open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Georg Wilco thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg

**Georg Wilco baron thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg** (Eanjum?, 14 oktober 1637 - Eanjum, 15 novimber 1674) wie grytman fan East-Dongeradiel. 

Wie hear fan Vischhuizen en Wiarden, de ienige soan fan Johannes Onuphrius baron thoe Schwartzenberg, wie troud mei Helena Maria fan Schwartzenberg, (*16 septimber 1646), dochter fan Willem baron thoe Schwartzenberg en Jannette Tjarda fan Starckenborg, by wa't hy fjouwer bern hie. Lei op 5 maart 1653 de eed fan grytman fan East-Dongeradiel ôf. Yn 1671 wie hy mei Philips fan Humalda, Ried ordinaris oan it Hof fan Fryslân, kommittearde ta it oanlizzen fan de nije stienen slûs fan Ezumazyl, wêroan de earste stien lein waard troch syn soantsje Wilco, âld sân, en Frans fan Humalda, soantsje fan boppeneamde Philips, âld tsien jierren. Als kommissaris polityk wenne hy yn 1671 de Synoade fan Boalsert by. Hy wenne krektas syn heit op de Holdingastate

## Sjoch ek
* Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg
Friesche Sagen

**Friesche sagen** is in samling fan sêgen út Fryslân en ferskynde yn 1925, de skriuwer is Theun de Vries. De Vries brûkte foar dit wurk ferhalen út *[[Uit Friesland's Volksleven]]* (1896), fan Waling Dykstra, en syn skoalfreon Henk Persijn woe de tekeningen foar it boek fersoargje. It waard útbrocht troch Scheltens & Giltay út Amsterdam. 

Yn it jier 2000 ferskynden de ferhalen en sêgen fannijs yn *Friesche sagen & Terugkeer*.

De ynhâld:
* *Tot de lezer*
* *[[Rodeklif en Kreil]]*
* *[[Redbald en Wulfram]]*
* *[[Wonder te Lidlum]]*
* *[[Odins stad]]*
* *[[De klokken fan Sint Odolf|De klokken van Sint Odolf]]*
* *[[It Wyfke fan Starum|De weduwe van Staveren]]*
* *[[Akrabjerg]]*
* *[[Faustus te Leeuwarden]]*
* *[[De stem van marteling]]*
* *Aantekeningen*
* *Terugkeer (gedichten*)

## Sjoch ek
*Fryske mytology
Lower Avon

De **Lower Avon** is in rivier fan 120 km lingte yn it súdwesten fan Ingelân. It streamgebiet omslach 2308 km². De rivier ûnstiet ûnder Chipping Sodbury yn Gloucestershire en streamt dêrnei troch Wiltshire, rint troch de stêden Bath en Bristol, dêr't de rivier útmûnet yn it estuarium fan de Severn (Kanaal fan Bristol).

De Lower Avon is befarber oant de Pulteney Bridge yn Bath. Mids Bristol is de Avon omlaat fia de *New Cut*, dy't tusken 1804 en 1809 oanlein waard. De âlde rivierearm is dêr mei sluzen ôfsletten en foarmet de *Floating Harbour* ('driuwende haven'), de haven fan Bristol.

It wurd Avon is fan Keltysk komôf en betsjut *rivier*.
Annechien Steenhuizen

**Annechien Steenhuizen** (Amersfoart, 12 maaie 1977) is Nederlânsk nijslêzeresse, ferslachjouster, sjoernaliste, tillefyzjeredaktrise en presintatrise. Hja begûn har karriêre op 'e nijsredaksje fan RTL, wêrnei't se op RTV Utert in regionaal opspoaringsprogramma presintearre. Fan 2008 oant 2009 wie se ien fan 'e 'Jakhalzen' yn it VARA-programma *De Wereld Draait Door*. Sûnt 2013 is hja ien fan 'e fêste presintators fan it acht-oeresjoernaal fan 'e NOS.

## Wurkpaad
Steenhuizen waard yn 1977 berne yn Amersfoart. Se folge fan 1995 oant 1999 in oplieding oan 'e Skoalle foar Sjoernalistyk yn Utert. Dêrnei begûn se har karriêre yn 2000 by de nijsredaksje fan RTL Nederlân, dêr't se goed trije jier as redaktrise meiwurke oan it programma *5 in het Land*, op RTL 5, en oan *RTL Nieuwsmagazine*, de foarrinner fan *Editie NL*. 

Yn juny 2002 gie Steenhuizen by *Radio M Utrecht* oan it wurk as ferslachjouster. In skoftke letter mocht hja by de regionale omrop fan Utert ek tillefyzje dwaan, en presintearre hja dêr in pear kear yn 'e moanne *Bureau Hengeveld*, it regionale opspoaringsprogramma. Yn april 2005 presintearre se ek it regionale nijsmagazine *[[U Vandaag]]*, yn 'e mande mei Conny Kraaijeveld, Hilde Kuiper en letter ek mei Evelien de Bruijn. Dêrnjonken die se *live*-radioferslaggen en wie se de fêste ynfalster by it radioprogramma *Aan Tafel*. 

Fan 1 maart 2008 ôf die Steenhuizen in jier mei oan it VARA-programma *De Wereld Draait Door*, dêr't se ien fan 'e 'Jakhalzen' wie en reportaazjes oer ferskate ûnderwerpen makke. Yn maart 2009 waard se oannommen as ien fan 'e fêste presintators fan it programma *NOS op 3*, en op 29 septimber 2009 wie se foar it earst te sjen as nijslêzeresse fan it *[[NOS Sjoernaal]]* fan tsien oere jûns.

Op 1 novimber 2011 waard Steenhuizen oansteld as ien fan 'e fêste nijslêzers fan it *NOS Sjoernaal*. Hja presintearre yn 't earstoan benammen de oerdeiske sjoernaals, ynklusyf it bulletên fan seis oere jûns. Op 13 maart 2013 presintearre se foar it earst *Nieuwsuur* en it lette sjoernaal. Twa moannen letter, op 13 maaie, folge se Sacha de Boer op as fêste nijslêzeresse fan it acht-oeresjoernaal. Sûnt presintearret se dat sjoernaal yn wiken mei in ûneven wyknûmer, wylst har kollega Rob Trip de even wyknûmers foar syn rekken nimt.

## Priveelibben
Annechien Steenhuizen hat in relaasje, dêr't in soan en in dochter út berne binne.

## Karriêre-oersjoch

## Keppeling om utens
* Offisjele webside fan Annechien Steenhuizen
* Folsleine filmografy fan Annechien Steenhuizen yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Folkert Popma

**Folkert Popma** wie in Skylger haadling dy't himsels "hear fan Skylge" neamde. 

## Skiednis
Hy wie in soan fan Sjoerd Popma, de earste fan it Popmalaach dêr't oer skreaun waard. De Popma's hienen it bewâld oer Skylge en bewennen in stins by Aasterein. 

Yn 1389 beneamde Folkert himsels ta hear en grytman fan Skylge. Dat die er eigenhannich sûnder tuskenkomst fan in lânhear, nei alle gedachten neidat syn heit ferstoarn wie. Hy waard opfolge troch syn soan Ziwaert Popma.
Trochgong

**Trochgong** (Latyn: *faeces*), ek faak "poep", "stront", "kak", "ûntlêsting" en "skyt", en by bisten **[[dong]]** of **kjitte** neamd, is de namme foar it oerbliuwsel fan it iten dat net fertard wurde kin en dat út en troch fia de anus, út de term wei, nei bûten ôfjûn wurdt (defekaasje). Alle bisten mei in termstelsel meitsje trochgong. By sûchdieren en by de minske hat de ûntlêsting meast baktearjes (likernôch de helte fan it gewicht), termwandsellen (oant 10 gram deis) en guon stoffen dy't yn de term ôfskieden wurde, sa as galkleurstoffen.
Firth fan Clyde

De **Firth fan Clyde** (Ingelsk: *Firth of Clyde*; Skotsk: *Firth o Clyde*; Skotsk-Gaelysk: *Linne Chluaidh*) is it estuarium fan de rivier de Clyde yn it westen fan Skotlân. It effekt fan it tij is noch te fernimmen it lân yn by Glasgow. Oare stêden oan it estuarium binne ûnder oaren Dumbarton, Port Glasgow, Greenock en Ayr. Oan de westkant wurdt de firth begrinzge troch it skiereilân Kintyre, dat oan de regio Argyll en Bute beheart. De Kilbrannan Sound is in grutte earm fan de Firth of Clyde, dy't Kintyre skiedet fan Arran. By de yngong is de firth 42 km breed.

It estuarium hat in grut tal eilannen. De meast grutte, dy't ek bewenne wurde, binne Arran, Bute en Great Cumbrae.

## Plakken oan de Firth of Clyde
* Ardrossan, Ayr
* Barassie, Brodick
* Campbeltown, Cardross, Carradale
* Dumbarton, Dunoon
* Fairlie
* Gourock, Greenock, Girvan
* Helensburgh, Hunter's Quay, Hunterston
* Innellan, Inverkip, Irvine
* Kilcreggan, Kilmun, Kirn
* Lamlash, Largs, Lochranza
* Millport
* Port Bannatyne, Portencross, Port Glasgow, Prestwick
* Renfrew, Rothesay
* Saltcoats, Seamill, Skelmorlie, Strone
* Troon
* Wemyss Bay, West Kilbride
Tollenspriis

De **Tollenspriis** is in fiifjierlikse priis bedoeld om in foaroansteand letterkundige te earjen. De priis wurdt takend foar in oeuvre dat neffens de sjury yn de fiif lêste jierren de heechste literêre wearde hie.

De priis, yn 1902 ynsteld troch it bestjoer fan it Tollensfûns, waard yn it earstoan 'gratifikaasje' neamd en hjit sûnt 1925 de **Tollenspriis**. De priis is ferneamd nei de dichter Hendrik Tollens (1780-1856).

## Priiswinners
*2022 - Ellen Deckwitz
*2015 - Hans Dorrestijn
*2010 - Paulien Cornelisse
*2005 - Jules Deelder
*2000 - Heinz Hermann Polzer (Drs. P)
*1992 - Marten Toonder
*1988 - Koos Schuur
*1983 - Belcampo
*1978 - Michel van der Plas
*1973 - Anton Koolhaas
*1968 - F.C. Terborgh
*1963 - Ina Boudier-Bakker
*1958 - Maria Dermoût
*1953 - Bertus Aafjes
*1948 - H.W.J.M. Keuls
*1943 - J.W.F. Werumeus Buning
*1938 - Herman de Man
*1933 - Arthur van Schendel
*1928 - R. van Genderen Stort
*1923 - Louis Couperus
*1918 - Willem Kloos
*1918 - Jacobus van Looy
*1913 - P.C. Boutens
*1913 - Lodewijk van Deyssel
*1908 - Carel Scharten en Margo Scharten-Antink
*1903 - G. van Hulzen
Constantijn Huygenspriis

De **Constantijn Huygenspriis** is in literêre priis, dy't sûnt 1947 alle jierren takend wurdt troch de Jan Campert Stichting. De priis is ferneamd nei Constantijn Huygens en wurdt jûn foar in kompleet oeuvre. Oan de priis is in jildbedrach fan € 10 000 ferbûn.

De priis waard net takend yn 1968. Jan Wolkers, dy't de priis yn 1982 krige, wegere him.

## Lauweren

* 1947 - P.N. van Eyck
* 1948 - Adriaan Roland Holst
* 1949 - J.C. Bloem
* 1950 - Geerten Gossaert
* 1951 - Willem Elsschot
* 1952 - Pierre H. Dubois foar *Een houding in de tijd* 
* 1953 - Martinus Nijhoff (postúm takend)
* 1954 - Jan Engelman
* 1955 - Simon Vestdijk
* 1956 - Pierre Kemp
* 1957 - F. Bordewijk
* 1958 - Victor E. van Vriesland
* 1959 - Gerrit Achterberg
* 1960 - Anton van Duinkerken
* 1961 - Simon Carmiggelt
* 1962 - Hendrik de Vries
* 1963 - Jan van Nijlen
* 1964 - Abel J. Herzberg
* 1965 - Lucebert
* 1966 - Louis Paul Boon
* 1967 - Jan Greshoff
* 1968 - net takend
* 1969 - Maurice Gilliams
* 1970 - Annie Romein-Verschoor
* 1971 - F.C. Terborgh
* 1972 - Han G. Hoekstra
* 1973 - Beb Vuyk
* 1974 - M. Vasalis
* 1975 - A. Alberts
* 1976 - Jan G. Elburg
* 1977 - Harry Mulisch
* 1978 - Elisabeth Eybers
* 1979 - Hugo Claus
* 1980 - Alfred Kossmann
* 1981 - Hella S. Haasse
* 1982 - Jan Wolkers (wegere)
* 1983 - Rob Nieuwenhuys
* 1984 - J. Bernlef
* 1985 - Pierre H. Dubois
* 1986 - Gerrit Krol
* 1987 - Annie M.G. Schmidt
* 1988 - Jacques Hamelink
* 1989 - Anton Koolhaas
* 1990 - Hans Faverey
* 1991 - Bert Schierbeek
* 1992 - Cees Nooteboom
* 1993 - Jeroen Brouwers
* 1994 - Judith Herzberg
* 1995 - F. Springer
* 1996 - H.C. ten Berge
* 1997 - Leonard Nolens
* 1998 - H.H. ter Balkt
* 1999 - Willem Jan Otten
* 2000 - Charlotte Mutsaers
* 2001 - Louis Ferron
* 2002 - Kees Ouwens
* 2003 - Sybren Polet
* 2004 - Willem G. van Maanen
* 2005 - Marga Minco
* 2006 - Jacq Vogelaar
* 2007 - Toon Tellegen
* 2008 - Anneke Brassinga
* 2009 - Arnon Grunberg
* 2010 - A.L. Snijders
* 2011 - A.F.Th. van der Heijden
* 2012 - Joke van Leeuwen
* 2013 - Tom Lanoye
* 2014 - Mensje van Keulen
* 2015 - Adriaan van Dis
* 2016 - Atte Jongstra
* 2017 - Hans Tentije
* 2018 - Nelleke Noordervliet
* 2019 - Stefan Hertmans
* 2020 - Guus Kuijer
* 2021 - Peter Verhelst
* 2022 - Marion Bloem
* 2023 - Anjet Daanje
* 2024 - Tomas Lieske
* 2025 - Lieke Marsman
Nynke fan Hichtumpriis

De **Nynke fan Hichtumpriis** (*Nienke van Hichtum-prijs*) is in literatuerpriis foar berneboeken yn de kategory fan âldens fan trettjin jier en âlder. De priis is ynsteld troch de Jan Campert Stichting en waard foar it earst útrikt yn 1964. De priis is ferneamd nei de berneboekeskriuwster Nynke fan Hichtum, dy't it meast ferneamd waard troch har boek *Afke’s tiental* ('De tsien fan Martens Afke').
 
## Priiswinners - wurk

* 2025 - Jowi Schmitz foar *Kip op je kop*
* 2023 - Tjibbe Veldkamp foar *De jongen die van de wereld hield*
* 2021 - Erna Sassen foar *Zonder titel*

* 2019 - Gideon Samson foar *Zeb.*
* 2017 - Annet Schaap foar *Lampje*
* 2015 - Anna Woltz foar *Honderd uur nacht*
* 2013 - Jan Paul Schutten foar *Het raadsel van alles wat leeft*
* 2011 - Benny Lindelauf foar *De hemel van Heivisj*
* 2009 - Els Beerten - *Allemaal willen we de hemel*
* 2007 - Margriet Heymans - *Diep in het bos van Nergena*
* 2005 - Bart Moeyaert - *Dani Bennoni (lang zal hij leven)*
* 2003 - Peter van Gestel - *Winterijs*
* 2001 - Ted van Lieshout - *Zeer kleine liefde* 
* 1999 - Eva Gerlach - *Hee meneer Eland* 
* 1997 - Rita Verschuur - *Vreemd land* 
* 1995 - Veronica Hazelhoff - *Veren* 
* 1993 - Margriet en Annemie Heymans - *De prinses van de moestuin* 
* 1991 - Mensje van Keulen - *Vrienden van de maan* 
* 1989 - Ienne Biemans - *Lang zul je leven* 
* 1987 - Peter van Gestel - *Ko Kruier en zijn stadsgenoten* 
* 1985 - Willem Wilmink - *Het verkeerde pannetje* 
* 1983 - Imme Dros - *En een tijd van vrede* 
* 1981 - Sonia Garmers - *Orkaan en Mayra* 
* 1979 - Henk Barnard - *Laatste nacht in Jeque* 
* 1977 - Wim Hofman - *Wim* 
* 1975 - Miep Diekmann - *Dan ben je nergens meer* 
* 1973 - Paul Biegel - *De twaalf rovers* 
* 1972 - Jaap ter Haar - *Geschiedenis van de Lage Landen* 
* 1971 - Tonke Dragt - *Torenhoog en mijlenbreed* 
* 1964 - Gertie Evenhuis - *Wij waren er ook bij*
Stasjon Hijum

**Hijum** (Hu) wie in stopplak oan it eardere spoar fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stopplak fan Hijum waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 1 desimber 1940. 

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dat benammen brûkt waard foar spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon Hijum foel binne it type *NFLS halte 3e klasse*. It waard boud yn 1900 is bestiet noch.
Aaisikerskaart

In **aaisikerskaart** is in kaart dy't brûkt wurdt by it aaisykjen. Wa't jonger as trettjin jier âld is mei sûnder kaart aaisykje.
Stasjon Ferwert

**Stasjon Ferwert** (Fd) wie in stasjon oan it eardere fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stasjon fan Ferwert waard boud yn 1900, iepene op 22 april 1901 en sluten op 1 desimber 1940.

Dit stasjon is boud nei it Standerttype NFLS, wat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon yn Ferwert foel binnen it type *NFLS 2e klasse*.
It stasjonsgebou waard yn 1974 sloopt.
Stasjon Ljouwert Halte

Stasjon **Ljouwert Halte** (Lwh) wie in halte oan it eardere Dokkumer Lokaeltsje. De halte, boud yn 1900, waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 1 desimber 1940. It gebou waard sloopt yn 1970.

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dy't benammen brûkt waard foar stasjons yn Fryslân. It Stasjon Ljouwert Halte foel binnen it type *NFLS halte 2e klasse*.
Managûamar

De **Managûameer** (ek **Xolotlánmar** neamd, Spaansk: *Lago de Managua* of *Lago Xolotlán*) is in mar yn Nikaragûa. De mar leit yn de departeminten Managûa en León en is ûngefear 65 by 25 kilometer grut. Oan de súdkust fan de mar leit de Nikaragûaanske haadstêd Managûa.

Fia de Tipitapa stiet de mar yn ferbining mei de Mar fan Nikaragûa. De bollehaaien dy't yn de mar libje kinne troch de swiere fersmoarging de Mar fan Managûa net berikke. De mar is nammentlik bot fersmoarge troch de kwiklossings fan Eastman Kodak. Yn Managûa is in programma begûn om de fersmoarging te ferminderjen. 

Fia de Tipitata, de Mar fan Nikaragûa en de San Juan stiet de mar yn ferbining mei de Karibyske See, hoewol't de Grutte Oseaan mar in pear kilometers fierder leit.
Stasjon Jelsum

Halte **Jelsum** (Js) wie in stopplak oan it eardere Dokkumer Lokaeltsje. De halte waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 1 desimber 1940 nei't it swier skansearre rekke wie troch in bombardemint. 

Dit stasjon is boud nei it stajonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It waard yn 1900 boud en yn 1944 ôfbrutsen. It stasjon Jelsum foel binnen it type *NFLS halte 3e klasse*.
Stasjon Koarnjum

Halte **Cornjum** (Cj) wie in stopplak oan de it eardere Dokkumer Lokaeltsje. It stasjon fan Koarnjum wie iepen fan 22 oktober 1901 oant 5 oktober 1930.
Stasjon Feinsum

**Feinsum** (Fk) wie in stopplak oan it eardere spoar fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stopplak fan Feinsum waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 22 maaie 1932. It stasjonsgebou bestie fan 1901 oant 1931.

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dy't benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon Feinsum foel binnen it type *NFLS halte 3e klasse*.
Johan Herman Isings

**Johan Herman Isings** (Amsterdam, 31 july 1884 - Soest, 19 augustus 1977) wie in Nederlânske tekener, yllustrator en boekbânûntwerper.

## Libben en wurk
Herman Isings wie in soan fan Johan Herman Isings en Alida Timmerman. Op 18 febrewaris 1909 boaske er oan Clasina Elisabeth Maria van den Dungen. Harren trije bern stoaren allegear doe't se noch jong wiene. Nei't syn frou yn 1916 stoar oan t.b.c. troude  Isings fannijs mei Eilisabeth Helena Petronella Niesten, in dochter fan skilder P.J. Niesten. Sy krigen tegearre trije bern. 

Isings is ferneamd wurden yn Nederlân troch syn histoaryske akwarellen, dêr't 43 skoalplaten by binne, dy't er makke hat tusken 1910 en 1970. De skoalplaten litte hichtepunten út de Nederlânske skiednis sjen. Dêrnjonken hat er hûnderten boeken yllustrearre, skoalboeken, berneboeken, romans en bibels foar bern en de jongerein. Hy hat de learmaster west fan ûnder oaren de yllustrators Henk Poeder en E.J. Veenendaal. Isings wurdt beskôge as ien fan de meast wichtige histoarjeskilders fan Nederlân.

De skoalplaten dy't er makke foar útjouwerij Wolters-Noordhoff binne ûnder mear by: *De Noormannen voor Dorestad*, *De overwintering op Nova Zembla* en *De Rijksdag te Worms*. Fierders hat Isings yllustraasjes makke foar jeugdboeken fan ûnder oaren W.G. van de Hulst sr. en Willem de Mérode.

Yn 1974 waard in filmke oer him makke dat te sjen wie yn it VPRO-telefyzjeprogramma *Het Gat van Nederland* omdat Jan Blokker en einredakteur Hans Keller en de makker Theo Uittenbogaard, gefascineerd waren door de byldzjende krêft fan sy skoalplaten. Yn 1976 stjoerde de EO in langer portret mei wiidweidich ynterview troch syn biograaf Jan A. Niemeijer fan him út.

## Literatuer
* , *J.H. Isings historieschilder en illustrator*, Kok te Kampen, 2000.
* (2014) 'J.H. Isings (1884-1977)' : realisme en de Bijbel' yn: *De verbeelders. Nederlandse boekillustratie in de twintigste eeuw.* (Utjouwerij Vantilt, Nymwegen)

## Keppelings om utens
* Antikwariaat 'De Kantlijn': ''Isings schoolplaat'' - in tal skoalplaten fan Isings
*Markante protestanten: Johan Herman Isings op protestant.nl
Stasjon Holwert

**Stasjon Holwert** (Hlw) wie in stopplak oan it eardere fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stopplak fan Holwert waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 1 desimber 1940. It stasjonsgebou út 1901 bestiet noch mar is troch ferskate útwreidings net goed mear te werkennen.

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standerttype NFLS, dat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon Holwert foel binnen it type *NFLS halte 2e klasse*.
Stasjon Hantum

**Stasjon Hantum** (*Hnt*) wie in stasjon oan it eardere spoar fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stasjon yn Hantum waard iepene op 2 oktober 1901 en sluten op 1 desimber 1940. It stasjonsgebou út 1901 waard yn 1960 sloopt.

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standerttype NFLS, dat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon Hantum foel binnen it type *NFLS halte 3e klasse*.

## Keppeling om utens
* Stasjonsweblink Hantum
Stasjon Wetsens

**Wetsens** wie in bedoeld stopplak oan it eardere spoar fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stopplak yn Wetsens is der nea kaam. Der is in gedicht skreaun troch in T. Postma, publisearre yn it Nieuwsblad van Friesland fan 18 juny 1904, dêr't yn betreurd waard dat der gjin halte kaam.

## Keppeling om utens
* Stasjonswebkeppeling Wetsens mei it gedicht.
Stasjon Mitselwier

**Stasjon Mitselwier** (*Mlw*) wie in stasjon oan it eardere spoar fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stasjon fan Mitselwier waard iepene op 2 oktober 1901 en sluten op 15 maaie 1935. It stasjonsgebou bestiet noch altiten en wurdt ek bewenne. In part fan it gebou hat ek lange jierren tsjinne as garaazje, anneks wurkpleats, fan wetterskip Polder fan East- en Westdongeradiel.

## Keppeling om utens
* Stasjonsweb
Noardlik Filharmonysk Orkest

It **Noardelik Filharmonysk Orkest** wie in profesjoneel symfonyorkest en siet yn Grins. It orkest is yn 1989 fusearre mei it Frysk Orkest ta it Noard Nederlânsk Orkest (NNO).

De foarrinder fan it Noardlik Filharmonysk Orkest wie it earste symfonyorkest yn de sted Grins, it *Orchest der Vereeniging De Harmonie*, oprjochte yn 1862 as ûnderdiel fan de eartiidske soasjeteit De Harmonie. Yn 1926 waard it orkest selsstannich en gie fierder as de Groninger Orkest Vereniging (GOV). Yn 1961 waard de namme fan it orkest feroare yn Noordelijk Filharmonisch Orkest.

## Sjef-diriginten

* 1862-1865: Maurice Hageman
* 1865-1867: Carl Eisner
* 1867-1897: Johannes Bekker
* 1897-1905: Marius van 't Kruys
* 1905-1910: Peter van Anrooy
* 1910-1945: Kor Kuiler
* 1945-1961: Jan van Epenhuysen (twadde dirigint sûnt 1942)
* 1961-1964: Roelof Krol (waarnimmend)
* 1964-1989: Charles de Wolff
Weymouth (Dorset)

**Weymouth** is in stêd (*town*) yn it bestjoerlike gebiet Weymouth en Portland, yn it Ingelske greefskip Dorset. It leit oan in smûke baai by de mûning fan de rivier de Wey oan de Ingelske Kanaalkust. De stêd leit 13 kilomer besuden Dorchester en 8 kilometer benoarden it eilân Portland. Yn 2006 wennen dêr 52.950 minsken.

Der wurdt oannaam dat fia de haven fan Weymouth, yn maaie 1348, de pest Ingelân ynkaam is.

Yn 2012 waard dêr it Olympysk syltoernoai hâlden.

## Stêdebannen
*  Louviers, Frankryk, 1959
*  Holzwickede, Dútslân, 1986

## Keppeling om utens
* Dorset foar jo
Sander Simons

**Sander Simons** (De Haach, 5 april 1962 - Amsterdam, 5 jannewaris 2010) wie in Nederlânske kommunikaasjeadviseur, publisist, sjoernalist en nijslêzer.

## Libbenspaad
Neidat er it gymnasium folge hie oan it Gymnasium Celeanum te Swol, studearre Simons fan 1980 ôf trije jier politikology oan de Universiteit fan Amsterdam. Hy waard omropper by de KRO en wie ek in skoft nijslêzer by de radionijstsjinst fan it ANP. Yn 1989 gie Simons oer nei it RTL Nieuws, dêr't er oant 1 augustus 1999 ferslachjouwer en presintator wie. Dêrnei waard er kommunikaasjeadviseur. Yn 2006 waard hy foarljochter fan de nije politike partij EénNL. By de ferkiezings foar de Twadde Keamer fan dat jier stie er op it sechste plak fan de kandidatenlist fan dy partij. EénNL krige doe lykwols gjin sit.

Febrewaris 2008 waard longkanker by Simons fêststeld. Hy ûndergie in swiere gemoterapy. Yn 2009 wie er noch in tal wiken presintator fan it programma PepTalk fan BNR Nieuwsradio en wie er in skoft "spraakmaker" op de stjoerder Het Gesprek. Novimber 2009 waard bekend dat de sykte progressyf wie. Simons frege syn hûsdokter mei klam om eutanasy. Dat barde op 5 jannewaris 2010 om 20.00 oere. Simons waard 47 jier. Simons waard begroeven op begraafplak Zorgvlied. 

## Boeken
* *Help! De pers belt!: een praktische handleiding voor het omgaan met journalisten* (2002) - ISBN 9043006718
* *Het absolute anti-gedoogboek: waarom het gedogen in Nederland ten dode is opgeschreven* (2003) - ISBN 9043008206
* *Radio- en televisiejournalistiek* (2004) - ISBN 9053529586
* *Europese Unie voor dummies* (2004) - ISBN 9043008842
* *Mozart voor dummies* (2005) - ISBN 9043010669
* *Blessuretijd* (2008) - ISBN 9789043016872
* *Het kleine boek voor het grote ego* (2009) - ISBN 9789022996539
* *Wegwijs in longkanker* (2009) - Ferspraat fia de Nederlânske sikehuzen

## Keppeling om utens
* Sander Simons
Justus van Maurik jr.

**Justus van Maurik** (Amsterdam, 16 augustus 1846 - dêre, 18 novimber 1904), ek **Justus van Maurik jr.** neamd, wie in Nederlânske auteur en sigaremakker. Hy wie in pakesizzer fan sigaremakker Justus van Maurik.

Justus van Maurik waard earst ferneamd as skriuwer fan kluchten en blijspullen. Yn 1878 ferskynde syn earste novelle *Mie de porster*. Hûnderten ferhalen folgen. Van Maurik koe syn lêzers laitsje en gûle litte; laitsje mei syn koartswilige skildering fan folkske types, in trien mei syn oandwaanlike ferhalen. In protte fan syn boeken waarden yllustrearre troch grafikus Johan Braakensiek.

Van Maurik wie ek ien fan de redakteuren fan it yn 1877 oprjochte *De Amsterdammer* (in deiblêd foar hannel, yndustry en keunst), dat tsjintwurdich as wykblêd De Groene Amsterdammer ferskynt.

Net folle fan syn tiidgenoaten wisten, dat Van Maurik in grutte ynteresse foar it spiritisme hie. Hy trede ek op as medium yn de privee-seânses dy't romanskriuwer Hendrik Jan Schimmel tusken 1874 en 1896 yn Amsterdam hold. 

## Bibliografy
* *Een bittere pil (1873)
* *Mie de porster (1878)
* *Janus Tulp* (1879, toaniel)
* *Uit het volk* (1879)
* *Van allerlei slag* (1881)
* *Fijne Beschuiten* (1883, toaniel)
* *Met z'n achten* (1883)
* *Burgerluidjes* (1884)
* *Uit één pen* (1886)
* *Krates* (1887?)
* *Papieren kinderen* (1888)
* *Amsterdam bij dag en nacht* (1889)
* *Indrukken van een Tòtòk' (1897)
* *Novellen en schetsen* (1900)
* *Toen ik nog jong was* (1901) oer û.o. [[Jacob Frederik Muller]] en it [[Fort fan Sjako]] (hierkazerne yn Amsterdam).
* *Joris Komijn op de Tentoonstelling*
* *Op reis en thuis*
* *Stille menschen*
* *Verspreide Novellen*
* *Amsterdam bij dag en nacht*
* *Het Amsterdam van Justus van Maurik*
* *Novellen losse reisschetsen*
* *Novellen Toon Toos en de Opera*
* *Novellen De Laatste der Oempah's*
* *Novellen Het genootschap Leuterburg*
* *Novellen Een vergeten schuld*
* *De Buren 1875* toanielstik
* *Janus Tulp 1879* toanielstik
* *Pakketten voor Dames 1880* toanielstik
* *Gewichtige dagen 1830-1831* toanielstik
* *Françoises opstel* 1887 toanielstik
* *Anarchisten* toanielstik
* *Plicht* toanielstik
* *De Planetenjuffrouw* 1902 toanielstik
* *Men Zegt.....* 1885 toanielstik

==Biografy==
* Tydskrift *Ons Amsterdam* 1994 nû 6 (Het Amsterdam van Justus van Maurik)
* *Uit het leven van Justus van Maurik* 1846 - 1904 (J.H. Rössing)
* *Justus van Maurik, producent van sigaren en boeken*. Yn *Boekenpost'' 99, 2009
Johan Braakensiek

**Johan Coenraad Braakensiek** (Amsterdam, 24 maaie 1858 – dêre, 27 febrewaris 1940) wie in Nederlânske keunstskilder, grafikus en yllustrator.

Braakensiek wie learling fan de skilder David Bles en waard al rillegau boekyllustrator, ûnder oaren foar *Uit mijn eigen volk* fan Justus van Maurik, foar wa't er ek in prachtige rige fan 12 kleurenlito's foar de omslaggen fan oare boeken makke. Datselde die hy foar de boeken fan C. Joh. Kieviet, de bekende auteur fan jeugdboeken en skepper fan de romanfiguer Dik Trom. 

Braakensiek wie boekbânûntwerper foar in tal útjouwerijen. Wiidferneamd waard er troch in mannichte politike platen, dy't er fan 1887 oant 1931 tekene foar *De Amsterdammer*, dy't yn 1925 De Groene Amsterdammer hjitte soe.

Braakensiek is de pake fan Jan van Oort, dy't as Jean Dulieu ferneamd wurde soe mei syn strips, berneboeken en poppefilms oer Paulus de Boskkabouter. Hy hearde ta de earste leden fan Keunstnersferiening Sint Lucas yn Amsterdam.

## Galery

Ofbyld:Justus van Maurik-Van allerlei slag.jpg |*Boekomslach fan Justus van Maurik syn *Van allerlei slag*, 1881*
Ofbyld:Johan Braakensiek-Doovemansdeur.jpg|Skilderij *Doovemansdeur*, 1939
Ofbyld:Johan Braakensiek (1858-1940).jpg|*Kartoon spjalting yn [[SDAP]], 1894*
File:De Oesterman.jpg|Print 2 út in rige fan 20 út it boek "Van Alles Wat"
File:Nog Vijf Cent.jpg|Print 4 fan 20, "Van Alles Wat"
File:De Verdrukte Klasse.jpg|Print 11, "Van Alles Wat"
File:16 Onveilig.jpg|Print 16, "Van Alles Wat"
File:Langzaam Maar Zeker.jpg|Print 17, "Van Alles Wat"
File:Vreemde Vangst.jpg|Print 20, "Van Alles Wat"
Albanezen

**Albanezen** binne in folk op it Balkan-skiereilân.

Wêr't de Albanezen wei komme is ûndúdlik. De measte skiedkundigen en taalkundigen tinke oan in Illyryske of in Daso-Trasyske oarsprong. 

Albanezen foarmje de grutte mearderheid fan de befolking yn Albaanje, Kosovo en it westen fan Masedoanje. Yn Grikelân meitsje sy diel út fan de moslimminderheid. Ek bûten de Balkan wurde grutte groepen oantroffen, fral yn Turkije, Grut-Brittanje, Itaalje en de Feriene Steaten.

De Albanezen sprekke Albaneesk, in Indo-Europese taal sûnder nauwe besibbenens. It Albaneeske alfabet is basearre op it Latynske alfabet en hat 36 letters.

De measte Albanezen binne soennityske moslims. Wichtige religieuze minderheden binne Bektashi-moslims, Albaneesk-ortodoksen en Roomsk-katoliken.


Ofbyld:Flag of Albania.svg|Flagge fan Albaanje
Ofbyld:AlbaniaTraditionalCommunitiesByLanguageAndReligion.png|Minderheden yn Albaanje
Ofbyld:Ethnic groups in Albania 1913 (138699859).jpg|Etnyske groepen yn 1913
Ofbyld:EthnicAlbania1911.jpg|Etnyske groepen yn 1911
Ofbyld:Ethnic composition of Albania, municipality data of 1989 census.gif|Etnyske groepen yn 1989
Ofbyld:AlbaniansOutsideAlbania.png|Albanezen yn de omlizzende lannen
Ofbyld:Albanians in Europe.jpg|Fersprieding fan Albanezen yn Jeropa
Stasjon Moarre-Ljussens

**Stasjon Moarre-Ljussens** (*Ml*) wie in stopplak oan it eardere spoar fan it Dokkumer Lokaeltsje. De halte waard iepene op 24 augustus 1913 en sluten op 15 maaie 1935. It stasjonsgebou út 1909 bestiet noch en stiet der yn goede, hast orizjinele steat by.

It stasjon is boud neffens it stasjonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dat benammen brûkt waard foar spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon Moarra-Ljussens foel yn it type *NFLS halte 3e klasse*.
Stasjon Stiens

**Stasjon Stiens** (*Sts*) wie in stasjon oan it eardere fan it Dokkumer Lokaeltsje. It stasjon waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 1 desimber 1940.

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûnwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dy't benammen brûkt waarden foar stasjons yn Fryslân. It stasjon yn Stiens foel binnen it type *NFLS 1e klasse*. It stasjonsgebou, út 1900, bestiet noch.

Sjoch ek: Dokkumer Lokaeltsje
Standerttype NFLS

**Standerttype NFLS** is in stasjonsûntwerp dat brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân.

## Skiednis
De stasjons waarden allegear begjin 20e iuw boud en hawwe likernôch 30 oant 40 jier tsjinst dien as stasjon.
In oantal fan dizze stasjons binne yn de jierren sântich ôfbrútsen. It stasjon fan Jelsum is ferlern gien yn de Twadde Wrâldkriich. It stasjon fan Marrum is hjoed-de-dei yn gebrûk as restaurant. Yn Frjentsjer hat it stasjon ek noch tsjinst dien as lânbouskoalle. It stasjon fan Froubuorren wie ek bewarre bleaun, mar rekke yn 2002 sa skansearre nei in brân dat it dochs noch ôfbrutsen waard. 

## Oersjoch fan de gebouwen
Stasjon Sint-Anne

**Stasjon Sint-Anne** is in earder spoarstasjon oan it spoar Stiens-Harns. It stasjon waard iepene op 2 desimber 1902 en sluten op 1 desimber 1940.

It stasjonsgebou waard setten yn 1901. It gebou lei oan de Steven Huygenstrjitte, en is tsjintwurdich as wenhûs ynrjochte.

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon yn Sint Anne hearde ta it type *NFLS halte 1e klasse*.
Gabon (rivier)

De **Gabon** of it **Gabon-estuarium** is in koart, mar breed estuarium yn it westen fan Gabon. De haadstêd  Libreville hat in grutte haven oan de noardouwer fan it estuarium dêr't ek de rivieren de Komo en de Ebe har wetter yn losse. It estuarium komt út yn de Golf fan Guinee. It estuarium wurdt pleatslik *Estuaire du Gabon* neamd.
Victoria Silvstedt

**Karen Victoria Silvstedt** (Skellefteå, 19 septimber 1974) is in Sweedsk model, neakenmodel, aktrise en sjongster. Hja wie de ''Playboy'' Playmate fan it Jier 1997.

## Libben en wurk
Fan jongs ôf oan mocht sy graach skye en sy waard lid fan it Sweedske skyteam. Sy moast lykwols ophâlde nei in slimme skouderblessure.

Se die mei oan de Miss Sweden-ferkiezing en waard twadde nei Johanna Lind. It jier dêrnei fertsjintwurdige sy har lân by de Miss World-ferkiezing en wie sy ien fan de acht finalisten. Yn 1994 waard sy model yn Parys, mei opdrachten foar bedriuwen as Chanel, Christian Dior, Givenchy, Valentino en Giorgio Armani.

Silvstedt wol hawwe dat har favorite hobby sjongen is. Yn 2001 naam sy in album op mei de titel *Girl on the Run*, mei dêrop de single *Hello Hey*.

Sy spile mei yn Hollywood-films as *Boat Trip*, *The Independent*, *BASEketball* en *Out Cold*.

Silvstedt kin har rêde yn it Sweedsk, Ingelsk, Frânsk en Italjaansk.

## Diskografy
### Album
* *Girl on the Run* (1999)

### Singles
* *Hello, Hey* (1999)
* *Rocksteady Love* (1999)
* *Party Line* (1999)
* *Saturday Night* (2010)

## Filmografy
* *BASEketball* (1998)
* *The Independant* (1998)
* *[[Melrose Place]]* (TV-rige) (1999)
* *Naken* (2000)
* *Ivans XTC* (2000)
* *She Said I Love You* (2001)
* *Cruel Game* (2001)
* *Out Cold* (2001)
* *Boat Trip* (2002)
* *Beach Movie* (2003)
* *Victoria Silvstedt : My Perfect Life* (reality-rige) (2008)

## Keppelings om utens
* Victoria Silvstedt Offisjele webside
* Victoria by Playboy.com
Stasjon Jorwert

Stasjon **Jorwert** (*Jo*) wie in earder stopplak en is in tydlik stopplak oan it spoar fan Ljouwert nei Starum by Jorwert. It stopplak wie iepene fan 16 juny 1883 oant 15 maaie 1938 en fan 1 juny 1940 oant 24 novimber 1940. 

Sûnt 1996 wurdt der elk jier in tydlik perron boud foar it iepenloftspul fan Jorwert op itselde plak dêr't eartiids ek it stopplak wie.
Olympyske sport

In **olympyske sport** is in sport dy't foarkomt by, of ea diel útmakke fan de Olympyske Spullen. Der wurdt ûnderskied makke tusken olympyske simmersporten, dy't ûnderdiel binne fan de Olympyske Simmerspullen, en olympyske wintersporten, dy't ûnderdiel binne fan de Olympyske Winterspullen.
Republyk Rodeezje

De **Republyk Rodeezje** is in earder lân yn Afrika. 

De namme Rodeezje ferwiisde nei in Britske koloanje dy't bestie út:
* Noard-Rodeezje, it hjoeddeiske Sambia
* Súd-Rodeezje, it hjoeddeiske Simbabwe
Yn 1963 waard Sambia ûnôfhinklik. Grut-Brittanje woe ek ûnôfhinklikheid foar Súd-Rodeezje mei in swart mearderheidsbestjoer. Op 11 novimber 1965 rôp de blanke regearing ûnder lieding fan Ian Smith lykwols iensidich de ûnôfhinklikheid út fan it eardere Súd-Rodeezje ûnder de namme **Rodeezje**. It wie de bedoeling fan Smith om lid te wurden fan it Britske Mienebest mei keninginne Elisabeth II as staatshaad, mar Grut-Brittanje erkende it regear fan Smith net. Yn 1970 waard Rodeezje in republyk.

De Rodesyske republyk waard ynternasjonaal net erkend en wie yn in boargeroarloch mei de marxistyske ZANU en ZAPU.

Yn 1979 waarden troch de blanke regearing algemiene ferkiezings tastien wêrby't ek de swarte befolking stimme mocht. De ZANU en ZAPU mochten lykwols net meidwaan oan de ferkiezings. Der kaam in oergongsregearing mei Abel Muzorewa as premier. It lân krige de namme *Simbabwe-Rodeezje*. Ein 1979 waard besluten om de koloniale situaasje tydlik te werstellen ûnder in Britske gûverneur. By de ferkiezings dy't yn 1980 folgen krigen ZANU en ZAPU fierwei it grutste part fan de swarte stimmen en waard it lân ûnôfhinklik ûnder de namme Simbabwe.
Fjetnamezen

De **Fjetnamezen** binne in folk yn Súdeast-Aazje dy't goed 86% fan de befolking yn Fjetnam útmeitsje. 

Sa'n 80 miljoen fan de nei skatting 86 miljoen Fjetnamezen wenje yn Fjetnam. Dêrneist binne der grutte kloften Fjetnameeske minderheden yn de Feriene Steaten (tusken 1,2 en 1,5 miljoen), Kambodja en Laos (± 600.000), Frankryk (± 250.000), Austraalje (± 175.000), Kanada (± 150.000), Dútslân, Sina en Ruslân. Sûnt 1975 binne nei Nederlân ek inkele tûzenen Fjetnameeske boatflechtlingen emigreare. 

De Fjetnamezen komme oarspronklik út de delta fan de Reade Rivier. Mear as dat is feitlik net bekend fan harren komôf. Tusken 500 en 200 foar Kr. kamen sy as etnyske kloft nei foaren út in smeltkroes fan folken, dêr't ûnder oaren seefarrenden út Oseaanje en ymmigranten út Aazje opgien wiene. Doe't hja in folk wurden wienen, lutsen de Fjetnamezen stadichoan nei it suden. Se fêstigen harren op flakten en yn rivierdelta's, om begjin 18e iuw it suden fan de Mekong-delta te berikken. Harren lân, 1500 kilometer lang, leit as in grutte *S* fan de Sineeske grins oant-en-mei de Golf fan Tailân.

## Taal
De Fjetnameeske taal heart wierskynlik ta de komplisearre Austro-Aziatyske taalfamylje fan it fêstelân fan Súdeast-Aazje, en is bot beynfloede troch de tûzenjierrige Sineeske oerhearsking. Yn de 17e iuw hawwe Jeropeeske misjonarissen in nije, op it Latynske alfabet basearre skrift yntrodusearre, dat de Sineeske karakters (chu nom en han tu) ferfongen hat as offisjeel skrift. 

## Religy
It konfusianisme/foarâldenferearing is de wichtichste godstsjinst; frijwol alle Fjetnamezen hawwe thús wol in lyts alterke stean foar de ferstoarne foarâlden.  

Ek it Mahayana-boedisme hat in protte oanhingers yn Fjetnam. It Teravada-boedisme hat folle minder oanhingers. De noardlike, earste fariant kaam út Sina, de súdlike út Yndia. Boedistyske ynstellingen koenen frij harren eigen gong gean oant de komst fan it kommunisme yn de 20e iuw, doe't alle religieuze aktiviteiten ûntmoedige waarden.  

It katolisisme, dat no noch mar trije miljoen oanhingers yn Fjetnam hat, makket al mear as hûndert jier in bloeitiid troch, sûnt healwei de 19e iuw it lân in Frânske koloanje wurden wie. 

Yn de earste desennia fan de 20e iuw ûntstie yn Fjetnam de Cao Dai-religy, in kombinaasje fan  taoïsme, boedisme, konfusianisme en kristendom.

## Oar
* Neffens de Leginde fan Âu Cơ stammen de Fjetnamezen ôf fan in fee en in draak.
Elles Berger

**Elles Berger** (Amsterdam, 20 febrewaris 1940) is in Nederlânsk eardere radio- en telefyzjepresintator.

Berger har heit wie de súksesfolle atleet Chris Berger. Hy wie haadopsichter fan it Olympysk Stadion, en doe't yn 1956 in *speaker* socht waard brocht hy syn dochter yn. It jier dêrnei nûge VARA's Bob Spaak har út foar in stimtest en sy waard oannaam. It earste programma dat sy presintearre wie it programma *Krakepit* foar de jongerein.

Yn de 30 jier dy't folgen makke sy in ferskaat oan radioprogramma's, mar it meast populêr waard *Klink Klaar*, dat sy fan 1972 ôf presintearre mei Joop Smits. It spultsje *Geen ja, geen nee* waard tige populêr.

Fanôf 1961 wie Elles Berger ek omropster op telefyzje. Teffens presintearre sy programma's sa as de konsuminterubryk *Koning Klant*, it sportprogramma *Sporttribune* en it magazine *Zo maar een zomeravond*. Yn 1981 presintearre sy mei Fred Oster it Nasjonaal Sjongfestival.

Yn 1989 stapte sy oer nei RTL-Véronique, de foarrinner fan RTL 4, dêr't sy ek in sportprogramma die. Sy hâlde op mei har wurk foar de omrop yn 1997.

Elles Berger troude yn 1965 mei fuotbalcoach/entertainer Barry Hughes. Sy hawwe trije dochters, Chris, Sanne en Nelsy

## Keppeling om utens
*Biografy op Beeld en Geluid
Goole

**Goole** is in plak yn it bestjoerlike gebiet East Riding of Yorkshire, yn it Ingelske greefskip East Riding of Yorkshire. It leit net sa fier fan de mûning fan de Ouse yn de Humber

De haven fan Goole kin 3 miljoen ton fracht it jier ferwurkje; it is ien fan de meast wichtige havens oan de Ingelske eastkust.

De namme "Goole" stammet út it Middel-Ingelsk. It is ôflaat fan it wurd *goule*, dat 'stream, of kanaal' betsjut. Goole waard net neamd yn it Domesday Book. It plak wurdt foar it earst neamd yn 1362 as *Gulle*.

Yn 1896 kaam der in stoomboatferbining tusken Goole en Harns

## Berne yn Goole
* Gavin Bryars, komponist.
Robert Winthrop

**Robert Charles Winthrop** (Boston, 12 maaie 1809 - dêre, 16 novimber 1894) wie in Amerikaanske politikus en filantroop en fan 1847 oant 1849 foarsitter fan it Hûs fan Offurdigen. Dêrneist wie er fan 1850 oant 1851 senator foar de steat  Massachusetts.
Mekong

De **Mekong** (yn it Fjetnameesk *Mê Kông* en yn it Sineesk *Méigōng Hé* 湄公河) is in rivier yn Súdeast-Aazje. De rivier is 4909 kilometer lang (sommige boarnen jouwe in koartere lingte fan 4350 km) en wurdt beskôge as ien fan de wichtichste rivieren yn Aazje. De rivier rint troch ferskillen lannen te witten Sina, Myanmar, Laos, Tailân, Kambodja en Fjetnam.

De Mekong ûntspringt yn it Tanglaberchtme yn Sina en komt fia de (*[[Mekong-delta]]*) út yn de Súd-Sineeske See. De rivier hat sterk wiskjende wetterstannen. De Tonlé Sap mar, dêr't de Mekong troch de Tonlé Sap rivier mei ferbûn is, hat in wichtige regulearjende funksje.

Yn de rivier libbet de grutste soart marfal fan de wrâld. De fisk wurdt hiel bot mei útstjerre bedrige, dochs binne der noch hieltyd plakken yn Tailân dêr't nettsjinsteande in ferbod op har fiske wurdt. 

Yn de boppe- en middenrin is de rivier foar in part befarber, yn de benedenrin is de rivier befarber oant de stêd Luang Prabang yn Laos. De Kone-wetterfallen binne fan belang foar enerzjywinning; de delta is tige fruchtber foar de rysbou.

It Sineeske diel fan de Mekong hiet "Láncāng Jiāng" (澜沧江) en is ien fan de rivieren fan it "Beskerme Trije Parallelle Rivierengebiet yn Yunnan", in natuergebiet dat opnommen is yn de UNESCO wrâlderfgoedlist.

## Enerzjy
Mei de hieltyd waaksende behoefte oan elektrisiteit yn de regio is de rivier tige geskikt om dat te leverjen. Yn 1993 en 2003 hat Sina twa dammen foar elektrisiteitsopwekking yn de rivier oanlein en yn 2008 wienen der plannen foar noch ris seis dammen, wêrfan fjouwer yn Laos, ien in Tailân en ien in Kambodja. Tsjin de bou is nochal wat ferset oan de gong. Nei de oplevering fan de Sineeske dammen ûntstienen er ûngewoane ferskillen yn de wetterstannen fan de rivier. . Der wurdt freest dat by noch mear dammen it in desastreus effekt hawwe sille op de fiskstân en de fruchtberheid fan de rysfjilden. 

## Sydrivieren
### Laos
* Nam Ngum

### Tailân
* Ing
* Kok
* Loei
* Mun
* Songkhram

### Kambodja
* Tonlé Sap rivier

### Fjetnam
* Tiền
* Hậu

## Sjoch ek
* List fan langste rivieren fan de wrâld

## Keppeling om utens
*  Ynformaasje webside oer de Mekong rivier
*  Mekong River Commission

## Foetnoaten
Stasjon Bears

**Stasjon Bears** is in earder stopplak oan it spoar fan Ljouwert nei Starum. It stopplak fan Bears is brûkt fan 16 juny 1883 oant 15 maaie 1938.
Joop Smits

**Joop Smits** (Grins, 12 oktober 1926 - Bilthoven, 10 maart 2003) wie de earste manlike telefyzjeomropper fan Nederlân. Jierrenlang wie hy it gesicht fan de VARA.

Smits die yn 1955 mei oan in *[[screentest]]* by de VARA en waard keazen út in groep fan 400 gadingmakkers. Yn 1956 gie er oan 't wurk by de VARA-radio. Tegearre mei omropster en presintatrise Elles Berger waard hy yn 1972 bekend mei it radioprogramma *Klink Klaar*, mei it populêre spultsje *Geen Ja, Geen Nee*. Ek song er as solist yn it koar *De flierefluiters*, laat fan Johan Jong.

Yn 1960 die Smits mei oan it Nasjonaal Songfestival mei it lietsje *Vanavond*. Hy helle it achtste plak mei 27 punten. Nei 1979 waard Smits de presintator fan it kulturele radioprogramma *Hallo Hier Hilversum*. Hy seach dat as it hichtepunt fan syn VARA-karriêre. 

Yn 1988 gong Smits mei pinsjoen. Hy stoar yn 2003 yn de âldens fan 76 jier.
Barry Hughes

**Barry Hughes** (Caernarfon, 31 desimber 1937 - 2 juny 2019) wie in eardere Britske fuotballer, fuotbaltrainer en sjonger.

Hughes waard berne yn Wales en spile as fuotballer by de Ingelske klup West Bromwich Albion. Letter gie er nei Nederlân dêr't er ûnder oaren by Blauw-Wit spile. Hughes syn wurkpaad as trainer begûn yn Harns, letter gie er nei Alkmaar. As trainer fan HFC Haarlim ûntdekte hy Ruud Gullit. Hughes wurke ek noch by Go Ahead, dat er omdoopte yn Go Ahead Eagles, Sparta, FC Utert, MVV, FC Volendam eardat er yn 1986 foat de twadde kear by Sparta trainer waard.

Hughes waard yn Nederlân ek ferneamd as sjonger fan karnavalslieten en telefyzjepersoanlikheid. Hy presintearre op telefyzje de Barry Hughes-kwis en spile gastrollen by *[[De Mounties]]*. 

By Beerschot VAC einige er yn 1989 syn trainerskarriêre. Hughes wie troud mei de eardere presintatrise Elles Berger.

## Biografy
* Johan Derksen skreau yn 1987 in biografy oer Hughes: *De Entertrainer*.
Hamar

**Hamar** is de haadstêd fan de provinsje Innlandet yn Noarwegen.
De stêd hie 29.353 ynwenners yn 2013. Hy grinzet yn it noardwesten oan Ringsaker, yn it noarden oan Åmot, yn it easten oan Løten en yn it suden oan Stange.

Hamar waard tusken 500 en 1000 nei Kristus stifte oan de mar Mjøsa, de grutste mar fan Noarwegen. Hamar waard yn 1152 haadstêd fan in bisdom. Hamar wie de iennichste midsiuwske stêd yn Noarwegen bûten de kustregio's.

## Plakken yn de gemeente
* Ingeberg
* Slemsrud
* Vang

## Berne
* Pauline Hall (2 augustus 1890), komponiste
* Rut Brandt (10 jannewaris 1920), fersetsstriidster en twadde frou fan Willy Brandt († 2006)
* Audun Grønvold (28 febrewaris 1976), freestyleskiër († 2025)
* Even Wetten (12 augustus 1982), reedrider

## Sport
By de Olympyske Winterspullen 1994 yn Lillehammer wie Hamar ûnder oare de gasthear foar it keunstriden en it reedriden.

Hamar is yn Nederlân benammen bekend troch syn iisstadion. It plak wie yn it ferline ek al bekend by Nederlânske riders. Foardat yn Nederlân keunstiisbanen oanlein waarden wie Hamar faak it plak dêr't de kearnploech treende at der thús gjin natueriis wie.

Yn it *[[Vikingskipet]]* (in omkeard Wytsingeskip, fanwege de foarm fan it gebou) wurde geregeldwei  hurdrydwedstriden hâlden. Sa waard it WK allround foar manlju hjir hâlden yn 1993. Yn 1994 wie Hamar de lokaasje foar it hurdriden fan de Olympyske Spullen en ek yn 1999 en 2004 waard it WK Allround hjir ferriden. Yn 2009 en 2010 waard Sven Kramer wrâldkampioen yn Hamar.

## Galery

Vikingskipet-Hamar.jpg|*Iisbaan fan Hamar [[Vikingskipet]]*
Hamar domkirke.jpg|*Domtsjerke fan Hamar*
Domkirkeruinen Hamar.jpg|*Ruine fan de katedraal fan Hamar*
Hamar Olympic Amfi 2006.JPG|*Olympyske keunstriidhal*
Hamar Stadion 13.03.2006.JPG|De eardere iisbaan fan Hamar
Vikingskipet.jpg|Mjøsa mar
Stasjon Sint-Jabik

**Stasjon Sint-Jabik** is in earder treinstasjon yn Sint Jabik, lizzend oan it spoar fan Stiens nei Harns, it stasjon waard iepene op 2 desimber 1902, type: NFLS 1e klasse. Mar troch it lege oantal reizgers dat it spoar brûkte sluet it stasjon al wer (foar persoaneferfier) op 1 desimber 1940.

Nei dizze sluting waard it net minder drok op dit stasjon, der waard noch altiten fracht ( benammen jirpels ) ferfierd oer dit Noard-Fryske spoar. Sint Jabik wie, nei it stasjon fan Stiens, it wichtichste stasjon op it spoar Stiens - Minnertsgea (wat wyls it einpunt wie). Doe't it persoaneferfier staakt wie, waard der sels ten suden fan Sint Jabik in nije ferbiningsbôge oanlein dy't oantakke op de tramline nei Berltsum, foar ûnder oare de pleatslike feiling, sadat it frachtferfier noch drokker waard op it spoar.

Sint Jabik hie ek in grut emplassemint, dêr't in soad bedriuwen neist leinen, inkelen hienen ek in eigen oansluting. Mar doe't de line nei Berltsum ôfsluten wie en in soad drokte út Sint Jabik wei nei Stiens oerpleatst waard, de Sied- en Poater Koöperaaasje (ZPC), kaam der minder frachtferfier op it spoar en waard dy yn 1971 sluten en dêrmei ek it frachtstasjon fan Sint Jabik. It stasjonsgebou sels is trouwens yn 1960 al sloopt. Yn 1980 is it heule spoar Stiens - Minnertsgea opbrutsen.

Sint Jabik hie noch in stasjon, Stasjon Sint-Jabik-Súd, dit wie in tramstasjon fan de NTM, en lei oan de Tramwei Ljouwert - Sint-Jabik.

Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standerttype NFLS, dat benammen brûkt waard foar stasjons yn Fryslân. It stasjon yn Sint Jabik foel binnen it type *NFLS halte 1e klasse*.
Stasjon Furdgum

**Stasjon Furdgum** (Fg) wie in stasjon by Furdgum oan it spoar fan Stiens nei Harns fan de NFLS. It waard yn it earstoan *Furdgummerleane* neamd. De NS-ôfkoarting wie *Fg*.

It stasjon waard op 2 desimber 1902 iepene en waard op 15 maaie 1932 sluten foar persoaneferfier. Noch oant 1957 waard it brûkt as frachtstasjon. It spoar is wyls ôfbrutsen. It spoargebou waard yn 1901 boud.
Stasjon Froubuorren

**Stasjon Froubuorren** wie in stopplak oan it eartiidske spoar fan Stiens nei Harns. 
It stasjon waard boud nei Standerttype NFLS, dat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Noard-Fryslân. It stasjon Froubuorren wie fan it type NFLS halte 3e klasse.  

De halte fan Froubuorren wie iepen fan 2 desimber 1902 oant 1 desimber 1940. It stasjonsgebou út 1901 waard fanwegen boufalligens nei in brân sloopt yn 2002.
Niebüll

**Niebüll** (Deensk: *Nibøl*, Noard-Frysk: *Naibel*) is in stêd yn it distrikt Noard-Fryslân yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. 

It plak waard al yn 1436 neamd, mar bleau iuwenlang net folle mear as in doarp. Earst doe't it eilân Sylt opgong makke as toeristesintrum ûntjoech Niebüll har, mei troch it spoarstasjon, ta in regionaal sintrum. Omdat auto's de Hindenburgdaam, dy't Sylt mei it fêstelân ferbynt, net opmeie, moatte minsken dy't har auto meinimme wolle nei Sylt dy op stasjon Niebüll op de trein sette. Yn 1960 krige Niebüll stedsrjochten. De 18e-iuwske tsjerke hat noch in benei oarpronklik ynterieur út de boutiid.

## Susterstêden
* Płoty, Poalen
*  Malmesbury (Wiltshire), Ingelân

## Berne yn Niebüll
* Carl Ludwig Jessen (1833–1917), keunstskilder
* Reimut Jochimsen (1933–1999), ekonoom en politikus
* Imke Sönnichsen (* 1970), yllustrator
* Synje Norland (* 1982), sjongster