Tom Selleck

**Tom Selleck** (folút: **Thomas William Selleck**; Detroit (Michigan), 29 jannewaris 1945) is in Amerikaansk tillefyzje- en filmakteur en -produsint fan mingd Ingelsk-Dútsk etnysk komôf. Hy briek yn 1980 troch mei syn rol as de privee-detektive Thomas Magnum yn 'e tillefyzjesearje *[[Magnum, P.I.]]*, dy't opnommen waard op Hawaï. Fierders hied er op 'e tillefyzje in weromkearende rol yn 'e populêre komeedzjesearje *Friends* en spile er plysjekommissaris Jesse Stone yn 'e lyknammige rige tillefyzjefilms. Op it wite doek wie Selleck û.m. te sjen yn films as *Three Men and a Baby*, *[[Quigley Down Under]]*, *[[Her Alibi]]*, *Mr. Baseball* en *In & Out*.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Selleck waard yn 1945 berne yn Detroit, yn 'e Amerikaanske steat Michigan, as de soan fan Robert Dean Selleck, in ûndernimmer en ynvestearder yn ûnreplik goed, en dy syn frou Martha S. Jagger. Syn heit wie fan Ingelsk en yn 'e fierte fan Dútsk etnysk komôf, en syn mem kaam út in famylje mei Ingelske woartels. Selleck hat in ien jier âldere broer, Robert, en in jongere suster en broer, Martha en Daniel, mei wa't er acht, resp. tsien jier skeelt. Yn syn bernetiid ferfear it gesin nei Sherman Oaks, in wyk fan Los Angeles, dêr't er fierder opgroeide.

Selleck studearre sakemanagement oan 'e Universiteit fan Súdlik Kalifornje, dêr't yn it basketbaltiim de *USC Trojans* spile. Op advys fan in toaniellearaar naam er njonken syn stúdzje aktearlessen by it Beverly Hills Playhouse, ûnder toanielregisseur Milton Katselas. Selleck tsjinne letter by it Amerikaanske 160e Ynfanteryrezjimint fan 'e Kalifornyske Nasjonale Legergarde. Syn ienheid waard yn 1965 ynset by it delslaan fan it Watts-opskuor yn Los Angeles.

### Aktearkarriêre
Selleck syn earste wurk as akteur wie yn reklamespotsjes foar produkten lykas Pepsi-Cola. Hy sette syn aktearkarriêre yn 1969 útein mei lytse roltsjes yn tillefyzjesearjes lykas *Lancer*, *The FBI*, *Owen Marshall: Counselor at Law*, *The Young and the Restless*, *Marcus Welby, M.D.*, *The Streets of San Francisco*, *Charlie's Angels* en *Taxi*, en films as *Myra Breckinridge*, *The Seven Minutes* en *[[Midway (film út 1976)|Midway]]*. Syn earste gruttere optreden wie yn 'e weromkearende rol fan privee-detektive Lance White yn 'e rige *The Rockford Files*. White wie in man mei in útsûnderlik soad lok, dy't opfierd waard as in soarte fan komyske noat om't er syn kollega Jim Rockford (spile troch James Garner) sa yrritearre. By it oplossen fan misdriuwen sei White geregeldwei dingen as: "Sit der mar net oer yn, Jim. Der sil ús grif wol in oanwizing temjitte komme," wat dan ek barde, ta alderferskuorrendste frustraasje fan Rockford, dy't sels altyd hurd wurkje moast op syn saken op te lossen.

De rol fan White wie foar produsinten Donald P. Bellisario en Glen A. Larson oanlieding om Selleck yn 1980 te freegjen foar de rol fan in oare privee-dektektive yn 'e searje *[[Magnum, P.I.]]*. Selleck hie him dêr al foar fêstlein, doe't er teffens troch regisseur James Cameron frege waard foar de rol fan aventoersman Indiana Jones, yn 'e film *Raiders of the Lost Ark*. Om't de opnameskema's net mei-inoar te kombinearjen wiene, moast er dy rol doe ôfwize, en waard Harrison Ford dêrfoar oansocht. Efternei hie Selleck it oanbod dochs wol oannimme kinnen, om't de opnamen fan *Magnum, P.I.* fanwegen in staking útsteld waarden fan maart oant desimber 1980.

De pilotôflevering fan *Magnum, P.I.* wie Selleck syn sechsde op rige; by de fiif eardere pilots wie neitiid ôfsjoen fan it meitsjen fan 'e byhearrende searje. Yn dit gefal waard de searje lykwols àl makke, en betsjutte dy foar Selleck de grutte trochbraak. Yn *Magnum, P.I.*, dat opnommen waard op it tropyske Hawaïaanske eilân Oähû, spile er de rol fan privee-detektive Thomas Magnum, dy't in luzelibbentsje liedt yn it gasteferbliuw fan 'e filla fan in Robin Masters, by wize fan werombetelling foar in tsjinst dy't er yn it ferline foar de man dien hat. Hy nimt inkeld saken oan dy't er ynteressant fynt en wurket allinnich mar as dêr sin oan hat, wylst er yn 'e tuskentiid oanhâldend botst mei Jonathan Higgins, de strange hûswarder fan Masters (spile troch John Hillerman). De searje waard in grut súkses en kaam yn withoefolle lannen op 'e tillefyzje. Selleck wûn mei de rol fan Magnum yn 1984 sawol in Golden Globe as in Emmy Award (de heechste Amerikaanske tillefyzjepriis). De searje rûn acht seizoenen lang, fan 1980 oant 1988, en Selleck wie der net inkeld as akteur, mar ek as produsint by belutsen.

Syn súkses mei *Magnum, P.I.* lansearre foar Selleck ek in filmkarriêre. Sa spile er in ynbrekker yn it Londen fan 'e tritiger jierren yn *Lassiter* (1984); in plysjeman mei hichtefrees yn *Runaway* (1984); in plakferfangende heit fan in poppe yn *Three Men and a Baby* (1987), mei Ted Danson en Steve Guttenberg; in detektiveskriuwer mei writer's block dy't fereale wurdt op in frou dy't him mooglik besiket te fermoardzjen yn *[[Her Alibi]]* (1989), mei Paulina Porizkova; en in njoggentjinde-iuwske skerpskutter yn 'e Australyske western *[[Quigley Down Under]]* (1990), as tsjinspiler fan Laura San Giacomo. Oare filmrollen fan Selleck wiene as plakferfangend heit fan in lyts famke yn *Three Men and a Little Lady* (1990); kening Ferdinand&nbsp;V fan Aragon yn *Christopher Columbus: The Discovery* (1992); in Amerikaanske honkballer yn Japan yn *Mr. Baseball* (1992); en in homoseksuële tillefyzjekorrespondint yn *In & Out* (1997), as tsjinspiler fan Kevin Kline.

Begjin njoggentiger jierren wegere Selleck de rol fan Mitch Buchanan yn 'e hitsearje *[[Baywatch (tillefyzjesearje)|Baywatch]]*, om't er net as in sekssymboal sjoen wurde woe. Dy rol gie doe nei David Hasselhoff. Ein njoggentiger jierren kearde Selleck lykwols dochs wer op 'e tillefyzje werom, yn 'e komeedzjesearje *Friends*. Dêryn hied er fan 1996 oant 2000 in weromkearende rol as de eachdokter Richard Burke, in skieden freon fan 'e âldelju fan Monica en Ross Geller, dy't in relaasje kriget mei de folle jongere Monica (spile troch Courteney Cox). Yn febrewaris 1988 sette Selleck útein mei de haadrol yn 'e nije searje *The Closer*, mei as tsjinspiler û.o. Ed Asner en Penelope Ann Miller. Nettsjinsteande de hege ferwachtings foelen de sjochsifers sa ôf, dat de searje al nei tsien ôfleverings stopset waard. Letter hie Selleck yn 2006 in weromkearende rol yn fjouwer ôfleverings fan 'e searje *Boston Legal*, en yn 2007 en 2008 hied er in fêste rol yn 'e searje *Las Vegas*, as A.J. Cooper, de nije eigner fan it kasino dat de eftergrûn is fan alle ferwikkelings.

Yn 2001 spile Selleck de rol fan Murray yn 'e Broadway-revival fan 'e komeedzje *A Thousand Clowns*. Dat toanielstik rûn mar twa moannen, en resinsinten wie ienriedich negatyf oer Selleck syn optreden, dat neffens harren ûngeunstich ôfstiek by de fertolking fan deselde rol troch Jason Robards yn 'e 1960-er jierren. Fan 2005 oant 2012 spile Selleck fierders de haadrol fan plysjekomissaris Jesse Stone, út in lyts plakje op it Amerikaanske plattelân, yn in rige fan acht tillefyzjefilms dy't basearre wiene op 'e misdieromans fan Robert B. Parker. De earste film út 'e rige wie *Stone Cold*, en de lêste *Jesse Stone: Benefit of the Doubt*. It fyfde diel út dizze searje, *Jesse Stone: Thin Ice* (2009), wie net in adaptaasje fan in roman, mar in orizjineel senario skreaun troch Selleck sels. Sûnt 2010 spilet Selleck yn 'e tillefyzjesearje *Blue Bloods* de rol fan in oare plysjekommissaris, Frank Reagan út New York. Dy plysjesearje rint anno 2016 noch altyd. Njonken syn live-aktearwurk is Selleck ek aktyf as stimakteur en as fertelstim by *[[voice-over]]s*.

### Priveelibben
Fan 1971 oant 1982 wie Selleck troud mei model Jacqueline Ray. Hja namen yn dy tiid in soan oan, Kevin (berne yn 1966), mar it houlik einige yn in skieding. Selleck wertroude op 7 augustus 1987 mei Jillie Mack, dy't him yn 1988 in dochter skonk, Hannah Margaret. De Sellecks hawwe huzen yn Fallbrook en Thousand Oaks, beide yn Kalifornje, en in simmerhûs yn Jonesboro, yn Maine. Yn 1986 krige Selleck syn eigen stjer op 'e Hollywood Walk of Fame, ter hichte fan Hollywood Boulevard 6925. Yn 2000 ûntfong er in earedoktoraat fan 'e Pepperdine Universiteit.

Selleck is de eigner fan in avokadobuorkerij, en hat yn fraachpetearen sein dat er fit bliuwt troch bûtendoar op it lân te wurkjen ynstee fan nei de sportskoalle te gean. Behalven basketballer is er ek in folleard follyballer en strânfollyballer en hy hat datoangeande lid west fan ferskate amateurklubs. Dêropta is er in grut fan fan iishokky. Hy hat himsels yn fraachpetearen omskreaun as "net religieus". Fierders is Selleck in lid fan 'e ried fan bestjoer fan en in wurdfierder foar de Amerikaanske wapenlobby NRA. 

## Filmografy

|-

|-
|align="center"| 1969 || *Lancer* ||  Dobie || ôflevering *Death Bait*
|-
|align="center"| 1969 || *Judd for the Defense* || helpsheriff || ôfleverings *The Holy Ground: The Killing*, diel 1& 2
|-
|align="center"| 1970 || *The Movie Murderer* || Mike Beaudine || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1971 || *Sarge* || ynspekteur Denning || ôflevering *The Combatants*
|-
|align="center"| 1973 || *The Wide World of Mystery* || Mark Brolin || ôflevering *Shadow of Fear*
|-
|align="center"| 1973 || *The F.B.I.* || Steve || ôflevering *The Confession*
|-
|align="center"| 1973 || *Owen Marshall: Counselor at Law* || Brinkley || ôflevering *Snatches of a Crazy Song*
|-
|align="center"| 1974 || *Marcus Welby, M.D.* || luitenant Rogers || ôflevering *Feedback*
|-
|align="center"| 1974 || *A Case of Rape* || Stan || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1974-1975en 2005 || *The Young and the Restless* || Jed Andrews || ûnbekend tal ôfleverings
|-
|align="center"| 1975 || *Returning Home* || Fred Derry || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1975 || *Marcus Welby, M.D.* || brigadier Ed Brock || ôfleverings *Dark Fury* diel 1 & 2
|-
|align="center"| 1975 || *Mannix* || Don Brady || ôflevering *Design for Dying*
|-
|align="center"| 1975 || *The Streets of San Francisco* || Jimmy Desco || ôflevering *Spooks for Sale*
|-
|align="center"| 1976 || *Most Wanted* || Tom Roybo || ôflevering *Pilot*
|-
|align="center"| 1976 || *Charlie's Angels* || dokter Alan Samuelson || ôflevering *Target: Angels*
|-
|align="center"| 1977 || *Bunco* || Gordean || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1978 || *Taxi* || Mike Beldon || ôflevering *Memories of Cab 804: Part 2*
|-
|align="center"| 1978-1979 || *The Rockford Files* || Lance White || 2 ôfleverings 
|-
|align="center"| 1979 || *The Chinese Typewriter* || Tom Boston || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1979 || *The Sacketts* || Orrin Sackett || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1979 || *Concrete Cowboys* || Will Eubanks || ôflevering *A Fine Romance*
|-
|align="center"| 1980-1988 || *[[Magnum, P.I.]]* || Thomas Magnum || titelrol; 162 ôfleverings
|-
|align="center"| 1981 || *Christmas in Hawaii* || himsels || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1982 || *Simon & Simon* || Thomas Magnum || crossover; ôflevering *Emeralds Are Not a Girl's Best Friend*
|-
|align="center"| 1982 || *The Shadow Riders* || Mac Traven || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1983 || *James Bond: The First 21 Years* || himsels || fraachpetear yn in dokumintêre
|-
|align="center"| 1984 || *Muppet Babies* || himsels || ôflevering *What Do You Want to Be When You Grow Up?*
|-
|align="center"| 1985 || *Murder, She Wrote* || Thomas Magnum || crossover; ôflevering *Magnum on Ice: Part 2*
|-
|align="center"| 1986 || *The World's Greatest Stunts: A Tribute to Hollywood Stuntmen* || himsels || fraachpetear yn in dokumintêre
|-
|align="center"| 1988 || *Broken Trust* || rjochter Timothy Nash || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1995 || *Ruby Jean and Joe* || Joe Wade || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1996 || *Kids for Character: Choices Count* || himsels || presintator
|-
|align="center"| 1996 || *Way Out West* || himsels || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1996-1997en 2000 || *Friends* || dokter Richard Burke || 10 ôfleverings
|-
|align="center"| 1997 || *Big Guns Talk: The Story of the Western* || himsels || fraachpetear yn in dokumintêre
|-
|align="center"| 1997 || *Last Stand at Saber River* || Paul Cable || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1998 || *The Closer* || Jack McLaren || 10 ôfleverings
|-
|align="center"| 2000 || *Running Mates* || gûverneur James Reynolds Pryce || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2001 || *Crossfire Trail* || Rafe Covington || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2003 || *Touch 'Em All McCall* || Touch McCall || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2003 || *Monte Walsh* || Monte Walsh || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2003 || *Twelve Mile Road* || Stephen Landis || tillefyzjefilm 
|-
|align="center"| 2003 || *Time Machine: When Cowboys Were King* || himsels || fraachpetear yn in dokumintêre
|-
|align="center"| 2004 || *Biography* || voice-over || dokumintêresearje; ôflevering *Dwight D. Eisenhower: Supreme Commander-in-Chief*
|-
|align="center"| 2004 || *Reversible Errors* || Larry Starczek || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2004 || *Ike: Countdown to D-Day* || generaal Dwight Eisenhower || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2005 || *Stone Cold* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2006 || *Boston Legal* || Ivan Tiggs || 4 ôfleverings
|-
|align="center"| 2006 || *Jesse Stone: Night Passage* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2006 || *Jesse Stone: Death in Paradise* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2007 || *Jesse Stone: Sea Change* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2007-2008 || *Las Vegas* || A.J. Cooper || 19 ôfleverings
|-
|align="center"| 2009 || *Jesse Stone: Thin Ice* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2010 || *Jesse Stone: No Remorse* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2010-no || *Blue Bloods* || plysjekommissaris Frank Reagan || haadrol; 210 ôfleverings (ein 2019)
|-
|align="center"| 2011 || *Jesse Stone: Innocents Lost* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2012 || *Jesse Stone: Benefit of the Doubt* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 2013 || *North America* || voice-over || dokumintêresearje, 7 ôfleverings
|-
|align="center"| 2014 || *Arnie* || voice-over || 3 ôfleverings
|-
|align="center"| 2015 || *Jesse Stone: Lost in Paradise* || Jesse Stone || tillefyzjefilm
|-

|-
|align="center"| 1970 || *Myra Breckinridge* || Stud || 
|-
|align="center"| 1972 || *Daughters of Satan* || James Robertson || 
|-
|align="center"| 1973 || *Terminal Island* || dokter Milford || 
|-
|align="center"| 1976 || *[[Midway (film út 1976)|Midway]]* || adjudant fan kaptein Cyril Simard || 
|-
|align="center"| 1977 || *The Washington Affair* || Jim Hawley || 
|-
|align="center"| 1978 || *Coma* || Sean Murphy || 
|-
|align="center"| 1978 || *Superdome* || Jim McCauley || 
|-
|align="center"| 1978 || *The Gypsy Warriors* || kaptein Theodore Brinkenhoff || 
|-
|align="center"| 1979 || *Concrete Cowboys* || Will Eubanks || 
|-
|align="center"| 1982 || *Divorce Wars: A Love Story* || Jack Sturgess || 
|-
|align="center"| 1983 || *High Road to China* || Patrick O' Malley || 
|-
|align="center"| 1984 || *Lassiter* || Nick Lassiter || 
|-
|align="center"| 1984 || *Runaway* || resjersjeur Jack R. Ramsay || 
|-
|align="center"| 1987 || *Three Men and a Baby* || Peter Mitchell || 
|-
|align="center"| 1989 || *[[Her Alibi]]* || Phil Blackwood || 
|-
|align="center"| 1989 || *An Innocent Man* || Jimmie Rainwood || 
|-
|align="center"| 1990 || *[[Quigley Down Under]]* || Matthew Quigley || 
|-
|align="center"| 1990 || *Three Men and a Little Lady* || Peter Mitchell || 
|-
|align="center"| 1992 || *Folks!* || Jon Aldrich || 
|-
|align="center"| 1992 || *Christopher Columbus: The Discovery* || kening Ferdinand II fan Aragon || 
|-
|align="center"| 1992 || *Mr. Baseball* || Jack Elliot || 
|-
|align="center"| 1995 || *Open Seaso * || Rock Maninoff || 
|-
|align="center"| 1996 || *The Magic of Flight* || voice-over || dokumintêre
|-
|align="center"| 1997 || *In & Out* || Peter Malloy || 
|-
|align="center"| 1999 || *The Love Letter* || George Matthias || 
|-
|align="center"| 2007 || *Meet the Robinsons* || Cornelius Robinson || as stimakteur
|-
|align="center"| 2010 || *Killers* || dhr. Kornfeldt || 
|-
|}

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Tom Selleck yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)