open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
De Avonturen van Okkie Trooy

**De Avonturen van Okkie Trooy** wie in telefyzjerige dy't útstjoerd waard troch de AVRO yn de sechtiger jierren fan de 20e iuw. 

De haadpersoan wie Okkie Trooy, in útfiner, dy't feitlik as iennichste útfining in kofferke hat dat, at hy it sels iepen makket, fol sit mei krintepofkes, mar at in oar it kofferke iepen makket is it leech. Mei syn assistint Nono en húshâldster Rozemarijntje wennet Okkie Trooy yn it doarpke Kukelton. Op in dei wurdt er tegearre mei Nono op tsjustere wize nei de planeet Fabelonië flitst. De iennige dy't har' helpe kin werom te gean nei Kukelton is de *Geheimzinnige Ips*. Op 'e siik nei de Geheimzinnige Ips meitsje Nono en Okkiein in soad omswalkjen moetsje se bysûndere Fabeloniërs en belibje se spannende aventoeren. Sa hawwe se in moeting mei Keninginne Fifi dy't wat frjemd is en komme se yn 'e kunde mei in wol hiel betsjoenende Loki-Loki. Op it lêst fine se de Geheimzinnige Ips. As se op 'e nij op aventoer geane krije se te meitsjen mei de Floepmasine. 

Der binne totaal 27 ôfleverings west en de searje rûn fan 29 septimber 1962 - 9 maaie 1964. It ferhaal wie fan Henk M. Meijer jr.

## Rolferdieling
* Jaap Maarleveld - Okkie Trooy
* Louis Bongers - Assistint Nono
* Nanni Vermeer - Rozemarijntje
* Simone Rooskens - Loki Loki
* Siem Vroom - Vleer de fisker
* Karin Haage - Guppie de frou fan Vleer
* Piet Hendriks - Menear Jeronymus
* Willy Ruys - Boargemaster fan Kukelton
* Julien Schoenaerts - Geheimzinnige Ips
* Jack Horn - Mannetje Wegwijs
* Jan Apon - Knoek
* John Leddy - Olivarius
* Rudi Falkenhagen - de Fergulde Kikkert
* Stefan Felsenthal - Fabelonyske grinswacht
* Lucas Wensing - Prins Zero
* Huib Rooymans - fabelwachter Knikkebol
* Gerard Heystee - majoar fabelwachter
* Dinie de Neef - Keninginne Fifi fan Fabelonië
* Herbert Joeks - Loki Loki

## Seizoenen
Floris (telefyzjerige)

**Floris** is in Nederlânske telefyzjerige, skreaun troch Gerard Soeteman, en regissearre troch Paul Verhoeven. De haadrollen waarden spile troch Rutger Hauer (Floris), en Jos Bergman (Sindala). De tolve swart-wyt ôfleverings waarden yn 1969 útstjoerd troch de NTS, en binne neitiid ferskate kearen werhelle.

Carel Enkelaar, direkteur fan de NTS fernaam dat de Britske searje *Ivanhoe* en de Frânske rige ''Thierry la Fronde'' tige súksesfol wiene. It die him besluten dat Nederlân ek sa'n programma hawwe moast, dat hy joech Gerard Soeteman de opdracht ta it skriuwen fan in scenario. 

De opnames hiene plak yn 1968, foar in grut part op Kastiel Doornenburg en ek op Kastiel Hernen, Slot Loevestein, en yn Gint en Brugge.

De ôfleverings waarden útstjoerd fan 5 oktober oant en mei 21 desimber 1969. De earste hie 2.790.000 sjoggers; de tredde ôflevering rûm 3,5 miljoen sjoggers. Floris wie yn 1969 it bêst besjoene programma op de Nederlânske telefyzje. Er ferskynden Floris-boeken, Floris-tekenteltsjes, en in Floris-langspylplaat.

Yn 1975 waard in Dútske *remake* fan de searje makke mei de titel *Floris von Rosemund*. Hauer spile wer de haadrol. De rol fan fakir waard no spile troch de Dútske akteur Derval de Faria. De regy wie fan Ferry Radax.

Yn 2004 wie de premiêre fan in spylfilm oer de pakesizzer fan Floris, ûnder regy fan Jean van de Velde. Dizze film hjitte ek fan *Floris*. Yn de film binne bylden ferwurke út de telefyzjerige. 

## Rolferdieling

## Keppelings om utens
*Floris, in oersicht
*Floris van Rosemondt
*Andere Tijden (27 jannewaris 2004) - Floris
Pommetje Horlepiep

**Pommetje Horlepiep** wie in bernerige dy't útstjoerd waard fan 29 oktober 1976 oant en mei 28 desimber 1979. Pommetje Horlepiep wurdt wol sjoen as de opfolger fan Swiebertje, dat skreaun wie troch deselde skriuwer, John H. uit den Bogaard.

Omt Swiebertje tige slagge wie woe Uit den Boogaard it nochris besykje mei *Pommetje Horlepiep*. Akteur en regisseur Frits Butzelaar waard frege om it ferhaal foar in telefyzje rige foar de NCRV te bewurkjen.
Fan Pommetje binne fjouwer rigen makke. Fergelike mei Swiebertje duorre it telefyzjelibben fan Pommetje koart. Yn 39 ôfleverings, dy't op de foarjûn fan sân oere ôf delset wiene, skoep Uit den Bogaard op'n nij in figuer dy't yndruk op it publyk makke. 

## Rolferdieling
*Pommetje Horlepiep - Bram Biesterveld 
*Jonker Sebastiaan Roos van Leeuwenborgh - Ton Lensink
*Baron Theobald - Henk Molenberg 
*Hanna - Teddy Schaank
*Moppie Leutermans - Paul Meijer
*Gijs Kwast - John Leddy 
*Ieke Maris - Sylvia de Leur
*Aagje Hobbes - Johanneke van Kooten
*Martje Kraats - Marlous Fluitsma 
*Evert Pruim - Jan Kruyk
*Boer Gerrit/Teun - Sacco van der Made
*Boerin Griet - Annemarie - Marjan Berk 
*Fjildwachter Geitebrei - Bert van der Linden
*Marskreamer - Willy Ruys

*Regy - Frits Butzelaar 
*Senario - John uit den Bogaard 
*Muzyk - Ruud Bos
*Produksje - Dieke van Waveren, Else Flim, Ella Weisbrod, Fred Koster
Marilyn Monroe

**Marilyn Monroe**, skûlnamme fan **Norma Jeane Mortenson**, (Los Angeles, 1 juny 1926 – dêre, 5 augustus 1962) wie in Amerikaanske aktrise, sjongster en sekssymboal. Oant hjoed de dei ta wurdt se beskôge as in ikoan fan de Amerikaanske populêre kultuer.

## Filmografy

## Keppelings om utens
* It offisjele webstee fan Marilyn Monroe
* "Marilyn Monroe's First Nude Photos", *Washingtonian*. 
* De Marilyn Monroe Samling
* Marilyn Monroe's ynterview 1952 mei *Parade*
* Marilyn's foarâlden
* New York Times, 6 augustus, 1962
* The Marilyn Story Dokumintêre troch John Huston
* Marilyn Sings Happy Birthday to JFK mei ynlieding fan Peter Lawford.
* Marilyn Monroe foto gallery op AMCtv.com
* Marilyn Monroe's Nea-Earder-Publisearre-Foto's *The Huffington Post*, 2 juny 2009
Jane Russell

**Jane Russell**, berne as *Ernestine Jane Geraldine Russell* (Bemidji (Minnesota), 21 juny 1921 - Santa Maria (Kalifornje), 28 febrewaris 2011) wie in Amerikaanske aktrise en sekssymboal. 

Russell har earste filmrol wie yn de western *[[The Outlaw (film út 1943)|The Outlaw]]* fan produsint Howard Hughes dêr't har aktearprestaasjes yn fan minder belang wiene as har dekolletee. De film waard trije jier lang tsjinhâlden troch de Amerikaanske filmkeuring. Ek de filmposters wie striderij oer, mar makke wol dat hja ien fan de earste foaroansteande sekssymboalen wie dy't troch de film bekend waarden. 

Russell wie fral ferneamd troch har rol yn de film *Gentlemen Prefer Blondes*, wêr't hja ûnder oaren neist Marilyn Monroe spile.

Russell hat trijeris troud west: mei de footballspiler Bob Waterfield (1943–1967, skieding), mei de akteur Roger Barrett (1968) en ûnreplikguodmakelder John Calvin Peoples (1974–1999).

## Bibliografy
* : *My Path and Detours* isbn=978-0517672082

## Filmografy
**[[The Outlaw (film út 1943)|The Outlaw]]* (1943)
**Young Widow* (1946)
**The Paleface* (1948)
**Screen Snapshots: Hollywood Rodeo* (1949) 
**Hollywood Goes to Bat* (1950)
**His Kind of Woman* (1951)
**Double Dynamite* (1951)
**The Las Vegas Story* (1952)
**Macao* (1952)
**Son of Paleface* (1952)
**Montana Belle* (1952)
**Road to Bali* (1952) 
**Gentlemen Prefer Blondes* (1953)
**The French Line* (1954)
**Underwater!* (1955)
**Foxfire* (1955)
**The Tall Men* (1955)
**Gentlemen Marry Brunettes* (1955)
**Screen Snapshots: Playtime in Hollywood* (1956)
**Hot Blood* (1956)
**The Revolt of Mamie Stover* (1956)
**The Fuzzy Pink Nightgown* (1957)
**Fate Is the Hunter* (1964)
**Johnny Reno* (1966)
**Waco* (1966)
**The Born Losers* (1967)
**Darker Than Amber* (1970)
**The Yellow Rose* (1983-1984) (telefyzjerige)

## Keppelings om utens
* Classic Movies (1939 - 1969): Jane Russell
Byldbank Ljouwert

**Byldbank Ljouwert** is in byldbank fan Histoarysk Sintrum Ljouwert en hie ein juny 2009 mear as 62.000 ôfbylden. De ôfbylden fan Ljouwert en omkriten komme út it argyf fan it Histoarysk Sintrum en fan partikulieren.

Op 4 april 2003 gie de earste Ljouwerter Byldbank online mei sa'n 5000 ôfbylden, op 7 maart 2006 ferskynde in folslein fernijde en ferbettere side.

Troch in trefwurd yn it sykfinster op de webside yn te fieren ferskynt de opfrege foto mei bypassende tekst. Reproduksjes fan ôfbylden kinne dêr ek besteld wurde as de databankrjochten soks tasteane.

## Keppeling om utens
*Byldbank Ljouwert
Klaas Vaak

**Klaas Vaak**, of it **Sânmantsje**, is de namme fan in kabouter dy't komme soe om bern inkelde kerrels sliepsân yn de eagen te struien, op't se sliepe sille.

It bewiis dêrfan is dat der moarns sânkerrels yn de eachhoeken sitte. Dêrom moat men dan moarns goed it gesicht waskje om it sân fuort te krijen. De namme Vaak komt wierskynlik fan de âlde Nederlânske útdrukking *vaak hebben* at *slaap hebben* bedoeld wurdt.

It Sânmantsje wennet op de moanne.

## John Blund
John Blund is de Sweedske fariant op Klaas Vaak en is as figuer dy't de bern helpt om yn 'e sliep te kommen van oarsprong te finen yn ien fan de mearkes fan Hans Christian Andersen, mar is yn in protte berneboeken de hiele wrâld oergien.

## Telefyzje
Fan 1965-1966 stjoerde de NOS eltse dei yn de iere jûn "Klaas Vaak" (*Das Sandmännchen*) út, in TV-searje dy't fan oarsprong út de doetiidse East-Dútslân kaam, wêr't de SFB it fan 1959 ôf útstjoerde, betocht troch Ilse Obrig.

## Trivia
* Klaas Vaak wie ek it pseudonym fan radiodiskjockey Tom Mulder.
* Yn 2005 presintearret Klaas van Kruistum op 3FM in nachtprogramma mei de namme Klaas Vaak.
* Klaas Vaak is ek in bynamme fan de fuotbalspiler Klaas-Jan Huntelaar.
* Tusken 1993 en 1999 spile Dick Poons de rol fan Klaas Vaak yn it programma foar de jongerein De Droomshow.
Jean Harlow

**Jean Harlow** (Kansas City (Missouri), 3 maart 1911 - Los Angeles (Kalifornje), 7 juny 1937) wie in Amerikaansk aktrise. 

Harlow wie ek wol bekend as "*The Platinum Blonde*", en is neffens de media de opfolchster fan it earste sekssymboal fan de wrâld, Clara Bow en de foargongster fan de Marilyn Monroe.

Harlow wurdt rekkene ta de grutste filmstjerren fan alle tiden troch it Amerikaansk Film Ynstitút. Harlow wie de stjer yn ferskate films dy't meast ek makke waarden om har *sex appeal* en sterke optreden op it wite doek goed útkomme te litten; letter kamen de bettere rollen en waard sy enoarm ferneamd ûnder kontrakt fan Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). Harlow har grutte populêrens en har "laughing vamp"-imago wiene skrille tsjinstellingen fan har persoanlik libben dat tekene waard troch teloarstelling,en úteinlik har hommels ferstjerren troch nierfalen yn de âldens fan 26 jier.

## Filmografy <small>(kar-út)</small>
* 1929: *Double Whoopee*
* 1929: *The Love Parade*
* 1930: *Hell’s Angels*
* 1931: *The Public Enemy*
* 1931: *Iron Man*
* 1931: *Goldie*
* 1931: *Platinum Blonde*
* 1932: *Three Wise Gir*
* 1932: *The Beast of the City*
* 1932: *Red-Headed Woman*
* 1932: *Red Dust*
* 1933: *Dinner at Eight*
* 1933: *Bombshell*
* 1933: *Hold your Man*
* 1934: *The Girl from Missouri*
* 1935: *Reckless*
* 1935: *China Seas*
* 1935: *Riffraff*
* 1935: *(Wife vs. Secretary)*
* 1936: *Suzy*
* 1936: *Libeled Lady*
* 1937: *Personal Property*
* 1937: *Saratoga

== Filmdokumintaasje ==
* *Harlow: The Blonde Bombshell*. TV-dokumintêre fan Jom McQuade. USA 1993, Turner
* *Intimate Portrait: Jean Harlow''. TV-dokumintêre fan Suju Vijayan. USA 1999, The Greif Company

## Keppeling om utens
* De Offisjele Jean Harlow webstee
* Jean Harlow: The Platinum Page
Clara Bow

**Clara Gordon Bow** (29 july 1905, Brooklyn - 27 septimber 1965, Los Angeles) wie in Amerikaansk aktrise en sekssymboal.

## Filmografy (seleksje)
* 1922 - *Beyond the Rainbow*
* 1922 - *Down to the Sea in Ships*
* 1923 - *Black Oxen*
* 1925 - *The Adventurous Sex*
* 1925 - *Parisian Love*
* 1925 - *Kiss Me Again*
* 1925 - *The Plastic Age*
* 1926 - *Dance Madness*
* 1926 - *Mantrap*
* 1926 - *Kid Boots*
* 1927 - *It*
* 1927 - *Children of Divorce*
* 1927 - *Wings*
* 1927 - *Hula*
* 1929 - *The Wild Party*
* 1929 - *Dangerous Curves*
* 1929 - *The Saturday Night Kid*
* 1930 - *True to the Navy*
* 1930 - *Love Among the Millionaires*
* 1931 - *No Limit*
* 1932 - *Call Her Savage*
* 1933 - *Hoop-La*
Anna May Wong

**Anna May Wong**, berne as *Wong Liu-tsong* (Los Angeles (Kalifornje), 3 jannewaris 1905 - Santa Monica (Kalifornje), 3 febrewaris 1961) wie in Amerikaansk aktrise fan Sineeske komôf.

Fanwege diskriminaasje hie Wong it dreech om goede rollen te krijen. Har earste haadrol wie yn Hollywood's earste kleurefilm, *[[The Toll of the Sea]]* (1921). Sy reizge ek in soad troch Jeropa om't hja hope dêr mear rollen krije te kinnen. 

Anna May Wong stoar mei 56-jier oan in hertoanfal.

## Filmografy (seleksje)
* 1919 - *[[The Red Lantern]]*
* 1921 - *[[The Toll of the Sea]]*
* 1924 - *[[The Thief of Bagdad (1924)|De dief fan Bagdad]]*
* 1924 - *[[Peter Pan (1924)|Peter Pan]]*
* 1927 - *[[Why Girls Love Sailors]]*
* 1928 - *[[Across to Singapore]]*
* 1929 - *[[Piccadilly (film)|Piccadilly]]*
* 1931 - *[[Daughter of the Dragon]]*
* 1932 - *[[Shanghai Express]]*
* 1933 - *[[A Study in Scarlet (1933)|A Study in Scarlet]]*
* 1934 - *[[Chu Chin Chow]]*
* 1949 - *[[Impact (film)|Impact]]*
* 1960 - *[[Portrait in Black]]*

## Keppeling om utens
* The Anna May Wong Society Portal
* Anna May Wong Lives! - Anna May Wong Blog
* The World of Anna May Wong - fanstee op MySpace
* Foto's fan Anna May Wong
Helen Baxendale

**Helen Baxendale** ((Pontefract, Yorkshire, 7 juny 1970) is in Ingelske aktrise.

Helen woe as bern balletdûnseres wurde, mar keas letter foar aktearjen. Hja folge oan de ''Old Vic'' teäterskoalle yn Bristol in oplieding en wurke dêrnei fan 1992 oant 1994 yn it *Citizens Theatre* yn Glasgow. 

Yn Ingelân krige hja bekendheid troch har rol fan Dr. Claire Maitland yn de BBC-rige *Cardiac Arrest*. Yn Belgje en Nederlân is sy fral bekend as Rachel Bradley yn de telefyzjerige *[[Cold Feet]]*. Yn 1998 spile sy yn 14 ôfleverings fan de Amerikaanske rige *[[Friends]]*. Baxendale hat ek yn in stikmannich films spile en docht ek reklamewurk.

## Filmografy

## Keppelings om utens
* Helenbaxendale.info: Helen Baxendale Web Experience (fanstee)
* IMDB.com: Helen Baxendale
Jessica Lange

**Jessica Phyllis Lange** (Cloquet (Minnesota), 20 april 1949) is in Amerikaansk filmaktrise.

Op har earste filmrollen, benammen dy yn 'King Kong', wie in soad negative krityk, mar yn 1981 koe hja har kritisy oertsjûgje fan har talint mei de haadrol fan oerhuorrige servearster yn Bob Rafelson syn ferzje fan *The Postman Always Rings Twice*, wêryn't sy tsjinoer Jack Nicholson spile. Fan doe ôf hat Lange geregeldwei yn spylfilms en fan 1990 ôf ek yn it teater te sjen west.

Fan 1971 oant 1981 wie sy troud mei fotograaf Paco Grande en fan 1982 ôf hat hja in ferhâlding mei akteur/toanielskriuwer Sam Shepard. Sy hat trije bern, Alexandra (1981) fan de Russyske dûnser Mikhail Baryshnikov, Hanna (1985) en Walker (1987) fan Shepard. Hja wennet tsjintwurdich yn New York.

Jessica Lange is ambassatrise foar Unicef.

## Academy Awards
*1983 - Bêste Froulike Byrol - *Tootsie* 
*1995 - Bêste Aktrise - *Blue Sky* 

## Filmografy
* *[[King Kong (1976)|King Kong]]* (1976)
* *[[All That Jazz (film)|All That Jazz]]* (1979)
* *[[The Postman Always Rings Twice (1981)|The Postman Always Rings Twice]]* (1981)
* *[[Tootsie]]* (1982)
* *[[Frances]]* (1982)
* *[[Country (film)|Country]]* (1984)
* *[[Sweet Dreams (film)|Sweet Dreams]]* (1985)
* *[[Crimes of the Heart]]* (1986)
* *[[Far North]]* (1988) 
* *[[Music Box]]* (1989)
* *[[Men Don't Leave]]* (1989)
* *[[Cape Fear (1991)|Cape Fear]]* (1991)
* *[[Blue Sky]]* (1994)
* *[[Losing Isaiah]]* (1995)
* *[[Rob Roy (film)|Rob Roy]]* (1995)
* *[[Hush]]* (1998)
* *[[Titus (film)|Titus]]* (1999)
* *[[Big Fish]]* (2003)
* *[[Broken Flowers]]* (2005)
* *[[Bonneville (film)|Bonneville]] (2008)
* *Grey Gardens* (2009)
* *The Vow* (2012)
* *The Gambler'' (2014)

## Keppeling om utens
* Jessica Lange op Prisma Online
Sekssymboal

In **sekssymboal** is in ferneamd persoan — man of frou — dy't troch in soad minsken as it prototype fan seksueel oantreklik beskôge wurdt. De term waard foar it earst om 1911 hinne brûkt.

De filmyndustry hat in wichtige rol spile by it opkommen fan sekssymboalen. Ien fan de earsten wie de Deenske aktrise Asta Nielsen yn de jierren '10 en '20 fan de 20e iuw. In dy tiid spilen taalbarriêres noch gjin rol omt de films noch gjin lûd hiene sadat in protte sekssymboalen doe noch net-Ingelsktalich wiene. In sekssymboal fan de 20er jierren wie Clara Bow, en dêrnei Jean Harlow. Marilyn Monroe is sa'n bytsje it ferneamdste sekssymboal fan alle tiden.

Films binne noch hieltyd wichtige leveransiers fan sekssymboalen, mar de measten komme tsjintwurdich út telefyzjerigen (benammen sjippe-rigen), de moade-yndustry en de muzykyndustry. 

De term sekssymboal hat net altyd mei uterlik te krijen. Foaral by manlju spylje wol oare kwaliteiten in rol. Sa waard yn Nazi-Dútslân Adolf Hitler troch in soad froulju as sekssymboal sjoen.

Neist minsken binne der ek firtuele sekssymboalen, ûnder oaren yn de Japanske anime en manga spilet dat in grutte rol. Ek de firtuele Lara Croft kin as sekssymboal oanmerke wurde.

In sekssymboal moat net betize wurde mei seksesymboal, in teken wêrmei't fral de biology de slachte fan in organisme oanjout: ♀ foar froulju en ♂ foar manlju.


Ofbyld:Asta Nielsen.jpg|Asta Nielsen (1911)
Ofbyld:Clara Bow portrait.JPG|thumb|upright|left|150px|It girl Clara Bow (1920)
Ofbyld:Marilyn Monroe in Gentlemen Prefer Blondes trailer.jpg|Marilyn Monroe (1953)
Ofbyld:Angelina Jolie Cannes 2011.jpg|Angelina Jolie (2011)
Asta Nielsen

**Asta Sofie Amalie Nielsen** (Kopenhagen, 11 septimber 1881 — Frederiksberg, 24 maaie 1972), ek bekend as *Die Asta*, wie in Deenske aktrise, dy't foaral in Dútske stomme films út de jierren '10 en '20 fan de 20e iuw spile. Hja hie de bynamme *De Stille Muze*.

Asta Nielsen spile sawol brutsen, lijende froulju as prostituees, dûnseressen en arbeidsters. Hja spile yn tsientallen films, wêr't tritich films fan Urban Gad ûnder binne. Har filmkarriêre einige mei it opkommen fan de sprutsen film: hoewol't hja in noflik stimlûd hie, waard har kwaliteit om mei gesichtsútdrukkings te spyljen minder wurdearre yn dit nije type film. Sy spile letter alinne noch toaniel. Yn 1946 ferskynde har autobiografy: *Die schweigende Muse*

Asta Nielsen stoar yn Frederiksberg yn 1972, koart nei har fifde houlik. Se waard begroeven op de Vestre Kirkegård yn Kopenhagen.

## Filmografy

## Keppeling om utens
Asta Nielsen op Youtube:
* http://www.youtube.com/watch?v=TeDpK8Z37L0
* http://www.youtube.com/watch?v=criEcLXgUQ0
* Afgrunden, dramafilm om Asta Nielsen
* Asta Nielsen – den talende muse, dokumintêre oer Asta Nielsen
* Foto's
Narva (rivier)

De **Narva** of **Narova** (Estysk: *Narva jõgi*; Russysk: *Нарва*) is in grutte rivier (de grutste fan Estlân), dy't yn de Baltyske See útmûnet. It is de wetterôffier fan de Peipsimar en de rivier rint op de grins fan Estlân en Ruslân troch de stêden fan Narva/Ivangorod en Narva-Jõesuu yn de Narvabaai. Hoewol't de lingte fan de rivier mar 77 kilometer is, is er wat de wetterôffier yn de Finske Golf oanbelanget de twadde rivier yn grutte. De rivier hat syn namme jûn oan de Narvakultuer en de stêd Narva.
Spencer Tracy

**Spencer Bonaventure Tracy** (Milwaukee, Wisconsin, 5 april 1900 - Beverly Hills, Kalifornje, 10 juny 1967) wie in Amerikaansk akteur.

Tracy, berne yn Milwaukee, wie de soan fan frachtweinferkeaper John Edward Tracy en Caroline Brown. Nei de middelbere skoalle siet Tracy op it *Ripon College* wêr't er yn in teaterstik spile; 'De Wierheid' (*The Truth*).
Yn de jierren 20 siet er op de *Academy of Dramatic Arts* yn New York. Yn syn frije tiid spile er yn klubs en yn de jierren 30 krige er in rol yn it stik *The Last Mile* op Broadway. Doe waard er ûntdekt troch regisseur John Ford. Dat wie yn 1930. Net folle letter wie er ek yn films te sjen.
Yn 1935 waard er oannommen by MGM en krige er yn 1937 en 1938 in Academy Award foar Bêste Akteur foar syn rol yn de films *[[Captains Courageous]]* (1937) en *[[Boys Town]]* (1938).
Hy troude mei Louise Treadwell yn 1923 en sy krigen twa bern: John en Louise. Yn 1941 lei er it oan mei aktrise Katharine Hepburn.

Tracy wie bekend om syn natuerlike wize fan spyljen en it grut ferskaat oan karakters dat er stal jaan koe.

Yn 1967 stoar Tracy oan in hertoanfal.

## Filmografy ( MGM-films)
* 1967:*[[Guess Who's Coming to Dinner]]*
* 1963:*[[It's a Mad Mad Mad Mad World]]*
* 1962:*[[How the West Was Won (film)|How the West Was Won]]*
* 1961:*[[Judgment at Nuremberg]]*
* 1961:*[[The Devil at 4 O'Clock]]*
* 1960:*[[Inherit the Wind]]*
* 1958:*[[The Last Hurrah]]*
* 1958:*[[The Old Man and the Sea]]*
* 1957:*[[Desk Set]]*
* 1956:*[[The Mountain]]*
* 1955:*[[Bad Day at Black Rock]]*
* 1954:*[[Broken Lance]]*
* 1953:*[[The Actress]]*
* 1952:*[[Plymouth Adventure]]*
* 1952:*[[Pat and Mike]]*
* 1951:*[[The People Against O'Hara]]*
* 1951:*[[Father's Little Dividend]]*
* 1950:*[[Father of the Bride (1950)|Father of the Bride]]*
* 1949:*[[Malaya (film)|Malaya]]*
* 1949:*[[Adam's Rib]]*
* 1949:*[[Edward, My Son]]*
* 1948:*[[State of the Union (film)|State of the Union]]*
* 1947:*[[The Sea of Grass]]*
* 1947:*[[Cass Timberlane]]*
* 1945:*[[Without Love]]*
* 1944:*[[Thirty Seconds Over Tokyo]]*
* 1944:*[[The Seventh Cross]]*
* 1943:*[[A Guy Named Joe]]*
* 1942:*[[Tortilla Flat (film)|Tortilla Flat]]*
* 1942:*[[Keeper of the Flame]]*
* 1942:*[[Woman of the Year]]*
* 1941:*[[Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1941)|Dr. Jekyll en Mr. Hyde]]*
* 1941:*[[Men of Boys Town]]*
* 1940:*[[Boom Town]]*
* 1940:*[[Edison, the Man]]*
* 1940:*[[Young Tom Edison]]*
* 1940:*[[Northwest Passage]]*
* 1940:*[[I Take This Woman]]*
* 1939:*[[Stanley and Livingstone]]*
* 1938:*[[Test Pilot]]*
* 1937:*[[Mannequin (film)|Mannequin]]*
* 1937:*[[Big City]]*
* 1937:*[[Captains Courageous]]*
* 1937:*[[They Gave Him a Gun]]*
* 1936:*[[Libeled Lady]]*
* 1936:*[[San Francisco (film)|San Francisco]]*
* 1936:*[[Fury (film)|Fury]]*
* 1936:*[[Riffraff]]*
* 1935:*[[Whipsaw]]*
* 1935:*[[Dante's Inferno]]*
* 1935:*[[The Murder Man]]*
* 1935:*[[It's a Small World]]*

## Keppelings om utens
* Chang, David A. "Spencer Tracy's Jeugd: Wierheid, Fiksje, en Dreamen fan Hollywood," *Wisconsin Magazine of History*, vol. 84, no. 1 (Hjerst 2000)
Penélope Cruz

**Penélope Cruz Sánchez** (Madrid, 28 april 1974) is in Spaanske filmaktrise. Ze wûn yn 2009 ûnder oaren de Academy Award foar bêste froulike byrol en in BAFTA Award mei har rol yn *Vicky Cristina Barcelona*. Foar har rol yn *Volver* hat hja in César en in European Film Award wûn.

Fanwege har styl fan spyljen en har uterlik wurdt hja wolris fergelike mei Sophia Loren. 

Cruz wie ferloofd mei Tom Cruise. Dêrnei hie hja in skoft in ferhâlding mei de akteur Matthew McConaughey, mar sy hawwe besluten om yn maaie 2006 út elkoar te gean.

Cruz sprekt fjouwer talen: Spaansk, Italjaansk, Frânsk en Ingelsk. Hja hat in bulte jild en tiid bestege oan woldiedichheid; yn 1997 hat sy twa moanne frijwilligerswurk dien yn Uganda.

## Filmografy
* *[[Murder on the Orient Express (film út 2017)|Murder on the Orient Express]]* (2017) - Pilar Estravados
* *Ma Ma Magda* (2015) 
* *Venuto al mondo* (2013) Gemma  
* *I'm So Excited!* - Jessica (2013)  
* *The Counselor*- Laura  (2013) 
* *To Rome With Love* (2012) Anna
* *[[Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides]]* (2011)
* *[[Sex and the City 2]]* (2010) Carmen
* *[[Nine (film)|Nine]]* (2009) Carla
* *[[Los abrazos rotos]]* (2009)
* *[[La concejala antropófaga]]* (2009)
* *[[Vicky Cristina Barcelona]]* (2008) 
* *[[Elegy (film)|Elegy]]* (2008) 
* *[[The Good Night]]* (2007) 
* *[[Manolete (film)|Manolete]] * (2007) 
* *[[Volver]] * (2006) 
* *[[Bandidas]]* (2006) Maria 
* *[[Chromophobia]]* (2005) Gloria
* *[[Sahara (film)|Sahara]]* (2005)
* *[[Noel (film)|Noel]]* (2004)
* *[[Non ti muovere]]* (2004)
* *[[Head in the Clouds]]* (2004)
* *[[Masked and Anonymous]]* (2003)
* *[[Gothika]]* (2003)
* *[[Fanfan la Tulipe]]* (2003)
* *[[Vanilla Sky]]* (2001)
* *[[Captain Corelli's Mandolin]]* (2001)
* *[[Blow]]* (2001)
* *[[Woman On Top]]* (2000)
* *[[All the Pretty Horses]]* (1999)
* *[[Todo sobre mi madre]]* (1999) 
* *[[Abre Los Ojos]]* (*Open Your Eyes*) (1997)
* *[[Belle Epoque (film)|Belle Epoque]]* (1992) Luz 
* *[[Jamón, Jamón]]* (1992)

## Keppelings om utens
* Penélope Cruz har Cannes Ynterview
* Penélope Cruz Nijs en Foto's
James Stewart

**James Maitland "Jimmy" Stewart** (Indiana (Pennsylvania), 20 maaie 1908 - Beverly Hills (Kalifornje), 2 july 1997) wie in Amerikaansk filmakteur, dy't tige populêr by it publyk wie. Jimmy Stewart spile foaral sjuchtwei hinne *all-American* rollen, faak freonlike, fatsoenlike, bytsje skrutene karakters. Guon fan de films dêr't er yn meidie wurde no as klassikers beskôge, sa as Frank Capra's *It's a Wonderful Life* en *Mr. Smith Goes to Washington* en Alfred Hitchcocks *Rear Window* en *Vertigo*. James Stewart hat fiif kear gading makke nei in Oscar, wêrfan er ien krigen hat. Yn 1984 krige er in eare-Oscar.

Neist syn filmkarriêre hat Stewart ek lang tsjinne by de loftmacht. Yn 1941 gong er it leger yn om te tsjinjen yn de Twadde Wrâldkriich. Hy wie de earste akteur dy't dat die. James Stewart waard piloat op in bommedrager, en fierde in soad misjes boppe Dútslân út. It levere him tal fan ûnderskiedings op, wêrby it Distinguished Flying Cross, de Croix de guerre wiene. Yn 1959 tsjinne er noch by de Air Force Reserve. Earst yn 1968 ferliet er it leger. Syn lêste misje wie boppe Noard-Fietnam yn in B-52 Stratofortress. Wilens wie er doe Brigadegeneraal.

Op 9 augustus 1949 troude er mei it eardere model Gloria Hatrick McLean. Hy wie doe 41 jier. Sy binne by 
inoar bleaun oant har dea op 16 febrewaris 1994. Se hiene in twilling, Judy en Kelly, berne op 7 maaie 1951. Gloria hie noch twa soannen út in earder houlik, Michael en Ronald. Ronald sneuvele yn 1969 yn de Fietnamoarloch.

## Sitaat
*You hear so much about the old movie moguls and the impersonal factories where there is no freedom. MGM was a wonderful place where decisions were made on my behalf by my superiors. What's wrong with that?* 

Lêste wurden: *I'm going to be with Gloria now*.

## Folsleine filmografy

### Telefyzje projekten

### Dokumintêres en koarte ûnderwerpen
*Unfolslein*

## Keppelings om utens
* Feaster, Felicia. James Stewart Profyl Turner Classic Movies
* Kronenberg, Harold. Fleane mei Jimmy Stewart
* Obituary: "James Stewart, de Wifeljende Helt, stoar mei 89" - *[[New York Times]]* (July 3, 1997)
* News: "Princeton to Honor Famed Alumnus Jimmy Stewart '32 With Tribute and Theater Dedication" - Princeton University - (1997)
* The Jimmy Stewart Museum
* Jimmy Stewart fanstee
* Brig. Gen. James M. Stewart - National Museum of the United States Air Force
* Kennedy Center Honors: James Stewart
* Jimmy Stewart - Presidensjele Medalje fan Frijheid
* Movie stills and captions - Arabella & Company
* James Stewart - MovieActors.com
* Jimmy Stewart - ClassicMovies
* Entertainment Weekly's 100 Greatest Movies of All Time - Entertainment Weekly
* Jimmy Stewart's tebektinken oan "It's a Wonderful Life"
* James Stewart - Alfred Hitchcock Wiki
* Mr. Stewart Goes to Vietnam - Artikel út Vietnam magazine oer Stewart's B52 misje yn 1966
* Bylden: Stewart Pictures - Telecommunication & Film Department, University of Alabama
Arthur Miller

**Arthur Miller** (New York City, 17 oktober 1915 - Roxbury (Connecticut), 10 febrewaris 2005) wie in Amerikaansk toanielskriuwer.

## Bekend wurk
* 'Dea fan in hannelsreizger'. Toanielstik 
* *The Crucible*, út 1952 giet oer de hekseprosessen fan Salem.

## Oar wurk
* *A View from the Bridge*,
* *All My Sons* 
* *Homely Girl*, dat yn 2001 ferfilme waard mei de titel *Eden*.

## Houliken
Nei in houlik mei Mary Grace Slattery, dat sechtjin jier duorre hat, wertroude Miller mei filmaktrise Marilyn Monroe yn 1956. Foar har skreau er it skript fan de film "The Misfits". Yn 1961 giene se út elkoar.
Mollie Sugden

**Mary Isobel (Mollie) Sugden** (Keighley, 21 july 1922 – Guildford, 1 july 2009) wie in Britske aktrise, dy't fral  bekend waard troch har rol fan *Mrs. Slocombe* yn de telefyzjerige  'Are You Being Served?' ('Wurde jo al holpen?')

## Keppeling om utens
*Mollie Sugden by TV.com
Charles Laughton

**Charles Laughton** (Scarborough, Ingelân, 1 july 1899 - Hollywood (FSA), 15 desimber 1962) wie in Ingelsk akteur, dy't ek yn Hollywood opgong makke.

Laughton wie de soan fan Robert Laughton en Elizabeth Conlon. Hy folgde syn oplieding oan de Royal Academy of Dramatic Art yn Stonyhurst, en ûntfong dêr in ûnderskieding. Fan 1926 ôf stie er op de planken, om yn 1937 tegearre mei Erich Pommer in filmbedriuw op te rjochsjen: *Mayflower Pictures Corp.*. Yn 1950 waard Laughton Amerikaansk steatsboarger.

Laughton hat spile yn tal fan films, teaterstikken en letter op radio en telefyzje. Ek as produsint en regisseur hat er tige warber west.

Laughton wie fan 1929 oant syn dea troud mei de aktrise Elsa Lanchester. Se hawwe ek wol tegearre yn deselde films spile: *Rembrandt* (1936), *The Big Clock* (1948) en *Witness for the Prosecution* (1957.) Lanchester ferhellet yn har autobiografy dat Laughton homoseksueel wie en dat hja dêrom gjin bern hiene (Maureen O' Hara hat dat tsjinsprutsen, hja wie befreone mei Laughton). Dat hat Laughton in protte fertriet dien, hy hie graach heit wurde wollen.

## Films (seleksje)
* *Down River* (1931)
* *The sign of the Cross* (1932) as Keizer Nearo
* *The private life of Henry VIII* (1933) as Kening Hindrik VIII
* *Les Misérables* (1935)
* *Mutiny on the Bounty* (1935) as kaptein Bligh
* *Rembrandt* (1935) as Rembrandt van Rijn
* *I, Claudius* (1937) as Klaudius
* *Jamaica Inn* (1939)
* *The hunchback of the Notre Dame* (1939) as Quasimodo
* *Captain Kidd* (1945) yn de titelrol
* *Galileo* (1947) as Galileo Galilei
* *Witness for the Prosecution* (1957)
* *Spartacus* (1960) as Sempronius Gracchus

## Trivia
* Laughton wie de earste akteur dy't de rol fan **Hercule Poirot** spile, in figuer út de detectiveferhalen fan Agatha Christie.
* In sitaat fan Laughton: *I have a face like the behind of an elephant* ('Ik haw in gezicht as de kont fan in oaljefant')

## Keppeling om utens
* ''Rooting for Laughton'': ''Laughtonians of the world, unite!'' (Weblog)
* ''Gay Greats''
Maureen O'Hara

**Maureen FitzSimons** (Millwall (Dublin, Ierlân), 17 augustus 1920 - Boise, 24 oktober 2015) wie in Iersk filmaktrise. 

Har mem wie sjongster en dûnseres. Sels wurke se al op har tolfde as omropster by de radio. O'Hara hie sels ek in moaie sopraan, mar de filmyndustry hat dêr nea wat mei dwaan wollen.

Sy spriek floeiend Iersk-Gaelysk en dat hat hja ek brûkt yn de films *The Long Gray Line*, *The Quiet Man* en *Only the Lonely*.

De Ingelske akteur Charles Laughton wie tige ynnommen troch O'Hara en hat har stipe yn it begjin fan har karriêre. Letter is hja Laughton folge nei Amerika en yn 1946 is sy in natueralisearre Amerikaansk steatsboarger wurden. Sy waard in Hollywood-ikoan en op it hichtepunt fan har karriêre waard sy beskôge as ien fan de kreaste froulju yn 'e wrâld.

De readhierige O'Hara foel op troch it spyljen fan hertstochtlike heldinnen op in tige gefoelige wize. Sy hat in soad wurke mei de Amerikaanske regisseur John Ford en wie in libben lang befreone mei John Wayne. De gemy op it wyte doek mei Wayne wie grut. Hja hawwe yn fiif films meiinoar spile: *Rio Grande*, *The Quiet Man*, *The Wings of Eagles*, *McLintock!* and *Big Jake*. 

Maureen O'Hara rekke wei yn 2015 yn de âldens fan 95 jier, thús yn Boise. Sy waard beïerdige op Arlington National Cemetery.

## Filmografy

## Keppeling om utens
* Foto's fan Maureen O'Hara
* Maureen O'Hara Magazine
Swiet wetter

**Swietwetter** (of swiet wetter) is wetter dêr't amperoan sâlt yn sit. Dêrmei ûnderskiedt it him fan brakwetter en sâltwetter. Swietwetter ûntstiet troch delslach út de himel dat as reinwetter of snie fia it grûnwetter, beken of rivieren rjochting see streamt.

De oanwêzichheid fan drinkwetter (skjin swiet wetter) is foar in protte organismen is in tige wichtige libbensferlet.

## Sjoch ek
* Oerflaktewetter
Victor Hugo

**Victor Hugo** (Besançon, 26 febrewaris 1802 – Parys, 22 maaie 1885) wurdt sjoen as de grutste romantyske skriuwer yn de Frânske taal. Hy skreau de romans "Notre Dame de Paris" ('De Bochel fan Notre Dame') en "Les Misérables".

Doe't er 14 wie skreau er yn syn deiboek: "Ik wol wurde as Chateaubriand (in ferneamd skriuwer) of neat!"

Yn syn lange karriêre skreau er romans, teater wurk, hûnderten gedichten, essays en politike taspraken. Hy wie ien fan Frankryks grutste dichters.

Hugo's gesinslibben hat minne tiden kind. Twa soannen stoaren yn harren jonge jierren. Om syn politike opfettings waard er ferballe nei Jersey, wêr't er dielnaam oan spiritistyske gearkomsten. Hy fûn de dogmatyk fan de Roomsk Katolike Tsjerke swier ferâldere, mar wie wol in tige a religieus man en in man dy't stride woe tsjin ûnrjochtfeardigens en hy socht meast gearwurking, gjin eigen rom.

## Wurk
### Teater
* *[[Cromwell (toneelstuk)|Cromwell]]* (1827)
* *[[Hernani (toneelstuk)|Hernani]]* (1830)
* *[[Marion de Lorme]]* (1831)
* *[[Le Roi s'amuse]]* (1832)
* *[[Lucrèce Borgia]]* (1833)
* *[[Marie Tudor (toneelstuk)|Marie Tudor]]* (1833)
* *[[Angelo, tyran de Padoue]]* (1835)
* *[[Ruy Blas]]* (1838)
* *[[Les Burgraves]]* (1843)
* *[[Torquemada (Victor Hugo)|Torquemada]]* (1882)
* *[[Théâtre en liberté]]* (1886)

### Romans
* *[[Han d'Islande]]* (1823)
* *[[Bug-Jargal]]* (1826)
* *[[Le Dernier Jour d'un condamné]]* (1829)
* *[[De Klokkenluider van de Notre Dame (boek)|Notre-Dame de Paris]]* (1831)
* *[[Claude Gueux]]* (1834)
* *[[Les Misérables (boek)|Les Misérables]]* (1862)
* *[[Les Travailleurs de la mer]]* (1866)
* *[[L'Homme qui rit]]* (1869)
* *[[Quatre-vingt-treize]]* (1874)

### Poëzij

* *[[Odes et poésies diverses]]* (1822)
* *[[Nouvelles Odes]]* (1824)
* *[[Odes et Ballades]]* (1826)
* *[[Odes et Ballades]]* (1828) (Definitive ferzje)
* *[[Les Orientales]]* (1829)
* *[[Les Feuilles d’automne]]* (1831)
* *[[Les Chants du crépuscule]]* (1835)
* *[[Les Voix intérieures]]* (1837)
* *[[Les Rayons et les Ombres]]* (1840)
* *[[Les Châtiments]]* (1853)
* *[[Les Contemplations]]* (1856)
* Eerste serie van La Légende des Siècles* ([[1859]])
* *Les Chansons des rues et des bois* ([[1865]])
* *L'Année terrible* ([[1872]])
* *L'Art d'être grand-père* (1877) *
* Nieuwe serie van *[[la Légende des Siècles]]* (1877)
* *[[Religions et religion]]* (1880)
* *[[Les Quatre Vents de l'esprit]]* (1881)
* Bijkomende serie van la Légende des Siècles* ([[1883]])
* *La Fin de Satan* ([[1886]])
* *Toute la Lyre* ([[1888]])
* *Dieu* ([[1891]])
* *Toute la Lyre - nouvelle série* ([[1893]])
* *Les Années funestes* ([[1898]])
* *Dernière Gerbe* ([[1902]])
* *Océan. Tas de pierres'' (1942)

## Keppelings om utens

* It Frankryk fan Victor Hugo
* Inkelde sitaten fan Victor Hugo
* Guernsey’s Official Victor Hugo Website
* 1867 Karikatuer fan Victor Hugo troch André Gill
John Wayne

**John Wayne**, berne as **Marion Robert Morrison** (Winterset (Iowa), 26 maaie 1907 – Los Angeles, 11 juny 1979) wie in legindaryske Amerikaansk akteur út it begjin fan de filmskiednis. Hy hat te sjen west yn films mei en sûnder lûd. Hy hat ek films produsearre en regissearre.

Der is in fleanfjild nei him ferneamd: John Wayne Airport yn Orange County, Kalifornje.

## Filmografy <small>(kar-út)</small>
* 1926 - *[[Brown of Harvard (film út 1926)|Brown of Harvard]]
* 1931 - *Girls Demand Excitement* as Peter Brooks
* 1932 - *Ride Him, Cowboy* as *John Drury*
* 1934 - *Neath The Arizona Skies* as Chris Morrell
* 1935 - *Texas Terror* as John Higgins
* 1936 - *The Lonely Trail* as [[kaptein (rang)|kaptein]] John Ashley
* 1939 - *Stagecoach* as 'The Ringo Kid'
* 1939 - *Allegheny Uprising* as James Smith
* 1942 - *Reap the Wild Wind* as kaptein Jack Stuart
* 1942 - *Reunion in France* as Pat Talbot
* 1947 - *Angel and the Badman* as Quirt Evans
* 1949 - *Sands of Iwo Jima* as Peter Conway
* 1949 - *She Wore a Yellow Ribbon* as kaptein Nathan Brittles
* 1956 - *The Searchers* as Ethan Edwards
* 1959 - *Rio Bravo* as [[sheriff]] John T. Chance
* 1962 - *How the West Was Won* as generaal [[William T. Sherman]]
* 1962 - *The Longest Day* as Benjamin Vandervoort
* 1963 - *McLintock!* as George Washington McLintock
* 1965 - *In Harm's Way* as kaptein Rockwell Torrey
* 1965 - *The Sons of Katie Elder* as John Elder
* 1966 - *El Dorado* as Cole Thornton
* 1969 - *True Grit* as [[U.S. marshal]] Rooster Cogburn
* 1969 - *The Undefeated* as kolonel John Henry Thomas
* 1970 - *Rio Lobo* as kolonel Cord McNally
* 1972 - *The Cowboys* as Wil Andersen
* 1975 - *Brannigan* as luitenant Jim Brannigan
* 1976 - *The Shootist* as John Bernard "J.B." Books - syn lêste rol

== Biografy ==
* , *John Wayne: the life and legend''. Utjouwer Simon & Schuster, 2014, ISBN 978-1439199589

## Keppeling om utens
* It offisjele webstee fan John Wayne
* De John Wayne Kanker Stifting
Julia Roberts

**Julie Fiona Roberts**  (Smyrna, 28 oktober 1967) is in Amerikaansk aktrise. Hja krige in Academy Award foar har haadrol yn *[[Erin Brockovich]]* (2000), nei't sy al earder neamd waard foar *Steel Magnolias* (1990) en *[[Pretty Woman]]* (1991). Dêrneist hat sy mear as tritich oare aktearprizen wûn, wêrûnder Golden Globes foar *Steel Magnolias*, *Pretty Woman* en *Erin Brockovich*, in BAFTA Award foar *Erin Brockovich* en National Board of Review Awards foar *Prêt-à-Porter* (mei de hiele cast), *Erin Brockovich* en *Closer*.

Roberts hat trije bern by har man Danny Moder, de twilling Hazel Patricia en Phinnaeus Walter, berne yn 2004. Yn 2007 krige hja in soan, Henry Daniel.

## Prizen
### ''Best Supporting Actress''
* 1990: Golden Globe foar *[[Steel Magnolias]]*

### Bêste Aktrise
* 1990: Academy Award foar *[[Pretty Woman]]*
* 1990: British Academy Awards foar *[[Pretty Woman]]*
* 1991: Golden Globe foar *[[Pretty Woman]]*
* 1997: Golden Globe foar *[[My Best Friend's Wedding]]*
* 1999: Golden Globe foar *[[Notting Hill (film)|Notting Hill]]*
* 2000: Academy Award foar *[[Erin Brockovich]]*
* 2000: British Academy Awards foar *[[Erin Brockovich]]*
* 2000: Golden Globe foar *[[Erin Brockovich]]* (2000)
* 2000: National Board of Review foar *[[Erin Brockovich]]*
* 2000: Screen Actors Guild foar *[[Erin Brockovich]]*

## Films

## Keppelings om utens
*  Julia Roberts yn de IMDb
*  Julia Roberts yn de Internet Broadway Database
W.G. van de Hulst sr.

**Willem Gerrit van de Hulst** (Utert, 28 oktober 1879 - Utert, 31 augustus 1963) wie in Nederlânsk skriuwer fan berneboeken, skoalboeken en bernebibels. Boppedat wie er meiwurker fan it blêd "De Spiegel" en "Moeder".

## Biografy
### Wurkpaad
W.G. van de Hulst sr. folge in oplieding ta ûnderwizer en waard yn 1913 skoalhaad. Ynearsten skreau er foar de *Nederlandsche Zondagsschoolvereeniging*. Syn earste boek *Willem Wijcherts* skreau er ûnder de skûlnamme Jan van de Croese. Mei *Jaap Holm en z'n vrinden* festige er syn namme as skriuwer fan jeugdboeken mei  in kristlike ynslach. Van de Hulst beskôge *Peerke en z'n kameraden* as syn bêste boek.

De boeken fan Van de Hulst binne ûnder oaren yllustrearre troch syn soan W.G. van de Hulst jr. It earste boekje dat troch junior yllustrearre waard wie *Een muis in dit huis* (1933).

## Persoanlik libben
Hy troude op 16 maaie 1907 mei Johanna Cornelia van Arkel. Sy krigen twa dochters. De tsjerklike befêstiging fan it houlik wie yn de Dom fan Utert troch dûmny A.W. Bronsveld. pear Van de Hulst sette him nei wenjen op it adres Croesestraat 17. Dy strjitnamme brûkte er foar yn sy pseudonym. 

Johanna Cornelia stoar in skoftke nei de berte fan harren twadde dochter (28 jannewaris 1913). Op 10 febrewaris 1916 boaske Van der Hulst fannijs mei Jeanette Maan. Ut dat houlik waarden fjouwer bern berne, trije soannen en in dochter. De âldste soan, dy't ek Willem Gerrit hjitte, soe syn hiele libben W.G. van de Hulst jr. neamd wurde. Soan Henk waard in bekend astronoom.

Van de Hulst stoar op 31 augustus 1963 en waard beïerdige op Begraafplak Soestbergen yn Utert.

## W.G. van de Hulstfestival
Sûnt 2002 wurdt yn Hasselt (Oerisel) alle twa jierren it 'W.G. van de Hulstfestival' holden yn de lêste dagen fan it jier. Hoewol't de berneliteratuer dêr sintraal stiet, is der ek muzyk, teäter en it ferbyldzjen fan de jierren fyftich. Hichtepunt is de Aldjierslêzing.

## Wurk

## Keppelings om utens
* Offisjele webstee  W.G. v.d. Hulst sr. en jr.
* Alde jeugdboeken
* Biografy
Annie M.G. Schmidt

**Anna Maria Geertruida Schmidt** (Kapelle, 20 maaie 1911 – Amsterdam, 21 maaie 1995) wie in Nederlânsk dichter en skriuwer fan fersen, lietsjes, boeken, toanielstikken, musicals en radio- en telefyzjedrama.

Sy waard ferneamd yn Nederlân mei berneboeken as *Jip en Janneke, Pluk van de Petteflet, Abeltje* en berneferskes as *Dikkertje Dap* en *Het Beertje Pippeloentje*. Generaasjes Nederlanners binne dêr mei opwaakst, dat har wurk heard ta it kollektive ûnthâld fan neioarlochsk Nederlân.

## Bekende boeken/rigen (seleksje)
* In Holland staat een huis (harkspul)
* Pension Hommeles (telefyzje)  
* Ja Zuster, Nee Zuster (telefyzje)
* Het Fluitketeltje en andere versjes 1950
* Abeltje 1953
* Jip en Janneke 1953-1960   
* De A van Abeltje 1955
* Ik ben lekker stout 1955
* Het schaap Veronica 1955
* Wiplala 1957   
* Het beertje Pippeloentje 1958
* Ibbeltje 1961
* Wiplala weer 1962
* Heksen en zo 1964
* Minoes 1970
* Pluk van de Petteflet 1971 
* Floddertje 1973 
* Otje 1980
* Tot hier toe 1986 
* Ziezo 1987 
* De uilebril 1988 
* Tante Patent 1988
* Uit met juffrouw Knoops 1989
* Simpele zielen en nog wat 1989
* Een visje bij de thee. Drieëntwintig verhalen en achtenzestig versjes uit eenentwintig boeken 1991

## Bekende lietsjes en gedichten
*Ali Cyaankali - Het fluitketeltje - De poedelman - De leeuw is los! - Mr. Van Zoeten - Dikkertje Dap - De brievenbus wou niet meer - Dit is de spin Sebastiaan - De lapjeskat - Zeven Motten - Wat is dat, mevrouw van Gelder? (Houdt u beren in de kelder?) - Ik ben lekker stout - Isabella Caramella - De graaf van Weet-ik-veel - De koningin van Lombardije - Het beertje Pippeloentje - Bello - Hendrik Haan - M'n opa (in heel Europa was er niemand zoals hij) - De kat van ome Willem - In een rijtuigie - Ja zuster, nee zuster - Wilt u een stekkie?*

In protte fan dy lietsjes binne op muzyk set troch Harry Bannink en Cor Lemaire.

## Teäter
* *[[Heerlijk duurt het langst]]* (musical, 1965)
* *[[Met man en muis]]* (musical, 1969)
* *[[En nu naar bed]]* (musical, 1971)
* *[[Wat een planeet]]* (musical, 1973)
* *[[Foxtrot (musical)|Foxtrot]]* (musical, 1977)
* *[[Er valt een traan op de tompoes]]* (toaniel, 1980)
* *Madam* (musical, 1981)
* *[[De dader heeft het gedaan]]* (musical, 1983)
* *[[Ping ping]]* (musical, 1984)
* *[[Los zand]]* (toaniel, 1989)

## Fierder lêze
*  - *Anna*. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar. ISBN 90-388-8733-7. (2002)(Biografy.)

## Keppelings om utens
* www.annie-mg.com
* Koninklijke Bibliotheek: Dossier Annie MG Schmidt (1911-1995)
* Kinderboekenmuseum in Den Haag: Jip en Janneke, Pluk van de Petteflet en het Annie M.G. Schmidt-plantsoen
Lordi

**Lordi** is in Finske meloadyske heavy metalband út Rovaniemi, dy't oprjochte is yn 1992.
Se steane bekend om harren meunsterlike sjongteksten en harren frjemde (ek monsterlike) k'lean. Se waarden Europeesk bekend by it grutte publyk, troch harren frjemde winnende optreden by it Eurofyzjesongfestival yn 2006.

## Kostúms en maskers
Lordi seit dat harren kostúms ynspirearre binne op Kiss en horrorfilms. De kostúms en maskers binne makke fan lateks, metaal, kanvas en lear. De maskers en kostúms fan Lordi wurde allegear makke troch Mr Lordi sels. Hy is in profesjonele fisazjist en byldhouwer.

## Bandleden
* Mr. Lordi, sjonger (1992-)
* Amen, gitarist (1996-)
* Hiisi, bassist (2019)
* Mana, drummer (2012-)
* Hella, piano (2012-)

## Diskografy
### Studio-albums

### Kompilaasje-albums
Eduardo Chillida

**Eduardo Chillida Juantegui**, Baskyske stavering: **Eduardo Txilida Juantegi** (San Sebastian, 10 jannewaris 1924 – dêre, 19 augustus 2002) wie in Spaansk-Baskyske byldhouwer. 

## Biografy
Fan 1943 oant 1946 studearre Chillida arsjitektuer yn Madrid. Yn 1949 ferhuze hy nei Parys, wêr't hy in atelier ynrjochte. Yn 1949 waard hy kurator fan it "Musée National d´Art Moderne Salon de Mai". Yn 1950 (neffens oare boarnen: 1951) gie hy werom nei San Sebastian. Fan 1959 oant 1977 die hy mei oan ferskate documenta-tentoanstellings: documenta II, documenta III, 4. documenta en documenta 6 yn Kassel. Yn de tachtiger en njoggentiger jierren waarden der wichtige retrospektiven organisearre yn New York City, Bonn, Münster, Berlyn, Frankfurt am Main en San Sebastian. 

Yn syn earste wurken lei Chillida him noch ta op de minsklike foarm (meastal torso's en bustes yn stien útfierd). Lettter waarden syn bylden massiver en abstrakter en kreëarre hy mear monumintale wurken foar de iepenbiere romte (faak yn beton, granyt, getten izer of waarfêst stiel). 
Gauris joech er de bylden Baskyske nammen.

Syn grutste ûnfoltôge wurk is in gat yn de Tindayaberch op it Kanaryske eilân Fuerteventuera. It wie de bedoeling om it hert fan de berch út te dollen mei in kubus fan 50 by 50 meter. Dy lege romte moast dan 'in plak fan tolerânsje' wêze. De lokale oerheid woe der in nij wrâldwûnder fan meitsje, mar natoerbewegings hawwe de plannen oant no ta opkeard.

Chillida hearde ta de wichtichste byldhouwers fan de tweintichste iuw. 
Alle besikers fan San Sebastian wolle 'De Wynkaam' sjen. De grutte earms fan stiel stekke út oer de see en omklamje de hoarizon. Se binne oan de stêd skonken troch Chillida. Op it byldepark

## Byldeparken
Syn wurken wurde tentoansteld yn foaroansteande byldeparken, lykas:
* Yorkshire Sculpture Park yn Ingelân
* Museum Chillida-Leku yn Spanje
* Museum Insel Hombroich yn Dútslân
* Museo de Escultura al Aire Libre (Madrid) yn Spanje
* Byldepark fan de Pinakoteken München yn Dútslân


Ofbyld:Elogio chillida gijon.jpg|*Elogio del Horizonte*, beton (1989), Gijón, Spanje
Ofbyld:Muenster;RathausToleranzdDialog9425.jpg|*Toleranz durch Dialog*, Münster, Dútslân
Ofbyld:Wind Comb Chillida.jpg|*El Peine de los vientos Donostia*, San Sebastian
Ofbyld:Topos V - 002.jpg|*Topos V*, Barselona
Ofbyld:Chillida Taunusanlage.jpg|*Skulptuer* yn Frankfurt am Main
Ofbyld:Donostia Haize Orrazia Txillida Peña.jpg|*Bylden* yn San Sebastian


## Keppelings om utens
* Chillida Ynformaasje oer Chillida
* Webstee Museum Chillida-Leku
Kim Basinger

**Kim Basinger** (Athens (Georgia), 8 desimber 1953) is in Amerikaansk aktrise. 

Yn de twadde helte fan de jierren 70 krige hja lytse rollen yn rigen as *Charlie's Angels*, mar sy briek troch as Bond-famke yn de ''James Bond''-film *[[Never Say Never Again (film)|Never Say Never Again]]* út 1983. Dêrnei spile sy yn oare bekende films as *Nine 1/2 Weeks* (1986) en *Nadine* (1987). In wichtige rol hie sy yn *Batman* (1989) en *L.A. Confidential* (1997). Foar de lêste film krige hja in Oscar foar de bêste froulike byrol.

Tusken 1980 en 1988 wie hja troud mei Ron Snyder-Britton, en fan 1993 oant 2002 mei akteur Alec Baldwin, mei wa't hja nei de skieding in lange rjochtsaak fierde oer de fâdij fan harren bern.

## Films
* *[[Hard Country]]* (1981)
* *[[Mother Lode]]* (1982)
* *[[Never Say Never Again (film)|Never Say Never Again]]* (1983)
* *[[The Man Who Loved Women]]* (1983)
* *[[The Natural]]* (1984)
* *[[Nine 1/2 Weeks]]* (1986)
* *[[My Stepmother is an Alien]]* (1988)
* *[[Batman (film)|Batman]]* (1989)
* *[[Final Analysis]]* (1992)
* *[[Cool World]]* (1992)
* *[[The Real McCoy]]* (1993)
* *[[Prêt-à-Porter]]* (1994)
* *[[L.A. Confidential]]* (1997)
* *[[I Dreamed of Africa]]* (2000)
* *[[8 Mile]]* (2002)
* *[[Cellular]]* (2004)
* *[[Even Money]]* (2006)
* *[[The Sentinel (2006)|The Sentinel]]* (2006)
* *[[While She Was Out]]* (2008)
* *[[The Informers]]* (2008)
* *[[The Burning Plain]]* (2009)
* *[[Charlie St. Cloud]]* (2010)
* *[[The Nice Guys (film)|The Nice Guys]]* (2016)

## Trivia
* Basingers beppe wie foar in part Cherokee-yndiaan
* Se kocht en ferkocht har eigen stêdsje yn Georgia: Braselton.
* De haadrol yn *Basic Instinct* wegere sy, wêrnei't Sharon Stone him krige.

## Keppeling om utens
* Kim Basinger by Allmovie
Cher

**Cher**, (berne as **Cherilyn Sarkisian LaPiere** (El Centro, 20 maaie 1946), is in Amerikaansk sjongster en aktrise fan Armeensk en Sjerokysk komôf.

Cher waard bekend fan it rock-'n-rollduo Sonny & Cher, mei har doetiidske man Sonny Bono. Doe makke hja ek al solo-opnames. Sonny en Cher giene yn 1975 út elkoar. Cher troude letter fannijs mei rock-'n-rollsjonger Gregg Allman, en skiede wer fan him yn 1979. Letter hie hja ferkearing mei Gene Simmons fan Kiss en gitarist Les Dudek. Hja hat twa bern, Chastity Bono en Elijah Blue Allman.

Neist sjongster is Cher ek aktrise. Sy spile ûnder oaren yn de films *Mermaids*, *[[Silkwood]]*, *Mask*, *Suspect*, *Tea with Mussolini* en *Moonstruck*. Foar de lêste krige hja yn 1988 in Oscar foar bêste aktrise.

## Filmografy

## Keppeling om utens
* Offisjele Cher webstee
* Offisjele Las Vegas Show Hiemside