open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manusdwerchiisfûgel

De **Manusdwerchiisfûgel** (*Ceyx dispar*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

De soarte waard earder as in ûndersoarte fan 'e *[[Ceyx lepidus]]* beskôge en guon dogge dat noch jimmeroan. Lykas in grut oantal oare soarten yn it gebiet wurdt de fûgel nei in yn 2013 publisearre genetyske stúdzje hjoed-de-dei as in aparte soarte behannele.

## Beskriuwing
Tusken de oant 14 sm lange fûgel binne dúdlike ferskillen tusken mantsjes en wyfkes. De kop fan it mantsje is foar it grutste part blau, wylst de kop fan it wyfke meast oranje is. Se ha beide in oranje ûnderkant en in blauwe boppe kant mei in ljochtblauwe streek oer de rêch. Mantsjes en wyfkes ha beide in oranje snaffel en oranje poatsjes.

It mantsje fan 'e Manusdwerchiisfûgel liket in hiel soad op 'e New-Georgiadwerchiisfûgel, mar by dy soarte binne mantsjes en wyfkes lyk oan inoar. De Papoeadwerchiisfûgel hat in snaffel dy't hielendal donker is en de Nijbrittannyske dwerchiisfûgel hat in donkere boppesnaffel.    

## Fersprieding
De fûgel is endemysk op it eilân Manus fan 'e Admiraliteitseilannen, noardlik fan it haadeilân Papoea Nij-Guineä.

## Status
De soarte wurdt neffens in rûzing op 2500 oant 5000 folwoeksen fûgels rûsd (2022). It eilân wurdt selden besocht troch ornitologen, sadat in efterútgong fan 'e soarte net is oantoand. Fanwegen it ferlies oan bosk op it eilând wurdt oannommen dat de populaasje stadichoan lytser wurdt. Dêrfandinne stiet de soarte op 'e Reade list fan 'e IUCN as hast bedrige (NT) klassifisearre.
New-Georgiadwerchiisfûgel

De **New-Georgiadwerchiisfûgel** (*Ceyx collectoris*) is in fûgelsoarte út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De soarte is monotypysk, itjinge betsjut dat der gjin ûnderdieling yn ûndersoarten is.

De soarte waard earder as in ûndersoarte fan 'e *[[Ceyx lepidus]]* beskôge en guon dogge dat noch jimmeroan, mar nei in yn 2013 publisearre genetyske stúdzje wurdt de fûgel mei mear ûndersoarten fan dat takson oer it generaal hjoed-de-dei as in aparte soarte behannele.

## Beskriuwing
It is in lytse pearse en oranje iisfûgel mei in fel oranje snaffel, in wite kiel, in ljochtoranje ûnderbealchje en in oranje-eftich nekplak.     

## Fersprieding
De soarte komt op Vella Lavella, New Georgia en Rendova west fan 'e Salomonseilannen foar yn bosk, en net perfoarst by wetter. De fûgel libbet ek yn degradearre bosk en plantaazjes. Yn it ferspriedingsgebiet binne fierder gjin oare soarten dwerchiisfûgels. De New-Georgiadwerchiisfûgel ûnderskiedt him fan in gewoane iisfûgel troch it lytsere formaat, de oranje snaffel en de pearseftige boppedielen. 

## Status
Der is gjin rûzing fan 'e grutte fan 'e populaasje, mar de soarte soe op in soad plakken algemien foarkomme. Wol wurdt tocht dat de fûgels yn oantal ôfnimme. Op 'e Reade list fan 'e IUCN stiet de soarte as net bedrige klassifisearre (2016).
Nijierlânske dwerchiisfûgel

De **Nijierlânske dwerchiisfûgel** (*Ceyx mulcatus*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel libbet op in pear eilannen fan 'e Bismarckarsjipel noardeast fan Papoea Nij-Guineä.

De soarte waard earder as in ûndersoarte fan 'e *[[Ceyx lepidus]]* beskôge. Lykas in grut oantal oare soarten yn it gebiet wurdt de fûgel nei in yn 2013 publisearre genetyske stúdzje hjoed-de-dei as in aparte soarte behannele.

## Beskriuwing
De blau en oranje iisfûgel hat in folslein swart snaffel, in gieloranje ûnderbealchje, in wite kiel en blauwe boppedielen mei in wyt plak. Yn ferlikening mei de gewoane iisfûgel is de soarte lytser en minder grienblau. De gewoane iisfûgel is boppedat folle mear oan wetter bûn. 

## Fersprieding
De soarte is endemysk op Nij-Hannover, Nij-Ierlân en de Lihir-eilannen. Nijierlânske dwerchiisfûgels libje yn 'e tichte begroeiïng fan tropyske leechlânwâlden by streamkes en fivers.

## Status
Om 't de soarte noch net lang lyn fan 'e *Ceyx lepidus* ôfsplitst is, besteane der gjin rûzings fan 'e populaasjegrutte. Bosk foarmet in belangryk habitat foar it fûgeltsje en der is sprake fan ferneatiging fan bosk yn syn ferspriedingsgebiet. Dêrom wurdt ynearsten oannommen dat der sprake is fan in licht tebekrinnen fan 'e populaasjegrutte. De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as net bedrige klassifisearre.
Mindanaodwerchiisfûgel

De **Mindanaodwerchiisfûgel** (*Ceyx margarethae*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel komt op 'e Filipinen foar. 

De soarte wie earder ien fan it grutte oantal ûndersoarten fan 'e (*[[Ceyx lepidus]]* of *Alcedo lepidus*). In molekulêre fylogenetyske stúdzje yn 2013 toande oan dat der tusken de measte ûndersoarten grutte ûnderlinge genetyske ferskillen bestienen. Dêrfandinne binne dy ûndersoarten ôfsplitst om der in aparte soarte fan te meitsjen. Dêrûnder foel ek de Mindanaodwerchiisfûgel. Tagelyk krige de *Ceyx lepidus* de namme Molukske dwerchiisfûgel. 

## Beskriuwing
Mindanaodwerchiisfûgels ha djipblauwe boppedielen mei in helderoranje ûnderbealchje. Tusken de snaffel en it each sit in oranje plak. De fûgel hat in wite kiel en in wyt plak efter it wang, in felreade snaffel en reade poatsjes. De blauwe boppedielen kinne donker of ljochter wêze.   

## Fersprieding
De fûgel is endemysk yn 'e sintrale en súdlike dielen fan 'e Filipinen, om krekt te wêzen Negros, Cebu, Camiguin Sur, Mindanao en in soad oare lytse eilannen. It natuerlike habitat bestiet út tropyske leechlânwâlden.

## Gedrach
Oannommen wurdt dat de soarte wringeleazen, lytse reptilen en fisk yt en allinne of yn pearkes libbet. Der is net in soad bekend oer it briedgedrach. Yn 2024 waard in nêst op Panay yn in liemen igge observearre. It lechsel bestie út fjouwer aaien en nei 21 dagen fleagen de jonge fûgels út.  

## Status
Der besteane gjin rûzings fan 'e populaasjegrutte. Bosk foarmet in belangryk habitat foar it fûgeltsje en der is sprake fan ferneatiging fan bosk yn syn ferspriedingsgebiet. Dêrom wurdt oannommen dat der sprake is fan in licht tebekrinnen fan 'e grutte fan 'e populaasje. De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as net bedrige klassifisearre (2024).
Makiradwerchiisfûgel

De **Makiradwerchiisfugel** (*Ceyx gentianus*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel komt op 'e Filipinen foar. 

De soarte wie earder ien fan it grutte oantal ûndersoarten fan 'e (*[[Ceyx lepidus]]* of *Alcedo lepidus*). In molekulêre fylogenetyske stúdzje yn 2013 toande oan dat der tusken de measte ûndersoarten grutte ûnderlinge genetyske ferskillen bestienen. Dêrfandinne binne dy ûndersoarten ôfsplitst om der in aparte soarte fan te meitsjen. Dêrûnder foel ek de Makiradwerchiisfugel. Tagelyk krige de *Ceyx lepidus* de namme Molukske dwerchiisfûgel. 

## Beskriuwing

It is in lyts iisfûgeltsje mei in djip pearsblauwe boppekant en in sniewyt ûnderbealchje, in wyt plakje by de boppesnaffel en efter it ear en feloranje poatsjes. De snaffel is swart. 

## Fersprieding
De fûgel is endemysk op it eilân Makira, ien fan 'e Salomonseilannen. Se libje yn primêr bosk leech by de grûn en net perfoarst by wetter. 

## Status
In rûzing út 2017 giet út fan in populaasje fan 10.000 oant 30.000 fûgels. Der is gjin sprake fan earnstige bedrigingen of biotoopferlies en de soarte kin him relatyf goed oanpasse oan degradearre biotoop. Oannommen wurdt dat de populaasje stabyl is. De IUCN klassifisearre de fûgel op 'e Reade list as net bedrige (2017).
Guadalcanaldwerchiisfûgel

De **Guadalcanaldwerchiisfûgel** (*Ceyx nigromaxilla*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel komt op Guadalcanal foar. 

De soarte wie earder ien fan it grutte oantal ûndersoarten fan 'e (*[[Ceyx lepidus]]* of *Alcedo lepidus*). In molekulêre fylogenetyske stúdzje yn 2013 toande oan dat der tusken de measte ûndersoarten grutte ûnderlinge genetyske ferskillen bestienen. Dêrfandinne binne dy ûndersoarten ôfsplitst om der in aparte soarte fan te meitsjen. Dêrûnder foel ek de Mindanaodwerchiisfûgel. Tagelyk krige de *Ceyx lepidus* de namme Molukske dwerchiisfûgel. 

Yn 2023 waard de Malaitadwerchiisfûgel (*Ceyx malaitae*) fan it eilân Malaita, dy't earder as in selsstannige soarte beskôge waard, yn rang weromset ta in ûndersoarte fan 'e Guadalcanaldwerchiisfûgel.

## Beskriuwing
It is in lyts iisfûgeltsje mei pearsblauwe boppedielen en oranje fan ûnder, in wyt plak efter it ear en feloranje poatsjes. De snaffel is swarteftich mar de ûndersnaffel is by de basis read.   

## Fersprieding
De soarte is endemysk op Guadalcanal en Malaita, dy't ûnderdiel foarmje fan 'e Salomonseilannen. It biotoop bestiet út tichte begroeiïng fan fochtige subtropyske en tropyske bosken.

Der wurde twa ûndersoarten erkend: 

* *Ceyx nigromaxilla nigromaxilla*: endemysk op Guadalcanal,
* *[[Ceyx nigromaxilla malaitae]]*: endemysk op Malaita.

## Status
Om 't de soarte noch net lang lyn fan 'e *Ceyx lepidus* ôfsplitst is, besteane der gjin rûzings fan 'e populaasjegrutte. Bosk foarmet in belangryk habitat foar it fûgeltsje en der is sprake fan ferneatiging fan bosk yn syn ferspriedingsgebiet. Dêrom wurdt ynearsten oannommen dat der sprake is fan in licht tebekrinnen fan 'e populaasjegrutte. De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as net bedrige klassifisearre (2024).
Joseph Beal Steere

**Joseph Beal Steere** (Lenawee County, Michigan, 9 febrewaris 1842 - Ypsilanti, Michigan, 7 desimber 1940) wie in Amerikaanske ornitolooch en heechlearaar.

## Biografy
Steere wie in soan fan William Millhouse en Elizabeth Cleghorn Steere. Syn âlden wiene Quakers. Hy helle in *Bachelor of Arts*, yn de rjochtsgeleardheid, yn 1868 en in *Bachelor of Laws* yn 1870 oan de Universiteit fan Michigan, mar hy hie foaral niget oan natuerlike histoarje.

Koart nei it ôfstudearjen makke er in grutte reis om archeologyske, plant- en dierkundige specimens te sammeljen foar it natuerhistoarysk museum fan de universiteit. In neef fan syn mem stipe dy reis. Steere ferbleau oardel jier yn it Amazonegebiet. Dêrnei stuts er de Andes oer en sammele fierder yn Perû. Dêrnei fear er nei Formosa (Sina) dêr't er tusken 1870 en 1873 tahold. Tusken 1874 en 1875 sammele er op de Filipinen en de Molukken. Uteinlik gie er nei fiif jier werom nei Amearika fia it Suezkanaal, Londen en Liverpool. Dêrnei, yn 1879, late er in wittenskiplike ekspedysje nei Brazilië en yn 1887/88 besocht er op'e nij de Filipinen.

Yn 1875 krige er in earedoktoraat fan de Universiteit fan Michigan en wurke dêr tusken 1876 en 1877 as universitêr dosint yn de paleöntology en tusken 1877 en 1879 as dosint paleöntology en soölogy en tusken 1879 en 1881 as heechlearaar yn de soölogy en museumkonservator en tusken 1881 en 1894 as heechlearaar yn de soölogy.

De troch him garre kolleksje telt 20.000 specimens. Steere beskreau 16 nije soarten fûgels sa as de Noardlike sulverdwerchiisfûgel. As earbetoan is in tal fûgelsoarten nei him ferneamd lykas de Steeres pitta (*Pitta steerii*)  en in hagedissesoart, *Parvoscincus steerei*. 

## Publiaasjes
* Steere, J. B., 1890. *A List of Birds and Mammals Collected by the Steere Expedition to the Philippines, with New Species.*
* Steere, J. B., 1903. Narrative of a visit to Indian tribes of the Purus River, Brazil. *A. Rept. U. S. natl Mus.*, Washington, D.C. 1903: 359-393.
* Steere, J. B., 1927. The archeology of the Amazon. *Univ. Michigan off. Publs 29* (9, Pt. 2): 20-26.
* Steere, J. B., 1949. Tribos do Purus. *Sociologia*, São Paulo 11 (2): 64-78, 212-222.

## Fierder lêze
* Marquis, A. N., ed., 1918. *Who's who in America. A biographical dictionary of living men and women of the United States*. Vol. 10. A. N. Marquis and Co., Chicago. p.&nbsp;2574.
Suite française

## Muzykstikken
**[[Suites françaises]]*, in muzykstik fan Johann Sebastian Bach út 1722
*''Suite française'' (muzykstik fan Jean Roger-Ducasse), in muzykstik fan Jean Roger-Ducasse út 1907
*''Suite française'' (muzykstik fan Francis Poulenc), in muzykstik fan Francis Poulenc út 1935
*''Suite française'' (muzykstik fan Darius Milhaud), in muzykstik fan Darius Milhaud út 1944
*''Suite française'' (album), in album fan Jacques Israelievitch út 1998

## Oar
*''Suite française'' (film út 1943), in Frânske koarte dokumintêre út 1943
*''Suite française'' (roman), in roman fan Irène Némirovsky út 'e Twadde Wrâldoarloch dy't pas yn 2004 postúm publisearre waard
*''Suite Française'' (film út 2015), in Britsk-Frânsk-Belgysk-Amerikaanske film út 2015 op basis fan 'e roman fan Némirovsky
Boerûdwerchiisfûgel

De **Boerûdwerchiisfûgel** (*Ceyx cajeli*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

De soarte waard earder as in ûndersoarte fan 'e *[[Ceyx lepidus]]* beskôge en guon dogge dat noch jimmeroan. Lykas in grut oantal oare soarten yn it gebiet wurdt de fûgel nei in genetyske stúdzje hjoed-de-dei as in aparte soarte behannele.

## Beskriuwing
De 14 sm lange fûgel is in lyts, kleurryk fûgeltsje mei in opfallend felblauwe streek oer de rêch, stút en sturt. De mantel, nekke, kop en wjukken binne swartblau. De snaffel is helderread. It boarst en de búk binne oranje en de kiel is wyt. De kroan fan 'e kop hat lytse blauwe spikkels.   

## Fersprieding
De soarte is endemysk op it Súd-Molukske eilân Boerû, dêr't de fûgel yn 'e bosken foarkomt en minder by wetter te sjen is as oare iisfûgelsoarten.
 
## Status
De Boerûdwerchiisfûgel hat in beheind ferspriedingsgebiet en dêrfandinne bestiet de kâns op útstjerren. De hiele populaasje waard yn 2022 op 4000 oant 10.000 folwoeksen fûgels rûsd. Oannommen wurdt dat de oantallen tebekrinne troch feroarjend lângebrûk en it kappen fan beammen yn 'e legere dielen fan 'e reinwâlden. Dêrfandinne wurdt de fûgel troch de IUCN as hast bedrige (NT) op 'e Reade list klassifisearre.

## Namme
De wittenskiplike namme fan 'e fûgel (*cajeli*) ferwiist nei it plak Kajeli op it eilân Boerû.
Noard-Salomonsdwerchiisfûgel

De **Noard-Salomonsdwerchiisfûgel** (*Ceyx meeki*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De wittenskiplike fûgel is ferneamd nei de Britske natoerûndersiker Albert Stewart Meek.

De soarte wie earder ien fan it grutte oantal ûndersoarten fan 'e (*[[Ceyx lepidus]]* of *Alcedo lepidus*). In molekulêre fylogenetyske stúdzje yn 2013 toande oan dat der tusken de measte ûndersoarten grutte ûnderlinge genetyske ferskillen bestienen. Dêrfandinne binne dy ûndersoarten ôfsplitst om der in aparte soarte fan te meitsjen. Dêrûnder foel ek de Noard-Salomonsdwerchiisfûgel. Tagelyk krige de *Ceyx lepidus* de namme Molukske dwerchiisfûgel. 

## Beskriuwing
It lytse iisfûgeltsje hat donker grienblauwe boppedielen mei ljochtblauwe plakjes en in ljochtblauwe streek oer de rêch oant de sturt. Yn 'e nekke hat de fûgel in wyt nekkeplak en tusken it each en de snaffel is in gielwyt plak.  De kiel is wyt en it boarst en de búk binne gielwyt. De snaffel is donker en de poatsjes binne giel. 

## Fersprieding
De fûgel libbet yn it noarden fan 'e Salomonseilannen. 

Fan 'e soarte wurde twa ûndersoarten erkend: 

* *Ceyx meeki meeki* Rothschild, 1901: Choiseul en Santa Isabel.
* *Ceyx meeki pallidus* Mayr, 1935: Bûka en Bougainville.

De soarte libbet yn tichte begroeiïng yn primêr en sekundêr bosk. 

## Status
Om 't de soarte noch net lang lyn fan 'e *Ceyx lepidus* ôfsplitst is, besteane der gjin rûzings fan 'e populaasjegrutte. Bosk foarmet in belangryk habitat foar it fûgeltsje en der is sprake fan ferneatiging fan bosk yn syn ferspriedingsgebiet. Dêrom wurdt ynearsten oannommen dat der sprake is fan in licht tebekrinnen fan 'e grutte fan 'e populaasje. De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as net bedrige klassifisearre.
August Wilhelm Heinrich Blasius

**Wilhelm Blasius** (Braunschweig yn Hartochdom  Braunschweig, 5 july – dêre, 31 maaie 1912) wie in Dútske fûgelkundige. Hy waard benammen bekend om de beskriuwingen fan nije fûgelsoarten út de Yndyske Arsjipel.

## Biografy
Blasius wie de twadde soan fan de soölooch Johann Heinrich Blasius. Doe't er noch op it gymnasium siet, gie er al te kuierjen yn it Harzberchtme, it Weserberchtme, Sleeswyk en op it waadeilân Sylt.

Hy studearre medisinen yn Braunschweig, Göttingen en Zürich en makke syn stúdzje yn 1868 ôf. Yn 1871 folge er syn heit op as direkteur fan it natuerhistoarysk museum en de botanyske tún yn Braunschweig. Yn 1872 waard er heechlearaar yn de plant- en dierkunde oan de technyske hegeskoalle yn Braunschweig. Hy sette him yn foar it behâld fan sawol de fauna as it ymmateriële kulturele erfgoed (geakunde). Hy bestudearre de prehistoarje fan Nedersaksen en Saksen-Anhalt dêr't hunebêden yn de buert fan Haldensleben by wiene.

Hy wie fan 1873 oant 1875 sekretaris fan it *Deutsche Ornithologen-Gesellschaft*. Fierder stribbe er nei ynternasjonaal oansjen fan it natuerhistoarysk museum mei de oankeap fan en ruilhannel yn *balgen*. Ta syn oanwinsten hearden de samlingen fan Adolph Nehrkorn, Friedrich Grabowsky, Carl Constantin Platen en Hugo Storm. De topstikken fan it museum komme benammen út de Filipinen, Sulawesi, de Molukken en út Bolivia.

Yn 1907 reizge Blasius nei Boston as ôffurdige nei it 7e Ynternasjonale Soölogyske Kongres.

## Publikaasjes
*1883: *Vögel von Borneo.* (mei Friedrich Grabowsky) 
*1884: *Zur Geschichte der Ueberreste von Alca impennis Linn.* –  J. Ornithol 32, 58–176.
*1891: *Die faunistische Litteratur Braunschweigs und der Nachbargebiete mit Einschluss des ganzen Harzes.*
*1900: *Die anthropologische Litteratur Braunschweigs und der Nachbargebiete mit Einschluss des ganzen Harzes.*
*1903: *Der Riesenalk, Alca impennis L.* Yn: Naumann, *Naturgeschichte der Vögel Mitteleuropas*
Dwerchiisfûgels

**Dwerchiisfûgels** (*Ceyx*) foarmje in fûgelskaai út de famylje fan 'e iisfûgels (*Alcedinidae*). De wittenskiplike namme fan it skaai waard foar it earst yn 1799 publisearre troch Lacépède.

## Beskriuwing
De soarten út it skaai binne allegear lyts.

## Fersprieding
Dwerchiisfûgels komme fan Súdeast-Aazje oant de Salomonseilannen en it noarden fan Austraalje foar.

## Soarten
It skaai bestiet út 12 soarten:

De Malaitadwerchiisfûgel (*Ceyx nigromaxilla malaitae*), dy't fan 2017 oant 2023 ek as selsstannige soarte erkend waard, wurdt no beskôge as in ûndersoarte fan 'e Guadalcanaldwerchiisfûgel.
Halmaheara-iisfûgel

De **Halmaheara-iisfûgel** (*Todiramphus funebris*) is in fûgelsoarte  út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel waard yn 1850 troch  Karel Lucien Bonaparte wittenskiplik beskreaun. Halmaheara-iisfûgels binne endemysk op 'e noardelike Molukken, in eilannegroep yn it easten fan 'e Yndyske Oseaan tusken Selebes, de Filipinen, Nij-Guineä en Timor. De fûgelsoarte is monotypysk, itjinge bestsjut dat der gjin ûnderferdieling yn ûndersoarten is. 

## Beskriuwing

De soarte wurdt 28 sm lang en hat in foarse swarte snaffel. De kroan en de each- en earstreek binne hast swart mei dêrtusken in wite streek, dy't fan 'e snaffel oant yn 'e hals trochrint. De kraach, it boarst en de búk binne wyt. De rêch en de wjukken en sturt binne by it mantsje glânzgjend oliifgrien en by it wyfke mear oliifbrún. 

## Fersprieding
De fûgel libbet allinne op it eilân Halmaheara. It is in stânfûgel yn tropyske bosken mei in sletten blêdedak. Se wurde ek waarnommen oan 'e rânen fan bosken mei iepen plakken. Ek komme se foar yn degradearre bosk en kultuerlân, as der mar genôch hege beammen steane. It is in fûgel fan it leechlân oant maksimaal 620 m boppe seenivo. 

## Status
De soarte hat in beheind ferspriedingsgebiet en dêrfandinne bestiet der in kâns op útstjerren. De grutte fan 'e populaasje waard yn 2021 troch BirdLife International op 10.000 oant 25.000 fûgels rûsd. It leefgebiet fan 'e fûgel wurdt oantaast troch houtkap en feroarjend lângebrûk, mynbou, it oanlizzen fan ynfrastruktuer en de útwreidingen fan delsettings as gefolch fan 'e (transmigrasi). Dochs wurdt de fûgel op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige klassifisearre.
Hillige iisfûgel

De **hillige iisfûgel** (*Todiramphus sanctus*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

## Beskriuwing

De soarte wurdt 19 oant 23 sm grut en likernôch 65 gram swier en hat in foarse swarte snaffel. De búk is fealoranje oant wyt, de rêch is blauwgrien en om 'e nekke sit in wite bân dy't oant ûnder de snaffel trochrint. De wjukken binne oan 'e boppekant folslein blau. Foar it each hat de fûgel in bêzje plakje en ûnder it each rint in donkergriene streek. 

## Fersprieding
De hillige iisfûgel is in iisfûgelsoarte dy't yn mangroves en bosken yn Austraalje en Nij-Seelân foarkomt. Nei it brieden trekt de fûgel nei it noarden nei Yndoneezje, Papoea Nij-Guineä en de Salomonseilannen. 

Der wurde fiif ûndersoarten erkend:

* *Todiramphus sanctus sanctus*: fan Austraalje oant de eastlike Salomonseilanden.
* *Todiramphus sanctus vagans*: Nij-Seelân, Lord Howe-eilân en de Kermadeceilannen.
* *Todiramphus sanctus norfolkiensis*: Norfolk.
* *Todiramphus sanctus canacorum*: Nij-Kaledoanje.
* *Todiramphus sanctus macmillani*: Loyaliteitseilannen.

## Hâlden en dragen
Hillige iisfûgels ite grutte ynsekten, larven, lytse reptilen lykas hagedissen, skaaldieren en somtiden fisk. 

## Status
De soarte hat in grut fersprieidngsgebiet en dêrfandinne is de kâns op útstjerren lyts. Net bekend is hoe grut de populaasjes is, mar oannommen wurdt dat de oantallen tanimme. De hillige iisfûgel wurdt op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige (LC) klassifisearre.
Louisiadeniisfûgel

De **Louisiadeniisfûgel** (*Todiramphus colonus*) is in fûgelsoarte fan it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

## Beskriuwing
De fûgel is resint as soarte erkend en hat in wite kraach, in donkergriene rêch en ljochte, blaugriene wjukken. De kop hat in griene kroan, in donker masker en in fealoranje plak foar it each. De Louisiadeniisfûgel liket in soad op 'e wytkraachiisfûgel en hillige iisfûgel, mar is lytser en de snaffel is minder bûge as dy fan 'e oare soarten. De snaffel fan 'e Louisiadeniisfûgel is relatyf tin.

## Fersprieding
De soarte komt op 'e eilannen by súdeastlik Papoea Nij-Guineä en op 'e Louisiaden foar. It biotoop bestiet meastentiids út kustgebieten en mangroves, mar wurdt ek yn oare habitattypes waarnommen.

## Status
De IUCN behannelet de fûgel as in ûndersoarte  (*T. chloris colonus*) fan 'e wytkraachiisfûgel en dêrfandinne ûntbrekt in status.
Kastanjebúkiisfûgel

De **kastanjebúkiisfûgel** (*Todiramphus farquhari*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

De wittenskiplike namme fan 'e soarte ferwiist nei kaptein A.M. Farquhar, dy't it holotype opstjoerde nei Londen.   

## Beskriuwing
De fûgel is in middelgrutte iisfûgel fan 19 oant 21 sm lang. De iisfûgel hat in blauwe kop, in swart eachmasker, in wite kiel en nekke en blauwe boppedielen. It boarst en de búk binne oranje.   

## Fersprieding
De soarte is endemysk yn Fanûatû. De fûgel komt foar op 'e eilannen Espiritu Santo, Malo, Aore en Malakula. It biotoop bestiet út tichte tropyske bosken en ferfangt dêr de wytkraachiisfûgel, dy't mear oan 'e kust bûn is. De soarte wurdt ek yn degradearre bosken waarnommen oant in hichte fan 800 m boppe seenivo.

## Hâlden en dragen
It nêst wurdt somtiden yn in holte fan in palmbeam boud, mar meast graaft in pearke in holte yn in termitebult yn in beam. Se grave mei de grutte snaffel en romje it oerstallige mei de poatsjes op. Nei goed twa wiken is it nêst klear en soargje de termiten der foar dat it nêst fan 'e bulte ôfsletten wurdt. In lechsel bestiet út trije oant fjouwer aaikes. It briedseizoen is fan novimber oant febrewaris.     

De fûgel yt hagedissen en ynsekten.
  
## Status
It ferspriedingsgebiet is beheind en dêrfandinne bestiet der in kâns op útstjerren. Troch habitatferlies nimme de oantallen ôf. Yn in rûzing fan 2020 waard de wrâldpopulaasje troch BirdLife International op 13.000 oant 94.000 folwoeksen fûgels holden. De soarte wurdt op 'e Reade list fan 'e IUCN as hast bedrige (NT) klassifisearre.
Hagedisiisfûgel

De **hagedisiisfûgel** (*Todiramphus saurophagus*) is in iisfûgelsoarte, dy 't oan 'e kusten fan East-Yndoneezje, Nij-Guineä en de Salomonseilannen foarkomt. It soartspesifike diel fan 'e wittenskiplike namme, *saurophagus*, betsjut "hagedisiter", dêrfandinne de namme "hagedisiisfûgel".

## Werkenning
De soarte is in gruttere iisfûgel fan 28 sm lang mei in wite kop, in wyt boarst, in wite búk en in wite rêch. Efter it each hat de fûgel in lyts smel swart streekje. Allinnich de wjukken en de sturt binne blaugrien en it ûnderste diel fan 'e rêch is grien.

## Fersprieding
Der wurde trije ûndersoarten ûnderskieden. De nominaatfoarm hat it grutste ferspriedingsgebiet. 

* *Todiramphus saurophagus saurophagus*: fan 'e Noard-Molukken oant de Salomonseilannen.
* *Todiramphus saurophagus anachoreta*: Ninigo-eilannen noardlik fan Nij-Guineä.
* *Todiramphus saurophagus admiralitatis*: Admiraliteitseilannen.

De iisfûgel is in typyske bewenner fan rotseftige kusten, dy't allinnich of yn pearkjes de mangrovebosken, strannen en kokospalmplantaazjes bewennet.

## Hâlden en dragen
Der siket de fûgel nei krabben, hagedissen, fisk en ynsekten. Hy briedt yn beamholtes. 

## Status
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet. Net bekend is hoe grut de populaasje is, mar oannommen wurdt dat dy stabyl is. Dêrfandinne wurdt de hagedisiisfugel op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige klassifisearre (2024).
Ernst Hartert

**Ernst Johann Otto Hartert** (Hamburch, 29 oktober 1859 – Berlyn, 11 novimber 1933) wie in Dútske ornitolooch.

## Biografy
Hartert waard berne yn de Frije Hânzestêd Hamburch. Yn july 1891 boaske er oan yllustrator Claudia Bernadine Elisabeth Hartert (1863– Hilfertsom, 1958) yn Frankfurt am Main, Dútslân, by wa't er in soan krige mei de namme Joachim Karl (Charles) Hartert (1893-1916), dy't letter sneuvelde as Ingelske soldaat oan de Somme.

Hartert wie fan 1892 oant 1929 de konservator fûgels fan it soölogysk museum fan Lionel Walter Rothschild yn Tring. Hy wie desenia lan in goefreon fan de diersystematikus Otto Kleinschmidt - nettsjinsteande harren ferskil fan ynsjoch oer it begryp soarte yn de yndieling fan bisten.

Tegearre mei Rothschild publisearre er tusken 1894 en 1929 yn it museumtydskrift *Novitates Zoologicae*. Hy wie de skriuwer fan *Die Vögel der paläarktischen Fauna* ('De fûgels fan de palearktyske fauna'). Fierders skreau er mei F.C.R. Jourdain, N.F. Ticehurst (1873-1960) en H. Witherby (1873-1943) de *List of British Birds*. Fanwege it museum fan Lord Rothschild makke er reizen nei Yndia, Afrika en Súd-Amearika. 

Yn 1930 gie Hartert werom nei Berlyn, dêr't yn de âldens fan 74 jier yn 1933 ferstoar.

## Publikaasjes <small>(kar-út)</small>
Neist de withoefolle artikels yn "Novitates Zoologicae" wie Hartert belutsen by de publikaasje fan de folgjende boeken:
*1891: *Katalog der Vogelsammlung im Museum der Senckenbergischen Naturforschenden Gesellschaft in Frankfurt am Main*
*1897: *Podargidae, Caprimulgidae und Macropterygidae*
*1897: *Das Tierreich*
*1900: *Trochilidae*
*1902: *Aus den Wanderjahren eines Naturforschers: Reisen und Forschungen in Afrika, Asien und Amerika, nebst daran anknüpfenden, meist ornithologischen Studien*
*1903: *Ueber die Pipriden-Gattung Masius Bp.*
*1910–1922: *Die Vögel der paläarktischen Fauna: Systematische Übersicht der in Europa, Nord-asien und der Mittelmeerregion vorkommenden Vögel*. Trije dielen.
*1920: *Die Vögel Europas*
Marianeniisfûgel

De **Marianeniisfûgel** (*Todiramphus albicilla*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*).

Earder waard de soarte as in ûndersoarte beskôge fan 'e wytkraachiisfûgel (*T. chloris*) en guon autoriteiten lykas BirdLife International dogge dat noch jimmeroan. 

## Beskriuwing
De soarte is in middelgrutte iisfûgel. De kop is foar in grut part wyt mei somtiden in ljochtgriene kroan en in swarte streek efter it each. Ek in grut part fan it bealchje is suver wyt. Fierder hat de fûgel in griene rêch en sturt en blauwere wjukken. De snaffel is swart mei in by de basis giele ûndersnaffel. 

## Fersprieding
De Marianeniisfûgel is endemysk op 'e Noardlike Marianen. Der wurde trije ûndersoarten ûnderskieden.

* *Todiramphus albicilla albicilla*: Saipan en Tinian.
* *Todiramphus albicilla owstoni*: Asuncion, Agrihan, Pagan en Alamagan.
* *Todiramphus albicilla orii*: Rota.

De Marianeniisfûgel libbet yn kustgebieten, mar komt ek yn oare habitattypes foar.

## Status
De IUCN erkent de soarte net en om dy reden is der gjin klassifikaasje fan 'e bedrige status.
Palau-iisfûgel

De **Palau-iisfûgel** (*Todiramphus pelewensis*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). It is in monotypyske soarte, itjinge betsjut dat der gjin ûndersoarten binne. 

## Beskriuwing
De Palau-iisfûgel is in lytse iisfûgel mei in poarperblauwe rêch en grienblauwe wjukken. De kroan fan 'e kop is feal oranje en de fûgel hat in swarte eachstreek, dy't oant efter de kop trochrint. De kraach is wyt, lykas ek it boarst en de búk.  

## Fersprieding
De Palau-iisfûgel is endemysk op 'e Palau-eilannen.

It habitat fan 'e fûgel bestiet út mangroves, bosk, plantaazjes en grutte parken. 

## Status
De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as hast bedrige (NT) klassifisearre (2022). Neffens in rûzing fan 2005 bestiet de populaasje út 2100 oant 3300 folwoeksen fûgels.
Malaitadwerchiisfûgel

De **Malaitadwerchiisfûgel** (wittenskiplike namme: *Ceyx nigromaxilla malaitae*; foarh. *Ceyx malaitae*)is in ûndersoarte fan 'e Guadalcanaldwerchiisfûgel (*Ceyx nigromaxilla*), dy't foarkomt op it eilân Malaita yn 'e Salomonseilannen.

## Taksonomy
De Malaitadwerchiisfûgel waard oarspronklik beskôge as in ûndersoarte fan wat doe de feroarlike dwerchiisfûgel (*Ceyx lepidus* of *Alcedo lepidus*) neamd waard. Dy soe foarkommen hawwe fan 'e Filipinen oant de Salomonseilannen. 

In DNA-ûndersyk út 2013 wiisde lykwols út dat de fyftjin erkende ûndersoarten mar sa'n bytsje gemien hiene, dat se as selsstannige soarten erkend wurde moasten. Sadwaande besleat de Ynternasjonale Uny fan Ornitologen (IOU) yn 2017 om 'e feroarlike dwerchiisfûgel op te spjalten. Tolve fan 'e ûndersoarten, wêrûnder de Malaitadwerchiisfûgel krigen doe offisjeel erkenning as soarte. Wat oerbleau ûnder de wittenskiplike namme *Ceyx lepidus* wie de Molukske dwerchiisfûgel. 

Yn 2023 besleat de IOU op basis fan neier ûndersyk nei de Malaitadwerchiisfûgel dat dat dochs net in selsstannige soarte wie, mar ynstee in ûndersoarte fan 'e Guadalcanaldwerchiisfûgel (*Ceyx nigromaxilla*), dy't foarkomt op Guadalcanal, in oar eilân yn 'e Salomonseilannen. Sa ferlear de Malaitadwerchiisfûgel nei seis jier wer de status fan soarte.
Ultramaryniisfûgel

De **ultramaryniisfûgel** (*Todiramphus leucopygius*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). It is in monotypyske fûgel, itjinge betsjut dat der gjin ûndersoarten fan binne.   

## Beskriuwing
De middelgrutte iisfûgel hat in donker masker, in blauwe kroan en in helder wite nekke en ûnderdielen, in blauwe rêch, blauswarte wjukken, in pearse anaalstreek en in blauwe sturt. It mantsje hat in wite stút.   
## Fersprieding
De soarte is endemysk op 'e Salomonseilannen, in eilannegroep yn it westlike diel fan 'e Grutte Oseaan eastlik fan Nij-Guineä, en libbet dêr in primêr en sekundêr bosk oant 2000 m. De fûgel wurdt ek oan boskrânen oantroffen. 

## Status
Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de fûgel as net bedrige klassifisearre.
Readrêchiisfûgel

De **readrêchiisfûgel** (*Todiramphus pyrrhopygius*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De soarte is endemysk yn Austraalje. It is in monotypyske fûgel, itjinge betsjut dat der gjin ûndersoarten fan binne.   

## Beskriuwing

De readrêchiisfûgel is in middelgrutte iisfûgel dy't 20 oant 24 sm lang is. De soarte hat in ûneffen griisgriene krún mei fine wite streekjes, in dúdlike swarte eachstreek en in wite kraach. De boppewjukken binne yn 'e flecht folslein blaugrien. De namme fan 'e fûgel ferwiist nei de rustreade rêch.     

## Fersprieding
De soarte libbet yn it grutste part fan Austraalje, ek yn drûgere gebieten en is faak yn hege deade beammen of op elektryske leidingen te sjen. De fûgel ûntbrekt op Tasmaanje. 

## Hâlden en dragen
Readrêchfûgels bouwe de nêsten yn in ierden wâl, igge of daam. In lechsel bestiet út twa oant seis wite, rûne aaikes. De aaien wurde yn 20 oant 23 dagen troch it mantsje en wyfke útbret. 

Se ite ynsekten, imerkes, krobben, michammels en rûpen, lytse skaaldieren, tûzenpoaten en skorpioenen. Ek snipt er wol wringedieren, lykas fisk, hagedissen, slangen en út en troch sûchdieren lykas sa grut as mûskes. 

## Status
De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as net bedrige klassifisearre (2024). Oannommen wurdt dat de soarte yn oantal tanimt, om't mei de oanlis fan diken troch de Malleebosken fan it lân mear geskikte nêstplakken ûntsteane.
Wâldiisfûgel

De **wâldiisfûgel** (*Todiramphus macleayii*), ek: **macleay-iisfûgel** of **Macleay's iisfûgel**, is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*).

## Beskriuwing

De wâldiisfûgel is in middelgrutte iisfûgel en wurdt 18 oant 23 sm lang. De fûgel is foar in part djipblau en op 'e rêch en stút grienblau. De kroan is donkerblau en de fûgel hat boppe de basis fan 'e snaffel in wyt plak. De eachstreek is swart en de kraach is wyt. Ek it boarst en de búk is wyt. Yn 'e flech is op 'e wjuk in wyt plak te sjen. De swarte snaffel is op 'e ûndersnaffel by de basis ljocht.   

## Fersprieding
Yn it ferspriedingsgebiet wurde trije ûndersoarten ûnderskieden:

* *Todiramphus macleayii elisabeth*: eastlik Nij-Guineä.
* *Todiramphus macleayii macleayii*: Noard-Austraalje.
* *Todiramphus macleayii incinctus*: noardeastlik en eastlik Austraalje.

Fûgels yn it súdlike ferspriedingsgebiet trekke winterdeis nei it noarden (Nij-Guineä).

De stânfûgels fan Nij-Guineä en Noard-Austraalje bewenje savannegebieten.

## Hâlden en dragen
Se ite grutte ynsekten, hagedissen en kikkerts. Se bouwe harren nêst yn termiteheuvels. Wintergasten binne yn in grutte fariëteit oan habitats te sjen, sels yn grienfersjennings en by sportfjilden.

## Status
De fûgel hat in grut ferspriedingsgebiet en de kâns op útstjerren is dêrfandinne lyts. Net bekend is hoe grut de populaasje is, mar de oantallen rinne stadichoan tebek troch biotoopferlies. De fûgel stiet op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige klassifisearre (2024).
William Jardine (natuerwittenskipper)

**William Jardine, 7de Baronet of Applegarth** (Edinburgh, 23 febrewaris 1800 - Sandown, Wight, 21 novimber 1874) wie in Skotsk natuerûndersiker, soölooch (foaral ornitolooch) en redakteur fan dierkundige publikaasjes.

## Libben en wurk
Jardine waard op 23 febrewaris 1800 berne op 28 North Hanover Street  yn Edinburgh as soan fan Sir Alexander Jardine, 6e baronet fan Applegarth en syn frou Jane Maule. Hy krige syn oplieding yn York en Edinburgh en studearre dêrnei medisinen oan de Universiteit fan Edinburgh.

Doe't er noch mar 25 jier âld wie, waard er ferkeazen ta *fellow* fan de *Royal Society of Edinburgh*, foardroegen troch Sir David Brewster.

Hy wie mei-oprjochter fan de *Berwickshire Naturalist' Club* en droech by oan de oprjochting fan de *Ray Society*. 

Hoewol't ornitology syn grutste passy wie, bestudearre er ek ichtyology, plantkunde en geology. Syn boek oer fossile hoalen en spoaren, de *Ichnology of Annandale*, befette fossilen fan syn foarâlderlik lângoed. Hy wie de earste dy't de term ichnology munte, en dat wie it earste boek dat oer it ûnderwerp skreaun waard. Syn privee natuerhistoarysk museum en bibleteek soene it moaiste fan Grut-Brittannië west hawwe. 

Jardine wie de redakteur fan *The Naturalist's Library*, in searje boeken dy't by alle rangen en stannen fan it fiktoriaansk tiidrek populêr wie. Yn dizze út 40 dielen besteande rige wurde ûnder oare behannele: fûgels (14 dielen), sûchdieren (13 dielen), ynsekten (7 dielen) en fisken (6 dielen). Eltse diergroep waard troch in bekende spesjalist fersoarge.

Fierder wie er de redakteur fan ûnder oare in edysje fan Gilbert White syn *The Natural History of Selborne, Illustrations of Ornithology* (1825 – 43) en in goedkeape edysje fan Alexander Wilson's *Birds of America*. Hy wie ek de auteur fan *The Ichnology of Annandale or illustrations of footmarks ympressed on the New Red Sandstone of Corncockle Muir* (1853).

Jardine wie (meastal tegearre mei Prideaux John Selby) de skriuwer fan acht skaaien en 49 soarten fûgels dy't anno 2023 op de *[[IOC World Bird List]]* as sadanich erkend wurde.  

## Keppeling om utens
Súdmolukske iisfûgel

De **Súdmolukske iisfûgel** of **Súd-Molukkeniisfûgel** (*Todiramphus lazuli*) is in bedrige fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels. Coenraad Jacob Temminck beskreau de fûgel yn 1830 as *Alcedo lazuli* mei de fermelding Sumatra, itjinge in fersin wie want it holotype fan 'e fûgel kaam fan it eilân Ambon. 

## Beskriuwing
  
De fûgel wurdt 22 sm lang. Mantsjes en wyfkes ha blauwe oant blaugriene boppedielen. Mantsjes en wyfkes lykje in soad op inoar, mar it mantsje hat in wyt boarst en it wyfke in blau boarst. Se ha beide in wite kiel. De kop is foar it meast blau, mar se ha in swarte streek oer de krún en ûnder it each. Tusken de snaffel en it each ha se in wyt plak. De snaffel is swart en de poatsjes binne donkerbrún oant swart. 

## Fersprieding
De soarte is endemysk op 'e súdlike Molukken, in eilannegroep yn it easten fan Yndoneezje tusken Selebes, de Filipinen, Nij-Guineä en Timor. Se binne te finen op it eilân Seram en de oangrinzgjende eilannen Ambon en Haruku. It biotoop bestiet út boskrânen, sekundêr bosk en agrarysk gebiet mei genôch beammen lykas de kokospalm. 

## Status
It ferspriedingsgebiet fan 'e fûgel is beheind en dêrfandinne is der in kâns op útstjerren. In rûzing fan 2022 giet út fan in populaasje fan 12.000 oant 18.000 folwoeksen fûgels. De fersprieding is fragmintearre en de fugel wurdt boppedat faak fongen. Dochs wurdt de fûgel troch de IUCN op 'e Reade list as net bedrige (LC) klassifisearre.
Timoriisfûgel

De **Timoriisfûgel** (*Todiramphus australasia*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel waard yn 1818 troch Louis Jean Pierre Vieillot as *Alcedo australasia* wittenskiplik beskreaun.

## Beskriuwing
Timoriisfûgels ha in kanielkleurige kop mei in donkere krún en in swarte eachstreek. De boppesnaffel is griisswart en de ûndersnaffel ljocht en it each is donkerbrún. De kraach en de ûnderkant binne ek kanielkleurich, wylst de kiel wyt en de rêch en wjukken blaugrien binne. Jonge fûgels binne doffer, ha in wite snaffelpunt en in bûnter boarst me op guon wjukfearren in skobbich patroan. 
## Fersprieding
De soarte libbet op 'e Lytse Sûnda-eilannen en Timor. Der wurde trije ûndersoarten ûnderskieden: 

* *Todiramphus australasia australasia*: de westlike en sintrale Lytse Sûndaeilannen.
* *Todiramphus australasia dammerianus*: de eastlike Lytse Sûndaeilannen.
* *Todiramphus australasia odites*: de Tanimbareilannen.

## Status
De totale populaasje waard yn 2020 op 12.000 oant-18.000 folwoeksen fûgels rûst. Troch it ferlies oan bosk yn it ferspriedingsgebiet wurdt oannommen dat de soarte stadichoan ôfnimt, alhoewol't de fûgel him relatyf maklik oan degradearre bosken oanpast. Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de fûgel as net bedrige klassifisearre (2022).
Mangaia-iisfûgel

De **Mangaia-iisfûgel** (*Todiramphus ruficollaris*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels  (*Alcedinidae*). 

## Beskriuwing
De Mangaia-iisfûgel is 22 sm lang en hat in grutte kop en lange swarte snaffel. Lykas oare soarten yn it skaai hat de Mangaia-iisfûgel blaugriene boppedielen. Fierder hat er in gieloranje kraach, in blaugriene kroan mei oer it each nei de nekke in feale, gieloranje bân. It boarst en de búk binne wyt. De poatsjes binne donker.   

## Fersprieding
De soarte is endemysk op Mangaia, it súdlikste eilân fan 'e Cookeilannen. Se komme yn subtropysk en tropysk bosk en plantaazjes foar oant maksimaal in hichte fan 1300 m.

## Hâlden en dragen
Mangaia-iisfûgels ite ynsekten, larven, spinnen en hagedissen. It nêst wurdt yn beamholtes fan kokosnútbeammen en de *Barringtonia asiatica* boud en in lechsel bestiet út 2 oant 3 aaikes.   

## Status
Earder naam de soarte ôf troch de tylt fan ananas op it eilân. Nei't dy sektor yn 'e jierren 1980 ynstoarte, waarden de ananasplantaazjes op 'e fulkanyske heuvels ferfongen troch plantaazjebosk. It lân fan 'e ananasplantaazjes yn it leechlân ferwyldere en waard sekundêr bosk. De fûgel profitearre dêrfan en oannommen wurdt dat de populaasje no stabyl of sels grutter wurdt. In rûzing út 2022 hâldt it oantal fûgels fan 'e soarte op 2.700 eksimplaren. De status fan 'e fûgel op 'e Reade list fan 'e IUCN is dêrfandinne net bedrige (LC, 2024). 

De yntrodusearre treurmaina (*Acridotheres tristis*), dy't yn doarpen en sekundêr bosk foarkomt, konkurrearret mei de Mangaia-iisfûgel om it iten en falt briedende fûgels lestich. Ek de katten en ratten op it eilân foarmje in bedriging foar de soarte.
Totma

**Totma** is in plak yn 'e oblast Vologda noardlik fan Moskou yn Ruslân. 

## Skiednis
It stedsje hat in rike en bysûndere skiednis dy't weromgiet oant de 12e iuw. Totma waard foar it earst neamd yn 1137 (of 1138), doe’t it in plak wie bewenne troch Finsk-Oegryske stammen en letter troch Eastslavyske kolonisten.

It ûntstie as in hannelspost en strategysk punt oan 'e rivier de Sûchona, doe in wichtige wetterwei nei de Wite See en it hege noarden fan Ruslân.

Fan 'e 16e oant 18e iuw waard Totma in religieus sintrum. Ut dy tiid datearje de barokke tsjerken, dy't hjoed-de-dei noch besteane. It plak is benammen bekend om syn unike "Totmaanske barok", in styl fan tsjerkebou dy't allinnich yn dizze regio foarkomt. Yn 'e 18e iuw spile Totma in wichtige rol yn 'e Russyske walfiskfarderij en hannel mei Sibearje en sels Alaska.

Totma krige yn 1780 stedsrjocht en njoggen jier letter in eigen stedswapen. Fanút Totma waarden tsjin 'e ein fan 'e 18e iuw in rige ekspedysjes ûnder Russyske flagge finansiearre. Ien dêrfan wie de reis fan Ivan Kûskov, in ynwenner fan Totma en ien fan 'e pioniers fan 'e Russyske kolonisaasje fan Kalifornje. Hy stifte dêr Fort Ross yn 1812.

Tsjin 'e ein fan 'e 18e iuw ferlear Totma oan betsjutting mei't de âlde hannelsrûtes oer de stêd minder brûkt waarden. Totma wie yn 'e lette 19e en iere 20e iuw in plak dêr't revolusjonêren lykas Anatoli Lûnatsjarski en Vjatsjeslav Molotov hinne ferballe waarden.

Hjoed-de-dei is Totma in lyts plak mei minder as 10.000 ynwenners, mar mei in soad histoaryske en kulturele monuminten. Der binne ferskate museums, ûnder oaren oer walfiskfarderij en lokale skiednis.

## It besjen wurdich
De tsjerken fan Totma binne bysûnder en wurde soms beskreaun as "skippen dy't de himel yn farre":

It neamen wurdich binne û.o.:

* Tsjerke fan 'e Krúsferheffing (Церковь Воздвижения Креста Господня).
* Ferlossertsjerke (Церковь Спаса Преображения).
* Trije-ienheidstsjerke (Церковь Троицы).
* De 18e-iuwske barokke Nikolaastsjerke (Церковь Николая Чудотворца) mei rike fresco’s en in klassike barok-ynterieur.
* De lytse tsjerke fan Mem Gods fan Kazan (Церковь Казанской Божьей Матери).
* Tsjerke fan 'e Yntocht yn Jeruzalim (Входоиерусалимская церковь).
* Jehannes de Dopertsjerke (Церковь Иоанна Предтечи).
* Kristus-Bertetsjerke (Церковь Рождества Христова).

It Spaso-Sûmorin Kleaster (Спасо-Суморин монастырь) waard yn 'e 16e iuw stifte troch de letter hillich ferklearre muonts Feodosy Sûmorin. It wie ien fan 'e grutste kleaster fan Noard-Ruslân, mar it hat slim te lijen hân yn 'e Sovjet-tiid en der is doe in soad ôfbrutsen. It kleaster is hjoed-de-dei foar in part restaurearre.    

### Musea
* Museum fan de Walfiskfarders fan Totma (Музей мореплавания), wijd oan de Russyske seefeart en de ekspedysjes nei Alaska en Kalifornje, mei in soad ynformaasje oer Ivan Kûskov en Fort Ross.
* Museum fan Lokale Skiednis (Краеведческий музей), dat ynformearret oer it libben yn Totma troch de ieuwen hinne.

### Oars
De stêd hat in monumint foar Ivan Kûskov, dy't Fort Ross yn Kalifornje stifte.
Noardmolukske iisfûgel

De **Noardmolukske iisfûgel** of **Noard-Molukkeniisfûgel** (*Todiramphus diops*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels.

## Beskriuwing
Noardmolukske iisfûgels binne lytse iisfûgels mei azuerblauwe boppedielen en in wite ûnderkant. Mantsjes en wyfkes ha in wite kiel en in wite búk, mar wyfkes ha in blauwe boarstbân wylst it mantsje fan ûnder fierder hielendal wyt is. Yn 'e flecht binne wite plakken op 'e wjukken te sjen. Se ha in donkere snaffel mei tusken it each en de basis fan 'e snaffel in wyt plakje. By jonge fûgels is dat plakje rustbrún en dy ha ek in rustbrune kraach en flanken. 

## Fersprieding
De fûgel is endemysk op 'e noardlike Molukken, in eilannegroep yn it easten fan Yndoneezje tusken Selebes, de Filipinen, Nij-Guineä en Timor.

Se libje meast yn pearkes yn iepen boskgebiet, plantaazjes, degradearre bosken en boskrânen yn leechlân en heuvellân. Yn tichte bosken komme se net.  

## Status
Oannommen wurdt dat de soarte yn oantal stadichoan ôfnimt. De IUCN klassifisearret de Noardmolukske iisfûgel op 'e Reade list as net bedrige (2024).
Tahitiaanske iisfûgel

De **Tahitiaanske iisfûgel** (*Todiramphus veneratus*) is in fûgelsoarte fan it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

## Beskriuwing
De soarte is in middelgrutte iisfûgel fan likernôch 21 sm lang. Mantsjes binne donkergrien fan boppe en wyt fan ûnder mei in ljocht streekje fan 'e snaffel oant it each. Op Mo‘orea inne de mantsjes dêrfoaroer bêzje-brún oan 'e boppekant en wyteftich fan ûnder mei in feale kraach.

Wyfkes binne oer it generaal bruner as mantsjes en ha in donkerbrune boarstbân. De soarte komt yn it ferspriedingsgebiet tagelyk foar mei de Bora Bora-iisfûgel, mar de lêstneamde is te ûnderskieden troch de dúdlike wite wynbraustreek en is ek griener.

## Fersprieding
De soarte is endemysk op 'e Genoatskipseilannen, in tropyske eilannegroep fan fulkanyske oarsprong yn 'e arsjipel fan Frânsk-Polyneezje. Der binne twa ûndersoarten:

* *Todiramphus veneratus veneratus*: Tahity.
* *Todiramphus veneratus youngi*: Mo‘orea.

De Tahitiaanske iisfûgel libbet yn in boskige omjouwing. Op Mo‘orea libbet de soarte oant 300 m, op Tahity oant 1700 m.

## Status
De IUCN beskôget de ûndersoarten as twa aparte soarten. De Tahitiaanske iisfûgel (*Todiramphus veneratus*) wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as hast bedrige (NT) klassifisearre. Neffens in rûge rûzing soe de populaasje dêrfan út 100.000 - 200.000 folwoeksen fûgels bestean. De Mo‘orea-iisfûgel *Todiramphus youngi* wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as kwestber (VU) klassifisearre. De populaasje soe neffens in rûzing út 7.500 - 15.000 folwoeksen fûgels bestean.