open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anna fan Bueren

**Anna fan Bueren**, eins: **Anna fan Egmont, grevinne fan Bueren en Leardam** (Grave, maart 1533 – Breda, 24 maart 1558) wie in telch út in âld, tige foarnaam en skatryk Nederlânsk laach. Behalven grevinne fan Bueren en Leardam wie hja ek grevinne fan Lingen, baronesse fan Iselstein, Kranendonk en Eindhoven, Grave en it Lân fan Cuijk en frouwe van Borssele, Jaarsveld, Kortgene, Sint-Martensdyk en Odyk. 

As it ienlingsbern fan Maksimiliaan fan Egmont en Françoise fan Lannoy waard hja nei it ferstjerren fan har heit, yn 1548, dy syn erfdochter, wat har in tige oantreklike partij makke om mei te trouwen. Keizer Karel V sels (dy't befreone west hie mei har heit) beävensearre lykwols dat it syn beskermeling Willem fan Oranje wie, dy't op 8 july 1551 oan har boaske. Dêrby sloech er alle rie yn 'e wyn om sa'n houlik en de dêrút fuortkommende grutte akkumulaasje fan rykdom en macht yn it slachte Oranje-Nassau foar te kommen.

Anna fan Bueren en Willem fan Oranje krigen trije bern, wêrfan't de âldste, Marije (1553-1555 al mei twa jier kaam te ferstjerren. De beide jongsten wiene Filips Willem (1554-1618) en Marije (1556-1616). Ut 'e briefkerij fan Oranje mei Anna fan Bueren docht bliken dat harren houlik goed wie, ek al wie it bûten harrensels om beävensearre. De prins hie sels in poppenamme foar syn frou: Tanneke. Anna fan Bueren ferstoar jong, yn 1558, doe't hja noch mar 25 jier wie, oan wat nei alle gedachten in longûntstekking west hat. Alle besittings fan it Hûs Egmont kamen doe yn 'e hannen fan har man Willem fan Oranje, en bedarren fia him by de lettere leden fan syn slachte, sadat Willem-Alexander yn 1986 ûnder de skûlnamme W.A. van Buren de Alvestêdetocht ride koe. Anna fan Bueren leit begroeven yn in grêfkelder ûnder it prealgrêf fan Ingelbrecht II fan Nassau, yn 'e Grutte of Leaffrouwetsjerke te Breda.
Filips Willem fan Oranje-Nassau

**Filips Willem fan Oranje-Nassau** (Bueren, 19 desimber 1554 - Brussel, 20 febrewaris 1618), prins van Oranje, greve fan Oranje-Nassau, Bueren, Lingen en Leardam, wie de âldste soan fan Willem fan Oranje, út dy syn earste houlik, mei Anna fan Bueren. Nei't syn heit yn 1567 yn ballingskip yn Dútslân gien wie, waard Filips Willem, doedestiden in studint oan 'e Universiteit fan Leuven, troch de hartoch fan Alva nei Spanje ta stjoerd en dêr yn 'e roomske leare grutbrocht. Hy studearre û.m. oan 'e ferneamde Universiteit fan Alcalá de Henares, en ûntjoech him ta in leard en ferfynd man, yn skril kontrast ta syn jongere healbroer Maurits. Yn 1596 kearde er lang om let werom nei de Nederlannen, dêr't er û.m. yn Breda wenne. Filips Willem tsjinne yn it Spaanske leger en focht ûnder Albertus fan Eastenryk tsjin 'e Frânsen.

Foar it regeljen fan syn heite beërf Filips Willem er mei de ûnwillige Maurits om 'e tafel. Nei in juridysk toulûken dat tsientallen jierren duorre, urf er úteinlik û.m. it prinsdom Oranje (dat in soeverein steatsje wie), de Nassauske besittings yn 'e Spaanske Nederlannen en de Egmontske besittings fan syn mem. Yn 1606 troude er, min ofte mear ûnder druk fan 'e Frânske kening Hindrik IV, mei dy syn omkesizzer Eleönoara fan Bourbon-Condé, mar dat houlik bleau sûnder bern. Filips Willem ferstoar mei 64 jier op ûntlústerjende wize oan in ynfeksje oan 'e anus, feroarsake troch de ôfbrutsen punt fan in klysmaspuit.
Willem II fan de Nederlannen

**Willem II** (folút: **Willem Freark George Loadewyk**; (De Haach, 6 desimber 1792 – Tilburch, 17 maart 1849) wie fan 1840 oant syn ferstjerren yn 1849 kening fan Nederlân, gruthartoch fan Lúksemboarch en hartoch fan Limburch. 

## Libben
Willem brocht syn jonkheid yn 'e Frânske Tiid fierhinne yn ballingskip troch yn Dútslân, dêr't er opgroeide oan it Prusyske Hof. Tsjin 'e ein fan 'e Napoleontyske Oarloggen tsjinne er earst yn it Prusyske leger, en letter ûnder de hartoch fan Wellington yn it Britske leger yn Spanje. Under de Hûndert Dagen fan Napoleon spile er in wichtige en faak miskende rol troch mei syn Nederlânske en Belgyske troepen de opmars fan it Frânske leger oan 'e foarjûn fan 'e Slach by Waterloo tsjin te kearen by Quartre-Bras. By Waterloo sels rekke er ferwûne oan it skouder. Neitiid hawwe Britske skiedkundigen Willem II en de Nederlânske troepen frijwol alles dat dy deis oan 'e Alliëarde kant misrûn, op 'e hûd skood, yn in besykjen om 'e echte ferantwurdlike, Wellington, skjin te praten. Dêrtroch hat Willem II yn Grut-Brittanje in tige minne namme krigen.

Yn 1813 en 1814 wie der sprake fan dat Willem trouwe soe mei de Britske prinsesse Sjarlotte Augusta, mar dat rûn troch de tsjinnichheid fan 'e breid op 'e non. Yn febrewaris 1816 troude Willem sadwaande ynstee mei Anna Paulovna fan Ruslân, de dochter fan tsaar Paul. Ut dat houlik waarden fiif bern berne, wêrfan't ien al yn 'e widze kaam te ferstjerren. De oaren wiene: de lettere kening Willem III; de ûntroud bleaune Aleksander; Hindrik, dy't fanwegen syn lange maritime wurkpaad wol Hindrik de Seefarder neamd waard; en Sofy, dy't úthylke waard oan gruthartoch Karel Aleksander fan Saksen-Weimar-Eisenach.

Willem II waard yn 1840, nei de troansôfstân fan syn heit, kening fan Nederlân. As sadanich is er benammen bekend wurden om't er yn 1848 "yn ien nacht" fan konservatyf ta liberaal waard en ynstimde mei it plan fan Johan Rudolph Thorbecke om 'e grûnwet sa te feroarjen dat de foarst it grutste part fan syn politike macht ferlear en mear in symboalyske funksje krige. Noch gjin jier letter kaam Willem II by in besyk oan Tilburch hommels te ferstjerren oan longûntstekking. Hy waard byset yn 'e grêfkelder fan syn laach, yn 'e Nije Tsjerke te Delft. Syn soan Willem III folge him op.
Willem III fan de Nederlannen

**Willem III** (folút: **Willem Aleksander Paul Freark Loadewyk**; (Brussel, 19 febrewaris 1817 – Apeldoarn, 23 novimber 1890) wie fan 1849 oant syn ferstjerren yn 1890 kening fan Nederlân, gruthartoch fan Lúksemboarch en hartoch fan Limburch.

## Libben
Willem III wie de soan fan kening Willem II en Anna Paulovna fan Ruslân, de dochter fan tsaar Paul. Hy stie bekend om syn opljeppendheid, en sawol dat as syn mânske postuer waarden oan syn Russysk komôf taskreaun. Willem III hie gjin goede relaasje mei syn heit; benammen wied er tige bitter oer de Grûnwetswiziging fan 1848 dêr't Willem II mei ynstimd hie, en dy't de macht fan 'e foarst yn Nederlannen sterk oan bannen lei. Nei syn troansbestiging, yn 1849, fersette er him dan ek geregeldwei tsjin 'e grutdiels symboalyske rol dy't him taparte waard.

Willem III troude twaris. De earste kear wie yn 1839, doe't er oan syn folle nicht Sofy fan Wuertemberch boaske. Ut dat tige ûngelokkige houlik waarden trije soannen berne: Willem, Maurits en Aleksander. Behalven mei syn earste frou hie Willem III ek mei syn âldste soan (dy't him úteinlik weromloek yn selsopleine ballingskip yn Parys) in strieminne relaasje. Nei de dea fan syn earste frou, en doe't syn trije soannen allegear foàr him stoaren, besleat Willem III om jitris yn it houliksboatsje te stappen, diskear mei de jonge Emma fan Waldeck-Pyrmont, mei wa't er mear as fjirtich jier skeelde. Ut dat yn 1879 sletten twadde houlik waard de lettere keninginne Wilhelmina berne. Willem III stoar yn 1890 oan in niersykte, wêrnei't syn frou Emma oant 1898 keninginne-regintesse foar de jonge Wilhelmina yn 't plak waard.
Demis Roussos

**Artemios Ventouris (Demis) Roussos** (Gryksk: *Αρτέμιος Βεντούρης Ρούσος*) (Alexandrië, 15 juny 1946 – Athene, 25 jannewaris 2015) wie in Gryksk sjonger en basgitarist.

## Biografy
Demis Roussos waard berne yn Egypte as soan Grykske âlden dy't alles ferlearen nei de Suezkrisis yn 1956 en dêrnei nei Grikelân werom giene. Dêre wie Roussos lid fan in tal groepen sa as *[[The Idols]]*, *[[We Five]]* en *[[Aphrodite's Child]]* ear't er mei in solokarriêre út ein sette.

Roussos syn solokarriêre pykte yn de jierren santich mei in tal hits, wêrfan't de singles *[[My Friend the Wind]]* en *[[Forever And Ever]]* (1973) heech op de hitlisten stiene yn ferskate lannen. Yn desimber 1973 hie er yn Nederlân in nûmer 1-hit mei *Schönes Mädchen aus Arcadia*.

Roussos stoar jannewaris 2015 yn it Ygeia Hospitaal yn Athene oan de gefolgen fan maachkanker.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums
Werkspoor Jumbo

De **Werkspoor Jumbo** wie in Nederlânske frachtfleanmasine neffens in ûntwerp fan Joop Carley en boud troch  Werkspoor. Der waard mar ien fan makke (registraasje: PH-AFI) dy't wol de bynamme **Carley Jumbo** hie en twa jier by de  KLM tsjinne.

De KLM bestelde yn 1927 in spesjale frachtfleanmasine. Dat waard de Jumbo, in grutte ienmotorige twadekker mei twa grutte frachtdoarren.

It tastel waard yn 1931 levere en tsjinne twa jier by de KLM tusken Amsterdam, Rotterdam en Londen. Dêrnei wie it acht jier in treniningsfleantüch fan de KLM. It tastel gie ferlern by in Dútsk bombardemint op Skiphol op 10 maaie 1940.

## Spesifikaasjes
* Bemanning: 2
* Lingte: 13,70 m
* Spanwiidte: 19,00 m
* Fleugeloerflak: 80 m² 
* Gewicht leech: 2391 kg
* Maks fleangewicht: 4000 kg
* Motor: 1 Gnome-Rhône 9A Jupiter fan 480 hk
* Maks. faasje: 182 km/o
* Fleanberik: 930 km

## Brûker
*  KLM
Adrianus Johannes Ehnle

**Adrianus Johannes Ehnle** (De Haach, 5 febrewaris 1819 - Haarlim, 4 april 1863) wie in Nederlânsk skilder fan histoarjestikken, sjenrestikken en portretten. 

Wurk fan Ehnle is te finen yn ferskate Nederlânske museums, ûnder oaren yn Museum Boijmans Van Beuningen yn Rotterdam, it Teylers Museum yn Haarlim, it Gemeentemuseum De Haach en it Ryksprintekabinet yn Amsterdam.

## Potretten fan Ehnle

File:Bosboom-Toussaint.png|*[[Anna Louisa Geertruida Bosboom-Toussaint]]*, skriuwster, om 1845
File:Adriaan van der Hoop jr (1802 - 1841).gif|*[[Adriaan van der Hoop jr.]]*, dichter en skriuwer
File:Johannes Petrus Hasebroek.jpg|*[[Johannes Petrus Hasebroek]]*, skriuwer, om 1850
File:Cornelis Johan de Lange van Wijngaerden2.jpg|*[[Cornelis Johan de Lange]]*
File:Abraham Jacob van der Aa.jpg|*[[Abraham Jacob van der Aa]]*, skriuwer, 1853
File:J.A. Alberdingk Thijm.jpg|*[[Joseph Albert Alberdingk Thijm]]*, skriuwer, 1852
File:Willem Josephus van Zeggelen.jpg|*[[Willem Josephus van Zeggelen]]*, dichter
File:Samuel Johan van den Bergh.jpg|*[[Samuel Johannes van den Bergh]]*, dichter, 1852
Bingen am Rhein

**Bingen am Rhein** is in stêd yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts yn de lânkring Mainz-Bingen. De stêd hat 25.757 ynwenners (2021). De stêd leit oan it plak dêr't de Nahe yn de Ryn útmûnet.

## It besjen wurdich
Bingen is benammen ferneamd om Kleaster Rupertsberg, dat om-ende-by 1150 boud is troch Hildegard von Bingen en yn 1152 hillige waard troch Hindrik I fan Mainz. Heech boppe de stêd stiet de Rochuskapelle mei de troch Goethe skonken skildering fan de hillige Rochus. Yn de stêd stiet de hichteboarch Klopp.

## Berne
*Hilmar Cecco (1937-1961), motorkoereur
*Carl Friedberg (1872-1955), pianist
*Stefan George (1868-1933\0, dichter
*Mary Roos (1949), schlagersjongeres

## Sjoch ek
* Sint-Martinusbasilyk

## Keppeling om utens
* Offisjele webside 
* Toerisme ynfo Bingen am Rhein
* Ynfo oer Bingen
* Joadske skiednis fan Bingen
Carley's Aeroplanes

**Carley's Aeroplanes** wie de namme fan it bedriuw fan de Nederlânske fleantúchbouwer Joop Carley. Hy koe ûnder dy namme yn 1923 syn *[[Carley C.12|C.12 "fleanende fyts"]]* ûntwerpe, stipe troch de Vliegtuig Industrie Holland (VIH). Mar yn 1924 wie it bestjoer fan de VIH it betrouwen yn Joop Carley ferlern en waard Carley's Aeroplanes likwidearre.
Just Havelaar

**Just Havelaar** (Rotterdam, 12 febrewaris 1880 – Amersfoart, 3 febrewaris 1930) wie in Nederlânsk skilder en skriuwer oer keunst. 

Yn 'e mande mei Dirk Coster rjochte er yn 1921 it moanneblêd *[[De Stem (moanneblêd)|De Stem]]* op. Hy wie bot ynteressearre yn de ferhâlding tusken keunst en mienskip. Havelaar skreau in soad boeken en opstellen mei in  religieuze, etysk-filosofyske en humanistyske ynslach. 

As autodidaktysk skilder wie er net sa bekend.

## Publikaasjes
* *Vincent van Gogh *(1915) - oer Vincent van Gogh
* *Oud-Hollandse figuurschilders* (1915)
* *De symboliek der kunst* (1918)
* *Auguste Rodin* (1920) - oer Auguste Rodin
* *Het sociaal conflict in de beeldende kunst* (1922)
* *Het leven en de kunst* (1923)
* *Rembrandt* (1928) - oer Rembrandt
* *Symboliek en kerkbouw* (1928)
* *Het portret door de eeuwen* (1930)
* *Het werk van Frans Masereel* (1930) - oer Frans Masereel
* *Hoogtepunten der Oud-Hollandse landschapskunst* (1942)

### Essays
* *Humanisme* (1920) - oer Humanisme
* *Democratie* (1921)
* *De religie der ziel* (1925)
* *De weg tot de werkelijkheid* (1926)
* *De nieuwe mensch* (1928)
* *Zwerftochten* (1930)

## Literatuer
* P.H. RITTER jr., *In Memoriam Just Havelaar*, yn: Den Gulden Winckel, 1930.
* Menno TER BRAAK, *Just Havelaar en zijn tegenstanders*,	yn: Man tegen man, 1931.
* J.J. OVERSTEEGEN, *11 Just Havelaar (1880-1930)*, yn: Vorm of vent, 1969.
* Fernand BONNEURE, *Just Havelaar*, yn: Brugge Beschreven. Hoe een stad in teksten verschijnt, Brussel, Elsevier, 1984.
Mariûpol

**Mariûpol** (Oekraynsk: Маріуполь; Russysk: Мариуполь; Gryksk: Μαριούπολι, *Marioupoli*) is in havenstêd yn it súdeasten fan de Oekraïne en leit oan de kust fan de See fan Azov by de mûning fan de rivier de Kalmiûs. It is yn grutte de tsiende stêd fan de Oekraïne en de twadde fan de Oblast Donetsk. De stêd hat 461.810 ynwenners (2013).

Tusken 1948 en 1989 hjitte de stêd *Zjdanov* (Russysk: Жданов), ta eare fan de Sowjet-politikus Andrej Zjdanov. Mariûpol hat in frij heech oantal Griken. It is ek in fekânsje-oarde.
Yn de rin fan 2014 rekke de stêd belutsen by de strideraasjes tusken krêften fan de ôfskiedende pro-Russyske Folksrepublyk Donetsk en it Oekraynske leger. Op 24 jannewaris 2015 waard de stêd troffen troch in raketoanfal fan de seperatisten, wêrby 30 minsken om it libben kamen. 

## Skiednis
Mariûpol wie in it begjin fan de sechtjinde iuw ferneamd as in boarch fan de Kozakken, neamd *Kalmiûs*. De delsetting waard yn 1778 in stêd nei in migraasje fan Griken fan de Krim en dizzen neamden de stêd Mariûpol.

Yn 2022 waard Mariûpol by de Russyske ynfal yn de Oekraïne troch de Russen belegere en fierhinne mei de grûn lyk makke. Nei 82 dagen striid joegen de lêste Oekraynske ferdigeners har op 16 maaie oer.

## Befolking
Mariûpol bestiet út 48,7% Oekraïners, 44,4% Russen en 4,3% Griken. Nettsjinsteande it grutte tal Oekraïners, sprekt dochs 89,6% Russysk en 9,9% Oekraynsk as earste taal.

## Ekonomy
De stêd is in wichtich yndustrieel sintrum en East-Jeropeesk seehaven. De stêd hat twa stielfabriken (*Ilyich Iron and Steel Works of Mariupol* en *Azovstal*), dy in grutte bydrage leverje foar de Oekraynske útfier. It yndustrygebiet fan Mariûpol produsearret 37,5% fan de útfier fan de Oblast Donetsk en 7% fan de Oekraynske útfier. 

## Berne yn Mariûpol
*Archip Kûindzjy (1841-1910)
*Andrej Zjdanov (1896-1948)

## Boarnen, noaten en referinsjes

## Keppeling om utens
*Offisjele webside fan de stêd
*Portaal fan de stêd
Rihanna

**Robyn Rihanna Fenty**, artystenamme **Rihanna** (Saint Michael, Barbados, 20 febrewaris 1988), is in Barbadysk sjongster.
Hil Andringa

**Hiltje (Hil) Andringa** (Ljouwert, 25 maart 1896 – Hilfertsom, 26 febrewaris 1985) wie in Nederlânske byldhouwer en foarmjouwer.

## Libben en wurk
Andringa wie in dochter fan Bouwe Andringa en Jacoba Wierda. Har heit wie bierhûshâlder yn Ljouwert. Se krige har oplieding yn Amsterdam. Yn de jierren tweintich ferhuze hja nei Hilfertsom. Se wie dêr in warber lid fan de yn 1949 oprjochte keunstnerferiening *Gooisch Scheppend Ambacht* (GSA, letter: *Genootschap voor Samenwerkende Ambachtskunstenaars*). Andringa wurke it leafst mei hurde  materialen lykas hout, albast en ivoar en ûntwurp ek ontwierp ook gebrûksfoarwerpen.

Andringa stoar yn de âldens fan 88 jier yn har wenplak Hilfertsom.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske byldhouwers
Byldhouwer

In **byldhouwer** is in keunstner dy't utering jout oan syn keunstsinnigens troch it meitsjen fan romtlike, trijediminsjonale keunstwurken. De namme "byldhouwer" ferwiist nei it kapjen fan bylden út stien, mar ek houtfikers, brûnsjitters en oaren wurde beskôge as byldhouwers.
Lânmjitter

In **geodeet** of **landmeter** is in lânmjitkundige, ien dy't geodesy beöefent.

In geodeet is faak yn tsjinst fan in oerheidsynstelling, bygelyks it kadaster of by in yngenieursburo.  
Hy moat rekkening hâlde mei miljeuwetjouwing, technyske mooglikheden en de kosten dy't makke wurde moatte. Hy berekkenet oerflaktes middels kartografy. 

## Skiednis
Yn Nederlân spile de lânmjitter in wichtige rol yn de Midsiuwen en letter by it fêstlizzen fan eigendom. grinzen en de útfiering fan sivyl-technyske wurken. Faak waard it berop kombinearre mei dat fan wynroeier en bygelyks festingbouwer of in oare yngenieursfunksje.

## Lânmjitters
Bekende lânmjitters wiene:
* Dirck Rembrantsz van Nierop (1610-1682)
* Jan Albertsz van Dam (1670-1746)
* Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723)
* Jan Stampioen (1610-1653)
* Johan Sems
Yn Fryslân:
* Willem Loré
* Broer Boelens
* Sytse Gravius
* Sjoerd Ates Haacma

## Sjoch ek
* Lânmjitkunde
* topograaf
* Kartografy
* Topografyske kaart
* Kadaster Geo-Ynformaasje
Universiteit fan York

De **Universiteit fan York** (mei ***Ebor.*** as postnominale letters), is in saneamde *[[plate glass university]]* yn de stêd York yn Ingelân. De universiteit waard stichte yn 1963 (mei 200 studinten), en hat him sûnt útwreide oer goed tritich ôfdielings en sintrums, dêr't op in breed mêd ûndersyk dien wurdt.

Yn 2012 kaam de universiteit by de Russell Group, in erkenning fan it liedend ûndersyk en it treflik ûnderrjocht fan it ynstitút.

De universiteit lûkt studinten mei in grut ferskaat oan eftergrûnen; in grut tal bûtenlânske studinten en in betreklik heech tal studinten fan oerheidsskoallen ferlike mei oare universiteiten dy't heech oanskreaun steane (neffens The Times Good University Guide).

## De kolleezjes
De universiteit hat njoggen kolleezjes. De njoggende waard iepene yn 2014 en ferneamd nei keizer Konstantyn de Grutte, dy't yn 306 yn York de titel 'Augustus' krige. Der binne plannen foar in tsiende kolleezje. Elts kolleezje wurdt laat fan in *Provost*. De struktuer fan de kolleezjes kin net ferlike wurde mei dy fan Oxford of Cambridge, mei't it feitlike universiteitslibben him ôfspilet op de fakulteiten, mei eigen bibleteken dy't oars folle lytser binne as in universiteitsbibleteek.

De kolleezjes nei âldens :
* Derwent (en) (1965)
* Langwith (en) (1965)
* Vanbrugh (en) (1968)
* Goodricke (en) (1968)
* Alcuin (en) (1969)
* Wentworth (en) (1972)
* James (en) (1990)
* Halifax (en) (2001/02)
* Constantine (2014)

## Ald-studinten en alumny
* Rollo Armstrong (* 1966), Britsk muzikant (Faithless)
* Tony Banks (1943–2006), Britsk minister fan sport
* Alan Baddeley (* 1934), psycholooch
* Alex Callinicos (* 1950), Britsk yntelektueel
* Jung Chang (* 1952), Britsk skriuwster
* Helen Dunmore (1952-2017), Britsk skriuwster
* Graham Hitch, Britsk psycholooch
* Peter Lord (* 1953), Britsk regisseur
* Geoffrey Pullum (* 1945), Amerikaansk taalkundige
* Jonathan Stroud (* 1970), Britsk skriuwer
* Graham Swift (* 1949), Britsk skriuwer
Jos van Manen Pieters

**Jos van Manen Pieters** (Saandam, 21 maart 1930 – Ede, 1 febrewaris 2015) wie in Nederlânsk skriuwster dy't fral ferneamd waard fan har 'kristlike' famyljeromans.

Sy skreau tritich boeken. Gefoelige ûnderwerpen lykas ynsest gie se net út de wei. De romanrige "De Tuinfluitertrilogy" hie se it measte súkses mei; dy rige ferskynde fan 1955 ôf oan en waard tal fan kearen fannijs printe. Totaal binne der fjower miljoen boeken fan har ferkocht en bibleteken liene har wurk noch in protte út. Nei 1995 hat hja net mear publisearre.

Yn de jierren 60 krige se de Athos-priis. Jos van Manen Pieters wenne yn Ede dêr't hja yn de âldens fan 84 jier ek stoar.

## Bibliografy
C. Buddingh'-priis

De **C. Buddingh'-priis** is in Nederlânske poëzypriis, dy't alle jierren takend wurddt oan it bêste debút yn de Nerderlânsktalige poëzy. De priis wurdt útrikt op Poetry International en is ferneamd nei dichter en proazaskriuwer C. Buddingh'.

## Winners
*2024: Sytse Jansma mei *Rozige maanvissen*
*2023: Alara Adilow mei *Mythen en stoplichten*
*2022: Maxime Garcia Diaz mei *Het is warm in de hivemind* 
*2021: Wout Waanders mei *Parkplan*
*2020: Jens Meijen mei *Xenomorf*
*2019: Roberta Petzoldt mei *Vruchtwatervuurlinie*
*2018: Radna Fabias mei *Habitus*
*2017: Vicky Francken mei *Röntgenfotomodel*
*2016: Marieke Rijneveld mei *Kalfsvlies*
*2015: Saskia Stehouwer mei *Wachtkamers*
*2014: Maarten van der Graaff mei *Vluchtautogedichten*
*2013: Henk Ester mei *Bijgeluiden*
*2012: Ellen Deckwitz mei *De steen vreest mij*
*2011: Lieke Marsman mei *Wat ik mijzelf graag voorhoud*
*2010: Delphine Lecompte mei *De dieren in mij*
*2009: Mischa Andriessen mei *Uitzien met D* 
*2008: Wiljan van den Akker mei *De afstand* 
*2007: Bernard Wesseling mei *Focus*
*2006: Willem Thies mei *Toendra*
*2005: Liesbeth Lagemaat mei *Een grimwoud in mijn keel*
*2004: Maria Barnas mei *Twee zonnen*
*2003: Jane Leusink mei *Mos en gladde paadjes*
*2002: Erwin Mortier mei *Vergeten licht*
*2001: Mark Boog mei *Alsof er iets gebeurt*
*2000: André Verbart mei *98*
*1999: Ilja Leonard Pfeijffer mei *Van de vierkante man*
*1998: Erik Menkveld mei *De karpersimulator* - takend, mar net útrikt
*1997: Pem Sluijter mei *Roos is een bloem*
*1996: Henk van der Waal mei *De windsels van de sfinx*
*1995: Joke van Leeuwen mei *Laatste lezers*
*1994: F. van Dixhoorn mei *Jaagpad*
*1993: Herman Leenders mei *Ogentroost*
*1992: Anna Enquist mei *Soldatenliederen*
*1991: Michaël Zeeman mei *Beeldenstorm*
*1990: Tonnus Oosterhoff mei *Boerentijger*
*1989: gjin winner
*1988: Elma van Haren mei *Reis naar het welkom geheten*
Berkeley (Ingelân)

**Berkeley** is in plak en *[[civil parish]]* yn it distrikt Stroud, yn it Ingelske greefskip  Gloucestershire oan de rivier de Severn, 27 km noardeast fan Bristol. 

Berkeley waard foar it earst neamd yn 824 as *Berclea*, út it Aldingelsk foar "bjirkebosk".

Berkeley is it berteplak fan Edward Jenner. Kening Edward II fan Ingelân waard yn 1327 deadien yn it kastiel fan Berkeley.

## Keppelings om utens
*It Edward Jenner Museum & Old Cyder House Conference Centre
*Kastiel fan Berkeley
*St. Mary's 13e iuwske tsjerke fan Berkeley
*BBC-film fan Berkeley, 1983
Johan Sterenberg

**Johan Sterenberg** (Sint-Annen, 8 septimber 1920 - Mearum, 6 oktober 2002) wie in Nederlânsk byldhouwer en tekener. 

## Libben en wurk
Sterenberg studearre oan de Akademy Minerva yn Grins, dêr't er learling wie fan ûnder oaren Willem Valk. Letter waard er sels dosint oan dy akademy.

Sterenberg wie ek tekener. Hy behearde ta de Groep fan de figurative abstraksje en wie lid fan Arti et Amicitiae en de Nederlandse Kring van Beeldhouwers. 
Bylden fan him binne yn de iepenbiere romte fan ferskate stêden yn Nederlân.

## Kar-út syn wurk
* *Bram de Ram* (1966) yn Ruinen 
* *Vogels* (1968) yn Warffum
* *De Trommelslager* (1971) yn Hoogeveen 
* *Ganzen Geesje* (1978) yn Coevorden  
* *De Veenvrouw* (1983) yn Emmer-Kompaskuüm
* *Vrouw met parasol* (2002) yn Marum


Ofbyld:Bram de ram Ruinen door Johan Sterenberg.jpg|*Bram de Ram* (1966)
Ofbyld:Ganzen Geesje.JPG|*Ganzen Geesje* (1978)
De veenvrouw, bronzen beeld door Johan Sterenberg, bij het hoofdkanaal op de Runde - Emmer-Compascuum - 20356000 - RCE.jpg|*De Veenvrouw*
Marum - Vrouw met parasol.JPG|*Vrouw met parasol* (2002)


## Literatuer
* Buren, Annemarie e.o. (2005). *Johan Sterenberg in beeld : docent & kunstenaar*. Ryksuniversiteit Grins, Oplieding Keunst- en Arsjitektuerskiednis, Grins. 46 p. ISBN 90-367-2284-5. Tentoanstellingskatalogus Harmonykompleks, Grins, 16 septimber-7 oktober 2005 en Stêdhûs gemeente Mearum, 17 oktober-9 desimber 2005.

## Keppelings om utens
* ''Drenthe kunstbreed in Beeld''
* ''Drenthe in Beeld''
Drewes

* G. W. J. Drewes (1899–1992), Nederlânsk oriïntalist en islamwittenskipper
*Martin Drewes (1918–2013), Dútske Luftwaffe-piloat yn WKII en skriuwer oer loftfeart
* Lucas Drewes (1870-1969), Nederlânsk arskitekt
* Werner Drewes (1899–1985), Dútsk-Amerikaansk keunstskilder
* Wilhelm Drewes (1907–1982), Dútske Wehrmacht-generaal
* Billy Drewes (* 1952), Amerikaansk muzikant
* Drewes, meidogger oan de Fryske Wikipedy
* Mariëtte Drewes (1967), Nederlânsk skaakster
* Paul Drewes, Nederlânsk roeier
Jan Visser jr.

**Jan Visser jr.** (Grins, 18 oktober 1856 – Aerdenhout, 3 desimber 1938) wie in Nederlânsk keunstskilder.

## Libben en wurk
Visser folge teken- en skildersopliedingen oan de Akademy Minerva yn Grins, de Ryksakademy fan Byldzjende Keunsten yn Amsterdam en de 'Rijksnormaalschool voor Tekenonderwijzers', ek yn Amsterdam. Letter wie er learling fan Johannes Hinderikus Egenberger. Hy wenne en arbeide efter elkoar yn Grins, Amsterdam, Abcoude en Zandvoort. Hy wie tekenlearaar fan berop en letter waarnimmend direkteur op de Ryksnormaalskoalle foar Tekenûnderwizers, dêr't er tal fan jonge keunstskilders oplaat hat, ûnder oaren Leo Gestel, David Bueno de Mesquita, Johan Herman Isings, Bernard F. Eilers, Hugo Polderman, Jan Ponstijn, Georg Rueter Gerard Johan Staller, Willem Knip, André Vlaanderen, Bart Peizel en Chris Lebeau.

Visser wie fral bekend fan syn kleurige blomstillibbens, mar makke ek lânskippen, portretten en figueren, yn in oan it ympresjonisme besibbe styl. Hy wie in mearsidich keunstner en wurke ek as litograaf, tekener en boetsearder.

Visser stoar yn 1938 yn de âldens fan 82 jier. Syn wurk is ûnder mear te sjen yn it Frans Hals Museum yn Haarlim.

## Galery

Ofbyld:Hendrik Helder Pzn..JPG|Hendrik Helder Psn
Ofbyld:Visser jr Blauwe en groene vaas met boeket.jpg|Blauwe en griene faas mei bûket
Ofbyld:Jan Visser jr. Bloeiende rhododendrons.jpg|Bloeiende rhododendrons
Ofbyld:Korenschoven.jpg|Nôtskeaven
Ofbyld:Visser jr Fort Abcoude.jpg|Buorkerij ûnder Abcoude


## Literatuer
*  Frans Vermeulen: *J. Visser Jr. De levensgang van een werker*. C. Bander cum suis, (1936), Grins, 1936.

## Keppelings om utens
*Jan Visser op Museumserver.nl
*Koarte biografy
*Jan Visser jr. op Simonis&Buunk
Carol W. Voges

**Carel Willem (Carol) Voges** (Amsterdam, 19 juny 1925 - Laren, 9 jannewaris 2001) wie in Nederlânsk yllustrator, striptekener en skriuwer.

Carol Voges syn tekenkarriêre begûn by Joop Geesink.

By de Toonder Studio's tekene er ûnder oaren mei oan de Tom Poesstrips.

Voges makke ek omslaggen foar blêdmuzyk.

Fierder tekene er ferskate stripferhalen foar Sjors, Donald Duck, Sesamstraat, Bobo, Okki, Taptoe en in ferskaat oan oare tydskriften.

## Utjouwerij De Eekhoorn
By Utjouwerij de Eekhoorn waard er de 'hûs-yllustrator' en yllustrearre er wit hoe folle boeken en boekomslaggen.
*De *[[Pietje Puk]]*-rige, fan Henri Arnoldus.
*De *[[Tup en Joep]]*-rige, fan Henri Arnoldus.
*De *[[Klik en Klak]]*-rige, fan Henri Arnoldus.
*De *[[Pim en Pidoe]]*-rige, fan Henri Arnoldus.
*De *[[Jokkie]]*-rige, fan Henri Arnoldus.
*De *[[Edda en Wimmie]]*-rige, fan Bouke Jagt
*De *[[Oki en Doki]]*-rige, fan Henri Arnoldus.
*De *[[Tillie en Tiffie]]*-rige, fan Ans Arnoldus
*De *[[Petra en Peet]]*-rige, fan Trix Bakker 
*Foar de *[[Bob Evers]]*-rige fan Willy van der Heide tekene er foar de werprintingen ferskate boekomslaggen (nrs. 1, 2, 3, 13, 15, 18, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30 en 31).
**Het geheim van de gouden eekhoorn* (1982), skreaun en tekene fan Carol Voges.

## Oare publikaasjes
*1945 - *[[Pa Pinkelman]]*, in stripferhaal mei tekst fan Godfried Bomans. Der ferskynden fjouwer ferhalen yn ôfleverings yn de Volkskrant fan 11 novimber 1945 oant 1952.
*1946 *Het vreselijke avontuur van professor Bubbel* fan C.H. Geudekker
*1946 - *[[Jimmy Brown, sportheld nr.1]]*, stripferhaal mei tekst fan H.J. Looman. 
*1947-1949 - *[[Professor Créghel]]* (yn it Rotterdamsk Kwartet), stripferhaal mei tekst fan A. Goosen.
*1948 -1949 - *[[Hertog Lieverlui dan Moe]]* (yn De Tijd).
*1956-1957 - *De Bewoners van Laag-Wapperen* (yn Kris Kras), stripferhaal mei tekst fan Han G. Hoekstra.
*1957-1962 - *Opa* (1957-1962) (yn Olidin)
*1962-1963 -* Mex* (yn Olidin)
* midden jaren 60 - foar Libelle makke er de yllustraasjes by it ferhaal *Mario en de Toverpluisbloem* fan Lea Smulders
*Foar Sjors tekene er tusken 1963 en 1967 *Dinkie*, *Bertram* (1968-1969), en *[[Sjors van de Rebellenclub]]*.
**Tom en Tanja, het spook van Koblenz* - fan Francois.
Richard von Weizsäcker

**Richard Karl baron von Weizsäcker** (Stuttgart, 15 april 1920 - Berlyn, 31 jannewaris 2015) wie in Dútsk politikus. Hy wie de sechde bûnspresidint en wurdt beskôge as ien fan de wichtichste presidinten fan Dútslân nei de Twadde Wrâldkriich. Fan 1981 oant 1984 wie hy boargemaster fan West-Berlyn. 

## Biografy
Von Weizsäcker komt út in aadlike famylje. Syn pake waard yn 1897 yn 'e adelstân ferheft en yn 1916 krige er de titel fan *Freiherr*, de Dútske ferzje fan 'baron'.  Richard wie de jongere broer fan natoerkundige en filosoof Carl Friedrich von Weizsäcker. Richard wie yn de oarloch tsinstplichtich by de Wehrmacht.
Syn heit wie Ernst von Weizsäcker, dy't in diplomaat en yn de kriichstiid steatssiktaris fan Bûtelânske Saken en honorêr SS-generaal-majoar wie. Hy waard neffens de Neurenberch-Tribunaal feroardiele foar misdieden en krige 5 jier finzenisstraf. Richard wie syn heit syn abbekaat en hy promofearre yn 1955 yn de rjochtswittenskip. 
Richard von Weizsäcker boaske mei Marianne von Kretschmann en hja krigen 4 bern. 

Van 1969 oant 1981 wie hy lid fan de Bûnsdei, it Dútske parlemint. Yn 1981 waard hy boargemaster fan West-Berlyn fan de CDU. Hy siet yn de lofterwjuk fan dizze partij. Op 1 july 1984 waard hy presidint fan West-Dútslân as opfolger fan Karl Carstens.  Neffens gewoante moast hy it partijlidmaatskip tydlik opsizze. Yn 1990 waard hy presidint fan it feriene Dútslân oant 30 juny 1994. Doe waard Roman Herzog presidint.
Marten Aedsges Teenstra

**Marten Aedsges (Edskes) Teenstra** (Turns, 1742 - Zuurdijk, 1806) wie in boer. Hy ferhuze yn 1776 nei Grinslân en fertsjinne mei syn famylje in soad mei it yndykjen fan it Rûgesân en mei it ferbetterjen fan lânbouwurktugen. 

Ut dizze famylje stammet Maarten Douwes Teenstra, dy't in soad  geskriften (ûnder oare folkskundige) op syn namme stean hat. Nei't er yn 1787 de wyk nimme moast út Frjentsjer is Eise Eisinga by Marten Edskes ûnderdûkt.
Roman Herzog

**Roman Herzog**, berne yn Landshut op 5 april 1934 - Jagsthausen, 10 jannewaris 2017 wie in Dútske politikus en lid fan de CDU.

Hy wie fan 1987 oant 1994 presidint fan it konstitúsjoneel gerjochtshôf en fan 1994 oant 1999 de sânde bûnspresidint fan Dútslân. Fan 1978 oant 1980 wie hy minister fan ûnderwiis en wittenskippen en fan 1980 oant 1983 minister fan binnelânske saken yn Baden-Wuertemberch.

## Oplieding en berop
Roman Herzog studearre rjochten fan 1953 oant 1961 yn München. Oant 1964 wurke hy oan de universiteit, promofearre ta doktor en letter ta perfester. Oant 1965 wie hy ferbûn as dosint oan de Ludwig Maximilians-Universiteit yn München. Yn 1965 wiksele hy nei de Frije Universiteit Berlyn as dosint foar steatsrjocht en polityk. Hjir wie hy fan 1967 oant 1968 dekaan en in jier letter oant 1969 prodekaan fan de rjochtswittenskiplike ôfdieling. Hjirnei waard hy dosint foar Polityk oan de universiteit fan Speyer, wêr hy fan 1971 oant 1972 rektor wie.

## Famylje
Roman Herzog boaske yn 1958 mei Christiane Krauss. Hja krigen twa soannen. Frou Herzog ferstoar op 19 juny 2000. Hy boaske foar de twadde kear mei Alexandra baronnes fan Berlichingen.

## Partij
Sûnt 1970 wie Herzog lid fan de CDU.

Op 1 july 1994 waard Herzog bûnspresidint. Hy naam dit amt oer fan Richard von Weizsäcker oant 30 juny 1999 doe't dit amt troch Johannes Rau oernaam waard.
Adelstsjerke

De **Adelskerk** wie oant 1984 in tsjerke yn Ald Beets, Opsterlân.

## Skiednis
De tsjerke waard yn 1889 boud en ferfong in tsjerke út de 16e iuw dy't wijd wie oan de hillige Gertrudis. De adelstsjerke waard betelle troch de famyljes Lycklama à Nijeholt en Van Lynden út Beetstersweach. De ienbeukige tsjerke mei trijsidich koarsluting yn neorenêssânse-styl waard boud neffens in ûntwerp fan Luitje de Goed (1853-1926) fan Beetstersweach. De transepten hiene trepgevels mei rolwurk, obelisken en in fronton op de top yn de trant fan Hendrick de Keyser en Hans Vredeman de Vries. De rûnbôgefinsters krigen glês yn lead-ruten. De gevel hie in bôgefries. Dûmny Isaac Spandaw hold de earste preek op 10 augustus 1890.

It oargel út 1904 waard makke troch Maarschalkerweerd & Soan. It wie in presint fan August Lycklama. Yn 1957 waard it oargel troch de firma Reil oerset nei de Sudertsjerke yn Drachten. De tsjerke waar fan 1958 ôf net mear brûkt. De achtkante toerspits waard yn 1967 troch wjerljocht fernield. Yn 1984 waard de fertutearzge tsjerke sloopt. De twa klokken binne op it hiem fan Museum Opsterlân op De Gerdyk set. It tsjerkhôf krige yn 1988 in klokkestoel.

Fan 1963 oant 1987 wie de tsjerke it atelier fan byldzjend keunstner Jaap van der Meij. Der moatte noch muorreskilderingen fan him yn de mei pún tichtsmiten kelder fan de tsjerke wêze. Museum Opsterlân is anno 2017 fan doel dy wer foar it ljocht te heljen.


Klok Adelskerk Ald Beets.JPG|Klok by Museum Opsterlân
Ald Beets tsjerkhôf.JPG|De klokkestoel op it hôf
Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff

**Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff** (Nimwegen, 2 juny 1758 - dêre, 24 novimber 1840) wie in Nederlânsk natuerkundige, dokter, generaal, wetterboukundige, kartograaf en in skoftke minister fan Oarloch

## Keppelings om utens
* Krayenhoff by syn fuortgean út Maarssen op 18 jannewaris 1795
* Grêf fan baron Krayenhoff
Yndo-Sina

**Yndo-Sina** of **Yndosina** is in geografyske oantsjutting foar it fêstelân fan Súdeast-Aazje. It omfiemet de lannen Fjetnam, Laos, Kambodja en it eastlike part fan Tailân. Yn rommere sin wurdt njonken dizze lannen ek Myanmar, it fêste lân fan Maleizje en Singapoer meirekkene. De oantsjutting waard foar it earst brûkt troch de Deensk-Frânske geograaf Conrad Malte-Brun (1775-1826) yn syn wurk *Précis de la Géographie Universelle*, dat yn 1810 yn Parys útjûn is. De namme tsjut nei de kulturele ynfloed fan Yndia oan iene kant en Sina oan oare kant.
Yn Malte-Brun syn oantsutting wurdt it suden fan Sina en Banglades der ek by rekkene.
Hjoed-de-dei wiist dy oantsjutting ornaris op it eardere Frânske Yndo-Sina (*Indochine française*) ofwol de Uny fan Yndo-Sina.

It klimaat is tropysk yn it suden en subtropysk yn it noarden.
Jacob Joukes Bakker

**Jacob (Jappy) Joukes Bakker** (Menaam, 4 juny 1908 – 10 oktober 1975) wie in Frysk amtner en politikus. Hy wie as lid fan 'e CHU fan 1940 oant 1948 boargemaster fan Sleat en oanslutend oant 1969 boargemaster fan Bleiswyk, yn Súd-Hollân. 

## Libben en karriêre
### Jonkheid en komôf
Bakker waard berne yn Menaam, as ien fan 'e fjouwer bern yn 'e húshâlding fan gemeenteriedslid en Twadde Keamerlid Jouke Annes Bakker (1873-1956) en dy syn frou Stijntje Alberda (1873-1942). Hy hie in twillingsuster dy't Janke hiet. Bakker folge de MULO yn Ljouwert en dêrnei gied er nei de Hegere Hannelsskoalle.  

### Karriêre
Nei't er fan skoalle kommen wie, gie Jappy Bakker yn augustus 1927 oan it wurk as folontêr op 'e gemeentesekretary fan Menameradiel, dêr't syn heit op dat stuit yn 'e gemeenteried siet. Ein 1930 waard Bakker yn Menameradiel beneamd ta tydlik amtner ter sekretary, en yn it neijier fan 1931 krige er in oanstelling as adjunkt-kommys by de gemeentesekretary fan Barradiel.

Yn jannewaris 1940 folge Bakker in J.J. van Dijk op as gemeentesekretaris fan 'e gemeente Sleat. Jappy Bakker wie krekt as syn heit lid fan 'e CHU. Mei yngong fan 1&nbsp;juny 1940, in pear wiken nei de Dútske ferovering fan Nederlân, waard er as fertsjintwurdiger fan dy politike partij troch de opperbefelhawwer fan lân- en seemacht generaal Henri Wikelman beneamd ta boargemaster fan Sleat. Dat soed er bliuwe oant 1948. 

Dêrnjonken wie Bakker fan mids 1944 ôf ek in skoft waarnimmend boargemaster fan Doanjewerstâl. Prinsesse-regintesse Juliana beneamde him mei yngong fan 1&nbsp;augustus 1948 ta boargemaster fan Bleiswyk, yn Súd-Hollân. Nei goed tweintich jier yn dy funskje tsjinne te hawwen, gie Bakker dêr yn 1969 omreden fan sûnensswierrichheden betider mei pinsjoen, wêrnei't er yn 1975 mei 67 jier kaam te ferstjerren.

### Priveelibben
Bakker wie troud mei Grietje Plat (1908-2009), dy't ek fan Menaam kaam. Mei har hied er twa soannen, Jouke en Auke.
Ruurd Klazes Bakker

**Ruurd Klazes Bakker** (Menaam, 1 desimber 1921 – dêre, 6 maaie 2001) wie in Frysk politikus en fersekeringsman. Hy wie de twadde fan tolve bern yn 'e húshâlding fan Klaas Annes Bakker (1886-1961), in gernier en los wurkman, en dy syn frou Elisabeth Ruurds Grendel (1897-1984), en groeide op yn in fermidden dêr't men it gauris neat te rom hie. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch moast er krekt as trije fan syn bruorren ûnderdûke om oan tewurkstelling yn Dútslân te ûntkommen. Mei twa jongere bruorren ferbleau er earst yn in útdold sideplak yn in ierappelheap yn it lân, en doe't dat njonkelytsen te wiet waard, fûnen se beskûl by in bakker yn Easterwierrum.

Ruurd Bakker wie in *selfmade man*, dy’t himsels troch it folgjen fan jûnskursussen opwurke. Hy hie in blaumoandei in baan by de bank yn Menaam en dêrnei by de *[[Amsterdamsche Bank]]* (in foarrinner fan ’e AMRO, neitiid de ABN-AMRO) te Frjentsjer. Dêr koed er wol bliuwe en sels wol promoasje meitsjen, mar dan moast er wol yn Frjentsjer komme te wenjen. Mar út Menaam wei, dat wie útsletten foar Bakker. Hy troude dêr op 1 novimber 1945 mei syn faam Gryt Baarda (1922-1997), mei wa't er neitiid seis bern krige, wêrfan't ien, in jonkje, al koart nei de berte kaam te ferstjerren. Nei't er by de bank weirekke wie, fûn Bakker wurk by syn skoanheit Rintsje Baarda, dy't assuradeur wie. Doe't dy mei pinsjoen gie, koe Bakker sadwaande it fersekeringsbedriuw oernimme.

Dêrnjonken wie Bakker fan 1945 ôf ek al aktyf lid fan 'e PvdA, wat út en troch wat swierrichheden binnen de famylje opsmiet, mei't syn âlden en bruorren en susters allegear CHU-lju wiene. Bakker kaam yn 'e gemeenterie fan Menameradiel, waard wethâlder (in funksje dy't er oant 1987 útoefene) en brocht it ta loko-boargemaster. Dêrby skeelde it dat er hast syn hiele wurksume libben fuort njonken it gemeentehûs yn Menaam wenne. Bakker wie fierders tige frysksinnich en oanhinger fan 'e Fryske Beweging. Doe't syn frou yn 1996 siik waard, ferhuzen se nei in oanlynwente by it âlderein- en fersoargingstehûs Nij Statelân te Menaam, dêr’t Bakker er oan syn dea ta, op 6 maaie 2001, wenjen bleau. Ruurd Bakker wie in omkesizzer fan politikus en Twadde Keamerlid Jouke Annes Bakker, in âldere broer fan konsintraasjekampoerlibbene Jouke Klazes Bakker, en in omke fan sjoernalist en programmamakker Klaas Geert Bakker.
Ak Wassenaar

**Ak Wassenaar** (folút: **Akke Wassenaar** en om utens bekend as **Ank**; Menaam, 26 juny 1927 – Swol, 22 juny 2004) wie in Friezinne om utens dy't yn Nunspeet wenne. Under de Twadde Wrâldoarloch hold hja fan 1 jannewaris 1944 oant 5 augustus 1945 in deiboek by, doe't hja mei har âldelju en bruorren en susters oan 'e Sânwei te Menaam wenne.

Neitiid lei dat deiboek (neffens it troch Wassenaar tafoege foarwurd) tsientallen jierren te stofgarjen, oant se it yn 1988 by tafal ris tsjinkaam en betocht dat har ferhaal miskien foar de bern en bernsbern wolris ynteressant wêze kinne soe. Om't har deiboek yn it Frysk skreaun wie, en har neiteam (fierhinne) bûten Fryslân wenne, sette se it earst oer yn it Nederlânsk. De reäksjes dy't se op 'e Nederlânske ferzje krige, setten har derta oan om it deiboek nochris te fertalen, no yn 'e nije stavering fan it Frysk. Sadwaande kaam har ferhaal yn 1990 yn dy foarm út by Utjouwerij Van Wijnen yn Frjentsjer, ûnder de titel *Deiboek Menaam 1944-45*.
Ferdinand Jacobus Domela Nieuwenhuis

**Ferdinand Jacob Domela Nieuwenhuis** (Utert, 3 maaie 1808 - Nieuw-Rande ûnder Diepenveen, 28 april 1869) wie in Nederlânsk predikant.

Domela Nieuwenhuis, in soan fan Jacobus Nieuwenhuis, promovearre 1833 yn Utert yn de teology en wie efterelkoar evangelysk-luthersk predikant yn Monnickendam en Utert en sûnt 1842 heechlearaar oan it luthersk seminary yn Amsterdam. Hy ferstoar hommels op Nieuw-Rande yn Diepenveen, as gast fan de âld-gûverneur-generaal Albertus Jacobus Duymaer van Twist op 28 april 1869. Hy wie de heit fan Jacob Domela Nieuwenhuis, Ferdinand Domela Nieuwenhuis en Adriaan Jacob Domela Nieuwenhuis.

## Wurk
Njonken wurk mei in godstsjinstige ynhâld skreau er:
**De hooge feesten der Christ. kerk en derzelver oorsprong en bestemming*, Ljouwert, 1834
**Geschiedk. overzigt der vroegere zorg van de Ned. Luth. kerk voor de opleiding tot het Herder- en Leeraarsambt*, Amsterdam 1852
**Geschied. der Evang. Luth. gemeente te 's-Grav.*, Amst. 1856
**Geschiedenis der Amsterdamsche Luthersche gemeente*, Amsterdam 1856
**Abraham des Amorie van der Hoeven, een voorbeeld van kanselwelsprekendheid*, Amst. 1856
**Leven en karakter van Abr. des Am. van der Hoeven*, Amst. 1859
**De waarde der fraaie kunsten voor het Christendom*, 1859
**De vooruitgang in de Luthersche kerk*, 1865
Ruurd Okma

**Ruurd Klazer Okma** (Ferwâlde (Wûnseradiel), 23 febrewaris 1839 - Yndyk (gemeente Wymbritseradiel), 6 maaie 1915) wie in feeboer en politikus.

## Libben en wurk
Okma wie in soan fan boer Klaas Lolles Okma en Grietje Durks Demmer. Hy boaske 1860 oan Trijntje Douwes Douma (1842-1862). Sy krigen ûnder oaren in soan, Lolle.

Okma wie feeboer, oant er yn 1881 kalkfabrikant waard.

### Politikus
Okma wie in antyrevolúsjonêre fertsjintwurdiger fan de 'Kleyne luyden' yn Fryslân. Syn politike wurkpaad begûn mei in sit yn de gemeenteried fan Wymbritseradiel yn 1877. Hy wie riedslid (1877-1880) en wethâlder (1881-1888) yn dy gemeente. Hy waard twongen om ôf te gean as wethâlder en riedslid meidat syn firma boumaterialen foar skoallen en befluorjen fan strjitten yn de eigen gemeente levere hawwe soe. Okma gie yn heger berop by de Kroan tsjin dat besút, mar dat berop waard sûnder grûn ferklearre.

Okma kaam yn 1888 foar in Frysk plattelânsdistrikt yn de Twadde Keamer mei troch stipe fan de sosjalistyske kiezers. Okma foel yn de Keamer net op en woe yn 1891 net op 'en nij keazen wurde. Fan 1890 oant 1895 wie er lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân.
Friso (blêd)

**Friso** is in advertinsjekrante foar Warkum en omkriten. It blêd hat sa'n 2000 abonnees en waard oprjochte yn 1877. Yn 1966 waard de Friso oernomd troch Hunia's Drukkerij, in famyljebedriuw dat sûnt 1937 bestiet. It blêd docht boppe-al ferslach fan it pleatslike nijs, lingte en foarm fan de artikels binne ûndergeskikt oan de ynhâld. Friso ferskynde earst allinnich yn Warkum, letter waard de gemeente Nijefurd it wurkterrein, dat is ek nei de weryndieling mei "Súdwestergoa" sa bleaun. De Friso folget sa it nijs yn it gebiet Hylpen-Warkum-Starum.
Adriana Malão

**Adriana Malão** (1 jannewaris 1992), is in rêstend Brazyljaansk pornografysk aktrise fan Afro-Brazyljaansk komôf. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.65 m, mei in gewicht fan 55 kg. Hja hat yn it ferline ek wol oare artystenammen brûkt, Katiuska Malão en Terri Rowland.

## Filmografy

(Internet Adult Film Database)

## Keppelings om utens
* Adriana Malao op ''FreeOnes''
* Adriana Malao yn 'e ''DefineBabe''
* Adriana Malao yn 'e ''Internet Movie Database''
* Adriana Malao yn 'e ''Internet Adult Film Database''
* Adriana Malao yn 'e ''Adult Film Database''
* Adriana Malao yn 'e ''Twitter''
List fan boargemasters fan Hinnaarderadiel

Dit is in **list fan [[boargemaster]]s fan de eardere Fryske gemeente [[Hinnaarderadiel]]** oant dy gemeente op 1 jannewaris 1984 opgie yn de gemeente Littenseradiel.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Hinnaarderadiel
* List fan boargemasters fan Littenseradiel
La Tour-de-Peilz

**La Tour-de-Peilz** is in gemeente en plak yn it Switserske kanton Vaud yn it distrikt Vevey.

## Befolking


ImageSize = width:370 height:200

#hoogte yas 200px-30px marge is 170px voor grafiek

PlotArea = left:60 right:10 top:10 bottom:20
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = justify
Colors =
 id:gray1 value:gray(0.9)

DateFormat = yyyy
Period = from:1850 till:2010

ScaleMajor = unit:year increment:20 start:1850
PlotData =
 bar:15000 color:gray1 width:1 #gridlijn ywaarde3_3
 from:start till:end
 bar:10000 color:gray1 #gridlijn ywaarde2_3
 from:start till:end
 bar:5000 color:gray1 #gridlijn ywaarde1_3
 from:start till:end
 bar:0 color:gray1

# berekening van xwaarde punt: 60+ ((jaartal-jaartalminimum)*pxperyear)
# berekening van ywaarde punt: 20+ (pxperinwoner * inwoners )

LineData =
 layer:front
 points:(60,32)(98,38) color:blue width:2
 points:(98,38)(154,47) color:blue width:2
 points:(154,47)(172,58) color:blue width:2
 points:(172,58)(210,68) color:blue width:2
 points:(210,68)(248,77) color:blue width:2
 points:(248,77)(266,97) color:blue width:2
 points:(266,97)(285,120) color:blue width:2
 points:(285,120)(304,127) color:blue width:2
 points:(304,127)(322,136) color:blue width:2
 points:(322,136)(341,136) color:blue width:2
 points:(341,136)(351,139) color:blue width:2


## Keppeling om utens
* Webstee fan ''La Tour-de-Peilz''
Premio Amigo

De ***Premios Amigo*** ("Freoneprizen") wiene in groep Spaanske prizen dy't útrikt waarden oan 'e bêste wurken op it mêd fan 'e Spaanske en ynternasjonale muzyk fan it foargeande jier. De organisaasje en tawizing fan 'e prizen wie yn 'e hannen fan *[[Promusicae]]*, oftewol de *Productores de Música de España* ("Muzykprodusinten fan Spanje").

Fan 1997 oant 2003 waarden de *Premios Amigo* elts jier útrikt, mar fan 2004 oant 2006 gie de útrikking net troch fanwegen de krisis yn 'e Spaanske muzykyndustry. Yn 2007 fûn de lêste útrikking plak. Winners foar de ynternasjonale prizen wiene bgl. U2, The Corrs, de Spice Girls, Shakira, Celine Dion, Britney Spears, Tom Jones, Jennifer Lopez, Bruce Springsteen, Gloria Estefan, Robbie Williams, Christina Aguilera, Kylie Minogue en Beyoncé Knowles. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Spaanske Wikipedy.

## Keppelings om utens
● Offisjele webside fan 'e ''Premios Amigo''
BRIT Award

De ***BRIT Awards*** binne in groep Britske prizen dy't elts jier útrikt wurde foar de bêste Britske en ynternasjonale prestaasjes op it mêd fan 'e popmuzyk fan it foargeande jier. De namme wie oarspronklik bedoeld as ôfkoarting foar *British*, *Britain* of *Britannia*, mar waard letter ta in backronym fan *British Record Industry Trusts Show*. De prizen waarden foar it earst útrikt yn 1977, as ûnderdiel fan it Sulveren Regearjubileum fan keninginne Elizabeth II, en yn 1982 waard der in jierliks barren fan makke, dat organisearre waard troch de *[[British Phonographic Industry]]*, de organisaasje fan 'e Britske muzykyndustry. De *BRIT Awards* binne de wichtichste Britske prizen op it mêd fan 'e popmuzyk, ferlykber mei de *[[Grammy Award]]s* yn 'e Feriene Steaten. 

De útrikkingsseremoanje fan 'e *BRIT Awards* waard altyd *live* op 'e tillefyzje útstjoerd, oant Samantha Fox en Mick Fleetwood yn 1989 in show presintearren, dy't hielendal yn it hûndert rûn en wêryn't suver neat gie sa't it repetearre wie. Neitiid waard it evenemint hast tweintich jier lang in jûn yn 't foar opnommen, mar yn 2007 waard it wer in *live*-útstjoering, op 'e stjoerder ITV. Sjonger Robbie Williams hat it rekôr fan 'e measte *BRIT Awards* yn besit: 12 as solo-artyst en 5 as lid fan 'e band *[[Take That]]*. Der bestiet ek in besibbe groep prizen foar klassike muzyk, de *[[Classic BRIT Award]]s*.

## Kategoryen
* Britske single fan it jier
* Britske album fan it jier
* bêste Britske manlike solo-artyst
* bêste Britske froulike solo-artyst
* bêste Britske trochbraak
* bêste Britske band
* bêste Britske ynternasjonale súkses
* bêste ynternasjonale manlike solo-artyst
* bêste ynternasjonale froulike solo-artyst
* bêste ynternasjonale band
* bêste *live*-optreden
* Britske muzykprodusint fan it jier
* priis fan 'e faksjuery

;ôfskafte kategoryen:
* bêste Britske rock-artyst(en) (1977-2007)
* bêste Britske *urban*-artyst(en) (1977-2007)
* bêste Britske popartyst(en) (1977-2007)

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''BRIT Awards''
Crediton

**Crediton** is in plak (*town*) en *[[civil parish]]* yn it Ingelske greefskip Devon, sa'n 12 km benoardwesten Exeter. It plak leit yn de nauwe delling fan de rivier de Creedy, tusken twa steile hichten en is yn twaen ferdield: it eastlik part is de Alde Stêd en it westlike de Nije Stêd.

De earste oanwizing foar in delsetting op it plak fan Crediton is de fernijing dat Winfrith of Bonifatius dêr berne waard om 672 hinne. 

## Stêdebannen
*  Avranches yn Normandje, Frankryk
*  Fulda, Dútslân
*  Dokkum
*  Sarasota yn Floarida, FSA

## Sjoch ek
*Parochytsjerke fan Crediton