Treurdo

De **treurdo** of **roudo** (*Zenaida macroura*) is in fûgelsoarte yn it skaai treurdowen (*Zenaida*) út de famylje dowen (*Columbidae*). De soarte moat net betiizge wurde mei de treurtoartel (*Streptopelia decipiens*), dy't yn Afrika libbet. It "treur" of "rou"-diel fan syn namme hat te meitsjen mei syn drôve rop.

## Beskriuwing

De soarte is in middelgrutte do, dy't likernôch 31 sm lang wurdt mei in spanwiidte fan 37 oant 45 sm. Syn fearren binne boppe oer it generaal griisbrún en ûnder rôze. De wjukken ha swarte plakken en de haadslachpinnen binne swart mei wite bûtenrânen. De eagen binne donker mei in ljochtblauwe hûd dêromhinne. Under it each sit in ûnderskiedend healmoannefoarmich gebiet fan donkere fearkes. It folwoeksen mantsje hat helder pearsrôze plakken oan 'e nekke mei in ljochtrôze kleur nei it boarst ta. Folwoeksen mantsjes hawwe in blaugrize kroan, in skaaimerk dat by de wyfkes ûntbrekt. Wyfkes binne ferlykber yn uterlik, mar hawwe oer it generaal in brunere kleur en binne wat lytser as mantsjes. De irisearjende plakken yn 'e nekke boppe de skouders binne hast ôfwêzich. Jonge fûgels ha in skobbich patroan en binne oer it generaal donkerder.  

## Fersprieding
De treurdo komt yn in grut part fan Noard-Amearika foar, fan Kanada oant Meksiko, en ek yn dielen fan Sintraal-Amearika. De soarte is yntrodusearre op 'e Bahama’s, Hawaï en oare eilannen. De fûgel libbet yn ferskillende soarten types lânskippen, lykas stêdsrânen, iepen lânskip, tunen, greiden en boskrânen.

De soarte is te ferdielen yn fiif ûndersoarten:

* *Zenaida macroura marginella* (Woodhouse, 1852) – westlik Kanada en westlik Feriene Steaten oant it suden fan Sintraal-Meksiko.
* *Zenaida macroura carolinensis* (Linnaeus, 1766) – eastlik Kanada en eastlik Feriene Steaten, Bermuda, Bahama's.
* *Zenaida macroura macroura* (Linnaeus, 1758) – (nominaatfoarm) Kuba,  Hispaniola (Dominikaanske Republyk en Haïty), Porto Riko, Jamaika.
* *Zenaida macroura clarionensis* (Townsend, CH, 1890) – it eilân Clarión (westlik út de kust fan Meksiko).
* *Zenaida macroura turturilla* (Wetmore, 1956) – Kosta Rika, westlik Panama.

## Hâlden en dragen

De treurdo is faak yn pearkes of lytse groepkes te sjen. Hy foerazjeart op 'e grûn en siket nei sied, nôt en somtiden ynsekten. De fûgel kin him goed oan delsettingen fan minsken oanpasse en wurdt dêrom ek faak yn tunen en parken sjoen. As er opskrikt wurdt, fljocht de treurdo mei in flugge, fladderjende flecht fuort, wêrby’t in fluitsjend lûd fan de wjukken te hearren is.

Treurdokes bouwe in typysk dowenêst fan in losse samling tûken yn in beam, strûk of op gebouwen. It wyfke leit ornaris twa wite aaikes. Beide âlden briede de aaien út. De jongen wurde ynearsten mei "dowemolke" fuorre, in proteïne-rike stof dy’t yn it krop ûntstiet. Se briede faak mear as yn kear yn 't jier.

## Status
De treurdo is ien fan 'e meast foarkommende fûgels yn Noard-Amearika. De populaasje bestiet út miljoenen fûgels. In rûge rûzing út 2020 hâldt it op 120.000.000 - 140.000.000 folwoeksen fûgels. Oannommen wurdt dat de soarte yn Noard-Amearika licht ôfnimt. Alhoewol't de fûgel somtiden foar sport of fleis bejage wurdt, klassifisearret de IUCN de fûgel as net bedrige (LC).