open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marije-Himelfeartkatedraal (Omsk)

De **Katedraal fan 'e Himelfeart fan 'e Hillige Jongfaam Marije** (Russysk: Собор Успения Пресвятой Богородицы; *Sobor Uspenija Presvjatoi Bogoroditsy*), ek: **Uspenski-katedraal**, is in Russysk-otterdokse tsjerke yn 'e Sibearyske stêd Omsk, Ruslân.

## Skiednis

De earste stien foar ien fan 'e grutste tsjerken fan Sibearje waard yn 1891 lein troch tsarevitsj Nikolaas. It ûntwerp wie ôfkomstich fan Ernest Würrich, in arsjitekt út Sint-Petersburch, dy't him ynspirearje liet troch de Tsjerke fan de Ferlosser op it Bloed. Nettsjinsteande dat hie de katedraal in hiel eigen karakter en waard der by de bou wol 30 ûngelikense kleuren stien brûkt. De katedraal kaam op in grut plein te stean en oan 'e klokketoer slute in tsjerke mei fiif koepels oan, wêrfan ien foarse hege sintrale koepel. Op 9 septimber 1898 waard de katedraal troch de earste biskop fan it nij oprjochte bisdom Omsk ynwijd. 

## Nei de Oktoberrevolúsje
Nei de revolúsje begûn de ferfolging fan religy yn it lân. Mei it Dekreet fan de Skieding fan Tsjerke en Steat en Underwiis fan de Tsjerke (Russysk: Декрет об отделении церкви от государства и школы от церкви) waard it fûnemint lein foar in ateïstysk lân. Ek yn Omsk ûntkaam de Tsjerke net oan ferfolging, leauwenden waarden ferhindere de katedraal binnen te gean en prysters waarden arrestearre, nei't hja in prosesje organisearren. Foar koarte tiid wie de tsjerke wer frij doe't yn 1919 it leger fan 'e Witen Omsk feroveren, mar nei't de bolsjewiken Omsk wer ynnamen waard aartsbiskop Silvester fermoarde en de katedraal oerdroegen oan fernijers, dy't loyaal wiene oan 'e Sovjets. Yn 1923 waard de tsjerke definityf sletten en it gebou bleau no foar lange tiid leech stean. De katedraal waard yn 1933 fan weardefol materjaal plondere en nei't bliken die dat de akûstyk fan 'e katedraal net tarikkend wie om it yn in operagebou te feroarjen, foel yn 1935 it beslút om it gebou op te blazen. It frijkommen boumaterjaal soe wer brûkt wurde foar de bou fan it regionale Folkskommisariaat fan Ynlânske Saken, mar nei it opblazen fan de katedraal die bliken dat de stiennen net mear geskikt wiene foar wergebrûk. De fûneminten fan 'e tsjerke waarden letter brûkt om dêr in fiver yn oan te lizzen.

## De rekonstruksje

Op it plak fan de yn 1935 ferwoastge katedraal waard yn 1999 in krús delset. Yn 2005 waard it beslút nommen om de katedraal wer op te bouwen. Fuort dêrnei begûn it útgraven fan 'e fûneminten. By it wurk ûntdutsen argeologen yn in net bekende romte ûnder de grûn by tafal it oerskot fan 'e fermoarde aartsbiskop. De bou fan de rekonstruksje fan 'e tsjerke sette yn 2006 útein. 

Op 15 july 2007 wie it safier dat de foltôge katedraal ynwijd wurde koe en it middelpunt wie fan in grut feest mei fjoerwurk. In moanne letter waard besletten it plein by de tsjerke om te neamen yn it Katedraalplein. 

De reliken fan 'e fermoarde en yn 1998 troch it Moskouse Patriargaat hillich ferklearre aartsbiskop Silvester waarden yn 2009 yn in skryn yn 'e katedraal byset.

## Keppeling om utens
* Side fan de katedraal

## Referinsje
*  Ensyklopedy oer de otterdokske lear en de skiednis fan de Otterdokske Tsjerke
Katedraal fan de Berte fan de Hear (Novokûznjetsk)

De **Katedraal fan 'e Berte fan 'e Hear** (Russysk: Собор Рождества Христова) yn 'e súd-Sibearyske stêd Novokûznetsk, Ruslân, is in otterdokse tsjerke dy't boud waard ta oantinken fan e 67 mynarbeiders dy't by in mynramp yn 1997 omkamen.

## Skiednis
Op 2 septimber 1997 fûn yn 'e oblast Kemerevo yn 'e Zirjanovsk-myn in eksploazje fan metaangas plak. By dy ramp kamen 67 minksen om. De doedestiidske premier Viktor Tsjernomyrdin ûnthiet de famyljes te helpen en jild beskikber te stellen foar de bou fan in otterdokse tsjerke ta neitins fan 'e slachtoffers. Yn oerlis mei de regionale, gemeentlike en religieuze autoriteiten waard it beslút nommen it momumint op lange termyn te kombinearjen mei it seminaarje fan Novokûznjetsk.  

Yn it begjin fan it jier 2001 waard begûn mei de bou, mar nei 11 moannen moast it wurk dellein wurde fanwegen brek oan jild. Yn 2008 naam de gûverneur fan Kemerevo, Aman Tûlejev, it inisjatyf om yn it ramt fan in oerienkomst mei de nije biskop it projekt wer op te pakken. Op 19 augustus 2010, op it otterdokse feest fan 'e Transfiguraasje fan 'e Hear, waarden de acht fergulde koepels mei de krusen konsekrearre en te plak set. It type fan 'e grutte koepel is fan 'e haadkoepel fan 'e Ferlosserkatedraal yn Moskou. Yn 'e klokketoer kamen njoggen klokken te hingjen, dy't yn 'e Oeral getten binne.

Tagelyk mei it lizzen fan 'e earste stien foar in bygebou fan it monumint, waard yn april 2011 ek úteinset mei it beskilderjen fan 'e tsjerke mei fresko's en it oanbringen fan moazaïken fan Sergius fan Radonezj en Sint-Barbara. De fiif ferdjippings tellende ikonostaze besit mear as 120 ikoanen. Yn 'e tsjerke binne de 15.500 nammen fan alle slachtoffers yn 'e Kûsbass sûnt 1920 oanbrocht.

Yn 2012 fûn der foar it earst in tsjinst yn 'e tsjerke plak. Op 25 augustus 2013 waard de tsjerke troch Kirill, de patriarch fan Moskou en hiel Ruslân, mei de rite fan 'e grutte konsekraasje ynwijd. 

De katedraal jout plak oan likernôch 2.500 leauwenden en is de grutste katedraal fan it aartsbisdom Kûsbass.

## Keppeling om utens
* Side fan de katedraal
Thelma Todd

**Thelma Todd** (Lawrence (Massachusetts), 29 july 1905 - Los Angeles (Kalifornje), 16 desimber 1935) wie in Amerikaansk aktrise.

## Karriêre
Todd koe goed leare en woe ynearsten learares wurde, mar nei't se meidien hie oan skientmewedstriden en yn 1925 de titel "Miss Massachusetts" wûn, waard se bekend. Rillegau dêrnei krige se rollen yn films.

Yn de stomme film gie it fral om har uterlik. Har rollen wiene te lyts om te bewizen dat se ek goed aktearje koe. De kâns om dat sjen te litten krige hja doe't Hal Roach har in kontrakt joech by de opkomst fan de lûdsfilm. Se spile doe neist grutte stjerren lykas Harry Langdon, Charley Chase en Laurel en Hardy yn films. Ek krige se de haadrol yn in rige koartswilige films mei ZaSu Pitts en Patsy Kelly.

Todd waard ien fan de bekendste komediënnes en wie no ek njonken ûnder oaren Wheeler & Woolsey, Buster Keaton, Joe E. Brown en The Marx Brothers te sjen. Se liet lykwols sjen dat se ek goed wie yn it drama en krige positive kritiken foar har rol yn *The Maltese Falcon* (1931). Se hie in soad súkses as aktrise en spile yn mear as 130 films.

## De ein
Thelma Todd stoar yn de âldens fan 29 jier. Op 16 desimber 1935 waard hja dea fûn yn in auto yn de garaazje fan aktrise Jewel Carmen. De offisjele reden fan har dea wie koalmonoksidefergiftiging. 

De nacht foar har dea wie se op in feest fan Stanley Lupino. Dêr krige se spul mei har eks-man Pat DeCicco dy't yn it ferline al froulju slein hie. Hy soe Todd ek deadien hawwe. Freonen seine lykwols dat se de hiele jûn fleurich wie en dat se harsels faaks te koart dien hie.

De plysje fan Los Angeles sei dat har dea in ûngemak wie, mar ek har eardere freon Roland West bleau fertocht. Hy soe har opsluten hawwe yn de garaazje. In oare teory wie dat Todd de motor oan stean liet om harsels waarm te hâlden en dat se doe yn 'e sliep fallen wie.

Der waard ek grute dat gangster Lucky Luciano har fermoarde hat nei't er Todd frege hie oft er yllegale aktiviteiten yn har klup útfiere mocht. Todd gie der net op yn hy soe dêrom wraak naam hawwe wolle. Hoewol't der gjin bewiis is dat Luciano dy nacht yn Los Angeles wie, tochten in soad minsken dat hy de dieder wie.

## Filmografy (kar-út)
*1928:*[[The Noose]]*
*1929:*[[Unaccustomed As We Are]]*
*1930:*[[Another Fine Mess]]*
*1931:*[[No Limit (film)|No Limit]]*
*1931:*[[Chickens Come Home]]*
*1931:*[[The Maltese Falcon (1931)|The Maltese Falcon]]*
*1931:*[[Monkey Business (1931)|Monkey Business]]*
*1931:*[[On the Loose]]*
*1932:*[[Horse Feathers]]*
*1932:*[[Speak Easily]]*
*1932:*[[Call Her Savage]]*
*1933:*[[The Devil's Brother]]*
*1933:*[[Counsellor at Law]]*
*1934:*[[Palooka]]*
*1936:*[[The Bohemian Girl]]*

## Keppelings om utens
*  Thelma Todd yn de IMDb
*  Thelma Todd by allmovie.com
*  "A Mystery Revisited" *Los Angeles Times*, 29 maaie 2002
Tennessee Ernie Ford

**Tennessee Ernie Ford**, berne as **Ernest Jennings Ford** (Bristol, 13 febrewaris 1919 - Reston, 17 oktober 1991) wie in Amerikaansk sjonger en akteur.

Hy song fral Country & Western, Pop- en Gospelmuzyk.

It bekendst is Tennessee Ernie Ford fan syn coverferzje fan it sosjaal-kritysk liet *Sixteen Tons* (fan Merle Travis 1917-1983). Ut reden fan syn nije populariteit krige Ford in eigen telefyzjeshow, *The Tennessee Ernie Ford Show*, dy't fan 1956 oant 1961 rûn. Teffens wie er presintator fan telefyzjeprogramma *College of Musical Knowledge* en spile er yn de searje de *[[I Love Lucy]]*.

Yn de jierren 50 hat Tennessee mear as 50 singles útjûn. Yn 1990 waard er opnaam yn de Country Music Hall of Fame en yn 1994 in de Gospel Music Hall of Fame.

## ''Sixteen Tons''
:*You load sixteen tons and what do you get*
:*Another day older and deeper in debt*
:*St. Peter don't you call me 'cause I can't go*
:*I owe my soul to the company store.*

*Sixteen Tons* stie 10 wiken op nûmer 1 yn de *Country-Charts* en 8 wiken nûmer 1 yn de Pop-Hitparade. De single hold it 22 wiken yn de hitparades út. 

## Diskografy (albums)
In kar út syn wurk. Der is gjin folsleine diskografy ta foldwaan.
 
* 1953 - *Backwoods, Boogie & Blues*
* 1955 - *Tennessee Ernie Ford & Kay Starr*
* 1956 - *This Lusty Land*
* 1956 - *Tales Of Davy Crockett*
* 1956 - *Hymns*
* 1957 - *Spirituals*
* 1957 - *Ol' Rockin' Ern*
* 1957 - *Nearer The Cross*
* 1958 - *The Star Carol*
* 1959 - *Gather 'Round*
* 1959 - *A Friend We Have*
* 1960 - *Sing A Hymn With Me*
* 1960 - *Sing A Spiritual With Me*
* 1960 - *Come To The Fair*
* 1961 - *Tennessee Ernie Ford Sings Civil War*
* 1961 - *Ernie Looks At Love*
* 1961 - *Hymns At Home*
* 1962 - *I Love To Tell The Story*
* 1963 - *Long, Long Ago*
* 1963 - *We Gather Together*
* 1964 - *Great Gospel Songs*
* 1964 - *Tennessee Ernie Ford Sings The World's Best Loved Hymns*
* 1965 - *Let Me Walk With Thee*
* 1966 - *Wonderful Peace*
* 1966 - *God Lives*
* 1967 - *Faith Of Our Fathers*
* 1968 - *O Come All Ye Faithful*
* 1969 - *Holy, Holy, Holy*
* 1970 - *America The Beautiful*
* 1972 - *Mr. Words And Music*

## Keppelings om utens
* Offisjeel webstee Tennessee Ernie Ford
* Tennessee Ernie Ford op hillbilly-music.com
Opstanningskatedraal (Starotsjerkasskaja)

De **Opstanningskatedraal** (Russysk: Воскресенский собор) is in otterdokse katedraal yn Starotsjerkasskaja (Rostov oblast), Ruslân. It is de earste stiennen katedraal oan 'de Don en it wie oant 1805 de haadtsjerke fan 'e Donkozakken.

## Skiednis
De katedraal waard yn 1650 stifte. Dat wie doe in houten bouwurk en om't de tsjerke dêrnei oant twa kear ôfbaarnde, waard yn 'e jierren 1706-1719 in nije stiennen tsjerke boud yn 'e styl fan de Oekraynske barok. Dat wie opmerklik om't Peter de Grutte yn dy tiid per dekreet de bou fan stiennen gebouwen oeral ferbean hie, útsein yn 'e nije haadstêd Sint-Petersburch. Om politike redenen droech tsaar Peter lykwols sels mei jild by oan 'e bou fan 'e katedraal en it sizzen is dat de tsaar ek noch persoanlik oan 'e bou mei wurke hat troch in pear bakstiennen te pleisterjen. Foar de bou fan 'e katedraal op sompige grûn hie de tsaar faklju út Moskou stjoerd. 

## Beskriuwing

De tsjerke waard boud troch in ûnbekende arsjitekt. Yn 'e katedraal stiet in opmerklike ikonostaze fan 19 by 23 meter mei 149 ikoanen út it midden fan 'e 18e iuw. Fan 'e grutte kroanluchter mei in gewicht fan mear as 550 kg wurdt sein dat it yn 1643 troch de Kozakken út de Jehannes de Dopertsjerke fan Azov meinommen waard, nei't hja de fêsting oan 'e Ottomanen moasten ôfstean. 

Op 'e flier foar it alter leit in izeren plaat ta neitins oan 'e besite oan 'e katedraal fan tsaar Aleksander I, grutfoarst Michael Pavlovitsj en Nikolaas Aleksandrovitsj. 

By de tsjerke stiet in frijsteande klokketoer. Foarhinne waard op 'e earste en twadde ferdjipping fan 'e klokketoer yn 'e jierren 1744-1857 it militêre argyf fan 'e Kozakken bewarre. It ûnderste diel fan 'e tusken 1725 en 1730 boude klokketoer hat ea as finzenis tsjinst dien.
Saint Peter Port

**Saint Peter Port** (*St Pierre Port*) is de haadstêd fan it eilân Guernsey.
It plak leit oan de eastkust fan it eilân en hat sa'n 18.600 ynwenners.

## Haven
De haven fan St. Peter Port is in tijhaven, dy't allinne by heechwetter oandien wurde kin. Njonken in stik as wat fiskkotters herberget de haven in soad sylboaten fan rekreänten en lju dy't lange seereizen meitsje. Cruiseskippen ankerje op de ree foar de haven.

## Strânen
De strânen fan St. Peter Port binne Part of Belle Greve Bay, Havelet Bay, Soldiers Bay en Part of Fermain Bay.

## It besjen wurdich
* De **haven**
* **Cornet Castle**, in fort dat sûnt de 13e iuw de yngong fan de haven bewekket.
* **Royal Court House**, sit fan de oerheid.
* **Hauteville House**, it hûs fan Victor Hugo ûnder syn ballingskip.
* **Victoria toren**, boud ta eare fan in besite fan keninginne Fiktoaria.
* **Liberation monument**, in graniten monolyt dy't yn 1995 oprjochte waard ta oantins fan de befrijding fan Guernsey nei de Twadde Wrâldoarloch.
* **Albion House**
* **Priaulx Library**
* De **Town Church**, in tsjerke yn it sintrum.
* Noch seis oare tsjerken.
* De stânbylden fan Victor Hugo en keninginne Fiktoaria.

## Galery

Liberation monument St Peter Port Guernsey.jpg|Befrijdingsmonumint
Victoria Tower top St Peter Port Guernsey.jpg|Fiktoariatoer
Elizabeth College Guernsey.jpg|Elizabeth Kolleezje
Victor Hugo statue Guernsey.jpg|Stânbyld fan Victor Hugo
Hauteville House Victor Hugo in Guernsey.jpg|It hûs fan Victor Hugo
Kristus-Ferlosserkatedraal (Kaliningrad)

De **Kristus-Ferlosserkatedraal** (Russysk: Храм Христа Спасителя; *Chram Christa Spasitelja*) is mei 73 meter it heechste bouwurk fan 'e Russyske stêd Kaliningrad en tagelyk de grutste tsjerke fan 'e oblast Kaliningrad. Sûnt 31 maart 2009 is it ek de haadtsjerke fan it otterdokse bisdom Kaliningrad.

## Skiednis fan 'e otterdoksy yn it eardere Prusen
Healwei de 17e iuw ûntstie troch flechtlingen út de Poalsk-Litouwske Uny in earste otterdokse mienskip yn it hartochdom Prusen. Yn 'e rin fan 'e twadde helte fan 'e selde iuw kamen der yn ferskate East-Prusyske stêden otterdokse mienskippen en yn 1680 hat der yn it doetiidske Königsberg in otterdokse tsjerke stien. Doe't yn 1758 yn 'e Sânjierrige Kriich Russyske troepen Königsberg binnen teagen, wiene der al meardere otterdokse tsjerken yn East-Prusen. Mei de ûndertekening fan 'e Frede fan Sint-Petersburch kaam op 5 maaie 1762 in ein oan 'e Sânjierrige Kriich en oan 'e Russyske oanwêzigens yn East-Prusen. Mei waarden ek de otterdokse kongregaasjes ûntbûn. Oant 1945 bleau it hjoeddeiske gebiet fan Kaliningrad in diel fan East-Prusen, dat by Dútslân hearde.

## It oplibjen fan de Otterdokske Tsjerke yn Kaliningrad
Op 25 febrewaris 1985, yn in tiid dat fan 'e antyreligieuze Sovjet-polityk de skerpste kanten ôf wiene, karde de ried fan Kaliningrad it beslút goed om in otterdokse mienskip yn Kaliningrad te registrearjen, dat folge waard troch de tastimming fan hegere oerheden. De mienskip krige in boufal fan 'e eardere Luterske Tsjerke fan Juditten yn 'e bûtenwiken fan Kaliningrad tawiisd foar it fieren fan 'e earetsjinst, dy't yn seis moannen tiid troch de mienskip ferboud waard ta de hjoeddeiske Nikolaastsjerke. De nije parochy foel doe noch ûnder it bisdom Smolensk. De Otterdokse Tsjerke libbe op en it tal otterdokse mienskippen groeide sa hurd, dat bouwurken lykas âlde skoallen of pakhûzen no geskikt wurde moasten om as otterdokse tsjerke te tsjinjen.

It bisdom Kaliningrad waard op 31 maart 2009 troch opdieling fan it eardere bisdom Smolensk en Kaliningrad oprjochte. Op it stuit fan 'e opsplitsing bestie it nije bisdom Kaliningrad út fjouwer dekenaten en 75 parochy's.
 
## De bou fan de katedraal

De ynwenners fan 'e stêd joegen per referindum yn 1995 tastimming foar de bou fan in tsjerke op it Oerwinningsplein. De earste stien waard op 23 juny 1996 troch de doedestiidske presidint Boris Jeltsin lein. It bouwurk bestiet út in boppetsjerke en dêr ûnder in lytsere gebedsromte. De ynwijing fan 'e boppetsjerke ta eare fan 'e Opstanning fan Jezus Kristus fûn yn it bywêzen fan Vladimir Pûtin en patriarch Aleksius II yn it ramt fan it jubileum fan 'e oblast Kaliningrad op 23 juny 1996 plak. De ûndertsjerke waard op 27 septimber 2007 troch de metropolyt fan it bisdom Smolensk en Kaliningrad en de lettere patriarch Kirill I ynwijd.

De katedraal is 73 meter heech, 31 meter lang en like breed en jout plak oan 3.000 minsken.   

By de katedraal waard yn 2010 de lytsere Tsjerke fan de Hilligen Peter en Fevronia boud. Dy tsjerke, ek in ûntwerp fan Oleg Kopylov, hat twa koepels en is fierder yn 'e selde styl holden.
Saône

De **Saône** is in 480 km lange rivier yn it easten fan Frankryk, dy't yn de Fogezen ûntspringt en yn Lyon yn de Rône útrint. It ôfwetteringsgebiet beslacht 29.950 km².

## Sydrivieren
* Ognon
* Tille
* Ouche
* Doubs
* Brevenne
* Reyssouze


Saonebron.jpg|thumb|Boarne fan de Saône yn Vioménil
File:200606 - Pont de la Saône à Tournus.JPG|Brêge oer de Saône by Tournus
File:View over the Saône, Lyon.jpg|De Saône yn Lyon
Katedraal fan de Berte fan de Hear (Starodûb)

De **Katedraal fan 'e Berte fan 'e Hear** (Russysk: Собор Рождества Христова; *Sobor Rozjdestva Christova*), ek: **Kozakkekatedraal**, is in tsjerke yn 'e west-Russyske stêd Starodûb yn 'e oblast Brjansk. De tsjerke heart by it bisdom Klintsovsky fan it aartsbisdom Brjansk.  

De trijekoepelige tsjerke waard yn 1677 yn 'e styl fan 'e Oekraynske barok boud, nei't in eardere houten tsjerke út 1617 ôfbaarnde. De tsjerke waard boud fan bakstien en letter bepleistere. Sûnt it begjin fan 'e 18e iuw wie it de katedraal fan it yn Starodûb legere kozakkerezjimint. 

It is ien fan 'e bêste foarbylden fan 'e Oekraynske barok yn it hjoeddeiske Ruslân. 

Yn 'e Sovjet-tiid waard de tsjerke sletten en brûkt om guod yn op te slaan. Yn 'e jierren 1990 waard de tsjerke wer iepensteld foar tsjerketsjinsten. Njonken de tsjerke waard doe in lytse frijsteande klokketoer boud. 

De koepels fan 'e tsjerke krigen yn 'e simmer fan 2013 in goudkleurige dakbedekking ynstee fan 'e griiskleurige dakbedekking. Ek krigen de lantearnen op 'e koepels nije gouden otterdokse krusen.

## Keppeling om utens
*  Side aartsbisdom Brjansk
Trije-ienheidskatedraal (Brjansk)

De **Katedraal fan 'e Hillige Trij-ienheid** (Russysk: Собор Троицы Живоначальной) is in Russysk-otterdokse tsjerke yn 'e Russyske stêd Brjansk. De katedraal is de grutste tsjerke fan it bisdom Brjansk.

## De âlde katedraal

De oarspronklike katedraal wie in tsjerke út 'e ein fan 'e 19e iuw. Nei de Oktoberrevolúsje waard de tsjerke al yn 1924 sletten fanwegen de "foar de sûnens skealike konsintraasje fan kontrarevolúsjonêre eleminten". It gebou krige dêrnei ferskate funksjes, mar waard yn 'e Twadde Wrâldkriich slim skansearre en neitiid net wer restaurearre.  

By in nije anty-religieuze kampanje yn it lân waard de eardere katedraal, alteast wat der fan oer wie, op 20 july 1968 opblaasd. Foar it ferwoastgjen fan de katedraal moasten de ynwenners fan 'e omlizzende bebouwing evakuearre wurde. Noch op it lêst besochten ynwenners mei in telegram de autoriteiten te beweegjen de katedraal net te ferneatigjen, mar de autoriteiten bewearden letter dat hja it telegram pas krigen, doe't de katedraal al yn pún lei. De heuvel dêr't de katedraal op stie waard dêrnei mei de grûn lyk makke en yn 'e jierren 1980 waard dêr in konsertseal boud. 

Ta neitins fan 'e ferwoastge katedraal waard by it konsertgebou yn 2002 in houten Marijekapel boud.

## De nije katedraal
Ear't mei de nijbou fan in nije katedraal útein set waard, die de Opstanningstsjerke tsjinst as katedraal. Dy tsjerke wie yn 'e jierren 1930 sletten, mar yn 'e tiid fan é Dútske besetting op 'e nij iepene en dast bleau dêrnei sa.

Mei de bou fan 'e hjoeddeiske katedraal waard yn 2006 begûn. Yn 2009 waard de earste Godlike Liturgy yn 'e benedentsjerke fierd en op 24 maaie 2012, op it feest fan de Himelfeart en de dei fan 'e hilligen Syril en Methodius (de nammedei fan patriarch Kirill), fûn ûnder lieding fan biskop Aleksander de earste fiering fan 'e Godlike Liturgy yn 'e boppetsjerke plak. Op 1 july 2012 folge de rite fan 'e grutte konsekraasje troch patriarch Kirill I. 

By de tsjerke heart ek noch de 80 meter hege frijsteande klokketoer.

## Keppeling om utens
* Side fan de katedraal
Distrikt

In **distrikt**, fan it Latynske *districtus* (fan *distringere*, "útinoar lûke"), fia it Aldfrânske *district*, is in ûnbeskaat soarte fan ûnderferdieling fan in geografysk gebiet. Hoewol't distrikten oer it algemien net ûnbidige grut binne, en sadwaande meastal lytser as in regio of provinsje, komt it ek foar dat distrikten grutter binne en mear as ien provinsje bestrike. Meastal, lykwols beslane se earder ien of mear gemeenten. Foarbylden fan distrikten binne kiesdistrikten, postale distrikten en skoaldistrikten. Guon lannen hawwe in bestjoerslaach dy't út gebieten bestiet dy't wier oantsjut wurde as distrikten, lykas Afganistan, Banglades en Hongarije. Yn Dútslân soene de *[[Kreis]]en* oerset wurde kinne as distrikten. Yn Belgje binne gruttere stêden, lykas Antwerpen, opdield yn bestjoerlike distrikten, dy't yn Nederlân dielgemeenten neamd wurde soene. Ek komt it foar dat lannen ien federaal distrikt hawwe, dêr't de federale haadstêd yn leit, en dat net ta ien fan 'e yn meardere of mindere mjitte autonome dielsteaten heart. Dat is bygelyks sa yn it gefal fan 'e Feriene Steaten (it Distrikt Kolumbia), Austraalje (it Australysk Haadstedsk Territoarium), Meksiko (it *[[Distrito Federal de México]]*) en Brazylje (*[[Distrito Federal (Brazylje)|Distrito Federal]]*).
Haadrol

In **haadrol** is de rol fan it personaazje dat de grutste bydrage leveret oan 'e plot yn in wurk fan fiksje, lykas in mearke, koart ferhaal, stripferhaal, novelle, roman, toanielstik, musical, opera, operette, film, tekenfilm, tillefyzjesearje, fideospultsje of kompjûterspultsje. Sels beskate gedichten en reklamespotsjes omfetsje in haadrol. It tsjinstelde fan in haadrol is in byrol. In titelrol is faak ek de haadrol, lykas yn it toanielstik *[[Hamlet]]* of de tillefyzjesearje *[[Magnum, P.I.]]*, mar net altyd, lykas yn 'e roman *[[The Last of the Mohicans]]*.

As it poer om it personaazje giet, wurdt ek wol sprutsen fan in **haadpersoan**, in **haadpersonaazje** of in **haadfiguer**. Op it mêd fan it aktearjen neamt men de akteur dy't de haadrol hat, de **haadrolspiler** (froulike foarm: **haadrolspylster**). As der twa of mear haadrolspilers binne, neamt men dy inoars **tsjinspilers**. Yn 'e narratology wurdt almeast de oantsjutting protagonist brûkt om nei it haadpersonaazje te ferwizen. It komt faak foar dat der mear as ien haadrol yn in fiksjewurk sit. Sa hat men gauris in manlike en in froulike haadrol of protagonist, en ek komt it geregeldwei foar dat de haadrollen weilein binne foar in 'held' (de protagonist) en in 'smjunt' (de antagonist). 

In skaaimerk fan haadrollen is faak dat sokke personaazjes de measte tekst hawwe yn in fiksjewurk (útsein fansels yn stomme films). Mar dat giet lang net altyd op. Arnold Schwarzenegger (as cyborg yn *The Terminator*), Dustin Hoffman (as de autistyske Raymond yn *Rain Man*) en Rowan Atkinson (as de swijsume *Mr. Bean*) hawwe bygelyks krúsjale haadrollen út harren karriêre spile wêrby't se mar kwealk in stom wurd seine. De bêste fertolkings fan haadrollen wurde by in protte prizen op it mêd fan toaniel, film en tillefyzje bekroane mei oerwinnings yn 'e kategoryen 'bêste akteur' of 'bêste aktrise'. Dat is bygelyks sa by de Oscars, Emmys, Tonys, BAFTA's, Gouden Keallen, ensfh. 

## Sjoch ek
*byrol
*gastrol
*kameo
*titelrol
*weromkearende rol
Kategory (betsjuttingsside)

fan it Aldgrykske κατηγορία, *katēgoría* (in term foar in yndieling út 'e filosofy, mar letterlik: "beskuldiging"), fia it Latynske *categoria* en it Midfrânske *categorie*.

* kategory (yndieling), in ûnbeskaat ûnderdiel fan in klassifikaasjesysteem
* kategory (sosjology), in groep minsken mei inkele skaaimerken dy't itselde binne
* kategory (filosofy), in ûnderferdieling fan 'e klassifikaasje fan alle dingen op basis fan eigenskippen
* kategory (wiskunde), in klasse fan objekten mei deselde struktuer

## Sjoch ek
* kategorisaasje, in klassifikaasje yn 'e psychology op basis fan konsepten
Weromkearende rol

In **weromkearende rol** is de rol fan in personaazje dat foarkomt yn ferskate ôfleverings fan in tillefyzjesearje, mar dat net ien fan 'e haadrollen is. Sokke rollen wurde fertolke troch gastakteurs dy't net ta de fêste cast hearre. It ekwifalint fan in weromkearende rol dat mar yn ien ôflevering foarkomt, is in gastrol. Foarbylden fan weromkearende rollen binne de hippy Leo Chingkwake yn *That '70s Show* en Oz de wearwolf yn *[[Buffy the Vampire Slayer]]*.

Weromkearende rollen kinne twa of trije kear yn in tillefyzjesearje foarkomme (al of net yn opienfolgjende ôfleverings), mar se kinne ek yn tsien of mear ôfleverings foarkomme of in hiel tillefyzjeseizoen lang meidwaan. Dat lêste is fral mooglik yn langrinnende rigen, lykas soapsearjes. As in weromkearende rol goed foldocht, bgl. om't de gastakteur útsûnderlik goed mei de leden fan 'e fêste cast oer de wei kin en/of trochdat syn of har rol tige populêr is by de fans, kin it wêze dat in gastakteur (meastal oan it begjin fan it folgjende seizoen) yn 'e fêste cast opnommen wurdt. Dat barde bgl. mei psychiater Frasier Crane en postrinner Cliff Clavin yn 'e komeedzjesearje *Cheers*.

## Sjoch ek
*haadrol
*byrol
*gastrol
*kameo
Titelrol

In **titelrol** is de rol fan it personaazje dat yn 'e titel neamd wurdt fan in wurk fan fiksje, lykas in mearke, koart ferhaal, stripferhaal, novelle, roman, toanielstik, musical, opera, operette, film, tekenfilm, tillefyzjesearje, fideospultsje of kompjûterspultsje.

In titelrol is faak ek de haadrol, lykas yn toanielstikken as *[[Hamlet]]* en *[[John Gabriel Borkman]]*, romans as *[[Ivanhoe]]*, *[[Tess of the d'Urbervilles]]*, *[[Ethan of Athos]]* en *[[Harry Potter and the Philosopher's Stone]]*, films as *[[Quigley Down Under]]* en *[[Shakespeare in Love]]*, en tillefyzjesearjes as *[[Magnum, P.I.]]* en **. Dat is lykwols net altyd it gefal. Yn it mearke *[[Frou Holle]]*, it gedicht *[[The Raven]]* en romans as *[[The Last of the Mohicans]]*, *[[Le Petit Prince]]* en ''Kushiel's Dart'' is it personaazje dat yn 'e titel neamd wurdt nammentlik net de haadpersoan.

Soms hat in wurk fan fiksje mear as ien titelrol. Dat is bygelyks it gefal mei it mearke *[[Hâns en Grytsje]]*, in toanielstik as *[[Romeo en Julia]]*, in roman as *[[Gentleman Jole and the Red Queen]]* en in tillefyzjesearje as *[[The Dukes of Hazzard (telefyzjesearje)|The Dukes of Hazzard]]*.
Titel (namme)

In **titel** (fan *titulaire*, de eigenskipswurdlike foarm fan it Frânsk *titre*) of **opskrift** is de namme fan makke wurk, yn 'e regel op it mêd fan 'e literatuer, skiene keunsten, muzyk, film of tillefyzje, lykas in boek, ferhaal, haadstik, gedicht, spylfilm, tillefyzjeprogramma, fideo- of kompjûterspultsje, liet, album, of lykfol hokker oar publisearre wurk ek. Men brûkt in titel yn it foarste plak om in wurk mei te identifisearjen, mar men kin der ek in minimale gearfetting fan 'e ynhâld mei jaan en besykje om 'e belangstelling fan sjoggers en mooglike keapers te wekjen. Fierders is it mooglik om it wurk mei de titel drekt al yn in beskate kontekst te pleatsen; sa tinkt tsjintwurdich bygelyks eltsenien by in titel dêr't it wurd *Star* diel fan útmakket, oan science fiction (*[[Star Trek]]*, *[[Star Wars]]*, ensfh.).

Titels wurde yn 'e regel keazen troch de makker (auteur, keunstner, komponist of regisseur), hoewol't yn 'e literatuer faak de útjouwer meibeslist, en yn 'e film-, tillefyzje- en muzykyndustry de produsint. Salang't in wurk noch net ôf, of alteast net publisearre is, kin dernei ferwiisd wurde ûnder in foarriedige wurktitel. Sokke wurktitels kinne by de publikaasje oanholden wurde, mar meastal wurde se ferfongen troch in nije, folslein oare titel. Fral by films komt it foar dat der njonken de orizjinele titel ek noch in alternative, ynternasjonale titel yn in oare taal brûkt wurdt. As yn 'e titel de namme fan in personaazje út it wurk neamd wurdt, sprekt men fan de titelrol (dat hoecht net deselde te wêzen as de haadrol). Yn 'e útjouwerijbrâns is it wenst om 'e titel ôf te printsjen op 'e foarside fan in boek, mar ek op it skutblêd en yn 'e lingterjochting op 'e rêch fan 'e omslach. Op cd's en dvd's stiet de titel op 'e foarkant en op 'e rêch.

By guon wurken wurdt de (meastal koartere titel) oanfolle mei in (meastal langere en mear omskriuwende) ûndertitel. Titel en ûndertitel wurde dan faninoar skaat troch in dûbele punt (:) of in lizzend streekje (–), en yn it ferline ek wol troch it "of". In foarbyld is it boek: *Rites of Peace: The Fall of Napoleon and the Congress of Vienna*, fan 'e Britske histoarikus Adam Zamoyski. Dêrby is de titel *Rites of Peace* ("Fredesrituëlen"), dat net in protte oer de ynhâld fan it boek seit, mar dochs moai klinkt. De omskriuwing fan 'e ynhâld folget yn 'e ûndertitel: *The Fall of Napoleon and the Congress of Vienna* ("De Fal fan Napoleon en it Kongres fan Wenen), wat de lêzer ferteld dat it giet oer de ein fan it bewâld fan Napoleon Bonaparte en de fredesbesprekkings yn 'e Eastenrykske haadstêd Wenen oan 'e ein fan 'e Napoleontyske Oarloggen.
Oeuvre

In **oeuvre**, fan it Frânske *œuvre* ("wurk"), sels wer in ferbastering fan it Latynske *opus*, is it gehiel fan alle wurk dat in keunstner, skriuwer, komponist of regisseur by syn libben of yn in beskaat diel fan syn wurkpaad fuortbrocht hat. By in begjinnend keunstner, skriuwer, komponist of regisseur kin by definysje net sprutsen wurde fan in oeuvre, om't sa'nent noch gjin oeuvre opboud hat. Yn 'e strikte sin fan it wurd heart der eins in beskate gearhing yn it wurk fan in keunstner, ensfh. te sitten om fan in oeuvre sprekke te kinnen. Sadwaande is ek mooglik dat, sels as keunstners, ensfh. al in protte wurken makke hawwe, der dochs gjin wier oeuvre bestiet om't de gearhing ûntbrekt. In bredere oantsjutting dy't yn sa'n gefal wol brûkt wurde kin, is **repertoir** of **rippertwaar**, dat ek ferwize kin nei alle spile stikken fan in toanielselskip, of alle lieten fan in sjonger of band of koar. Foar in oeuvre wurdt gauris in **oeuvrepriis** takend, lykas yn Nederlân de Constantijn Huygens-priis foar literatuer of de Bert Haanstra Oeuvrepriis foar films. Dêrby wurdt dus net ien beskaat wurk, mar it hiele oeuvre bekroane.
Baan

* baan (wurk), in wurkplak
* baan (wei), in Romeinske strjitwei
** rydbaan, in ferkearsstripe fan in mearbaanswei
** startbaan, in ferhurde wei dy't bedoeld is foar fleantugen om op te stiigjen
** lâningsbaan, in ferhurde wei dy't bedoeld is foar fleantugen om te lânjen
** spoarbaan, in spoarwei
* baan (wedstryd), in trajekt bedoeld foar it hâlden fan in sportwedstryd of oar sportbarren
** atletykbaan, in spesjaal ferhurde trajekt foar it beoefenjen fan atletyk
** binnenbaan, in binnendoarsportbaan
** bûtenbaan, in bûtendoarsportbaan
** iisbaan, in stik beferzen wetter om op te reedriden
* baan (astronomy), it fêste trajekt fan in himellichem of keunstsatellyt om in (oar) himellichem hinne
* baan (projektyl), de rûte dy't in projektyl ôfleit
* baan (wiskunde), in wiskunde term út 'e groepeteory
* baan (senuwstelsel), de ferbining tusken twa dielen fan it senuwstelsel
* baan (moetingsplak), in moetingsplak yn 'e iepen loft (meast foar homo's), dêr't (ek) geregeldwei seksuële kontakten plakfine
* Baan (plak), in útbuorren by Dussen
* Baan (strjitte), in strjitte yn it sintrum fan Rotterdam
* Baan (bedriuw), in merk ERP-software
Armie Field

**Armie Field**, echte namme: **Armie Flores** (Cebu, 20 novimber 1981), is in Filipynsk-Amerikaansk glamour- en neakenmodel, dat ek gebrûk makket fan 'e artystenammen Goddess Armie en Armie JX. Hja sette yn 2011 útein mei har karriêre, en stiet benammen bekend om har grutte boarsten.

## Libben en karriêre
Armie Field waard yn 1981 berne yn 'e stêd Cebu, op it eilân mei deselde namme, yn 'e súdlike Filipinen. Nei't hja nei de Feriene Steaten ta emigrearre wie, sette hja yn oktober 2011 útein mei in wurkpaad as glamourmodel en neakenmodel. Sûnt hat se benammen foar de webside Actiongirls.com yn 't spier west. Se wurket fral mei de fotograaf Scottie JX, dy't sawol de eigner fan Actiongirls.com, as har ferloofde is.

Behalven mei (neaken)fotoreportaazjes is Field ek tige warber op 'e sosjale media, mei in eigen Facebookside, in fanside en in Facebookgroep foar de meast tawijde fans. Ek hat se in eigen YouTube-kanaal, dêr't se fideo's fan harsels op pleatst. Fierders fersoarget se privee-webcamshows en hat se in eigen bloch. Yn 2013 wie se te sjen yn 'e fideoklip *So Dope (They Wanna)* fan Tech N9ne.

## Lichemsskaaimerken
Armie Field is fan Aziatysk komôf, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.53&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 48&nbsp;kg, en kupmaat 34DDD, wêrfoar't se twaris in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hat. De lêste wie op 11 juny 2013 yn in priveeklinyk yn it Súdkalifornyske Newport Beach, doe't der ymplantaten fan 1.300&nbsp;cc by har ynbrocht waarden. Foartiid hie se ymplantaten fan 800&nbsp;cc. Nettsjinsteande geroften oer mear yngrepen op it mêd fan plastyske sjirurgy hâldt Field fol dat ôfsjoen fan har boarsten alles oan har lichem poer natoer is, gesicht en lippen ynbegrepen. Field hat behalven piercings troch har earlellen ek in nâlpiercing en ferskate tatoeaazjes.

## Keppelings om utens
* Armie Field har bloch
* Armie Field har eigen YouTube-kanaal
* Biografyske gegevens fan Armie Field op ''FreeOnes''
Gastrol

In **gastrol** is de rol fan in personaazje dat mar yn ien ôflevering fan in tillefyzjesearje foarkomt. Sokke rollen wurde ferfolle troch akteurs of aktrises dy't net ta de fêste cast hearre. In synonym foar 'gastrol' is **gastoptreden**, en immen dy't in gastrol fertolket, wurdt ek wol in **gastakteur** neamd. Faak giet it dêrby om in bekende akteur of aktrise. Gastrollen kinne faak tige wichtich wêze foar de plot fan in ôflevering út in searje, benammen by plysjesearjes, dêr't de dieder en tsjûgen of oare belutsenen fan in ûndersocht misdriuw altyd troch gastakteurs spile wurde. In gastrol dy't yn mear as ien ôflevering fan in searje foarkomt, hjit in weromkearende rol.

## Sjoch ek
*byrol
*haadrol
*kameo
*weromkearende rol
Byrol

In **byrol** is de rol fan in personaazje dat in beheinde bydrage leveret oan 'e plot yn in wurk fan fiksje, lykas in mearke, koart ferhaal, stripferhaal, novelle, roman, toanielstik, musical, opera, operette, film, tekenfilm, tillefyzjesearje, fideospultsje of kompjûterspultsje. Sels beskate gedichten en reklamespotsjes kinne in byrollen omfetsje. It tsjinstelde fan in byrol is in haadrol, wêrmei't ferwiisd wurdt nei de rol fan it wichtichste personaazje of ien fan 'e wichtichste personaazjes. Spesjale soarten byrollen binne de gastrol (in optreden yn in tillefyzjesearje foar ien kear), de weromkearende rol (in optreden yn in tillefyzjesearje foar mear as ien kear) en de kameorol (in tige lytse roltsje, meast yn films, dat lykwols fertolke wurdt troch in ferneamd akteur of aktrise).

As it poer om it personaazje giet, wurdt ek wol sprutsen fan in **bypersonaazje** of in **byfiguer**. Der binne grutte en lytse byrollen. Dy binne allegear wol deeglik fan belang foar it ferhaal, mei't se de haadrol op ûnmisbere wize ûnderstypje. Dat yn tsjinstelling ta figuranten, dy't poer eftergrûnfolling binne en foar it eigentlike ferhaal dat ferteld wurdt net echt ta de saak dogge. De bêste fertolkings fan byrollen wurde by in protte prizen op it mêd fan toaniel, film en tillefyzje bekroane mei oerwinnings yn 'e kategoryen 'bêste byrol fan in akteur' of 'bêste byrol fan in aktrise'. Dat is bygelyks sa by de Oscars, Emmys, Tonys, BAFTA's, ensfh. 

## Sjoch ek
*gastrol
*haadrol
*kameo
*weromkearende rol
Buorlju

**Buorlju** binne minsken dy't deunby inoar wenje. Soms wurdt as synonym foar 'buorlju' it wurd buorren brûkt, mar dat is in hollanistyske ynterferinsje op basis fan it Nederlânske *buren*, mei't 'buorren' yn it Frysk net "buorlju" betsjut, mar de wenkearn fan in doarp (yn tsjinstelling ta it omlizzende romtlike doarpsgebiet, de himrik).

As der gjin fierdere spesifisearring tafoege wurdt, giet it by 'buorlju' om 'e bewenners fan it hûs loft fan jins eigen hûs of rjochts fan jins eigen hûs of beide. Dêrby wurdt fan in **buorman** sprutsen as it om in man giet, en fan in **buorfrou** as it om in frou giet. De bern fan 'e buorlju binne de **buorjonge** en/of it **buorfamke**, en as der mear as ien is, wurde se soms ek wol allegear beflapt ûnder de beneaming **buorbern**. Sels de húsdieren fan 'e buorlju krije soms it foarheaksel 'buor-', lykas yn it gefal fan 'e buorkat.

De minsken dy't yn it hûs foar jin oer wenje, oan 'e oare kant fan 'e strjitte, binne de **oerbuorlju**. As in hûs mei de efterkant nei in oar hûs ta stiet, kin men ek **efterbuorlju** hawwe. En yn in flatgebou hat men **boppebuorlju**, dy't op itselde plak yn 'e flat mar in etaazje heger wenje, en **ûnderbuorlju**, dy't ek op itselde plak wenje, mar dan in ferdjipping leger.

Tusken buorlju bestiet tradisjoneel de saneamde buorreplicht, in plicht om jins buorlju te helpen, benammen yn gefal fan sykte, befalling of ferstjerren, mar by útwreiding ek by min waar of as der har (mank boeren) swierrichheden mei it feebeslach foardogge. De ûnderlinge ferhâldings tusken buorlju wurde beneamd mei de term **buorskip**.
Beboude kom

|
|-
|
|-
|}
De **beboude kom** is it troch de oerheid fêststelde gebiet fan stêds- of doarpsbebouwing. De râne fan 'e beboude kom wurdt oanjûn troch de pleatsing fan  blauwe ferkearsbuorden (spesifyk saneamde 'kombuorden') dêr't yn wite letters de plaknamme op fermeld stiet. As men út 'e beboude kom wei komt, wurdt de grins dêrfan oanjûn troch sa'n selde boerd mei in diagonale reade streek dertrochhinne.

De beboude kom falt by (lytsere) doarpen yn 'e regel gear mei de buorren. Hoewol't yn it deistich spraakgebrûk de termen 'doarp' en 'beboude kom' trochinoar brûkt wurde, is it eigentlike doarp eins folle grutter, mei't dêr ek it bûtengebiet (de himrik) ta heart. By grutte doarpen en stêden falle yndustrygebieten mei grutte hoeken bedriuwsbebouwing soms bûten de beboude kom. 

Binnen de beboude kom jilde op guon mêden oare regels as derbûten. Dêrby moat men yn it foarste plak tinke oan ferkearsregels, lykas de maksimumsnelheid. Dy is yn Jeropeesk Nederlân 50&nbsp;km/o as it net oars oanjûn stiet (wat gauris it gefal is); op Bonêre 40&nbsp;km/o, op Sint-Eustasius 30&nbsp;km/o en op Saba 20&nbsp;km/o. 

Fierders jilde ek foar wyldpisjen en it al of net oan 'e line hâlden fan 'e hûn by it útlitten binnen en bûten de beboude kom ferskillende regels. Boppedat mei men binnen de beboude kom yn 'e regel in leech perseel grûn keapje om der in hûs te setten, wylst dat bûten de beboude kom yn it algemien net (samar) kin. De strange regels dy't Nederlân datoangeande hat, binne yn Belgje ûnbekend, wat dêr laat hat ta in (yn Nederlânske eagen) rommelich en folboud bûtengebiet mei in protte lintbebouwing by de trochgeande wegen lâns.
Demografy

**Demografy**, fan it Aldgrykske δῆμος, *dēmos* ("folk") en -γράφω, *-graphō* ("skriuwen"), dus eins 'folksbeskriuwing', of ek wol **befolkingslear**, is de statistyske stúdzje fan befolkingen en befolkingsgroepen, wêrby't it yn 'e regel om minsken giet, hoewol't it yn prinsipe ek tapast wurde kin op dierlike, plantaardige of lykfol hokker oare populaasje fan libbene organismen. Dizze tûke fan 'e wittenskip kin ûnderbrocht wurde by de sosjology, hoewol't der beslist ek reitsflakken binne mei de antropology en de wiskunde. Immen dy't oan demografy docht, is in demograaf.

By de stúdzje fan demografy wurdt benammen ûndersyk dien nei de grutte, groei, struktuer en fersprieding fan befolkingen, en geografyske of tiidrelatearre feroarings yn befolkingen dy't feroarsake wurde troch berte, migraasje, ferâldering en ferstjerren. Troch op it mêd fan sokke saken nei ûntwikkelings út it ferline te sjen, kin de takomst mei ridlike wissichheid foarsein wurde. Sa kinne demografen bygelyks de minsklike befolkingsgrutte fan in beskaat lân of fan 'e hiele wrâld yn it jier 2100 foarsizze troch dernei te sjen hoe grut oft dy no is en de befolkingsûntwikkeling fan 'e lêste iuw of mear te bestudearjen. 

Sa'n demografyske analyze kin tapast wurde op in hiele maatskippij, mar ek op ûnderskate befolkingsgroepen dy't definiëarre wurde troch kritearia lykas nasjonaliteit, etnisiteit, kultuer, godstsjinst, âlderdom, geslacht, maatskiplike klasse, ekonomyske status, ûnderwiis, ensfh., of troch in kombinaasje fan sokke kritearia. Dêrby beheint de **formele demografy** him ta de stúdzje fan it mjitten fan 'e befolkingsprosessen, wylst it bredere wittenskiplike fjild fan 'e **sosjale demografy** ek de ûnderlinge ferhâldings tusken ekonomyske, maatskiplike, kulturele en biologyske prosessen analysearret dy't ynfloed útoefenje op in befolking.
Trije-ienheidskatedraal (Novosibirsk)

De **Katedraal fan 'e Hillige Trije-ienheid** (Russysk: Троице-Владимирский собор; *Troitse-Vladimirski sobor*) is in tsjerke yn 'e Russyske stêd Novosibirsk en de katedraal fan it bisdom Novosibirsk en Berdsk.

Mei de bou fan 'e monumintale katedraal yn pseudo-Russyske styl waard yn it jier 1999 útein set. It gebou bestiet út in oan 'e apostelgelikense hillige grutfoarst Vladimir wijde boppetsjerke en in benedentsjerke, dy't wijd waard oan 'e hillige Trije-ienheid. 

Op 24 augustus 2013 wijde patriarch Kirill de foltôge Trije-ienheidskatedraal. De rite waard bywenne troch tal fan prysters en ôffeardigen fan 'e autoriteiten.  

De hichte fan de fiifkoepelige tsjerke is ynklusyf it krús 60 meter.  

## Keppeling om utens
*  Side fan de katedraal
Ex postfacto

***Ex postfacto*** (faak stavere as *ex post facto*) is Latyn foar "mei weromwurkjende krêft" (hoewol't it letterlik "út de neisleep" betsjut). It is in term út it rjocht dy't brûkt wurdt as der troch de ynfiering fan in nije wet feroarings fan in eardere datum ôf ynfierd wurde as dat de wet fan krêft wurdt. Dus stel dat in wet op 1 jannewaris ynfierd wurdt, mar dat dy wet in bepaling befettet dêr't yn stiet dat er mei weromwurkjende krêft al fanôf 1 july it foargeande jier fan krêft is (dus in healjier foar't er eins ynfierd wurdt). Mei sa'n wet wurde *ex postfacto* dingen feroare. Yn it strafrjocht kinne mei sa'n konstruksje dingen ta misdriuw makke wurde, dy't legaal wiene op it stuit dat se dien waarden. Ek kin der *ex postfacto* in swierdere straf op in misdriuw fan tapassing makke wurde. Oarsom kinne ek dingen dy't yllegaal wiene doe't se barden troch in *ex postfacto*-wet dekriminalisearre wurde; soks komt faak foar as der in amnesty of in pardon ynfierd wurdt.
Oeral

De **Oeral** is in berchtme yn Ruslân dat fan noard nei súd rint oer in ôfstân fan sa likernôch 2100 kilometer. It noardlike part fan de Oeral is ûnderdiel fan de grins tusken Europa en Azië. De heechste berch is de Narodnaja mei 1.894 meter.

De Oeral leit tusken de Noardlike Iissee en it noardlike grinsgebiet fan Kazachstan. It gebiet kin geografysk yn 5 ferskillende sônes yndield wurde (fan noard nei súd):
* Arktyske of Polêre Oeral
* Subarktyske of Subpolêre Oeral
* Noardlike Oeral
* Sintrale of Midden-Oeral
* Súdlike Oeral

## Keppeling om utens

*  De fiif sônes fan de Oeral
Tûke

In **tûke** is in houtich diel fan in beam of strûk dat út 'e stamme groeit en lytser yn trochsneed is as dy stamme. Tûken kinne sawol rjocht omheech groeie, as skean omheech, as horizontaal fan 'e stamme ôf. Alle tûken heech yn 'e beam mei-inoar foarmje de **beamkop**. It plak dêr't in beam him yn twa of mear grouwe tûken fertakket, wurdt in **beamstrampel** neamd. De namme foar al soksoarte fertakkings, by beammen en by strûken, is **strampel**, **sprantel**, **spranteling**, **útsprantel** of **útspranteling**, en oan 'e sydkant fan 'e beam of strûk wurdt soks ek wol in **sydsprantel** neamd. Strampels wurde, fral by beammen in protte brûkt om in einekoer yn te befêstigjen.

In lyts tûkje hjit in twiich (of twige), riis (of rys), of ek wol, fral as der griene blêden oan sitte, in leat. In twiich fan in wylgebeam wurdt wol in gjirde, wylgetean of wylgeriis neamd. Wylgeteannen wiene yn earder tiden in wichtich boumateriaal, dat brûkt waard om it ramt fan in hutte of lyts hûs fan te meitsjen. Neitiid waard dat ramt ferskate kearen besmard mei liem, om it ticht te meitsjen. By de drúveplant hjitte de twigen ranken of wynseltriedden, en wurde se faak mei sin om in stôk of line hinne wuolle om safolle mooglik druven te kweken. In oliiftûke (of oaljetûke) is fan âlds in symboal foar de frede.
Tûke (betsjuttingsside)

"**Tûke**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* tûke, in houtich nei boppen ta of sydlings útstykjend diel fan in beam
* tûke (taksonomy), in minder wichtige rang yn 'e taksonomy, tusken famylje en skaai yn
* tûke (ûnderdiel), in ûnderdiel fan in mêd fan minsklike wurksumheden
* tûke (ôfdieling), in ôfdieling fan in bedriuw, ynstelling, stifting of feriening
* tûke (stambeam), in part fan in famylje
* tûke (taalkunde), in taal dy't mei oare talen ien taalfamylje foarmet
Trio

fan it Italjaanske *trio* ("trijetal")

* trio (muzikanten), in trijetal persoanen dat muzyk makket
* trio (muzykstik), in muzykstik mei trije partijen
* trio (middenpart), it middenpart fan in klassyk muzykstik
* trio (seksualiteit), in trijetal persoanen dat geslachtsmienskip hat
Trio (seksualiteit)

In **trio**, **trioke**, **triootsje** of, mei in Frânske oantsjutting, ***[[ménage à trois]]*** (útspr.: [me:'na:ʒ a tʀwa]; likernôch: "meenaazj a trwa") is minsklike seksuële aktiviteit dêr't trije persoanen by belutsen binne. Hoewol't hjirmei yn 'e regel ferwiisd wurdt nei flechtich seksueel kontakt foar ien of inkele gelegenheden, kin it ek tsjutte op in romantyske ynterpersoanlike relaasje foar de lange termyn, lykas polyamory. In trio is in faak foarkommend elemint yn seksuële fantasijen. It wurdt hiel geregeldwei útbylde yn 'e pornografy, mar tige selden yn *mainstream*-films.

As it derop oankomt, kin in trio sjoen wurde as in foarm fan groepseks, hoewol't men faak pas fan groepseks sprekt as der fjouwer of mear persoanen by belutsen binne. Trio's komme faker foar yn priveesitewaasjes, lykas by spontane seks tusken trije freonen of bekenden, of by planearre seksueel kontakt foar ien kear of yn in mienskip fan lykstimde swingers, en minder faak yn anonime omstannichheden, lykas by orgys of oare seksfeesten. By swingers is ien fan 'e partners faak de driuwende krêft efter de yntroduksje fan in trêde partij yn harren sekslibben, wylst de oare partner dêrfoaroer earder in passyf-ûnderstypjende hâlding oannimt.

Lju dy't dielnimme oan in trio, kinne trije manlju wêze, trije froulju, ien man en twa froulju of ien frou en twa manlju. By de lêste beide mooglikheden kinne twa fan 'e trije dielnimmers biseksueel wêze, of ien fan 'e trije of net ien fan trijen. It kin wêze dat alle trije dielnimmers seks mei-inoar bedriuwe, of dat ien fan trijen seks hat mei de beide oare partners mar dy beiden net mei-inoar, of dat twa fan 'e dielnimmers seks mei-inoar hawwe wylst de trêde him of har oerjout oan masturbaasje, mooglik sûnder lykfol hokker seksueel kontakt mei de oaren. Dy lêste foarm linet sterk oan tsjin foyeurisme.

As ien fan 'e trije dielnimmers oan in trio in frou is, kin der sprake wêze fan dûbele penetraasje, wêrby't hja troch har beide manlike partners tagelyk yn har fagina en anus penetrearre wurdt. As it om trije (homoseksuële) manlju giet of om twa biseksuële manlju en in frou, kin it foarkomme dat ien fan 'e manlju tagelyk reseptive en ynsertive anale seks of reseptive anale en ynsertive faginale seks hat mei de oare beide partners, trochdat er yn 'e anus penetrearre wurdt, wylst er sels de trêde persoan yn 'e anus of fagina penetrearret. Sa'n man, dy't himsels tusken de beide oare dielnimmers yn posysjonearret, wurdt yn 'e sprektaal wol de *Lucky Pierre* neamd.