Tarzan

**Tarzan** (Ingelske útspr.: [ˈtʰɑɹzɛːn], likernôch "t-har-zên") is in fiktyf personaazje dat betocht waard troch de Amerikaanske skriuwer Edgar Rice Burroughs. It is in foam fan it archetypyske wylde bern, dat troch gorilla's yn it oerwâld fan Afrika grutbrocht wurdt. Letter komt er mei de Westerske beskaving yn oanrekking, mar wiist dy ôf en keart werom nei de wyldernis as in heldhaftige aventoersman. Tarzan ferskynde foar it earst yn 'e roman *[[Tarzan of the Apes (roman)|Tarzan of the Apes]]*, dy't yn 1912 foar it earst yn fúljetonfoarm publisearre waard yn it pulpblêd *[[The All-Story]]*. Hy waard hiel gau tige populêr en groeide út ta in kultureel ikoan fan deselde statuer as Robin Hood of James Bond. Yn in protte wurken wurdt Tarzan beselskippe troch syn grutte leafde Jane Porter. Burroughs wijde in romansearje fan 26 dielen oan him. Ek waarden der mear as 40 films oer him makke en ferskynden der withoefolle oare media oer him, lykas tekenfilms, fideospultsjes, strips en in musical. Dêrby waard er noris foarsteld as in wolsprekkende en ferfynde hear (lykas yn 'e oarspronklike boeken), dan wer as in nommele wylde mei beheinde feardichheden op it mêd fan taal (lykas yn 'e films mei Johnny Weissmüller yn 'e titelrol). 

## Namme
Tarzan is de namme dy't de Mangani-apen, in soarte fan fiktive, yntelliginte gorilla's, oan it personaazje joegen. Syn geastlike heit Edgar Rice Burroughs naam ferskate oare optochte nammen foar syn personaazje yn omtinken, lykas "Zantar" en "Tublat Zan", ear't er besleat om him "Tarzan" te neamen. Hoewol't de auteursrjochten op 'e measte ''Tarzan''-romans ferrûn binne, wat betsjut dat dy har yn it publyk domein befine, is de namme 'Tarzan' in registrearre trademark fan Edgar Rice Burroughs, Inc., it troch Burroughs sels oprjochte bedriuw dat no de belangen fan syn erven behertiget. 

Fan berte soe Tarzan, neffens Burroughs syn roman *[[Tarzan, Lord of the Jungle (roman)|Tarzan, Lord of the Jungle]]* út 1928, John Clayton&nbsp;II, boarchgreve Greystoke hjitten hawwe. Lettere, minder kanonike boarnen (yn 't bysûnder de films **', út [[1984]], en ''[[The Legend of Tarzan (film)|The Legend of Tarzan]]'', út [[2016]]) wolle ynstee hawwe dat er John Clayton&nbsp;III, [[greve]] fan Greystoke wie, wylst John Clayton&nbsp;II dan de namme is dy't oan syn [[heit]] jûn wurdt. Yn Burroughs syn ''[[Tarzan of the Apes (roman)|Tarzan of the Apes]]'' bringt de [[auktorieel perspektyf|ferteller]] trouwens op 't aljemint dat sawol 'John Clayton' as 'Greystoke' optochte, fiktive nammen binne, bedoeld om 'e wiere [[identiteit]] fan Tarzan, yn 'e fiktive wrâld dy't er bewennet, te beskermjen.

==Libbensbeskriuwing==
Tarzan is de [[soan]] fan [[Feriene Keninkryk|Britske]] [[aadlik]]e [[âldelju]]. Syn [[heit]] wie John Clayton, boarchgreve Greystoke (yn lettere, minder kanonike wurken: John Clayton&nbsp;II, greve fan Greystoke), en syn [[mem]] hiet Alice. Dyselden waarden oan lân set op 'e [[kust]] fan [[Afrika]] en dêr efterlitten troch de [[rebûlje (skip)|opstannige]] [[bemanning]] fan harren skip (yn lettere wurken wurdt ornaris 'gewoan' sprutsen fan in [[skipbrek]]). Tarzan waard dêr [[berne]] en koarte tiid letter kaam syn mem te [[ferstjerren]] oan in [[sykte]]. Syn heit waard deade troch Kerchak, de lieder fan 'e Mangani-[[apen]], in [[stamme]] fan fiktive en [[yntelligint]]e [[minskapen]]. Neffens [[Edgar Rice Burroughs|Burroughs]] gie it om in soarte aap dat ûnbekend wie foar de [[wittenskip]]. De Mangani-apen wurde beskreaun mei it uterlik fan [[gorilla's]], mar it [[agresje|agressive]] [[hâlden en dragen]] fan [[sjimpansee]]s. De lytse Tarzan, in [[poppe]] noch, waard nei de dea fan syn âlden [[adopsje|adoptearre]] troch it Mangani-wyfke Kala.

As achttjinjierrich [[wyld bern]] moetet Tarzan foar it earst in [[jeropide ras|blanke]] [[frou]]. It is de jonge [[Jane Porter (personaazje)|Jane Porter]], in [[Feriene Steaten|Amerikaanse]] út [[Baltimore]], dy't mei har [[heit]] en oare leden fan har [[ekspedysje]] strâne rekke is yn itselde diel fan Afrika as de âlden fan Tarzan tweintich jier earder. (Yn lettere boarnen is Jane ornaris de [[dochter]] fan in Amerikaanske [[sindeling]].) As Jane weromgiet nei har heitelân, ferlit Tarzan it [[oerwâld]] om har te sykjen, mei't er yn har syn [[wiere leafde]] fûn hat. Yn 'e roman ''[[The Return of Tarzan]]'' [[trouwen|trouwe]] se. Yn lettere boeken libje Tarzan en Jane in skoft op it [[lângoed]] Greystoke yn [[Ingelân]]. Se krije in [[soan]], Jack, dy't de apenamme Korak (de Deader) oannimt. Tarzan hat inkeld [[minachting]] foar de [[skynhilligens]] dêr't neffens him de [[Westerske kultuer|Westerske]] [[beskaving]] mei ôfmakke is. Dêrom keare hy, Jane en Jack úteinlik werom nei Afrika, dêr't se har nei wenjen sette op in lângoed dat de útfalsbasis wurdt foar al Tarzan syn lettere aventoeren.


==Uterlik==
[[Edgar Rice Burroughs]] beskreau Tarzan as in [[elegânsje|elegante]] foarm fan 'e [[wyldeman]]. Hy is lang fan stal, atletysk fan postuer, [[skientme|knap]], mei in troch de [[sinne]] [[tanning|brûnze]] [[hûd]], [[grize eagen|grize]] [[eagen]] en lang [[swart hier|swart]] [[hier (begroeiïng)|hier]]. Hy draacht gjin [[klean]] útsein in fersliten [[muldoek]] om syn [[skamstreek]] te bedekken. Likemin draacht er [[skuon]], mar giet altyd bleatsfoets. 

Troch syn [[opfieding]] mank de [[apen]] fan it [[oerwâld]] hat Tarzan [[minsklik lichem|lichaamlike]] fermogens dêr't oare lju net oer beskikke. Sa is er in earsten [[draven|draver]], [[klimmen|klimmer]], [[springen|springer]] en [[swimmen|swimmer]]. Ek kin er sûnder swierrichheden [[tûke (beam)|tûken]] en [[liaan|lianen]] brûke om op wisse wize en mei grutte [[faasje]] fan [[beam]] nei beam te slingerjen. Fierders brûkt Tarzan syn [[fuotten]] foar putsjes dêr't oare minsken de [[hannen]] foar nedich binne. Syn [[krêft]], [[linigens]], [[úthâldingsfermogen]] en [[refleks]]en kinne net folle minsken belykje. Ta einbeslút is er ek in kundich [[spoarsykjen|spoarsiker]], dy't net inkeld syn [[gesichtsfermogen]], mar ek syn [[gehoar]] en skerpe [[rooksin]] ynset om [[proai]]en te folgjen of oan [[rôfdier]]en te ûntkommen. 

==Karakterisearring==
Fan [[karakter (persoanlikheid)|karakter]] is Tarzan [[moed]]ich, [[yntelligint]] en [[trou]]. [[Edgar Rice Burroughs]] stelt him foar as suver frij fan [[karakterflater]]s. Hy [[hâlden en dragen|hâldt en draacht]] him yn hast alle sitewaasjes op [[etyk|etyske]] wize, útsein as er ûnder ynfloed fan [[fertriet]] op [[wraak]] út is. Dat bart as yn ''[[Tarzan of the Apes (roman)|Tarzan of the Apes]]'' syn apemem Kala deade wurdt troch in [[jacht (aktiviteit)|jager]], of as er yn ''[[Tarzan the Untamed]]'' yn 'e ferûnderstelling ferkeart dat [[Jane Porter (personaazje)|Jane]] [[fermoarde]] is. 

As er in sitewaasje tsjinkomt dêr't in swakkere [[persoan]] of groep bleat stiet oan útrûpeling troch in sterkere fijân, kiest Tarzan altyd partij foar de swakken. Yn 'e omgong mei manlju is er [[fatsoen]]lik en ôfhâldich, en lit er net oer him rinne. Yn it selskip fan manlike [[freonskip|freonen]] hâldt en draacht er him freonlik en ûntspand, mar bliuwt er dochs altyd op in distânsje. Wat [[froulju]] oangiet, is Tarzan [[smoarfereale]] op Jane en folslein oan har tawijd. Yn withoefolle sitewaasjes meitsje [[skientme|tsjeppe]] [[froulju]] dúdlik dat se [[fersieren (seksualiteit)|it wol mei him oanlizze]] wolle, mar eltse kear slacht Tarzan op [[hoaskens|hoaske]], mar besliste wize harren oanbod ôf.

Yn 'e boeken fan Burroughs wurdt Tarzan ôfskildere as net inkeld tige yntelligint, mar ek as hiel [[wolsprekkendheid|wolsprekkend]], op it [[erudysje|erudite]] ôf. Hy kin mei withoefolle [[bistesoarte]]n fan it oerwâld [[kommunisearje]], mar leart ek hiel maklik nije minsklike [[talen]] oan. Yn it [[Ingelsk]] koed er [[lêzen|lêze]] en [[skriuwen|skriuwe]] foar't er dy taal spriek. Dat komt om't er him troch de reisbibleteek fan syn heit, dy't er as opgroeiende [[jonge]] yn 'e hutte oantrof dy't syn âlden yn it oerwâld boud hiene, de betsjutting fan it skreaune Ingelsk oanleard hat. Hy heart de taal pas foar it earst sprutsen wurden as er de [[Frankryk|Frânske]] aventoersman Paul d'Arnot moetet, mei wa't er yn 't earstoan inkeld fia skreaun Ingelsk kommunisearje kin. Dyselde bringt him de begjinsels fan 'e minsklike [[spraak]] by.

Yn lettere wurken, benammen de [[film]]s út 'e [[1930-er jierren]] mei [[Johnny Weissmüller]] yn 'e [[titelrol]], wurdt Tarzan, dêrfoaroer, ôfskildere as it [[archetype]] fan 'e [[nommele wylde]], dy't mar oer beheinde taal- en spraakfeardichheden beskikt. It [[sitaat]] "''Me Tarzan, you Jane''" ("My Tarzan, do Jane") is wat dat oangiet wrâldferneamd wurden, hoewol't it eins [[apokryf]] is en yn gjin inkele film foarkomt.


==Ferskinings==
Tarzan ferskynde foar it earst yn 'e roman ''[[Tarzan of the Apes (roman)|Tarzan of the Apes]]'', dy't yn [[1912]] en [[1913]] as [[fúljeton]] publisearre waard yn it Amerikaanske [[pulpblêd]] ''[[The All-Story]]'' en yn [[1914]] yn [[boek]]foarm útkaam.

===Romansearje===
====Troch Egar Rice Burroughs====
* 1912 – ''[[Tarzan of the Apes (roman)|Tarzan of the Apes]]''
* 1913 – ''[[The Return of Tarzan]]''
* 1914 – ''[[The Beasts of Tarzan]]''
* 1914 – ''[[The Son of Tarzan]]''
* 1916 – ''[[Tarzan and the Jewels of Opar]]''
* 1917 – ''[[Jungle Tales of Tarzan]]'' <small>(ferhalebondel)</small>
** ''[[Tarzan's First Love]]''
** ''[[The Capture of Tarzan]]''
** ''[[The Fight for the Balu]]''
** ''[[The God of Tarzan]]''
** ''[[Tarzan and the Black Boy]]''
** ''[[The Witch-Doctor Seeks Vengeance]]''
** ''[[The End of Bukawai]]''
** ''[[The Lion (koart ferhaal fan Edgar Rice Burroughs)|The Lion]]''
** ''[[The Nightmare (koart ferhaal fan Edgar Rice Burroughs)|The Nightmare]]''
** ''[[The Battle for Teeka]]''
** ''[[A Jungle Joke]]''
** ''[[Tarzan Rescues the Moon]]''
* 1920 – ''[[Tarzan the Untamed (ferhalebondel)|Tarzan the Untamed]]'' <small>(twa [[novelle]]n)</small>
** 1919 – ''[[Tarzan the Untamed (novelle)|Tarzan'' the Untamed]]''
** 1920 – ''[[Tarzan and the Valley of Luna]]''
* 1921 – ''[[Tarzan the Terrible]]''
* 1923 – ''[[Tarzan and the Golden Lion (roman)|Tarzan and the Golden Lion]]''
* 1924 – ''[[Tarzan and the Ant Men]]''
* 1928 – ''[[Tarzan, Lord of the Jungle (roman)|Tarzan, Lord of the Jungle]]'' 
* 1928 – ''[[Tarzan and the Lost Empire]]''
* 1929 – ''[[Tarzan at the Earth's Core]]''
* 1931 – ''[[Tarzan the Invincible]]''
* 1931 – ''[[Tarzan Triumphant]]''
* 1932 – ''[[Tarzan and the City of Gold]]''
* 1934 – ''[[Tarzan and the Lion Man]]''
* 1935 – ''[[Tarzan and the Leopard Men]]''
* 1936 – ''[[Tarzan's Quest]]''
* 1937 – ''[[Tarzan the Magnificent (ferhalebondel)|Tarzan the Magnificent]]'' <small>(ferhalebondel)</small>
** 1936 – ''[[Tarzan and the Magic Men]]''
** 1938 – ''[[Tarzan and the Elephant Men]]''
* 1938 – ''[[Tarzan and the Forbidden City]]''
* 1947 – ''[[Tarzan and the Foreign Legion]]''
* 1963 – ''[[Tarzan and the Tarzan Twins (ferhalebondel)|Tarzan and the Tarzan Twins]]'' <small>(twa novellen foar bern)</small>
** 1927 – ''[[Tarzan and the Tarzan Twins (novelle)|Tarzan and the Tarzan Twins]]''
** 1936 – ''[[Tarzan and the Tarzan Twins, with Bal-da-ja the Golden Lion]]''
* 1964 – ''[[Tarzan and the Madman]]'' 
* 1965 – ''[[Tarzan and the Castaways (ferhalebondel)|Tarzan and the Castaways]]'' <small>(ferhalebondel)</small>
** 1940 – ''[[Tarzan and the Champion]]''
** 1940 – ''[[Tarzan and the Jungle Murders]]''
** 1941 – ''[[Tarzan and the Castaways (koart ferhaal)|Tarzan and the Castaways]]''
* 1995 – **' (ûnfoltôge; ôfmakke troch Joe R. Lansdale)

#### Oare autorisearre romans
* 1966 – *[[Tarzan and the Valley of Gold (roman)|Tarzan and the Valley of Gold]]* (troch Fritz Leiber)
* 1974 – *[[Hadon of Ancient Opar]]* (troch Philip José Farmer)
* 1976 – *[[Flight to Opar]]* (troch Philip José Farmer)
* 1995 – **' <small>(ûnfoltôge troch Egar Rice Burroughs; ôfmakke troch [[Joe R. Lansdale]])</small>
* 1996 – **' (troch R.A. Salvatore)
* 1999 – *[[The Dark Heart of Time]]* (troch Philip José Farmer)
* 2006 – *[[The Adventures of Tarzan]]* (troch Maude Robinson Toombs)
* 2011 – **' <small>(troch [[Andy Briggs]])</small>

===Filmsearje===
De [[Tarzan (filmsearje)|''Tarzan''-filmsearje]], is in rige live action-films oer Tarzan dy't inkeld ûnderling ferbûn binne trochdat se deselde haadpersoan hawwe. Dêryn is dizze rige ferlykber mei bgl. de [[James Bond (filmsearje)|''James Bond''-filmsearje]]. 

====Live action-films====
*[[stomme film]]s
**1918 – ''[[Tarzan of the Apes (film út 1918)|Tarzan of the Apes]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Elmo Lincoln]], en yn it earste stikje fan 'e film troch [[Gordon Griffith]] as de jonge Tarzan, sadat dy eins beskôge wurde kin as de earste Tarzan-fertolker)</small>
**1918 – ''[[The Romance of Tarzan]]'' <small>(Tarzan spile troch Elmo Lincoln)</small>
**1920 – ''[[The Revenge of Tarzan]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Gene Pollar]])</small>
**1920 – ''[[The Son of Tarzan (film)|The Son of Tarzan]]'' <small>(Tarzan spile troch [[P. Dempsey Tabler]])</small>
**1921 – ''[[The Adventures of Tarzan]]'' <small>(Tarzan spile troch Elmo Lincoln)</small>
**1927 – ''[[Tarzan and the Golden Lion (film)|Tarzan and the Golden Lion]]'' <small>(Tarzan spile troch [[James Pierce (akteur)|James Pierce]])</small>
**1928 – ''[[Tarzan the Mighty]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Frank Merrill (akteur)|Frank Merrill]])</small>
**1929 – ''[[Tarzan the Tiger]]'' <small>(Tarzan spile troch Frank Merrill)</small>
*films mei [[Johnny Weissmüller]] yn 'e rol fan Tarzan
**1932 – ''[[Tarzan the Ape Man (film út 1932)|Tarzan the Ape Man]]'' 
**1934 – ''[[Tarzan and His Mate]]''
**1936 – ''[[Tarzan Escapes]]''
**1939 – ''[[Tarzan Finds a Son!]]''
**1941 – ''[[Tarzan's Secret Treasure]]''
**1942 – ''[[Tarzan's New York Adventure]]''
**1943 – ''[[Tarzan Triumphs]]''
**1943 – ''[[Tarzan's Desert Mystery]]''
**1945 – ''[[Tarzan and the Amazons]]''
**1946 – ''[[Tarzan and the Leopard Woman]]''
**1947 – ''[[Tarzan and the Huntress]]''
**1948 – ''[[Tarzan and the Mermaids]]''
*films mei [[Lex Barker]] yn 'e rol fan Tarzan
**1949 – ''[[Tarzan's Magic Fountain]]''
**1950 – ''[[Tarzan and the Slave Girl]]''
**1951 – ''[[Tarzan's Peril]]''
**1952 – ''[[Tarzan's Savage Fury]]''
**1953 – ''[[Tarzan and the She-Devil]]''
*films mei [[Gordon Scott]] yn 'e rol fan Tarzan
**1955 – ''[[Tarzan's Hidden Jungle]]''
**1957 – ''[[Tarzan and the Lost Safari]]''
**1958 – ''[[Tarzan and the Trappers]]''
**1958 – ''[[Tarzan's Fight for Life]]''
**1959 – ''[[Tarzan's Greatest Adventure]]''
**1960 – ''[[Tarzan the Magnificent (film)|Tarzan the Magnificent]]''
*films mei [[Jock Mahoney]] yn 'e rol fan Tarzan
**1962 – ''[[Tarzan Goes to India]]''
**1963 – ''[[Tarzan's Three Challenges]]''
*films mei [[Mike Henry (Amerikaanske fuotbalspiler)|Mike Henry]] yn 'e rol fan Tarzan
**1966 – ''[[Tarzan and the Valley of Gold (film)|Tarzan and the Valley of Gold]]''
**1967 – ''[[Tarzan and the Great River]]''
**1968 – ''[[Tarzan and the Jungle Boy]]''
*oare autorisearre live action-films
**1933 – ''[[Tarzan the Fearless]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Buster Crabbe]])</small>
**1935 – ''[[The New Adventures of Tarzan]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Herman Brix]])</small>
**1938 – ''[[Tarzan and the Green Goddess]]'' <small>(Tarzan spile troch Herman Brix)</small>
**1938 – ''[[Tarzan's Revenge]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Glenn Morris]])</small>
**1959 – ''[[Tarzan, the Ape Man (film út 1959)|Tarzan, the Ape Man]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Denny Miller]])</small>
**1970 – ''[[Tarzan's Deadly Silence]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Ron Ely]])</small>
**1981 – ''[[Tarzan the Ape Man (film út 1981)|Tarzan the Ape Man]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Miles O'Keeffe]])</small>
**1984 – **' (yn 'e regel ferkoarte ta *Greystoke: The Legend of Tarzan* of *Greystoke*; Tarzan spile troch Christopher Lambert)
**1998 – *[[Tarzan and the Lost City (film)|Tarzan and the Lost City]]* (Tarzan spile troch Casper Van Dien)
**2016 – *[[The Legend of Tarzan (film)|The Legend of Tarzan]]* (Tarzan spile troch Alexander Skarsgård)
*ûnautorisearre live action-films
**1969 – *[[Tarzán en la Gruta del Oro]]* (in Spaanske produksje; ynternasjonale titel: *Tarzan in the Golden Grotto*; Tarzan spile troch Steve Hawkes)
**1972 – *[[Tarzán y el Arco Iris]]* (in Spaansk-Italjaanske produskje; ynternasjonale titel: *Tarzan and the Brown Prince*; Tarzan spile troch Steve Hawkes)
**1985 – *[[Adventures of Tarzan]]* (in Yndiaaske, Hindytalige produksje; Tarzan spile troch Hemant Birje)
**1990 – *[[Lady Tarzan]]* (in Yndiaaske, Hindytalige produksje; de froulike Tarzan spile troch Silk Smitha)
**1994 – *[[Tarzan-X: Shame of Jane]]* (in Italjaanske pornografyske film; Tarzan spile troch Rocco Siffredi)
**2002 – *[[Tarzan Ki Beti]]* (in Yndiaaske, Hindytalige produksje; Tarzan spile troch Hemant Birje)

#### Tekenfilms
*1999 – *[[Tarzan of the Apes (film út 1999)|Tarzan of the Apes]]* (ûnbekend wa't de rol fan Tarzan ynspriek)
*''Tarzan''-franchise fan Disney
**1999 – *[[Tarzan (film út 1999)|Tarzan]]* (Tarzan ynsprutsen troch Tony Goldwyn)
**2002 – *[[Tarzan & Jane (film)|Tarzan & Jane]]* (Tarzan ynsprutsen troch Michael T. Weiss)
**2005 – *[[Tarzan II]]* (Tarzan ynsprutsen troch Harrison Chad)
*2013 – *[[Tarzan (film út 2013)|Tarzan]]* (Tarzan ynsprutsen troch Kellan Lutz)

### Tillefyzje
#### Tillefyzjefilms
*1989 – *[[Tarzan in Manhattan]]* (Tarzan spile troch Joe Lara)
#### Live action-searjes
*1966-1968 – *[[Tarzan (telefyzjesearje út 1966)|Tarzan]]* (Tarzan spile troch Ron Ely)
*1989-1989 – *[[Io Jane, Tu Tarzan]]* (Tarzan spile troch Sebastiano Somma)
*1991-1994 – *[[Tarzán]]* (Tarzan spile troch Wolf Larson)
*1996-1997 – **' <small>(Tarzan spile troch [[Joe Lara]])</small>
*2003-2003 – ''[[Tarzan (telefyzjesearje út 2003)|Tarzan]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Travis Fimmel]])</small>
====Tekenfilmsearjes====
*1976-1980 – ''[[Tarzan, Lord of the Jungle (telefyzjesearje)|Tarzan, Lord of the Jungle]]'' <small>(Tarzan ynsprutsen troch [[Robert Ridgely]])</small>
*2001-2002 – ''[[The Legend of Tarzan (telefyzjesearje)|The Legend of Tarzan]]'' <small>(Tarzan ynsprutsen troch [[Michael T. Weiss]])</small>
*2017-2018 – ''[[Tarzan and Jane (telefyzjesearje)|Tarzan and Jane]]'' <small>(Tarzan ynsprutsen troch [[Giles Panton]])</small>

===Toaniel===
*1921 – [[Tarzan (toanielstik)|''Tarzan'' (toanielstik)]] <small>(op [[Broadway]]; Tarzan spile troch [[Ronald Adair]])</small>
*2006 – [[Tarzan (musical)|''Tarzan'' (musical)]] <small>(Tarzan spile troch [[Josh Strickland]])</small>

===Harkspullen===
*1932-1935 – ''[[Tarzan of the Apes (harkspul)|Tarzan of the Apes]]'' <small>(Tarzan spile troch [[James Pierce (akteur)|James Pierce]] oant 1934; dêrnei troch [[Carlton KaDell]])</small>
*1935-1935 – ''[[Tarzan and the Diamond of Ashair]]'' <small>(Tarzan spile troch Carlton KaDell)</small>
*1936-1936 – ''[[Tarzan and the Fires of Tohr]]'' <small>(Tarzan spile troch Carlton KaDell)</small>
*1951-1953 – ''[[Tarzan (harkspul)|Tarzan]]'' <small>(Tarzan spile troch [[Lamont Johnson]])</small>

===Fideospultsjes===
*1994 – **'
*1999 – *[[Tarzan (fideospultsje)|Tarzan]]* 

### Strips
Der binne ek gâns strips oer Tarzan makke. Sjoch foar in folsleine en byholden list op dizze side fan 'e Ingelske Wikipedy.