Ruiselede

**Ruiselede** is in plak en eardere gemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. De gemeente hat mear as 5000 ynwenners.

## Skiednis
Argeologysk ûndersyk yn de *Ommegangstraat* fan Ruiselede wize spoaren fan bewenning út it neolitikum út. Fral út de izertiid (800-57 f.Kr.) en de iere Romeinske tiid is dêr in soad fûn. Ek waard in seldsum grêffjild mei in rike grêfskat  ûntdutsen.  

Ruiselede waard yn it jier 1106 foar it earst as *Rusleda* neamd. Ut dat dokumint fan de Sint-Bertinusabdij die bliken dat de abdij it rjocht hie om de pastoar fan Ruiselede te beneamen. Yn de midsiuwen bestie de hjoeddeiske gemeente út in grut tal hearlikheden.

Al oan it begjin fan de 14e iuw waard *Ons Vrauwe van Ruslede* (Us Leaffrou fan Ruiselede) neamd as plak foar in strafbeafeart. Yn de 17e iuw waard de tsjerke ferboud nei't dy yn 1645 foar in part fernield wie. Yn 1688 waard in spinhûs stifte, fan werút letter de kongregaasje fan de Susters fan Us-Leaffrou fan de Sân Smerten (yn it Flaamsk: *Onze Lieve Vrouwe van de Zeven Weeën*) ûntstie. Harren kleaster stiet noch jimmeroan yn Ruislede.

Op in úthoeke fan de gemeente stifte de Belgyske steat yn 1849 op de grins mei Wingene en Beernem in ynstelling foar omrinnend folk, wezen en bern, dêr't net op past waard. Dy ynstelling stifte in túnbouskoalle dy't yn 1884 it foarbyld waard foar de túnbouskoalle yn Frederiksoard.

Ruislede waard nei in fûle striid op 8 septimber 1944 troch de 1e Poalske Pânserdifyzje befrijd. De Fredeskapel yn 'e *Aalterstraat* en de namme *Polenplein*, mei in keunstwurk fan Jef Claerhout, betinke de befrijing fan de nazy's.

## Gemeentefúzje
Op moandei 25 april 2022 makke de gemeente bekend om op 1 jannewaris 2025 te fusearjen mei de oanbuorjende gemeente Wininge. By in net-binend referindum die bliken dat mei in opkomst fan 42,6 in mearderheid 91,5% fan de befolking tsjin dat foarnimmen is. Dochs binne yn 't lêst fan 2022 de earste stappen set om de gemeenten yn 2025 gear te foegjen.

## It besjen wurdich

* Al goed sân iuwen stiet Ruiselede bekend om syn Marijeferearing. Fan de eartiidske ommegong binne noch in grut tal kapellen bewarre bleaun.
* Healwei de 19e iuw stiene der yn de gemeente mear as 10 wynmûnen. Ienris yn 'e trije jier wurde yn Ruiselede de saneamde mûnefeesten organisearre. Tsjintwurdich hat de gemeente noch twa wurkjende wynmûnen: de *Hostesmolen* en de *Knokmolen*.
* De Marije-Himelfearttsjerke datearret út de jieren 1873-1876.
* It neogoatyske gemeentehûs fan Ruiselede waard tusken 1873 en 1876 boud.
* Tusken de *Bruggestraat* en de *Pensionaatsstraat* leit it grutte kompleks fan gebouwen fan de Susters fan Us-Leafrou fan de Sân Smerten. 
## Yndieling gemeente
Njonken it plak Ruislede bestiet de gemeente út noch twa doarpen. Doomkerke waard yn 1876 in parochy en Kruiskerke yn 1947. By de fúzjeweach fan gemeenten yn 1977 bleau de gemeente selsstannich. 

## Befolkingsferrin
De histoaryske ynformaasje giet oer de hjoeddeiske gemeente.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:800 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1831 text:1831
 bar:1846 text:1846
 bar:1856 text:1856
 bar:1866 text:1866
 bar:1880 text:1880
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1990 text:1990
 bar:2000 text:2000
 bar:2010 text:2010
 bar:2020 text:2020
 bar:2022 text:2022

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1831 from:0 till: 6579
 bar:1846 from:0 till: 6773
 bar:1856 from:0 till: 6906
 bar:1866 from:0 till: 6502
 bar:1880 from:0 till: 6700
 bar:1890 from:0 till: 6714
 bar:1900 from:0 till: 6528
 bar:1910 from:0 till: 6950
 bar:1920 from:0 till: 6322
 bar:1930 from:0 till: 5870
 bar:1947 from:0 till: 5567
 bar:1961 from:0 till: 5226
 bar:1970 from:0 till: 5017
 bar:1981 from:0 till: 5026
 bar:1990 from:0 till: 4902
 bar:2000 from:0 till: 5048
 bar:2010 from:0 till: 5177
 bar:2020 from:0 till: 5368
 bar:2022 from:0 till: 5444

PlotData=

 bar:1831 at: 6579 fontsize:S text: 6.579 shift:(-10,5)
 bar:1846 at: 6773 fontsize:S text: 6.773 shift:(-10,5)
 bar:1856 at: 6906 fontsize:S text: 6.906 shift:(-10,5) 
 bar:1866 at: 6502 fontsize:S text: 6.502 shift:(-10,5)
 bar:1880 at: 6700 fontsize:S text: 6.700 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 6714 fontsize:S text: 6.714 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 6528 fontsize:S text: 6.528 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 6950 fontsize:S text: 6.950 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 6322 fontsize:S text: 6.322 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 5870 fontsize:S text: 5.870 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 5567 fontsize:S text: 5.567 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 5226 fontsize:S text: 5.226 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 5017 fontsize:S text: 5.017 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 5026 fontsize:S text: 5.026 shift:(-10,5)
 bar:1990 at: 4902 fontsize:S text: 4.902 shift:(-10,5)
 bar:2000 at: 5048 fontsize:S text: 5.048 shift:(-10,5)
 bar:2010 at: 5177 fontsize:S text: 5.177 shift:(-10,5)
 bar:2020 at: 5368 fontsize:S text: 5.368 shift:(-10,5)
 bar:2022 at: 5444 fontsize:S text: 5.444 shift:(-10,5)



*Boarne:NIS, 1831 oant en mei 1981 binne folkstellingen; 1990 en letter binne de ynwennertallen op 1 jannewaris.