open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Menno Huizinga (fotograaf)

**Menno Huizinga** (Nes (It Amelân), 28 oktober 1907 – Amsterdam, 14 septimber 1947) wie in Nederlânsk  fotograaf; hy hearde yn jierren tritich ta de bekendste Nederlânske fakfotografen. 

Huizinga ûntjoech him yn de rin fan de besettingjierren fan in sekuer wurkjende bedriuwsfotograaf ta in yllegale reportaazjefotograaf, dy't hieltiten aktuele barrens fotografearre. Hy die oan ferskate soarten fotografy: stedsgesichten, strjitfotografy, architektuerfotografie, tabletop-fotografy, en reklamefotografy. Allinne de rige oer de honger foar it *Plaatselijk Interkerkelijk Bureau 's-Gravenhage en Omstreken* makke er yn opdracht. Huizinga makke teffens foto's op mikrofilm foar in fersetsgroep. De oarlochsnegativen fan Huizinga binne noch by syn libben oerdroegen oan it  Nederlânsk Ynstitút foar Oarlochsdokumintaasje (NIOD) yn Amsterdam. Al syn oare wurk hat it Nederlânsk Fotomuseum op 'e noed.

Hy wurke yn 1926 yn Amsterdam, yn De Haach yn 1928, makke in stúdzjreis nei de Feriene Steaten fan Amearika yn 1929, wurke dêr by in lyts fotografysk atelier, The Hughes Company, besocht ek Baltimore (Maryland) en arbeide dêr by in grut bedriuw, Lucas Kanarian yn New York City.

Huizinga sette út ein mei in eigen studio foar bedriuwsfotografy; hy sleat dat atelier yn 1938 en fotografearre fan 1941 oant 1943 yn Amsterdam, Rotterdam, Gouda, Delft, Haarlim en Nijmegen foar de *Nederlandsche Vereeniging voor Luchtbescherming* en wie yn 1942 filmoperateur foar it *Nederlandsche Roode Kruis*. Hy makke opnamen fan de gefolgen fan de Dútske besetting yn De Haach, ûnder oare foar de fersetsgroep Packard, de Gemeente De Haach en it *Plaatselijk Interkerkelijk Bureau 's Gravenhage en Omstreken*. Yn 1945 ferhuze er nei Amsterdam en kaam yn tsjinst by it *Lichtbeeldeninstituut*.

Ut 1935 is in fotomontaazje foar in omslach foar it boek *De Pantserkrant* fan him bekend, útjûn by Nijgh en van Ditmar.

## Literatuer
* *Fotografie in Nederland 1920-1940* (1979) Biografy s. 151 (NFM)
* : *66 Zelfportretten van Nederlandse Fotografen* (1988) (NFM)
* *Geschiedenis van de Ned. Architectuurfotografie* (1989) (NFM)
* : *Het beslissende beeld* (1991) (NFM)
* : *De illegale camera* (1995) (NFM)
Tsjerke fan Longerhou

De **Tsjerke fan Longerhou** oan de Buorren 6 yn Longerhou is in ryksmonumint. It is ien fan de trije tsjerken fan de protestantske gemeente Skettens-Skraard-Longerhou.

## Skiednis
Fanwegen de fynst fan in tufstiennen fûnemint fan it alter yn it koer wurdt oannommen dat der al yn de 11e iuw in tsjerke yn Longerhou stien hat. Yn 1757 waard in midsiuwske tsjerke út de 13e iuw ferfongen troch de tsjintwurdige sealtsjerke mei in fiifsidich koer. De âlde sealtektoer bleau doe stean en stamt noch út de 13e iuw.  

## Ynterieur
It troch in tonferwulft oerkape ynterieur besit in preekstoel út it boujier fan de tsjerke. Op de kûp binne yn in rococo-kader Bibelske foarstellings út it libben fan Jezus te sjen (de berte, de krusiging, opstanning, himelfeart en it lêste oardiel).  

By de restauraasje yn de jierren 1980 waarden ûnder de flier dielen fûn fan de 14e-iuwske tsjerkeflier. De flier waard yn in mozaïekpatroan lein en guon gruttere tegels drage foarstellings fan in hert, in earn, in ridder op it hynder, in leelje, in roazet en in gesicht. Oer de moaiste dielen is glês lein, sadat besikers de tegels noch sjen kinne. Ek binne by dy restauraasje in tal sarken út de 17e, 18e en begjin 19e iuw foar it ljocht helle. 

De twa buorden yn it koer mei de Tsien Geboaden en in tekst yn dichtfoarm nei oanlieding fan Romeinen 6:23 stamme út 1757. De buorden hongen oarspronklik yn de tsjerke fan Longerhou, mar waarden yn de tsjerke fan Skettens achter it oargel werom fûn. Nei de restauraasje krigen de buorden wer in plak oan de muorre yn it koer fan de tsjerke fan Longerhou. Nei alle gedachten stamt it tekstboerd oer de ferkundiging oan de skieppehoeders achter it oargel út deselde tiid.   

De banken binne ôfkomstich út in Grinslânske tsjerke dy't sletten is.         

Yn de toer hinget in klok, dy't yn 1742 troch Joan Nicolaus Derck fan Hoarn getten is.

## Oargel
It oargel yn de tsjerke waard yn 1868 troch L. van Dam & Soannen út Ljouwert boud. It ynstrumint wachtet op in restauraasje en by de tsjerke stiet in meter mei it yntusken ynsammele bedrach.

## Ofbylden

20150611 Kerk Longerhouw.jpg|*Oersicht ynterieur*
Interieur, aanzicht orgel, orgelnummer 897 - Longerhouw - 20369357 - RCE.jpg|*Oargel*
INTERIEUR, TEGELVLOER, DETAIL - Longerhouw - 20263577 - RCE.jpg|*Midsiuwske flier*
20150611 Kerk Longerhouw, mozaïek van Christus.jpg|*Tegel mei gesicht*


## Sjoch ek
* Tsjerke fan Skettens
* Tsjerke fan Skraard
Tsjerke fan Skraard

De **Tsjerke fan Skraard** oan de Skoallestrjitte yn Skraard is in ryksmonumint. It is ien fan de trije tsjerken fan de protestanske gemeente Skettens-Skraard-Longerhou.

## Skiednis
De fan giele bakstien boude tsjerke fan Skraard is in romanogotyske sealtsjerke út de 13e iuw mei in rûn koer. De toer is âlder as de tsjerke en stamt út de 12e iuw. De toer is letter ferhege. Op ferskillende plakken binne der yn it muorrewurk fan it skip tichtmitsele finsters te sjen.

Yn 1410 fûn de pastoar fan Skraard in konsekrearre hosty mei bloedspatten op it alter. De preester soe mei de fikaris letter tsjûge west ha fan it blieden fan dy hosty. It wûnder makke fan Skraard yn de katolike tiid in beafeartsplak. Yn dokuminten fan tsjinpaus Johannes XXIII (troch de bisdommen Utert en Luik erkend) en paus Eugenius IV wurdt it bloedwûnder beskreaun. Minsken dy't nei de bycht en kommuny de tsjerke besochten en in finansjele bydrage oan de tsjerke joegen, krigen in ôflaat. Nei de reformaasje makken de protestanten koarte metten mei alle oantinkens oan it wûnder.

It is net bekend oan hokker patroanhillige de tsjerke oarspronklik wijd wie.

## Ynterieur
Bysûnder oan de ynrjochting fan de tsjerke binne de wangen fan de oarspronklike banken. Se stamme noch út de tiid fan foar de reformaasje en binne fersierd mei fykwurk yn de styl fan de renêssânse. 

Ek út de katolike tiid datearje de nissen yn it koer. Lofts is noch de *[[Piskina (tsjerke)|piscina]]* te sjen, dêr't de preester syn hannen waske en it liturgysk reau skjin makke. 

De preekstoel oan de súdlike muorre datearret fan 1633. Ut deselde tiid stamme it doophek, in tal banken en in diel fan de lambrisearring. Ta oantinken fan de Aylva's binne der noch in rouboerd (1653), in hearebank en in tal sarken.
   
Yn de toer hinget in klok dy't yn 1603 troch Willem Wegewaert getten waard.

Interieur naar het oosten - Schraard - 20198990 - RCE.jpg|Ynterieur, rûne koarsluting
Interieur naar het westen - Schraard - 20198979 - RCE.jpg|Ynterieur, preekstoel en argel
Renaissance zijschot van bank - Schraard - 20199004 - RCE.jpg|Sydkant fan in bank
 
 
## Oargel
Martin Vermeulen út Woerden boude yn 1911 it oargel fan de tsjerke. It ynstrumint waard yn 1932 troch Bakker & Timmenga restaurearre en yn 1960 nochris.
## Sjoch ek
* Tsjerke fan Longerhou
* Tsjerke fan Skettens
 
## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Meghan Markle

**Meghan, hartoginne fan Sussex**, berne as **Rachel Meghan Markle** (Los Angeles, 4 augustus 1981), is in earder Amerikaansk aktrise, model en aktiviste. By it grutte publyk waard se bekend troch har rol fan *Rachel Zane* yn de abbekaterige Suits. 

## Biografy
Markle waard berne yn Los Angeles as **Rachel Meghan Markle**. Se is in dochter fan in Afro-Amerikaanske mem en heit mei ûnder oare Ierske en Nederlânske woartels. Se gie nei de Northwestern University en helle dêr bachelortitels yn de poadiumkeunsten en ynternasjonale betrekkingen. Dêrnei wurke se in skoft op de Amerikaanske ambassade yn Buenos Aires. 

Yn 2002 begûn har aktearkarriêre mei in gastrol yn de searje *[[General Hospital]]*. Dêrnei spile hja ûnder mear yn *[[Century City]]*, *[[The War at Home]]*, *[[90210]]*, *[[Knight Rider (2008)|Knight Rider]]*, *[[Without a Trace]]*, ** en *[[Castle (telefyzjesearje)|Castle]]* en yn films as *[[A Lot Like Love]]* en *[[Remember Me (2010)|Remember Me]]*. 
Fierders wie se ien fan de kofferkesdragers yn de Amerikaanske ferzje fan *[[Deal or No Deal]]*. 

By it grutte publyk waard se fan 2011 ôf bekend fan har rol as Rachel Zane yn de abbekatesearje *Suits*.

Markle hie fan 2004 oant 2013 in relaasje mei akteur en produsdint Trevor Engelson mei wa't se yn 2011 troude. It pear gie út elkoar yn augustus 2013. Sûnt juny 2016 hat se in relaasje mei Prins Harry. Harren ferloving waard yn novimber 2017 buorkundich makke. Op sneon 19 maaie 2018 boasken se yn de St. George's Chapel fan it Kastiel fan Windsor. Foar dy tiid waard Markle lid fan de Anglikaanske Tsjerke. Op 6 maaie 2019 krige it pear in soan, Archie Harrison Mountbatten-Windsor. 

## Filmografy
### Telefyzje

### Film
Ferrizenistsjerke op it Smolensker tsjerkhôf (Sint-Petersburch)

De **Ferrizenistsjerke** (Russysk: Воскресéнская церковь) is ien fan 'e tsjerken op it grutte Smolensker tsjerkhôf op it Vassiljevski-eilân yn Sint-Petersburch, Ruslân.

## Skiednis
Mei de bou fan 'e tsjerke by de wichtichste tagong fan it Smolensker tsjerkhôf waard yn 1901 begûn. It gebou is neffens in plan fan 'e arsjitekt V.A. Demjanovski boud en al yn 1904 wie de tsjerke foltôge. De styl fan it gebou is foar Sint-Petersburch ûngewoan. It is de iennige tsjerke yn Sint-Petersburch dy't de saneamde Narysjkin- of Moskouse barok fertsintwurdiget, dêr't yn Moskou en omkriten mear foarbylden fan te finen binne. De Ferrizenistsjerke waard in elegante tsjerke fan reade bakstien mei ljochtkleurige dekoraasjes en in hege achthoekige toer mei in fergulde sipel as bekroaning. Ek boppe de beide sydkapellen feriisden twa sipels.

## Ferneatiging

Lang hat de tsjerke gjin tsjinst dien. Yn jannewaris 1930 waard de tsjerke op lest fan 'e ateïstyske oerheid sletten en ferboud ta herberch. De preester waard arrestearre en feroardiele ta tsien jier Gûlag. Hy waard yn 1938 eksekutearre yn it kamp Svirlag, likernôch 240 kilometer noardeastlik fan Sint-Petersburch. De tsjerklike rykdom en binnenarsjitektuer fan 'e Ferrizenistsjerke waarden folslein ferneatige en alle trije koepels gyngen ferlern. Yn 1977 krige de eardere tsjerke in nije bestimming en waard it ferboud ta gemaal, itjinge ta fierdere degradaasje fan it eardere tsjerkegebou late. 

## Weropbou
Wat der oerbleau waard yn 1991 werom jûn oan it bisdom Sint-Petersburch, dy't opdracht joech ta de rekonstruksje fan 'e Ferrizenistsjerke. Yn 'e earste helte fan 2010 binne de koepels wer yn eare hersteld. Yn 2016 is in betonnen, ûntsierende ôffreding ferfongen troch in smei-izeren ôffreding.    

## Trivia
Yn 'e tsjerke fûn op 10 augustus 1921 de routsjinst plak fan Aleksander Blok, dy't op it hôf begroeven is.
Tsjerke fan Wûns

De **Tsjerke fan Wûns** is in gebou fan de PKN-gemeente fan Wûns. De tsjerke is in ryksmonumint.

## Midsiuwske tsjerke
By opgravings yn de Twadde Wrâldkriich is fêst kommen te stean dat der yn Wûns al yn de 12e iuw in romaanske tsjerke fan dowestien stien. De toer fan dat tsjerkje wurdt fanwegen it fûnemint fan bakstien op lettere datum rûsd, mooglik 13e-iuwsk. It romaanske tsjerkje wie 21 by 7 meter en hie as ôfsluting in healrûn koer. De ôfmjittings fan it oerflak fan de toer wiene krapoan 5 by 5 meter. Yn 1940 en 1941 waarden út de tiid fan de midsiuwen fragminten fan reade sânstien fûn, dy't oan beide kanten dekorearre binne mei reliëfs. In fynst yn 1961 folle de stikken oan ta in gehiel fan in bôgefries fan apostels, dêr't noch in diel fan ûntbrekt. Mooglik hat it byldhouwurk tsjinne om it koer fan de tsjerke te skieden. In oare fynst út 1961 is in sarkofaach fan reade sânstien. Om't der ek in lyts stikje brânskildere glês út de twadde helte fan de 16e iuw fûn is, wurdt der fan útgien dat de tsjerke eartiids brânskildere ramen hân hat. 

## Tsjintwurdige tsjerke

De bou fan hjoeddeiske tsjerke fûn yn 1728 plak. De as sintraalbou ûntwurpen tsjerke ferfong de midsiuwske tsjerke út de 12e iuw. Efkes letter waard der ek in nije pastorije boud. Healwei de 18e iuw wiene sawol de tsjerke as de pastorije yn minne steat. Noch gjin fyftich jier nei de bou moast it koepeltuorke al wer fernijd wurde. 

By de grutte restauraasje fan de tsjerke ûnder lieding fan de arsjitekt P.L. de Vrieze (1917-1987) yn de jierren 1961-1962 waard de âlde 19e iuwske konsistoarje ôfbrutsen en ferfongen troch in nije konsistoarje mei in rjochthoekich grûnplan. Ek waard doe de neoklassistyske tagong oan de hân fan beskriuwings fan âlde bewenners safolle mooglik yn de âlde steat fan foar 1912 werom brocht.

## Ynterieur

Yn de jierren 1960 waard by de restauraasje de houten flier ferfongen troch in flier mei âlde glazuere tegels yn de kleuren grien, giel en brún. De lambrisearring is doe weihelle en de muorren binne no hielendal wyt, wylst de koepel blau farve is. Neffens in opskrift stamt de preekstoel út 1681 en is de bou mooglik makke troch *Richtie Jacobsz. Abbema*. De renêssânse preekstoel is fan ikehout en is ryk oan fykwurk. Yn de tsjerke hingje twa grutte buorden út 1877 mei de nammen fan de dûmny's dy't hjir yn 't amt west ha. De noch oanwêzige banken binne by de restauraasje ferfongen troch stuollen.

It oerwurk fan H.Y. Kramer út Boalsert stamt út 1924.

## Oargel
It twamanualige oargel fan de protestanske tsjerke waard yn 1891 troch it Ljouwerter oargelbedriuw Bakker & Timmenga boud. Tagelyk mei de restauraasje fan de tsjerke waard ek it oargel renovearre. 

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Bonifatiustsjerke (Koarnwert)

De **Bonifatiustsjerke** is in tsjerkegebou oan 'e Doarpswei yn Koarnwert.

## Skiednis

De tsjerke fan Koarnwert is âlder dan dat er op it earste each liket. It gebou datearret út 'e 13e iuw en ferlear yn 1510 en 1580 it oarspronklike oansjen. Yn 1740 folge noch in ferbouwing, mar it âlde muorrewurk mei de goatyske ramen ferdwûn pas yn 1916 efter in nije ommanteling. De âlde midsiuwske toer út 1400 wie oant 1898 noch oanwêzich. Bewarre ôfbylden litte in swiere toer mei sealtek sjen en rûnbôgige gibbegatten. Nei de ôfbraak fan de toer krige de tsjerke in hege dekorative toer mei spits. De nulle op de spits is ûnder de wynwizer fersierd mei fjouwer delhingjende leeljes.  

By de ôfbraak fan 'e midsiuwske toer waarden der ûnder de flier reliken fûn út de katolike tiid fan de tsjerke. De reade sânstien mei in foarstelling fan de krusiging hat ea ûnderdiel west fan in sakramintshûs. Njonken dit reliëf lei noch in stien mei in goatysk râneskrift om in reliëf. Beide stiennen út de 15e iuw kamen sûnt 1946 yn it Frysk Museum telâne en de tsjerke krige replika's, mar nei de lêste restauraasje binne de orizjinele stiennen wer yn de muorre fan it koer mitsele. 

Nei't de gemeente te lyts waard, is op 22 febrewaris 1998 de lêste tsjinst yn 'e tsjerke holden. De protestanten fan Koarnwert hearre no by de PKN-gemeente Makkum.

Yn 2010 waard it ryksmonumint folslein restaurearre. It gebou is tsjintwurdich yn it besit fan de "Stifting Tsjerke en Toer Koarnwerd", dy't it behâld fan de tsjerke neistribbet.  
 
## Ynterieur

In grut part fan 'e ynrjochting stamt út de tiid fan 'e ferbouwing yn 1740. Dat jildt foar de preekstoel, it doophek en in tal betinkingsbuorden fan 'e tsjerkfâlden. Ek fan dy tiid is it boerd mei dêrop de Wet fan de Heare. Foar de preekstoel oer stiet de bank foar de tsjerkfâlden. Yn 'e 19e iuw is de bank op 'e nij bekape, mar it wapen fan Cornelis fan Aylva op de kape stamt noch wol út 1740.

Yn 'e toer hinget in klok út 1569 mei in diameter fan 101 sintimeter. De klok waard getten troch Aelt Boister. Nei de sloop fan 'e toer kaam it oerwurk út 1616 yn de herfoarme tsjerke fan Makkum telâne.  It mechanyske oerwurk dat no yn de toer stiet stamt út 1913.

In út de tsjerke ôfkomstige doar mei izerbeslach en it jiertal 1591 wurdt bewarre yn it Frysk Museum. De doar slette eartiids de toer ôf fan de tsjerke en hie by in belegering in ferdigeningsfunksje.

## Oargel
It oargel yn 'e tsjerke stamt út 1865 en waard boud troch L. van Dam en Soannen út Ljouwert. It Koarnwerter oargel fertoant grutte oerienkomsten mei dat fan de Agnestsjerke yn Goutum, mar de disposysje fan Koarnwert is krekt efkes riker. By it oargel hinget in oaljeferfskilderij fan W. Hellinga, de earste organist fan de tsjerke en teffens haad fan de skoalle.  

## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposysje oargel Koarnwert
Ferlossertsjerke yn it doarp Ubory (Moskou Oblast)

De **Ferlossertsjerke** (Russysk: Спасская церковь, *Spasskaja tserkov*) is in barokke Russysk-Otterdokse tsjerke yn it doarpke Ubory yn it rajon Odintsovo yn 'e oblast (Moskou), Ruslân.   

## Skiednis
De op in heuvel oan 'e Moskwa steande tsjerke is in moai foarbyld fan 'e saneamde Moskouse Barok (ek: Narysjkin-barok) en waard tusken 1694 en 1697 boud yn opdracht fan 'e bojaar Pjotr Vasiljevitsj Sjeremetev. De stiennen tsjerke ferfong in houten tsjerke út 1673. Arsjitekt wie Jakov Grigorivitsj Boechvostov. Nei de foltôging, dy't de opdrachtjouwer sels net mear meimeitsje soe, waard der noch ris trije jier wurke oan 'e ynrjochting. Foar de tsjerke waard in 25 meter hege houten ikonostaze boud mei njoggen rigen ikoanen. 

Yn 1812, it jier fan 'e Frânske ynvaazje, die Napoleon's leger op wei nei de haadstêd Moskou ek it doarp Oebory oan en liet in ferwoastge tsjerke achter. Oant 1836 bleau dy tsjerke der leech by stean, dêrnei folge in restauraasje.

Yn 'e Sovjet-tiid bleau de tsjerke oant de jierren 1930 iepen foar de earetsjinst. Oars as in soad oare tsjerken yn it kommunistyske Ruslân bleau it gebou stean, mar de ikonostaze waard stikken seage en dêrnei opbaarnd. Ek de klokken oerlibben de ateïstyke tiid net en waarden omraand. 

Yn 1995 folge de weromjefte fan it gebou oan 'e Russysk-Otterdokske Tsjerke en in restauraasje.

## Trivia
De tsjerke figurearre yn 'e films Dark Eyes (1987) en The Barber of Siberia (1998).
Alice Boughton

**Alice Boughton** (Brooklyn (New York), 14 maaie 1866 - 21 juny -1943) wie in Amerikaansk fotografe.

## Biografy
Alice Boughton wie in dochter fan Frances Ayres en William H. Boughton, in abbekaat yn New York. Se studearre oan de private keunstakademy Pratt Institute. Dêr kaam se yn kontakt mei fotografy en krige ûnder oare kunde oan Gertrude Käsebier en waard in skoftke dy har assistinte. Yn 1890 iepene se har eigen portretstudio oan East 23rd Street yn New York. Yn 1901 folge se in keunstoplieding yn Rome en studearre se fotografy yn Parys, dêr't se fannijs mei Käsebier gearwurke yn har simmerstudio. Fan doe ôf oan hie se in protte súkses op eksposysjes, ûnder oaren yn Art Gallery 291 fan Alfred Stieglitz. Stieglitz, dy't har al sûnt 1902 bewûndere, makke har yn 1906 ek lid fan de artistike fotografyferiening Photo-Secession. Yn 1909 waarden in tal fan har foto’s publisearre yn it paadsljochtsjende keunstfototydskrift Camera Work. Wilens gie se troch mei eksposearjen oer de hiele wrâld, ûnder mear yn Londen, Parys, Wenen en De Haach.

Behalven as pikturalistysk keunstfotografe krige Boughtons namme ek ynternasjonaal klank as portretfotografe. Se portrettearre tal fan foaroansteande keunstners en akteurs, dêr't Eugene O'Neill, John Butler Yeats, William Butler Yeats, Henry James, Walter de la Mare, G.K. Chesterton, Maxim Gorky, John Burroughs, Ruth St. Denis, Eleonora Duse, Yvette Guilbert, Albert Pinkham Ryder, George Arliss en Robert Louis Stevenson ûnder wiene. Har portret fan dy lêste ynspirearre John Singer Sargent ta syn bekende skilderij fan de ferneamde skriuwer fan *[[Skateilân|Treasure Island]]*.

Fan de jierren tweintich ôf wurke Boughton nau op mei keunstdosinte Ida Haskell (1861-1932), dy't hja as learling al kennen leard hie yn har Pratt-tiid. Yn 1926 makke se mei har in grutte reis troch Jeropa. Yn 1931 sleat se har fotostudio en sette sy har mei Haskell nei wenjen yn Brookhaven op Long Island. Boughton stoar yn 1943 oan longûntstekking.

In protte fan Boughtons wurk sit hjoed de dei yn de kolleksje fan it Metropolitan Museum of Art, de National Portrait Gallery yn Londen en yn it foto- en filmmuseum George Eastman House yn New York.

## Galery

Boughton denise.jpg|Ruth St. Denise
Alice Boughton-Dawn.jpg|Dawn, Camera Work 1909
AliceBoughton-Nude.jpg|Nude, Camera Work 1909
Comforted 1906 alice boughton.jpg|Comforted, 1906
Alice boughton two women under a tree.jpg|Two women under a tree, 1906
Danish Girl - Alice Boughton 1909.jpg|Deensk famke, 1909
ONeill-Eugene-LOC.jpg|Eugene O'Neill
Jack Butler Yeats.jpg|Jack Butler Yeats
Albert Pinkham Ryder.jpg|Albert Pinkham Ryder
Robert Louis Stevenson by Sargent.jpg|Sargents portret fan Stevenson, nei in foto fan Boughton


## Keppelings om utens
* Biografyske gegevens
* Biografy Boughton
* Portretten makke troch Alice Boughton
Genovevatsjerke (Jelsum)

De **Genovevatsjerke** is in tsjerkegebou yn Jelsum.

## Skiednis en beskriuwing
De ienskippige tsjerke fan Jelsum waard yn de 12e iuw as romaanske tsjerke boud. Grutte dielen fan de noardlike muorre binne noch fan dowestien en stamme út dy tiid. Romaanske dekoraasjes as lisenen en friezen binne dêr bewarre bleaun en te sjen is wêr't de no tichtmitsele romaanske ramen sitten ha. It 15e iuwske koer is fan bakstien en hat gotyske finsters. Yn de súdlike mei bakstien beklaaide muorre binne letter ek gotyske finsters ynbrocht, mar ek dêr binne noch restanten fan romaanske muorredekoraasjes te sjen.

Sûnt 30 maart 2017 is de eardere herfoarme tsjerke tagelyk mei dy fan Koarnjum oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken. De tsjerke krige de namme fan de hillige Genoveva werom, dêr't de tsjerke foar de reformaasje oan wijd wie. De tsjerke wurdt troch de protestanske gemeente noch wol brûkt foar de earetsjinst.  

## Ynrjochting

It tonferwulft datearret noch út de katolike tiid en de rozetten binne fersierd mei symboalen fan it lijen fan Kristus. De iken preekstoel stamt út it begjin fan de 18e iuw en is makke troch Jan Aukes. Oer it middenpaad en foar de preekstoel lizze âlde sarken. De dûmny en strider tsjin it byleauwen Balthasar Bekker fûn hjir syn lêste rêstplak. Yn de tsjerke steane in pear tige âlde tsjerkebanken mei let-goatysk snijwurk út de 16e iuw. Yn 1660 krige de tsjerke nije banken, dêr't ek noch in pear fan bewarre binne. De oare banken binne 19e iuwsk. De reade sânstien yn it foarportaal wie fan it grêf fan S. Saeck Donia, de priores fan it nonnekleaster Bethlehem by Bartlehiem.

Yn de toer hingje twa klokken. De âldste stamt út de 13e iuw. De gruttere klok waard yn 1671 troch Petrus Overney getten. It smei-izeren oerwurk is 17e iuwsk.   

## Oargel
It oargel yn de Jelsumer tsjerke stamt út 1834-1835 en waard boud troch de bruorren van Dam. By de bou is gebrûk makke fan materiaal fan in oargel dat hûndertfyftich jier âlder is. Ek de oargelkas is âlder as it Van Dam-ynstrumint. Yn 2011 restaurearre Bakker & Timmenga it oargel. 

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
* Stifing Alde Fryske Tsjerken
Ine Veen

**Ine Veen** (Koog aan de Zaan, 15 desimber 1937) is in Nederlânsk ballerina, fotomodel, mannekên, sjongster, aktrise, skilderesse, publisiste en biste-aktiviste.

## Biografy
Ine Veen waard berne út in ferhâlding fan Carolina Otte mei dirigint, komponist en skriuwer Gerard van Hulst. Yn de jierren fyftich folge se de dûnsoplieding oan de Nel Roos Balletakademy te Amsterdam en krige dêrnei fan Yvonne Georgi in kontrakt foar it Operaballet fan Hannover. Sy dûnse foaral yn Dútslân, mar soms ek yn Nederlân, ûnder oare yn *L'Italiana in Algheri*, wêrfoar't se útliend waard oan it selskip fan it Teatro alla Scala di Milano. Mei dat selskip dûnse hja yn 1955 yn Amsterdam en De Haach, ûnder regy fan Franco Zeffirelli en muzikale lieding fan Carlo Maria Giulini. Yn in tal opera's en operettes naam se ek sjongpartijen foar har rekken.

Veen spile sawol yn Nederlân as yn Duitslân yn in grut tal teäterproduksjes, lykas *Caesar und Cleopatra*, *Beatrice*, *Faust*, *De Keapman fan Feneetsje* en in tal Tsjechovrollen. Yn Dútslân spile se mei Johannes Heesters en Maximilian Schell, yn Nederlân mei Ko van Dijk jr. en Mary Dresselhuys. Se wie ferbûn oan toanielgroep Ensemble, De Nieuwe Komedie, Het Rotterdams Toneel en de Haachske Komedy.

Ein jierren tachtich sette Veen in punt efter har karriêre as aktrise, mar oant 1991 wie se noch geregeldwei op de radio te hearren yn harkspullen en  literêre programma's dêr't se gedichten foardroech. Se wie model foar ûnder oaren Gerard Hordijk, Adrian Stahlecker, Wim van Beelen, Jean de Blieck, Frans Erkelens en Jean Thomassen, mar dêrnei lei hja har ta op de skilderkeunst en ûntwikkele in hiel eigen styl.

Veen is in warber aktiviste foar it wolwêzen fan bisten en is lid fan ferskate komitees, lykas *Dierenhulp Venezuela*. Nei de dea fan Pim Fortuyn naam har politike belangstelling bot ta.

Yn 2006 ûntfong Veen in Keninklike ûnderskieding foar har fertsjinsten foar de Nederlânske kultuer; se waard beneamd ta Ridder yn de oarder fan Oranje-Nassau.

Op 6 maaie 2007, presys fiif jier nei de moard op Fortuyn, presintearre se har earste boek, *Moord namens de 'Kroon'?* Yn dat boek seit se ûnder mear dat der twa soarten kûgels by it lyk fan Fortuyn fûn wêze soene.

Oer Veen waard in biografy skreaun troch Adrian Stahlecker.

## Galery

Ine Veen painting (by Jean Thomassen).jpg|Ine Veen (skilder Jean Thomassen)
Zwarte zwaan met elfje (by Ine Veen).jpg|Swarte swan mei elfke (Ine Veen)
Drie Ara's (by Ine Veen).jpg|Trije ara's (Ine Veen)
Anna Pavlova by Ine Veen.jpg|Anna Pavlova as "de stjerrende swan" (Ine Veen)


## Filmografy

## Keppeling om utens
*   IMDb-profyl
Nikolaastsjerke (Koarnjum)

De **Nikolaastserke** is de eardere herfoarme tsjerke fan Koarnjum. De op in foar in grut part ôfgroeven terp steande tsjerke is yn 2017 oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken. De PKN-gemeente Britsum-Koarnjum-Jelsum makket regelmjittich gebrûk fan de Nikolaastsjerke.

## Skiednis
De eklektyske tsjerke fan Koarnjum waard yn 1873 boud op it plak fan de âlde tsjerke. De brekfalligens fan de oarspronklik oan Sint-Nikolaas wijde midsiuwske tsjerke mei sealtektoer makke dy nijbou needsaaklik. Arsjitekt fan de tsjerke wie Foppe de Haan út Koarnjum, dy't ek it ûntwerp foar de tsjerke fan Skingen (1877) en de toer fan Wier (1881) levere. De rojale sealtsjerke hat in fiifsidich koer en in opmerklik pseudo-dwersskip. Njonken neogoatyske stylkenmerken binne der ek neoklassisistyske en neorenêssânse ynfloeden oan it gebou te bespeuren. Oan de westlike kant stiet op in fjouwerkant grûnplan in heal ynboude toer mei in spits.

## Ynterieur

De ynrjochting fan de tsjerke is tradisjoneel. Oan de súdlike kant steane de banken foar de froulju, wylst dwers op de noardlike muorre de banken foar de manlju steane. De trije hearebanken binne 19e iuwsk. De preekstoel mei in achtsidich klankboerd stiet oan de súdlike muorre en datearret út it midden fan de 18e iuw. Yn it koer hingje trije grutte buorden, dy't oarspronklik yn de midsiuwkse tsjerke hongen ha en fan krekt nei de reformaasje stamme. It boerd mei de Wet fan de Heare waard yn 1602 makke. It boerd mei de geloofsbelidenis (*"Het Algemeyn Christen Geloove"*) is fan 1608 en in boerd mei it Gebed fan de Heare (*"Het gebedt onses Heeren"*). Under de houten flier lizze noch in tal 16e, 17e en 18e-iuwske sarken. Yn it gongpaad leit David van Goorle (1591-1612). Fierder is der noch in goatysk sarkje foar in bern.  

De twa klokken yn 'e toer, dy't tegearre 800 kg weagje, binne yn 1948 yn Midwolda getten en yn oktober fan dat jier ophongen. Ien draacht de tekst *Mei it wrâldbestel dochs sa forrinne / Dat hja nou hingjen bliuwe kinne*. De âlde klokken wiene yn de Twadde Wrâldkriich troch de besetter foardere en net werom kaam.

## Oargel
Nei de bou fan de tsjerke yn 1882 waard troch L. van Dam & Soannen in nij oargel boud. Sûnt de bou is der neat mear oan it ynstrumint feroare. It oargel waarden fan 2013 oant 2014 restaurearre. 
## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
* Stifting Alde Fryske Tsjerken
Sudertsjerke (Assen)

De **Sudertsjerke** (*Zuiderkerk*) oan 'e Sudersingel is in tsjerkegebou fan 'e *City Life Church* yn 'e Drintske haadstêd Assen. De gemeente makke diel út fan 'e *City Life Church Nederlân*. 

## Skiednis
De ekspresjonistyske tsjerke waard yn 1924 boud foar de grifformearde tsjerke fan Assen. Arsjitekt fan it op in grûnplan fan in Gryksk krús boude ryksmonumint wie Albert Smallenbroek. De earms fan it gebou hawwe alle fjouwer in sealtek mei in topgevel, wêryn't smelle hege finsters mei glês-yn-lead ynbrocht binne. Oan 'e noardeastlike kant stiet by de tagong in toer, wylst der oan 'e efterkant fan 'e tsjerke in kosterswente en in pear sealen oanboud binne.  

Nei de foarming fan 'e protestantske gemeente Assen naam de tsjerkeried yn 2012 it beslút om de gemeente gear te foegjen mei twa oare besteande gemeenten en de Sudertsjerke ôf te stjitten. De reden dêrta wie it djoere ûnderhâld en it tebekrinnen fan it ledetal fan 'e protestanske gemeente. Yn 2014 koe de tsjerke oerdroegen wurde oan 'e City Life Church, in yn 2012 yn Assen oprjochte gemeente dy't benammen jongerein oansprekt en yn koarte tiid oanwoeks ta in echte gemeente. Dêrmei koe it gebou in kristlike funksje hâlde.

## Kwestje Geelkerken
De tsjerke kaam yn 1926 lanlik yn it nijs, doe't dêr de synoade fan de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân gearkaam. No hie de Amsterdamske dûmny Johannes Geelkerken al sûnt 1920 in konflikt mei de synoade. Oan 'e oarder yn Assen kaam de ynterpretaasje fan 'e Bibelferhalen. De ynterpretaasje dat de sprekkende slang tsjin Eva yn it paradys sintúchlik waar te nimmen west hat, late ta in grut konflikt. Oars as de mearderheid fan 'e synoade woe Geelkerken dat net oan, hy tocht dat it ferhaal mear yn in oerdrachtlike sin bedoeld wie, en tegearre mei in tal meistanners waard hy útsluten fan it amt. De skorsing en letter ôfsetting út it amt soe sels ta skuorrings yn it grifformearde bolwurk liede.

## Oargel
Nei twa foargongers krige de grifformearde tsjerke yn 1932 in nij twamanualich oargel fan de firma Valckx & Van Kouteren út Rotterdam. Dat yn 1962 en 1975 feroare en ferbettere ynstrumint stiet noch jimmeroan yn 'e tsjerke, mar wurdt troch de nije gemeente net brûkt om't se gebrûk makket fan moderne muzyk.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel op de side ''Orgels in Drenthe''
Grifformearde tsjerke (Britsum)

**De Hoekstien** is de eardere grifformearde tsjerke en it tsjintwurdige tsjerkegebou fan de Protestantske Tsjerke yn Nederlân yn Britsum yn 'e gemeente Ljouwert).

## Foarskiednis
Fan 1834 oant 1844 stie yn 'e herfoarme Jehannestsjerke fan Britsum de rjochtsinnige dû. S.S. Tromp. Doe't dy einlings fuortwurke waard, moast der in nije dûmny komme. De frijsinnige floreenplichtigen woene doe, yn tsjinstelling ta in grut part fan de Britsumers, dat der ien fan de nije rjochting kaam. Dat waard dû. S. Hoitsma.

De otterdoksen wiene net bliid mei Hoitsma en dêrom waard der yn 1851 in evangelisaasje stifte. Foargonger waard Jan Hendriks Maatjes. Dy wie ek evangelist op It Bilt. In grut part fan de leden fan evangelisaasje hie sympaty foar de ôfskaten. Yn 1862 gie de evangelisaasje sadwaande oer nei de Ofskieding. Maatjes waard yn 1863 talitten as ôfskate dûmny. Hy hat net lang yn Britsum stien, yn 1865 naam er in berop yn Bunskoat oan.

## Tsjerkegebou

Yn 1859 waard der oan 'e Liuwe Jellemastrjitte yn Britsum in gebou setten foar de evangelisaasje. Dat waard yn 1862 in folweardige tsjerke. Dy âlde grifformearde tsjerke waard ferskate kearen útwreide en bleau oant 1968 yn gebrûk. Doe't it tal grifformearden oanwoeks, is der dat jiers in nije tsjerke boud oan it Stedpaed, dy't de namme fan 'De Hoekstien' krige. It âlde gebou waard doe ferkocht en krige in bedriuwsbestimming.

## Oargel
It oargel fan 'e grifformearde tsjerke fan Britsum is omtrint 1910 boud troch de fa. L. van Dam & Zonen út Ljouwert. It waard yn 1968 oerset nei de nije tsjerke en restaurearre troch de fa. Pels & Van Leeuwen út Alkmar.

## Sjoch ek
* Jehannestsjerke, Britsum.

## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposysje oargel
Boulton Paul Defiant

De **Boulton Paul Defiant** wie in Britsk jachtfleantúch ornearre foar it ûnderskeppen fan bommesmiters. It tastel tsjinne by de Royal Air Force (RAF) yn de Twadde Wrâldkriich. De Defiant waard ûntwurpen en makke troch Boulton Paul Aircraft as in "turret fighter" (in jachtfleantúch mei in geskutskoepel), sûnder nei foaren rjochte fêst geskut.  

Yn de striid die bliken dat de Defiant reedlik effektyf wie yn it delheljen fan bommesmiters, mar dat er lang net opkoe tsjin de manûfrearbere *[[Luftwaffe]]*-jager de Messerschmitt Bf 109. It gebrek oan foarút fjurjende wapens betsjutte in grutte swakte yn loftgefjochten by deiljocht, mar it tastel kaam better ta syn rjocht yn de rol fan nachtjager. Doe't de modernere bettere nachtjager Bristol Beaufighter ferskynde en letter de de Havilland Mosquito wie it dien mei de fronttsjinst fan it tastel. Fan 1942 ôf waard de Defiant allinne noch brûkt foar trening fan skutters, it tôgjen fan loftdoelen, rêdingsaksjes op see en elektroanyske tsjinmaatregels (*electronic countermeasures*). Fan de RAF piloaten krige er de bynamme "Daffy".

## Technyske gegevens
* Fleugelspanwiidte: 11,99 m
* Langte: 10,77 m
* Hichte: 3,45 m
* Fleugeloerflak: 23,23 m²
* Gewicht leech: 2849 kg
* Maks. startgewicht: 3821 kg
* Oandriuwing: ien V12-motor Rolls-Royce Merlin XX fan 1280 hk
* Heechste faasje: 504 km/o
* Tsjinstplafond: 9250 m
* Fleanberik: 748 km
* Bewapening: fjouwer 7,7-mm-Browning-masinegewearen (600 patroanen it stik)

## Sjoch ek
* Bell YFM-1 Airacuda

## Keppeling om utens
Bysketoerbrêge

De **Bysketoerbrêge** of *Byskestegebrêge* (*Offisjeel: Biesketorenbrug*) is in lyts fêst brechje oer de Stêdsgrêft (*Lytssân*) yn 'e binnenstêd fan Snits.

## Stee
It brechje is in ferbining tusken de beide siden fan it Lytssân (Snits). It leit oan de iene ein fan de Bysketoerstege, dat der is sa ek in ferbining fan dy stege nei de Stokfiskstege skean der tsjinoer. Fierder de stêd yn is de Bokkensbrêge; fierder nei bûten leit de Jousterpiip.

Grif hat de romte yn it ferline wat grutter west. Der hat al lang in brêge op dit stee lein, mar yn 1908 waard der in J.P. Hogendijk-wipbrêge yn lein. Skynber wie dêr doe noch de romte foar. Dy brêge hat dêr lein oant 1966, oant de hjoededeiske fêste platte brêge oanlein waard.

## Namme
Yn 2017 is de namme fan de brêge troch de gemeente fêstlein as "Biesketorenbrug". De namme is eins in ferwizing nei de Bysketoerstege dy't der op oanslút, mar de fêstleine foarm ferwiist yn stee dêrfan nei de Bysketoer, dy't no krekt oan de oare ein fan de stege stie.

## Sjoch ek
* Brêgen yn Snits
Ioannis Teätertsjerke Wier

**Ioannis Teätertsjerke Wier** is de eardere herfoarme tsjerke fan Wier. Wier is tsjintwurdich in ûntsjerklik doarp. De tsjerke is lykwols mei de ynrjochting bewarre bleaun en docht hjoed-de-dei tsjinst as teätertsjerke. Ek kin de tsjerke foar rou- en troutsjinsten hierd wurde. De namme Ionnis ferwiisd nei Jehannes de Doper, de patroanhillige dêr't de tsjerke ea oan wijd west hat.  

## Skiednis
Oant de oanlis fan de Bildtdyk lei de tsjerke fan Wier noch oan de râne fan de eardere Middelsee. De oarsprong fan de tsjerke leit mooglik yn de bou fan in kapel foar Lautastate.  

De al sûnt de Twadde Wrâldoarloch net mear foar de earetsjinst brûkte tsjerke waard yn de 12e iuw boud fan kleastermoppen. De midsiuwske sealtektoer waard yn 1881 ôfbrutsen en ferfongen troch de hjoeddeiske toer neffens in ûntwerp fan Foppe Brouwer. Yn de toer hinget in tige âlde klok, dy't mooglik noch út de 13e iuw stamt. De súdlike muorre fan de tsjerke is yn 1786 op 'e nij ommantele mei nije bakstiennen. De opfallende steunbearen tsjin de súdlike muorre binnen yn 1924 oanbrocht. 

It astronomysk oerwurk oan de toer waard nei de Twadde Wrâldkriich oanbrocht en is út tankberens makke troch J. Fred M. Bruin, dy't yn Wier op in pleats by de tsjerke ûnderdûkt sitten hat.   

Sûnt 1983 is de tsjerke yn eigendom fan de Stifting Alde Fryske Tsjerken. 

De tsjerke is yn 2011 hielendal opknapt. By de restauraasje waarden by de preekstoel 159 benammen 17e-iuwske munten fûn. Skerven fan brânskildere glês wize der op dat de tsjerke eartiids brânskildere ramen hie. Oare fynsten wiene fragminten fan in bakstiennen flier en mozayktegels, dy't mooglik út de 13e iuw stamme. Halbe Zijlstra iepen de tsjerke wer op 9 septimber 2012.  

## Ynterieur
Eartiids hat de tsjerke mooglik in stiennen ferwulft hân, dat yn de 15e iuw ferfongen is troch it tsjintwurdige houten tonferwulft. Opfallend is de kleur fan it tsjerkemeubilêr, dy't yn roze kleuren skilderd binne mei hjir en dêr swarte en wite aksinten. Dy kleuren fan it meubilêr stamme út de jierren 1950, doe't in nije farvelaach nedich wie en de skilder allinne noch dy kleuren op foarried hie. Ek by de grutte restauraasje yn 2011 binne dy kleuren hanthavene. De preekstoel mei it doophek en de hearebank datearje fan 1725. De banken foar it tsjerkefolk binnen 19e iuwsk. It hek dat it koer fan de tsjerke skiedt stamt út it ein fan de 18e iuw.   

De sark yn it middenpaad is fan Skelte Lauta, syn dochter Jel en har man Goslick fan Hiddema en syn twadde frou Siouck van Jelgerhuis.

Yn de grûn waard by de sloop fan de toer yn 1881 in letgoatysk doopfont fûn, dat tsjintwurdich yn it Frysk Museum bewarre wurdt.

## Oargel
It oargel is yn 1842 boud troch Pieter Jans Radersma fan Wiuwert.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Herman Makkink

**Herman Makkink** (Winschoten, 21 oktober 1937 – Amsterdam, 20 oktober 2013) wie in Nederlânsk byldhouwer, grafikus en tekener.

## Libben en wurk

Nei in stúdzje gemy fan 1955 oant 1959 in Grins begûn Makkink oan in foettocht troch de wrâld. Hy skreau der in boek oer, "Around the world on foot", en ferkocht ferslaggen oan ferskate kranten yn foaral Súdeast-Aazje. Hy wie learaar Ingelsk yn Japan, gie nei Austraalje en Midden-Amerika. Yn de Feriene Steaten makke er syn earste assemblaazje fan skroat. Nei skofte yn Grikelân ferfear er nei Londen en waard dêr technysk assistint 3-D oan it London College of Printing art school. Yn Londen die er mei oan ferskate groepseksposysjes.

Yn 1971 hie er syn earste solo-eksposysje "Gnomes" yn it Courtauld Institute of Art. Makkink wurke, tegearre mei syn broer Kees Makkink, yn it St. Catherine's Dock-kompleks yn Londen, in earder yndustrieel kompleks dat troch de stichting S.P.A.C.E. omboud wie ta ûnderkommen fan ateliers. Dêr ûntduts Stanley Kubrick yn 1969 syn wurk en brûkte dat yn de film *[[A Clockwork Orange (film)|A Clockwork Orange]]* út 1971.

Yn 1972 festige Makkink him yn Amsterdam, mar hy hold ek geregeldwei tan yn Deià (Majorka). Syn earste solo-útstalling by de Wetering Galery yn Amsterdam wie yn 1982. Yn 1986 wie er gastdosint oan de ArtEZ Akademy foar byldzjende keunsten Arnhim. Fan 1987 oant 2000 wie er as dosint 3-D ferbûn oan de Gerrit Rietveld Akademy yn Amsterdam. Makkink wurke ôfwikseljend yn Bramfield (Suffolk), Molini di Triora-Agaggio en Amsterdam. Yn Amsterdam dielde Makkink jierrenlang oant syn dea in atelier mei syn eardere learling  Adriaan Rees.

Yn Amsterdam wie der striderij om syn byld *Oude grond*, in fan bakstien makke buisfoarm oan it Spinozahof. It moast yn 1994 sloopt wurde, mei't it neffens omwenners harren útsjoch yn de wei stie.

Pas nei 17 dagen waard syn ferstjerren op 20 oktober 2013 publisearre. Fan 1999 oant syn dea wie er boaske oan de Britske skriuwster Julia Blackburn.

## Fotogalery

Vier holle vormen Herman Makkink Detroitdreef Utrecht.JPG|*Fjouwer holle foarmen* (1986)
Rotterdam kunstwerk de obelisk.jpg|*Obelisk* (1987)
Bol-vorm - Herman Makkink (Apeldoorn).jpg|*Bol-foarm* (1987)
Module Herman Makkink Geldermalsen.JPG|*Module* (1988)
Planeet Herman Makkink Breedstraat Utrecht.JPG|*Planeet* (1991)
VlinderMolen.jpg|*Flintermole* (1993) yn Amsterdam Sloten
Westerpark cultuurpark.jpg|*Bolbewenners* (2003)


## Literatuer
* José Boyens, *Ruimte in het beeld*. Utjouwerij Van Spijk, Fenlo 1989, s. 137-157
Bokkensbrêge

De **Bokkensbrêge** of *Sylsterbrêge* (*Offisjeel: Bokkensbrug*) is in piip yn 'e binnenstêd fan Snits, dy't de oerkrusing  foarmet fan de Stêdsgrêft (Suupmerk/Lytssân) en de Singel/Dimpte Poartesilen.

## Stee
Op it stee fan de piip wie eartiids in brêgekant oer de wetters fan de Woartelmerk, it Lytssân, De Poartesilen en de Suupmerk. Yn 1930 binne de Woartelmerk en de Poartesilen dimpt, en is der in fêste brêge oerlein foar de oare rjochting. Yn de twadde helte fan de 20e iuw is de brêge in piip wurden, dy't de Lytssân-side breder wie. Fanwegen in ferkeartrochrinplan kaam der in rydstrook by dat it ferkear fan de noardwâl fan it Lytssân nei de súdwâl koe. Auto's kinne no oarnaris net mear fan it Lytssân fia it krúspunt fierder de Binnenstêd yn. Tusken de twa rydstroken stiet it byld *Bern mei laam* fan Maria van Everdingen.

Fierder de stêd yn leit de Aaiebrêge; fierder nei bûten leit de Bysketoerbrêge.

## Namme
Yn 2017 is de namme fan de brêge troch de gemeente fêstlein as "Bokkensbrug". Dy namme is in ferwizing nei in brêgewipper fan doe't der noch ear't de brêge in piip waard. De namme *Sylsterbrêge* wie de namme fan ien fan de fjouwer brêgen dy't hjir yn in brêgekant leinen doe't de Singel en de Poartesilen beide noch iepen wienen. De namme tsut op de Poartesilen, benoarden de brêge.

## Sjoch ek
* Brêgen yn Snits
Andréastsjerke (Stienwikerwâld)

De **Andréastsjerke** is de protestantske tsjerke fan Stienwikerwâld (Oerisel).

## Skiednis gebou
Oarspronklik wiene de bewenners fan it doarp Stienwikerwâld tsjerklik oriïntearre op Stienwyk. Oan 'e ein fan 'e 14e iuw fregen de slim isolearre doarpsbewenners lykwols om tastimming foar de bou fan in eigen tsjerke. Om 1400 waard útein set mei de bou fan de Andréastsjerke. It ienskippige en let-goatyske tsjerkegebou waard yn twa fazes boud. Earst ûntstie it koer en dêrnei, yn it earste fearn fan 'e 15e iuw, waard it skip oanboud. 

Oant 1592 bleau de tsjerke in katolyk bouwurk. Yn dat jier namen de protestanten de tsjerke oer en waard de katolike ritus ferbean. 

De konsistoarje oan 'e noardlike kant fan de tsjerke is in 19e-iuwske tafoeging.  

## Ynterieur

Mei de restauraasje yn 'e jierren 1950 krige it tsjerkeskip in nij balkeplafon. Ek waard de koerbôge wer yn goatyske foarm werom brocht. It koer hat in krúsribferwulft.     

De fan Slavoanysk ikehout makke preekstoel datearret noch fan foar de Reformaasje. Dy is tige ryk fan fykwurk foarsjoen en heart ta de moaiste kânsels fan Nederlân. 

In âlde Steatebibel waard yn 2001 út de tsjerke wei stellen nei't er earder troch muontsen fan it Kleaster Sion yn Dimter restaurearre wie. De gemeente krige dêrnei in Steatebibel fan de tsjerke yn Pepergea oanbean. De yn 1710 yn Doardt printe bibel waard op 30 juny 2002 op 'e kânsel lein. 

Yn it geveltuorke hingje twa klokken. De lytse klok waard getten yn 1715. De âlde grutte klok gyng yn de Twadde Wrâldkriich ferlern en waard yn 1976 ferfongen troch de klok fan de ôfbrutsen herfoarme tsjerke fan Jutryp. Dy klok is yn 1949 getten troch Van Bergen út Midwolda.  

De tsjerke krige der yn 'e 19e iuw noch al wat tsjerkefolk by om't ek de bewenners fan de troch kening Willem III stifte koloanje yn de Andreastsjerke tsjerken. De tsjerkeried frege yn 1846 in finansjele bydrage fan 'e kening om it tal sitplakken foar de koloanjebewenners út te wreidzjen. Der koe doe in kreake boud wurde mei in oargel.

## Oargel
It oargel op 'e kreake koe nei in jefte fan kening Willem III boud wurde. It waard nei alle gedachten makke troch J.C. Schreuer út Swol. Yn 1949 waard it troch Bakker & Timmenga út Ljouwert restaurearre. Itselde oargelbedriuw restaurearre it ynstrumint nochris yn de jierren 1979-1980. It ynstrumint mei oanhongen pedaal telt 10 registers op ien manuaal. De tsjintwurdige kleur fan de kast stamt út 1996.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Agnus Dei

**Agnus Dei** (Latyn foar "Laam Gods") is sûnt it ûntstean fan it kristendom in symboal foar Jezus Kristus. As peaskelaam ôfbylde mei in oerwinningsflagge is it in symboal foar de opstanning fan Kristus. 

It Laam Gods komt in soad foar yn de kristlike keunst en heraldyk. Boppedat foarmje de wurden "Laam Gods" it begjin fan in gebed yn de eugaristyske liturgy, dat ien fan de fêstleine dielen is fan it *[[ordinarium]]*. Ek wurde litanyen ôfsletten mei it Agnus Dei.

## Keppeling om utens
Willem van der Woude

**Willem van der Woude** (Easternijtsjerk, 15 jannewaris 1876 - Oegstgeest, 23 septimber 1974) wie in Nederlânsk wiskundige en heechlearaar fan Frysk komôf.

## Libben en wurk
Van der Woude waard berne as soan fan de learaar Albert Roelofs van der Woude (Rinsumageast, 19 novimber 1834 - Dokkum, 16 juny 1916) en Reinske Willems Kuipers (1835-1924).

Van der Woude studearre oan de Universiteit fan Grins en wie dêrnei earst sa'n fyftjin jier (fan 1901 oant 1916) learaar yn Dimter. Yn 1908 promovearre er by Pieter Hendrik Schoute yn Grins (*Über einander schneidende Normalen auf einem Ellipsoid und einem Hyperellipsoid*). Fan 1916 oant syn emeritaat yn 1947 wie er heechlearaar yn de wiskunde en meganika oan de Universiteit fan Leien, dêr't yn de jierren tweintich ûnder oaren Dirk Jan Struik, Gerrit Bol, Egbert van Kampen en Oene Bottema by him promovearren en Tatjana Pavlovna Ehrenfest en Antonie Frans Monna by syn doktoraalstudeinten behearden. 

Yn 1923, 1924, 1939 en 1940 wie die foarsitter fan it Keninklik Wiskundich Genoatskip.

It stúdzjejier 1934-1935 hie er de funksje fan rektor magnifikus oan de Universiteit fan Leien en yn de jierren 1941-43 wie er waarnimmend rektor magnifikus. Yn 1946 wie er de promotor fan Nicolaas Kuiper.

## Publikaasjes <small>(in kar)</small>
* *Over elkaar snijdende normalen aan een ellipsoïde en een hyperellipsoïde.* Dimter 1908
* *Over 't snijpuntenstelsel van twee algebraïsche krommen.* Grins 1916
* *Meetkunde en ruimteleer.* Leieen 1935
* *Programma der feestelijkheden t. g. v. het 370-jarig bestaan der Leidsche Universiteit en haar plechtige heropening, te houden van 15 Sept. tot en met 18 Sept. in het jaar der herleefde vrijheid 1945.* Leien 1945

## Keppeling om utens
* Koarte biografy: Gerrit van Dijk: ''Leidse hoogleraren wiskunde 1575-1975'' (s. 54-56)
Aaiebrêge

De **Aaiebrêge** (Offisjeel: *Eierbrug*) is in oerklûzing yn 'e binnenstêd fan Snits, oer in trijesprong yn de Stêdsgrêft.

## Stee
De Aaiebrêge wurdt wol beskôge as it midpunt fan Snits, wat foar de Binnestêd aardich presys is. Ut it suden komt it wetter fan it Grutsân, út it easten it wetter fan it Lytssân en de Sûpemerk, en út it westen it wetter fan de Liuweburch, *de Wip*. Eartiids gong it wetter fan it Grutsân fierder nei it noarden. Yn de 19e iuw is dat lêste wetter lykwols oerkluze. De tagong is noch sichtber yn 'e Wip, mar is net mear iepen.

Fierder nei it easten leit de Bokkensbrêge. Fierder nei it suden lizze de brêgen oer it wetter fan it Grutsân.

## Namme
Yn 2017 is de namme fan de brêge troch de gemeente fêstlein as "Eierbrug". Dy oerklûzing hat yn 1955 trije âldere brêgen ferfongen, dêr't de âlde Aaiebrêge der ien fan wie. Op en om dy brêge wie de hannel yn ljipaaien en hinne-aaien.

## Sjoch ek
* Brêgen yn Snits
Ragged Glory (album fan Neil Young)

**Ragged Glory** is in album út 1990 fan de Kanadeeske sjonger, gitarist en lietsjeskriuwer Neil Young. Op dit album spilet hy wer mei syn âlde begeliedingsband Crazy Horse. De lietsjes binne meastentiids melodieus en de begelieding is faak 'koart-foar-de-kop" rockend en hoarnhurd mei jankende gitaren. Sommige ferskes binne nostalysk. “*The days that used to be*” docht tinken oan “My back pages” fan Bob Dylan. Yn “*Mansion on the hill*” sjocht Neil Young werom nei de sixties, hy sjongt dan *“Psychedelic* *music fills the air. Peace and love still are there*”. It nûmer “*Father John*” waard yn 1964 al spile troch The Premiers. "*Mother Earth*" is in traditioniel liet, wêrby’t de sang begelieden wurdt troch in ferfoarme gitaar. 

## Tracklist
It album bestiet út de folgjende lieten. 
* Country Home
* White Line
* F*!#in’Up
* Over and Over
* Love to Burn
* Farmer John
* Mansion on the Hill
* Days that Used to Be
* Love and Only Love
* Mother Earth

“Farmer John” is skreaun troch Don “Sugarcare” Harris en Dewey Terry.
“Mother Earth” is in âld tradisjoniel liet.

## Muzikanten
* Neil Young  (sang,gitaar) 
* Frank Sampredo (gitaar en sang)
* Billy Talbot  (bas,sang)
* Ralph Molina (drums,sang)

## Keppeling om utens
*  Diskografy