
Proud Mary giet it oer in raderboat dy't, earne yn it djippe suden fan Amearika, de rivier ôffart. Proud Mary is de namme fan de stoommasine op de raderboat Queen. Stoommasines krigen faak nammen en dêrom ek de tekst *"Proud Mary keep on burning"*.

### Muzikanten
* John Fogerty – Sang, Gitaar, Mûlharp, Piano en Perkusje
* Tom Fogerty – Gitaar
* Stu Cook - Bas
* Doug Clifford – Drums 

## Ike & Tina Turner cover

Yn 1970 brochten de Ike & Tina Turner it album *[[Workin' Together]]* út it njoggende nûmer op it album is Proud Mary. It waard yn jannewaris 1971 útbrocht as single, De B-kânt fan de single wie foar it nûmer *Honky Tonk Women*.

### Oer it nûmer
De Ike & Tina Turner ferzje is twa minuten langer as it orizjineel fan CCR. It nûmer begjint mei in stadige, soele toan dêr't Tina Turner it nûmer yn yntrodusearret en it publyk warskôget dat sy en de band "nice and easy" begjinne mar "we never do something nice and easy" we meitsje it "nice and rough" ôf. Nei't de teksten earst sêft songen binne troch de Turners, wurdt it nûmer dêrnei feroare yn in stevich rock nûmer.

### Muzikanten
* Tina Turner – Sang
* Ike Turner – Sang *(intro fan "Proud Mary")*, alle ynstrumenten
* The Ikettes – Eftergrûn sang
* The Kings of Rhythm – alle ynstrumenten
Jaap Goeman Borgesius

**Jacobus Hendrik Goeman (Jaap) Borgesius** (Hilversum, 17 jannewaris 1929 – Marsum, 24 maaie 2003) wie in Nederlânske politikus út namme fan de VVD.

Hy wie lid fan de famylje Borgesius en in soan fan mr. J. Borgesius (1876 -1943) en Thérèse Blommers (1891 -1977). Syn heit wie doedestiids griffier by it kantongerjocht yn Hilversum, mar koart dêrop waard beneamd ta griffier by it kantongerjocht yn Amsterdam wêrnei't de húshâlding yn Loenen oan de Fecht wenjen gie. Syn heit ferstoar yn 1943. Syn pake fan heitekant, mr. Hendrik Goeman Borgesius (1847-1917), wie in liberaal politikus dy't it brocht ta minister en foarsitter fan de Twadde Keamer wylst syn pake fan memmekant de ferneamde keunstskilder Bernard Blommers (1845-1914) wie.

Jaap Goeman Borgesius, dy't ek bekend stiet as J.H.G. Goeman Borgesius,  hat yn Amsterdam de hbs trochrûn wêrnei't er yn tsjinst moast. Hy hat doe as marinier ek noch in skoftke yn it doetiidsk Nederlânsk-Ynje legere west. 
Dêrnei gie er as folontêr wurkjen op it gemeentehûs yn Loenen oan de Vecht. De kar foar wurkjen by in gemeente kaam foar in part trochdat er in soad útfanhûs wie by syn omke en fâd A.H. Goeman Borgesius dy't doe boargemaster fan Stienwyk wie. Dêrnei gie Jaap Goeman Borgesius oan't wurk by de gemeentesekretary fan de gemeenten Westbroek, Achttienhoven en Tienhoven en yn 1954 kaam er yn tsjinst by de gemeentesekretary fan Breukelen dêr't er wurke hat as kommys twadde klasse.

Yn maaie 1961 waard er beneamd ta boargemaster fan Aduard en yn augustus 1979 folge syn beneaming ta boargemaster fan Menameradiel. Yn febrewaris 1994 gie hy dêr mei pinsjoen en njoggen jier letter ferstoar hy yn de âlderdom fan 74 jier.

## Literatuer
* *Nederland's Patriciaat* 36 (1950 ), s. 68 -69 (Goeman is ien fan syn foarnammen en is gjin part fan de famyljenamme).
Jan Hendrik Herman Piccardt

**Jan Hendrik Herman Piccardt** (Adorp, 20 april 1866 - Haren, 30 maaie 1956) wie in Nederlânske bestjoerder.

Hy wie in soan fan dûmny Coenraad Hendrik Piccardt en in neisiet fan Henric Piccardt. Fan 1893 oant 1897 wie er boargemaster yn Adorp. Dêrnei ferfolle er itselde amt yn sawol Finsterwolde (1897-1901) as Wûnseradiel (1901-1919). Nei syn boargemasterskip wie er oant syn pinsjoen foarsitter fan de ried fan de arbeid yn Snits.

Nei syn pinsjonearring spile Piccardt in wichtige rol yn it sosjale libben yn de stêd Grins. Sa ivere er foar folkstunen en stie er oan 'e widze fan in túndersferiening dy't de namme Piccardthof drage soe. Dêrnei binne - nei syn dea - ek de Piccardthofplas en de wenwyk Piccardthof nei him ferneamd.
Nederlânske Sprintkampioenskippen Froulju

It **Nederlânsk kampioenskip sprint** (meastal ôfkoarte ta *NK Sprint*) is in reedrydkampioenskip dat alle jierren hâlden wurdt. De earste edysje foar de manlju wie yn 1969 en sûnt 1983 riden ek de froulju in NK sprint. It toernoai wurdt meastal yn jannewaris hâlden en giet oer fjouwer ôfstannen: sawol de 500 as de 1000 meter wurdt twa kear riden.

It toernoai wurdt meastal brûkt as kwalifikaasjetoernoai foar it WK Sprint. Kwalifikaasje foar it NK sprint kin op har beurt ûnder oare fia de Utrecht City Bokaal en de VPZ Sprintcup fertsjinne wurde.

## Oersjoch medaljewinners einklassemint

## Medaljes
Medaljeferdieling nei persoan oant en mei 2023 (top-10 klassemint):

## Sjoch ek
* Nederlânske sprintkampioenskippen Manlju
Rinke Reitsma

**Rinke Reitsma** (Drylts, 21 desimber 1893 – Ljouwert, 19 febrewaris 1954) wie in Fryske politikus.

Hy waard berne as soan fan feehâlder Douwe Reitsma (1867-1931) en Elisabeth Zandstra (1868-1932). Hy wurke earst lykas syn heit yn 'e lânbousektor. Hy gie lykwols yn 1920 as folontêr te wurkjen by de gemeente Snits en fan 1924 ôf wie er as adjunkt-kommys wurksum by de gemeentesekretary fan Wûnseradiel. Trije jier letter waard er de gemeentesekretaris fan Drylts en wer trije jier letter folge syn beneaming ta gemeentesekretaris fan Oegstgeest. 
Reitsma gie yn 1939 werom nei Fryslân yn ferbân mei syn beneaming ta boargemaster fan de gemeente Himmelumer Aldefurd en Noardwâlde. Fan 1945 ôf wie hy de boargemaster fan Wûnseradiel dêr't er Jan Dijkstra opfolge.

Under dat amt ferstoar er yn 1954 yn de âldens fan 60 jierop yn it Diakonessehûs yn Ljouwert.

## Keppeling om utens
* Rinke Reitsma by historisch.koudum.nl, mei foto's.
Seksje (militêre ienheid)

In **seksje** is de op ien nei lytste militêre ienheid dy't der is. It is in ûnderdiel fan in peloton en kin sels wer opdield wurde yn twa of trije geweargroepen (ek bekend ûnder de Ingelske beneaming *squads*). In seksje bestiet ornaris út tweintich persoanen. Sa'n ienheid stiet ûnder lieding fan in ûnderofsier, almeast in sersjant. Histoarysk waard in seksje ek wol in 'healpeloton' neamd (en in peloton ek wol in healkompanjy)

## Sjoch ek
*geweargroep
*peloton (militêre ienheid)
Paleis

In **paleis** is swiid opset gebou mei in iepenbiere of seremoniële funksje, dat fan oarsprong bedoeld wie as de residinsje fan in pommerant. Dêrby kin it gean om in monarch, lykas in kening, keizer of emir; in oarsoartich steatshaad, lykas in presidint; of in tsjerkfoarst, lykas in biskop of aartsbiskop. In protte paleizen hawwe tsjintwurdich harren residinsjele funksje ferlern en binne ynstee museä, hotels, parlemintsgebouwen of kantoargebouwen (bgl. foar ministearjes) wurden. In paleis ûnderskiedt him fan in kastiel trochdat in paleis nea bedoeld is om in belegering te trochstean en dêrom alhiel net fortifisearre is, of it moat inkeld wêze op 'e meast symboalyske en ûnpraktyske wize. 

It wurd 'paleis' is fan oarsprong in lienwurd út it Frânsk, fan it Aldfrânske *palais*, dat ôflaat wie fan it Latynske *Palatium*. It wurd foar 'paleis' is yn it Latyn eins *regia*, mar de *regia* fan 'e Romeinske keizer Augustus stie op 'e Palatyn, in heuvel yn Rome, en kaam sadwaande bekend te stean as it *Palatium*. In protte Jeropeeske talen hawwe in korrespondearjende term dy't ek ôflaat is fan it Frânske *palais*, lykas it Dútske *Palast*, it Ingelske *palace*, it Nederlânske *paleis*, it Italjaanske *palazzo* en it Spaanske *palacio*. Yn in soad fan sokke talen hat it begryp 'paleis' in bredere betsjutting as yn it Frysk, en kin der ek mei ferwiisd wurde nei lânhuzen, hearehuzen en oare filla's. Yn 'e oerdrachtlike sin wurdt de term 'paleis' fierders ek wol brûkt foar oarsoartige swiid ûntwurpen gebouwen; sa wurdt in gebou dat in rjochtbank húsfêst wol in Paleis fan Justysje neamd en sprekt men by in ornate âlde bioskoop wol fan in 'filmpaleis'.

Foarbylden fan paleizen yn Nederlân binne û.o. Paleis Huis ten Bosch en Paleis Noordeinde yn De Haach, it Paleis op de Dam yn Amsterdam, Paleis Het Loo yn Apeldoarn, Paleis Soestdijk yn Baarn en it Aartsbiskoplik Paleis fan Utert. It Fredespaleis yn De Haach is eins gjin echt paleis om't it nea in residinsjele funksje hân hat, en wurdt inkeld sa neamd om't it yn 'e styl fan in paleis boud is. Foarbylden fan bekende paleizen yn it bûtenlân binne: Buckingham Palace en it Paleis fan Westminster yn Londen; Balmoral Castle (gjin echt kastiel) yn Aberdeenshire; it Louvre en it Paleis fan Versailles yn en deunby Parys; it Palazzo Vecchio yn Florâns; it Apostoalysk Paleis yn Rome; it Alhambra yn Granada; it Escorial by Madrid; it Topkapı yn Istanbûl; it Kremlin yn Moskou; it Winterpaleis yn Sint-Petersburch; de Ferbeane Stêd (eins in kompleks fan ferskate paleizen) yn Peking; it Blauwe Hûs yn Seoel; it ‘Iolani Paleis yn Honolulu; en it Wite Hûs yn Washington, D.C. 

## Galery

File:Forbidden City Panorama 1.jpg|de Ferbeane Stêd
File:Vista aerea del Monasterio de El Escorial.jpg|it Escorial
File:Korea-Seoul-Blue House (Cheongwadae) Reception Center 0688&9-07 cropped.jpg|it Blauwe Hûs
File:Palace of Versailles June 2010.jpg|it Paleis fan Versailles
File:Topkapı - 01.jpg|it Topkapı
File:Rome (29291364).jpg|it Apostoalysk Paleis
File:1122-WAS-The White House.JPG|it Wite Hûs
File:Dawn Charles V Palace Alhambra Granada Andalusia Spain.jpg|it Alhambra
File:Balmoral Castle.jpg|Balmoral Castle
Twi'leks

**Twi'leks** (inkeltal: **Twi'lek**; útspr.: [ˈtʷiːlɛk], likernôch: "twii-lek") binne in fiktyf ras fan bûtenierdske wêzens út 'e ''Star Wars''-franchise. It binne humanoïden dy't maklik werkenber binne oan 'e beide lange tentakeleftige útgroeisels op 'e holle, de saneamde *lekku* of "hollesturten". De *lekku* fan Twi'leks hawwe ferskate funksjes. Behalven dat se der dingen mei fêstpakke kinne, binne it ek organen dy't brûkt wurde foar kommunikaasje en dy't kognitive funksjes hawwe (krekt as de fjouwer *lekku* fan Togruta's). Twi'leks sprekke Twi'leki, in taal dy't behalven út spraak ek bestiet út subtile bewegings fan 'e *lekku*. As se it wolle, kinne Twi'leks sels yn folsleine stilte kommunisearje mei harren *lekku*. 

Los dêrfan lykje Twi'leks fierders fan gesicht en lichem sterk op minsken en binne se ien fan mar in pear soarten bûtenierdske wêzens dy't him súksesfol mei minsken fuortplantsje kin. Twi'leks hawwe in lingte fan tusken de 1.60&nbsp;m en 2.10&nbsp;m, en komme (krekt as minsken) foar mei ferskillende hûdskleuren. Twi'lek kinne sadwaande in wite, reade, blauwe of griene hûd hawwe.  Jonge froulike Twi'leks binne elegant en tsjep, en se wurde sadwaande tige socht as dûnseressen, strippers en seksslavinnen. Soms wurde se troch harren eigen famylje as slavinnen ferkocht, mei't Twi'leks oer it algemien berekkenjend en pragmatysk binne. Hoewol't se ornaris gjin geweld brûke en har net behelje litte yn konflikten, sette se harren mânske yntelliginsje en fernimstigens yn om op manipulative wize harren doelen te berikken, dy't faak delkomme op it beheljen fan jildlike winst.

Twi'leks komme fan 'e bercheftige planeet **Ryloth**, yn 'e Bûtenrâne fan it Stjerrestelsel. Omreden fan 'e syngroane rotaasje fan dy wrâld ferkeart de helte fan Ryloth dy't net nei de stjer fan it planetestelsel ta keard is oanhâldend yn tsjuster en kjeld, wylst de de helte dy't dêr wol nei ta wiist, oan ien stik wei bleatsteld is oan fel ljocht en teskroeiende hjittens. De Twi'lek libje yn 'e skimersône op 'e grins fan dy beide gebieten, dêr't se grutte stêden fuort ûnder de grûn boud hawwe. Harren yndustry is primityf, en se libje fierhinne fan it iten fan rauwe skimmels en de op kij lykjende *rycrits*. Fanwegen de relative warleazens fan Ryloth binne Twi'leks al iuwenlang it slachtoffer fan slavehellers fan oare planeten.

Yn 'e *Star Wars*-franchise waarden Twi'leks yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VI&nbsp;– Return of the Jedi]]* (1983). Dêryn is de Twi'lek-slavinne Oola te sjen, dy't troch de gangster Jabba de Hutt oan syn rancor opfuorre wurdt. Oare bekende Twi'leks út 'e franchise binne Bib Fortuna, de glûpske majordomo fan Jabba; de Jedi-master Aayla Secura; en Hera Syndulla, in piloate fan it Rebelleferbûn. Fanwegen de sensualiteit fan jonge froulike Twi'leks is dit ras fan bûtenierdske wêzens ien fan 'e populêrste fan 'e hiele franchise wurden.
Penarth

**Penarth** is in plak yn het Welske greefskip Vale of Glamorgan. Penarth hie 51.502 ynwenners yn 2011.

It plak leit likernôch 8,4 km súdwestlik fan it stedssintrum fan Cardiff, de haadstêd fan Wales, oan 'e noardkust fan it estuarium fan de Severn (*Môr Hafren*) oan 'e súdlike útein fan Cardiff Bay. Penarth is it wolfarrendste baaiplak yn it stedsgebiet fan Cardiff, en de op ien nei grutste stêd yn de Vale of Glamorgan, nei it administrative sintrum fan Barry.

Yn it Fiktoriaanske tiidrek wie Penarth in tige populêre fakânsjebestimming, nasjonaal oanpriizge as "De tún by de see" en waard drok besocht troch besikers út de Midlands en de West Country en deitoeristen út de dellingen fan Súd-Wales, dy't meastal mei de trein kamen. Hjoed-de-dei is de stêd, mei har tradisjonele kust, noch altyd in regelmjittige simmerfakânsjebestimming (benammen foar âldere besikers ), mar har oantal is folle leger as wenst wie fan it Fiktoriaanske tiidrek ôf oant de jierren 1960, doe't goedkeape oerseeske all-infakânsjes yntrodusearre waarden.

Hoewol't it tal fakânsjegongers bot omleech gien is, hat de stêd noch altyd in grutte pinsjonearre befolking, dy't mear as 24% fan de ynwenners útmakket, mar Penarth is no benammen in sliepstêd foar pindelers út Cardiff. By de folkstelling fan 2001 yn it Feriene Keninkryk hie de stêd 20.396 ynwenners. De beboude kom hie 27.226 ynwenners, mar yn dat sifer is de foarstêd Dinas Powys net meirekkene.

Yn in soad parten fan de stêd is de Fiktoariaanske en Edwardiaanske arsjitektuer goed bewarre bleaun.
Tsjerke op 'e Terp (Burdaard)

De **Tsjerke op 'e Terp** is de eardere herfoarme tsjerke fan Burdaard. De tsjerke is tsjintwurdich ien fan de twa tsjerken de PKN-gemeente Burdaard-Wânswert-Jislum.

## Beskriuwing
De trijesidich sletten sealtsjerke waard yn 1851 boud en ferfong doe in midsiuwske tsjerke mei in sealtektoer. De tsjerke hat spitsbôgige finsters en in geveltoer mei ynsnuorre spits. De pastorije oan de Dokkumer Strjitwei 2 datearret ek út 1851.

Yn de Twadde Wrâldkriich waarden de yn 1638 troch Jacob Noteman getten klokken foardere troch de Dútske autoriteiten.

## Oargel

It oargel waard yn 1867 boud troch de bruorren Adema foar de Sint-Nikolaastsjerke fan De Kúnder. De bruorren Adema feroaren yn 1923 de disposysje. Nei't de katoliken de Sint-Nikolaastsjerke fan Kuinre sletten om 't hja dêr de grifformearde tsjerke oernamen, koe de doetiidske herfoarme gemeente fan Burdaard it Adema-oargel oankeapje. De herfoarme tsjerke hie in oargel fan Spanjaard út 1940, dat yn 1973 ôfbrutsen waard. It Adema-oargel waard dêrnei troch Wil Boegem yn Burdaard opboud.

## Keppeling om utens
*  Disposysje Adema-oargel
Endor

*Endor (bibelsk plak), in bibelsk plak dêr't in frou wenne dy't de deaden belêze koe, by wa't kening Saul yn *I Samuël* 28 te rie giet
*Endor (''Star Wars''), in moanne dy't yn 'e *Star Wars*-franchise om 'e gasreus Tana sirkelet, en dy't bewenne wurdt troch de Ewoks
*Endor, de namme yn it Quenya foar de fiktive wrâld Arda, út 'e wurken oer Midierde fan J.R.R. Tolkien
*Endor, in naasje yn it fideospultsje *[[Dragon Quest IV]]*
Glydmotor

In **glydmotor** of **sweefmotor** (Ingelsk *speeder bike*, *hover bike* of *jumpspeeder*) is in fiktyf ferfiermiddel út 'e ''Star Wars''-franchise. It kin omskreaun wurde as in motorfyts dy't gebrûk makket fan anty-gravitaasjestechnology, sadat er gjin ferlet fan tsjillen hat, mar ynstee in eintsje (ornaris 30 oant 50 sm) boppe de grûn sweeft. Sokke masines spylje in promininte rol yn ferskate ''Star Wars''-films, benammen by efterfolgings. 

De glydmotor waard yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VI&nbsp;– Return of the Jedi]]* (1983), by in efterfolging troch it wâld fan 'e boskmoanne Endor. Yn *[[Star Wars: Episode&nbsp;IV&nbsp;– A&nbsp;New Hope]]* (1977) waard yn 'e special edition (1997) in glydmotor tafoege (dy't ôfwêzich wie yn 'e oarspronklike ferezje fan 'e film). Ek yn alle trije films fan 'e ''Star Wars''-prequeltrilogy (1999-2005), yn 'e tekenfilmsearjes *[[Star Wars: The Clone Wars (tillefyzjesearje út 2008)|Star Wars: The Clone Wars]]* en *[[Star Wars: Rebels]]* en yn ferskate *Star Wars*-romans, -strips en -fideospultsjes komme glydmotors foar.

Yn it echt wie yn 2022 yn 'e Feriene Steaten in ienpersoans fleanend ferfiermiddel mei fjouwer strielmotors op 'e hoeken yn ûntwikkeling, dat wol omskreaun waard as "in fleanende motorfyts". In selstinkende kompjûter moast it apparaat yn lykwicht hâlde. It apparaat wie in idee fan 'e Amerikaanske Marine, en waard nei de glydmotor út *Star Wars* in 'speeder' neamt. Der besteane ferskate prototypes fan, dy't in maksimale faasje hawwe fan 320&nbsp;km/o en 60 minuten efterinoar fleane kinne. Behalven mei in minsklike bestjoerder kinne se ek ûnbemanne fleane, beladen mei fracht.

## Sjoch ek
*lânglider
Untsliepeniskatedraal (Dmitrov)

De **Untsliepenis-** of **Uspenskikatedraal** (Russysk: Собор Успения Пресвятой Богородицы; *Sobor Uspenija Presvjatoi Bogoroditsy*) is in Russysk-otterdokse katedraal yn Dmitrov, Ruslân.

## Skiednis
Mei de bou fan 'e katedraal waard yn 1509 yn opdracht fan prins Joeri Ivanovitsj fan Dmitrov útein set. De yn 1533 (of 1512) foltôge katedraal ferfong nei alle gedachten in âlder gebou, mar út ûndersyk die bliken dat dy foargonger op in oar plak stien hawwe moat. Unbekend is de arsjitekt fan 'e tsjerke, mar der binne ynfloeden fan Italjaanske boumasters. Der binne nammentlik oerienkomsten mei de Michaelkatedraal yn it kremlyn fan Moskou; dy't yn opdracht fan 'e heit fan prins Joeri, Ivan III fan Moskou, troch Italjaanske boumasters boud waard. 

By in restauraasje fan 'e tsjerke yn 1793 waard de klassisistyske klokketoer neffens ûntwerp fan M. Agafonov boud. In trep út de twadde helte fan 'e 17e iuw ferbynt de toer mei de tsjerke.

## 1917
Nei de politike feroarings fan 1917 yn Ruslân bleau de katedraal noch in skoft iepen. Yn 1932 waard de katedraal op lêst fan 'e autoriteiten sletten en oerdroegen oan in museum. Healwei de jierren 1930 waarden de krusen waarden fan 'e koepels ferwidere en yn augustus 1941 waard de toer foar in part ôfbrutsen. In bombardemint yn 'e Twadde Wrâldkriich brocht noch mear skea oan it gebou.

Yn 'e jierren 1961-1965 waard de katedraal nei in lange tiid fan ferfal restaurearre. Ek is doe it boppste diel fan 'e toer wer rekonstruearre. Sûnt 1991 waard der foar it earst wer in tsjinst yn ien fan 'e kapellen tastien. By in nije restauraasje yn 'e jierren 2001-2002 waarden de koepels op 'e hoeken fan it gebou rekonstruearre. It museum krige yn 2002 nij gebou en de katedraal koe doe wer hielendal oan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke werom jûn wurde. Yn juny 2003 fûn de plechtige wijing nei in restauraasje fan 'e katedraal plak. 

De 17e-iuwske ikonostaze mei twa 15e-iuwske ikoanen oerlibbe it ateïstyske bewâld. Ek in grut 16e-iuwsk reliëf fan keramyk mei de foarstelling fan Sint-Joaris yn de muorre fan 'e Sergievski-kapel (rjochts fan it súdlike portaal) is bewarre bleaun. Ek oan 'e bûtenmuorren binne twa keramiken reliëfs út it midden fan 'e 16e iuw te sjen fan krusigingsfoarstellings.
Mon Calamari

**Mon Calamari** (inkeltal idem) binne in fiktyf ras fan bûtenierdske wêzens út 'e ''Star Wars''-franchise. Hja binne amfibysk, mei hannen dy't swimfluezzen tusken de fingers hawwe. De holle is grut yn ferhâlding ta it lichem, mei in hege foarholle en grutte fiskeftige eagen dy't leech oan 'e sydkanten fan 'e holle steane. Fanwegen dy posisjonearring fan 'e eagen moatte se har in bytsje fansiden draaie om dingen of persoanen te bestudearjen dy't rjocht foar harren steane. Mon Calamari geane op twa fuotten en hawwe in lingte fan likernôch 1.70&nbsp;m. Harren hûdskleur is ornaris salmkleurich, mar der binne ek guon mei hûd mei in oare kleur, wêrûnder grien, dûnkerblau, ljochter blau en pears. 

Mon Calamari binne fan natuere bewenners fan iggen en kusten, dy't it leafst deunby oerflaktewetter bliuwe. Se kinne ûnder wetter sykhelje en hawwe it fermogen om sûnder dûkerstaris oant in djipte fan likernôch 30&nbsp;m te dûken. Se binne lânseigen op 'e planeet **Mon Cala**, dy't foar fierwei it grutste part út oseaan bestiet, en dy't se diele mei in oare yntelligint ras fan amfibyske bûtenierdske wêzens: de Quarren. 

Under de Kloane-oarloggen holden de Mon Calamari it mei de Galaktyske Republyk, mar keazen de Quarren de kant fan 'e separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels. De separatisten besochten en helje de monargy fan 'e Mon Calamari ûnder fuotten troch de Quarren in ûnbidich ûnderwetterleger fan androïden te leverjen. Doe't de Jedi-ridders Anakin Skywalker, Ahsoka Tano en Kit Fisto lykwols oan it ljocht brochten dat de Konfederaasje fan doel wie om 'e Quarren te ferrieden troch in bûtensteander as hearsker oer Mon Cala oan te stellen, rûnen de Quarren oer nei de kant fan 'e Mon Calamari om 'e separatisten fan Mon Cala te ferdriuwen.

In jier nei't de boasaardige keizer Palpatine de Galaktyske Republyk ûnder fuotten helle, en it Galaktysk Keizerryk útrôp mei himsels as steatshaad, waard Mon Cala oanfallen troch Keizerlike troepen. Nettsjinsteande it besykjen fan 'e Mon Calamari om 'e frede te bewarjen, ferneatigen de Keizerlike troepen ferskaten fan harren driuwende stêden en waard de hiele befolking ta slaaf makke. Yn 'e Galaktyske Boargeroarloch keazen de ûntkommen ballingen dy't gearklofte wiene ta de Mon Calamari-Eksodusfloat de kant fan it Rebelleferbûn. Mei harren grutte Mon Calamari-krusers (eins omboude keapfardijskippen) wiene hja in grutte fersterking foar de rebellefloat. Ien fan harren, admiraal Gial Ackbar, waard neitiid ien fan 'e meast foaroansteande militêre lieders fan 'e rebellen en spile in wichtige rol yn 'e beslissende Slach by Endor. In oaren, admiraal Raddus, kaam foartiid om by it bemachtigjen fan 'e blaudrukken fan 'e Deadsstjer by de wraam op 'e planeet Scarif.

## Keppelings om utens
*Artikel oer de Mon Calamari yn Wookieepedia, de offisjele ''Star Wars''-Wikipedy