open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sint-Jehannes Bertetsjerke (Heechwâld)

De **Sint-Jehannes Bertetsjerke** is in roomske parochytsjerke yn it Noard-Hollânske doarp Heechwâld.

De parochy makket diel út fan de 'Regio De Waterkant', in gearwurkingsferbân fan meardere parochy's, dy't fierhinne selstannich binne en in eigen idintiteit ha. 

Yn 2023 waard bekend dat de tsjerke ien fan 'e 9 katolike tsjerken fan it gearwurkingsferbân is, dy't skielk ôfstjitten wurde sil. Foar de Jehannestsjerke sil dat yn in termyn fan maksimaal tsien jier barre. It gearwurkingsferbân hâldt dan allinne de roomske tsjerke fan Wognum oer.

## Beskriuwing
De Jehannes Bertetsjerke is in grutte trijeskippige krústsjerke. De tsjerke stiet oan 'e Hearewei mei de toer oan de eastlike kant en it fiifsidige koer oan 'e westlike kant. De toer hat in achthoekige boppebou, werfan't de spits oant 1965 mei laaien dutsen wie. Tsjintwurdich is de spits mei koperplaat beklaaid. Oan 'e westlike kant leit it parochytsjerkhôf.   
  
## Skiednis
De eardere Sint-Jehannes Bertetsjerke wie om it jier 1490 hinne boud. Dat wie in foarse krústsjerke, dy't nei de reformaasje troch de protestanten brûkt waard en yn 1674 by swier waar ferneatige waard. De katoliken fierden yn dy tiid de misse yn skûltsjerken of saneamde staasjes. 

Nei't in rike boer yn 1782 twa stikken lân oan 'e staasje skonk, koene de katoliken in houten tsjerkje boud wurde. In stiennen tsjerke folge yn 1822 it houten tsjerkje op, mar ek dy tsjerke wie ek al rillegau te lyts.   

Der waard jild ynsammele foar nijbou, mar om't der net genôch wie, waard op 19 jannewaris 1862 besletten dat de bou net trochgyng. Dêr woe de pastoar neat fan witte en hy die trije útstellen: dan gjin dwersskip, of in koarter preesterkoer of hielendal gjin toer. Besletten waard om dan ynearsten mar gjin toer te bouwen. De earste stien foar de nije tsjerke waard op 16 desimber 1863 lein. De tsjerke waard boud, mar in selsskip fan parochianen bleau krewearjen foar in toer en it risseltaat wie dat it jild der dochs kaam en ek de toer boud wurde koe. Arsjitekt Molkenboer soe de foltôging fan syn wurk sels net mear meimeisje, syn soan Willem makke de bou ôf.    

Op 17 july 1865 waard de tsjerke troch biskop Wilmer fan Haarlim ynwijd.

Yn 2017 waard noardwestlilk fan de tsjerke in lytse Marijekapel boud. 
 
## Oargel
It oargel fan de Jehannes Bertetsjerke is fan Ypma út Alkmaar. It waard yn 1873 boud en de traktuer is letter elektro-pneumatysk makke.

## Keppeling om utens
* Ynformaasje en disposysje oargel
Gouwe (plak)

**Gouwe** is in plak yn 'e Noard-Hollânske gemeente Opmar. Somtiden wurdt Gouwe in doarp neamd en somtiden ek in buorskip.

It plak hat  () ynwenners. 

Gouwe leit tusken Aartswâld en Sibekarspel en is ferneamd nei it wetter Gouwe, dat by it plak lâns rint. Yn West-Fryslân is *Gouw*  of *Gouwe* in soad foarkommende namme foar wetter.  

Gouwe is fral agrarysk en hat in soad pleatsen, dy't yn de rin fan 'e tiid faak restaurearre binne. Oant yn 1979 lei it plak yn 'e gemeente Heechwâld en mei it opgean fan dy gemeente yn 'e gemeente Opmar waard ek Gouwe ûnderdiel fan 'e gemeente Opmar. Eartiids waard it plak ek wol skreaun as 'De Gouwe'.
Zandwerven

**Zandwerven** (Frysk: Sânwerven; Westfrysk: Sandwerfen) is in plakje yn 'e Noard-Hollânske gemeente Opmar. It leit tusken Spanbroek en it buorskip Noord-Spierdijk.

Zandwerven hat   ()ynwenners. 

It plak heart ta de âldst bewenne gebieten fan it Westfryske ynlân en der binne spoaren fan bewenning út it lette neolitikum fûn. In hege sânrêch makke dêr iere bewenning mooglik. Ek de namme ferwiist dêrnei, dat 'plak by de sânhichten' betsjut.  

Sûnt it ein fan 'e midsiuwen foel it plak ûnder it bestjoer fan 'e 'stede' Opmar en Spanbroek. Sânwerven waard by de yn 'e 19e iuw oprjochte gemeente Spanbroek yndield en gyng mei de opheffing fan dy gemeente yn 1959 op yn 'e gemeente Opmar. De tsjintwurdige plaknamme waard yn 1745 as 'Sandt Werven' skreaun. Sûnt 1866 is de hjoeddeiske stavering bekend.

It plak hat noch in agrarysk karakter. Yn it noarden fan Sânwerven leit de polder Westerfear, in natoergebeit dêr't ek de poldermûne 'De Westerveer' stiet. Fierder binne in pear pleatsen as ryksmonumint oanwiisd.
Blood For Blood

**Blood For Blood** is in Amerikaanske hardcore punkband oprjochte yn 1994. De band brocht yn 1997 syn debútalbum *Spit My Last Breath* út. Yn 2004 hold de band dermei op, mar makke yn 2010 in trochstart. Blood for Blood hat seis studio-albums útbrocht. 

## Diskografy
### Studio-albums
Robert Lehnhoff

**Robert Wilhelm Lehnhoff**, alias *de Beul van Groningen* (Elze, Landkreis Hildesheim, 11 augustus 1906 – Grins, 24 july 1950) wie in Dútske SD' er en oarlochsmisdiediger.

## Biografy
Lehnhoff fierde yn it lêste oarlochsjier in skrikbewâld út yn it Scholtenhûs (ek wol 'foarportaal fan de hel' neamd ), it steatlike hearehûs oan de Grinzer Grutte Merk dêr't de Sicherheitsdienst sûnt septimber 1944 it haadkantoar foar Noard-Nederlân fêstige hie.

Hy wie *Referatleiter* fan de ôfdieling 'rjochts oriïntearre ferset'. Ien fan syn meiwurkers wie de letter ek ta de dea brochte Nederlânske ferrieder Pieter Johan Faber. Yn it Scholtenhûs waarden de Nederlanners ûnderfrege en tramtearre troch Lehnhoff en konsorten.

Oer Lehnhoff dogge in soad lugubere ferhalen de rûnte. Syn spesjaliteit ûnder de ûnderfregingen yn syn ferhoarkeamer nûmer 15 wie de saneamde V 1: in bikkelhurde stjit mei in gummyknuppel yn de mage fan de boeide finzene. Lou de Jong neamt Lehnhoff yn syn standertwurk oer de Twadde Wrâldoarloch as foarbyld fan in minne SD 'er.

Yn it boek *Verzet in Groningen* yn wurdt Lehnhoff omskreaun as in komplisearre figuer. Skrander, soms in tûke frouljusjager, immen mei sterk wikseljende stimmingen en in gefoel foar in beskaat soarte humor. Mar ek: *Spaart niets en niemand om zijn eigen hachie te redden*.

Dat soe úteinlik net slagje. De SD'ers ferdigenen it Scholtenhûs yn april 1945 ynearsten fûl tsjin de optsjenende Kanadeeske befrijers fan Grins. Doe't se ynseagen dat de striid ferlern wie, flechte it hiele selskip ynklusyf de Nederlânske kollaborateurs oer Sâltkamp nei Skiermûntseach. De kommandant fan it Dútske marinedetasjemint wie net bliid mei harren komst en brocht se ûnder op in moai ein fan it doarp, yn de Einekoai, dêr't se har yn primitive ûnderkommens sjen moasten te rêden. Seis wike letter waard de hiele groep werombrocht nei Sâltkamp en dêrwei nei it hûs fan bewar yn Grins.

Lehnhoff ferlear nei syn arrestaasje gau syn weardichheid. Hy joech syn ûnderfregers grif alle nammen fan syn ynformanten. Yn maaie 1949 waard er troch de Grinzer keamer fan it Bysûnder Gerjochtshof fan Ljouwert ta dea feroardiele. Dêrtsjin gie er fergees yn kassaasje wêrnei't er op 24 july 1950 eksekutearre waard troch in fjoerpeloton op it kazerneterrein oan de Herewei yn Grins. Hy wie doe offisjeel registrearre as ynwenner fan Düsseldorf. Hy waard anonym beïerdige op it R.K. Kerkhof (Grins).

Lehnhoff wie troud mei Liesel Kohlstadt.
Sully

## Geografy
### Frankryk
*Sully (Calvados), in plak en gemeente yn it Frânske departemint Calvados
*Sully (Oise), in plak en gemeente yn it Frânske departemint Oise
*Sully (Saône-et-Loire), in plak en gemeente yn it Frânske departemint Saône-et-Loire
**Château de Sully, in kastiel yn Sully (Saône-et-Loire)
*Sully-sur-Loire, in plak en gemeente yn it Frânske departemint Loiret
### Feriene Keninkryk
*Sully (Vale of Glamorgan), in plak yn it suden fan Wales
*Sully (eilân), in eilân foar de kust fan Wales
### Feriene Steaten
*Sully (Iowa), in plak yn 'e Amerikaanske steat Iowa
*Sully (West-Firginia), in plak yn 'e Amerikaanske steat West-Firginia
*Sully County (Súd-Dakota), in county yn 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota
*Sully Creek (Súd-Dakota), in rivierke yn 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota
*Fort Sully (Fort Leavenworth), in Amerikaanske artillerystelling út 'e Amerikaanske Boargeroarloch dy't yn 1864 fuort bewesten Fort Leavenworth boud waard
*Fort Sully (Súd-Dakota), in militêre bûtenpost fan 'e Amerikaanske kavalery yn 'e tiid fan 'e Flakte-Yndiaanske oarloggen (1863-1894) yn wat no de steat Súd-Dakota is
*Histoarysk Plak Sully, in monumintaal histoarysk plak yn 'e Amerikaanske steat Firginia

## Persoanen
*Sully Prudhomme (1839-1907), in Frânsk skriuwer en dichter
*Carlos Aneese "Sully" Kothmann (1933-1986), in Amerikaansk keunstrider
*Clive "Sully" Sullivan (1943-1985), in Welsk rugbyspiler
*Chesley "Sully" Sullenberger (1951), in Amerikaansk piloat
*Andrew "Sully" Sullivan (1963), in Ingelsk-Amerikaank sjoernalist
*Salvatore "Sully" Erna (1968), in Amerikaansk sjonger (fan 'e band Godsmack)
*Kevin "Sully" O'Sullivan (honkballer) (1968), in Amerikaansk honkballer en honkbaltrainer
*Anthony "Sully" Sullivan (1968), in Amerikaansk reklameman

## Oar
*Sully (band), in Kanadeeske band
*Sully (hûn), de helphûn fan 'e eardere Amerikaanske presidint George H.W. Bush
*''Sully'' (film), in Amerikaanske film út 2016 oer Chesley Sullenberger
Adriaan Mulder

**Adriaan Franciscus Riender Mattheus Katalinus Hendrik Wilhelm Mulder** (Schoonhoven, 29 juny 1880 - Breda, 14 oktober 1966) wie in Nederlânske loftfeartpionier en de earste Nederlanner mei in Nederlânsk fleanbrevet. Dit waard op 7 april 1911 útrikt troch de *Koninklijke Nederlandse Vereniging voor de Luchtvaart*.

Mulder wie ien fan de earste trije learlingen fan de krekt oprjochte Eerste Nederlandsche Vliegvereeniging (ENV), mei mei Henri Bakker en Joseph van Bussel (wiere namme Joseph Maurer).
Nei it beheljen fan dat fleanbrevet waard Mulder oansteld as ynstrukteur en ûnderdirekteur fan de ENV en joech er mannich fleandemonstraasje. By ien fan dy demonstraasjes mei de Helpman-1 (makke yn Helpman ûnder Grins)  stoarte er del en rekke er út de tiid. 

Begjin 1913 rjochte Mulder tegearre mei de C. Busch de fleanskoalle "De Kampioen" op, op it fleanterrein fan Ede. De fleanskoalle hat it lykwols net lang úthâlden.
Evangelysk-Lutherske tsjerke (Harns)

De **Evangelysk-Lutherske tsjerke** is in tsjerkegebou yn Harns yn de provinsje Fryslân.

## Beskriuwing
De sealtsjerke út 1879 waard boud nei ûntwerp fan de bruorren J. en J. Posthumus. De arsjitekten lieten har ynspirearje troch in Ingelske neogotyske boustyl. De eardere tsjerke waard yn 1977 ferboud ta wen- en winkelpân. It oargel út 1845 waard makke troch L. van Dam en Soannen. De oargelkast waard yn 1978 brûkt foar in oargel yn de Noardertsjerke fan Drachten.

## Ynterieur

Interieur naar het orgel - Harlingen - 20101887 - RCE.jpg|Ynterieur mei oargel
Interieur gezien vanaf de kansel - Harlingen - 20101888 - RCE.jpg|
Preekstoel - Harlingen - 20101890 - RCE.jpg|Preekstoel


## Sjoch ek
* Grutte Tsjerke (Harns)
* Minnistetsjerke (Harns)
* Sint-Michaeltsjerke (Harns)
Z for Zachariah

*''Z for Zachariah'' (roman), in postúm publisearre roman fan Robert C. O'Brien út 1974
*''Z for Zachariah'' (film), in Iislânsk-Switsersk-Amerikaansk-Nijseelânske film út 2015 dy't hiel loskes basearre is op dy roman
Lambertschaag

**Lambertschaag** (Frysk: **Lambertskeech**; West-Frysk: *Lambertskaag*) is in doarpke yn 'e Noard-Hollânske gemeente Medemblik (Frysk: Memleke).

## Etymology
Lambertskeech wurdt yn 1319 neamd as *Lambrachtscoich* en yn 1396 as *Lambrechtkage*. It plak ferwiist nei de patroanhillige Lambertus, dy't yn 'e 7e iuw foar in hoart yn it oanbuorjende Abbekerk omhûsmanne. It twadde diel fan 'e namme ferwiist nei 'bûtendyksk'. De 's' fan it earste diel soe troch de iuwen hinne dêrnei ferskood wêze nei it twadde diel en sa waard it fan 'skagen' en 'skaach' it tsjintwurdich 'schaag'.

## Skiednis

Foar de ynpoldering fan 'e Wieringermar lei Lambertskeech oan 'e Sudersee. By it doarp stiene trije poldermûnen, dy't oer de boezem en de útwetteringsslûs it wetter op see útmeallen. Mei't de polder Wieringermar ûntstie, binne de mûnen ôfbrutsen. 

Lambertskeech is in lintdoarp mei hûzen en ferskillende stjelpen. Mei Abbekerk (Frysk: Abbetsjerke) dielde Lambertskaag in stasjongebouke oan it spoar Hoarn-Medemblik. Fan 3 novimber 1887 oant 5 jannewaris 1941 wie it stasjon yn gebrûk. Lykas de toer fan 'e tsjerke is it gebou grien fan kleur.  

Foar de weryndieling fan 1 jannewaris 1979 hearde it doarp by de gemeente Abbekerk. Fan 1979 oant 2007 foel it doarp yn de gemeente Noarder-Koggelân, dêr't ek it oanbuorjende Abbekerk by yndield wie. Tsjinwurdich heart it doarp by de gemeente Medemblik.

## Tsjerke

Al út de tsjerkelisten fan it bisdom Utert kin opmakke wurde dat der in tsjerke yn Lambertskeech stie. De hjoeddeiske tsjerke waard om 1500 hinne boud.
Clawfinger

**Clawfinger** is in Sweedske Nu-metalband oprjochte yn 1989 yn Stockholm. De band brocht yn 1993 syn debútalbum *Deaf Dumb Blind* út. Yn 2013 hold de band dermei op, mar makke yn 2017 in trochstart. Clawfingerhat sân studio-albums útbrocht. 

## Diskografy
### Studio-albums
Blackwater (bedriuw)

**Blackwater** wie in Amerikaansk partikulier militêr bedriuw (sis mar in ferhierbedriuw fan hierlingen), dat op 26&nbsp;desimber 1996 oprjochte waard troch Erik Prince, in eardere ofsier by de Navy SEALs, de kommando's fan 'e Amerikaanske Marine. It bedriuw waard yn 2009 omneamd ta **Xe Services** en yn 2011 ta **Academi**, mar yn 'e media en troch eltse oare belanghawwende útsein it bedriuw sels waard it ek dêrnei altyd fan Blackwater neamd. It bedriuw hie syn haadkertier yn Reston, yn 'e Amerikaanske steat Firginia, net fier fan 'e federale haadstêd Washington, D.C. ôf. 

Yn 'e Irakoarloch gie Blackwater in kontrakt oan mei de Amerikaanske Striidkrêften foar it leverjen fan 'befeiligers' (yn 'e praktyk hierlingen) foar ûnderstypjende funksjes. It bedriuw waard wrâldwiid berucht troch it Bloedbad op it Nisoerplein yn Bagdad, op 16&nbsp;septimber 2007, doe't in groepke wurknimmers fan Blackwater it fjoer iepenen op ûnwapene boargers en dêrby 17 Irakezen deaden en 20 oaren ferwûnen. It bloedbad brocht de Iraakske befolking ta razernij en late ta slimme spannings tusken de Feriene Steaten en Irak. Fjouwer Blackwater-wurknimmers waarden letter yn rjochtsaken yn 'e Feriene Steaten feroardiele foar harren oandiel yn 'e slachting, ien foar moard en de trije oaren foar deaslach. Alle fjouwer krigen se yn desimber 2020, yn it lêst fan syn presidintskip, amnesty fan 'e Amerikaanske presidint Donald Trump.

Ek nei it bloedbad, dat ek wol it Blackwater-skandaal neamd wurdt, gie Blackwater troch mei it ferlienen fan befeiligingstsjinsten oan 'e Amerikaanske federale oerheid. Sûnt 2003 hie it bedriuw datoangeande in fêst kontrakt mei de Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA. Noch yn 2013 helle International Developments Solutions, in dochterûndernimming fan Blackwater, in kontrakt binnen ter wearde fan likernôch $92&nbsp;miljoen fan it Amerikaanske Ministearje fan Bûtenlânske Saken foar it leverjen fan bewekkingspersoniel. 

Yn 2011 waard Blackwater oernommen troch in groep private ynvestearders. Yn 2014 ferkochten dy it bedriuw troch oan 'e Constellis Group, dy't it fusearje liet mei syn dochterûndernimming Triple Canopy. Dêrmei kaam der in ein oan it bestean fan Blackwater.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Blackwater
Tramwei Feanwâlden - Drachten

|}
De **tramwei Feanwâlden - Drachten** bestie fan 1881 oant 1947.

## Skiednis
Op 19 septimber 1881 waard troch de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) de line Feanwâlden-Burgumerdaam iepene en op 29 maaie 1886 fan de Burgumerdaam nei Drachten. In ôfstân fan sa'n 20 km. Der waard op dit trajekt riden mei hynstetrams en fanôf 1926 mei steamtrams. De line waard sletten op 5 oktober 1947. It stik tusken Feanwâlden en Burgum bleau noch foar frachtferfier yn gebrûk oant 1 oktober 1949 by de NS dêrnei is ek it lêste stikje fan it trajekt opbrutsen.

## Haltes
*(net folslein)*
* Feanwâlden
* Café Quatrebras - Noardburgum
* Burgum
* Burgumerdaam
* Sumar
* Nyegeasterhoeke
* Nyegea
* De Pein
* Hotel Vreewijk - De Folgeren
* Philips
* Hotel Phoenix - Drachten
* Café Landman - Drachten
* Drachten
It Could Happen to You

## Films
*''It Could Happen to You'' (film út 1937), in Amerikaanske dramafilm út 1937
*''It Could Happen to You'' (film út 1939), in Amerikaanske detektivefilm út 1939
*''It Could Happen to You'' (film út 1994), in Amerikaanske romantysk komeedzjedrama út 1994

## Muzyk
*''It Could Happen to You'' (liet), in liet fan Johnny Burke en Jimmy Van Heusen út 1944
**[[(Chet Baker Sings) It Could Happen to You]]*, in album fan Chet Baker út 1958 dat in ferzje fan it boppeneamde liet befettet
Dyk en Waard

**Dyk en Waard** (*Dijk en Waard*) is in gemeente yn West-Fryslân, yn de provinsje Noard-Hollân, mei 86.700 ynwenners (2022).

De nije gemeente Dyk en Waard is op 1 jannewaris 2022 ûntstien út de eardere gemeenten Hearhugowaard (*Heerhugowaard*) en Langedyk (*Langedijk*).
Tramwei Boalsert - Harns

}

|}
|}
De **tramwei Boalsert - Harns** bestie fan 1882 oant 1947.

## Skiednis
Yn 1882 waard troch de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) de line It Hearrenfean-De Gordyk iepene en yn 1901 trochlútsen oant Harns-Haven. In ôfstân fan sa'n 20 km. Der waard op dit trajekt riden mei steamtrams. De line waard sletten op 11 maart 1947. It stik tusken it tramstasjon fan Boalsert oant it molkfabryk Hollandia dwers troch it sintrum fan Boalsert bleau yn gebrûk oant 28 juny 1968, dêrnei is ek it lêste stikje fan it trajekt opbrutsen.

It eardere tramstasjon fan Boalsert is nei it slúten fan de tramlinen noch jierren yn gebrûk west as garaazje.

## Haltes
*(net folslein)*
* Boalsert
* Harkesyl
* Wytmarsum
* Lollumerdyk
* De Gekroonde Leeuw - Arum
* Kimswert
* Harns
* Harns Haven
Tramwei Harkesyl - Makkum

|}

De **tramwei Harkesyl - Makkum** bestie fan 1898 oant 1930.

## Skiednis
Yn 1898 waard troch de Nederlânske Tramwei Maatskippij (NTM) de line Harkesyl - Makkum iepene. In ôfstân fan sa'n 6,5 km. Der waard op dit trajekt riden mei hynstetrams. De line waard sletten op 16 july 1930. It wie doe de lêste tramwei dy't noch riden waard mei in hynstetram.

## Haltes
*(net folslein)*
* Harkesyl
* Wûns
* Hotel de Prins - Makkum
* Makkum
Lambertustsjerke (Lambertschaag)

De **Lambertustsjerke** of it **Griene Tsjerkje** (*Groene Kerkje*) is in tsjerkegebou yn it Noard-Hollânske doarp Lambertschaag (Frysk: Lambertskeech). De tsjerke hat syn oarspronlike funksje ferlern en is hjoeddedei in kultureel sintrum. 

## Skiednis
De tsjerke waard nei alle gedachten earne yn 'e twadde helfte fan 'e 15e iuw boud en wie yn 'e roomske tiid wijd oan Lambertus fan Maastricht. De klok fan de tsjerke is getten yn 1495 en kin in oanwizing wêze fan de boutiid fan de tsjerke. De protestanten namen de tsjerke yn 1572 fan de katoliken oer en brochten feroarings oan it ynterieur oan. De katolike opfolger fan it Griene Tsjerkje stiet tsjintwurdich yn it oanbuorjende De Weere.  
 
De herfoarme tsjerke fan Lambertskeech waard yn de jierren 1970 tige brekfallich. Mei help fan in soad frijwilligers waard de tsjerke yngreven restaurearre. De tsjerke wurdt tsjintwurdich brûkt as kultureel sintrum.      

## Ynterieur
It liturgyske sintrum feroare nei de reformaasje fan it koer nei de súdlike muorre, dêr't de preekstoel fan 1633 kaam te stean, wylst it oargel in plak yn it eastlike koer krige. Yn de tsjerke hingje trije buorden mei de tekst fan Us Heit, de Leauwensartikels en De Wet. Fierder is der in 17e-iuwske kroanluchter. 

## Oargel
It oargel waard yn 1866 troch Van Dam boud mei gebrûk fan âlder materiaal. It ynstrumint besit 13 registers. 

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Herfoarme tsjerke (Driezum)

De **herfoarme tsjerke** oan de Sytzamawei yn Driezum is de tsjerke fan de herfoarme PKN-gemeente.

## Skiednis

Al ier yn de midsiuwen stie op de terp fan Driezum in houten kapel, dy't om en de by yn 1150 ferfongen waard troch in dowestiennen tsjerke. De tsjerke krige net earder as yn 1562 in patroanhillige. Gjin hillige lykas wenst, mar 'God de Almachtige' sels waard as patroan fan de tsjerke keazen. 

De midsiuwske tsjerke waard oan it begjin fan de 18e iuw ôfbrutsen en ferfongen troch de tsjintwurdige tsjerke, dy't yn 1713 foltôge waard. In gevelstien boppe de noardlike tagong betinkt de bou fan de tsjerke. Boppe de súdlike tagong waard in sinnewizer út 1730 ynmitsele. 

De yn 1469 sealtektoer moast fanwegen brekfalligens yn 1875 ôfbrutsen wurde. De gemeente Dantumadiel liet doe de hjoeddeiske toer bouwe.

## Ynrjochting
Oan de eastlike muorre stiet de preekstoel út 1716 mei fykwurk fan Jan Oenema út Ljouwert. Yge Rintsjes makke yn 1771 in cartouche foar it middenpaniel fan de preekstoel om de koperen lessener fan de Dokkumer Lieuwe Geerts (1772) te dragen. Jan Oenema fike ek de earnen op de fleugelstikken fan it achterskot, dy't ferwize nei de wurden fan Deuteronomium 32:11: 'Lykas in earnfûgel syn broed oantrunet, boppe syn jongen hinne en wer fljcoht, de wjukken útspriedt en syn jong opheint, en it draacht op syn wjuk, sa late allinne de Heare him'.

De tsjerke hat twa famyljebanken. Oan de noardlike kant stiet de Van Sytzamabank út 1745 mei in ryk fike opsetstik. De oare bank stiet oan de súdlike kant en is ienfâldiger en is op de rêch fersierd mei it alliânsjewapen fan Haersma-Canter.  

Tusken de finsters en yn it koer binne byldhoude wapenstiennen ynmitsele. De wapenstiennen datearje út 1720. 

Yn de toer hinget in klok dy't yn 1617 getten waard troch Hans Falck.

## Oargel
Yn 1782 krige oargelbouwer Hinsz opdracht om in oargel te bouwen lykas dat fan Dantumawâld. Hinsz boude lykwols in grutter oargel foar Driezum, dat 11 registers telde. Yn de rin fan de tiid waard der in soad oan it oargel wurke en feroare de disposysje, mar yn de twadde helte fan de jierren 1990 waard it ynstrumint restaurearre en krige it de oarspronklike disposysje werom.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Despicable Me

*''Despicable Me'' (franchise), in Amerikaanske rige jûnfoljende tekenfilms en bredere mediafranchise

## Fideospultsjes
**[[Despicable Me: The Game – Minion Mayhem]]*, in fideospultsje út 2011
**[[Despicable Me: The Game]]*, in fideospultsje út 2012
**[[Despicable Me: Minion Rush]]*, in fideospultsje út 2013
**[[Despicable Me: Minion Mania]]*, in fideospultsje út 2020

## Films
*''Despicable Me'' (film), in Amerikaanske tekenfilm út 2010
**[[Despicable Me 2]]*, in Amerikaanske tekenfilm út 2013
**[[Despicable Me 3]]*, in Amerikaanske tekenfilm út 2017

## Muzyk
*''Despicable Me'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2010
*''Despicable Me 2'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2013
*''Despicable Me 3 '' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2017
Banana

"**Banana**", "**The Banana**", "**Bananas**" of "**The Bananas**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**banana*, it Ingelske wurd foar "banaan"
**banana*, ek in Ingelske sprektaalterm en skelwurd foar in Aziaat dy't yn in Westersk lân wennet en de bining mei syn Aziatyske kulturele identiteit ferlern hat
**going bananas*, in Ingelske sprektaalterm foar "gek wurde", "trochdraaie"

## Films
*''Banana'' (film út 2010), in Amerikaanske koarte tekenfilm út 2010
*''Banana'' (film út 2015), in Italjaanske  film út 2015
*''Bananas'' (film), in Amerikaanske film út 1971
**[[Bananas!*]]*, in Sweedske dokumintêre út 2009

## Geografy
### Plakken
*Banana (Floarida), in plak yn 'e Amerikaanske steat Floarida
*Banana (Kaapverdje), in plak op it Kaapverdyske eilân Santiago
*Banana (Kiribaty), in plak op it Kiribatyske eilân Kiritimati
*Banana (Demokratyske Republyk Kongo), in plak yn 'e Demokratyske Republyk Kongo
*Banana (Queenslân), in plak yn 'e Australyske steat Queenslân

### Oare geografy
*Banana (eilân), in keunstmjittich eilantsje foar de kust fan 'e Nigeriaanske stêd Lagos
*Banane-eilannen of Banana-eilannen, in arsjipel foar de kust fan Sierra Leöane
*Banana (gemeente), in gemeente (*shire*) yn 'e Australyske steat Queenslân
*Bananemar of Banana Lake, in mar yn 'e Amerikaanske steat Floarida
*Bananerivier of Banana River, in rivier yn 'e Amerikaanske steat Floarida
*Griene Bananegat of Green Banana Hole, in blau gat by de kust fan 'e Amerikaanske steat Floarida

## Muzyk
### Bands
*Banana (band), in eardere Joegoslavyske rockband

### Albums
*''Bananas'' (album), in album fan Deep Purple út 2003
**Banana Album*, in bynamme foar *[[The Velvet Underground & Nico]]*, in album fan The Velvet Underground en Nico út 1967

### Lieten
**[[Banana (Who You Gonna Call?)]]*, in liet fan Queen Latifah út 1998
*''Banana'' (liet fan Free Kitten), in liet fan Free Kitten út 2008
*''Banana'' (liet fan Anitta), in liet fan Anitta út 2019
*''Banana'' (liet fan Conkarah), in liet fan Conkarah mei Shaggy út 2019
**[[Sweet Banana]]*, de rezjimintsmars fan 'e Rodezyske Afrikaanske Fuseliers

## Tydskriften
*''Banana'' (Amerikaanske tydskrift), in Amerikaansk tydskrift foar de Aziatysk-Amerikaanske mienskip
*''Banana'' (Britsk tydskrift), in Britsk literêr tydskrift dat bestie fan 1975 oant 1979

## Tillefyzje
*''Banana'' (tillefyzjesearje), in Britske tillefyzjesearje út 2015
*''The Bananas'' (tillefyzjesearje), in Kanadeeske tillefyzjesearje út 1969

## Oar
*Banana (dialekt), in dialekt fan it Bamayo, in taal dy't lânseigen is op Borneo, yn Yndoneezje
*''Banana'' (fideospultsje), in fideospultsje út 1986 fan Nintendo dat inkeld yn Japan útbrocht waard
*WWBN ("Banana 101.5"), in radiostjoerder yn 'e Amerikaanske steat Michigan
Puppy

"**Puppy**", "**The Puppy**", "**Puppies**" of "**The Puppies**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**puppy*, it Ingelske wurd foar jonghûntsje

## Films
*''Puppy'' (film út 2005), in Australyske film út 2005
*''Puppy'' (film út 2013), in Amerikaanske koarte tekenfilm út 2013
*''Puppy!'' (film út 2017), in Amerikaanske koarte film út 2017
*''Puppy'' (film út 2019), de ynternasjonale namme fan Tamyltalige Indiaaske film út 2019

## Literatuer
*''Puppy'' (koart ferhaal), in koart ferhaal fan George Saunders út 2007

## Muzyk
### Bands
*Puppy (band), in Ingelske alternative metal-band
*The Puppies (new wave-band), in Amerikaanske new wave-band út 'e 1980-er jierren
*The Puppies (rapgroep), in Amerikaanske rapgroep út 'e 1990-er jierren

### Albums
*''Puppy'' (album fan Fluke), in album fan Fluke út 2003
**[[Puppy (A Boy's Truly Rough)]]*, in album fan Hawksley Workman út 2006
*''Puppy'' (album fan YuiKaori), in album fan YuiKaori út 2011

### Lieten
**[[We Can Only Live Today (Puppy)]]*, in liet fan Netsky út 2012

## Oar
*''Puppy'' (keunstwurk), in keunstwurk fan Jeff Koons
**[[Nick Jr. Puppies]]*, in Amerikaansk berneprogramma fan Nickelodeon
Training Wheels

**training wheels*, it Ingelske wurd foar de lytse helptsjiltsjes oan 'e sydkant fan fytskes foar lytse bern
*''Training Wheels'' (fim), in Amerikaanske koarte tekenfilm út 2013
*''Training Wheels'' (liet), in liet fan Melanie Martinez út 2015
Competition

**competition*, it Ingelske wurd foar sawol "kompetysje" as "konkurrinsje"
*Competition (Missoery), in plak yn 'e Amerikaanske steat Missoery
*Competition, de eardere namme fan Chatham (Firginia), in plak yn 'e Amerikaanske steat Firginia
*''Competition'' (film út 1915), in Amerikaanske koarte stomme film út 1915
*''Competition'' (film út 2015), in Amerikaanske koarte tekenfilm út 2015
Santa's Little Helper

"**Santa's Little Helper**" of "**Santa's Little Helpers**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**Santa's little helpers* ("de helperkes fan 'e krystman"), in Ingelske oantsjutting foar krystelven

*''Santa's Little Helper'' (EP), in EP fan Jasmine Rae út 2012
*''Santa's Little Helper'' (film), in Amerikaanske film út 2015
*''Santa's Little Helpers'' (film), in Amerikaanske koarte tekenfilm út 2019
*''Santa's Little Helper'' (personaazje), in cartoonhûn út 'e tekenfilmsearje *The Simpsons*
Devoted To Hate

**Devoted To Hate** wie in Fryske trashmetalband, oprjochte yn Snits, dy't aktyf wie tusken 1994 en 2006. Yn 1996 hold de band dermei op, mar makke yn 2000 in trochstart. De band brocht yn 2001 syn debútalbum *Revenge... and a Little More* út. Yn 2003 wie Devoted To Hate de Fryske iepener op it Wâldrock festival. 

## Diskografy
### Studio-albums
Tramwei Easterwâlde - Assen

|}
De **tramwei Easterwâlde - Assen** bestie fan 1915 oant 1947.

## Skiednis
Yn 1915 waard troch de Nederlânske Tramwei Maatskippij (NTM) de line Easterwâlde - Assen iepene. In ôfstân fan sa'n 30 km. Der waard op dit trajekt riden mei steamtrams. De line waard sletten op 5 oktober 1947. It stik tusken it Hijkersmilde oant Easterwâlde bleau noch foar frachtferfier yn gebrûk oant 30 septimber 1962 troch de NS dêrnei is ek it lêste stikje fan it trajekt opbrutsen. 

## Haltes

*(net folslein)*
* Easterwâlde
* Stokersferlaat - Appelskea
* Bovensteferlaat - Appelskea
* Hijkersmilde
* Veenhoopsbrug - Smilde
* Grietmansbrug - Bovensmilde
* Sickensbrug - Bovensmilde
* Norgervaartsbrug - Bovensmilde
* Kloosterveen
* Assen
Tramwei Makkingea - Stienwyk

}
|}
|}

De **tramwei Makkingea - Stienwyk** bestie fan 1914 oant 1947.

## Skiednis
Yn 1914 waard troch de Nederlânske Tramwei Maatskippij (NTM) de line Makkingea - Stienwyk iepene. In ôfstân fan sa'n 30,5 km. Der waard op dit trajekt riden mei steamtrams en gie fia Drinte nei Oerisel. De line waard sletten op 5 oktober 1947. Mar bleau noch foar frachtferfier yn gebrûk oant 30 septimber 1962 troch de NS dêrnei is it trajekt opbrutsen. 

## Haltes
*(net folslein)*
* Hoeke - Makkingea
* Makkingea
* Tronde
* Elslo
* Molkfabryk *Drie Gemeenten* - Elslo
* Boyl
* Noardwâlde
* Wilhelminaoard
* Frederiksoard
* Hotel Frederiksoord
* Nijensleek
* Eesveen
* Stienwyk
Tramwei Lippenhuzen - Easterwâlde

|}
De **tramwei Lippenhuzen - Easterwâlde** bestie fan 1911 oant 1947.

## Skiednis
Yn 1911 waard troch de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) de line Lippenhuzen - Easterwâlde iepene. In ôfstân fan sa'n 20 km. Der waard op dit trajekt riden mei steamtrams. De line waard sletten op 28 maaie 1947, mar bleau noch foar frachtferfier yn gebrûk oant 30 septimber 1962 troch de NS. Dêrnei is it trajekt opbrutsen. 

## Haltes
*(net folslein)*
* Trijehoek - Lippenhuzen
* De Himrik
* Café Weg Wijnjeterp *Leffertshutte* - Weinterp
* Donkerbroek
* Hoeke - Makkingea
* Easterwâlde
Tramwei Ljouwert - Sint-Jabik

}

|}
|}
De **tramwei Ljouwert - Sint-Jabik** bestie fan 1901 oant 1939.

## Skiednis
De line waard yn parten iepene troch de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) Fan Frouwepoartsbrêge Ljouwert oant Moaie Peal op 2 jannewaris 1889 en op 2 july fan itselde jier ferlinge ta Sint-Jabik. Yn 1901 kaam der in ferbining fan it tramstasjon Frouwepoartsbrêge maaie stasjon Ljouwert. In ôfstân fan sa'n 17 km. Yn 1927 waard dizze ferbining wer opheft neidat der in oansluting realisearre wie fia de spoarline Ljouwert - Eanjum wêrby 't de trams gebrûk makken fan de spoarbrêge oer de Harnzer Trekfeart. Der waard op dit trajekt riden maaie steamtrams. Nei it opheffen fan it reizgersferfier en it sluten fan it stik tusken Ljouwert en Bitgummole yn 1939 waard der ta hichte fan Moaie Peal in ferbiningsbôge lein maaie de spoarline Stiens - Harns om it molkfabryk De Lijempf en de grientefeiling betsjinje te kinnen. Yn 1966 waard ek dit stik fan de line sletten en dêrnei opbrutsen.

## Haltes
*(net folslein)*
* Stasjon Ljouwert
* Frouwepoartsbrêge - Ljouwert
* Marsum
* Dyk - Ingelum
* Dyksterhuzen
* Kafee Groot Terhorne - Bitgummole
* Bitgum
* Molkfabryk De Lijempf - Berltsum
* Grientefeiling - Berltsum
* Berltsum
* Wier
* Moaie Peal - Minnertsgea
* Sint Jabik
Tramwei De Jouwer - Snits

|}
De **tramwei De Jouwer - Snits** bestie fan 1886 oant 1947.

## Skiednis
Yn 1886 waard troch de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) de line De Jouwer - Snits iepene. In ôfstân fan sa'n 14 km. Der waard op dit trajekt riden mei steamtrams. De line waard sletten op 4 maaie 1947.

## Haltes
*(net folslein)*
* De Jouwer
* De Kooi - De Jouwer
* Twellingea
* Jousterkade - Snits
* Stasjon Snits
* Snits
Kabinet-Rutte IV

It **kabinet-Rutte IV** wie fan 10 jannewaris 2022 oant 2 july 2024 it kabinet fan Nederlân. It waard nei de Twadde Keamerferkiezings fan 2021 foarme troch in koälysje fan de partijen VVD, D66, CDA en CU.

Mark Rutte (VVD) wie de premier, fise-premiers wiene Rob Jetten (D66) (wie Sigrid Kaag, D66), Karien van Gennip (CDA) (wie Wopke Hoekstra, CDA) en Carola Schouten (CU).

It kabinet joech nei de kabinetskrisis oer asyl op 7 juli 2023 dien en wie fan dy deis ôf demissjonêr. Op 2 july 2024 waard it kabinet-Schoof beëdige as opfolger.

## Ministearjes
It kabinet-Rutte IV hie 12 ministearjes (waarnimmers wurde net neamd):

:¹ Mark Rutte jout as minister-presidint lieding oan it ministearje fan Algemiene Saken.

### Ministers sûnder takeparket
* Bûtenlânske Hannel en Untwikkelingsgearwurking (ûnder BZ) - Liesje Schreinemacher
* Earmoedebelied, Partisipaasje en Pensjoenen (ûnder SZW) - Carola Schouten
* Enerzjy en Klimaat (ûnder EZK) - Rob Jetten
* Folkshúsfesting en Romtlike Oardering (ûnder BZK) oant septimber 2023 - wie Hugo de Jonge
* Lange-termyn Soarch en Sport (ûnder VWS) - Pia Dijkstra
* Natoer en Stikstof (ûnder LNV) - Christianne van der Wal
* Primêr- en Fuortset Underwiis (ûnder OCW) - Mariëlle Paul
* Rjochtsbeskerming (ûnder J&V) - Franc Weerwind

## Sjoch ek
* List fan kabinetten fan Nederlân
* List fan Nederlânske ministearjes
Tramwei Berltsum - Sint-Anne

|}
De **tramwei Berltsum - Sint-Anne** bestie fan 1900 oant 1917.

## Skiednis
Yn 1900 waard troch de Nederlânske Tramwei Maatskippij (NTM) de line Berltsum - Sint-Anne iepene. In ôfstân fan sa'n 5 km. Der waard op dit trajekt riden mei hynstetrams. De line waard sletten op 1 jannewaris 1917.

## Haltes
*(net folslein)*
* Berltsum
* Sint-Anne
Tramwei Dokkum - Feanwâlden

}

|}
|}

De **tramwei Dokkum - Feanwâlden** bestie fan 1880 oant 1947.

## Skiednis
Yn 1915 waard troch de Nederlânske Tramwei Maatskippij (NTM) de line Dokkum - Feanwâlden iepene. In ôfstân fan sa'n 12 km. Der waard op dit trajekt earst riden mei hynstetrams en fan 1926 ôf mei stoomtrams. De line waard sletten op 17 febrewaris 1947. 

## Haltes
*(net folslein)*
* Dokkum
* De Krúswei - Moarrewâld
* Wissel - Moarrewâld
* Broeksterwâld
* De Falom
* Feanwâlden
Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Belgje]]** 2010 yn Stavelot op 29 augustus 2010.
It wie de tretjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Sirkwy fan Spa-Francorchamps hâlden. De race waard hâlden oer 44 omgongen, op it 7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Michael Schumacher waard tsien plakken tebekset by de start fanwegen gefaarlik riden by de Grutte Priis fan Hongarije.
* Nico Rosberg waard tsien plakken tebekset by de start fanwegen in fersnellingsbakwiksel.
* Sébastien Buemi waard trije plakken tebekset by de start fanwegen it hinderjen fan in oare koereur yn de twadde kwalifikaasje omgong.
* Timo Glock  waard fiif plakken tebekset by de start fanwegen hinderjen fan in oare koereur yn de earste kwalifikaasje omgong.
* Pedro de la Rosawaard tsien plakken tebekset by de start fanwegen in motorwiksel.
* Vitaly Petrov koe gjin tiid sette troch in ûngemak yn de earste kwalifikaasje omgong

## Utslach Grutte Priis
*  Jaime Alguersuari rkrige in straf fan 20 sekonden om't er bûten de baan west hie om in oare koereur del te litten.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Carl Wilhelm Vollgraff

**Carl Wilhelm Vollgraff** (Haarlim, 5 juny 1876 – Zeist, 20 oktober 1967) wie in Nederlânske heechlearaar Grykske taal- en letterkunde en archeolooch.

## Libben en wurk
Vollgraff wie in soan fan de heechlearaar Latyn, Johannes Christoph Vollgraff (1848–1920). Hy begûn syn stúdzje klassike letteren yn Brussel, wêrnei't er yn Utert, Göttingen en Berlyn (Wilamosinen) tahold en studearre. Nei syn promoasje yn 1901 mei in proefskrift oer Ovidius, ferbleau er sawat trije jier oan de Frânske skoalle yn Athene dêr't er ûnder oaren mei archeologyske opgravingen dwaande wie yn Argos.

Yn 1903 waard Vollgraff privaat-dosint oan de Ryksuniversiteit Utert yn 'de Grykske en Romeinske mytology en yn de topograpy fan Grikelân'. Fan 1905 oant 1908 wie er konservator foar it Museum fan Aldheden (yn Utert) fan it Provinsjaal Genootschap dêr't er him dwaande hâlde soe mei Romeinske archeology. Yn 1908 waard er heechlearaar Grykske taal- en letterkunde oan de Ryksuniversiteit Grins, dêr't er oant 1917 bleau; op 31 oktober 1908 hold er syn ynaugurele rede *De wederontdekking en wederopbouw der oudheid*. Follgraff ûndersocht it yn 1914 fûne  Skriuwplankje fan Tolsum en publisearre yn 1917 syn befiningen oer dy (nei't efterôf bliek) âldste weromfûne tekst yn Nederlân. Yn 1917 ferhuze er nei Utert foar inselde learstoel oan de Utertske universiteit dêr't er bleau oant syn emeritaat yn 1946. Yn 1935 en 1936 wie er de rektor magnifikus fan dy universiteit. Yn de perioade fan 1917 oant 1923 wie er ek bestjoerslid fan de *Vereniging van Terpenonderzoek* en hy wie lid fan de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Vollgraff die tusken 1933 en 1935 argeologyske opgravingen op it Domplein yn Utert dêr't him de oerbliuwsels befine fan it Romeinske kastellum Traiectum en (ier)midsiuwske tsjerken. It kastellum Fletio dat tichteby leit yn Vleuten, waard om 1940 hinne troch him ûndersocht.

Nei it ferstjerren fan syn earste frou Marie von Hösslin, dochter fan Konstantin von Hösslin, troude Vollgraff op 'en nij yn 1947 mei de archeologe Anna Roes.

## Albiobola
Yn 1929 waard op it Domplein in tal stikken sânstien oantroffen dy't in midsiuwsk grêf ôfdutsen. De ynskripsjes dêrop waarden dêrnei troch Vollgraff ûndersocht. Hy kaam ûnder mear ta de konklúzje dat de Romeinske namme foar Utert doe Albiobola wie. Syn lêzing late al gau ta flinke krityk. Oant hjoed-de-dei is it net dúdlik wat de ynskripsjes krekt betsjutte.

## Keppeling om utens
* Profyl by Universiteit Utrecht
Grutte Priis Formule 1 fan Itaalje 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Itaalje]]** 2010 yn Monza op 12 septimber 2010.
It wie de fjirtjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Sirkwy fan Monza hâlden. De race waard hâlden oer 53 omgongen, op it 5,8 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,7 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Vitaly Petrovwaard fiif plakken weromset by de start fanwegen it hinderjen fan Timo Glock.
*  Timo Glock waard fiif plakken tebekset by de start fanwegen in fersnellingsbakwiksel.

## Utslach Grutte Priis
*Kamui Kobayashi starte út de pitstrjitte wei.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Grutte Priis Formule 1 fan Singapoer 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Singapoer]]** 2010 yn Singapoer op 26 septimber 2010.
It wie de fyftjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op de Marina Bay sirkwy hâlden. De race waard hâlden oer 61 omgongen, op it 5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 309 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Nico Hülkenberg waard fiif plakken tebekset by de start fanwegen in fersnellingsbakwiksel.
* Felipe Massa moast efteroan starte om't er der net yn slagge in tiid te setten yn de kwalifikaasje.
* Nick Heidfeld wie de ferfanger fan Pedro de la Rosa dy't nei de GP fan Itaalje by Sauber BMW ûntslach krigen hie.

## Utslach Grutte Priis
*  Adrian Sutil krige in straf fan 20 sekonden om't er bûten de baan west hie.
* Nico Hülkenberg krige in straf fan 20 sekonden om't er bûten de baan west hie.
*  Jaime Alguersuari starte út de pitstrjitte wei.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Grutte Priis Formule 1 fan Japan 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Japan]]** 2010 yn Oyama op 10 oktober 2010.
It wie de sechstjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it sirkwy fan Suzuka hâlden. De race waard hâlden oer 53 omgongen, op it 5,8 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 307,5 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Lewis Hamilton waard fiif plakken tebekset by de start fanwegen in fersnellingsbakwiksel.

## Utslach Grutte Priis
* Lucas di Grassi koe net fan start gean troch in slimme crash ûnderweis nei de start.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Kampen (gemeente)

**Kampen** is in gemeente yn de provinsje Oerisel. Kampen krige yn 1236 stedsrjochten, wat sjoen wurde kin as it begjin fan it gemeentlik bestjoer. De gemeente hat  (, boarne: CBS) op in oerflak fan 161,79&nbsp;km².

De gemeente leit foar in part yn it Nasjonaal Gea Iseldelte.

## Geografy
De gemeente Kampen is de opfolger fan de stêd Kampen. Op 10 july 1859 waard it eilân Skoklân nei ûntromming by de gemeente Kampen foege. Op 1 jannewaris folge de gemeente IJselmuiden. Oangrinzgjende gemeente binne de Noardeastpolder yn it noarden, Swartewetterlân yn it noardeasten, Swol yn it easten, Hattem en Oldebroek yn it súdeasten en súden en Dronten yn it wêst.  

## Plakken
De gemeente Kampen bestiet út twa stêden, 5 doarpen en tolve buorskippen. It gemeentehûs stiet yn Kampen, dat ek it grutste plak is.

## Polityk
Tradisjoneel stimt in relatyf grut diel fan de gemeente Kampen op kristlike partijen. Kampen wurdt dan ek by de Bibelgurdle yndield.
Friduwih Riemersma

**Friduwih Riemersma** (Loaiïngea, 1962) is in Frysk dichter, skriuwster, útjouwer, redakteur en earder byldhouwer. Se wennet yn Amsterdam yn de Jordaan (2022).

## Libben en wurk
Friduwih Riemersma is in dochter fan de Fryske skriuwer Trinus Riemersma (1938-2011).

Riemersma studearre fan 1981-1983 oan de keunstakademy Minerva yn Grins en fan 1983-1987 byldhouwen oan de Rietveld Akademy yn Amsterdam. Se waard byldhouster en hie súkses mei har wurk, mar moast it fak letter oerjaan doe't se allinnichsteande mem waard. Sy learde doe in oar fak en gie oan't wurk yn in ynstelling foar dôve bern.

Fan 2000 oant 2005 studearre se Opfiedingsfilosofy oan de Universiteit fan Amsterdam en fan 2009 oant 2012 psychology oan ferskate universiteiten.

Riemersma wie fierders fan 2013 oant 2014 kollumnist by it literêr tydskrift *[[Ensafh]]*. Yn 2014 rjochte se tegearre mei Abe de Vries it online literêr tydskrift *[[Fers2]]* op dêr't se sûnt ek haadredakteur fan is.

Yn 2016 wie se oprjochter fan útjouwerij *[[Grotesk]]* yn Amsterdam dy't Fryske literatuer útjout.

Yn 2021 sette se it gedicht *The Hill We Climb* fan Amanda Gorman oer dat dy skriuwster by de ynauguraasje fan presidint Joe Biden foardroech.

## Publikaasjes
* 2016 - *Kultuerferlies: Fryslân fan 1989 oant 2018. En oare essees*, essaybondel
* 2020 - *Myn binêre koade*, dichtbondel
;Oersetting
* 2022 - *De hichte beklimme wy*, oersetting fan *The Hill We Climb* fan Amanda Gorman. Utjouwerij DeRyp

## Keppeling om utens
* Fers2
Katafalk (band)

**Katafalk** wie in Nederlânske death metalband, oprjochte yn Grins, dy't aktyf wie tusken 1995 en 2010. De band brocht yn 2003 syn debútalbum *Storm of the Horde* út. De teksten fan de band gean benammen oer haat en anty-kristendom.

## Diskografy
### Studio-albums
Murderdolls

**Murderdolls** wie in Amerikaanske metalband dy 't as njonkenprojekt oprjochte waard troch de drummer fan Slipknot Joey Jordison en sjonger Wednesday 13 fan Frankenstein Drag Queens from Planet 13. De band brocht yn 2002 syn debútalbum *Beyond the Valley of the Murderdolls* út. Yn 2004 hold de band dermei op, mar makke yn 2010 in koarte trochstart. Murderdolls hat twa studio-albums útbrocht. 

## Diskografy
### Studio-albums
Stratovarius

**Stratovarius** is in Finske powermetalband út Helsinki dy't yn 1985 oprjochte waard. Yn 1989 kaam it debútalbum *"Fright Night"* út. De band hat in soad gaoatyske wikselingen yn de besetting ûndergien en nei it fuortgean fan gitarist Timo Tolkki yn 2008 binne der gjin orizjinele leden fan de band mear oer. Op it stuit is sjonger Timo Kotipelto, dy 't yn 1994 lid waard, it langst sittende lid. Stratovarius hat sechstjin studio-albums en twa live-albums útbrocht.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Bruce Dickinson

**Paul Bruce Dickinson** (Worksop Nottinghamshire, 7 augustus 1958) is in Ingelsk sjonger. Hy waard benammen bekind as sjonger fan de bands Iron Maiden (sûnt 1981), en Samson (1979 – 1981). Tusken 1993 en 1998 wie er aktyf as solo-artyst. Njonken it sjongen is Dickinson aktyf west as piloat yn de kommersjele loftfeart en as skermer.

## Diskografy
### Albums
Paul Di'Anno

**Paul Di'Anno**  (pseudonym fan **Paul Andrews**) (Londen, 17 maaie 1958) is in Ingelsk sjonger. Hy waard bekind as sjonger fan de band Iron Maiden (1977 - 1981), dêr't er ûntslein waard fanwegen syn oermjittige drugs- en drankgebrûk en oare omstannichheden. Nei syn Maiden karriêre hat Di'Anno yn de rin fan de jierren withoefolle albums útbrocht, sawol as solo-artyst as, as lid fan bands as Gogmagog, Battlezone, Praying Mantis, Killers en Rockfellas.

## Diskografy
### Albums
Grutte Priis Formule 1 fan Koreä 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Koreä]]** 2010 yn Yeongam op 24 oktober 2010.
It wie de santjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it sirkwy fan Koreä hâlden. De race waard hâlden oer 55 omgongen, op it 5,6 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan  308,6 kilometer.  It wie de earste GP fan Koreä. 

## Kwalifikaasje
* Vitaly Petrov waard fiif plakken tebekset by de start fanwegen in botsing mei Nico Hülkenberg yn de Grutte Priis fan Japan.

## Utslach Grutte Priis
It wie de lêste wedstriid yn de Formule 1 fan Sakon Yamamoto.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje]]** 2010 yn São Paulo op 7 novimber 2010.
It wie de achtjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op Interlagos hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Earste pole posysje fan Nico Hülkenberg
* Christian Klien wie de ferfanger fan Sakon Yamamoto dy't nei de GP fan Koreä by HRT ûntslach krigen hie.
* Sébastien Buemi en Adrian Sutil waarden elk eiif plakken tebekset by de start fanwegen in botsingen mei Timo Glock en Kamui Kobayashi yn de Grutte Priis fan Koreä.

## Utslach Grutte Priis

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi]]**  2010 yn Abû Dabi op 14 novimber 2010.
It wie de  njoggentjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Yas Marina Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 55 omgongen op it 5,5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer.

## Kwalifikaasje

## Utslach Grutte Priis
* It wie de lêste wedstriid yn de Formule 1 fan Lucas di Grassi en Christian Klien.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Fjoertoer fan Urk

De **fjoertoer fan Urk** is in 18,5 m hege fjoertoer. De Urker fjoertoer waard yn de jierren 1844-1845 boud en moast yn 1901 mei goed fiif meter ferhege wurde om't de yn 1885 grutter makke Betheltsjerke it ljocht nei it easten hindere. 

De fjoertoer is de iennige oan de Iselmar en Markermar, dy't in draailjocht hat (de lampe stiet stil en de lins draait). 

Yn 2009 krige de fjoertoer by it ûnderhâld in nije koperen tek. De toer is regelmjittich iepen foar besikers.  

## Skiednis
Al sûnt 1617 baarnde der op Urk fjoer foar de Urker fiskers en de skippen dy't fan Amsterdam nei de Noardsee farden. It earste fjoerbeaken waard yn opdracht fan de Amsterdamske boargemaster Gerrit Jacob Witsen boud. Fanwegen ôfslach fan lân moast it fjoerbeaken in pear kear ferhûzje mear it lân yn. 

Yn 1837 waard in nij beaken boud, dy't yn 1844 wer ôfbrutsen waard foar de bou fan de hjoeddeiske fjoertoer.
Alice in Chains

**Alice in Chains** is in Amerikaanske metalband oprjochte yn 1987 yn Seattle. De band brocht yn 1990 syn debútalbum *Facelift* út. Yn 2002 hold de band nei it ferstjerren fan sjonger Layne Staley dermei op, mar makke yn 2005 in trochstart. De teksten fan de band gean benammen oer de dea, pine, depresje, drugs en selsmoard. Alice In Chains hat seis studio-albums en trije live-albums útbrocht. 

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums
Formule 1 yn 2011

It Formule 1-seizoen 2011 wie it 65ste Formule 1-seizoen. De "Formule 1", offisjieel it "FIA Formula One World Championship", is de heechste klasse yn de autosport, sa is bepaald troch de FIA.

Sebastian Vettel wie by de start fan it seizoen de ferdigenjend wrâldkampioen by de koereurs, syn team Red Bull Racing is de regearjend wrâldkampioen by de konstrukteurs. 

## Kalinder

## Utslaggen

## Klasseminten
### Klassemint by de koereurs

De top 10 klassearre auto's, krije punten,

**Opmerkingen**:

† — Koereur hat de finish net helle yn de GP, mar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch't er as klasearre notearre stiet.

### Klassemint by de konstrukteurs

De top 10 klassearre auto's krije punten:

**Opmerkingen**:

† — Koereur hat de finish net helle yn de GP, mar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch't er as klasearre notearre stiet.