Wevelgem

**Wevelgem** is in gemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. De gemeente hat sa'n 31.000 ynwenners. It plak Wevelgem leit oan de Leie, dy't de grins foarmet mei it doarp Lauwe, in dielgemeente fan Menen.

De lêste tiid is it beboude gebiet fan Wevelgem tige útwreide. In soad ynwenners wurkje yn Kortrijk.

## Skiednis

De âldst bekende fermelding datearret út 1197. Yn Wevelgem stie oant de Frânske tiid de Abdij Guldenberg, in sistersjinzerske abdij dy't tichteby de Leie stie.

Foar Wevelgem wie de Leie eartiids tige wichtich foar it trochwekjen fan flaaks. Nei it wekjen waard de flaaks ferwurke yn it grutte tal flaaksfabriken dy't dêr stiene. De Leie waard yn dy tiid fanwegen de kleur fan it flaaks ek wol de *Gouden Rivier* neamd. Op it hichtepunt fan de flaakskultuer setten in soad minsken harren yn Wevelgem nei wenjen.  

Oan 'e ein fan 'e 19e iuw stiften in pear flaakshannelers, dy't harren fabriken mei stoommasines en dynamo's útrist hiene, de *Naamloze Maatschappij Electrieke Communicatie van Wevelghem*. Dy levere sûnt 1899 de elektrisiteit foar de strjitferljochting. Hjoed-de-dei spilet it flaaks gjin grutte rol mear, mar der binne noch jimmeroan in pear bedriuwen yn Wevelgem dy't flaaks ferwurkje.

Yn de Earste Wrâldoarloch leine de Dútsers in fleanfjild oan de dyk fan Bissegem nei Wevelgem oan. Saneamde *Zivilarbeiters* waarden yn 1916 ynset om it terrein te egalisearjen, tsjinstgebouwen op te rjochtsjen en in twadde spoarline oan te lizzen tusken Kortrijk en Menen. Yn july 1917 waarden 18 fleantugen fan 'e *Jagdstaffel 6* ûnder lieding fan Oberleutnant Eduard Dostler de earste legerienheid op it fleanfjild stasjonearre. Nei de oarloch waard it fleanfjild net brûkt, oant yn 1922-1924 besletten waard om dêr in militêre fleanskoalle te stiftsjen. Sûnt 1969 ferlear it fleanfjild syn militêre betsjutting en kaam it yn it besit fan de Provinsjale Steaten fan West-Flaanderen en it Yntergemeentlike Untwikkelingsburo Leiedelte. Fleanfjild Kortrijk-Wevelgem is yntusken útgroeid ta in regionaal fleanfjild foar benammen saaklik ferkear en transport. 

In oar oerbliuwsel út de Earste Wrâldoarloch is it Dútske Militêre Begraafplak, dat foar in part yn de buorgemeente Menen leit. Op dat militêre begraafplak lizze de grêven fan mear as 48.000 soldaten dy't fallen binne yn de Earste Wrâldkriich. It is it grutste Dútske begraafplak fan Belgje. Diagonaal oer de strjitte fan dat begraafplak lei yn de Earste Wrâldkriich in sabeare fleanfjild mei houten fleantugen om de fijân te mislieden; oerbliuwsels dêrfan binne noch in grutte bunker en in lytse bunker oan it spoar. De brêge tusken Wevelgem en Lauwe is yn de Twadde Wrâldoarloch fernield en dêrnei wer opboud.

## Yndieling gemeente
Wevelgem bestiet út trije dielgemeenten. Njonken de dielgemeente Wevelgem binne dat Gullegem en Moorsele. Wevelgem, Gullegem en Moorsele wurde fan inoar skieden troch de A17 en A19, dy't hast folslein lyk rinne mei de grinzen fan 'e dielgemeenten.

:Bron: website Wevelgem https://web.archive.org/web/20060207102435/http://www.wevelgem.be/

## It besjen wurdich
* De neoromaanske Sint-Hilariustsjerke yn Wevelgem waard yn de jierren 1880-1882 boud en ferfong doe in goatyske krústsjerke.
* De Sint-Theresiatsjerke waard westlik fan it sintrum fan Wevelgem yn de jierren 1960-1962 boud en hat in neobarok portaal. 
* Fan de eardere abdij bleau it Kleasterhôf, in poarte en in dowetoer oer. 
* Yn it kastiel Vanackere sit hjoed-de-dei it gemeentehûs.
* It Sint-Pauluskolleezje oan de Deken Jonckheerestrjitte is in modern gebou, dat oarspronklik op it paviljoen fan Joegoslaavje stie fan de Wrâldútstalling fan 1958 yn Brussel. 
* De saneamde Koartskapel oan de Bieststrjitte datearret út 1893, mar giet werom op 1331, doe't de kapel foar it earst neamd waard. De kapel wurdt sa neamd om't minsken dêr hinne gyngen om te bidden dat hja fan koarts genêzen mochten wurde.
* De Vanbutselesmûne is in stellingmûne út 1848. 

### Militêr begraafplak
* Op de grins mei Menen is it Deutscher Soldatenfriedhof Menen, dat it grutste fan Belgje is. Twa lytsere Britske militêre begraafplakken lizze yn Moorsele.

## Befolkingsferrin
Alle histoaryske ynformaasje giet oer de hjoeddeiske gemeente lykas dy ûntstie nei de weryndieling fan 1 jannewaris 1977.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:800 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:33000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:3000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:1500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1831 text:1831
 bar:1846 text:1846
 bar:1856 text:1856
 bar:1866 text:1866
 bar:1880 text:1880
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1990 text:1990
 bar:2000 text:2000
 bar:2010 text:2010
 bar:2020 text:2020
 bar:2022 text:2022

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1831 from:0 till: 11861
 bar:1846 from:0 till: 11449
 bar:1856 from:0 till: 10975
 bar:1866 from:0 till: 11983
 bar:1880 from:0 till: 13157
 bar:1890 from:0 till: 14039
 bar:1900 from:0 till: 15911
 bar:1910 from:0 till: 18069
 bar:1920 from:0 till: 17978
 bar:1930 from:0 till: 20816
 bar:1947 from:0 till: 23433
 bar:1961 from:0 till: 24594
 bar:1970 from:0 till: 26762
 bar:1981 from:0 till: 29019
 bar:1990 from:0 till: 30462
 bar:2000 from:0 till: 31374
 bar:2010 from:0 till: 30975
 bar:2020 from:0 till: 31579
 bar:2022 from:0 till: 31565

PlotData=

 bar:1831 at: 11861 fontsize:S text: 11.861 shift:(-10,5) 
 bar:1846 at: 11449 fontsize:S text: 11.449 shift:(-10,5)
 bar:1856 at: 10975 fontsize:S text: 10.975 shift:(-10,5)
 bar:1866 at: 11983 fontsize:S text: 11.983 shift:(-10,5)
 bar:1880 at: 13157 fontsize:S text: 13.157 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 14039 fontsize:S text: 14.039 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 15911 fontsize:S text: 15.911 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 18069 fontsize:S text: 18.069 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 17978 fontsize:S text: 17.978 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 20816 fontsize:S text: 20.816 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 23433 fontsize:S text: 23.433 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 24594 fontsize:S text: 24.594 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 26762 fontsize:S text: 26.762 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 29019 fontsize:S text: 29.019 shift:(-10,5)
 bar:1990 at: 30462 fontsize:S text: 30.462 shift:(-10,5)
 bar:2000 at: 31374 fontsize:S text: 31.374 shift:(-10,5)
 bar:2010 at: 30975 fontsize:S text: 30.975 shift:(-10,5)
 bar:2020 at: 31579 fontsize:S text: 31.579 shift:(-10,5)
 bar:2022 at: 31565 fontsize:S text: 31.565 shift:(-10,5)



*Boarne:NIS, 1831 oan en mei 1981 binne folkstellingen; 1990 en letter binne de ynwennertallen op 1 jannewaris.