Doctor Strange in the Multiverse of Madness

***Doctor Strange in the Multiverse of Madness*** is in Amerikaanske superheldefilm út 2022 ûnder rezjy fan Sam Raimi, mei yn 'e haadrollen Benedict Cumberbatch, Elizabeth Olsen en Xochitl Gomez. De titel betsjut "Dokter Strange yn it Multyversum fan Gekte". It wie de twadde film oer de superheld Doctor Strange út 'e strips fan útjouwerij Marvel Comics. As sadanich is it in direkt ferfolch op 'e film *[[Doctor Strange (film út 2016)|Doctor Strange]]* út 2016. *Doctor Strange in the Multiverse of Madness* makket diel út fan 'e bredere ''Marvel Cinematic Universe''-filmsearje. Hy folget as sadanich op *[[Spider-Man: No Way Home]]* en giet foarôf oan **'. De ferhaalline fan Wanda Maximoff yn ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' is in direkt ferfolch op 'e [[minysearje]] ''[[WandaVision]]'' út [[2021]].

It [[plot|ferhaal]] folget [[dokter]] Stephen Strange wannear't er it [[famke]] America Chavez besiket te helpen dat troch it hiele [[parallel universum|multyversum]] efterfolge wurdt troch [[demoanen]]. Hy giet nei Wanda Maximoff alias Scarlet Witch om help, mar dan docht bliken dat sy dejinge is dy't de demoanen stjoerd hat. Wanda wol tsjin eltse priis it fermogen fan America bemasterje om fan it iene [[universum]] nei it oare te springen, sadat se de [[bern (persoan)|bern]] weromkrije kin dy't se yn dit universum nea hân hat, mar dêr't se eltse [[nacht]] fan [[dream]]t. It wurdt foar Strange en syn [[freonskip|maat]], de alderheechste [[tsjoender]] Wong, in poepetoer om 'e Skarlekkene Hekse tsjin te kearen. ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' wie ien fan 'e djoerste films aller tiden, wat foar in diel kaam om't de produksje gâns fertraging oprûn troch de [[koroanafiruspandemy (2019-2023)|koroanapandemy]]. Fan 'e [[filmkritisy]] krige de film oer it algemien positive [[resinsje]]s en yn 'e [[bioskopen]] wie it in grut [[kommersje]]el súkses.

==Plot==
It [[teenage]]famke America Chavez en in ferzje fan [[Doctor Strange (personaazje)|Stephen Strange]] út in [[parallel universum]] wurde opjage troch in [[demon]] op in plak tusken de universa yn, dêr't se besykje it Boek fan Vishanti te berikken. Dat slagget lykwols net en Strange rekket [[dea]] wylst America by fersin in iepening kreëarret nei de normale reäliteit, dêr't sy en it [[stoflik omskot]] fan Strange trochhinne sûgd wurde.

Dokter Stephen Strange wurdt op syn [[bêd]] yn [[New York (stêd)|New York]] wekker út in [[dream]] oer America en de oare ferzje fan himsels, dy't er foar in gewoane [[nachtmerje]] hâldt. Hy klaait him oan en giet nei de [[trouwerij]] fan syn [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|eks]] Christine Palmer. Wannear't sy him letter op 'e [[brulloft]] freget oft er [[gelokkigens|gelokkich]] is, [[ligen|liicht]] er troch "ja" te antwurdzjen. De brulloft wurdt rou fersteurd as deunby in (oare) demon begjint hús te hâlden. Strange giet derop ta, en tegearre mei syn [[freonskip|freon]], de alderheechste [[tsjoender]] Wong, rêdt er America, dy't er weromken út syn dream. Sy fertelt him dat sy it fermogen hat om it multyversum te trochkrusen troch fan it iene parallelle universum oer te stappen nei it oare. It probleem is dat se gjin behearsking oer dat fermogen hat en it allinnich brûke kin as se [[eangst|deabenaud]] is. Se wurdt no al in hiel skoft efterfolge troch demoanen dy't har besykje finzen te nimmen. Wannear't Strange har útdaget om har ferhaal te bewizen, liedt se him en Wong nei it lyk ta fan 'e oare ferzje fan himsels.

Strange en Wong beseffe dat de demoanen net út eigen wil efter America oan sitte, mar troch immen stjoerd wurde. Mei't se de [[rune]]n op 'e [[hûd]] fan 'e demoanen werom kenne as [[hekserij]], giet Strange te rie by de iennichste [[hekse (mytysk wêzen)|hekse]] dy't er ken, it eardere lid fan 'e [[Avengers (superheldeteam)|Avengers]] Wanda Maximoff, alias Scarlet Witch, de "[[Skarlekken]]e Hekse". Wanda besiket him ôf te poeierjen, mar ferpraat har, sadat Strange beseft dat sy dejinge is dy't de demoanen efter America oan stjoerd hat. 

Wanda jout it toanielspyljen dan oer en bekent dat sy dêr yndie foar ferantwurdlik is. Nei't se de hân lein hat op it ''Darkhold'', in ''[[grimoire]]'' mei [[kwea|boasaardige]] [[tsjoen]]en, is Wanda fan it rjochte paad rekke. Se mient no dat it stellen fan it fermogen fan America om oer te stekken nei parallelle universa de iennichste manear is om weriene te wurden mei har [[bern (persoan)|bern]] Billy en Tommy, dy't se skepen hie yn har tiid yn Westview (sjoch de [[minysearje]] ''[[WandaVision]]''). Strange besiket mei har te redendielen troch derop te wizen dat Wanda America deadzje moat om har fermogen oer te nimmen, mar dat fynt Wanda in akseptabele priis. As er derop wiist dat se, as se ienris oerstutsen is nei in oar universum, ek mei de dêr libjende ferzje fan harsels ôfweve moat foar't se wer [[mem]] fan "har" soannen wurde kin, wegeret Wanda dêr fierder op yn te gean.

Wanda easket dat Strange en Wong America oan har útleverje sille, mar dat wegerje se. Dêrop falt Wanda it bolwurk fan 'e tsjoenders oan, de Kamar-Taj yn [[Nepal]], en deadet dêrby gâns tsjoenders. Yn deadsneed transportearret America harsels en Strange nei in oar universum, wylst Wong efterbliuwt as finzene fan Wanda. Sara, ien fan 'e oerlibjende tsjoensters, wit it ''Darkhold'' te feneatigjen, al kostet har dat har libben. Wanda [[marteljen|martelet]] de oare oerlibjende tsjoenders om Wong ta meiwurking te twingen oant er tajout. Hy fertelt har dat it ''Darkhold'' mar in kopy wie fan 'e teksten dy't yn 'e muorren kurven binne fan 'e timpel fan it kwea op 'e top fan 'e Wundagore, in hege [[berch]] yn 'e [[Himalaya]]. Wanda nimt him mei dêrhinne en wint troch de teksten yn 'e timpel it fermogen om te "dreamwanneljen", d.w.s. om it [[lichem (biology)|lichem]] in oare ferzje fan harsels yn in parallel universum troch [[geastlike besetting]] oer te nimmen.

Yn it universum dêr't se telâne kommen binne, sykje Strange en America help by de pleatlike tsjoenders. It docht bliken dat de alderheechste tsjoender dêre nimmen oars is as Karl Mordo, dy't yn 'e normale reäliteit in swarde fijân fan Strange wie. Om't yn it parallel universum alles oars is as dat er wend is, [[fertrouwen|fertrout]] Strange Mordo, mar dyselde [[ferrie]]dt him en nimt him en America finzen. Se wurde fêstholden yn in [[laboratoarium]] dêr't ûndersyk dien wurdt nei lju út oare universa. De lieding is dêr yn 'e hannen fan 'e pleatslike ferzje fan Christine Palmer. Strange wurdt foar in [[rjochtbank]] brocht dy't bestiet út pleatslike superhelden dy't oer syn lot beslisse sille: Mordo, Peggy Carter, Blackagar Boltagon, Maria Rambeau, Reed Richards en Charles Xavier. Dyselden lizze út dat de Strange út harren universum troch domdrystens en it brekken fan 'e regels in "ynkringing" feroarsake hat, wêrby't in hiel parallel universum ferneatige is en eltsenien dy't dêr libbe de dea fûn hat. Hy hat dêrfoar de [[deastraf]] krigen, en de konsensus liket te wêzen dat de ferzje fan Strange dy't se no finzen hâlde, gjin hier better is en ek de deastraf fertsjinnet.

Ear't de rjochtbank ta in stimming komme kin, beset Wanda al "dreamwanneljend" it lichem fan 'e ferzje fan harsels yn it universum dêr't Strange him befynt. Op 'e siik nei America kringt se it laboratoarium binnen. Carter, Rambeau, Boltagon, Richards en Xavier besykje har tsjin te kearen, mar moatte dat ien foar ien mei de dea bekeapje. Underwilens wit Strange oan Mordo te ûntkommen en lit Palmer America frij om mei har út te naaien. Trijeresom flechtsje se foar Wanda en witte se it plak tusken de universa te berikken dêr't it Boek fan Vishanti leit, de [[goed en kwea|goede]] tsjinfuotter fan it ''Darkhold'' en it iennichste dat Strange helpe kin om Wanda te ferslaan. Mar Wanda folget harren nei it plak tusken de universa en baarnt it Boek fan Vishanti ta [[jiske (fjoer)|jiske]] ear't Strange it tsjin har brûke kin. Dêrnei nimt se America finzen en brûkt har krêften om Strange en Palmer te ferbaljen nei in universum dat heal ferneatige is by in botsing mei in oar universum, feroarsake troch in "ynkringing".

Strange en Palmer sykje de ferzje fan Strange yn dat universum op, mar dy blykt troch it gebrûk fan it ''Darkhold'' fan dat universum [[sljochtsinnich]] wurden te wêzen en derop út te wêzen om 'e ferzjes fan himsels yn alle oare universa te [[fermoardzjen]]. Strange ferslacht en deadet dy ferzje fan himsels en brûkt dan it pleatslike ''Darkhold'' om yn 'e normale reäliteit te dreamwanneljen yn it stoflik omskot fan 'e ferzje fan himsels dy't dêr mei America bedarre wie. It animearjen fan in lyk bringt him yn konflikt mei de [[geast]]en fan 'e ferflokten, mar mei help fan Palmer wit er dyselden te oerwinnen en foar syn karke te spannen. Mei Wong, dy't ûnderwilens ûntsnapt wie, falt er dêrnei Wanda oan yn 'e timpel op 'e Wundagore, dêr't se fan doel is om America te [[minske-offer|offerjen]] om har krêften te stellen.

De dreamwanneljende Strange en Wong rêde America, en Strange fiteret har oan om fertrouwen te hawwen yn har fermogens, om't hy derfan oertsjûge is dat se dy altyd al behearske. America besiket Wanda te ferslaan, mar faalt. Dêrop seit se dat se har persiis har sin jaan sil en transportearret se har nei it universum dêr't Wanda earder de pleatslike ferzje fan harsels brûkt hie om America finzen te nimmen. Wannear't Wanda sjocht hoe bang oft Billy en Tommy foar har binne en hoe't se om harren echte mem raze, kringt einlings en te'n lêsten de ferkeardens en sinleazens fan har plannen ta har troch. Se jout it oer en America lit har weromkeare nei de normale reäliteit, dêr't Wanda har krêften brûkt om 'e timpel op 'e Wundagore boppe-op harsels ynstoarte te litten nei't Wong himsels en America nei Kamar-Taj [[teleportaasje|teleportearre]] hat. As it ''Darkhold'' dat er brûkte om te 'dreamwanneljen' ta jiske fuortbaarnt, beseft Strange dat Wanda mei-iens ek alle ferzjes fan it gefaarlike ''grimoire'' yn alle universa ferneatige hat. America hellet him werom nei de normale reäliteit en bringt Palmer thús yn har eigen universum.

Letter wurdt yn Kamar-Taj de skea reparearre dy't Wanda mei har oanfal feroarsake hat. Underwilens is America by de tsjoenders yn 'e lear gien om sels in tsjoenster te wurden. Strange bewissiget Wong derfan dat er neat skipe hat fan syn gebrûk fan it ''Darkhold'', mar letter docht bliken dat er in [[trêde each]] op syn [[foarholle]] ûntwikkele hat, krekt sa't de ferzje fan himsels yn it heal ferneatige universum hie. Yn in [[sêne]] dy't healwei de [[ôftiteling]] tafoege is, wurdt Strange op 'e strjitte oansprutsen troch in tsjoenster (dy't bûten de film om identifisearre is as Clea). Sy fertelt him dat syn dieden foar in 'ynkringing' soarge hawwe en freget him oft er helpe wol de skea goed te meitsjen. Dat wol er wol en hy folget har de Dûnkere Diminsje yn.

==Rolferdieling==



;haadrollen

<br>
;byrollen


==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
[[Regisseur]] [[Scott Derrickson]] makke yn [[oktober]] [[2016]], fuort nei de [[premiêre]] fan syn film ''[[Doctor Strange (film út 2016)|Doctor Strange]]'', bekend dat er mei gragens in [[ferfolch]] meitsje woe. Yn [[april]] [[2017]] waard dat ferfolch, dat ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' wurde soe, offisjeel oankundige troch de [[Marvel Studios]]. Mar yn [[jannewaris]] [[2020]] giene Marvel en Derrickson útinoar omreden fan wat "in kreätyf skeel" neamd waard. As ferfanger foar Derrickson waard regisseur [[Sam Raimi]] oanlutsen, dy't wurke op basis fan in [[senario]] fan [[Michael Waldron]]. As [[filmprodusint|produsint]] wie [[Kevin Feige]] by it projekt belutsen foar de Marvel Studios. 

Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[$]]350,6&nbsp;miljoen, wêrmei't it ien fan 'e djoerste films aller tiden wie. Foar in diel waard dat feroarsake troch alle fertragings dy't de [[opnamen (film)|opnamen]] oprûnen troch de [[lockdown]]s yn it ramt fan 'e [[koroanafiruspandemy (2019-2023)|koroanapandemy]]. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[John Mathieson (kameraregisseur)|John Mathieson]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Danny Elfman]].


===Opnamen===
De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' setten yn [[novimber]] [[2020]] útein en duorren oant yn [[april]] [[2021]]. Eins hie it filmjen al yn [[maaie]] [[2020]] begjinne sillen, mar fanwegen de [[lockdown]]s en oare beheinende maatregels yn it ramt fan 'e [[koroanafiruspandemy (2019-2023)|koroanapandemy]] rûn it spul in healjier fertraging op. In nije lockdown makke dat it wurk fan ein [[desimber]] [[2020]] oant [[febrewaris]] [[2021]] stil kaam te lizzen. [[Haadrolspiler]] [[Benedict Cumberbatch]] moast op in stuit fjirtjin dagen yn [[karantêne]] nei't er yn kontakt kommen wie mei in lid fan 'e [[filmcrew]] dy't neitiid in positive útslach krige by in koroanatest.

Om foar te kommen dat de [[filmset]]s bestoarme wurde soene troch [[entûsjasme|oerentûsjaste]] [[fan (persoan)|fans]], waard gebrûk makke fan 'e mei opset sin misliedende [[wurktitel]] ''Stellar Vortex''. De measte binnendoarsênes yn 'e film waarden opnommen yn 'e [[Longcross Studios]] yn it [[Ingelân|Ingelske]] [[Ingelske greefskippen|greefskip]] [[Surrey]], ûnder de reek fan [[Londen]]. Der waard op lokaasje filme yn it Broomfield Hill Car Park yn [[Richmond Park]] en yn 'e [[Frijmitseldershal (Londen)|Frijmitseldershal]] yn Londen. De sêne wêryn't Strange Wanda foar it earst opsiket en se inoar moetsje yn in [[apel]][[hôf (perseel mei fruitbeammen)|hôf]], waard opnommen by [[Burrow Hill Cider Farm]] yn it greefskip [[Somerset]]. Oare filmlokaasjes wiene [[Los Angeles]] en [[Nepal]].

===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' waard fersoarge troch [[Walt Disney Studios Motion Pictures]], de distribúsjedifyzje fan [[Disney]], dat de [[memme-ûndernimming]] fan 'e [[Marvel Studios]] is. De film gie op [[2&nbsp;maaie]] [[2022]] yn it [[Dolby Theatre]] yn [[Hollywood]] yn [[premiêre]], en iepene dêrnei op [[6&nbsp;maaie]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]]. Yn in stikmannich oare lannen, wêrûnder [[Dútslân]], [[Itaalje]], [[Sweden]], it [[Feriene Keninkryk]] en [[Súd-Koreä]], wie de film doe al ien of twa dagen foar it gewoane bioskooppublyk te sjen.


It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde op [[4&nbsp;maaie]] [[2022]] by [[platemaatskippij]]en [[Hollywood Records]] en [[Marvel Music]]. ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' wie fan [[22&nbsp;juny]] [[2022]] ôf te sjen fia [[streamingtsjinst]] [[Disney+]], en waard op [[26&nbsp;july]] fan dat jier útbrocht op [[dvd]] en [[blu-ray]].

==Untfangst==
Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' oer it algemien positive [[resinsje]]s. Sa priizge Leah Greenblatt fan ''[[Entertainment Weekly]]'' de [[rezjy]] fan [[Sam Raimi]] en neamde se de film "alderferskuorrendste ferfrissend" yn ferhâlding ta de 27 eardere dielen fan 'e [[Marvel Cinematic Universe|''Marvel Cinematic Universe''-filmsearje]]. Yn it [[tydskrift]] ''[[Variety (tydskrift)|Variety]]'' ornearre [[Owen Gleiberman]] dat ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' tefolle [[special effects]] befette en út en troch "in bytsje in martelgong" waard. Mar hy hie in protte nocht oan 'e rezjy fan Raimi yn ferskate [[sêne]]s. Ek Pete Hammond fan 'e [[webside]] ''[[Deadline Hollywood]]'' hie lof foar Raimi, waans rezjy hy karakterisearre as "súksesfol [[fermaak]]lik".

Yn ''[[The Hollywood Reporter]]'' wie John Defore fan miening dat de [[fan (persoan)|fans]] fan Raimi [[teloarsteld]] wêze koene oer de slach om Kamar-Taj. Mar hy fûn ek dat Raimi yn ferskate oer sênes syn karakteristike rezjystyl sjen liet. [[Justin Chang]] fan 'e ''[[Los Angeles Times]]'' omskreau ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' as "in ôfwikseljend healwiis en grizelich ferhaal dat út en troch eefkes skoft hâldt om in floedweach fan [[fertriet]] út te stoarten". Behalven foar de rezjy fan Raimi hie hy ek lof foar it [[aktearjen]] fan [[haadrolspiler]]s [[Benedict Cumberbatch]] en [[Elizabeth Olsen]] en foar de moaie bylden yn 'e film.

Yn 'e [[Feriene Keninkryk|Britske]] [[krante]] ''[[The Guardian]]'' parte [[Peter Bradshaw]] oan ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' 3 fan 5 [[stjer (figuer)|stjerren]] ta. Neffens him waard "de dramatyske impact fan ien inkele reäliteit belune troch it bestean fan ûntelbere reäliteiten", mar hy fûn dat de film goed mei syn ûnderwerpmateriaal omgie troch tapassing fan "lichthertigens en [[wille]]". David Ehrlich fan ''[[IndieWire]]'' fûn dat it [[personaazje]] fan [[Doctor Strange (personaazje)|Doctor Strange]] "fertinne" wie troch de foarfallen yn ''[[Spider-Man: No Way Home]]''. En it begjin fan ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' seach er as "in flau ferhaaltsje fan minsken dy't mei special effects goaie nei oare special effects, wylst se seure oer lykfol hokker nij ding no wer it fuortbestean fan alles bedriget." De rezjy fan Raimi wie neffens him "net genôch om 'e film geweldich te meitsjen, mar wol om it ta in echte Raimi-film te meitsjen". 


Brian Tallerico fan 'e webside ''[[RogerEbert.com]]'' joech ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' mar 2 fan 4 stjerren. Hy fûn dat de film "oaninoar naaid [wie] út stikjes fan oare films, [[strip]]albums en [[tillefyzjesearje]]s en ta libben wekke [wie] mei de elektrisiteit fan in [[Marvel Studios|Marvel]]-[[budget]]". Dêrom spriek er fan in "[[Meunster fan Frankenstein|Frankenstein]]-film". [[Alonso Duralde]] fan ''[[TheWrap]]'' ferliek ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' mei in oare film út [[2022]] oer [[parallel universum|parallelle universa]], it [[Oscar]]-winnende ''[[Everything Everywhere All at Once]]'', en fûn dat dy lêste film op alle mêden folle better wie: "[dy] drystmoedich fernijende [[ûnôfhinklike film]] ûntploft hast fan [[humor]] en [[moed]] en [[persoanlikheid]]&nbsp;– dat foar it meastepart mist yn it lêste aventoer út it ''[[Marvel Cinematic Universe]]''".

Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' in goedkarringspersintaazje fan 73%, basearre op 460 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[Dizze film] boddet ûnder it gewicht fan it úttynjende ''[[Marvel Cinematic Universe]]'', mar de karakteristike rezjy fan Sam Raimi leit in betsjoening fan [[fermaak]] oer it bioskooppublyk." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' in goedkarringspersintaazje fan 60%, basearre op 65 resinsjes.


==Resultaat==
===Opbringst===
''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' brocht yn 'e [[bioskopen]] yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] [[$]]411,3&nbsp;miljoen op, en yn alle oare [[lannen en territoaria]] $544,4&nbsp;miljoen. Wrâldwiid kaam de [[opbringst (jild)|opbringst]] dêrmei út op $955,8&nbsp;miljoen. Ofset tsjin it [[budget]] fan $350,6&nbsp;miljoen betsjut dat in [[winst (ûndernimming)|winst]] fan $605,2&nbsp;miljoen, hoewol't dêr de [[marketing]]kosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' de op trije nei meast opbringende film fan [[2022]], nei **', *[[Top Gun: Maverick]]* en *[[Jurassic World: Dominion]]*. It tydskrift *[[Forbes (tydskrift)|Forbes]]* rûsde de skjinne winst foar *Doctor Strange in the Multiverse of Madness* op $127,3&nbsp;miljoen.

### Prizen
*Doctor Strange in the Multiverse of Madness* waard by de Saturn Awards nominearre foar prizen yn 4 kategoryen, wêrûnder bêste superheldefilm, bêste byrol fan in akteur (Benedict Wong) en bêste special effects. De film wûn de Saturn Award foar bêste filmmuzyk. *Doctor Strange in the Multiverse of Madness* wûn fierders ek de MTV Movie Award foar bêste smjunt (Elizabeth Olsen) en de People's Choice Awards foar bêste film fan 2022, bêste aktrise fan 2022 en bêste aksjefilmstjer fan 2022 (beide kearen Elizabeth Olsen). Teffens waard de film foar de titelmuzyk nominearre foar de Grammy Award foar bêste arranzjemint, ynstrumintele muzyk of a cappella.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness''
*  Ynformaasje oer ''Doctor Strange in the Multiverse of Madness'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)