open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nije fûgels

De **nije fûgels** (Latynske namme: *Neoaves*) foarmje in boppeskift fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*) en de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*). Ta dit boppeskift hearre alle libbene soarten fûgels, útsein de âldkakigen (*Palaeognathae*, de tinamû's en rinfûgels) en de goes- en hineftigen (*Galloanserae*). De nije fûgels foarmje sadwaande in ûnbidich grutte groep dy't útinoar rint fan 'e ûlen oant de pinguins en fan 'e flamingo's oant de sjongfûgels. It grutste skift fan dizze groep is dat fan 'e moskeftigen (*Passeriformes*), dêr't 60% fan alle libbene fûgelsoarten ta heart. Dêrmei is dat skift mear as twa kear sa grut as it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*) en likernôch fiif kear sa ferskaat as dat fan 'e flearmûzen (*Chiroptera*), de beide grutste sûchdiereskiften.

## Boppeskiftopbou
Trapfoarmigen

De **trapfoarmigen** (Latynske namme: *Otidimorphae*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*) en it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*). Ta dizze groep wurde 3 skiften fûgels rekkene, nammentlik de koekoekeftigen (*Cuculiformes*), de toerako-eftigen (*Musophagiformes*) en de trapeftigen (*Otidiformes*).

## Taksonomy
De nauwe ûnderlinge sibskip fan 'e trije trapfoarmige skiften waard pas yn 2014 identifisearre troch in genetyske analyze. Dêrtroch binne de trapeftigen no losmakke fan it skift fan 'e kraanfûgeleftigen (*Gruiformes*), dêr't se earder as in famylje by yndield wiene. De presize ûnderlinge relaasjes fan 'e trije skiften fan 'e trapfoarmigen binne noch net alhiel dúdlik. Hoewol't de trapeftigen besibbe binne oan 'e toerako-eftigen, hawwe oare genetyske ûndersiken útwiisd dat de koekoekeftigen nauwer besibbe binne oan 'e trapeftigen as oan 'e toerako-eftigen.

## Boppeskiftopbou
Hegere fûgels

De **hegere fûgels** (Latynske namme: *Metaves*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*) en it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*). Ta dizze groep hearre 10 skiften fûgels, wêrûnder de do-eftigen (*Columbiformes*), de flamingo-eftigen (*Phoenicopteriformes*) en de dûkereftigen (*Podicipediformes*), lykas de hjerringslynder. As takson steane de hegere fûgels op ien rang mei trije soartgelikense groepen binnen de nije fûgels, nammentlik de trapfoarmigen (*Otidimorphae*), de lânfûgels (*Telluraves*) en de wetterfûgels (*Aequornithes*). 

## Groepsopbou
Wetterfûgels

De **wetterfûgels** (Latynske namme: *Aequornithes*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*) en it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*). Ta dizze groep hearre seis skiften fûgels, wêrûnder de eiberteftigen (*Ciconiiformes*), lykas de earrebarre; de ginteftigen (*Suliformes*), lykas de ielskolfer; de pilekaaneftigen (*Pelecaniformes*), lykas de ielreager; de seedûkereftigen (*Gaviiformes*), lykas de bûnte seedûker; en de pinguineftigen (*Sphenisciformes*). As takson steane de wetterfûgels op ien rang mei trije soartgelikense groepen binnen de nije fûgels, nammentlik de trapfoarmigen (*Otidimorphae*) de hegere fûgels (*Metaves*) en de lânfûgels (*Telluraves*). 

## Groepsopbou
Fraachpetear

In **fraachpetear** of **ynterview** (fan it Ingelske *interview*) is in petear wêrby't fragen steld en antwurden jûn wurde. Yn 'e regel wurdt dêrmei ferwiisd nei in petear tusken twa persoanen of groepen fan persoanen, wêrby't de iene partij de fragesteller (of ynterviewer) is en de oare partij (de ynterviewde) antwurdet op dy fragen. Troch in fraachpetear wurdt sadwaande ynformaasje oerdroegen fan 'e iene oan 'e oare partij, wat it primêre doel is fan dit soarte fan petear, hoewol't it ek mooglik is dat troch beide partijen ynformaasje oerdroegen wurdt. Dêrby hoecht net ôfwykt te wurde fan it fêste stramyn fan in fraachpetear, mei't de ynterviewer syn eigen ynformaasje-oerdracht oan 'e ynterviewde faak al yn syn fraachstelling ferpakt. In fraachpetear stekt hjirtroch ôf tsjin foarmen fan ienrjochtingskommunikaasje, lykas taspraken.

Yn 'e measte gefallen giet it by fraachpetearen om moetings fan persoan ta persoan, hoewol't der tsjintwurdich troch moderne kommunikaasjetechnologyen ek mooglikheden besteane ta it hâlden fan fraachpetearen fia de tillefoan en, wat almar mear foarkomt, fia it ynternet (Skype, videoconferencingprogramma's, ensfh.). Frijwol altyd giet it by fraachpetearen om mûnlinge kommunikaasje, mar ek dat is tsjintwurdich net altyd mear sa, mei't men no fia it ynternet ek fragen en antwurden hinne en wer type kin. De ynterviewer hat frijwol altyd in manear om 'e antwurden fêst te lizzen, itsij pin en papier, itsij in foarm fan fideo- of audio-opname. Faak giet it by fraachpetearen om foarmen fan sjoernalistyk.

Fierders binne fraachpetearen op te dielen nei struktuer. Guon wurde holden sûnder ienige tarieding foarôf; dêrby witte noch de ynterviewer, noch de ynterviewde wêr't se mei harren petear útkomme sille. Faak hat de ynterviewer lykwols yn 't foar in listke mei fragen opsteld dêr't er antwurd op hawwe wol. Ek komt it foar dat sa'n listke foarôf trochjûn wurdt (of wurde moat) oan 'e ynterviewde, sadat dy by it eigentlike fraachpetear de antwurden al klear hat. Dit lêste komt fral foar by tige machtige politisy of grutte stjerren út 'e filmwrâld of de muzykyndustry, dy't men sa graach ynterviewe wol dat se dêroan betingsten ferbine kinne.
Dofoarmigen

De **dofoarmigen** (Latynske namme: *Columbimorphae*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groep fan 'e hegere fûgels (*Metaves*). Ta dizze groep hearre 3 skiften fûgels, nammentlik de do-eftigen (*Columbiformes*), de sânhineftigen (*Pteroclidiformes*) en de steltraleftigen (*Mesitornithiformes*).

## Taksonomy
De nauwe ûnderlinge sibskip fan 'e trije dofoarmige skiften waard lang fermoede, mar pas yn 2014 identifisearre troch in genetyske analyze. De presize ûnderlinge relaasjes fan 'e trije skiften fan 'e dofoarmigen binne noch net alhiel dúdlik. Guon stúdzjes toane in (nauwere) relaasje as sustertaksons oan tusken de do-eftigen en de sânhineftigen (de tradisjonele sjenswize), wylst oare ûndersiken krekt hawwe wolle dat de sânhineftigen en de steltraleftigen nauwer mei-inoar (en minder nau mei de do-eftigen) besibbe binne.

## Groepsopbou
Toer- en nachtsweleftigen

De **toer- en nachtsweleftigen** (Latynske namme: *Cypselomorphae* of ek wol *Strisores*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groep fan 'e hegere fûgels (*Metaves*).

Ta dizze groep hearden foarhinne 3 skiften fûgels, nammentlik de nachtsweleftigen (*Caprimulgiformes*), de dwerchnachtsweleftigen (*Aegotheliformes*) en de toersweleftigen (*Apodiformes*). De beide lêste groepen binne nauwer mei-inoar besibbe as mei de nachtsweleftigen, en binne dêrom ûnderbrocht yn in fierder rangleas tuskentakson: dat fan 'e toer- en dwerchnachtsweleftigen (*Daedalornithes*). Ferskate fossile taksons (fariëarjend fan it lette Paleoseen oant it iere Oligoseen) wurde ûnder foarbehâld ek yn 'e groep fan 'e toer- en nachtsweleftigen pleatst. 

Sûnt 2020 wurdt it eardere skift fan 'e nachtsweleftigen as parafyletysk en dus ûnjildich beskôge. De trije famyljes út dy groep binne dêrom ta selsstannige skiften befoardere: de reuzenachtsweleftigen (*Nyctibiiformes*), fetfûgels (*Steatornithiformes*) en kikkertbekeftigen  (*Podargiformes*).

## Groepsopbou

## Keppelings om utens
*IOC World Bird List, 11.1, Updates maart 2021
Toer- en dwerchnachtsweleftigen

De **toer- en dwerchnachtsweleftigen** (Latynske namme: *Daedalornithes*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groepen fan 'e hegere fûgels (*Metaves*) en de toer- en nachtsweleftigen (*Cypselomorphae* of *Strisores*). Ta dizze groep hearre 2 nau besibbe skiften fûgels, nammentlik de dwerchnachtsweleftigen (*Aegotheliformes*) en de toersweleftigen (*Apodiformes*). Ta dy lêste groep hearre ek de kolibrys (*Trochilidae*).

## Groepsopbou
Bitterfûgels

De **bitterfûgels** (Latynske namme: *Afroaves*) foarmje in pas yn 2012 definiëarre en dêrom noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groep fan 'e lânfûgels (*Telluraves*). Ta dizze groep hearre 9 skiften fûgels, wêrûnder de rôffûgels (*Accipitriformes*), de ûle-eftigen (*Strigiformes*), de spjochteftigen (*Piciformes*), de rôldereftigen (*Coraciiformes*), lykas de iisfûgel, en de noch mar koartby as selsstannich skift erkende giereftigen fan de Nije Wrâld (*Cathartiformes*), lykas de Kalifornyske kondor.

## Groepsopbou
Súdfûgels

De **súdfûgels** (Latynske namme: *Australaves*) foarmje in pas yn 2012 definiëarre en dêrom noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groep fan 'e lânfûgels (*Telluraves*).

Ta dizze groep hearre 4 skiften fûgels, wêrûnder de falkeftigen (*Falconiformes*), de moskeftigen (*Passeriformes*) en de pappegaai-eftigen (*Psittaciformes*). De falkeftigen binne resint, op basis fan genetysk ûndersyk, losmakke fan 'e rôffûgels (*Accipitriformes*). Ta de moskeftigen heart 60% fan alle libbene fûgelsoarten. Dêrmei is dat skift mear as twa kear sa grut as it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*) en likernôch fiif kear sa ferskaat as dat fan 'e flearmûzen (*Chiroptera*), de beide grutste sûchdiereskiften.

## Groepsopbou
Falkfoarmigen

De **falkfoarmigen** (Latynske namme: *Eufalconimorphae*) foarmje in pas yn 2011 definiëarre en dêrom noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groepen fan 'e lânfûgels (*Telluraves*) en de súdfûgels (*Australaves*).

Ta dizze groep hearre 3 skiften fûgels, nammentlik de falkeftigen (*Falconiformes*), de moskeftigen (*Passeriformes*) en de pappegaai-eftigen (*Psittaciformes*). Ut resint genetysk ûndersyk hat bliken dien dat de falkeftigen, dy't foarhinne altyd yndield wiene by de rôffûgels (*Accipitriformes*), eins selsstannich ta har hjoeddeiske foarm evoluëarre binne, en dat hja eins it naust besibbe binne oan 'e mosk- en pappegaai-eftigen.

## Groepsopbou
Mosk- en pappegaai-eftigen

De **mosk- en pappegaai-eftigen** (Latynske namme: *Psittacopasserae*) foarmje in pas yn 2011 definiëarre en dêrom noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groepen fan 'e lânfûgels (*Telluraves*), de súdfûgels (*Australaves*) en de falkfoarmigen (*Eufalconimorphae*).

Ta dizze groep hearre 2 skiften fûgels, nammentlik de moskeftigen (*Passeriformes*) en de pappegaai-eftigen (*Psittaciformes*). Ut resint genetysk ûndersyk hat bliken dien dat dy beide groepen nau oaninoar besibbe binne, en wat minder nau mei de falkeftigen (*Falconiformes*), dêr't se de gruttere groep fan 'e falkfoarmigen (*Eufalconimorphae*) mei opmeitsje. It ûndersyk wiist derop dat de lêste mienskiplike foarâlder fan dizze trije skiften fûgels nei alle gedachten in rôffûgel wie, wat betsjut dat de moskeftigen en de pappegaai-eftigen har fan karnivoaren ûntjûn hawwe ta herbivoaren en ynsektivoaren.

Earder waarden de mosk- en pappegaai-eftigen wol op ien bulte smiten mei oare fûgelskiften yn groepen dy't bekendstiene as de ***Psittacimorphae*** en de ***Passerimorphae***, mar dy nammen binne no efterhelle. Alle moskeftigen kinne sjonge, en de pappegaai-eftigen hawwe in grut talint foar it neibearen fan lûden. It wurdt dêrom wierskynlik achte dat dy beide fermogens fuortkomme út ien oarspronklik talint dêr't in mienskiplike foarâlder fan 'e mosk- en pappegaai-eftigen oer beskikt hawwe moat.

## Groepsopbou
Flamingo- en dûkereftigen

De **flamingo- en dûkereftigen** (Latynske namme: *Mirandornithes* of ek wol *Phoenicopterimorphae*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groep fan 'e hegere fûgels (*Metaves*). Ta dizze groep hearre 2 skiften fûgels, nammentlik de flamingo-eftigen (*Phoenicopteriformes*), lykas de (gewoane) flamingo, en de dûkereftigen (*Podicipediformes*), lykas de hjerringslynder.

De definiëarring fan dizze groep wie problematysk, mei't de fûgelsoarten yn 'e beide skiften alhiel net opinoar lykje. De flamingo-eftigen waarden sadwaande lange tiid by de eiberteftigen (*Ciconiiformes*) pleatst, dy't ek lange poaten hawwe, wylst de dûkereftigen lang op ien bulte smiten waarden mei de seedûkereftigen (*Gaviiformes*). Resint genetysk ûndersyk hat lykwols útwiisd dat de flamingo-eftigen en de dûkereftigen nau besibbe sustertaksons binne.

## Groepsopbou
Kagû-eftigen

De **kagû-eftigen** (Latynske namme: *Eurypygimorphae*, ek wol stavere as *Eurypgimorphae*) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de rangleaze groep fan 'e hegere fûgels (*Metaves*). Ta dizze groep hearre 2 skiften fûgels, nammentlik de kagû's en sinnerallen (*Eurypygiformes*) en de kearkringfûgeleftigen (*Phaethontiformes*).

De sibskipsrelaasje tusken dizze beide skiften waard pas yn 2013 ûntdutsen troch genetyske analyze. Foarhinne waarden de kearkringfûgeleftigen ûnderbrocht by de pilekaaneftigen (*Pelecaniformes*), wylst de kagû's en sinnerallen yn it skift fan 'e kraanfûgeleftigen (*Gruiformes*) pleatst waarden.

## Groepsopbou
Henry E. Noyes

**Henry E. Noyes** (folút: **Henry Erastus Noyes**; Belfast (Maine), 23 augustus 1839 – Berkeley (Kalifornje), 13 july 1919) wie in Amerikaansk militêr dy't focht yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch, de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 en de Spaansk-Amerikaanske Oarloch. Hy brocht it ta de rang fan brigadegeneraal.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Noyes waard yn 1839 berne yn Belfast, yn 'e Amerikaanske steat Maine, as de soan fan Henry S. Noyes en dy syn frou Rebecca Tyler. Hy studearre oan 'e Amerikaanske Militêre Akademy te West Point, dêr't er op 24 juny 1861, koart nei it begjin fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) slagge foar syn eksamens. Noyes waard doe mei de rang fan twadde luitenant tafoege oan it Amerikaanske 2e Rezjimint Dragonders, in kavalery-ôfdieling fan it Noardlike Leger.

### Militêre karriêre
Under de Boargeroarloch naam Noyes diel oan 'e ferdigening fan 'e Amerikaanske federale haadstêd Washington, D.C. yn 'e Earste Slach by Bull Run. Teffens wied er belutsen by de Ekspedysje nei Port Royal, yn Súd-Karolina. Letter focht er yn 'e slaggen by South Mountain, Antietam, Fredericksburg, Beverley Road, Brandy Station, Winchester, Opequan en Nashville. Op 1 augustus 1863 waard er befoardere ta kaptein foar moed betoand yn de Slach by Brandy Station. Op 2 april 1865 waard syn dapperens by de ferovering fan Selma, yn Alabama, beleanne mei in fierdere befoardering ta de rang fan majoar.

Nei ôfrin fan de Amerikaanske Boargeroarloch wie Noyes oan de Amerikaanske ''frontier'' legere, yn Fort Fetterman, yn Wyoming. Under de Grutte Sû-Oarloch naam er yn maart 1876 diel oan 'e Bighorn-ekspedysje, ûnder brigadegeneraal George Crook. Noyes focht dêrby ûnder kolonel Joseph J. Reynolds yn 'e Slach oan de Powderrivier, yn súdlik Montana, wêrby't it Amerikaanske Leger in nederlaach litte. Letter dat jiers naam er ek diel oan 'e simmerkampanje, wêrby't er mids juny yn 'e Slach oan de Rosebud focht, dy't einige yn in nije oerwinning foar de Yndianen. Oan 'e ein fan 'e simmer tsjinne Noyes ûnder Crook by dy syn saneamde Hynstefleismars (sa neamd om't de rantsoenen oprekken en de kavaleristen har eigen hynders opite moasten) en yn 'e Slach by Slim Buttes.

Yn 1898 tsjinne Noyes ûnder de Spaansk-Amerikaanske Oarloch yn 't earstoan yn 'e Amerikaanske mobilisaasjekampen te Chickamauga, Mobile en Tampa. Letter focht er op Kuba, dêr't er neitiid in skoft gûverneur-generaal fan 'e provinsje Santa Clara wie. Noyes swaaide op 16 novimber 1901, nei mear as fjirtich jier aktive tsjinst, ôf út it Amerikaanske Leger, mar waard ûnder syn pinsjoen op 23 april 1904 noch mei weromwurkjende krêft befoardere ta brigadegeneraal.

### Ferstjerren
Noyes kaam op 13 july 1919 yn Berkeley, yn noardlik Kalifornje, te ferstjerren yn 'e âlderdom fan 79 jier. Hy waard op 14 july begroeven op it Nasjonaal Begraafplak San Francisco. Noyes liet in frou, Louise W. Noyes, en fiif bern nei: Henry W. Noyes, Arthur P. Noyes, kolonel Samuel W. Noyes, Louise Noyes Wallace (troud mei majoar George W. Wallace) en Margaret Noyes.
De Havilland D.H.89 Dragon Rapide

De **de Havilland D.H.89 Dragon Rapide** is in dûbeldeks passazjiersfleanmasine, mei twa motors, foar de koarte ôfstân, fan it Britske fleantúchfabryk De Havilland Aircraft Company út de jierren tritich fan de 20e iuw.

## Skiednis
De Dragon Rapide waard ûntwikkele út de D.H.84 Dragon, waans 130 hk motors net sterk genôch wiene om op ien motor te fleanen. De D.H.89 krige nije seissylindermotors, de Gipsy Six fan 200 hk. Teffens koene der mear passazjiers yn de kabine en waard it draachflak fan de fleugels fergrutte. De oantsjutting fan it model wie yn 't earstoan *D.H.89 Dragon Six*; ein 1934 neamde de doetiidske direkteur fan De Havilland Francis St Barbe it tastel lykwols om ta *Dragon Rapide*, om de gruttere prestaasjes fan it tastel yn de namme sjen te litten. Später erfolgte eine Verkürzung auf *Rapide*.

Yn july 1934 waarden de fleantugen oplevere. Feroaringen oan de lâningskleppen yn 1937 late ta de ferzje D.H.89A, dêr't guon fan útrisd waarden mei Gipsy-Queen-motors. In foar de eksport ornearre militêrtransportsttel wie de  D.H.89M.

Yn 1936 fleach in D.H.89 de spaanske Generaal Franco fan de Kanaryske Eilannen nei Spaansk-Marokko. Dat wie it begjin fan de neifolgjende Spaanske Boargerkriich.

Sa'n 200 eksimplaren waarden oan it begjin fan de Twadde Wrâldkriich makke foar de boargerloftfeart. Yn dy oarloch waarden fierdersgoed 500 tastellen mei Gipsy-Queen-motors ôflevere, dy't foar in part ek yn oare fabriken makke waarden. De D.H.89B Mk.1 waard brûk foar de oplieding fan navigators; de Mk.2 wie in ferkenningsfleantúch, wie licht bewapene, en tsjinne as ferbiningsfleantúch. Dy tastellen waarden by de Royal Air Force as **de Havilland Dominie** oantsjut.

Oant july 1946 wiene der 731 tastellen boud. In stikmannich tastellen binne no noch fleanree. It Imperial War Museum Duxford hat twa D.H.89 foar rûnflechten boppe it fleanfjild. Twa oare tastellen fleane noch yn Nij-Seelân en it Fleanend Museum yn Großenhain hat ek noch in fleanree tastel.

## Spesifikaasjes


File:DH.89 Dragon Rapide G-AEBW IoMAS RWY 26.09.38 edited-2.jpg|Dragon Rapide fan Isle of Man Air Services op it fleanfjild fan Manchester yn 1938
File:Dragon rapide MUSAL.jpg|DH-89 Dragon Rapide, Loftfeartmuseum, yn Rio de Janeiro
File:Dragonrapide.jpg|de Havilland Dragon Rapide op Duxford Aerodrome, fleanree


## Keppeling om utens
* Fleanend museum
Steatssekretaris (Amerikaanske steaten)

In **steatssekretaris** of **steatssiktaris** (Ingelsk: *secretary of state*) is yn it regear fan 44 fan 'e 50 steaten fan 'e Feriene Steaten in meastal keazen funksjonaris dy't it tafersjoch oer de organisaasje fan it steatsbestjoer útoefenet, ferlykber mei hoe't it tafersjoch oer de bestjoerlike organisaasje fan gemeenten yn Fryslân útoefene wurdt troch in gemeentesekretaris. Ek Porto Riko, de Amerikaanske Famme-eilannen, Gûam, de Noardlike Marianen en Amerikaansk Samoä hawwe sa'n steatssekretaris.

Yn Firginia, Massachusetts en Pennsylvania, bestiet gjin steatssekretaris mar wol de ekwivalinte funksje fan **sekretaris fan it mienebêst**. Inkeld yn Alaska, Hawaï en Utah komt dizze of in soartgelikense funksje hielendal net foar; dêr wurde de taken dy't ornaris ta it wurkmêd fan in steatssekretaris hearre, útoefene troch de luitenant-gûverneur. Yn 35 fan 'e 47 Amerikaanske steaten mei in steatssekretaris of in sekretaris fan it mienebêst is dat in amt wêrfan't de beklaaiers by ferkiezings keazen wurde troch it elektoraat. Yn oare steaten wurdt de steatssekretaris oansteld troch de gûverneur of keazen troch it steatskongres.
Alma Hogan Snell

**Alma Hogan Snell** (yn it Krieë Yndianereservaat (Montana), 23 jannewaris 1923 – Billings (Montana), 5 maaie 2008) wie in Amerikaansk skiedkundige, ûnderwizeresse, krûdekundige en publisiste fan Yndiaansk etnysk komôf. Hja wie in bernsbern fan Giet-Foarút, in ferkenner yn it Amerikaanske Leger, en Moai Skyld, in medisynfrou.

## Libben en karriêre
Snell wie in Krie-Yndiaanse dy't yn 1923 berne waard yn Krieë Yndianereservaat yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Montana. Har pake wie Giet-Foarút, dy't ûnder de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 as ferkenner yn it Amerikaanske Leger tsjinne en meifocht yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, en har beppe wie Moai Skyld, in foaroansteand medisynfrou fan 'e Krieën. Snell har Krieske namme wie *Bea Azeta*, dat "Wiidferneamde Frou" betsjut.

Snell ûntjoech har ta skiedkundige fan har eigen folk en lei har dêrnjonken ta op krûdekunde. Hja joech de hiele Feriene Steaten troch lêzings oer de genêskundige wurking en oare eigenskippen fan planten, en teffens oangeande ûnderwerpen as sûnens en wolwêzen. Snell publisearre twa boeken: it itensiedersboek *A Taste of Heritage* (2006), wêryn't se tradisjonele Krieske resepten beskreau, en har autobiografy *Grandmother's Grandchild: My Crow Indian Life*. Fierders skreau Snell yn 2003 it wurd foarôf foar de werútjefte fan 'e biografy fan har beppe Moai Skyld, *Pretty-Shield: Medicine Woman of the Crows*.

Alma Hogan Snell wie troud mei Bill Snell, en hie twa soannen, Ted Hogan en Bill Snell jr. Se wenne yn Yellowtail en kaam op 5 maaie 2008 yn 'e stêd Billings, yn Montana, te ferstjerren. Hja waard 85 jier âld.

## Keppelings om utens
*  Krieske resepten en homeopatyske genêswizen fan Alma Hogan Snell
*  Alma Hogan Snell fertelt oer har beppe Moai Skyld (''Pretty Shield'')
Sighetu Marmației

**Sighetu Marmației**, ek wol **Sighet**, is in stêd yn it distrikt Maramureș yn Roemenië tsjin de grins mei Oekraïne, yn de Theissdelling. De stêd wie oarspronklik Hongaarsk en hjitte doe **Máramarossziget**. It wie de haadstêd fan it komitaat Máramaros. Sûnt de Earste Wrâldoarloch beheart de stêd ta Roemenië, útsein in Hongaarske perioade yn de Twadde Wrâldoarloch.
De Hongaren foarmen oant de Twadde Wrâldoarloch de mearderheid fan de befolking. 

Oan de noardkant fan de rivier leit it stedsje Solotvyno yn Oekraïne. De brêge tusken beide stêden waard yn 1944 ferwoastge. Earst yn 2007 wie in nije brêge klear.

## Demografy
Histoaryske befolking neffens de folkstellingen fan:

* 1910 - 21370
* 1930 - 27270
* 1948 - 18329
* 1956 - 22361
* 1966 - 29771
* 1977 - 38146
* 1992 - 44185
* 2002 - 41246
* 2011 - 37640

De stêd hat 37.640 ynwenners yn 2011.
*Roemenen - 82.2%
*Hongaren - 13%
*Oekraïners - 2.3%
*Roma - 1.5%

Neffens de folkstelling fan 1910 hie de stêd 21.370 ynwenners; de befolking bestie út 17.542 (82.1%) Hongaarsktaligen, 2.002 (9.4%) Roemeensktaligen, 1.257 (5.9%) Dútsktaligen en 32 Roeteensktaligen.
It tal joaden wie 7.981; sy hearden ta de Hongaarsk- en Dútsksprekkers. Der wiene doe 5.850 Gryksk-Katoliken en 4.901 Roomsk-Katoliken.

## Stedsbyld

Ofbyld:Zentrum_Sighet_1.jpg|Haadstrjitte yn it sintrum
Ofbyld:Zentrum_Sighet_2.jpg|Gebou yn it sintrum
File:Primaria sighet.jpg|It stedhûs


## Berne yn Sighetu Marmației
* Moshe Teitelbaum (1914-2006), joadsk rabbyn
* Elie Wiesel (1928-2016), joadsk skriuwer fan boeken oer de Holocaust, filosoof
* Géza Frid (1904-1989), Hongaarsk-Nederlânsk komponist
* György Jakubinyi (1946), aartsbiskop fan Alba Iulia
Frank B. Linderman

**Frank B. Linderman** (folút: **Frank Bird Linderman**; Cleveland (Ohio), 25 septimber 1869 – Santa Barbara (Kalifornje), 12 maaie 1938) wie in Amerikaansk folkekundige, publisist en politikus. Hy sette him yn Montana nei wenjen en stried foar lykberjochtiging foar de Yndianen.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Linderman waard yn 1869 berne yn Cleveland, yn 'e Amerikaanske steat Ohio, as de soan fan James Bird Linderman en dy syn frou Mary Ann Brannan. Hy wie fan mingd Dútsk, Iersk en Ingelsk etnysk komôf. Linderman genoat syn ûnderwiis oan skoallen yn Ohio en Illinois, wêrûnder it Oberlin Kolleezje yn Oberlin (Ohio), foar't er yn 1885 mei sechstjin jier nei Montana ferfear.

### Karriêre
Linderman sette him yn Montana nei wenjen oan 'e igge fan 'e Flathead-mar, yn it noardwesten fan 'e steat, dêr't er de libbenswize fan 'e pleatslike Yndianen oannaam. Om harren better begripe te kinnen learde er himsels de Flakte-Yndiaanske Gebeartetaal oan, wêrmei't der de bynamme 'Gebeartesprekker' (*Sign-talker*) wûn. Fan 1893 oant 1897 wenne en wurke Linderman yn Butte, wêrnei't er ferskate jierren yn Brandon tahold. Omtrint 1900 ferhuze er nei Sheridan, dêr't er wurksum wie as û.m. analist fan metaalerts, ferkeaper fan meubulêr en sjoernalist. Ek wenne er skoften yn Demersville (no Kalispell) en yn Helena.

Fan 1903 ôf fertsjintwurdige Linderman Madison County yn it Steatskongres fan Montana. Fan 1905 oant 1907 beklaaide er it amt fan ûndersteatssiktaris. Letter waard troch syn krewearjen yn 1916 it Rocky Boy's Yndianereservaat stifte foar de Odjibwe- en Kry-Yndianen yn Montana. Yn 1924 besocht Linderman in sit yn 'e Amerikaanske Senaat te bemachtigjen. Hy wûn de foarferkiezings fan 'e Republikeinske Partij, mar ferlear neitiid by de eigentlike ferkiezings fan syn sittende Demokratyske tsjinstanner Thomas J. Walsh.

Neitiid lei Linderman him benammen ta op it skriuwen en publisearjen fan folkekundige non-fiksjewurken oer de Yndianen fan Montana. De bekendsten dêrfan wiene *American: The Life Story of a Great Indian - Plenty-coups, Chief of the Crows*, út 1930, oer it Krieske opperhaad Mannich Kûp, en *Red Mother*, út 1932, oer de Krieske medisynfrou Moai Skyld. Dat lêste wurk wie wierskynlik de earste publisearre beskriuwing fan in froulik Yndiaansk libben ea, en waard yn 2003 werútjûn ûnder de titel *Pretty-Shield: Medicine Woman of the Crows*.

### Ferstjerren
Linderman kaam op 12 maaie 1938, yn 'e âlderdom fan 68 jier, te fersjerren yn it Kalifornyske Santa Barbara.

## Wurk
* 1920 – *On a Passing Frontier*
* 1921 – *Bunch-grass and Blue-joint*
* 1921 – *How It Came About Stories*
* 1922 – *Lige Mounts, Free Trapper*
* 1930 – *American: The Life Story of a Great Indian - Plenty-coups, Chief of the Crows*
* 1932 – *Red mother* (yn 2003 werpubl. as *Pretty-Shield: Medicine Woman of the Crows*)
* 1932 – *Old Man Coyote (Crow)*
* 1933 – *Beyond Law*
Milo Moiré

**Milo Moiré**, wier namme: **Sue Pruzina** (Switserlân, 1983), is in Switsersk keunstneresse fan mingd  Slowaaksk en Spaansk etnysk komôf, dy't yn Luzern wennet. Hja is ferneamd (of berucht) om har neakene optredens en om't se har eigen lichem as medium foar har keunst brûkt. Neffens har biedt dat de sjogger in autentike en streekrjochte ûnderfining fan keunst.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Moiré waard yn 1983 berne yn Switserlân út âlden dy't fan Slowaaksk en Spaansk etnysk komôf wiene. Hja hat keunst studearre en is yn it besit fan in bachelorstitel yn 'e psychology dy't se helle oan 'e Universiteit fan Bern. Yn 2004 wurke se as model (dy't in kofferke mei jild fêsthold) yn (de Dútske ferzje fan) de kwis *Deal or No Deal*. Yn 2005 die se mei oan in skientmewedstryd en wûn de titel 'Miss Bodensee'.

### Karriêre
Fan 2007 ôf ynkorporearre Moiré har eigen neakenens yn har keunst. Hja kaam foar it earst breder yn it nijs mei har keunstwurk *PlopEgg No. 1*, dat se yn 2014 útfierde op 'e tentoanstelling Art Cologne, yn Keulen. Dêrby dreau se mei ferve folle aaien út har fagina op in kanvas dat neitiid dûbel teard waard om sa in abstrakt keunstwurk te meitsjen.

Yn juny 2014 reizge Moiré as ûnderdiel fan har wurk *The Script System No. 2* mei it iepenbier ferfier fan har wenplak Düsseldorf nei it Switserske Basel, dêr't de tentoanstelling Art Basel holden waard. By dy reis wie Moiré hielendal neaken, mar hie se foarôf mei swarte ferve de nammen fan stikken klean ("broek", "beha", "topke", ensfh.) op 'e tapaslike lichemsdielen skriuwe litten. Yn Basel oankommen waard har lykwols de tagong ta de tentoanstelling wegere, en wie se twongen om har oan te klaaien ear't se deryn koe.

Moiré hat harsels mei opsetsin op it reitsflak fan keunst en pornografy pleatst, mei fideo's op har webside dy't se sels omskriuwt as "ûnsinsurearre", en dy't men tsjin betelling besjen kin. Hja liket aktyf te sykjen nei sinsuer fan 'e tradisjonele keunstkanalen (lykas museä en tillefyzje). Neffens har eigen sizzen, fynt Moiré dat keunst gjin grinzen heart te kennen. Sadwaande is de dea de iennichste grins dy't hja akseptearret. Moiré har optredens hawwe in protte krityk oproppen, net inkeld fan skokte museumbesikers, mar ek fan 'e keunstkritisy, fan wa't ien har wurk yn 'e Britske krante *[[The Independent]]* omskreau as "*it jongste wanhopige besykjen om te shockearjen yn 'e namme fan 'e keunst.*"

Yn 2015 waard Moiré oppakt troch de Frânske plysje en brocht se in nacht yn 'e sel troch, doe't se neaken mei toeristen by de Eiffeltoer posearre foar *[[selfy]]s*. Yn jannewaris 2016 hold se solo in neaken protest yn Keulen tsjin 'e massale seksuële oantaasting fan Dútske froulju yn 'e âldjiersnacht troch allochtoane manlju.

### Priveelibben
Moiré wennet yn it Dútske Düsseldorf mei har libbenspartner, de fotograaf Peter Palm (berne as P.H. Hergarten), dy't gauris meiwurket oan har keunstprojekten.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Milo Moiré
Fairey Hendon

De **Fairey Hendon** wie de earste Britske bommesmiter dy't hielendal fan metaal makke wie. Hy wie ornearre as nachtbommesmiter en waard allinnich brûkt troch de RAF. It type wie rillegau ferâldere en waard fan ein 1938 ôf ferfongen troch de Vickers Wellington. 

## Ferzjes
* Hendon Mk-I, prototype, ien fan makke
* Hendon Mk-II, de searjefariant, 14 fan makke

## Ungemakken
Fan de 14 Hendon IIs giene twa ferlern by ûngemakken:
* 26 maaie 1937 - *K5091* ferûngemakke by in lâning op RAF-fleanfjild Marham
* 25 febrewaris 1938 - *K5095* ferûngemakke by in lâning op RAF-fleanfjild Marham

## Spesifikaasjes Fairey Hendon MK II
* Langte: 18,52 m
* Hichte: 5,69 m
* Fleugelspanwiidte: 31,01 m
* Fleugeloerflak: 106,5 m²
* Oandriuwing: twa Rolls-Royce Kestrel VI linemotors fan 447 kW (608 hk)
* Heechste faasje: 250 km/o op 4.570 m
* Krúsfaasje: 214 km
* Klimfaasje: 4,8 m/s
* Tsjinstplafond: 6.524 m
* Fleanberik: 2.190 km
* Gewicht leech: 5.806 kg
* Maks. fleangewicht: 9070 kg
* Bemanning: 5
* Bewapening: Trije Lewis 7,7 mm MGs en oant 753 kg bommen

## Literatuer
* : *The British Bomber since 1914.* Putnam Aeronautical Books, Londen 1994, ISBN 0-85177-861-5.
* : *Aircraft of the Royal Aircraft 1918-57*. 1. Auflage, Putnam, Londen 1957
* : *The World Encyclopedia of Fighters and Bombers.* Londen: Lorenz Books, ISBN 0-7548-1616-8.
* : *Fairey Aircraft since 1915.* Putnam, Londen, 1974, ISBN 0-370-00065-X.
Wetterfûgel

* wetterfûgel, in fûgel dy't op, by of yn it wetter libbet
* wetterfûgels (*Aequornithes*), in taksonomyske subgroep fan 'e klasse fan 'e fûgels, dêr't lykwol lang net alle fûgels ta hearre dy't ûnder boppesteande betsjutting beflapt wurde kinne
Echte âldkakigen

De **echte âldkakigen** (Latynske namme: *Notopalaeognathae*) foarmje in pas yn 2013 identifisearre en sadwaande noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*) en de tuskenklasse fan 'e âldkakigen (*Palaeognathae*). Ta dizze groep wurde de skiften fan 'e nandoe-eftigen (*Rheiformes*), de tinamû-eftigen (*Tinamiformes*) en de útstoarne moä-eftigen (*Dinornithiformes*) rekkene, mei dêropta de rangleaze groep fan 'e nije rinfûgels (*Novaeratitae*), mei as lidskiften de kasuariseftigen (*Casuariiformes*), de kiwy-eftigen (*Apterygiformes*) en de útstoarne oaljefantsfûgeleftigen (*Aepyornithiformes*). It sustertakson fan 'e echte âldkakigen wurdt foarme troch de strúsfûgeleftigen (*Struthionidae*).

De presize ûnderlinge relaasjes fan 'e skiften dy't ta de echte âldkakigen hearre, wurde troch ornitologen pas sûnt koartby, troch genetysk ûndersyk, begrepen. Sa blike de moä-eftigen fan Nij-Seelân in mienskiplike foarâlder te hawwen mei de tinamû-eftigen fan Súd-Amearika, wylst de kiwy-eftigen, ek út Nij-Seelân, folle nauwer besibbe wiene oan 'e útstoarne oaljefantsfûgeleftigen fan Madagaskar. Dy ferrassende útkomsten betsjutte dat de ferskillende groepen rinfûgels harren fermogen ta fleanen ûnôfhinklik faninoar ferlern hawwe moatte.

## Tuskenklasse-opbou
Nije rinfûgels

De **nije rinfûgels** (Latynske namme: *Novaeratitae*) foarmje in pas yn 2013 identifisearre en sadwaande noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e âldkakigen (*Palaeognathae*) en de rangleaze groep fan 'e echte âldkakigen (*Notopalaeognathae*). Ta dizze groep wurde de skiften fan 'e kasuariseftigen (*Casuariiformes*), de kiwy-eftigen (*Apterygiformes*) en de útstoarne oaljefantsfûgeleftigen (*Aepyornithiformes*) rekkene.

De presize ûnderlinge relaasjes fan 'e skiften dy't ta de nije rinfûgels hearre, wurde troch ornitologen pas sûnt koartby, troch genetysk ûndersyk, begrepen. Sa hat bliken dien dat de kiwy-eftigen, út Nij-Seelân, folle nauwer besibbe wiene oan 'e útstoarne oaljefantsfûgeleftigen fan Madagaskar as oan 'e (krektlyk útstoarne) moä-eftigen (*Dinornithiformes*) dy't ek út Nij-Seelân kamen. De oaljefantsfûgeleftigen binne sadwaande de iennichste nije rinfûgels dy't fan bûten Oseaanje komme. Dat ferrassende resultaat betsjut dat de ferskillende groepen rinfûgels harren fermogen ta fleanen ûnôfhinklik faninoar ferlern hawwe moatte.

## Tuskenklasse-opbou
Claire Dames

**Claire Dames**, echte namme: **Tasia Nicole Turner** (Sacramento (Kalifornje), 13 augustus 1981), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Angelsaksysk&nbsp;Amerikaansk, Frânsk en Nederlânsk etnysk komôf. Hja sette yn 2006 útein mei in karriêre yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn in grut tal films. Har artystenamme 'Claire Dames' is in wurdspiling op 'e namme fan *mainstream*-aktrise Claire Danes.

## Libben en karriêre
Dames waard yn 1981 berne yn Sacramento, de haadstêd fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hja sette om 2005 hinne útein mei in wurkpaad as stripper en neakenmodel, en makke yn 2006 har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Dames sûnt yn likernôch 200 films spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Vivid Entertainment, Anabolic Video, Red Light District, Jules Jordan Video, Elegant Angel, Digital Playground, Shane's World, Hustler Video, Devil's Film, Zero Tolerance en Diabolic Video.

Teffens hat Dames wol wurke foar minder bekende studio's, lykas Pure Play Media, Third Degree Films, Legend Video, Platinum X Pictures, Black Ice, West Coast Productions en Extreme Associates. Fierders hat se ek in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder Bang Bros, Brazzers en Naughty America. Yn 2009 wûn Dames yn 'e mande mei fiif fan har kollega's in AVN Award (de Oscar fan 'e pornowrâld) yn 'e kategory skandalichste sekssêne, foar harren optreden yn 'e film *Night of the Giving Head*. Datselde jiers waard se nominearre foar in AVN Award yn 'e kategory bêste byrol fan in aktrise.

Yn juny 2009 waarden Dames en fiif oare persoanen (wêrûnder pornoaktrise Natasha Nice) arrestearre foar it ûntbleatsjen fan harren boarsten yn it iepenbier. Letter dy simmer kundige Dames oan dat se har weromloek út 'e pornoyndustry, mar yn novimber fan datselde jiers ferfette se har karriêre alwer.

## Lichemsskaaimerken
Claire Dames is blank, mei griene eagen en brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 61&nbsp;kg. Hja hat kupmaat 34F, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Behalven om har boarsten stiet Dames benammen bekend om har grouwe stuten. Se hat in nâlpiercing en in Madonna-piercing. As tattoeaazjes hat hja op har lofterboppe-earm in healmouwe mei in *[[Alice in Wonderland]]*-motyf, en fierders in flinter mei de tekst "*Hit it Harder*" tusken har nâle en har skamstreek; in bân om har lofterankel mei in pearze roas en in fûnkelstien oan 'e binnenkant en in hoefizer mei klaverke fjouwer oan 'e bûtenkant; en in *[[floral]]* op 'e rêch fan har rjochterfoet.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Claire Dames
* Biografy en filmografy fan Claire Dames yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Claire Dames yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Claire Dames op ''FreeOnes''
Rinfûgels

De **rinfûgels** (Latynske namme: *Ratitae*) foarmje in ynformele groep binnen de klasse fan 'e fûgels (*Aves*) en de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*) en de tuskenklasse fan 'e âldkakigen (*Palaeognathae*).

Dizze beneaming is in sammelterm foar in stikmannich skiften fan flechtleaze fûgels, dy't nau besibbe binne oan 'e wol deeglik fleanende tinamû-eftigen (*Tinamiformes*). Dêrby giet it om 'e kasuariseftigen (*Casuariiformes*), de kiwy-eftigen (*Apterygiformes*), de nandoe-eftigen (*Rheiformes*), de strúsfûgeleftigen (*Struthioniformes*) en de útstoarne moä-eftigen (*Dinornithiformes*) en oaljefantsfûgeleftigen (*Aepyornithiformes*). Foarhinne waarden al dizze skiften wol ûnderbrocht by de *[[Struthioniformes]]*, mar dy yndieling is efterhelle.

Ta de rinfûgels hearre de grutste en swierste noch libbene fûgelsoarten, lykas de strúsfûgel út Afrika, de emoe út Austraalje en de beide soarten nandoes út Súd-Amearika. Grutter noch wiene de moä's út Nij-Seelân en de oaljefantsfûgels fan Madagaskar. 

## Groepsopbou
* tuskenklasse âldkakigen (*Palaeognathae*)
** skift *[[Lithornithiformes]]* †
** skift tinamû-eftigen (*Tinamiformes*)
**ynformele groep **rinfûgels** (*Ratitae*)
*** skift kasuariseftigen (*Casuariiformes*)
*** skift kiwy-eftigen (*Apterygiformes*)
*** skift moä-eftigen (*Dinornithiformes*) †
*** skift nandoe-eftigen (*Rheiformes*)
*** skift oaljefantsfûgeleftigen (*Aepyornithiformes*) †
*** skift strúsfûgeleftigen (*Struthioniformes*)
Screen Actors Guild Award

De **Screen Actors Guild Awards** (letterlik: de "Filmakteursgildeprizen"), of ek wol de **SAG Awards**, binne in groep Amerikaanske prizen dy't op jierlikse basis útrikt wurde foar treflike aktearprestaasjes op it mêd fan film en tillefyzje. Sûnt de ynstelling, yn 1995, hat de útrikking fan dizze prizen, dy't ein jannewaris yn Los Angeles holden wurdt, him ûntwikkele ta ien fan 'e jierlikse hichtepunten fan 'e filmyndustry fan Hollywood.

Nominaasjes komme fan twa kommisjes, ien foar films en ien foar tillefyzje, elts besteande út 2.100 leden, dy't elts jier op 'e nij op willekeurige basis keazen wurde út it 165.000 man grutte lidmaatskip fan 'e Screen Actors Guild-American Federation of Television and Radio Artists (SAG-AFTRA). Neitiid wurde út dy foarseleksje de winners útornearre troch in stimming ûnder alle leden. Sûnt 1998 wurdt de útrikking fan 'e Screen Actors Guild Awards rjochtstreeks útstjoerd op it Amerikaanske tillefyzjekanaal TNT, en sûnt 2007 ek op 'e stjoerder TBS. 

## Kategoryen
;Filmprizen
* treflike prestaasje fan in akteur yn in haadrol
* treflike prestaasje fan in aktrise yn in haadrol
* treflike prestaasje fan in akteur yn in byrol
* treflike prestaasje fan in aktrise yn in byrol
* treflike prestaasje fan in cast yn in spylfilm
* treflike prestaasje fan in groep stuntlju yn in spylfilm

;Tillefyzjeprizen
* treflike prestaasje fan in akteur yn in komeedzjesearje
* treflike prestaasje fan in aktrise yn in komeedzjesearje
* treflike prestaasje fan in akteur yn in dramasearje
* treflike prestaasje fan in aktrise yn in dramasearje
* treflike prestaasje fan in akteur yn in tillefyzjefilm of minysearje
* treflike prestaasje fan in aktrise yn in tillefyzjefilm of minysearje
* treflike prestaasje fan in cast yn in komeedzjesearje
* treflike prestaasje fan in cast yn in dramasearje
* treflike prestaasje fan in groep stuntlju yn in tillefyzjesearje

;Spesjale prizen
* Screen Actors Guild Life Achievement Award (oeuvrepriis)

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Screen Actors Guild Awards
Fiskmarters

De **fiskmarters** (wittenskiplike namme: *Pekania*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e rôfdieren (*Carnivora*), it ûnderskift fan 'e hûndieren (*Caniformia*), it tuskenskift fan 'e poalrôfdieren (*Arctoidea*), de boppefamylje fan 'e marterdieren (*Musteloidea*), de famylje fan 'e martereftigen (*Mustelidae*) en de ûnderfamylje fan 'e grutte marters (*Guloninae*). Dit skaai bestiet út ien libbene en trije fossile soarte.

## Soarten
Flechtleaze fûgel

In **flechtleaze fûgel** is fûgel dy't fan natuere net oer it fermogen beskikt om te fleanen. Koartwjukte fûgels dy't mei sin dat fermogen troch minske ûntnommen is sadat se net fuortfleane kinne, falle net ûnder dit begryp. Oft hinnen oantsjut wurde kinne as flechtleaze fûgels is twifelich. De domestisearre hin hat troch it proses fan domestikaasje it fermogen ferlern om langere ôfstannen te fleanen, mar syn wylde foarfaar, de reade kaamhin, is dêr wol ta yn steat.

Flechtleaze fûgels wurde faak lykslein mei rinfûgels, mar dat doocht net, want rinfûgels binne in beskate groep flechtleaze fûgels, dy't har adaptearre hawwe ta it draven fan lange ôfstannen op lân. Foarbylden binne de strúsfûgels út Afrika, de emoes út Austraalje, de kasuarissen út Nij-Guineä en de nandoes út Súd-Amearika. Oare foarbylden fan flechtleaze fûgels binne de pinguins fan it súdlik healrûn, dy't har net oan in libben op it lân, mar krekt oan in bestean yn it wetter oanpast hawwe. Itselde gou foar de no útstoarne grutte alk fan 'e noardlike Atlantyske Oseaan. 

Flechtleaze fûgels binne gauris evoluëarre op in eilân of in eilannegroep, dêr't fan oarsprong gjin rôfdieren libben dy't fan har ûnfermogen om fuort te fleanen profitearje koene. Sadree't de minske sokke eilannen lykwols berikte, kamen sokke spesjalisearre fûgelsoarten yn 'e swierrichheden, itsij troch opsetlike of ûnopsetlike útrûging troch de minske sels, itsij trochdat de minske opsetlik of by fersin eksoatyske bisten op sokke eilannen yntrodusearre dy't dan de flechtleaze fûgels sels opfrieten (lykas katten) of harren aaien lytsman makken (lykas rotten). It skoallefoarbyld fan sa'n soarte flechtleaze fûgel is de útstoarne dodo fan Mauritsius.
Kasuariseftigen

De **kasuariseftigen**, of ek wol **kasuarissen en emoes** (wittenskiplike namme: *Casuariiformes*), foarmje in skift fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e âldkakigen (*Palaeognathae*) en de rangleaze groepen fan 'e echte âldkakigen (*Notopalaeognathae*) en de nije rinfûgels (*Novaeratitae*). Dit skift telt 4 libbene soarten rinfûgels, wêrûnder trije soarten kasuarissen út Nij-Guineä en de emoe út Austraalje. 

De kasuariseftigen wurde opdield yn twa taksonomyske famyljes, nammentlik dy fan 'e kasuarisfûgels (*Casuariidae*) en dy fan 'e emoefûgels (*Dromaiidae*). It wichtichste ûnderskie is dat de emoefûgels langere poaten hawwe, dy't adaptearre binne om hurd mei te draven oer langere ôfstannen. Ornitologen bûge har al lang oer de fraach hokker fan 'e beide famyljes oft de primitivere lichemsfoarm fertsjintwurdiget. Yn 'e regel giet men derfan út dat dat sa is by de emoefûgels, om't dy mear lykje op oare skiften rinfûgels, lykas de nandoe-eftigen (*Rheiformes*) en de strúsfûgeleftigen (*Struthioniformes*). Der is foar dizze hypoteze lykwols noch altyd gjin slutend bewiis fûn en ek de opdolde fossilen biede ditoangeande gjin útkomst.

Guon Australyske fossilen wêrfan't earst tocht waard dat it kasuarissen wiene, wurde no beskôge as in tuskenfoarm, de emoeärissen (*Emuarius*), dy't as in skaai by de kasuarisfûgels yndield binne. Dizze fûgels hiene in kasuariseftige plasse en emoe-eftige poaten. Fierders besteane der oanwizings dat de fossilen út it Súdamerikaanske skaai *[[Diogenornis]]* bestiene út kasuariseftige fûgels, ynstee fan út nandoe-eftigen, sa't men yn Súd-Amearika ferwachtsje soe.

## Skiftopbou
Pineholle

**Pineholle** is pine yn en om de holle; it is yn fierwei de measte gefallen net slim. De oarsaken fan pineholle moatte socht wurdde yn de spieren en bannen om de plasse en nekke hinne, de bloedfetten, de harsensfluezen en de harsensdruk. It brein sels is gefoelleas.

## Oarsaken
De measte pineholle is spanningspineholle. Migrêne en pineholle troch medisyngebrûk komme op it twadde en tredde plak. Der kin mear as ien oarsaak tagelyk wêze. Psychososjale oarsaken kinne ek in rol spylje.

### Pinehollesyndromen
* Spanningspineholle: ûntstiet troch te grutte gefoelichheid fan de plakken dêr't de sinen oan de nekbonken en plasse fêstsitte. De pasjint fielt dat as siet der in bân strak om de holle. Sokke pineholle kin oeren duorje.
* Migrêne (of skeane pineholle): komt yn oanfallen fan slimme klopjende pine oan (meast) ien kant fan de holle, faak mei mislikens, spuien en oergefoeligens foar ljocht en lûd. De oanfal kin in part fan de dei duorje, mar ek wol oant trije dagen. Faak binne der ferskynsels as flikkeringen of swarte plakken foar de eagen of tintelingen foardat de pineholle komt.
* Medisynôfhinklike pineholle: is groanysk en duorret faak mear as trije dagen yn de wike. Oarsaken binne pinestillers (û.o. tsjin pineholle), middels tsjin migrêne, kofje, alkohol (kater) en sûkelarje.
* Klusterpineholle: is in tige slimme pine om de eachkas hinne. De oanfallen duorje fan in kertier oant trije oeren en kinne in tal wiken út en troch foarkomme. De pasjint kin net stil lizze of sitte.

### Pineholle as symptoom
* Untstekking fan de noasbyholten
* Koarts
* Drukferheging yn de plasse, kin as oarsaak hawwe in blieding yn it brein of in de harsensfluezen, harsensoedeem, bygelyks nei in trauma of tumor, hydrosefaly (wetterholle). 
* Oandwaning fan de harsensfluezen; ûntstekking (meningitis), blieding (Subdurale blieding of arachnoïdale blieding).
* By tige hege bloeddruk.

## Behanneling
* Troch in pineholledeiboek by te hâlden, kin de pasjint soms útfine wat de faktoaren binne dy't in oanfal útlokje en sa besykje om dy foar tekommen.
* By middelenôfhinklike pineholle moat mei it fertochte middel stoppe wurde.
* Paracetamol en/of in NSAID kin as pinestiller brûkt wurde, mar foar in koart skoft tiid. Giet it net oer sil der fierder ûndersyk dien wurde moatte.
* By migrêne moat ûnderskied makke wurde tusken it ôfbrekken fan in oanfal (pinestiller mei spuimiddel; at dat net helpt in triptaan, bygelyks sumatriptan) en it foarkommen fan in oanfal (bêtablokker of hormoanen (yn gefal fan menstruaasje-ôfhinklike migrêne) of natriumvalproaat)
* Klusterpineholle wurdt behannele mei triptanen.