open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
OKK Bitgum

**OKK Bitgum** is in keatsferiening út Bitgum dy't oprjochte is yn 1895. Yn 1996 gie keatsferiening 'Reitsje Him' hjiryn op. De jierlikse Van Aismadagen jilde nei de PC as wichtichste keatspartij fan Fryslân. Ien kear yn de fiif jier wurdt om fôlen keatst. Om't der juridysk sjoen net mear om libben guod keatst wurde mei is dat yn 2005 in bytsje oanpast: keatsers dy't yn de prizen falle krije no it rjocht om mei it prizejild in fôle te keapjen.

## Bekende keatsers
De bekendste OKK-keatser is Minze de Vries. Hy die santjin kear mei oan de PC, wûn dy yn 1896, 1897, 1900 en 1903. De earste trije kear waard er ta kening útroppen. Yn 1901, 1902 en 1911 krige er de preemje mei nei hûs en yn 1899 en 1907 de lytse preemje.

Oare Bitgumer PC-winners binne: Klaas Vonk (1896 en 1897), Sjoerd Heslinga (1896), Anne Groeneveld (1900), Germ Wassenaar (1900), Sake Zijlstra (1927), Reinder Terpstra (kening) (1930), André Kuipers (2001).

*OKK-Bitgum-winners op de bûnspartijen:*

*1901 Minze de Vries, Germen Wassenaar en Anne Groeneveld

*1925 Johannes Bosma, Aart Kramer en Sake Zijlstra

*1946 Bouke van Loon, Gerrit Rijpstra en Sjoerd Rijpstra

*OKK-Bitgum-winners op de Jong-Nederlân-partijen':'

*[[1959]] Willem de Groot, Willem Rijpstra en Meint Zondervan


*OKK-Bitgum-winners op de Freule:''

*1929 Douwe Halbertsma, Gerrit Stienstra en Marten Halma

*1935 Pier Buringa, Sjoerd J. Rijpstra en Sjoerd A. Rijpstra

*1967 Douwe Beimers, Henk Laanstra en Meile Zijlstra

*1972 Jan van der Vlugt, Klaas Larooi en Oepie Larooi

Yn 2006 wurdt it OKK-skoaljongespartoer kampioen: Jorren Westra, Germ Minnema en Tjisse Steenstra
## Nije Gripe
De, troch de kastlein H. Folkerts Damsma en inkele Bitgumer Gardeniers, útloofde “âlde gripe” waard yn 1794 troch Froubuorsters wûn en, nei fjochtpartijen, meinomd.
Yn 1913 skonk Gerben Reimers Brouwer, by syn 60-jierrige troudei mei Brechtsje Damsma, de “Nije Gripe” oan de keatsferiening.
De Winners wienen oant no ta:.

## Keppeling om utens
* Webstee OKK
Fear yn 'e Broek

**Fear yn 'e Broek** is in priis dy't ynsteld is troch de Ried fan de Fryske Beweging. It wurdt útrikt oan minsken of ferieningen oan persoanen en ynstellingen dy’t har tige fertsjinstlik makke hawwe op it mêd dêr’t de Ried fan de Fryske Beweging him foar ynset.

## Winners fan De Fear
* 2024 - Sake Roodbergen - ynventarisearjen fan Fryske nammen yn de natoer en fersprieding dêrfean yn boekfoarm
* 2023 - Hindrik van der Meer - it kombinearjen fan muzyk en taal
* 2022 - Sintrum Frysktalige Berne-Opfang (SFBO)
* 2021 - Fedde Dijkstra - rjochtbanktolk, strider foar Frysk yn de rjochtseal
* 2021 - gemeente Achtkarspelen: ynspirearjend taalbelied, lykas en omtinken Frysk foar nije Friezen 
* 2020 - trije skoallen yn it Hearrenfean foar harren Frysk ûnderwiis
* 2018 - Arriva, foar de wize hoe't de ferfierder omgiet mei it Frysk
* 2017 - Bakkerij Nico en Aeltsje de Groot yn Stiens
* 2015 - stifting Gysbert Japicx (Holckema Stifting) fan it Gysbert Japicxhûs
* 2014 - 'Skilje', telefoantsjinst fan VrieService BV út Drachten. De tsjinst stipet it Frysk yn de deistige kommunikaasje sà, dat de drompel foar minsken om Frysk te praten weifalt. De Ried fan de Fryske Beweging stelde yn syn dat mei ‘Praat mar Frysk’-advertinsjes, in Frysktalige namme en meartalich personiel dat foar in grut part Frysktalich is, oan klanten dúdlik makke dat se harren eigen taal brûke kinne. 
* 2013 - Ortodontsypraktyk yn Ljouwert
* 2009 - Berne-iepenloftspul Easterwierrum, dat mei syn opfierings al jierren in wichtige bydrage oan de Fryske kultuer leveret.
* 2008 - Danijel Dizdarevic dy't him as Bosnyske asylsiker yn in koart skoftke tiid it Frysk en Liwwarders eigen makke hat.
* 2008 - Rick Steur, set him as net-Frysktalige hielendal yn foar in better plak fan it Frysk yn it ûnderwiis, benammen op de skoallen dy't ûnder syn bestjoer steane. (twadde Fear fan 2008).
* 2007 - Frivius Enerzjy, foar it brûken fan Frysk
* 2006 - Stifting Aaipop, promoasje Fryske bands en lieten
* 2005 - Gertjan Verbeek, fuortsetten tradysje
* 2004 - Bertus Postma, foar in kaart fan Fryslân mei Fryske wettternammen útkomme koe. 
* 2003 - Bernlef, it studinteselskip út Grins, makke de Fryske film 'De Kameleon sjocht yn it waar'  
* 2002 - Broekster Boys, fuotbalclub dy't Frysk korrespondearre mei de KNVB
* 2001 - Paul Herre, aktive ynset foar it Sealtersk
* 2000 - Arno Brok, wethâlder fan Ljouwert, oer Fryske lessen foar Ljouwerter wethâlders.
* 1999 - Oebele Brouwer,  befoarderjen fan Frysk yn de rjochtbank
* 1999 - Cees Bangma, polysjesjef fan Mid-Fryslân, stimulearre it brûken fan it Frysk yn syn korps
* 1998 - Tineke Netelenbos, die oprop oer Frysk lesjaan
* 1997 - Cor Jousma, foar it brûken fan Fryske plaknammen
* 1997 - Wybren Couperus, brûkte in Frysk beropsskrift foar de rjochtbank
* 1996 - Wio Joustra, redakteur fan de Volkskrant
Boomsleat

De **Boomsleat** is in feart yn de eardere gemeente Súdwest-Fryslân. De Boomsleat rint east-west yn de Polder fan Eijsinga, eastlik fan Kûfurderrige, bylâns De Welle en komt út yn de Kûfurd.

De namme *Boomsleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Boomsloot*.
Bosksleat

De **Bosksleat** is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint yn polder It Hoflân nei it súdeasten en komt by yndustryterrein Biensma út yn de Rjochte Grou. Oan de noardeastkant fan it wetter leit de Boskkrite.
Botgoarre

De **Botgoarre** is in wetter yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint noardwest fan Menaam oan de noardkant fan de Berltsumerdyk.

De namme *Botgoarre* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Botgorre*.
Bouwesleat

De **Bouwesleat** is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint fan de Timertsmar nei it westen en komt út yn it Pomprak east fan Idaerd. Eastlik fan de Timertsmar rint de Mar-Tynje.

De namme *Bouwesleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Bouwe sloot*.
Van Aismadagen

**Johannes Hartman van Aisma** wie eartiids, sûnt 1914 beskermhear fan OKK Bitgum. Ek hat er in protte jild en prizen skonken oan de feriening, bygelyks yn 1929 de sulveren *Van Aisma-telegraaf*. Nei it ferstjerren fan Van Aisma gong syn fermogen oer yn de 'J.H. van Aimastifting'. OKK hat oant hjoed de dei (2007) in bysûndere bân mei dy stifting. De Van Aismastifting is nammentlik al sûnt 1966 beskermfrou fan OKK. Mei grutskens neamt OKK de namme fan de Van Aismastifting op harren briefpapier en op de keatslisten. Boppedat hat OKK twa bysûndere keatspartijen: De **Van Aismadei** en de **Van Aisma Frouljuspartij**. Sûnder stipe fan de Van Aismastifting soe OKK it keatsen net organisearje kinne sa't se no docht.

Hjirûnder de klasseminten fan de **Van Aismadagen** (organisearre fan OKK Bitgum, bywurke oant en mei 2006. By de manlju binne allinnich dyselden opnommen dy't trije kear of faker wûn hawwe. Skeanprinte jiertallen jouwe it kening(inne)skip oan.

## Yndividueel klassemint 'Van Aisma'-winners'

## Yndividueel klassemint 'Van Aisma'-winneressen'
Brandemar (De Fryske Marren)

De **Brandemar** is in mar en natoergebiet yn De Fryske Marren. Troch de westlike Wâldsleat hat de mar ferbining mei de Ie. Oan de eastkant kin men fia de Hjerringsleat en de Riensleat yn de Grutte Brekken komme.

De Brandemar is in natoergebiet fan sirka 450 hektare mei reid-, greiden en petgatten. De petgatten binne ûntstien by de turfwinning yn de 19e en yn de 20e iuw yn it gebiet. Troch it ôfgraven fan stripen fean ûntstienen langhalige plassen. In diel fan de petgatten yn de Brandemar is wer ferlâne ta in sompich boskgebiet. It gebiet wurdt oan de noardwestside begrinze troch de Tsjonger (of Kúnder) en oan de súdwestside troch de Heloma- (of Jonkersfeart). De Brandemar is, as leechfeanmoerasgebiet, in skeakel yn de ekologyske haadstruktuer. It gebiet grinzet oan de Rottige Meente, krektas de Brandemar ûntstien as gefolch fan de turfwinning en foarmet mei de Weerribben yn de kop fan Oerisel in grut, min ofte mear oaniensluten, natoergebiet. Mei de Rottige Meenthe is de Brandemar oanwiisd as Habitatrjochtlinegebiet.

It gebiet wurdt beheard troch Steatsboskbehear. Noardlik fan it natoergebiet De Brandemar leit in rûne plasse, dy't ek *Brandemar* neamd wurdt.

Ofbyld:Petgaten2 in de Brandemeer.jpg|Petgatten
Ofbyld:Petgaten3 in de Brandemeer.jpg|Petgatten
Boskfiver

De **Boskfiver** is in poel of marke yn de gemeente Opsterlân. De fiver leit tusken Beetstersweach en De Himrik, oan de westkant fan de Poasen.
Om de fiver lizze stikjes heide en bosk.

De namme *Boskfiver* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Bosvijver*.
De Brekken

**De Brekken** is in wetter yn de gemeente De Fryske Marren. De Brekken lizze tusken de Langwarder Feart en de Fammensrakken dy't fierder rinne nei de A7. Oan de súdkant fan de Brekken komt men troch de Kaai yn de Langwarder Wielen.

De Brekken is ek in jachthaven op De Lemmer.
Broekster Feart

De **Broekster Feart** is in feart yn de gemeente Dantumadiel. It wetter rint eastlik fan Broeksterwâld en komt út yn de Falomster Feart.

In *broek* is in troch wetter "brutsen" lân, fergelykber mei *brekken*.
Yn De Broek by De Jouwer rint bygelyks de Noardbroekster Feart. 

De namme *Broekster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Broekstervaart*.
Broeresleat

De **Broeresleat** of **Fjouwerhúster Feart** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. Hy foarme de grins tusken de gemeenten Skarsterlân en Lemsterlân. De feart rint fan de Tsjonger nei Fjouwerhûs oan de Tsjûkemar. Oan de súdeastkant leit de Feanpolder fan Dolsterhuzen. De feart is groeven yn opdracht fan Jelle Broers Hylckama, destijds grytman fan Haskerlân. 

Oer de Broeresleat leit by Fjouwerhûs yn de N924 de Ruytenschildtbrêge. De brêge hat in lege trochfarhichte en kin net iepene wurde, sadat allinnich lege boaten fan dizze ferbining gebrûk meitsje kinne.

De nammen *Broeresleat* en *Fjouwerhúster Feart* jilde sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele nammen *Broeresloot* en *Vierhuistervaart*. 

Tusken Snits en  Toppenhuzen leit de Broersleat.
Broersleat

De **Broersleat** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart foarme earder de grins tusken de gemeenten Snits en Wymbritseradiel.

## Brêgen
Benoarden de feart leit Snits en oan de súdkant Toppenhuzen. Oan de noardeastkant komt de Broersleat út yn It Ges oan de súdwestkant yn de Wite Brekken. Oer de feart lizze fjouwer brêgen: In draaibrêge, de Wite brêge, yn de Noardein fan Toppenhúzen.

Dan komme de twa fêste brêgen foar it trochferkear: De brêge fan de Lorenzstrjitte nei de Nije Dyk, en de Broersleatbrêge ûnder de A7.

Súdliker komt dan it heechhout Westpolderbrêge, dy't in paad fan it Boargemaster Rasterhoffpark yn Snits ferbinet mei de strjitte fan de Leijepoel yn Toppenhuzen..

## Namme
Neffens in âld ferhaal wennen yn dizze omkriten earder trije bjusterbaarlik grutte reuzen, de bruorren: Broer, Douwe en Jarich. Mei in heale pream as skeppen groeven se alle trije in feart. Sa soenen de Broersleat, mar ek de Douwesleat en de Jarichsleat ûntstien wêze.

De namme *Broersleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Broeresloot*. 

## Sjoch ek
* De Broeresleat yn de Fryske Marren.
Brêgewyk

De **Brêgewyk** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Broggewiek*) is in wyk yn de gemeente Eaststellingwerf. De wyk is in dwersfeart fan de noardliker rinnende Opsterlânske Kompanjonsfeart east fan Appelskea.

De namme *Broggewiek*  jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Bruggewijk*.
Brijpot

De **Brijpot** is in wetter yn de gemeente De Fryske Marren. It wetter rint bylâns it Akkrumer Rak yn de polder Haskerdiker Nije Kampen. De feart kam eartiids út yn de Wide Geau by de Terkaplester Puollen. By de oansluting oan de Geau lizze de restanten fan in slúske mei dûbele doarren.
List fan keningen fan de Ostrogoaten

Dit is in **list fan [[kening]]en fan de [[Ostrogoaten]]**.

* Witimer - 375-376

*  Falamir - 447-468
*  Didemir - 465-474
*  Diderik de Grutte - 474-526
*  Athalarich - 526-534
*  Amalasuntha - 526-535
*  Theodahad - 534-536
*  Witichis - 536-540
*  Hildebad - 540-541
*  Erarich - 541
*  Totila - 541-552
*  Teja - 552-
Karpaten

De **Karpaten** (Tsjechysk, Poalsk en Slowaaksk: *Karpaty*, Oekraynsk: Карпати (*Karpaty*), Roemeensk: *Carpaţi*, Dútsk: *Karpaten*, Servysk: *Karpati*, Hongaarsk: *Kárpátok*) 
is in heechgeberchte yn Midden-Jeropa.

De Karpaten foarmje in healrûne keatling mei in lingte fan sawat 1500 kilometer en in breedte fan 100 oant 350 km. De sirkel is iepen nei it westen ta en begjint yn it noarden by de Donau op 'e hichte fan Bratislava. Yn it suden einicht de keatling by de Izeren Poarte op de grins tusken Servje en Roemeenje. Yn it sintrum fan de sirkel leit de Pannoanyske flakte.

It gebergte strekt him gruttendiels út oer Tsjechje, Slowakije, Poalen, de Oekraïne en Roemeenje. Utrinners binne te finen yn Eastenryk, Hongarije en Servje. It langste stik leit yn Roemeenje en it heechste part wurdt foarme troch de Hege Tatra, mei de Gerlachovský štít (2655 m), yn Slowakije. 

De Karpaten kinne mei de klok mei ûnderferdield wurde yn de folgjende geberchten:

* de Westlike Karpaten, mei as heechste punt de Gerlachovský štít (ûnderdiel fan de Hege Tatra) yn Slowakije (2655 m).
* de Beskiden of Wâldkarpaten mei as heechste punt de Hoverla yn de Oekraïne (2060 m).
* de Eastlike Karpaten, mei as heechste punt de Pietrosul yn Roemeenje (2305 m).
* de Transsylvaanske Alpen of Sudlike Karpaten, mei as heechste punt de Moldoveanu yn Roemeenje (2544 m).

De Westlike Karpaten foarmje de wetterskieding tusken de Eastsee en de Swarte See. De ôfwettering komt foar rekken fan in tal sydrivieren fan de Donau, (Tisza, Proet, Mures, Olt, Siret, e.o.), en fan de Weichsel en de Dnjestr mei harren sydrivieren.

De Karpaten binne nearne troch iuwige snie of gletsjers bedutsen. Sy binne trochstrings ryk oan bosk en foar in grut part tinbefolke.
Burmaniasleat

De **Burmaniasleat** is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De sleat rint benoarden Drachten tusken it Nije Kanaal en De Kletten/De Folgeren. Oan de súdkant leit yndustryterrein De Haven.

De Burmaniasleat is in oerbliuwsel fan it eardere rivierke de (Noarder)Dragt dy't it wetter fan de feanen by Rottefalle en De Folgeren ôffierde en útmûne yn de Suder Dragt/Drait. De namme komt fan jonkhear Rienks fan Burmania dy't yn de 16e iuw in protte fean oan de iggen fan dat rivierke besiet. Yn de tiid fan de ferfeaning waard de bopperin yn soart wyk. It wetter waard befarber troch it oanbringen fan slûskes. Nei de ferfeaning en nei it graven fan de Kletsterfeart waard it in ienfâldige tochtsleat.

De namme *Burmaniasleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Burmaniasloot*.

De Drachster wenwyk Burmaniapark is nei dit wetter neamd.
Frysk Erfskip

It projekt **Frysk Erfskip** wol mear gearhing oanbringe tusken foarsjennings en aktiviteiten op it mêd fan Frysk erfguod en Fryske kultuer. De Afûk hat yn septimber 2005 fan de Provinsje Fryslân opdracht krigen om earst in tal archeologyske stipepunten oan te lizzen.
Gleone Janke

**Gleone Janke** is in gerjocht fan de Lege Lannen, makke mei likernôch likefolle ierpels as apels. Der wurde altiten swiete apels brûkt, mar yn de measte streken fan Nederlân ek in part soere apels, mar net mear soere apels as swiete. Yn Fryslân wurdt Gleone Janke almeast mei rikke spek makke.

Gleone Janke is iten út streken dêr't fruchten foar hannen wienen. Dêrom wurdt it makke by de grutte bongerts, mar ek dêr't minsken ornaris in pear beammen efter it hûs hienen, lykas yn Fryslân. Al dy streken hawwe lykwols harren eigen ferzje. Sa is der ûnder oaren Gleone Janke mei spek, mei mosterd, mei parren, mei rezinen en mei sipels. As puree hjit dizze kombinaasje *Himel en Ierde*; dy ferzje wurdt ek fierder oer de grinzen makke, yn alle gefallen oant yn Switserlân.

## Resept
### Yngrediïnten
* 400 gr ljocht rikke, trochgroeid spek 
* 750 gr swiete apels 
* 750 gr soere apels 
* 1-1/2 kg jirpels
* piper

Winken:
* De Borger en de Junior binne gaadlik foar ierpels; de Goudrenet en de Bloemee binne gaadlik foar de swiete apels.

### Tameitsjen
* Set it spek mei wetter op en sied it earst 30 minuten.
* Skyl de apels en snij de klokhuzen der út.
* Skyl en waskje de jirpels.
* Doch de jirpels en de apels by it spek en sied alles noch 25 minuten.
* Helje it spek út de panne en stamp de jirpels en apels tegearre fyn.
* Doch der wat piper by
* Snij it spek yn plakken en lis dy op de stamppot.

Winken:
* De Gleone Janke is *gleon* om't der in soad hjit focht yn oerbliuwt. At der oars te folle oerbliuwt, jit it focht dan ôf ear't jo de apels en jirpels stampe, bewarje dat en doch dan nei it stampen wer genôch derby om goede stamppot te meitsjen. Ynstee fan it focht werom te jitten kin ek wat bûter brûkt wurde.
* By Gleone Janke kin goed in plak bakte bloedwoarst, of rolpânse, mei dêrop in bakte plak apel.
Rover (bedriuw)

**Rover** is fan oarsprong in Britsk auto- fyts- en motorfytsmerk dat oprjochte waard yn 1883 en yn 2005 fallyt gie.
Audi

**Audi** is in Dútsk automerk dat yn 1899 oprjochte waard ûnder de namme **Horch** troch de eks-Benz-wurknimmer August Horch en in stikmannich fan dy syn maten. Nei tsien jier wie de gearwurking dien, en August Horch moast sûnder de merknamme Horch fierder. *Horch* is Dútsk foar "harkje" of "lústerje", en Audi is dêr de Latynske oersetting fan.

Audi is fêstige yn Ingolstadt, yn 'e dielsteat Beieren. Diesel makke in trochslach by Audi mei de oerbekende pompferstowertechnyk "TDI". Dêrnjonken kaam Audi yn de jierren '90 mei saken as in aluminiumkarrossery en massaprodusearre auto's. 

Yn 1965 waard Audi oernommen troch Folkwein, en sûnt 1975 makket it diel út fan 'e holding Volkswagen AG. Dat is in ynternasjonaal automobylconcern dêr't behalven Folkswein en Audi ek it Dútske Porsche, it Tsjechyske Škoda, it Ingelske Bentley, it Spaanske Seat en de Italjaanske merken Lamborghini, Bugatti en Ducati ûnder falle.

Audi docht mei oan de LeMans 24 oeren race en de DTM.

## Audi fabriken
* Ingolstadt (Dútslân) (haadôfdieling) - Audi A3, Audi A4, Audi Q5
* Neckarsulm (Dútslân) - Audi A6, Audi A8. Quattro GmbH is hjir ek fêstige dy't de Audi R8 en RS-modellen makket.
* Brussel (Belgje) - Audi A3 Sportback, letter de Audi A1
* Győr (Hongarije) - Audi TT, Audi A3 Cabriolet. Hjir wurde ek motoren makke.
* Bratislava (Slowakije) - Audi Q7

## Nije modellen

Image:A3 rot S-Line.jpg|A3(2003)
Image:Audi A4 B8.jpg|A4(2007)
Image:2007 Audi A5 side.JPG|A5(2006)
Image:05-07 Audi A6-3.2.jpg|A6(2004)
Image:06-08 Audi A8 4.2.jpg|A8(2003)
Image:Audi S3.JPG|S3(2006)
Image:Audi S4 Cabriolet.jpg|S4(2006)
Image:Audi S5 - Barcelona.JPG|S5(2007)
Image:AudiS6av.JPG|S6(2006)
Image:2007-Audi-S8.jpg|S8(2006)
Image:Audi Q5 front white Moscow autoshow 2008 27 08.jpg|Q5(2008)
Image:Audi Q7 4 2 quattro IAA 2005.jpg|Q7(2006)
Image:2006 3.2 V6 S-Tronic Audi TT Mark 2.jpg|TT(2006)
Image:2007 Audi Allroad quattro.JPG|Allroad Quattro(2006)


## Alde modellen

Image:Audi 50 a Strasbourg.jpg|50(1974-1978)
Image:Audi 60.jpg|60(1968-1972)
Image:Audi 75 in Rothenburg.jpg|75(1969-1972)
Image:Audi 80 B4 2.0 BJ 1992.jpg|80(1972-1996)
Image:Audi-90-sedan.jpg|90(?-1991)
Image:Audi 100 C4 front 20070801.jpg|100(1968-1994)
Image:Audi 200 quattro vl black.jpg|200(1979-1990)
Image:Audi A2 red.JPG|A2(1999-2005)
Image:Audi V8 front 20070511.jpg|V8(1988-1994)


## Keppeling om utens

* Hiemside fan Audi
Byldbewurking

It bekendste **byldbewurkingsprogramma** is Photoshop. De namme jout al oan dat it yn it foarste plak bedoeld is foto's te bewurkjen mar it program hat op dit stuit (2007) ek gâns mooglikheden ta it brûken fan tekst. Troch grafyske foarmjouwers wurdt it programma meast brûkt yn kombinaasje mei Indesign of QuarkXPress (opmaakprogramma's) en Illustrator (yllustraasjeprogramma). De útwikselberens tusken de programma's wurdt hieltyd better, sa kin no in foto út Photoshop yn it finster fan ien fan de oare programma's sleept wurde (en oarsom).

Foar thúsgebrûk wurdt by ferskate programma's gauris it saneamde 'Photoshop-light' fergees bylevere. Dat útklaaide programma jout útsoarte wat minder mooglikheden as de profesjonele ferzje (dy't dan ek gâns djoerder is).

In oar bekend byldbewurkingsprogramma is Flash. Dat wurdt benammen brûkt foar tapassings op ynternetsiden (en it giet dan meast om beweging en/of ynteraksje).
Kerstening fan de Friezen

De **kerstening fan de Friezen**  wie it proses dêr't de Friezen harren âlde heidenske leauwen loslieten en ynruilen foar it leauwen yn Jesus Kristus. Dit kerstenjen barde yn in tiidrek fan om-ende-by in iuw en begûn op 'e ein fan de 7e iuw en wie op 'e ein fan de 8e iuw sa goed as folslein.

Oer it generaal hat it proses hiel stadich ferrûn, mar der binne ek koarte perioaden west fan weromfallen nei it âlde leauwen, lykas yn de jierren fan de Frankyske Boargerkriich (714-719) doe't Willibrord flechte moast, yn 754 doe't Bonifatius mei syn maten yn Dokkum fermoarde waard en yn 782 by de opstân fan de Friezen en Saksen. De kerstening fan de Friezen gong foaral lykop mei de útwreiding fan it Frankyske Ryk.

## De earste sindingsaktiviteiten
De earste missyaktiviteiten yn it Fryske gebiet barden om-ende-by 630 te noarden fan de Ryn. Troch de Frankyske Dagobert waard doe in tsjerkje boud op de restanten fan in Romeinsk kastiel yn Utert en waard wijde oan Sint Marten. Fan dat tsjerkje waard de missy ûnder de Friezen útein set.

Om 650 hinne kaam in ein oan dizze missyaktiviteiten doe't de Friezen de Franken ferdreaun en der wer in Fryske kening yn Utert hearske. Yn dy kriich waard it tsjerke troch de Friezen ferwoaste. Inkele desennia letter setelt kening Aldgilles yn Utert. Yn 678 komt Wilfryd, de biskop fan York by him oan it hof en ferbleau foar langere tiid yn Fryslân as gast fan de kening. Hy lûkt it lân yn om te preekjen en brocht, sa seit syn libbensbeskriuwing, in protte ta it leauwen. 

De komst fan de Wytsingen en har oanhâldende ynfallen yn de 9e en 10e iuw hie as gefolch dat de maatskippij út de foegen skuorde en ûntregele dêrmei de ûntwikkeling fan it kristendom yn Frisia. Dochs ferrize mei help fanút grutte Frankyske kleasters en biskoplike sintra wol oeral houten tsjerkjes. Lykwols soe it oant de twadde helte fan de 12e iuw duorje ear't yn Frisia sprake wie fan in yntinsyf geastlik libben. Pas dan wurde de earste kleasters yn Fryslân stifte.

## Sjoch ek
* Frysk heidendom

## Keppeling om utens
* Artikel oer kerstening in Historisch Nieuwsblad
Brandemar (Weststellingwerf)

De **Brandemar** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Braandemeer*) is in mar yn de gemeente Weststellingwerf, yn 'e himrik fan Aldlemmer. De mar is ûnderdiel fan in natoergebiet. Oan de súdkant, by de Helomafeart, leit in net tagonklik sompegebiet mei petgatten dat trochrint yn Oerisel. Eigner Steatsboskbehear lit it gebiet ferfeantsje om sa ferlanningsfegetaasje in kâns te jaan. Om de Braandemeer hinne rinne kuier- en fytspaden.

De namme *Braandemeer* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Brandemeer*.

## Keppeling om utens
*- oer it natuergebiet
Taiboksen

It **Taiboksen** (Tai: มวยไทย , muay Tai) is in âlde fjochtsport dy't al iuwen yn Tailân beoefene wurdt. It taiboksen is yn Tailân tige populêr. 
It hjoeddeiske Muay-Tai komt yndirekt út de wapene fjochtkeunst Krabi Krabong. Wannear't yn Krabi Krabong in fjochter syn wapens net mear hie, koe hy 8 oare lichemsdielen as deadlik wapen brûke, dy tûke wurdt Muay-Boran neamd. Ut it deadlike Muay-Boran wei is it hjoeddeiske, op wedstriden rjochte, Muay-Tai ûntstien. 
In protte Muay-Boran techniken binne net mear tastien by wedstriden omdat dy gewoanwei te deadlik binne. In oantal techniken dy't wol tastien binne komme lykwols noch hurd oan. 

Yn it ferline stie Muay-Tai ek bekend as:
* Mai See Sawk
* Muay Pahuyuth
* Chaiaboksen
* Muay Tai
* Siameesk Boksen (Siam is de âlde namme foar it hjoeddeiske Tailân)

By it taiboksen liket op it earste oansjen hast alles tastien te wêzen, mar is dochs wol oan regels bûn. De 'wapens' dy't tastien binne binne de fûsten, earmtakken, knibbels en de skonken. De fûsttechniken binne ûngefear lyk oan it boksen, it ferskil sit him yn it brûken fan de knibbels, earmtakken en skonken. 

## Beskriuwing
Krektas de bokser syn tsjinstanner k.o. slacht mei syn fûsten is dit de taibokser ek mei de skonken tastien. Trapen kinne nei de holle en lichem en boppeskonk makke wurde. Foaral de saneamde "low kicks", dy't op de boppeskonkspier belanje, hawwe in bysûnder effektive en ek wol pynlike útwurking. By werhelle kontakt kin de taibokser net op de skonken stean bliuwe en moat hy bytiden belies jaan.

In oar ferskil mei it boksen is it saneamde "clinchen". Wurde by it normale boksen de fjochters skieden op it momint dat hja elkoar om samar te sizzen "omearmje", by it taiboksen is it ek tastien om de tsjinstanner mei de knibbel of earmtakke te bewurkjen en sa mooglik mei judowoarpen tsjin it kanvas te goaien. Al mei al freget dizze sport in protte trening fan de beoefener, eardat der oan wedstriden meidien wurde kin. In soad minsken dogge dizze sport dêrom allinnich rekreatyf, it wedstrydelemint is mar foar in lytse groep wei lein.(boarne: inpa kai muay)

## Fersprieding
It taiboksen is in fjochtsport dy't al iuwen bestiet; it waard yn Tailân en buorlannen yn tiid fan frede beoefene troch de soldaten en boeren. Ein sechtiger, begjin santiger jierren fan de tweintichste iuw, begûnen de Jeropeanen en Amerikanen har hieltyd mear te ferdjipjen yn dizze sport. Yn dy tiid is it dêr ek yntrodusearre. Westerlingen hawwe doe it taiboksen omfoarme ta skopboksen, troch it weilitten fan bepaalde techniken en de rituele dûnsen der omhinne (de *Rammuai*). Der binne sûnt dy tiid ferskate bûnen en stilen ûntstien dy't allegear oare regels/techniken hawwe.
Hindrik de Fette

**Hindrik de Fette**, ek wol **Hindrik fan Northeim** (±1055 - bysetting 10 april 1101), wie greve fan Mid-Fryslân. Troch syn houlik mei Getrudis, in suster fan de lêste greve fan de Brunoanen, wurdt hy mei dat skaai assosjearre. 

Hindrik wie in soan fan Otto I fan Northeim, dy't ien fan de foaroanmannen wie yn de opstân tsjin keizer Hindrik IV. Lykwols keas hy nei de dea fan syn heit yn 1086 de side fan de keizer. Hindrik stifte it kleaster by Bursefelde as  famyljekleaster. Hy folge syn heit op as greve fan Northeim, de Rittigau (by Northeim) en Eichsfeld. Ek wie er hear fan de Werradelling en fâd fan de kleasters fan Bursefelde en Helmarshausen (by Bad Karlshafen).

## Skiednis
Nei it tiidrek fan de Brunoanen dy't einige mei it fuortjeien fan Egbert II yn 1088 beliende de keizer fan it Hillige Roomske ryk it gewest Mid-Fryslân op 'e nij oan Hindrik de Fette yn 1101. Hy wie troud mei in suster Egbert II, dy't sûnder bern wie. Hindrik soe lykwols yn itselde jier al by Nagel fermoarde wurde troch de Friezen, omdat it jok fan syn hearskippij harren swier foel. 

Neffens de skreaune boarnen waard er op de flecht jage en koe hy mar krekt mei in skip ûntkomme. De Friezen setten de achterfolging yn en by Nagel waard hy ynhelle. Sy stutsen him mei in spear, wêrnei't er oerboard foel en ferdronk. It libben fan syn frou bleau besparre.

De deaslach op de greve Hindrik de Fette wurdt wol sjoen as it feitlik begjin fan de *libertas ([[Fryske frijheid]])* fan de Friezen tusken Flie en Lauwers.

## Sjoch ek
* Greefskip Mid-Fryslân

## Boarne en Literatuer
* *Annales S. Mariae*,
* , *Oorsprong en geschiedenis van De Friezen*, Amsterdam-1981, side 98.
Ronan

"**Ronan**" is in foarnamme fan Keltysk komôf. *Rón* betsjut *[[seehûn]]* en *Án* is in ferlytsing. Dêrmei is de betsjutting dus *Lytse seehûn*.
Hoi

**Hoi** is in koarte groet. De groet wurdt brûkt by minsken dy't inoar foarbykomme, dy't inoar moetsje, of dy't ôfskie faninoar nimme. Fan âlds wie it in ynformele foarm fan begroeting, dy't mei goed fatsoen inkeld tusken freonen, famyljeleden fan deselde leeftyd en kunde fan deselde leeftyd brûkt wurde koe. It wie bgl. net de bedoeling dat bern "hoi" seine tsjin folwoeksenen, útsein mooglik heit en mem. Tsjintwurdich wurdt dizze groet ornaris foar eltse sitewaasje gaadlik achte.

Wêr't it wurd krekt fuortkomt is net dúdlik. Der wurdt wol tocht oan in ferzje fan *goeie*, mar it falt op dat yn bygelyks it Plat it wurd *moi* hast deselde betsjutting en útspraak hat.
Karel Roarda (politikus)

**Karel Roarda** (Snits, 1530/1531 -  Ljouwert, 10 novimber 1601) wie in politikus dy't yn Fryslân  in protte ynfloed hie. Popcke Roorda fan Grouw, syn heit, wie fan 1535 oant om 1540 drost op de Tegelpoarte yn Fenlo.

Roarda wie nei 1550 fuortsetter fan de Fryske nasjonale tradysje fan Janko Douwama en Syds Tsjaarda. Hy wie in meistanner fan Doeke fan Martena. Roarda wekke oer Fryske privileezjes sa't Willem Loadewyk dat foar it Unybelang die. Sa hat er jierren fertsjintwurdiger fan Fryslân yn de Generaliteit west.

Roarda wie strang kalvinistysk en dêrom tsjin de Religyfrede foar de Uny fan Utert. Hy fersette him tsjin de fredesûnderhandelingen mei Spanje yn Keulen yn 1579, en mei Johan fan Oldenbarnevelt wie er tsjin de komst fan de greve fan Leicester as opfolger fan Willem fan Oranje.

Fan 1584 oant 1587 wie Roarda ien fan de machtichste minsken yn Fryslân. Doe't er yn 1592 yn konflikt kaam mei Willem Loadewyk, ûnder oaren oer de besetting fan Hasselt, ferlear er it meastepart fan syn ynfloed. Yn 1591 skreau er it boek *Rudimenta religionis Christtianae, Hebraice, Graece et Latine*, mar dat is, mooglik troch de ûntwikkelings fan in jier letter, net bewarre bleaun.

De kristlike Fryske Krite Karel Roarda is nei him ferneamd.
Kevin

"**Kevin**" is in foarnamme fan Keltysk komôf. *Caoimhín* yn it Iersk, fan *Caoimhghín* or *Caemgen* yn it Aldiersk is nei alle gedachten in kombinaasje fan *coem*, eat as "freonlik, nommel, knap fan oansjen" en *gein*, "berte". Dêrmei is de betsjutting dus eat as  *goed bern*.

## Lju mei de namme "Kevin"
* Kevin Coyne -  Britske musikus, skriuwer en skilder.
* Kevin Mitnick - Amerikaanske kompjûterkreaker.
DVD

De **DVD**, faak skreaun as **dvd**, yn it Ingelsk omskreaun as *Digital Video/Versatile Disc*, wurdt yn it Frysk ek wol **dûbelskiif** neamd. Om't de refleksjelaach op in dûbelskiif oars oanbrocht wurdt as op in kompaktskiif, kinne op dit stuit skiven mei maksimaal twa skriuwlagen de kant makke wurde. Op de ferzje mei fjouwer skriuwlagen kin de fabrikant in gigantysk oantal kompjûterkoaden kwyt. De skiif hat inselde grutte as de kompaktskiif. 

De skriuwlaach bestiet út in spiraal, fan binnen nei bûten, fan putten (*pits*) en dammen (*lands*). By it lêzen wurdt de ljochtstriel sawol op boaiem fan de putten as op it plato fan de dammen konstant weromkeatst. Troch de sydkant fan in put wurdt it ljocht ferspraat en dan komt der dus minder werom. Sa is it ferskil tusken de nul- en de ienkoade op de skiif oanbrocht. 

Hjoed-de-dei, 2007, hat de dûbelskiif yn Nederlân de fideobân al hast ferkrongen. Stees mear films dy't earder earst op fideo útkamen, komme no allinne mar op skiif út.

## Nammejouwing op basis fan tal gigabytes
1487

## Foarfallen
* Albrecht fan Saksen liedet in militêre ekspedysje tsjin kening Matthias Korvinus fan Hongarije.
* Slach by Betune 
* Yn Flaanderen ûntstiet in opstân tsjin it gesach fan de Frânske kening Karel VIII

## Berne
* Giovanni Maria del Monte, better bekend as Paus Julius III.
* Georgius Makropedius, Nederlânsk ûnderwiiskundige en toanielskriuwer 
* 10 april - Willem de Rike, man fan Juliana fan Stolberg en heit fan Willem de Swijer

## Ferstoarn
* 29 april - Wolfert fan Borselen, steedhâlder fan Hollân en Seelân.
Melis Stoke

**Melis Stoke** (~1235 - ~1305) wie in Nederlânsk skriuwer út de 13e iuw.

## Biografy
Melis Stoke waard wierskynlik berne yn Seelân yn 1235 en is om 1305 hinne stoarn. Hy skreau in kronyk op rym oer de greven fan Hollân. Syn ferneamdste wurk is ien fan de earste boeken dy't yn it Nederlânsk ferskynden, de *Rymkronyk*. Melis basearre him op âldere skreaune boarnen, tsjûgeferklearrings en syn eigen waarnimmings.

Melis Stoke wie in klerk en wurke foar de Hollânske greve Floris V. Yn syn skriuwen is er altyd haatlik oer de Friezen en harren saneamde *frijheid*, want neffens Melis wy hjir gjin sprake fan. Stoke berymde de libbens fan de Hollânske greven troch in oersetting te meitsjen fan it yn Latyn skreaune *Chronicon Egmundanum*. Mei it matearial dat er yn dit kleasterkroanyk tsjinkaam koe er de rjochten fan de Hollanske greven op Mid-Fryslân oannimlik meitsje. 

## Keppeling om utens
* by it ''Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, Rijmkroniek van Holland on-line''
Magnus Forteman

**Magnus Forteman** is in legindarysk Frysk persoan ut de 9e iuw. Neffens de sêge wie hy befelhawwer fan in Frysk leger dy't harren libben yn tsjinst stelde fan keizer Karel de Grutte. 

## Leginde
Magnus soe oanfierder west ha fan in leger Friezen dat by de oermastering fan Rome oanwêzich wie. Sy gongen foarop yn de striid. As beleanning foar harren moed krigen Magnus en syn striders it frije saneamde Karelsprivileezje takend ek wol neamd Friezenprivileezje, Frijheidsprivileezje, libertas Frisonica of de Previlegii Frisiorum Caroli Magni neamd. It kaam der op del dat alle Friezen frij wêze soenen, dat sawol de belêsting oan de kening en tsjerklike lêsten beheind bliuwe soenen en dat sy sels harren rjochtspraak dwaan mochten. Troch de keizer waard dit rjocht fêstlein yn in oarkonde. 

Oer it generaal wurdt dit ferhaal beskôge as in optinksel en it Karelsprivileezje as in ferfalsking. De figuer fan Magnus fynt nei alle gedachten syn oarsprong yn Sint Magnus.

Sint-Willibrord soe de Magnusfane jûn ha oan Magnus Forteman.

## Boarne
* S.J. van der Molen, *Oorsprong en geschiedenis van De Friezen*, Amsterdam, 1981, side 101-110.
* F. Binkes, Over eene volkplanting der Friesen in Zwitserland, benevens eenige aanmerkingen over den tocht der Friesen naar Rome, Yn: De Vrije Fries, ôflevering I (1839), side 1-63. Ek digitaal beskiber http://www.wumkes.nl/periodieken/dvf/dvf-0001-1839-1.pdf.
* M.P. van Buijtenen, De grondslag van de Friesche Vrijheid, Assen, 1953 (16)
* K. von Richthofen, Untersuchungen II, Berlin, 1882, side 147-315
* P. Sipma, Fon alra Fresena fridome (1947)
1585

## Foarfallen
* febrewaris - De belegerjende Spaanske troepen foar Antwerpen slute mei tsientallen skippen de Skelde ôf. Fan gefolgen wurdt de befoarrieding fan 'e stêd ûnmooglik.
* 29 july - De Fryske steedhâlder Willem Loadewyk fan Nassau-Dillenburg stiftet de Universiteit fan Frjentsjer, dy't feitlik in teologyske hegeskoalle is.
* augustus - De Ingelsen fêstigje in koloanje op it eilân Roanoke, foar de kust fan it lettere Noard Karolina.
* 27 augustus - Nei in moannenlang belis wurdt de stêd Antwerpen ferovere troch de Spaanske lânfâd Aleksander Farnese, hartoch fan Parma. Dyselde forsearret hjirmei in definitive skieding fan de Noardlike en de Súdlike Nederlannen. Nei de fal flechtsje 60.000 fan 'e 100.000 Antwerpsters nei it noarden.
* 1 novimber - Maurits fan Oranje-Nassau wurdt steedhâlder fan Hollân en Seelân.
* *sûnder datum* - Nimwegen falt yn Spaanske hannen.
* *sûnder datum* - Foar it earst wurdt op kommersjele basis sûkelarje nei Jeropa ferfierd, mei in skip fan Veracruz nei Sevilla.
* *sûnder datum* - De boekdrukkerij Plantijn ferlit Leien en fêstiget him fannijs yn Antwerpen.

## Berne
* ein jannewaris - Hamnet Shakespeare, soan fan William Shakespeare († 1596)
* ein jannewaris - Judith Shakespeare, Ingelsk húsfrou, dochter fan William Shakespeare († 1662)
* 16 maart - Gerbrand Adriaensz. Bredero, Nederlânsk skriuwer († 1618)
* 5 septimber - kardinaal Armand du Plessis, hartoch fan Richelieu, earste minister fan Frankryk († 1642)
* 4 oktober - Anna fan Tiroal, keizerinne-gemalinne fan it Hillige Roomske Ryk († 1618)
* 9 oktober - Heinrich Schütz, Dútsk komponist († 1672)
;*datum ûnbekend*
*Luis Carrillo y Sotomayor, Spaansk dichter en skriuwer († 1610)

## Ferstoarn
* 4 april - Caspar de Robles, Spaansk steedhâlder fan Fryslân en Grinslân (* 1527)
* 10 april - paus Gregoarius XIII (* 1502)
1330

## Foarfallen
* *sûnder datum* - De militêre ekspedysje fan hartoch  Reinald II fan Gelre, mei as doel om Westerlauwersk Fryslân te besetten, rint op 'e non.

## Berne
* 12 maaie - greve Willem V fan Hollân, Seelân en Henegouwen († 1389)
* 25 oktober - Loadewyk II fan Male, greve fan Flaanderen († 1384)
;*datum ûnbekend*
* Nicolas Flamel, Frânsk algemist en skriuwer († 1418)

## Ferstoarn
* 13 jannewaris - Freark III de Skiene fan Eastenryk, Roomsk-Dútsk tsjinkening (* 1289)
* desimber - Willem fan Moraavje, 3e greve fan Sutherland, Skotsk ealman (* 1250)
1310

## Foarfallen
* 4 july - De Friezen yn Westergoa ûnderwerpe har oan de Hollânske greve Willem II.
* Mei stipe fan de Mongoalen nimme de Arabieren it Assyryske kristlike bolwurk Arbela yn.

## Berne
* Paus Urbanus V

## Ferstoarn
*5 juny - Amalrik fan Tyrus
Doanjumer Feart

De **Doanjumer Feart** is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint fan Frjentsjer nei it noarden en spltst him tusken Doanjum en Boer yn de De Rie en Tsjummearumer Feart.

De namme *Dongjumer Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Dongjumer Vaart*.
Doekesleat

De **Doekesleat** is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint yn polder De Wyldlannen besuden De Alde Feanen. De feart begjint yn de polder en komt krekt besuden de Rengerspôle út yn de De Greft.
De Dollen

**De Dollen** is in sompich marke yn de gemeente De Fryske Marren. It leit yn de Polder Harich-Ealahuzen tusken Harich en Ealahuzen. It stiet yn ferbining mei de noardliker lizzende Wide Rien en De Rien.
De Dolte (Snitser Mar)

**De Dolte** is in wetter yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De Dolte trochsnijt de Grutte Griene en rint tusken de Frijgerssleat en Gossepeallen yn de Snitser Mar.
Brouwers Koarte Wyk

**Brouwers Koarte Wyk** is in feart yn de gemeente Smellingerlân. It is ien fan de hiel soad wiken tusken Drachten en Drachtster Kompenije. 

Brouwers Koarte wyk is eins in tige lange wyk en rint fan de N31 bylâns de folkstunen yn noardeastlike rjochting, ûnder De Damen en De Feart troch nei it krúspunt fan de N358, de Skieding en de Leidyk. Dit is meiinoar mear as fjouwer en in heale kilometer. De wyk is groeven yn de tiid fan de feanterij.

De namme *Brouwers Koarte Wyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Brouwers Korte Wijk*.
Buorrefeart

De **Buorrefeart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De Buorrefeart rint oan de súdeastkant fan de wyk De Ikkers yn Warkum tusken It Soal en de Hoarsa.

De namme *Buorrefeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Burevaart*.
Burgumerfeanster Feart

De **Burgumerfeanster Feart** is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan de sportfjilden oan de súdkant fan Hurdegaryp nei it noardliker lizzende Quatrebras.

De namme *Burgumerfeanster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Bergumerveenstervaart*.
Burmaniafeart

De **Burmaniafeart** is in feart yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De feart rint fan Foswert yn east-Ferwert nei it suden en rint by de Ald Piip fierder as Kontribúsjefeart. Oan de eastkant lizze de Hegebeintumer Mieden.

De lokaasje fan it eardere kleaster Foswert ('It Kleaster') leit ek oan de Burmaniafeart. It wetter is ferneamd nei de aadlike famylje Burmania, dy’t ek ferskate grytmannen levere. Gemme fan Burmania hat yn de 16e iuw yn Ferwert wenne.

De eardere Nederlânsktalige *Burmaniavaart* waard yn 15 maart 2007 offisjeel ferfryske yn Burmaniafeart.
Burstumer Rak

It **Burstumer Rak** is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. It wetter rint yn de Soarremoarsterpolder. Tusken Nes en de Wide ie komt men troch de Nesker Sylroede by de Bokkumer Mar en dan fierder troch it Burstumer Rak, it Douwe Tseardsrak en de Peanster Ie yn de Wide Ie. 

Burstum is in buorskip dy't justjes noardliker as it Rak leit.

De namme *Burstumer Rak* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Birstumerrak*.
Bûtendykster Haadfeart

De **Bûtendykster Haadfeart** is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint bylâns De Streek yn Tsjalbert en Gersleat fan Haskerdiken nei de Deelenwei.

De namme *Bûtendykster Haadfeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Buitendijksche Hoofdvaart*.
1790

## Foarfallen
* 8 jannewaris - George Washington hâldt de earste *[[State of the Union]]*.
* 11 jannewaris - De Feriene Nederlânske Steaten ûntsteane nei de Brabânske Omkear.
* 4 maart - It Revolúsjonêr Bewâld yn Frankryk fiert in drastyske weryndieling yn fan it lân troch yn 83 departeminten.
* 29 maaie - Rhode Island wurdt, troch de  Amerikaanske Grûnwet te ratifisearjen, de 13e steat fan 'e Feriene Steaten.
* 20 oktober -  Steedhâlder Willem V fan Oranje-Nassau komt te sjen by it earste Nederlânske steamgemaal yn de Blijdoarpske polder by Rotterdam.
* *sûnder datum* - It Dorusmooltsje oan De Brekken wurdt boud.
* *sûnder datum* - Pōmare&nbsp;I ropt himsels út ta kening fan Tahity en stiftet dêrmei it Keninkryk Tahity.

## Berne
* 19 maart - John Tyler, presidint fan de Feriene Steaten († 1862)
* 3 augustus - John Cockerill, Britsk-Belgysk ûndernimmer († 1840)
* 21 oktober - Alphonse de Lamartine, Frânsk dichter en politikus († 1869)
* 25 oktober - Robert Stirling, Skotsk útfiner fan de Stirlingmotor († 1878)
* 30 oktober - Rinse Posthumus, Frysk predikant († 1859)
* 16 desimber - kening Leopold I fan Belgje († 1865)
* 23 desimber - Jean-François Champollion, Frânsk taalkundige, grûnlizzer fan de egyptology († 1832)
;*datum ûnbekend*
*Inkele Hoarn (*Lone Horn*), opperhaad fan 'e Lakota († 1877)

## Ferstoarn
* 20 febrewaris - keizer Joazef II fan it Hillige Roomske Ryk (* 1741)
* 4 maart - Flora MacDonald, Skotsk jakobyt (* 1722)
* 17 april - Benjamin Franklin, Amerikaansk politikus en útfiner (* 1706)
* 7 july - Frans Hemsterhuis, Frysk filosoof (* 1721)
* 17 july - Adam Smith, Skotsk ekonoom (* 1723)
;*datum ûnbekend*
*Jean Chastel, Frânsk jager (* 1708)
*Feike Hiddes van der Ploeg - Frysk skriuwer (* 1736)

## Literatuer
* Friedrich Schulz, *[[Rapunzel]]* (yn it Frysk: *Rapûnske*)
Tredde Krúswyk

De **Tredde Krúswyk** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Dadde Kruuswiek*) is in wyk yn de gemeente Eaststellingwerf. De feart rint fan Ravenswâld nei de Alfde Wyk. De wiken yn dit gebiet rinne oer it generaal fan noardeast-súdwest, de krúswiken steane dêr heaksk op, en rinne súdeast-noardwest. It wetter rint troch de Kompanjonsbosken. Sydwiken binne de Tredde Wyk oant en mei de Alfde Wyk.

De namme *Dadde Kruuswiek* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Derde Kruiswijk*.
It Deel

**It Deel** in feart yn de gemeente It Hearrenfean. It Deel rint fan de Meinesleat by Akkrum nei de Deelsbrêge benoarden Haskerdiken. Oan de eastkant fan it spoar Swol-Ljouwert giet it wetter fierder as Mûntsjerak nei De Deelen, en west fan it spoar as it Hearrenfeanster Kanaal.
Djippe Dolte

De **Djippe Dolte** is in feart by Warkum yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Earder rûnen de Djippe Dolte en de Droege Dolte elk oan in kant fan Warkum. No rint de Djippe Dolte dwers troch de stêd. It wetter is mei in skutslûs ferbûn mei It Soal.

Oer it wetter leit de Beginebrêge. 

De namme komt fan *dolle of grave*. Yn de sechtiger jierren hienen de Warkumers in eigen rûnfeartboat dy't ‘Djippe Dolte’ dy't oant de santiger jierren fard hat.

De namme *Djippe Dolte* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Diepe Dolte*.
Djippe Sleat (Heech)

De **Djippe Sleat** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Troch de Tsjerkesleat oan de westkant fan Heech komt men yn de noardliker lizzende Djippe Sleat dy't tagong jout ta de Rintsjepoel.

De namme *Djippe Sleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Diepe Sloot*.
Djippe Sleat (De Burd)

De **Djippe Sleat** is in feart yn de gemeente Ljouwert. De Djippe Sleat leit op it súdlike stik fan it eilân De Burd eastlik fan Grou oan de Pikmar en de Wide Ie 

De namme *Djippe Sleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Diepe Sloot*.
Djippe Wyk (Bakkefean)

De **Djippe Wyk** is in wyk yn de gemeente Opsterlân. De wyk rint tusken de Drintske Wyk en de N917 besuden Bakkefean. 

In Wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Djippe Wyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Diepe Wijk*.
Djippert

De **Djippert** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan Ferwâlde nei de Dyksfeart.

It doarpshûs fan Ferwâlde hjit ek De Djippert.
Djipsleat

De **Djipsleat** is in wetter yn de gemeente It Hearrenfean. De feart ferbynt It Deel mei de Polsleat by it yndustrygebiet Spikerboar besuden Akkrum.

De namme *Djipsleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Diepe Sloot*.
1492

## Foarfallen

* 2 jannewaris - Mohammed XII Abû Abdalla, bekend as Boäbdil, de lêste emir fan Granada, jout syn stêd nei in lang belis oer oan 'e legers fan it keningspear Ferdinand&nbsp;II fan Aragon en Isabella I fan Kastylje. 
* 31 maart - Ferdinand II fan Aragon en Isabella I fan Kastylje ûndertekenje it Ferdriuwingsedikt, wêryn't de Joaden kieze moatte tusken bekearing ta it kristendom en ferdriuwing út 'e Spaanske keninkriken.
* 25 juny - De Helmichbrân leit suver hiel Oldenseal yn 'e jiske. 
* 26 juny - Antoine de Ville, in Frânsk ofsier, beklimt yn opdracht fan kening Karel VIII de Mont Aiguille, in berch yn Frankryk. Dit wurdt algemien beskôge as de berte fan it alpinisme.
* 3 augustus - De Genueeske ûntdekkingsreizger Kristoffel Kolumbus set ôf út Spanje om Ynje fia in westlike rûte te finen.
* 10 oktober - Yn 'e Slach by Barrahûs (by Barrahûs, ûnder Wurdum) wurde de Skieringers fan haadling Bocka Harinxma ferslein troch de Fetkeapers fan Ljouwert en harren bûnsgenoaten, de Grinzers.
* 12 oktober - Kolumbus lânet op in net mei wissichheid identifisearre eilân yn 'e Bahama's, dat troch de lânseigen befolking Guanahaní neamd wurdt, mar dat er sels de namme San Salvador jout. Hjirmei is de ûntdekking fan Amearika (of eins de werûntdekking) in feit.
* 27 oktober - Kolumbus ûntdekt Kuba.
* 5 desimber - Kolumbus ûntdekt Hispanjoala. Dit feit wurdt bytiden beskôge as de 'ein fan de Midsiuwen'.
* 27 septimber - De Jouster Merke wurdt foar de earste kear holden.
* *sûnder datum* - Opstân fan it Tsiis- en Breafolk yn West-Fryslân en Kenmerlân. It Slot Brederode wurdt plondere.
* *sûnder datum* - Mokkemastate by Ealsum wurdt ferwoastge troch de Skieringers.
* *sûnder datum* - It skaai fan Brederode nimt Hûs ter Kleef yn lien (oant 1568).
* *sûnder datum* - Karel fan Gelre wurdt nei fiif jier frijkocht út Frânske finzenskip.
* *sûnder datum* - Om dizze tiid hinne wurdt de Snitser Wetterpoarte boud.
* *sûnder datum* - De Jouwer kriget it merkrjocht.

## Berne
* 12 septimber - Lorenzo II de' Medici, hear fan Florâns († 1519) 

## Ferstoarn
* 25 jannewaris - Ygo Gaeles Galama, Frysk haadling (* ±1450)
* 8 april - Lorenzo de' Medici, hear fan Florâns (* 1449) 
* 7 juny - kening Kasimir IV fan Poalen (* 1427)
* 25 july - paus Ynnosintius VIII (* 1432)
* 24 novimber- Loadewyk fan Gruuthuse, Flaamsk keapman (* 1422)
Doltesleat (Stobbegat)

De **Doltesleat** is in wetter yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint bylâns de Vegelinswei fan de Koarte Ekers by De Jouwer nei Nijskou oan It Deel. De Fegelinswei wie earder de haadwei fan De Jouwer nei it easten troch wat no de Haskerfeanpolder hjit.
Doltesleat

De **Doltesleat** is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint fan de jachthaven by Nijbrêge en benoarden stoartplak 'De Wierde' nei de Elisabethoeve oan De Dolten.
Dongfeart

De **Dongfeart** is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan it krúspunt Feanterdyk-N31 nei it suden en fia de ierdgaslokaasje nei de Ringsleat it Prinses Margrietkanaal bylâns.

De namme *Dongfeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Ebesloot*.