open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marije fan Skotlân

"**Marije fan Skotlân**", "**Maria fan Skotlân**" of "**Mary fan Skotlân**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Keninginnen fan Skotlân
* Marije I fan Skotlân (1542-1587), regearjend keninginne fan Skotlân fan 1542 oant 1567

## Prinsessen fan Skotlân
* Marije fan Skotlân, grevinne fan Bûlonje (1082-1116), dochter fan kening Malcolm III fan Skotlân, troud mei greve Eustasius&nbsp;III fan Bûlonje (Boulogne-sur-Mer)
* Marije fan Skotlân (1380-1458), dochter fan kening Robert III fan Skotlân en Annabella Drummond
* Marije fan Skotlân, grevinne fan Buchan (14??-1467), dochter fan kening Jakobus I fan Skotlân en Jehanna fan Beaufort, troud mei Wolfert&nbsp;VI fan Borselen, hear fan Feare
* Marije fan Skotlân, grevinne fan Arran (1453-1488), dochter fan kening Jakobus II fan Skotlân en Marije fan Gelre, troud mei (1) Tomas Boyd, 1e greve fan Arran, en (2) Jakobus fan Hamilton, 1e hear fan Hamilton

## Sjoch ek
* Marije Stuart
* Marije fan Ingelân
Marije Stuart

**Marije** (of **Maria** of **Mary**) **Stuart** (of **Stewart**) hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Persoanen
* Marije Stewart, grevinne fan Buchan (<1428–1465), fyfde dochter fan kening Jakobus I fan Skotlân
* Marije fan Gelderlân (±1434–1463), gemalinne fan kening Jakoubus II fan Skotlân
* Marije Stewart, grevinne fan Arran (1453–1488), dochter fan kening Jakobus II fan Skotlân
* Marije fan Guise (1515–1560), gemalinne fan kening Jakobus V fan Skotlân, en letter regintesse oer Skotlân (1554-1560)
* Marije I fan Skotlân (1542–1587), keninginne fan Skotlân
* Marije Stuart (1605–1607), dochter fan kening Jakobus I fan Ingelân en VI fan Skotlân
* Marije Stewart, hartoginne fan Richmond (1622–1685), in Britsk ealfrouwe
* Marije Hinriëtte Stuart, dochter fan kening Karel I fan Ingelân en Skotlân en gemalinne fan steedhâlder Willem II Oranje
* Marije fan Modena (1658–1718), gemalinne fan kening Jakobus II fan Ingelân en VII fan Skotlân
* Marije II fan Ingelân (1662–1694), dochter fan kening Jakobus II fan Ingelân en VII fan Skotlân en mei-regearjend keninginne mei har man Willem III fan Oranje (1689-1694)
*Marije Stuart, grevinne fan Bute (1718–1794), in Britsk ealfrouwe en frou fan 'e Britske premier
*Mary Stewart (maatskiplik wurkster) (1862/3–1925), in Ingelsk maatskiplik wurkster
*Mary Downie Stewart (1876–1957), in Nijseelânsk aktiviste
*Mary Stewart, baronesse Stewart of Alvechurch (1903–1984), in Ingelsk politika
*Mary Stewart (skriuwster) (1916–2014), in Ingelsk skriuwster
*Mary Stuart (aktrise) (1926–2002), in Amerikaansk aktrise
*Mary Stewart (swimster) (b. 1945), in Kanadeesk swimster
*Mary Stewart (atlete) (b. 1956), in Britsk middellange-ôfstânsdraafster

## Toaniel
*''Mary Stuart'' (toanielstik) (1800), in trageedzje fan Friedrich von Schiller, basearre op it libben fan Marije I fan Skotlân
**[[Maria Stuarda]]* (1835), in opera fan Gaetano Donizetti basearre op it stik fan Schiller
*''Marie Stuart'' (opera) (1844), in opera fan Louis Niedermeyer
*''Mary Stewart'' (toanielstik) (1951), in anty-romantysk toanielstik yn it Skotsk fan Robert McLellan, oer de ûnttroaning fan Marije I fan Skotlân yn 1566 en 1567
Keisha Grey

**Keisha Grey**, echte namme: **Kelsey Marie Caproon** (Tampa (Floarida), 9 juny 1994), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Angelsaksysk&nbsp;Amerikaansk, Iersk en Spaansk etnysk komôf. Hja die yn 2013 har yntrede yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en makke dêr daliks furoare. Neffens har offisjele opjefte is Grey 1.60&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 52&nbsp;kg en in natuerlike kupmaat 32DD.

## Libben en karriêre
Grey waard yn 1994 berne yn Tampa, yn 'e steat Floarida. Nei eigen sizzen waard hja op har sechstjinde jierdei ûntfamme troch har freon fan 'e middelbere skoalle, dy't har iennichste sekspartner wie foar't hja har yn 'e pornoyndustry bejoech. Grey wurke yn har tinerjierren as servearster yn in kafee en yn in pytsarestaurant. Foar't se sels mei in karriêre as pornoaktrise úteinsette, wie se in fan fan pornofilms en yn 't bysûnder fan 'e akteurs Sasha Grey en James Deen.

Yn augustus 2013 makke se mei njoggentjin jier har debút yn in pornografyske film, en yn desimber fan dat jier sleat se har oan by it ympressariaat Motley Models. Har ympressario joech har de efternamme 'Grey' om't se sa'n fan wie fan pornoaktrise Sasha Grey; 'Keisha' wie har bynamme op 'e middelbere skoalle. Grey die har earste ynterrasiale pornosêne ûnder de titel *My First Interracial* foar de site *Blacked.com*. Yn 'e film *Keisha* die hja har earste triosekssêne mei twa manlike akteurs, en har earste anale sekssêne wie te sjen yn 'e film *Big Anal Asses 3* (2015). Har earse ynterrasiale anale sêne die se foar de film *Stacked 3* (2015), en foar *Gangbang Me 2* (2015) die se har earste *[[gangbang]]* en dûbele penetraasje. Behalven dat se yn pornofilms spilet, posearret Grey ek gauris foar neakenblêden.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Grey sûnt mids 2013 al yn krapoan 130 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Wicked Pictures]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Digital Playground]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Elegant Angel]]*, *[[Red Light District]]* en *[[Digital Sin]]*. Ek wurke se wol foar minder bekende studio's, lykas *[[Pure Play Media]]*, *[[West Coast Productions]]* en *[[Third Degree Films]]*. Dêrnjonken wie se ek in protte yn 't spier foar pornosites op it ynternet, wêrûnder *[[BangBros]]*, *[[Reality Kings]]*, *[[Brazzers]]* en *[[Naughty America]]*.

Foar har wurk ûntfong Grey yn 2014 in *[[NightMoves Award]]* yn 'e kategory bêste nije stjer. Yn 2015 waard se nominearre foar fiif ûnderskate *[[AVN Award]]s* (de *[[Oskar|Oskars]]* fan 'e pornowrâld). Keisha Grey is in fan fan klassike rockmuzyk en mei graach snowboarde mei har freonen.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Keisha Grey yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Keisha Grey yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Keisha Grey op ''FreeOnes''
Maja

## Algemien
* *maja*, froulike foarm fan *[[majo (klasse)|majo]]*, in lege klasse yn 'e Spaanske maatskippij fan 'e 18e en 19e iuw
* Maja (namme), in famkesnamme

## Mytology
* Maja (mytology), in nimf út 'e Grykske mytology

## Geografy
* Maja (Kroaasje), in doarp yn Kroaasje
* Mája, de lânseigen Hongaarske namme foar it doarp Maia, yn Roemeenje
* Maja (Banten), in subdistrikt yn it Banten, yn Yndoneezje
* Maja (West-Java), in subdistrikt in West-Java, yn Yndoneezje
* Maja (berch), in berch yn Kosovo
* Maja (rivier), in rivier yn Roemeenje

## Biology
* maja (plant), in soarte kaktus op Kuba
* maja (skaai), in groep krabbesoarten

## Oar
* Maja (asteroïde), in asteroïde
Maia

## Algemien
* Maia (namme), in foarnamme

## Mythology
* Maia (mytology) (of Maja), in nimf út 'e Grykske mytology

## Persoanen
* Maia (sjongster), de artystenamme fan 'e Kolombiaanske sjongster Mónica Andrea Vives Orozco

## Geografy
### Grut-Brittanje
* Maia (Bowness), in Romeinske fêsting by Bowness-on-Solway, yn Ingelân

### Nij-Seelân
* Maia (Nij-Seelân), in foarstêd fan Dunedin, yn Nij-Seelân

### Portegal
* Maia (gemeente), in gemeente yn Portegal
* Maia (Porto), de stêd wêrnei't de gemeente ferneamd is
* Maia (Ribeira Grande), in parochy yn 'e gemeente Ribeira Grande, op 'e Azoaren

### Roemeenje
* Maia (Ialomița), in gemeente yn it Roemeenske distrikt Ialomiţa
* Maia (Bobâlna), in doarp yn 'e gemeente Bobâlna
* Maia, (Bereni) in doarp yn 'e gemeente Bereni

## Oar
* Maia (stjer), in stjer yn it stjerrebyld Plejaden
* F.C. Maia, in Portegeeske fuotbalklub
Sybe Sybesma

**Sybe Sybesma** (Nijehaske, 5 novimber 1924 - Ljouwert, 9 maart 1986) wie in Frysk klassikus en dichter. Sybe Sybesma wie de âldste soan fan Rintsje Piters Sybesma.

Nei it gymnasium studearre Sybesma klassike talen oan de Universiteit fan Amsterdam. As learaar klassike talen stie er oan skoallen yn Snits, Oostburg (Seelân), Breda en Almelo. Sûnt 1948 is syn wurk rûnom ferskynd yn blêden. 

Sybesma is yn de âldens fan 61 jier hommels ferstoarn oan in harsensfluesûntstekking.

## Wurk
Under mear:
* 1978: *En marge* - bondele gedichten
* 1979: *De vogel vuur* - rymprint, yn 'e mande mei grafikus Joop Holterman
* 1984: *Op 'e râne* - gedichten
* *Kwanskwiis / Kwansuis*, in bondel kwatrinen, mei J.J.M. (Jacques) van Gent.
* Oersettingen fan klassike en oare skriuwers

## Keppeling om utens
* [Sybesma yn de [DBNL]]
Stichting Waterschapserfgoed

**Stichting Waterschapserfgoed** is in Nederlânske stichting dy't it bewarjen fan ûnreplik wetterskipsgoed yn Fryslân ta doel hat.

De stichting waard yn 2004 opjochte op inisjatyf fan Wetterskip Fryslân mei it each op it yn stân hâlden fan net mear funksjonele, mar kultuerhistoarysk weardefol ûnreplik goed (mûnen, wynmotors, sluzen en gemalen).

## Erfgoed objekten
Mûnen
*Koarnwertermûne
*Húnzermûne
*Aldtsjerkermûne
Wynmotors

*Greate Wierum
*Klaaiterpstermûne
*Wynmotor Murns
*Wynmotor De Lauwers
*Wynmotor Turns
*Wynmotor Weidum
Gemalen
*Gemaal Ychten
*Gemaal De Grie
*Gemaal Fjouwerhûs
*Gemaal Sweagermieden
*Gemaal Tsjaerddyk
*Gemaal Makkumer- en Parregeastermarpolder
*J.Th. Kemmemagemaal
Tinktekens
*Stiennen Man
*Slûs Dokkumer Nije Silen
Diken
*Striperdyk
Orakel

In **orakel** wie yn 'e Grykske Aldheid in persoan fan wa't it sizzen wie dat hy of sy oer profetyske jeften beskikte en/of by steat wie om in troch in god of goadinne ynflústere boadskip troch te jaan. Ek wurdt mei de term 'orakel' dat boadskip sels wol oantsjut.

It meast ferneamde orakel wie yn it âlde Grikelân it Orakel fan Delfy, dat wijd wie oan 'e god Apollo. Dat waard sa ferneamd, dat Delfy, yn Boeoasje (sintraal Grikelân), útgroeide ta in beafeartsplak, dêr't jiers tûzenen pylgers hinne teagen. Oare bekende orakels wiene:
* it Orakel fan Didyma, oan 'e westkust fan Lyts-Aazje;
* it Orakel fan Dodona, yn Epierus;
* it Orakel fan Klarus, oan 'e westkust fan Lyts-Aazje;
* it Orakel fan Kumai, yn súdlik Itaalje;
* it Orakel fan Trofonios, yn Boeoasje.

Behalven by de Alde Griken kamen (en komme) foarmen fan orakels ek foar yn 'e tradisjonele Sineeske kultuer, dêr't û.m. saneamde orakelbonken en it orakelboek *[[I Tjing]]* yn gebrûk wiene/binne. Yn Afrika hawwe bgl. de Jorûba fan súdwestlik Nigearia in orakel yn 'e foarm fan it Ifa-orakel. Ek Paul de Oktopus, in inketfisk dy't foarhinne de fuotbalwedstriden fan it Dútske nasjonale alvetal korrekt foarsei, kin sjoen wurde as in (troch de measte minsken net serieus nommen) orakel.

Ta einbeslút wurdt de oantsjutting 'orakel' tsjintwurdich ek wol yn oerdrachtlike sin brûkt foar persoanen waans miening oer in beskaat ûnderwerp altyd rekkenje kin op oandacht fan 'e media. Sa wurdt âld-fuotballer en -trener Johan Cruijff wol betitele as 'it Orakel fan Barseloana'.
Water Stratford

**Water Stratford** is in plak en *[[civil parish]]* yn it bestjoerlik gebiet Aylesbury Vale oan de rivier de Great Ouse, yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. It plak leit sa'n 5 km bewesten  Buckingham, by de grins mei Oxfordshire.

## Ferneamde ynwenners
John Mason (1645–94) wie preester fan de parish St. Giles. Hy wie in Puritein, dy't bewûndere waard troch kollega's lykas Richard Baxter en Henry Maurice. Mason skreau goed 30 hymnes.

Joseph Bosworth (1788–1876), Anglikaansk geastlike en kenner fan it Angelsaksysk en de Angelsaksyske literatuer út Ingelân wie preester fan de Paryske St. Giles fan 1858 ôf oan.
Piet Hesse

**Piet Hesse** (2 desimber 1872 – 4 maart 1936) wie in Nederlânsk komyk en akteur yn de earste Nederlânske films yn de lette 19e en de iere 20e iuw. 

Hesse wurke gear mei Lion Solser en spile yn 1896 mei him yn de earste Nederlânske fiksjefilm, *Gestoorde hengelaar* fan M.H. Laddé. Letter spilen se tegearre yn twa films út 1900 en 1906 dy't beide Solser en Hesse hieten.

Hy wie boaske oan Anna Hesse-Slauderhof en arbeide mei har op.

## Keppelings om utens
*Piet Hesse, EYE Film Instituut Nederland
*Solser en Hesse, EYE Film Instituut Nederland
Bedford

Kanada:
*Bedford (Kanada)

Ingelân:
*Bedford (Ingelân)
*Bedford (distrikt)

Feriene Steaten:
*Bedford (Indiana) 
*Bedford (Iowa) 
*Bedford (Kentucky)
*Bedford (Massachusetts)
*Bedford (New Hampshire)
*Bedford (New York)
*Bedford (Ohio) 
*Bedford (Pennsylvania) 
*Bedford (Teksas) 
*Bedford (Firginia) 
*Bedford (Wyoming) 

Bedriuw:
*Bedford (frachtweinmerk), Britsk produsint fan bedriuwsweinen
Bûtenste Hebriden

De **Bûtenste-Hebriden** (Skotsk-Gaelysk: *Na h-Eileanan Siar*, Ingelsk: *Outer Hebrides*) binne in groep eilannen sa'n 60 km foar de westkust fan Skotlân, dy't part binne fan de Hebriden. Se binne skieden fan de Binnen-Hebriden en Schotland troch de Minch, de Lytse Minch en de Hebridensee. De haadstêd is Stornoway (*Steòrnabhagh*) op it eilân Lewis.
De arsjipel hat in oerflak fan 3.071 km² en dêr wenje sa'n 26.000 eilanners.

## Bestjoerlik
De Bûtenste-Hebriden is in riedsgebiet (*council area*) mei de offisjele Skotsk-Gaelyske namme Na h-Eileanan Siar ('Westlike Eilannen'). De oantsjutting Na h-Eileanan Siar wurdt brûkt sûnt 1997 en wurdt ek yn offisjele Ingelsktalige teksten brûkt.

## Geografy
De folgjende eilannen behearre ta de Bûtenste Hebriden(fan noard nei súd):
Bewenne:
* Lewis en Harris
* Grut Bernera
* Scalpay
* Uist (*Uibhist*):
** Baleshare
** Berneray
** North Uist
** Grimsay
** Benbecula
** South Uist
** Eriskay
* Barra
* Vatersay
Unbewenne:
* Sula Sgeir
* North Rona:
* Shianteilannen
* Barra Head
* Flannaneilannen
* Haskeir
* Monacheilannen
* St. Kilda
* en noch in protte lytse ûnbewenne eilannen: Campay, Coppay, Flodday, Floday, Gilsay, Heiskers, Hermetray, Kirkibost, Lingay, Little Bernera, Little Shillay, Mealasta, Mingulay, Opsay, Pabay Mor, Pabbay, Sandray, Scaraway, Scarp, Shillay, Soay Beag, Soay Mor, Stockay, Sursay, Tahay, Taransay, Vacsay, Vallay, Wiay en oare.

### De tsien grutste eilannen fan de Bûtenste Hebriden
Gieten

**Giten** (*Gieten*; Drintsk: *Geetn*) is in doarp yn de provinsje Drinte yn de gemeente Aa en Hunze.

## Geografy
Giten is fan oarsprong in iesdoarp en wurdt omfieme fan heide en bosk. It doarp leit oan de krusing fan de rykswegen N33 en N34, dy't oar it plak fan âlde midsiuwske paden rinne. Beide strjitwegen hearden ta de earsten fan Drinte, dy't yn de 19e iuw ferhurde waarden. Se wiene tige wichtich foar de ûntjouwing fan it gebiet.  

Yn 1905 krige it doarp in stasjon oan it spoar Assen-Stedskanaal. It stasjon waard yn 1947 sletten. It eardere spoar is foar in part yn de rjochting fan Assen èn Stedskanaal noch te folgjen. 

By it oanlizzen fan in busstasjon waard yn Giten yn 2010 it plak fan in pleats mei hiem út de izertiid ûntdutsen. Argeologen tinke dat de pleats tusken 800 f.Kr. en it begjin fan de jiertelling boud waard. De spoaren bestiene út ferkleurings yn de grûn, in dûbele fuorge, trochgongen en skerven. Nei't de lokaasje op foto's fêstlein is, hawwe de graafmasjines alle spoaren foar ivich fernield.

## Ynwennertal
It ynwennertal fan Giten bliuwt ridlik stabyl. Al jierren bliuwt it doarp sa tusken de 5.000 en 5.200 ynwenners skommeljen.

## It besjen wurdich
* De protestantske Doarpstsjerke
* Nôtmûne Hazewind (Gieten)
Adrianus Canter Visscher

**Adrianus Canter Visscher** (Harns, 1707 - Driezum, 1782) wie fiskaal en ûnderkeapman fan de VOC foar de keamer Seelân en grytman fan Dantumadiel.

## Biografy
Canter Visscher wie in soan fan Tamme Cornelis Visscher (sa. 1666-1736) en Machteld Jacobs Canter (1766-1735). Hy waard yn Boalsert doopt op 2 oktober 1707. Syn heit wie dokter en trije fan syn bruorren waarden predikant, ûnder wa't Jacobus Canter Visscher wie. Yn 1729 studearre Adrianus rjochten oan de universiteit fan Frjentsjer. Hy gie yn 1731 út Harns wei nei Batavia dêr 't er earst mei syn broer Jacobus wenne oant er him yn 1733 yn Masulipatnam oan de Koromandelkust yn Yndia fêstige.  Dêr beklaaide er de funksje fan fiskaal en ûnderkeapman en seach er ta op it leverjen fan stoffen.
Canter Visscher boaske yn 1734 te Masulipatnam mei Alida Keyser. Alida wie in dochter fan Jan Nicolaas Keyzer, Ried fan Ynje en kassier-generaal yn Batavia, en Adriana Grommée.   
Yn 1744 gie er werom nei Batavia wêrnei't er yn 1745 wer werom kaam yn de Republyk. 

Nei't er werom yn Fryslân wie skreau er yn 1750 it "Canter Visscher Manuscript" of "Canter Manuscript" oer syn tiid yn Masulipatnam. Dêryn beskriuwt er lokale gebrûken, machtsferhâldingen en lit er him posityf út oer de VOC. Yn dit manuskript binne 28 Yndiaaske miniatueren opnommen dy 't er nei alle gedachten nei syn weromkommen yn Nederlân ferwurden hat. Dizze miniatueren litte ûnder mear 14 portretten sjen fan hearskers fan it [ Mogolrijk ]. De oare miniatueren litte aktiviteiten sjen dy 't dizze hearskers ûndernamen. As lêste binne der ek in pear kaarten opnommen. 


Baber, NG-2008-60-6.jpg|*Baber*, mogol fan Indostan
Den grooten tamerlaan, NG-2008-60-1.jpg|*Den grooten tamerlaan*
Een persiaanse prins, NG-2008-60-23.jpg|*Een persiaanse prins*
Een vrouw die zich wast, NG-2008-60-28.jpg|*Een vrouw die zich wast*
Joodabhay, NG-2008-60-21.jpg|*Joodabhay dogter van een heidense raja en bij wijf van Auneng Zeeb*
Tijgerjacht, NG-2008-60-24.jpg|*Tijgerjacht*


Weromkeard yn Fryslân kaam Adrianus te wenjen op de Canter State benoarden Driezum. Hy bleau belutsen by de VOC en waard yn 1756 Komitearre op de lânsdei yn Dokkum dêr't er festingen foar yn Noard-Nederlân ynspektearre. Yn 1758 waard er oansteld as grytman fan Dantumadiel. Dy funksje hold er oant syn ferstjerren yn 1782. Syn lichem waard byset yn in grêfkelder yn de tsjerke fan Driezum. Syn grêfstien waard foar de Bataafske Revolúsje omkeard sadat dy net skansearre wurde soe.  Petrus Adrianus Bergsma (1743-1824), dy't ûnder Canter Visscher gritenijsekretaris wie, folge him op as grytman.

## Keppeling om utens
* Tiidline Adrianus Canter Visscher by Openarchieven
South Bend (Indiana)

**South Bend** is in stêd in de Amerikaanske steat Indiana en hat 107.789 ynwenners. It is de 211e stêd nei ynwennertal yn de Feriene Steaten (2000).

## Demografy
Fan de befolking is 14,8 % âlder as 65 jier en bestiet foar 32,5 % út ienpersoanshúshâldings. De wurkleazens is 4,7 % (2000).

Likernôch 8,5 % fan de befolking fan South Bend bestiet út hispanics en latino's, 24,6 % is fan Afrikaansk komôf en 1,2 % fan Aziatyske oarsprong.

It tal ynwenners gie omheech fan 106.055 yn 1990 nei 107.789 yn 2000, mar sakke letter in bytsje.

## Klimaat
Yn jannewaris is de trochsneed temperatuer -4,8 °C, yn july is dat 22,7 °C. Der falt trochstrings 994,2 mm delslach yn it jier (mjitperioade 1961-1990).

## Stêdebannen
*  Arzberg (Dútslân)
*  Częstochowa (Poalen)
*  Guadalajara (Meksiko)

## Berne yn South Bend
* Isiah Whitlock Jr. (1954), akteur
* Dean Norris (1963), akteur
* Lovette, (1973), pornoaktrise
Wergeastermar

De **Wergeastermar** wie in mar en is no in polder benoarden Eagum en súdwest fan Wergea. De mar wie in boarne fan fisk foar Eagum.

Yn 1631 waard besletten ta it ynpolderjen fan de mar. Ein 1633 lei it lân drûch. De foarm fan de mar is noch werom te finen yn it ferbân fan de Wergeaster Feart, de Nije Waring en de Ringsleat.
Darvel

**Darvel** (*Dervel*) is in plak yn East-Ayrshire yn Skotlân oan de eastside fan Irvine Valley. It plak leit sa'n 15 km fan Kilmarnock, de haadstêd fan East-Ayrshire.

## Berne yn Darvel
* Alexander Fleming (1881-1955), dokter en mikrobiolooch
* Sammy Cox (1924-2015), fuotballer

## Keppelings om utens
* Darvel by East Ayrshire.gov.uk
* Darvel Musical Festival
Tehmeena Afzal

**Tehmeena Afzal** (New York, 27 maart 1982), is in Amerikaansk glamourmodel en neakenmodel fan Pakistaansk komôf. Neffens har offisjele opjefte is se 1.60&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 53&nbsp;kg en kupmaat 34E of 34DD, dy't se krigen hat troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean. Hja wennet tsjintwurdich yn it doarp Westbury, op Long Island.

## Libben en karriêre
Afzal waard yn 1982 yn 'e Newyorkske wyk Queens berne as de dochter fan Pakistaanske ymmigranten. Mei acht jier wist hja har âlden safier te krijen dat hja op softbal mocht, hoewol't sport yn 'e Pakistaanske kultuer eins inkeld oan manlju en jonges foarbeholden is. Mei't se in earsten werper bliek te wêzen, krige Afzal as softbalster in protte oandacht fan 'e pleatslike media. Op 'e middelbere skoalle waard hja útroppen ta bêste spylster fan 'e stêd, bêste spylster fan 'e steat en úteinlik ta froulike sporter fan it jier. Troch har sportkapasiteiten wist Afzal in stúdzjebeurs te bemachtigjen dy't har by steat stelde om fierder te learen oan it Ynstitút fan Technology fan New York, dêr't se in bachelorstitel behelle. 

Neitiid bejoech Afzal har op it mêd fan 'e muzykyndustry, en rjochte se in -muzykwebside op dy't rjochte wie op it *[[urban (muzyk)|urban]]*-muzyksjenre. Doe't se op dy wize in beskate bekendheid krige yn 'e Amerikaanske muzykbrâns, waard de kreaze Afzal frege om as model mei te wurkjen oan ferskate fideoklips. Fanôf ein 2006 liet se har ek fotografearje as glamourmodel foar withoefolle seksy fotoreportaazjes yn tydskriften. Letter begûn se sporadysk ek as neakenmodel te wurkjen. Dat smiet har grutte populariteit op, mar der kamen ek in protte tige negative reäksjes, benammen út Pakistaanske fermiddens. Wat Afzal docht en hoe't sy har libben liedt, soe yn Pakistan foar in frou ûnbesteanber wêze, mar dêr lûkt hja har neat fan oan. Hoewol't har âlden it net altyd iens binne mei de dingen dy't se docht, akseptearje se dat harren dochter har eigen libben liede moat. Afzal is de iennichste Pakistaanske frou dy't op dizze wize barriêres ôfbrekt yn 'e muzykyndustry en de modellewrâld. 

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Tehmeena Afzal
* Biografyske gegevens fan Tehmeena Afzal op ''FreeOnes''
* Beheinde biografy fan Tehmeena Afzal
China Moon

* ''China Moon'' (film), in Amerikaanske spylfilm út 1994
* *China Moon*, titel fan 'e 13e ôflevering út seizoen 1 (1987-1988) fan 'e Amerikaansk tillefyzjesearje ''Beauty and the Beast''
* China Moon (pornografysk aktrise), in Amerikaansk pornoaktrise
China Moon (pornografysk aktrise)

**China Moon**, echte namme ûnbekend (San Diego, 13 septimber 1971), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Filipynsk, Sineesk en Spaansk etnysk komôf, dy't yn it begjin fan har karriêre ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Jamie Lee en June Lee. Neffens har offisjele opjefte wie hja ûnder har karriêre 1.63&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 50&nbsp;kg.

## Libben en karriêre
China Moon is hikke en tein yn San Diego, yn it suden fan 'e steat Kalifornje, dêr't hja yn 1971 berne waard. Yn 1994, doe't se 23 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se neitiid yn 37 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande Amerikaanske studio's as *[[Adam & Eve (bedriuw)|Adam & Eve]]*, *[[VCA Pictures]]* en *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*. Ek wurke se foar ferskate films gear mei de Frânske regisseur Pierre Woodman, foar it Sweedske *[[Private (filmstudio)|Private]]*-label. Yn 1998 loek China Moon har út 'e pornoyndustry werom

## Keppelings om utens
* Biografyske gegevens en filmografy fan China Moon yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Gerhard Durlacher

**Gerhard Leopold Durlacher** (Baden-Baden, 10 july 1928 – Haarlim, 2 july 1996) wie in Nederlânsk auteur, sosjolooch en Holokaustoerlibbene.

## Libben
Durlacher waard berne yn in liberaal-joadske húshâlding yn Dútslân. Op 'e flecht foar de nazys fêstige de húshâlding Durlacher him yn Rotterdam yn 1937. Lykwols waard de húshâlding yn oktober 1942 nei kamp Westerbork transportearre. Dêrnei gie it nei Theresienstadt en letter nei Auschwitz. Op 8 maaie 1945 waard Gerhard Durlacher troch de Russen befrijd. Syn heit ferlear it libben yn Bergen-Belsen, syn mem stoar yn Stutthof.

Fan 1964 oant ein 1983 wie G.L. Durlacher dosint sosjology oan de Universiteit fan Amsterdam. Yn 1995 krige er in earedoktoraat fan dy universiteit.

Pas op letter jierren skreau Durlacher in tal boeken oer syn ûnderfinings yn de Twadde Wrâldoarloch: as Joadsk jonkje yn Baden-Baden yn it boek *Drenkeling* en as kampfinzene yn *Strepen aan de hemel*. Yn dat lêste boek útere Durlacher skerpe krityk op de alliearden dy't net yngriepen, hoewol't hja goed op de hichte wiene fan it lot fan de Joaden yn de fan nazy-Dútslân besette lannen. 

Juli 1996 stoar Durlacher hommels yn syn wenplak Haarlim.

## Trivia
G.L. Durlacher hie trije dochters, ûnder oaren de skriuwster Jessica Durlacher.

## Prizen
**Drenkeling* waard yn 1994 bekroand mei de Anne Frank-priis (in Switserske priis, net deselde as de Nederlânske).
* Yn 1994 krige Durlacher de AKO Literatuerpriis foar *Quarantaine*.

## Bibliografy
*1965 - *De laagst betaalden* (sosjologyske stúdzje)
*1985 - *Strepen aan de hemel* (novelle)
*1987 - *Drenkeling: kinderjaren in het Derde Rijk*
*1991 - *De zoektocht*
*1993 - *Quarantaine* (ferhalen)
*1995 - *Niet verstaan* (ferhalen)
*1997 - *Verzameld werk*
Opslachmar

In **opslachmar** of in **kearmar** is in keunstmjittige mar, dy't ûntstien is trochdat de minske in keardaam yn in rivier oanlein hat, dy't it wetter op dat plak opkeart en sammelet. Mei it grutte ferfal dat op dy wize ûntstiet, kin in wetterturbine oandreaun wurde dy't op syn beurt wer in elektryske generator draaie lit. Op dy wize wurdt wetterkrêftenerzjy opwekke, wat in tige skjinne foarm fan enerzjy is.

In oare reden om in keardaam oan te lizzen en in opslachmar te skeppen, is om 'e wetterfoarrie te regulearjen as der yn 'e drûge tiid brekme oan wetter is, wylst der yn 'e reintiid genôch is. It opgarre wetter kin dan yn 'e drûge tiid brûkt wurde foar yrrigaasje fan lânbougrûn of as drinkwetterfoarsjenning.

Ferneamde opslachmarren binne û.m. de Mar fan Rybinsk, yn 'e Wolga, yn Ruslân, de Trijekleauwemar, yn 'e Jangtse, yn Sina, en de Nassermar, yn 'e Nyl, yn Egypte. De grutste opslachmar fan 'e wrâld is de Karibamar, yn 'e Sambezy, yn Simbabwe. De iennichste opslachmar yn Nederlân leit yn 'e Ansteldelling, by it Limburchske Kerkrade.


Ofbyld:Vianden_lake.jpg|Kearmar Fianden
File:Lake Nasser Vista.jpg|De Nassermar, in grutte opslachmar yn 'e rivier de Nyl, yn Egypte
Ofbyld:StauseeMooserboden.jpg|Opslachmar Mooserboden, Eastenryk
Leilani Vega

**Leilani Vega**, echte namme ûnbekend (27 maart 1988), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Filipynsk etnysk komôf.

## Libben en karriêre
Vega waard yn 1988 berne yn 'e Feriene Steaten, as de dochter fan Filipynske ymmigranten. Yn 2014, doe't se 26 jier wie, makke se har debút yn 'e Amerikaanske pornoyndustry. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se yn ien pornografyske film spile, te witten *Buttsex Nymphos 3* (2014), fan 'e foaroansteande studio *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*. Dêryn spile hja in sêne mei akteur Mike Adriano. Njonken har filmwurk hat Vega yn 't spier west foar ferskate pornosites op it ynternet, en teffens hat se posearre foar ferskillende neakenblêden.

## Lichemsskaaimerken
Neffens har offisjele opjefte is Leilani Vega 1.62&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 50&nbsp;kg en in (natuerlike) kupmaat 34A. Hja hat in piercing troch har nâle, en ferskate tattoeaazjes. It meast opfallend is de tekst *Asian Persuasion*, dy't yn koweletters boppe har boarsten tattoeëarre is. Oare, mear keunstsinnige tattoeaazjes hat hja op har lofterskouder en har bopperêch, mei op har ûnderbúk oan beide kanten in stjer.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Leilani Vega yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Leilani Vega yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Leilani Vega op ''FreeOnes''
Tolk (berop)

In **tolk** is  immen dy't foar syn berop sprutsen wurden yn *real time* oerset fan 'e iene nei de oare taal. Sa'n persoan harket nei de sprekker en sprekt dy syn wurden út yn 'e oare taal sadree't de sprekker eefkes swijt. Soks wurdt 'konsekutyf tolke' neamd.

It is ek mooglik dat de tolk syn fertaling jout wylst de sprekker oan it wurd bliuwt; soks wurdt 'simultaan tolke' neamd, en wurdt fral dien by lange taspraken (bgl. yn it Jeropeesk Parlemint, wêrby't alle oanwêzigen dy't de taal fan 'e sprekker net fersteane, in koptillefoan op hawwe en dêrtroch de oersetting fan 'e tolk folgje ynstee fan de eigentlike taspraak).

Ek by it oersetten fan gebeartetalen nei sprutsen talen of oarsom sprekt men fan in tolk, om persiis te wêzen in dôvetolk of in gebeartetolk. In tolk dy't by in rjochtbank wurket, moat spesjaal beëdige wêze, en hjit in gerjochtstolk.

It wurd 'tolk' is fan oarsprong in lienwurd út it Russysk.
National Civic League

De ***National Civic League*** (NCL), wat oerset wurde kin as "Nasjonale Boargerliga", is in Amerikaanske non-profitorganisaasje dy't him ynset foar transparant oerheidsbestjoer op gemeentlik nivo.

## Skiednis
De NCL waard yn 1894 ûnder de namme *National Municipal League* ("Nasjonale Gemeentlike Liga") oprjochte yn Philadelphia, yn 'e steat Pennsylvania. Dat barde by in gearkomste fan politisy, bestjoerders, sjoernalisten en pommeranten út it ûnderwiis, wêrûnder Theodore Roosevelt, Louis Brandeis en Frederick Law Olmsted, dy't byinoar roppen wie om it oer de takomst fan 'de Amerikaanske stêd' te hawwen.

## Wurkmêd
De NCL besiket en befoarderje transparânsje, effektiviteit en iepenheid yn it pleatslike oerheidsbestjoer. De organisaasje publisearret dêrfoar detaillearre en effektive bestjoersmodellen dy't gemeenten en *[[county]]s* oernimme kinne sadat se sels net oeral it tsjil foar hoege út te finen. It bekendst is de NCL lykwols troch de útrikking fan 'e *[[All-America City Award]]*, dy't jiers oan 'e tsien Amerikaanske stêden tawiisd wurdt dêr't de ideälen fan 'e NCL it bêst neilibbe wurde.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan ''National Civic League''
Charles Scribner's Sons

**Charles Scribner's Sons**, of koarwei **Scribner's**, is in Amerikaanske útjouwerij dy't fêstige is yn New York. Foarhinne naam dit bedriuw in foaroansteande posysje yn 'e Amerikaanske útjouwersbrâns yn, mei't it wurken publisearre fan literêre reuzen as Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald en Robert A. Heinlein. Yn 1984 ferlear Scribner's lykwols syn selsstannichheid, en tsjintwurdich is it in ymprint fan Simon & Schuster.

## Skiednis
Scribner's waard yn 1846 oprjochte troch Charles Scribner I en Isaac D. Baker, ûnder de namme Baker & Schribner. Nei Baker syn ferstjerren kocht Schribner dy syn oandiel yn it bedriuw op fan 'e erven, en feroare er de namme yn 'e Charles Scribner Company. Yn 1865 begûn de útjouwerij foar it earst njonken boeken ek tydskriften út te jaan.

Yn 1870 waard foar de útjefte fan it tydskrift *[[Scribner's Monthley]]* de dochterûndernimming Scribner & Company oprjochte. Nei it ferstjerren fan Charles Scribner I, yn 1871, naam syn soan John Blair Scribner it bewâld oer. Dy syn bruorren Charles Scribner II en Arthur Hawley Scribner waarden yn 1875, resp. 1884 ek fennoaten, en tsjinnen elts in hoart as direkteur. Doe't de oare partners harren oandiel ferkeapje woene, kochten de bruorren harren út en waard de namme fan it bedriuw feroare yn Charles Scribner's Sons.

It *[[St. Nicholas Magazine]]*, ien fan 'e bekendste Amerikaanske tydskriften foar bern, waard fanôf 1873 útjûn troch Scribner's. Doe't de bruorren harren tydskrifte-útjouwerij yn 1881 fan 'e hân diene, waard de namme fan *Scribner's Monthley* feroare yn *[[Century Magazine]]*. Yn 1886 sette Scribner's útein mei de publikaasje fan in nij tydskrift, mei as namme ienfâldichwei *[[Scribner's Magazine]]*. Dat tydskrift waard in begryp yn 'e Amerikaanske literêre fermiddens en soe bestean bliuwe oant 1939. Yn 1934 waard der yn 'e útjouwerij in spesjale ôfdieling oprjochte foar de útjefte fan berneboeken. 

Yn 'e earste helte en de midden fan 'e tweintichste iuw wie Scribner's ûnder it bestjoer fan Charles Scribner III en letter Charles Scribner IV ien fan 'e meast foaroansteande Amerikaanske útjouwerijen, dêr't wurken publisearre waarden fan ferneamde skriuwers as Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald, Kurt Vonnegut, Robert A. Heinlein, Thomas Wolfe en Stephen King. Ferskate boeken dy't by Scribner's útbrocht wiene, waarden bekroane mei in Pulitzerpriis. Yn 1978 fúzjearre Scribner's mei Atheneum Books ta de Scribner Book Companies. Dat bedriuw gie yn 1984 op yn Macmillan Publishers USA. Macmillan waard op syn beurt yn 1994 oernommen troch Simon & Schuster, dat wer in ûnderdiel fan 'e CBS Corporation is. Simon & Schuster hat de namme 'Scribner' as ymprint beholden.
Skiene keunsten

De **skiene** **keunsten** (**moaie keunsten**) is in oantsjutting dêr't eltse keunstsinnige utering ûnder beflapt wurde kin dy't útslutend tsjinnet foar de opwekking fan estetysk nocht of om in keunstsinnich idee ta útdrukking te bringen. De skiene keunsten tsjinje dus by definysje net ta ekonomysk gewin of gebrûksgemak. Yn 'e praktyk wurdt de term 'skiene keunsten' (Nederlânsk: *de schone kunsten*; Ingelsk: *the fine arts*, Frânsk: *les beaux-arts*, ensfh.) fral brûkt foar byldzjende keunst, lykas skilderjen, byldhouwen, arsjitektuer en fotografy, en poadiumkeunsten lykas toaniel, teäter, ballet en oare foarmen fan dûns.

De term 'skien', in fierders frijwol yn ûnbrûk rekke Frysk wurd foar "moai" of "kreas", slacht net op 'e kwaliteit fan 'e makke keunst, mar op 'e dissipline fan it meitsjen fan dy keunst sels. 

Skoallen, ynstituten en oare organisaasjes brûke de namme 'skiene keunsten' faak as beneaming foar in tradisjonele wize fan it meitsjen fan keunst, lykas by klassike of akademyske keunst. Der ûntstiet gauris betizing as minsken it oer skiene keunsten hawwe, wylst se eins de poadiumkeunsten yn it algemien bedoele.

De definysje fan 'e skiene keunsten slút alle byldzjende keunst út dy't sjoen wurde kin as hânwurk, ambacht of tapaste keunst. Dat de skiene keunsten beskôge wurde as wat dat losstiet fan tapaste keunst is foar in diel it gefolch fan in konflikt dat oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw yn 'e Britske keunstwrâld ûntstie tusken de oanhingers fan 'e arts-and-craftsbeweging, lykas William Morris, en de earste modernisten, lykas Virginia Woolf en de Bloomsbury Groep.
Goeddiedichheid

**Goeddiedichheid** is it útfieren fan in die fan leafde en/of barmhertichheid. Dat kin men sawol yn materiële as ymmateriële sin dwaan. It jaan fan jild en it weijaan fan twaddehâns klean oan goede doelen binne foarbylden fan goeddiedichheid yn materiële sin. It dwaan fan frijwilligerswurk is in foarbyld fan goeddiedichheid yn ymmateriële sin.

Der binne ferskate synonimen fan goeddiedichheid. Yn it Frysk wurdt dit begryp yn 'e regel **leafdiedichheid** neamd, wat eins in hollanistyske ynterferinsje is op grûn fan it Nederlânske wurd *liefdadigheid*. Yn roomske fermiddens wurdt faak sprutsen fan **karitas**, dat ôfkomstich is fan it Latynske *carus*, dat "djoer" of "dierber" betsjut. Dit wurd wurdt gauris foutyf yn ferbân brocht mei it Grykske *charis*, dat "genede" betsjut.

## Sjoch ek
* Sân deugden
Southampton (betsjuttingsside)

"**Southampton**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Ingelân
* Southampton, in wichtige havenstêd yn súdlik Ingelân

## Bermuda
* Southampton (parochy), in parochy (bestjoerlik distrikt) fan Bermuda
## Kanada
* Southampton (Ontario), in plak yn 'e Kanadeeske provinsje Ontario
* Southampton (Nij-Breunswyk), in plak yn 'e Kanadeeske provinsje Nij-Breunswyk
* Southampton (Nij-Skotlân), in plak yn 'e Kanadeeske provinsje Nij-Skotlân
* Southampton (eilân), in eilân yn it Kanadeeske territoarium Nûnavût
## Feriene Steaten
* Southampton (Massachusetts), in plak yn 'e Amerikaanske steat Massachusetts
* Southampton (Nij-Jersey), in plak yn 'e Amerikaanske steat Nij-Jersey
* Southampton (New York), in plak yn 'e Amerikaanske steat New York
* Southampton (doarp yn New York), in doarp yn 'e Amerikaanske steat New York
* Southampton (Pennsylvania), in plak yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania

* Southampton Township (Bedford County, Pennsylvania), in plattelânsdistrikt yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania
* Southampton Township (Cumberland County, Pennsylvania), in plattelânsdistrikt yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania
* Southampton Township (Franklin County, Pennsylvania), in plattelânsdistrikt yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania
* Southampton Township (Somerset County, Pennsylvania), in plattelânsdistrikt yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania

* Southampton County (Firginia), in *county* yn 'e Amerikaanske steat Firginia
Corb!no

**Corb!no** is de skûlnamme fan Maarten Corbijn (Strijen, 1959, berne as Cornelis Maarten Corbijn van Willenswaard), in Nederlânsk fotograaf. 

Hy is bekend fan syn portretten, dy't ûnder oaren brûkt waarden foar reklamekampanjes, magazine-covers en albumhoezen. Teffens is er filmmakker en skriuwer; hy makke ûnder mear muzykfideo's foar ferneamde Nederlânske artysten lykas Krezip, Rob de Nijs en VanVelzen.

## Biografy
Maarten Corbijn sette út ein mei fotografearjen yn de iere jierren tachtich. Yn it earstoan brûkte er de namme Kooos, en letter Laboratori! Kooos, om lang om let Corb!no te hantearjen. Hy hat yn syn karriêre in protte (ynter)nasjonale ferneamde lju foar syn lins hân, sakeminsken, politisy en oaren.

Yn 2009 krige Corbijn in rubryk yn it tydskrift HP/De Tijd mei de namme *CORBINO – Wekelijkse beeldschets*; it soene totaal 130 ôfleverings wurde. Hy krige per edysje twa siden ta foldwaan om yn byld en wurd in portret te sketsen. Under oaren Martin Bril, Eddy Posthuma de Boer, Erwin Olaf en Maarten syn broer Anton Corbijn waarden dêr behannele.

Njonken portretfotograaf is Maarten ek makker fan muzykfideo's en reklamefilmkes. Yn de rin fan de jierren hat er fideoklips levere foar BLØF, Skik, My Velma, Lavinia Meijer, Ilse de Lange, Nurlaila Karim, Frédérique Spigt, A Balladeer, Krezip, Rob de Nijs, VanVelzen en Frank Boeijen.

Hy skreau wurk yn HP/De Tijd as ûnderdiel fan syn portretrige en VolZin, wêr't er yn ferhelle oer syn jonkheid as soan fan in dûmny.

## Publikaasjes (kar-út)
* *Toeval Bestaat Niet*, tekst Martin Bril, Utjouwerij Bert Bakker, 1988. ISBN 9035106504
* *Corb!no*, kompilaasje Jan Eilander, Duo/Duo, 1994. ISBN 9072971205
* *Kop van Zuid*, tekst Jan Oudenaarden, Duo/Duo, 2000. ISBN 907297137X / ISBN 9789072971371
* *Days At The Parade*, tekst Wim van Sinderen, Veenman Publishers, 2006. ISBN 9789086900091
* *C'est a Light of Love*, tekst Corbino, HUPgallery, 2007.
* *Amsterdam Bevalt!*, tekst Pim Cluistra/Martijn Jas, Utjouwerij Kapstok, 2008. ISBN 9789077325148
* *Haarlem Bevalt!*, tekst Martijn Jas, Utjouwerij Kapstok, 2010. ISBN 9789077325230
* *Onzichtbaar*, tekst Ype Brada/Corbino/Lotte Wijnja, Eb en Vloed, 2010. ISBN 9789081606011
* *Den Haag Bevalt!*, tekst Martijn Jas, Utjouwerij Kapstok, 2013. ISBN 9789077325186
* *Groningen Bevalt!*, tekst Martijn Jas, Utjouwerij Kapstok, 2016. ISBN 9789077325193
Minnie Devereaux

**Minnie Devereaux** (1869 – 1923) wie in *Native American* aktrise fan Yndiaansk komôf út it tiidrek fan 'e stomme film. Hja stie ek wol bekend as Minnie Prevost, Minna Prevost, *Indian Minnie* of Minnie Ha-Ha (in wurdspiling op it Yndiaanske personaazje Minnehaha, út Longfellow syn epysk gedicht *Hiawatha*). 

## Libben en karriêre
Minnie Devereaux waard yn 1869 berne yn Oklahoma  (Sjajinne en Arapaho Stamme fan Oklahoma), as de dochter fan it Sjajinske opperhaad Mannich Hynder. Hja folge in oplieding oan 'e Yndiaanske Niverheidsskoalle yn Carlisle, yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania.

Fan 1913 oant en mei 1923 spile Devereaux yn trettjin Amerikaanske stomme films, lykas *Fatty and Minnie He-Haw* (1914), *Mickey* (1918), *A Daughter of the Wolf* (1919), *Rose of the West* (1919), *‘If Only’ Jim* (1920) en *The Girl of the Golden West* (1923). De rollen dy't hja fertolke wiene ornaris stereotype ôfbyldings fan Yndianen sa't dy doe sjoen waarden. Devereaux stoar yn 1923, yn 'e âlderdom fan 53 of 54 jier.

## Filmografy

|-

|-
|1913
|*Old Mammy's Secret Code*
|
| fermeld as Minnie Prevost
|-
|1914
|*Fatty and Minnie He-Haw*
|Minnie He-Haw
|
|-
|1915
|*The Coward*
|Mammy
|
|-
|1918
|*Mickey*
|Minnie
|fermeld as Minnie Ha Ha
|-
|rowspan=2|1919
|*A Daughter of the Wolf*
|Mrs. Beavertail
|
|-
|*Rose of the West*
|Natoosh
|fermeld as Minna Prevost
|-
|rowspan=3|1920
|*Up in Mary's Attic*
|harsels
|fermeld as Minnie Ha Ha
|-
|*‘If Only’ Jim* 
|squaw
|
|-
|*Food for Scandal*
|Paola
|
|-
|rowspan=2|1921
|*A Ridin' Romeo*
|squaw
|
|-
|*By Right of Birth*
|
|fermeld as Minnie Prevost
|-
|rowspan=2|1923
|*The Girl of the Golden West*
|de squaw
|
|-
|*Suzanna*
|harsels
|fermeld as Indian Minnie
|}

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Minnie Devereaux yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Claude Lorius

**Claude Lorius** (Besançon, 25 febrewaris 1932 - Charnay-lès-Mâcon, 21 maart 2023) ) wie in Frânsk gletsjerkundige. Hy wie ûndersiker en letter direkteur fan it CNRS. Ek wied er direkteur fan it *Laboratoire de glaciologie et geophysique de l'environnement* yn Grenoble fan 1983 oant 1988.

Hy hat meidien oan goed 22 poalekspedysjes, meast nei Antarktika, en hat holpen by it organisearjen fan ynternasjonale gearwurkingsferbannen op it mêd fan glasiologysk ûndersyk, lykas it ûndersykjen fan in 400.000 jier âlde iiskearn by it Vostokstasjon. Lorius syn rol by it ûntdekken en begripen fan palaeo-atmosfearyske ynformaasje út iiskearnen wie fan enoarm belang.

Fan 1989 ôf wied er in folweardich lid fan 'e Academia Europaea. Yn 1994 waard er keazen ta bûtenlânsk lid fan 'e Russyske Akademy fan Wittenskippen.

Lorius stoar yn de âldens fan 91 jier.

## Prizen
* Vernadskymedalje fan de EU, 2006 http://www.copernicus.org/EGU/awards/medallists/_2006/vladimir_ivanovich_vernadsky.html
* Médaille d’or du CNRS, 2002
* Balzan-priis 2001 foar klimatology
* Humbold-priis, 1989
* Belgica Medal, 1989
* Italgas-priis, 1994
* Tyler Prize for Environmental Achievement, 1996
* Offisier fan it Légion d'honneur, 1998
* Bower Award and Prize for Achievement in Science, 2017
* Yn 2023 waard in asteroïde nei him neamd: (35621) Lorius

## Keppelings om utens
*  Biografy
*   Claude Lorius International Balzan Prize Foundation
Klassikus

In **klassikus** (froulike foarm: **klassika**) is immen dy't mei súkses de oplieding klassike talen (oftewol Gryksk en Latyn) oan in universiteit of oar ynstitút foar heger ûnderwiis foltôge hat. De measte klassisy mei in fakynhâldlike baan winne wurksum yn it fuortset ûnderwiis (oan in gymnasium) of yn it akademysk ûnderwiis. In lytsere groep klassisy is as ûndersiker ferbûn oan in wittenskiplike ynstelling of is foltiids yn 't spier as oersetter.
Slach by Preston

* Slach by Preston (1648), in militêr treffen yn 1648, by Preston, yn it Ingelske greefskip Lancashire, ûnder de Ingelske Boargeroarloch
* Slach by Preston (1715), in militêr treffen yn 1715, by Preston, yn it Ingelske greefskip Lancashire, ûnder de Jakobityske Opstân fan 1715
* Slach by Prestonpans, ek wol bekend as de Slach by Preston, in militêr treffen yn 1745, by Prestonpans, yn 'e neite fan 'e Skotske haadstêd Edinburch, ûnder de Jakobityske Opstân fan 1745
Slach by Falkirk

* Slach by Falkirk (1298), in militêr treffen ûnder de Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen, yn 1298
* Slach by Falkirk (1746), in militêr treffen ûnder de Jakobityske Opstân fan 1745, yn jannewaris 1746, ek wol bekend as de Slach op Falkirk Muir
Gay-for-pay

***Gay-for-pay*** is in term út it Ingelsk dêr't akteurs en aktrises, pornostjerren of sekswurkers mei oantsjut wurde dy't heteroseksueel binne fan seksuële oriïntaasje, mar dy't har betelje litte om te bearen as soene se homoseksueel of lesbysk wêze. Dizze beneaming kin ek fan tapassing wêze op útoefeners fan oare beroppen en sels op bedriuwen dy't it homoseksuële diel fan 'e merk besykje oan te sprekken.
Jornemastate

**Jornemastate** is in pleats oan de súdkant fan Eagum. Efter de pleats stie Wynmotor Eagum. Nei alle gedachten wenne de Famylje Fonda yn de 17e iuw op Jornemastate.
Fort Oranje (Nij-Nederlân)

**Fort Oranje** (*Fort Oranije*) jildt as it earste permaninte Nederlânske fort fan Nij-Nederlân. It waard yn 1624 boud nei't it eardere Fort Nassau likernôch 1617 opjûn wie. Fort Oranje lei op de westigge fan de Noardrivier. It fort waard brûkt foar bonthannelspost. By it fort ûntstie yn 1647 Beverwyk, wat letter Albany waard. Doe't de Ingesken it fort oernamen waard it Fort Albany. Yn 1676 waard lykwols in nij fort boud: Fort Frearik. Dêrmei waard Fort Oranje ferlitten.
Fort Oranje

yn Nederlân:
*Fort Oranje (Willemstêd)
*Fort Oranje (Retranchement)
*Fort Oranje (Woerden)

op de Antillen:
* It Fort Oranje op Bonêre.
* It Fort Oranje yn Oranjestêd (Sint-Eustasius).
yn de Feriene Steaten:
* It eardere Fort Oranje yn Nij-Nederlân.
yn Brazilië:
*Fort Oranje (Nieuw-Holland)
yn Yndoneezje:
*Fort Oranje (Selebes)
*Fort Oranje (Ternate)
yn Afrika:
*Fort Oranje (Gorée)
*Fort Oranje (Goudkust)
Fort Oranje (Bonêre)

**Fort Oranje** is in lyts fort yn it sintrum fan Kralendijk, de haadstêd fan it eilân Bonêre yn Karibysk Nederlân. It fort hat fjouwer antike kanonnen

## Skiednis
Fort Oranje waard yn 1639 boud fanwege de West-Yndyske Kompanjy. Oant 1837 wie it fort offisjeel in ferdigeningswurk.

Yn 1932 waard in stiennen toer oan it fort boud, de ferfanger fan in earder houten eksemplaar.

Yn de tweintichste iuw hat it fort ferskate funksjes hân, ûnder oaren de brânwacht en de plysje hawwe it gebou brûkt. Tsjintwurdich húsmannet it Iepenbier Ministearje dêr.
Westyndyske Kompanjy

De **Westyndyske Kompanjy**, (offisjeel: *Geoctroyeerde West-Indische Compagnie* of *West-Indische Compagnie*), meast yn 't koart **WIC** neamd, wie fan 1621 oant 1792 in Nederlânsk bedriuw mei in korporative struktuer, mar de aparte leden koene net oanspraaklik steld wurden foar de bsluten fan it bestjoer. Ien fan de oprjochters wie Willem Usselincx (1567-1647?).

Yn de 17e en 18e iuw hie de WIC it steatsmonopoly op de hannel en skipfeart op West-Afrika besuden de kreeftskearkring, op Amearika en alle eilannen tusken Newfoundland en Strjitte Magelhaan. It hannelsgebiet lei tusken twa meridianen: de westgrins wie de meridiaan troch de eastpunt fan Nij-Guinea en de eastgrins waard foarme troch de meridiaan fan Kaap de Goede Hope. De hannel op West-Afrika, de Karaïben en Noard- en Súd-Amearika wie it wichtichst.

De kompanjy hie ek as doel de posysje fan Spanje en Portegal yn Afrika en Súd-Amearike te ferswakjen. De WIC krige fan de Steaten-Generaal fan de Nederlannen it foech de oarloch mei Spanje út te wreidzjen nei see.