open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nij-Loasdrecht

**Nij-Loasdrecht** (Nederlânsk: *Nieuw-Loosdrecht*) is in doarp yn de gemeente Widemarren, yn de provinsje Noard-Hollân. Tegearre mei Ald-Loasdrecht foarmet it Loosdrecht. It doarp hat 5970 ynwenners (2004).

Nij Loosdrecht wurdt ein 13e iuw foar it earst neamd. It hiet doe de Sijpe (Sype/Sipe) en hie net folle bewenners. Healwei de 14e iuw krige Ald Loosdrecht in eigen parochy (memmetsjerke) en wie yn de Sijpe in kapel. Yn 1400 waard troch Frederik fan Blankenheim, biskop fan Utert, dy Sijpske kapel ta in selsstannige parochytsjerke ferheft. De memmetsjerke waard de Alde tsjerke neamd en de Sijpske tsjerke dus de Nije tsjerke. Sa ûntstienen de beide doarpsnammen Oud-Loosdrecht en Nieuw-Loosdrecht. 

Yn de folksmûle waard ornaris de namme de Sijp (of Zijp) brûkt. De Nijloosdrechtse Sijpetsjerke (faak ferkeard skreaun as Sypekerk en dêrtroch fout útsprutsen ‘Siepekerk’) is no sawat 600 jier âld.
Der wurdt fermoede dat de ûntginning fan it Loosdrechtse gebiet fanút twa rjochtingen barde: fanút de Vecht oan de westkant en fan de hege Goaiske grûnen ôf oan de eastlike side fan Loosdrecht. 
Yn de Sijpe hat ea in pleats stien mei de namme Sijpesteijn. De aadlike famylje Van Sypesteyn (sprek út ‘Siepestein’) miende, dat harren stamâlden yn de 13e iuw in kastiel yn de Sijpe hân hawwe soenen en dat de kapel dêr de slotkapel wêze moast. Dat is nea bewiisd en nei alle gedachten net wier.
Dochs liet de jonkhear begjin tweintichste iuw in kastiel bouwe op it plak fan dy pleats, dy't skean foar de Sijpetsjerke oer stie. Dat waard it hjoeddeiske Kastiel-museum Sypesteyn. Sûnttiids is der hieltiten betizing oer de útspraak.


Ofbyld:Niieuw Loosdrecht tsjerke 316.JPG|*Tsjerke*
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht pastorije 320.JPG|*Pastorije*
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht 324.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht 323.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht 321.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht 308.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht 307.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht Sypesteyn 315.JPG
Arent van Corlaer

**Arent van Curler**, letter **Van Corlaer** neamd, (Nijkerk, 1619 - 1667) wie in kommys en skout en in neef fan Kiliaen van Rensselaer en hie de lieding oer van Rensselaer's Rensselaerswyck yn de Nederlânske koloanje Nij-Nederlân yn 1637. 

Van Corlaer troude de widdow Antonia Slaaghboom yn 1643, en hja setten har ta wenjen yn de omkriten fan Fort Oranje.  

Yn 1662 stifte er fanwege Kiliaen van Rensselaer de koloanje Schenectady op lân dat er fan de Mohawks kocht hie, op de igge fan de Mohawk. Hy wie bekend om syn earlike omgong mei de yndianen. Hy oerlei by ferskillen fan miening en ûnderhannele oer frijlitting fan finzenen. 

Van Corlaer is ferdronken yn it Champlain-mar yn it noarden fan New York, doe't er op wei wie nei gûverneur de Tracy fan Nij Frankryk (Kanada).
Cornelis Ascanius van Sypesteyn

Jhr. **Cornelis Ascanius van Sypesteyn** (Haarlim, 19 maart 1823 - De Haach, 24 septimber 1892) wie in Nederlânsk militêr, amtner, politikus en koloniaal bestjoerder.

Van Sypesteyn, de broer fan Jan Willem van Sypesteyn, gie yn kriichstsjinst en waard yn 1842 2e luitenant by de artillery. Tusken 1846 en 1850 wie hy adjudant fan de gûverneur fan West-Ynje. Hy waard yn 1851 1e luitenant en dêrnei nochris foar trije jier yn de West detasjearre. Yn 1858 befoardere ta kapitein, waard Van Sypesteyn yn 1859 op fersyk earfol ûntslein en waard fan 1862 ôf amtner by it Ministearje fan Koloanjes, earst in jier as kommys en dêrnei noch fjouwer jier as referindaris. 

Syn politike karriêre begjint yn 1865 as lid fan de gemeenteried fan De Haach. Twa jier letter wurdt hy, yn de kiesrûnte De Haach, keazen as Twadde Keamerlid. Hy hâldt him dêr eins allinnich dwaande mei koloniale oangelegenheden. Yn 1873 seit hy beide funksjes op en foar it gûverneurskip fan de koloanje Suriname. Van Sypesteyn sil oant novimber 1882 gûverneur bliuwe. Ien fan de wichtichste realisaasjes yn syn bewâld is it ynfieren yn desimber 1876 fan in algemiene learplicht foar bern fan sân oant tolve jier. Suriname is dêrmei it earste gebiet yn it Keninkryk mei in learplicht, Nederlân sels folget pas yn 1901. 

Yn De Haach werom, bliuwt hy aktyf yn amtlik fermidden en wurdt yn 1885 fannijs gemeenteriedslid, oant syn dea yn 1892. Ek giet er troch mei syn wittenskiplike ûndersyk dy't de ûndersteande geskriften opleverje:
**Beschrijving van Suriname, hist geogr. en stat. overzicht uit officieele bronnen bijeen gebragt*, (De Haach 1854)
**Mr. Jan Jacob Mauritius, Gouverneur-generaal van Suriname van 1742-1751* (Den Haag 1858)
**Voltaire, Saint-Germain, Cagliostro, Mirabeau, in Nederland. Hist. herinneringen uit de achttiende eeuw* (dêre 1869)
**Holland in vroegere tijden. Merkw. personen en schetsen uit het maatschappelijk lezen* (dêre 1888)
Iemfallei

De **Iemfallei** bestiet út de leech lizzende bûtengebieten fan de gemeenten Amersfoart, Baarn, Blarikum, Bunschoten, Iemnes en Soest. It brede gebiet leit oan beide kanten fan it rivierke de Iem en is ûnderdiel fan it Nasjonale Lânskip 'Arkemheen-Iemlân'. It foarmet it westlike diel fan de Gelderske Fallei.

It gebiet bestiet út greide- en natoergebiet, ûntstien yn it Pleistoseen en hat in tige iepen lânskiplik karakter. It nimt botanysk en ornitologysk in tige wichtich plak yn, mar is ek ryk oan natoer- en kultuerhistoaryske wearden.

Yn it noardlike part wurdt it byld bepaald troch wide greidlannen op flakke feangrûnen mei in soad sleatten tusken lange smelle kavels. De eachein wurdt foarme troch diken en it iepen oerflaktewetter fan de Iemmar. It súdlike op sângrûn lizzende part is minder wiids. 

In libben elemint yn de Iemfallei is de Iem, wêrfan de uterwaarden mei krekt oer de simmerdiken de wielen dy't troch dyktrochbrekken ûntstien binne, fraaie lânskipseleminten foarmje.

## Keppeling om utens
* Stifting Behâld de Iemfallei
Eemmar

De **Eemmar** is in 1.340 ha grut rânemar tusken de provinsjes Utert, Flevolân en Noard-Hollân dy't mienskiplik troch Natuermonuminten en Steatsboskbehear beheard wurdt. Hy rint fan de Stichtse Brêge (A27), de grins mei de Goaimar, oant de bocht by Spakenburch dêr't er fierder rint as Nijkerkernau. 

De Eem mûnet út yn de Eemmar. Der is ien eilân: de Deade Hûn. De Eemmar is mei de súdigge fan de Goaimar in Natura 2000-gebiet. 

## Keppeling om utens
* Aktuele Ynformaasje fan Rykswettersteat oer de Eemmar.
Papier

**Papier** (âldfrinzich Frysk: **pompier**) is tin materiaal dat benammen brûkt wurdt om op te skriuwen, printwurk of ferpakking en foar it grutste diel út plantaardige fezels bestiet.
Deade Hûn

**Deade Hûn** (offisjeel *De Dode Hond*) is in keunstmjittich eilân yn de Iemmar. Bestjoerlik falt it ûnder de gemeente Blaricum (provinsje Noard-Hollân).

Fan de A27 ôf is it an de rjochterkant te sjen as men yn de rjochting Almere oer de Stiftse Brêge rydt. It eilân is opspuite by de oanlis fan de polderdyk fan Súdlik Flevolân. It is in moai natoergebiet wêrfan in grut part ûnbegeanber is. 

Der kin oanlein wurde mei de boat, en der mei beperkt oernachte wurde.
Op it eilân binne boerden wêrop ûnder oare stiet hoe't it eilân oan syn namme komd is. It ferhaal giet dat arbeiders, dy't dwaande wienen mei de drûchlizzing fan de Iselmarpolders in hûn hienen. Dy gie hommels dea en. om kosten te besparjen waard it karkas net nei it destruksjebedriuw stjoerd mar begroeven op it eilân. At men, sûnt dy tiid, eat op it eilân moast, waard sein “Ik gean efkes nei de Deade Hûn”. “En dat duorret oant de dei fan hjoed”.

## Fûgeleilân
Yn it flakby lizzende doarp Spakenburch stiet it eilân bekend ûnder de namme 'Fûgeleilân'. Dit hat syn oarsprong yn it doel fan it eilân as depot foar grûn dy't frijkaam by de oanlis fan de dyk fan Flevolân. Yn dy tiid fleagen in soad fûgels om it eilân om yn de krekt stoarte grûn om fretten te sykjen. In soad fûgelsoarten en oare bisten kinne hjir fredich libje.
Adolphus Ypey

**Adolphus Ypey** of **Adolphus Ypeus** of **Adolf Ypey** (Frjentsjer, 4 juny 1749, - Leien, 27 febrewaris 1822), wie in Frysk botanikus en doktor yn de filosofy en medisinen. Hy wie de soan fan professor Nicolaas Ypey.

Hy studearre ôf oan de Universiteit fan Frjentsjer en dosearre dêr letter botany. Letter joech er Medisinen oan de Universiteit fan Leien. 

Ypeys dissertaasje hie as titel *Dissertatio philosophica inauguralis de igne* en syn akademysk stúdzjebegelieder wie Jean Henri van Swinden.

Ypey is it meast bekend fan syn ryk yllustrearre wurk *"Vervolg op de Afbeeldingen der Artsenij-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latijnsche beschrijvingen"* publisearre yn 1813 troch de Amsterdamske  printer *J.C. Sepp en zoon*. It boek wie in oanfolling fan it wurk fan de Dútske botanikus Johannes Zorn.


File:Sedum acre Ypey11.jpg|*[[Sedum acre]]*
File:Zizyphus zizyphus Ypey54-original.jpg|
Image:Swietenia mahagoni Ypey9.jpg|*[[Swietenia mahagoni]]*West Yndysk Mahoanje


## Oar wurk
**Sijstematische Handboek der Beschouwende en Werkdaadige Scheikunde*, 9 dielen., Amsterdam, 1804-1812
Johannes Maccovius

**Johannes Maccovius**, ek **Jan Makowsky** neamd, (Lobzenica, 1588 - Frjentsjer, 24 juny, 1644) wie in Poalske herfoarme teolooch. 

## Biografy
Nei't er ferskate universiteiten hân hie (yn 1607 yn Dantzig) en priveelearaar fan jonge Poalske ealju west wie, kaam Maccovius oan de Universiteit fan Frjentsjer yn 1613. Hy waard dêr privaat-dosint yn 1614 en professer yn de teology yn 1615. Yn letter jierren luts Maccovius syn ferneamdens in soad studinten út Dútslân en East-Jeropa nei Frjentsjer.

Maccovius wie in kalvinist, fan de supralapsaryske skoalle, en ponearre tezes mei in kontroversjeel karakter, dy't yn 1616 troch ien fan syn learlingen ferdigene waard. It brocht him yn in kontroverse mei syn kollega Sibrandus Lubbertus, mar dat waard bylein by de Synoade fan Dordrecht yn 1619. De synoade spruts him frij fan ketterij, mar joech gjin oardiel oer syn supralapsarisme en advisearre him om hoedener en freedsumer te hanneljen. (Earder hy er ek al spul hân mei de klassis Frjentsjer).

Maccovius' opfettings oer de Hillige Skrift wiene nochal frijsinnich; hy makke in dúdlik ûnderskied tusken wittenskip en it leauwe yn ferlossing.

Hy hat trije kear troud west; syn earste wiif wie Antje van Uylenburgh, in suster fan Saakje fan Uylenburg. (Yn 1634, doe't Rembrandt Saakje troude, holp hja har sweager nei it ferstjerren fan syn frou.)

## Wichtichste wurk
**Collegia theologica*. Amsterdam, 1623.
**Maccovius redivivus sive manuscripta euis typis exscripta*. Frjentsjer, 1647, postúm publissearre.
**Loci communes theologici*. Frjentsjer, 1650.

## Fierder lêze
*A. Kuyper, Jr., *Johannes Maccovius*, Leien, 1899.
*E. L. Briemoet, *Athenarum Frisiacarum libri*, siden 151-160, Ljouwert, 1758.
*J. Heringa Ez, yn *Archief voor Kerkelijke Geschiedenis*, 1831, siden 503-564.
*W. B. S. Boeles, *Frieslands Hoogeschool en het Rijks Athenarum te Franeker*, siden 90-94, Ljouwert, 1889.

## Sjoch ek
*Universiteit fan Frjentsjer
Kattenbroek

**Kattenbroek** is in wyk yn de stêd Amersfoart, yn de provinsje Utert. Yn de begjin njoggentiger jierren boude wyk steane ± 4600 wenningen mei sa'n 11.600 ynwenners. 

By it ûntwerp wie in útgongspunt in wenwyk te bouwen dy't net standert wêze soe.

Untwerper Ashok Bhalotra woe in 'sûne, feilige en fleurige omjouwing, dêr't misnken har thús fiele en kribels krije om te dreamen'. Hy hat hjirfoar gebrûk makke fan tema's en metafoaren, eat dat fan dat momint ôf faker tapast waard yn de stêdebou. Yn Kattenbroek stean ek de bekende brêgewenningen fan arsjitekt Leo Heijdenrijk.

## Madelief
Yn de wyk Kattenbroek waard yn 1993-1994 it earste diel fan de telefyzjesearje 'Madelief' opnomd.

## Keppeling om utens
*Ynfo Kattenbroek
Terhorne

* **Terhorne** as eardere namme foar Terherne
* Terhorne (Menameradiel), it grutte bûten Grut Terherne, east fan Bitgum
* Terhorne (Wûnseradiel), in delsetting súd fan Burchwert.
Jentje van der Sloot

**Jentje van der Sloot** (Skalsum, 1881 - Huzum, 1962) wie in keunstskilder dy't earst mei 78 jier syn earste útstalling hie. Hy wie de broer fan Andries van der Sloot en omke fan Bauke van der Sloot.

Hy wie ûnder mear hotelhâlder yn Stiens en Makkum, hanneler yn lânbou-ark, notarisklerk yn Moarrewâld, strjittefotograaf en hie in winkel yn porslein en diggelguod. At er, 77 jier âld, him yn in pensjon "Anondrust" yn Ljouwert nei wenjen set begjint er te skilderjen.

Van der Sloot wie autodidakt en nayf skilder en waard ûntdutsen troch Livinius van der Bundt, direkteur fan de Frije Akademy yn De Haach nei't er troch Diet Huber attendearre wie op it wurk. Syn broer Anders wie net ûnder de yndruk fan syn wurk; hy hat lykwols net mear meimakke dat it wurk fan Jentsje yn Ljouwert, Basel en Itaalje útstald west hat en wurdearring fûn hat. Sjoerd de Vries hat him syn grutte foarbyld en 'de Keizer fan de Sneinsskilders' neamd.

Van der Sloot stoar oan kanker yn *Huize Avondrust* yn Huzum.
Haachske Skoalle

De **Haachske Skoalle** is de namme fan in groep keunstners dy't libben en wurken yn De Haach tusken likernôch 1860 en 1890. Harren wurk waard tige beynfloede troch de realistyske skilders fan de Frânske Barbizon skoalle. De skilders fan de Haachske Skoalle makken meast gebrûk fan betreklik sombere kleuren, faken wat dizich opbrocht. Dêrom wurdt der ek wol ferwiisd nei de Haachske Skoalle mei de 'Grize Skoalle'.

By de keunstners dy't fan de Haachske Skoalle beynfloede binne hearre Vincent van Gogh, Piet Mondriaan, George Hendrik Breitner, Jan Toorop en Isaac Israëls en yn Fryslân Ids Wiersma.

## Fertsjintwurdigers

## Keppeling om utens
* ''De Haachske Skoalle en de jonge Van Gogh.''
Bouke van der Sloot

**Bouke van der Sloot** (Frjentsjer, 16 oktober 1908 - Ljouwert, 21 april 1995) wie in etser en keunstskilder, soan fan Andries van der Sloot. Hy wie autodidakt en hat in libbenlang wurke en wenne yn Ljouwert.

Hy tekene en skildere lânskippen (mei fee), doarpsgesichten, stillibbens en portretten op ympresjonistyske wize. Fierders makke er wol yllustraasjes wurk foar kalinders. Krige yn Fryslân benammen bekendheid trochsyn meiwurking oan de jierlikse moannekalinder fan it Ynstitút foar Lânbou-Koöperaasje. Wurk fan him waard oankocht troch it Ryk, de provinsje Fryslân en de gemeente Ljouwert. Makke ûnder oare portretten fan E.B. Folkertsma en Douwe Kalma. Ek it Frysk Lânboumuseum yn Earnewâld hat wurken fan him.
Jannes Kleiker

**Jannes Kleiker** (Grins, 22 novimber 1957) is in keunstskilder dy't wurket en wennet yn Drachten. Hy studearre oan de Akademy Minerva te Grins (1978-1984, rjochting frij tekenjen en skiderjen) dêr't er ûnder oaren les krige fan Matthijs Röling en Wout Muller. Hy kin rekkene wurde ta de Noardlike Realisten en wie in skoft lid fan keunstnersgroep Prisma '88. Letter waard er ien fan de QuasiRealisten, in yn 2012 oprjochte groep keunstners út de trije noardlike provinsjes. 

Kleiker hat fan begjin ôf figuratyf skildere, fral froulike neakens, meast yn ferstilde pose. Kleiker skilderet meast nei de realiteit, mar set syn figueren, fan om 1997 ôf, ek yn oan de fantasij ûntspruten, eksoatyske omkriten, sa as Yndiaask oandwaande lânskippen, meditterane rotskusten (La Nascita di Venere-syklus), en de klassike âldheid (wat tinken docht oan guon wurken fan Laurens Alma Tadema, dy't tige bewûndere wurdt troch Kleiker). Bekend binne ek syn 'Grotsyklus' en Heveskessyklus'. It lege tsjerkje fan Heveskes foarme de eftergrûn fan de lêste, mei in soad omtinken foar ljochtfal. Dêrnei folge de 'La Nascita de Venere-syklus', in earbetoan oan al de renêssânseskilders dy't de 'berte fan Fenus' skildere hawwe. Ljocht - *clair-obscur* - is yn 'e rin fan jierren hieltiid wichtiger wurden yn syn wurk.

Letter besike Kleiker syn wurk in nije rochting te jaan. Dat resultearre ûnder oaren yn it skilderjen fan lânskippen en ek hynders en kij. Yn 2009 presintearre er syn earste byldhouwurk, koppen en torso's yn brûns. 

Wurk fan Kleiker is yn it besit fan ING-keunstkolleksje, Museum Smellingerlân, Ryksuniversiteit Grins, partikulieren en Museum Møhlmann, dêr't er geregeldwei mei oare Unôfhinklike Reälisten syn wurk útstald.
	
## Galery

Ofbyld:Paardengodin.jpg|*Hynstegoadinne* (út grotsyklus, 1998)
Ofbyld:Heveskes (Kleiker).jpg|*Heveskes* (út Heveskessyklus, 2000)
Ofbyld:Schalks 1.jpg|*Skalks*
Ofbyld:Winter Kleiker.jpg|*Winter*
Ofbyld:Bospad 1.jpg|*Boskpaad*
Ofbyld:Tweeluik lichtdonker-rug.JPG|*Twalûk ljochttsjuster-rêch* (2009)
Ofbyld:Tweeluik lichtdonker-borst.JPG|*Twalûk ljochttsjuster-boarst* (2009)
Ofbyld:Torsa rzz.jpg|*Torsa rzz*
Ofbyld:Normandie-.jpg|*Normandje* (2013)
Ofbyld:Freulevijver 2.jpg|*[[Frellefiver|Freulevijver]]* (2013)
Ofbyld:Pentagon.jpg|*Pentagon* (2014)
Ofbyld:Wat is waar.jpg|*Wat is waar* (2014)
Ofbyld:Et lux in tenebris lucet, Kleiker.jpg| *Et lux in tenebris lucet* (2015)
Ofbyld:Kleiker, Tutto nel mondo è burla.jpg|*Tutto nel mondo è burla* (2016)
Ofbyld:Oude Dromen, Kleiker 2018.jpg|*Oude Dromen* (2018)
Ofbyld:Maanlicht, Kleiker 2018.jpg|*Maanlicht* (2018)
Ofbyld:Vissen in de Styx.jpg|*Vissen in de Styx*


## Keppeling om utens
* Webstee Jannes Kleiker 
* Webstee Noardlike Realisten
* Webstee QuasiRealisten
Harre jasses

**Harre jasses** is in útrop, in ferbastering fan "Here Jezus". Meastentiids wurdt it sein as in útrop fan ôfgriis, mar der binne ek minsken dy't soks roppe as sy harren nocht earne fan hawwe, it makket net út wat it is, dan roppe guon mei lûde stim: *"Harre jasses"*!
Pealledyk

In **pealledyk**is in konstruksje fan peallen om in stik dyk te fersterkjen.
Yn de 14e iuw waarden der in soad diken oanlein, meast fan grûn dy't foarhannen wie. De diken brutsen dan ek faak troch sadat der in soad wetteroerlêst wie. Yn de 15e iuw waard oan de seekant fan de diken in pakket seegers lein mei in rige peallen derfoar sadat de diken beskerme wienen tsjin de weagen. Mar it oanlizzen fan sa'n pealledyk wie in djoere grap. 

Yn de 18e iuw ûntstienen der grutte problemen, de peallediken sakken allegear yn. Dat kaam troch de pealwjirm dy't him dwers troch it hout hinne friet sadat de peallen ferswakten en ôfbrutsen. De pealwjirm komt út East-Aazje en is mei skippen út de Feriene Eastyndyske Kompanjy hjirhinne komd. 

De pealwjirm komt noch altyd yn Nederlân foar. Hy libbet yn sâlt of tige brak wetter en libbet oan de Noardseekust, de Waadkust en in diel fan Seelân. By it bouwen mei hout moat dêr tige rekken mei hâlden wurde. Yn de lettere iuwen binne de diken oanlein mei pún of leafst mei basaltblokken, mar dy moasten fan fier komme en wienen sadwaande djoer.

Oan de Sudersee leinen in soad peallediken. It wetterskip Vallei en Iem hat sa'n dyk neiboud yn de Iemmar om sjen te litten hoe't it wie. By de konstruksje binne ynformaasjeboerden setten. It leit by de Oude Pol op de grins fan Iemdyk en de Westdyk tusken Iemdyk en Spakenburch.
Coelhorst

**Coelhorst** is in lângoed tusken Hoogland by Amersfoart en de Iem. It foarmet in grien lint fan natoer by de Iem lâns. It wurdt ûnderholden troch gearwurking tusken Natuermonuminten en de boeren. Yn it apelhôf is de Coelhorster appel opnij yntrodusearre. Op it lângoed steane âlde kazematten fan de Grebbeliny. De Coelhorsterkade fan Coelhorst rjochting Amersfoart makket dêr diel fan út.

## Kastiel
Yn de tiid fan de ûntginning waard in kastiel boud en in kapel noch foardat Hoogland bestie. It kastiel wurdt foar it earst neamd yn 1253. Dan wurdt it Lockhorster goed ferdeeld en Jan fan Lockhorst krijt Coelhorst yn lien fan syn neef Adam fan Lockhorst. Coelhorst is lykwols nea as ridderhofstêd erkend.
Begjin 14e iuw wurdt in Adam fan Lockhorst twongen it hûs te ferkeapjen oan it hûs fan Abcoude. Letter, yn 1360, wurdt Nijclaesze Ghelen, boargemaster fan Amersfoart, mei it kastiel beliend en komt Coelhorst yn besit fan Amersfoart.

Yn maaie 1940 wurdt it kastiel troch it Nederlânske leger fernield, mar nei de oarloch wurdt in ienfâldich hûs op de fûneminten boud, mei útsûndering fan de oanboude fleugel út 1907 en de tuorkes oan beide kanten fan de yngong.
De lêste eigener wie in famylje van Tuyll en Vincentia Regina Baronesse van Tuyll van Serooskerken vrouwe fan Coelhorst liet yn 1957 it goed nei oan har man Jhr. Mr. M.A. Beelaarts van Blokland.

## Kapel
De kapel fan Coelhorst op it begraafplak Coelhorst is nei alle gedachten koart foar 1363 boud en is no in ryksmonumint.

Mei de bou derfan kaam de tsjerke tichter by de befolking fan it Hoogland. Om nei de tsjerke yn Amersfoart te gean moast men de Iem oerstekke. De Iem stie yn iepen ferbining mei de Sudersee. De kapel wie dêrom ek wijd oan de Hillige Nicolaas, skutspatroan fan de seelju. 
Doe't Hoogland yn 1838 in selsstannige gemeente waard, bliek de kapel te boufallich en te lyts en waard in nije tsjerke boud op Den Ham. De âlde kapel waard yn 1843 foar 800 gûne ferkocht oan de famylje van Tuijll van Serooskerken. Sûnttiids is it brûkt as grêfkapel fan de famylje Van Tuijll van Serooskerken en no fan de famylje Beelaerts van Blokland. It om de kapel lizzende hôf wurdt noch brûkt as begraafplak fan de Herfoarme gemeente. Dizze kapel is yn 2003 restaurearre.

## Natoer
Op de hoeke fan de Coelhorsterwei en de Coelhorsterleane is in stik fan de parkbosk te sjen. Dêr komme krûden as rûge bûterblom foar dy't lytse fjoerflinters oanlûke. Ek de harmeling, hauken, iisfûgel, murd, mûzefalk, ree en wetterflearmûs komme hjir foar.
Goudestein

**Goudestein** is, fan Utert ôf rekkene, ien fan de earste bûtenpleatsen oan de Fecht en it alde gemeentehûs fan Maarssen.

## Skiednis
Yn 1608 kocht de Amsterdamske keapman Jan Jacobszoon Huydecoper *De Gouden Hoeff*. Syn soan, Johan Huydecoper, dy't bewynfierder wie fan de VOC, skepen en meardere kearen boargemaster fan Amsterdam wie, liet op it plak fan *De Gouden Hoeff* yn 1628 it bûtenhûs *Goudestein* bouwe. Joan Huydecoper fan Maarsseveen (junior) ferboude taksus en meloenen. Yn 1672 wist hy te foarkommen dat de Frânske troepen Goudestein plonderen. Jan van der Heyden skildere it hûs Goudestein oan de Fecht. 

Joan Huydecoper (1698-1752), kocht yn 1717 it neistlizzende *Silversteyn* op en foege dat by Goudestein. Joan Huydecoper troude yn 1733 Sophia fan der Muelen, neidat syn earste frou ferstoarn wie. It âlde Goudestein waard ôfbrutsen en op 5 oktober 1754, twa jier nei de dea fan Joan Huydecoper, waard troch syn soan Willem Huydecoper de earste stien lein fan it nije Goudestein. Sophia fan der Muelen bleau 25 jier op Goudestein wenjen en liet yn har testamint fêstlizze dat allinnich it geslacht Huydecoper it bûten erve mocht.
Omtrint 1860 waard it hûs bewenne troch de tredde Joan Huydecoper (1821-1890) dy't teffens boargemaster fan Maarssen wie. 

Yn 1955 besluet de gemeente Maarssen it hûs te keapjen. It waard yngreven ferboud en op 19 jannewaris 1961 yn gebrûk nomd as gemeentehûs fan Maarssen.

## Gedichten
De Nederlânsk dichter, gelearde en komponist Constantijn Huygens hat by in besite oan de Huydecopers op Goudestein (21 augustus 1656), trije gedichten skreaun oer Goudestein. 

*AENDEN SELVEN*
*Nu weet ick ’t, Maersseveen, en ’tis licht om versinnen,*
*Waerom uw Goudestein van velen werdt bemint;*
*Twee lieve dinghen doen ’t, en diem’er altoos vindt,*
*De soete Vecht voor deur, de soete vocht van binnen.*

Ek de dichter Jan Vos en de bewenner Balthazar Huydecoper hawwe gedichten oer Goudestein skreaun.

## Koetshûs
By it hûs stiet ek in koetshûs dat no brûkt wurdt as ûnderkommen foar twa musea: it Museum Maarssen en it Nederlânsk Drogisterij Museum. It park om Goudestein is frij tagonklik foar publyk.

## Sjoch ek
*List fan huzen oan de Utertse Fecht

## Keppeling om utens
* Webstee Goudestein
* Folder oer Goudestein  
* Gedichten fan Constantijn Huygens oer Goudestein
* Kastielen yn Utert: Goudestein
Fort De Gagel

**Fort De Gagel** is fort mei ierden wâlen benoarden Utert en waard oanlein tusken 1819 en 1821. It fort wie foar de ôfsluting fan de Gageldyk, Tsjerkeinske Dyk, as flankearring fan de Klopdyk en tagelyk ta beskerming fan foarlizzende innundaasjeslûzen. Ynearsten bestie it út in L-foarmige ierden wâl mei opstelplakken foar it geskut, mei in grêft der om. 

Yn 1848 waard it destiidske wurk yngripend feroare en yn 1850-1852 waard yn de kiel in fjouwerkant, bomfrij wachthûs fan 16 by 16 meter boud oan de kant fan Utert mei muorren fan oardel meter dik mitselwurk.
Hjirom hinne lei in grêft en foarme sa in redûte. Boppe-op it wachthûs koenen 2 houwitsers (kanonnen opsteld wurde en efter de muorren mei sjitgatten wie romte foar gewearskutters. 

Omtrint 1880 waard de grêft om it wachthûs foar in diel tichtsmiten. It wachthûs waard binnenyn ferboud en de iepen boppeste ferdjipping waard weihelle. It wachthûs is noch yn de steat fan 1880 mei oan alle kanten sjitgatten. De haadsjitrjochting is rjochting de Gageldyk.

Om Fort De Gagel leit lânynrjochtingsprojekt Noarderpark mei dêryn de Gagelbosk. Dit bosk hat in oerflakte fan 55 hektare en is bedoeld as rikkeraasjeterrein. Benoarden en easten fan it fort lizze in oantal groeps-skûlplakken út de tiid foar de Twadde Wrâldoarloch. Se wienen bedoeld foar de soldaten om yn te skûljen foar at der yn it iepen lân troch bombardeminten of besjittingen te gefaarlik waard. It terrein fan Fort De Gagel is iepen foar publyk mar de gebouwen net.
Fort oan de Klop

**Fort oan de Klop** is in fort yn noard-Utert dat om 1820 hinne oanlein waard by it plak dêr't de Klopfeart útrûn yn de Fecht.
 
Koart foar 1850 waard it fort in stik grutter makke en krige it syn hjoeddeiske ûnregelmjittige foarm. Koart dêrnei waard it bomfrije wachthûs boud. As de wetterliny ûnderrûn wie koe men by it fort passeare, wylst fijanlike troepen der ûnder fjoer nomd wurde koenen. De bou barde sa'n fiif jier neidat de âlde Hollânske wetterliny nei it easten opskood waard en de namme de Nije Hollânske Wetterliny krige. It grutte ferskil mei de âlde liny (út de 17e iuw) wie dat no ek Utert binnen it ferdigeningswurk foel. De Nije Hollânske Wetterliny is mei inoar trije kear ûnder wetter setten, om sa te foarkommen dat fijanlike ynfantery troch it gebiet marsjearje soe: yn 1870 (Frânsk-Dútske Oarloch), yn de perioade 1914-1918 (Earste Wrâldoarloch) en yn 1939 (Twadde Wrâldoarloch).

Yn 2004 begûn de gemeente mei de restauraasje fan it fort. Op it fort sit in lytse (rêchsek)kemping en yn it wachthûs sit in teehûs.
Súdsineeske See

De **Súdsineeske See** is in rânesee fan de Grutte Oseaan. De see beslacht in gebiet mei in grutte fan om-ende-by 3.500.000 km² tusken de Strjitte Karimata en de Strjitte fan Taiwan. De Strjitte Malakka ferbynt de see mei de Yndyske Oseaan. De Golf fan Tailân en de Golf fan Tonkin meitsje der diel fan út.

Der lizze inkele hûnderten eilannen yn dizze see, dêr't Hainan fierwei it grutste fan is.

Yn westerske talen ferwiist de namme fan de see nei Sina, mar yn Fjetnam hjit de see "Eastsee" (*Bien Dong*). Der binne lannen, wêrûnder de Filipinen, dy't it tige beswierlik fine dat de namme Súdsineeske See brûkt wurdt, omdat dat betsjutte soe dat de Sinezen  soevereiniteit oer de see hawwe. 

Lannen dy't oan dizze see grinzgje binne: Sina, Taiwan, de Filipinen, Maleizje, Brûnei, Yndoneezje, Singapore, Tailân, Kambodja en Fjetnam.

## Polityk
De see is geopolityk fan grut belang omdat troch de see de op ien nei drokst befearne seerûte yn de wrâld leit. Alle dagen wurde mei skippen goed 1,6 m³ (10 miljoen fetten) rûge oalje troch de Strjitte Malakka transportearre. 

Noch net sa lang lyn binne ierdoaljereserves, fan likernôch 1,2 km³ (7,7 miljard fetten), fûn. De ierdgasreserves wurde skatten op 7500 km³.

## Waarkunde
Yn de perioade fan jannewaris oant april is sprake fan min waar yn de Súdsineeske See, dat ferskynsel wurdt de Crachin neamd.
Lân

In **lân** is it gebiet fan in naasje. As it lân ek in steat is wurde de grinzen fan it lân brûkt as de grinzen foar de jildigens fan wetten. Kulturele aktiviteiten en sport wurde faak op basis fan lân organisearre. Sa hat bygelyks elts lân in eigen nasjonaal olympysk kommitee.

## Sjoch ek
* Lannen
Bunschoten (stêd)

**Bunschoten** is in stêd yn de gemeente Bunschoten. Mei Spakenburch der by rekkene hat de stêd 19.400 ynwenners. 

Bunschoten en Spakenburch binne troch ferskate nijbouwiken sa oanelkoar groeid, dat, op de âlde kearnen fan de twa plakken nei, gjin ûnderskied tusken de twa plakken mear makke wurdt. Foar de post, bygelyks, lizze alle adressen yn Bunschoten-Spakenburch. Dochs ferskilt it karakter fan de beide plakken dúdlik. Bunschoten, oan de súdkant, wie altyd in boeredoarp, mar hie yn it ferline wol stedsrjochten. Spakenburch hat altyd in fiskersdoarp west, eartiids oan de Sudersee, tsjintwurdich oan de Iemmar. 

Karakteristyk foar Bunschoten en Spakenburch binne de oerâlde dracht, hoewol't it dragen hurd minder wurdt. Ek hawwe de doarpen in dúdlik Pprotestantsk-Kristlik karakter; benammen de Grifformearde Tsjerken frijmakke hawwe in soad leden.

Oan de westkant fan de stêd is in soad yndustry. Der leit in nije dyk om de drokte op de âlde dyk troch de stêd te ferminderjen. East fan Bunschoten-Spakenburch is yn 2009 begûn mei in nije wenwyk. Foarby de súdein fan de *Doarpsstrjitte* stiet it âld molkfabryk 'Eemlandia'. Yn de buorren steane noch in soad opknapte âlde pleatsen dy't ta wenhûs makke binne. 

## Keppeling om utens
*Webstee gemeente Bunschoten
*Histoaryke feriening Bunscote


Ofbyld:Bunschoten tsjerke7.JPG|ien fan de tsjerken
Ofbyld:Bunschoten 0.JPG|Buorren
Ofbyld:Bunschoten Eemlandia8.JPG|Eemlandia
Bunschoten (gemeente)

**Bunschoten** (Nedersaksysk: *Bunsjoten*) is in gemeente yn de provinsje Utert. De gemeente hat likernôch  ynwenners (, boarne: CBS) en hat in oerflak fan 35,58 km² (dêrfan 4,21 km² wetter). De gemeente waard oprjochte yn 1811.

## Kearnen
De gemeente hat fjouwer ofsjele kearnen: Bunschoten, Eemdijk, Spakenburch en Zevenhuizen. 

Tal ynwenners per wenkearn op 1 jannewaris 2021:

* Wêrfan 3.000 yn de kearn Bunschoten en 3.700 yn de kearn Spakenburch
** Kearn Sânhuzen en omlizzend bûtengebiet

Bunschoten en Spakenburch binne troch ferskate nijbouwiken sa oanelkoar woeksen, dat gjin ûnderskied mear makke wurdt tusken de twa, útsein foar de âlde kearnen fan de twa plakken. Foar de post lizze, bygelyks, alle adressen yn Bunschoten-Spakenburch. Dochs ferskilt it karakter fan de beide plakken dúdlik. Bunschoten, oan de súdkant, wie altyd in boeredoarp, mar hie yn it ferline wol stedsrjochten. Spakenburch hat altyd in fiskersdoarp west, eartiids oan de Sudersee, tsjintwurdich oan de Iemmar. 

Karakteristyk foar Bunschoten en Spakenburch binne de oerâlde drachten, hoewol't it dragen hurd minder wurdt. Ek hawwe de doarpen in dúdlik Protestantsk-Kristlik karakter; benammen de Grifformearde Tsjerken frijmakke hawwe in soad leden.

## Polityk
### Gemeenteried
Utslach fan de gemeenteriedsferkiezing fan 2022:

Utslaggenoersjoch fan de gemeenteriedsferkiezings yn Bunschoten sûnt 1994:

*2002: GPV & RPF → KristenUny

### Kolleezje fan B en W
It kolleezje fan boargemaster en wethâlders bestiet (2022) út leden fan de KristenUny en VVD (meiïnoar 12 fan de 19 sitten).

*Boargemaster: Melis van de Groep - KristenUny
*Wethâlder: Bert Koops - KristenUny
* Wethâlder: Rick Beukers - VVD
* Wethâlder: Alice Kok - KristenUny

## Berne
*Melis van de Groep (1958), amtner en politikus (by Bunschoten: amtner (1979-1991), riedslid (1994-2002), wethâlder (1997-2006) en boargemaster (sûnt 2006)

## Keppelings om utens
*Stipepunt frijwilligers.
*Digitaal Doarp Spakenburch.
*Bunschoten op toerisme.nl.
Rita Corita

**Hendrika Sturm** (Amsterdam, 24 novimber 1917 — Beekbergen, 24 desimber 1998) better bekend as **Rita Corita** wie in Nederlânsk sjongster.

Se troude mei har akkordeonlearaar Coen Ooms en tegearre wiene sy it duo 'Co-Rita'.  Yn 1958 hie se in hit mei *Koffie! (Koffie, lekker bakkie koffie)*, in lietsje dat har har hiele fierdere libben efter sitte soe. Yn 1962 die hja mei oan it Nasjonaal Songfestival, de Nederlânsk foarronde fan it Eurofyzjesongfestival. Sy helle it fjirde plak mei it liet *Carnaval*. 

Yn 1979 hie se noch in lytse hit mei it nûmer *Kant aan m'n broek*. Sy die in protte optredens yn it lân en waard ek faak frege foar it TROS-muzykprogramma Op Volle Toeren.

Hja wie ek bekend as panellid fan de Berend Boudewijn-show (en oare shows) yn de jierren 70 en wenne yn Beekbergen.

Rita Corita stoar mei 81 jier.

## Melody ''Koffie!''


{
\relative g' { \time 3/4 \key c \major g2 e4 g2 e4 g8 g g4 a g2 e4 }
\addlyrics { Kof -- fie, kof -- fie, lek -- ker bak -- kie kof -- fie }
}


## Keppeling om utens
Golf fan Tailân

De **Golf fan Tailân** is in ûnderdiel fan de Súdsineeske See. Maleizje, Tailân, Kambodja en Fjetnam lizze dêr omhinne. De totale oerflakte bedraacht om-ende-by 320.000 km². Yn it noarden, ek wol de *Bocht fan Bangkok* neamd, mûnet de rivier de Menam (ek: *Chao Phraya*) der yn út. 

De trochsneed djipte is 45 meter en it djipste punt leit op 80 meter, wêrmei de Golf fan Tailân  relatyf sjoen net djip is. Dêrtroch ferrint it fermingen fan swiet- mei sâltwetter ek stadich. De sterke wettertafier fan grutte rivieren, lykas de Menam, makket ek dat it wetter yn de golf net sa sâlt is en in protte sedimint befettet.  

Troch de tropyske waarmte fan it wetter fan de golf komme der in protte koraalriffen voor. De golf is foarme nei de lêste iistiid yn it gebiet dêr't de Menam eartiids trochhinne meändere.
Selebessee

De **Selebessee** is in rânesee fan de Grutte of Stille Oseaan, lizzend tusken  Yndoneezje en de Filipinen. Eastlik leit Borneo (*Kalimantan*) en súdlik it eilân  Selebes (*Sulawesy*).
Bingel

Mei in **bingel** wurdt ornaris ferwiisd nei in ûnderdiel fan in liedklok. It is in hammer dy't tsjin in belle slacht as in klok de hiele, en bytiden heale, oeren slaat. De bingel is faak fan metaal; by keninklike begraffenissen yn Nederân wurdt de bingel soms omkleid mei lear om in doffer lûd te meitsjen. 

Der besteane lykwols ek houten bingels dy't brûkt wurde by it bespyljen fan klankskealen en simbalen.

In bingel kin ek betsjutte: lytse liedklok of ûndogenske jonge of flarde, fodde.
Zevenhuizen (Bunschoten)

**Zevenhuizen** is in buorskip yn de gemeente Bunschoten yn de  provinsje Utert. It hat, it omlizzende bûtengebiet meirekkene, sa'n 200 ynwenners. De buorskip foel oant 1974 ûnder de gemeente Hoogland, dy't yn dat jier opheft waard.
Achttienhoven

**Achttienhoven** is in earder doarp yn de gemeente De Bilt yn de provinsje Utert. It wurdt tsjintwurdich rekkene ta Westbroek en omfiemet it part oan wjerssiden fan de dr. Welfferwei. Besuden it doarp leit de Gagelpolder, in steatsnatoermonumint mei seldsume moerasfegetaasje.

Fan 1818 - 1954 wie Achttienhoven in selsstannige gemeente. It waard doe gearfoege mei Westbroek, dat yn 1957 troch Maartensdijk anneksearre waard.

## Literatuer
* - "Repertorium van Nederlandse gemeenten", KNAW, 2006. 

## Keppeling om utens
* kaart fan de gemeente yn 1868
* side oer de histoarje
Konsintryske Skilen

**Konsintryske Skilen** is de namme fan in keunstwurk op 'e Escherrotonde, oan 'e noardkant fan Baarn. Dat is in offisjeel nammeleaze rotonde dy't in ôfslach yn 'e rjochting fan Soestdyk hat, oer de Amsterdamske Strjitwei. It keunstwurk stiet yn 'e midden fan 'e rotonde. It is in grutte bolfoarm fan roastfrij stiel dy't ôflaat is fan de houtgravuere 'Konsintryske Skilen' fan M.C. Escher, in keunstner dy't yn 1941 yn Baarn kaam te wenjen. De rotonde hjit sadwaande yn 'e folksmûle de 'Escherrotonde'.

Yndustrieel ûntwerper Frank de Blok makke it keunstwurk yn 1998 op basis fan it twadiminsjonale orizjineel fan Escher. Dêrfoar wurke er yntinsyf gear mei in pleatslike oannimmer, De Leeuw Staalconstructies. Mei-inoar makken se fan 'e trijediminsjonale foarm in mear ferfine keunstwurk as dat de twadiminsjonale foarm fan Escher wie. De eigentlike bouwer fan it keunstwurk wie De Leeuw Constructies. De as mei de sokkel is 8&nbsp;m heech, en de bolfoarm hat in diameter fan 6&nbsp;m.

## Keppeling om utens
* De rotonde op You Tube
Soestdyk

**Soestdyk** (Nederlânsk en offisjeel: *Soestdijk*) is in wyk dy't foar in diel yn de gemeente Baarn en foar in gedielte yn de gemeente Soest leit.

Eartiids wie it in buorskip by de grins tusken beide gemeenten. It wie it noardlike ein fan it langhalige lint fan bebouwing dat de rêchbonke fan it doarp Soest foarmet.

Soestdyk hat in eigen spoarstasjon oan it spoar spoar Baarn-Utert.

Soestdyk krige syn nammebekendheid oan it yn it Baarnske gedielte lizzende Paleis Soestdyk.
Iiskelder

Een **iiskelder** is in kelder los fan in hûs, faak tonnefoarmich, frij wat djip (5 meter is net frjemd) of in mitsele ferwulft bedutsen mei in tsjûke laach ierde, dêr't by winter, grutte (1 m × 20 cm × 20 cm) stikken iis út in mar, dobbe of sleat opslein waard en mei hea ôfdutsen waard (as isolaasjemiddel).

## Brûkme
Troch syn djipte of dikke wanden is sa'n romte goed isolearre. As der genôch iis yn de kelder brocht wurdt, kin men it hiele jier troch iis ta jin foldwaan hâlde. Yn waarme tiden wie it dan mooglik iten langer goed te hâlden yn iiskasten dy't kuolle waarden mei iis út de kelder.
Tsjintwurdich brûke flearmûzen de âlde iiskelders noch alris as ûnderkommen en oerwinteringsplak.

## Plakken mei iiskelders
In kar:
* Bitter en Zoet, it eardere sikehûs fan Feanhuzen
* Domein De Renesse te Oostmalle
* Fogelsangh state te Feankleaster
* Huis te Linschoten te Linschoten
* Huis te Manpad te Heemstede
* Kastiel Endegeest te Oegstgeest
* Kastiel de Haar in Haarzuilens
* Kastiel Heeze te Heeze, krekt bûten de greft.
* Bûtenpleats het Laar te Ommen
* Kastiel Schoonheten by Raalte
* Kastiel de Viron te Dilbeek
* Kastiel Groeneveld te Baarn
* Kastiel van Poeke te Poeke
* Kennemeroord en Heemstede
* Bûtenpleats Duin en Kruidberg te Santpoort.
* Lângoed Vollenhoven te De Bilt
* Yn de omwâling te Ieper
* Paleis Soestdyk, by de fiver.
* Park Sonsbeek; dit is in rekonstruksje fan in 19e iuwske kelder.

## Sjoch ek
* Reinwettersbak
* Wetterkelder
Mijnden

**Mijnden** is in buorskip yn de gemeente Stichtske Fecht yn de provinsje Utert. It leit foar Nieuwersluis oer oan de rivier de Fecht.

## Hearlikheid
Mijnden wie in hearlikheid yn de provinsje Noard-Hollân yn de gemeente Wijdemeren. De Hearlikheid wie iuwenlang in besit fan de famylje Van Amstel Van Mijnden.
Yn 1845, kaam de hearlikheid yn hannen fan de jonge letterkundige Dr. Jan Conrad Hacke, nei syn houlik mei de rike jonkfrou Janna Catharina Susanna Elias. It jonge span hie lân kocht yn Nij Loasdrecht en begûn mei de oanlis fan it grutte lânhûs 'Eikenrode.' As hear fan Mijnden en de beide Loasdrechten, bewenne Dr. Hacke it lângoed, dêr't hy Dante’s Divina Commedia oersette. De hearlikheid Mijnden bleau yn besit fan de famylje Hacke van Mijnden oant 1973, doe't de erven twongen waarden harren âlde lângoed te ferkeapjen.
Jager-samler

**Jager-samler** is de beneaming foar de minske dy't him yn libben hâldt troch de jacht en/of it sammeljen fan planten. Dizze wize fan libjen waard by de measte folken letter ferfongen troch de lânbou.

Yn de skiednis fan de minske beslacht it tiidrek dat sy foar harren deiliks bestean ôfhinklik wienen fan jagen en sammeljen fierwei it grutste part. Nei alle gedachten hawwe de ierste minske-eftigen benammen plantaardich fiedsel ieten (woartels, beien, siedden, fruchten, nôt, fûgelaaien en ynsekten), en allinnich fleis as sy tafallich in dea bist op har wei fûnen. Letter makken minsken ark en wurken tegearre om better jeie te kinnen. En troch bettere jachtmetoaden, de útfining fan de spearwerper, pylk-en-bôge en de domestisearring fan de hûn koe de opbringst fan de jacht tanimme. 

De jager-samlers wienen hieltyd op weis, omdat sy harren proai folgje moasten of nei in oare fiedselboarne op 'e siik wienen. Underweis waard socht nei ytbere wylde planten en jage op bisten. Alle dagen moast der wer socht wurde om genôch iten. Meastentiids libben sy yn lytse kloften (trochsneeds 20-50 persoanen) en resten út ûnder oerhingjende rotsen, grotten of oar ienfâldige skûlplakken oant de tiid om wer fierder te gean. De manlju wienen yn de groep de jagers, wylst de froulju en bern harren dwaande hâlden mei it sammeljen fan planten. 

Yn it Midden-Easten, yn it gebiet fan de fruchtbere sisel, waard troch de jagers-sammelers mear as 10.000 jier lyn begûn mei planten te kultivearjen, benammen nôt en grienten. Noch wat letter, op ferskate plakken en op ferskillende tiden, gongen kloften minsken oer op it hâlden fan fee en húsdieren. Dat tiidrek wurdt de neolityske revolúsje neamd.

## Keppelings om utens
*  African Pygmies Hunter-gatherers from the Central African rainforests
Eikenrode

**Lângoed Eikenrode** leit yn Ald-Loasdrecht yn de gemeente Wijdemeeren fan de provinsje Noard-Hollân.

Jan Conrad Hacke van Meynden liet yn 1845 Lângoed Eikenrode mei syn oranzjery, koetshús, grêfkelder, iiskelder en wynkelder oanlizze ûnder tafersjoch fan arsjitekt Zocher Jr. It is no in ryksmonumint dat mids in ûnder arsjitektuer oanlein park mei bosk en fivers leit. De famylje Hacke wenne hjir 130 jier. 

Yn 1974 moast it lângoed troch de erven ferkocht wurde en rekke dêrnei yn ferfal. Yn 2000 waard it kocht de famylje Plasmeijer dy’t de filla en it park restaurearden. Yn 2002 waard it yn gebrûk nomd as kongressintrum en kin ek as troulokaasje brûkt wurde. Yn 2004 is ek de iiskelder restaurearre en kinne de flearmûzen oerwinterje. Lângoed Eikenrode spilet in grutte rol op Keninginnedei foar de bewenners fan Loasdrecht.

## Keppeling om utens
*Webstee Eikenrode
Ald-Loasdrecht

**Ald-Loasdrecht** (Nederlânsk: *Oud-Loosdrecht*) is in doarp in de gemeente Widemarren, yn de provinsje Noard-Hollân. Tegearre mei Nij-Loasdrecht foarmet it Loasdrecht, it hat 1720 ynwenners (2004).
It doarp leit midden yn in gebiet mei wetters dêr't de Loasdrechtse Plassen de bekendste fan binne.

Ald-Loasdrecht bestiet út fiif strjitten en trije diken: Bleekveld, Drie Kampjes, Oppad, Heulakker, Vuntuslaan,en de 's-Gavelandsefeartwei. De nammen fan de diken binne de Ald-Loasdrechtsedyk, de Horndyk en de Feandyk.

Loasdrecht (Loesdregt) wurdt oan de ein fan de 13e iuw foar it earst neamd.
De bewenners tsjerken yn Loenen. Yn 1332 hat (Ald-)Loasdrecht in eigen parochy mei in kapel yn de Zijpe (Sijpe/Sype), dat is it tsjintwurdige Nij-Loasdrecht.
Yn 1400 waard de Sijpe in selsstannige parochy mei dus in eigen tsjerkegebou. Sûnt dy tiid spruts men fan de Alde tsjerke (Oûkerck, ek wol Ouderkerck) en fan de Nij tsjerke en analooch dêroan fan de Alde- en de Nije Loasdrecht. Beide doarpskearnen binne lykwols like âld.
De tsjerke fan Ald-Loasdrecht waard yn 1843 ôfbrutsen en op itselde plak kaam it gebou fan de foto. Nijsgjirrich is, dat yn it rampjier 1672/1673 de Ald-Loasdrechtse klok roofd waard troch de Frânsen. Admiraal Cornelis Tromp is yn 1674 op it eilân Noirmoutier lannen en hat dêrwei seis tsjerkeklokken mei werom nomd nei Hollân. Ien fan dizze klokken, de Marie-Anne, hinget no yn de tsjerketoer.
Loasdrecht

**Loasdrecht** (Nederlânsk: Loosdrecht) is de namme fan in doarp yn de gemeente Widemarren, fan de provinsje Noard-Hollân. Loasdrecht bestiet út twa dielen: Ald-Loasdrecht en it gruttere Nij-Loasdrecht. Loasdrecht hat 8970 ynwenners (2004).

Loasdrecht is benammen bekend as wettersportdoarp ten westen fan Hilfertsom mei fiif oan elkoar ferbûne rekreaasjeplassen. De Loasdrechtske Plassen binne yn de 16e iuw út feangebiet troch turfwinning ûntstien.

Loasdrecht wie earder ek in gemeente. By de gemeentlike weryndieling fan 2002 waard Loasdrecht mei Nederhorst den Berg en Grevelân gearfoege ta Widemarren. Loasdrecht hearde fan 1814 oant 1819 by de provinsje Hollân, mar foel dêrnei oant 2002 ûnder de provinsje Utert, oant it fanwegen de gemeentlike weryndieling by Widemarren wer oerhevele waard nei Noard-Hollân.

## Ferskaat
* Om de Loasdrechtske Plassen steane in soad rikkeraasjewenten yn parken, der binne in soad horekagelegenheden en havens foar plesierfeart. Ek farre der rûnfeartboaten. De bekendste havens binne dy fan de *Koninklijke Watersport Vereeniging Loosdrecht*, Jachthaven *Het Anker* en Jachthaven *De Otter*, ferneamd om syn Jazzjûnen.
* Der steane ek in tal monumintale pleatsen, ek steane der noch in soad orizjinele swart-tarre húskes mei reiden tekken oan de plassen. Boppedat is der in kastiel (Sypesteyn) dat Jhr. C.H.C.A. Sypesteyn begjin 1900, as lêste fan syn geslacht, op basis fan fantasy bouwe liet. Hy brocht dêr ek syn kolleksje antyk yn ûnder, mei *Loasdrechts porslein*.
* It heechweardige Loosdrechts porslein waard hjir makke fan 1774-1784 as wurkgelegenheidsprojekt fan dûmny Joannes de Mol. 
* De hearlikheid Loasdrecht hat iuwenlang besit west fan de famylje Van Amstel van Mijnden.

## Ald-Boargemasters fan Loasdrecht
* J. Blanke (1816-1833)
* J.W. de Wit (1833-1857)
* J.F. de Wit (1857-1875)
* C.J. Hacke van Mijnden (1875-1890)
* F.C.H. Roijaards (1892-1906)
* Mr. H.Th. s'Jacob (1906-1909)
* Jhr. Q.J. van Swinderen (1909-1944 en 1945)
* Jhr. mr. C. Dedel (1945-1946) (waarnimmend)
* Mr. J.L. Vunderink (1946-1970)
* Dhr. D.D.W.J Kastelein (1970-1981) 
* Mw. M.K. van Langeveld-Berckel (VVD) (1981-1984)
* Drs. J.V.M. Steegmans (1984) (waarnimmend)
* J.J. Gieskens (1985 oant en mei 2001) lêste boargemaster fan Loasdrecht.

## Keppelings om utens
*VVV Loasdrecht.
*Wettersportfestival Loasdrecht.
*Stifting SLOEP.
*Histoaryske Rûnte Loasdrecht.
Malebrêge

De **Malebrêge** is in beweechbere fytsbrêge oer de Iem tusken Soest en Hoogland (Amersfoart). De brêge waard iepene op 26 april 2008 mei muzykkorpsen en koaren yn boaten oan beide kanten fan de Iem. De brêge wurdt mei kamera's út Weesp wei betsjinne.

De namme ferwiist nei de Malewjittering, dy’t dêr yn de Iem rint, en de Malen fan Hoogland, in mear as 700 jier âld markegenoatskip dat iuwenlang in foaroansteande rol spile hat yn Hoogland. Oan de eastkant leit it gemaal Maleslûs. Dat gemaal út 1971, pompt sa nedich it wetter út Malewjittering de Iem yn en regelet sa yn de polders fan Hoogland en noard-Amersfoart it grûnwetterpeil.

Foar 1952 gienen Soesters mei in pontsje by de Lytse Melm nei Hoogland. Oan de Soester kant fan de brêge stiet in keunstwurk mei ynformaasjepanielen der by. It byld is makke troch de Soester smid Rein Tupker nei ûntwerp fan de Soester Andre Postma en ynspirearre troch ideeën fan bern fan in skoalle foar fuortset ûnderwiis. 

Fanwege de oanlis hat de gemeente Soest in stik lân oan it fytspaad ynrjochte as natoergebiet. Sadwaande kin it ferlies oan rêst in bytsje kompensearre wurde. Op dat stik lân binne de sleatten ferbrede, puoltsjes oanlein. Ek is de âlde kreekstruktuer wer sichtber makke en it wetterpeil is ferhege. It greidlân is yn eigendom en behear fan de Feriening Natoermonuminten.

## Keppeling om utens
*Oer it keunstwurk
*Oer de iepening
*You Tube oer de iepening
Oud-Maarsseveen

**Oud-Maarsseveen** is in buorskip yn de gemeente Stichtske Fecht, in de provinsje Utert. It doarp hat 270 ynwenners (2005). 

Oud-Maarsseveen is, krekt as it oangrinzjende Tienhoven, ûntstien troch de oanlis fan in dwersfeart mei in dyk yn in moeraseftich gebiet. Der waarden lanhalige kavels útjûn t.b.f. boulân en greiden. De kavels fan Oud-Maarsseveen, dy't fakentiden hûnderten meters lang wienen, kamen knel te sitten tusken dy fan Tienhoven en Westbroek en einige dan ek yn in punt.  

Fan 1811 oant 1812 wie Oud-Maarsseveen in selsstannige gemeente, doe't dy opgie yn de gemeente Tienhoven. Fan 1818 oant 1949 wie Oud-Maarsseveen, mank mei Nieuw-Maarsseveen ûnderdiel fan de gemeente Maarsseveen. Op 1 july 1949 gie de gemeente op yn de gemeente Maarssen, dy't yn 2011 opgie yn de gemeente Stichtske Fecht.