USS Tennessee (skip út 1920)

De **USS ''Tennessee*** wie in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]] [[slachskip]] fan 'e [[Tennessee-klasse (slachskip)|*Tennessee*-klasse]], mei de koade *'BB-43*'. It wie fan [[1920]] oant [[1947]] yn 'e tsjinst by de [[Amerikaanske Marine]].

==Bou en skaaimerken==
De [[Tennessee-klasse (slachskip)|*Tennessee*-klasse]] boude fuort op 'e ûntwikkeling fan 'e foargeande [[New Mexico-klasse (slachskip)|*New Mexico*-klasse]], en wie in standertsearje fan twa slachskippen dy't yn 'e [[1910-er jierren|1910-er]] en de [[1920-er jierren]] boud waarden yn opdracht fan 'e [[Amerikaanske Marine]]. De [[kyl (skip)|kyl]] fan 'e USS *Tennessee* waard lein op [[14 maaie]] [[1917]] op 'e [[Marineskipswerf New York]] yn [[New York (stêd)|New York]], dêr't it skip op [[30 april]] [[1919]] [[tewetterlitting|te wetter litten]] waard. As [[marineskip]] wie it skip swier [[pânser|bepânsere]] en it wie bewapene mei in [[batterij (artillery)|batterij]] fan trije 14 [[inch]] (356 mm)-[[kanon (wapen)|kanonnen]] yn elts fan 'e fjouwer [[geskut]]stuorren, en dêropta mei ferskate mindere [[wapen]]s. De USS *Tennessee* hie in lingte fan 190&nbsp;[[meter|m]], in breedte fan 29.69&nbsp;m en in [[djipgong]] fan 9.19&nbsp;m. De [[faasje|topsnelheid]] bedroech 21&nbsp;[[knoop (seefeart)|knopen]], oftewol 39 [[km]]/[[oere|h]].


==Tsjinst==
===Ynterbellum===
De USS *Tennessee* waard op [[3 juny]] [[1920]] troch de [[Amerikaanske Marine]] yn 'e feart nommen en yndield by de [[Amerikaanske Pasifyske Float]] yn 'e [[marine]]haven [[San Pedro (Kalifornje)|San Pedro]], yn [[Kalifornje]]. Yn 'e [[1920-er jierren|1920-er]] en [[1930-er jierren]] naam it skip geregeldwei diel oan oefenings yn 'e [[Stille Oseaan]], de [[Atlantyske Oseaan]], it [[Karibysk Gebiet]] en de krite om 'e [[Panamakanaalsône]] hinne. Yn [[1922]] die de USS *Tennessee* yn it ramt fan sa'n oefening û.m. [[Porto Riko]] en de [[Marinebasis Guantanamo Bay]] op [[Kuba]] oan. Yn [[1925]] naam it skip diel oan in freonskiplik besyk fan 'e Pasifyske Float oan [[Austraalje (lân)|Austraalje]] en [[Nij-Seelân]]. Yn [[1929]] en [[1930]] waarden der oan 'e USS *Tennessee* ferskate wichtige modernisearrings makke.

===Oanfal op Pearl Harbor===

Fanwegen oprinnende spannings yn it gebiet fan 'e [[Stille Oseaan]], dy't ferbân holden mei de [[Twadde Sineesk-Japanske Oarloch]] en oanboaze waarden troch de oangeande [[Twadde Wrâldoarloch]] yn [[Jeropa]], ferhuze de [[Amerikaanske presidint]] [[Franklin D. Roosevelt]] de [[Amerikaanske Pasifyske Float]] yn begjin [[1941]] fan [[San Diego]], yn [[Kalifornje]], nei it [[Marinestasjon Pearl Harbor]], yn it [[Territoarium Hawaï]]. Op [[7&nbsp;desimber]] [[1941]] lei de USS *Tennessee* dêr ôfmarre oan [[Battleship Row]] doe't de [[Japan]]ske [[Oanfal op Pearl Harbor]] plakfûn, wêrmei't de Feriene Steaten de Twadde Wrâldoarloch ynskuord waarden. By it [[bombardemint]] waard de USS *Tennessee* rekke troch twa [[bom]]men, wêrby't ûnder de [[bemanning]] 5 [[dea]]den foelen. It skip wie lykwols net bot skansearre, en koe yn [[febrewaris]] [[1942]] al wer yn 'e tsjinst nommen wurde. 

===Rest fan de Twadde Wrâldoarloch===
Mei twa oare slachskippen, de [[USS Maryland (BB-46)|USS *Maryland*]] en de [[USS Colorado (BB-45)|USS *Colorado*]], makke de USS *Tennessee* neitiid yn [[San Francisco]] diel út fan 'e saneamde Taakgroep&nbsp;1 fan [[skout-by-nacht]] [[William S. Pye]]. Nei de [[Slach by Midway]] fear Taakgroep&nbsp;1 út om te wekjen foar in eventuele Japanske ferjildingsoanfal, mar dy kaam net. Fanwegen in tekoart oan [[tanker]]s waard besletten de [[oalje]]slinende slachskippen net yn te setten yn 'e [[Slach om Guadalcanal]], yn 'e [[Salomonseilannen]]. De USS *Tennessee* waard ynstee nei de [[Puget Sound]] by [[Seattle]] stjoerd. Dêr wie ûnderwilens it susterskip de [[USS California (BB-44)|USS *California*]], dat by Pearl Harbor folle slimmer skansearre rekke wie, ek oankommen om reparearre en modernisearre te wurden, en it waard opportún achte om tagelyk deselde modernisearrings by de USS *Tennessee* oan te bringen.


Op [[7&nbsp;maaie]] [[1943]] wiene de modernisearrings klear, en fan [[juny]] oant [[augustus]] bea de USS *Tennessee* mei syn grutte [[kanon (wapen)|kanonnen]] mei kustbombardeminten stipe by de werovering fan 'e troch de Japanners besette Amerikaanske [[eilannen]] [[Attu (eilân)|Attu]] en [[Kiska (eilân)|Kiska]], yn 'e [[Aleoetenkampanje]] yn [[Alaska]]. Nei oefenings en werbefoarrieding yn San Francisco fear de USS *Tennessee* nei de [[Stille Súdsee]], dêr't it skip fan [[novimber]] [[1943]] oant [[febrewaris]] [[1944]] behelle wie yn 'e [[Gilbert- en Marshalleilânske Kampanje]]. De USS *Tennessee* fierde kustbombardeminten út yn 'e [[Slach om Tarawa]] yn 'e [[Grut-Brittanje|Britske]] [[koloanje]] fan 'e [[Gilberteilannen]] (no [[Kiribaty]]) en yn 'e [[Slach om Kwajalein]] en de [[Slach om Eniwetok]] yn 'e [[Marshalleilannen]] (doedestiden in [[mandaatgebiet]] fan it [[Folkebûn]] ûnder Japansk bestjoer).

Yn [[maart]] [[1944]] fierde de USS *Tennessee* in oanfal út op 'e havenstêd [[Kavieng]] op [[Nij-Ierlân]] yn 'e [[Bismarckarsjipel]] (no ûnderdiel fan [[Papoea Nij-Guineä]]), om 'e Japanners ôf te lieden fan 'e Amerikaanske [[lâning op Emirau]]. Fan [[juny]] oant [[septimber]] wie it skip belutsen by de [[Marianen- en Palaukampanje]], wêrby't it Japanske posysjes bombardearre yn 'e [[Slach om Saipan]], de [[Slach om Gûam (1944)|Twadde Slach om Gûam]] en de [[Slach om Tinian]] yn 'e [[Marianen]] en de [[Slach om Anguar]] yn 'e westlike [[Karolinen]] (no [[Palau]]). Fan [[septimber]] ôf waard de USS *Tennessee* ynset yn 'e [[Filipynske Kampanje (1944-1945)|Twadde Filipynske Kampanje]]. Dêr operearre it skip as diel fan in bombardemintsgroep yn 'e [[Slach om Leyte]]. De [[Keizerlike Japanske Marine]] begûn in grutte tsjinoanfal dy't bekend kaam te stean as de [[Slach yn de Golf fan Leyte|Slach yn 'e Golf fan Leyte]], hoewol't it eins in rige fan fjouwer [[seeslach|seeslaggen]] wie. By ien dêrfan, de [[Slach yn de Strjitte fan Surigao|Slach yn 'e Strjitte fan Surigao]] (it lêste wapene treffen tusken slachskippen út 'e skiednis) makke de USS *Tennessee* diel út fan it [[flottylje]] dat de Japanske skippen fersloech.


Yn [[novimber]] kearde de USS *Tennessee* werom nei de Puget Sound foar [[ûnderhâld]]. Nei in tuskenstop yn [[Hawaï]] arrivearre it skip yn [[febrewaris]] [[1945]] yn 'e midden fan 'e [[Stille Oseaan]] by de Japanske [[Bonyneilannen]], dêr't it mei syn kanonnen de lânings fan Amerikaanske [[marinier]]s yn 'e [[Slach om Iwo Jima]] ûnderstipe. Yn [[maart]] fear de USS *Tennessee* troch nei de [[Rjûkjû-eilannen]] dêr't it slachskip fan 'e ein fan dy [[moanne (tiid)|moanne]] oant yn [[juny]] op deselde wize belutsen wie by de Amerikaanske lânings yn 'e [[Slach om Okinawa]]. Dêrby waard de USS *Tennessee* op [[12&nbsp;april]] rekke troch in [[kamikaze]]. Der kamen 22 of 25 (de boarnen ferskille dêroer) bemanningsleden om en 107 of 104 oaren rekken [[ferwûne]]. It skip sels wie lykwols net bot skansearre, en koe nei provisoaryske reparaasjes op [[14&nbsp;april]] alwer it bombardemint fan [[Okinawa]] ferfetsje. Yn 'e lêste moannen fan 'e oarloch patrûljearre de USS *Tennessee* yn haadsaak yn 'e [[Eastsineeske See]], mei as 'útstapkes' in wraam op 'e mûning fan 'e [[rivier]] de [[Jangtsekiang]], yn [[Sina]], en in bombardemint fan it Japanske [[garnizoen]] op it isolearre eilân [[Wake (eilân)|Wake]], yn 'e midden fan 'e Stille Oseaan.

===Nei de oarloch===
Tsjin 'e tiid dat op [[15&nbsp;augustus]] [[1945]] de [[kapitulaasje fan Japan]] ôfkundige waard, wie de USS *Tennessee* risselwaasjes oan it meitsjen foar [[Operaasje Downfall]], de (nea útfierde) ynvaazje fan Japan. Neitiid krige it slachskip de taak om de wacht te hâlden oer it oan lân gean fan Amerikaanske troepen foar de [[besetting fan Japan]] yn 'e haven fan [[Wakayama]]. Op [[16&nbsp;oktober]] sette de USS *Tennessee* ôf om fia [[Singapoer]] en [[Kaap de Goede Hoop]] nei [[Philadelphia]] te farren, dêr't it skip op [[7&nbsp;desimber]] arrivearre. De omwei troch de [[Yndyske Oseaan]] en de [[Atlantyske Oseaan]] waard diktearre troch de modernisearrings út [[1943]], dy't it skip te breed makke hiene om troch it [[Panamakanaal]] te passen. 

De USS *Tennessee* waard yn [[1946]] yndield by de Amerikaanske [[reservefloat]] en yn 'e 'motteballen' lein. It skip waard formeel út 'e tsjinst helle op [[14&nbsp;febrewaris]] [[1947]], wêrnei't it lykwols noch tolve jier beholden waard foar it gefal dat der nochris ferlet fan wêze soe. Yn [[1959]], doe't de USS *Tennessee'' ûnderwilens 39 jier âld wie, besleat de Amerikaanske Marine dat it skip gjin wearde mear hie. Op 1&nbsp;maart fan dat jier waard de namme fan it skip út it register fan 'e marine skrast. It skip waard foar skroat ferkocht en nei Baltimore sleept, dêr't it fan 26&nbsp;july ôf sloopt waard troch it bedriuw Bethlehem Steel.