open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Another Brick in the Wall

***Another Brick in the Wal*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Pink Floyd tusken desimber 1978 en novimber 1979 en útbrocht op it album The Wall út 1979. Another Brick in the Wal bestie trije dielen dy't ferparte wie oer it album, Another Brick in the Wal part 2 wie it fiifde nûmer op it album en waard op 23 novimber 1979 útbrocht as earste single fan it album.

## Oer it nûmer
Yn Another Brick in the Wall wurdt de Twadde Wrâldoarloch oantsjut as wer in stien yn de muorre; de heit fan Pink (haadfiguer yn it nûmer) moast fjochtsje op it fêstelân. It is de romantyske ferzje fan it ferhaal fan it libben fan Roger Waters sels, dy't syn heit ferlear yn de Twadde Wrâldkriich noch foardat er berne wurdt. Yn it nûmer is in koar te hearren dit binne bêrn fan in skoalle yn 'e buert fan de opname studio. 

## Muzikanten
* David Gilmour – Sang & Gitaar
* Richard Wright – Toetsen
* Roger Waters – Bas & Sang
* Nick Mason  – Drums

### Gastmuzikanten
* Bêrn fan 'e Islington Green School – Sang
Chris Arlman

**Chris Arlman** (Meppel, 26 febrewaris 1944 – Harns, 2 july 2008) wie in Nederlânsk politikus foar de Partij fan de Arbeid (PvdA).

Arlman wie boargemaster fan Bad Nijeskâns (1981-1990), Pekela (1990-1998) en fan 1 juny 1998 oant 1 july 2006 fan Harns. Yn 2007 wie er boppedat in skoft waarnimmend boargemaster fan de gemeente Bellingwedde. By syn ôfskied as boargemaster fan Harns waard Arlman beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau foar syn bygrage oan de útwreiding fan de haven.

Chris Arlman wie ek in skoft foarsitter fan betelle-fuotbal feriening BV Veendam (1991 -1998) en Cambuur Ljouwert (1999 -2000).

Op 2 july 2008 krige Chris Arlman yn de âldens fan 64 jier in hertoanfal op it terrein fan keatsferiening Eendracht. Hy waard oerbrocht nei it Medysk Sintrum Ljouwert, dêr't er letter dy dei ferstoar.
Donatustsjerke (Leermens)

De **Donatustsjerke** is in midsiuwsk tsjerkegebou yn it Grinslânke plak Leermens (gem. Iemsdelta). De tsjerke is yn 2015 oerdroegen oan 'e Stifting Alde Grinslânske Tsjerken.

## Skiednis

Mei de bou fan 'e tsjerke waard healwei de 11e iuw op ien fan 'e heechste wierden fan Grinslân útein set. De tsjerke waard wijd oan Donatus fan Arezzo en it gebou bestiet út romaanske, romanogoatyske en goatyske eleminten.

De oarspronklike tsjerke waard boud fan dowestien. De sydmuorren fan it skip datearje út dy tiid, lykas ek de rûnbôgige finsters en it rûnbôgefries oan it skip. Letter waard it dwersskip tafoege. De frijkommen dowestien waard dêrby op 'e nij brûkt en de rest is fan bakstien boud. It romanogoatyske koer ferfong wer letter it romaanske koer en is hielendal fan bakstien. Yn 'e súdlike earm fan it dwersskip is noch in diel fan it doksaal mei fragminten fan muorreskilderings bewarre bleaun.

De tsjerke hie eartiids in westwurk mei twa spitsen, dy't yn 1822 fanwegen brekfalligens ferfongen binne troch in houten dakruter. De hjoeddeiske dakruter waard nei in slimme brân yn 1957, wêrby't ek it Van Oeckelen-oargel ferlern gyng, ferfongen. Yn it tuorke hinget in klok út 1971.

## Ynterieur

Yn 'e tsjerke binne fragminten fan skilderings út it tiidrek 1400-1450 bewarre bleaun. Te sjen binne in pear wijingskrusen, in 15e-iuwske (fragmintaryske) foarstelling fan Sint-Sebastiaan, in troanende Marije mei Bern en Sint-Ursula op 'e súdlike koermuorre en fragminten fan Donatus en Nikolaas op 'e noardlike koermuorre. Yn it koer is ek de piskina bewarre bleaun.

It meloenfoarmige ferwulft fan it koer hat skildere siermitselwurk yn ferskillende patroanen. Heech yn it midden fan dat ferwulft is in slútring mei in ôfbyld fan it Laam Gods. Yn 'e ring dêrom hinne binne de symboalen fan de fjouwer evangelisten: de ingel fan Mattéus, de liuw fan Markus, de bolle fan Lukas en de earn fan Jehannes.    

Under it koer is in krypte, nei alle gedachten de 16e-iuwske grêfkelder. Yn 1541 waard dêr Willem Clant byset. Syn sark stiet hjoeddedei yn 'e noardlike earm fan it dwersskip.

De preekstoel is 17e-iuwsk. Under de preekstoel is in lûk nei de kelder, dy't yn 'e Twadde Wrâldkriich tsjinst die as skûlplak foar ûnderdûkers.

## Oargel
It ienmanualige oargel mei sân registers waard yn 1964 boud troch de bruorren Van Vulpen út Utert.

## Keppeling om utens
* Oargelsite: disposysje oargel 
## Ofbylden

Donatustsjerke, Leermens, slútring koer.jpg|*Slútring*
Donatustsjerke, Leermens, doksaal.jpg|*Doksaal*
Donatustsjerke, Leermens, preekstoel.jpg|*Wijingskrús</center>*


Donatustsjerke, Leermens, preekstoel.jpg|*Kânsel</center> *
Donatustsjerke, Leermens, Van Vulpenoargel.jpg|*Van Vulpenoargel*
Donatustsjerke, Leermens, boerd ta neitins oan it Clant-skaai.jpg|*Boerd ta neitins oan it Clant-skaai</center>*


## Keppeling om utens
* De tsjerke op de side fan de SAGT
* Disposysje oargel
Funksje

(In lienwurd út it Midfrânsk, fan *function*, dat weromgiet op it Latynske *functio* (modern Frânsk: *fonction*)

*funksje (doel), de bedoeling of taak fan in ding
**funksje (biology), de reden wêrom't in foarwerp of proses foarkomt yn in systeem dat troch natuerlike evolúsje ûntstien is
**funksje (natoer), in tsjinst dy't troch in sûn ekosysteem oan 'e minskheid levere wurdt
**funksje (psychology), in taak of doel fan in beskate foarm fan hâlden en dragen
**funksje (sosjology), de ynfloed fan in maatskiplik ferskynsel op oare ferskynsels
**funksje (technyk), de taak fan in technysk systeem of dielsysteem
*funksje (ynformatika), in subprogramma fan in softwareprogramma
*funksje (posysje), in posysje fan in persoan binnen in organisaasje of projekt
**funksje-omskriuwing, in werjefte fan 'e taken, ferantwurdlikheden, rjochten en plichten fan sa'n funksje
*funksje (wiskunde), in regel dy op syn meast ien útfier takent oan eltse ynfier
Funksje (posysje)

In **funksje** of **amt**, soms ek **betrekking** neamd, is in posysje foar in persoan binnen in beskaat domein, dêr't in samling taken, rjochten en plichten oan ferbûn is. It domein is dêrby faak in organisaasje, lykas in bedriuw, in feriening, in stifting of de oerheid, mar it kin ek bygelyks om in projekt gean. In funksje of amt ûnderskiedt him benammen fan in berop trochdat it te spesifyk en koart duorjend is om as sadanich beskôge te wurden. Immen dy't in funksje beklaait, is in **funksjonaris**.

Om in foarbyld te jaan: as immen boargemaster of minister is, kin sa'nent dat net as berop opjaan. Hy of sy is dan fan berop in politikus, mei (foar in fêststelde termyn) de funksje fan boargemaster of minister. Itselde jildt by in heechlearaar, by wa't it heechlearaarskip in funksje is dy't fuortkomt út syn of har berop, dat bygelyks taalkundige, natuerkundige of teolooch wêze kin. In funksje is ek wat oars as in rang. As men by de kriichsmacht tsjinnet (en dat docht as beropsmilitêr ynstee fan tsjinstplichtige), is jins berop militêr. Jins rang kin dan bygelyks soldaat, sersjant of generaal wêze. In soldaat kin de funksje hawwe fan skerpskutter, in sersjant kin de funksje hawwe fan kertiermaster en in generaal kin de funksje hawwe fan stêfsjef fan 'e lânmacht. By funksjes yn frijwilligerswurk, lykas it foarsitterskip fan in feriening, spilet fierders ek mei dat men foar sokke funksjes net betelle wurdt en sokke funksjes dus ekonomysk sjoen gjin berop wêze kinne. 

De funksje dy't immen hat, bepaalt foar in diel syn of har sosjale status, om't fan 'e funksje ôfhinklik is hoefolle ynfloed en ferantwurdlikheden hy of sy hat, hoefolle lju der ûnder him of har wurkje, hoe heech oft syn of har ynkommen is en hoefolle oft hy of sy bydraacht oan 'e maatskippij. Men sprekt sadwaande fan in 'hege funksje' as in persoan in boppegemiddeld ynkommen en in protte ynfloed hat.
Hutt

## Geografy
### Austraalje
*Hutt (rivier yn Súd-Austraalje), in rivier yn 'e Australyske steat Súd-Austraalje
*Hutt (rivier yn West-Austraalje), in rivier yn 'e Australyske steat West-Austraalje
*Hutt-lagune, in lagune yn 'e Australyske steat West-Austraalje

### Antarktika
*Hutt Peak, in berch op Antarktika

### Nij-Seelân
*Hutt (rivier yn Nij-Seelân), in rivier yn Nij-Seelân, ferneamd nei William Hutt (politikus)
*Huttdelling, in krite dy't 'e lânkant fan 'e Nijseelânske haadstêd Wellington leit
*Hutt County, in eardere Nijseelânske county yn 'e Huttdelling
*Lower Hutt (ek wol bekend as Hutt City), in Nijseelânske territoriale autoriteit, fuortkommen út Hutt County
*Upper Hutt, in Nijseelânske territoriale autoriteit, fuortkommen út Hutt County
*Mount Hutt, in berch en skybestimming yn 'e Nijseelânske Súdlike Alpen

## Oar
*Hutt (''Star Wars''), in fiktyf ras fan bûtenierdske wêzens yn 'e *Star Wars*-franchise
*Hutt International Boys' School, in middelbere skoalle foar jonges yn Lower Hutt (Nij-Seelân)
*Hutt Recreation Ground, in cricket- en rugbyfjild yn Lower Hutt
*Prinsdom fan de Huttrivier, in selsútroppen mikronaasje yn West-Austraalje
Hutts

**Hutts** (inkeltal: **Hutt**; útspr.: [ˈhʌt]; likernôch: "hat") binne in fiktyf ras fan bûtenierdske wêzens út 'e ''Star Wars''-franchise. Se binne ôfkomstich fan **Nal Hutta**, in planeet mei ferskate moannen, wêrfan't **Nar Shaddaa**, de grutste, ek bewenne wurdt. De namme fan Nal Hutta betsjut "Glorieus Juwiel". De Hutts slane lykwols ek op in protte oare wrâlden foar master op, wêrûnder Tatooine. 

## Uterlik en ekology
It uterlik fan Hutts is foar minske-eagen grotesk. It binne obese wêzens mei in lichemsfoarm en in manear fan fuortbeweging dy't sterk lykje op dy fan in slak, mar dan mei in pear earms en folle grutter. Harren foarein, mei in fertikaal boppeliif, is like lang of langer as in minske. It horizontale ûnderliif is likernôch fjouwer meter lang en einiget yn in stompe sturt. Yn *Return of the Jedi* wurdt neamd dat Hutts as twafuotters berne wurde, mar dat harren "rompskonken" letter mei-inoar fergroeie troch gebrek oan beweging. Hutts kinne wol mear as tûzen jier libje as se net dea reitsje troch in ûngemak of geweld. 

Hutts soene har op aseksuele wize fuortplantsje en har jongen yn in bûdel grutbringe oant se selsstannich oerlibje kinne. Yn 'e *Star Wars*-kanon hawwe de Hutts twa ûnderskate geslachten; dêrmei liket de bewearing út 'e iere ''Star Wars''-literatuer dat se allegear hermafroditen binne, retcond te wêzen. Fierders wurde Hutts foarsteld as oanhelle mei in net te sêdzjen fretterigens, ynklauwerigens en lust. Dêrfandinne dat Hutts har benammen talizze op yllegale praktiken, dêr't in protte en fluch jild mei te fertsjinjen falt.

## Taal
De Hutts sprekke Hutteesk, dat yn it Stjerrestelsel in *[[lingua franca]]* is foar de organisearre misdie, en sadwaande ek sprutsen wurdt troch net-Hutts. De taal waard foar de film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VI&nbsp;– Return of the Jedi]]* ûntwurpen troch lûdstechnikus Ben Burtt, dy't de fonology derfan, nei't it skynt, basearre op it Ketsjûa, de taal fan 'e Inka's. 

## Polityk
Foar't de Alde Republyk fêstige waard, wiene de Hutts ien fan 'e dominante soarten yn it Stjerrestelsel. Hoewol't se nea in ryk bouden, rikte harren ynfloed fier troch hannel en misdie. Hjoed de dei behearskje de Hutts in "spesjale autonome regio" fan 'e Galaktyske Republyk en letter fan it Galaktysk Keizerryk, de saneamde 'Hutt-romte'. Dy is frij bleaun fan direkte behearsking troch de sintrale oerheid troch syn ôfhandigens en wetteleazens, en troch it belied fan 'e Hutts om mei alle winen mei te waaien. 

It eigen 'regear' fan 'e Hutts is *[[de facto]]* de Grutte Hutt-Ried, dy't bestiet út 'e ynfloedrykste en meast foaroansteande Hutt-lieders. As hja diplomatike omgong hawwe moatte mei in macht fan bûten, wize hja op *[[ad hoc]]*-basis ien fan harren oan as 'steatshaad'. Nettsjinsteande it bearen fan legitimiteit spegelet dit kleptokratysk regear de korrupte libbenswize fan syn leden, en hinget de Grutte Hutt-Ried oer ta ynstabiliteit, mei't liedende Hutt-famyljes inoar sûnder ein temûk beoarlogje.

## Sjoch ek
*Jabba de Hutt
Rinner (Star Wars)

In **rinner** (Ingelsk: *walker*) is in fiktyf ferfiermiddel en wapen út 'e ''Star Wars''-franchise. It is in pânsere militêr fiertúch dat himsels op meganyske skonken fuortbeweecht, bedoeld foar dreech begeanber terrein dêr't tsjillen net foldogge. Sokke fiertugen binne bewapene mei swiere laserkanonnen, sadat se gâns skea oanrjochtsje kinne. Der besteane ferskate soarten rinners. De bekendsten binne de fjouwerskonkige AT-AT, dy't yn it foarste plak bedoeld is foar it ferfier fan troepen, en de twaskonkige AT-ST, ûntwurpen foar it útfieren fan militêre ferkenning. Rinners waarden yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;V&nbsp;– The Empire Strikes Back]]*, út 1980. Se wurde yn 'e ''Star Wars''-films benammen ynset troch it Galaktysk Keizerryk en de dêrút fuortkommende Earste Oarder.

It ûntwerp fan 'e rinners wie de ferantwurdlikheid fan Industrial Light & Magic (ILM), it special effects-bedriuw fan *Star Wars*-betinker George Lucas. Foar de opnamen fan 'e sênes mei rinners waarden foar de iere films ornaris miniatueren brûkt, dêr't mei stop-motiontechniken bewegende bylden fan makke waarden. Yn lettere films makke men gebrûk fan digitale fisuele effekten. Fral de AT-AT en de AT-ST krigen grutte populariteit en waarden fia merchandising ek as boartersguod ferkocht, yn 'e mande mei action figures fan 'e haadpersoanen fan 'e films

## Sjoch ek
*AT-AT
*AT-ST
Rinner

*rinner, immen dy't him fuortbeweecht troch te rinnen
**hurdrinner, immen dy't oan hurdrinnen docht
*rinner (''Star Wars''), in fiktyf militêr ferfiermiddel en wapen yn 'e *Star Wars*-franchise
Blaudruk

In **blaudruk** of **blauprint** is in direkte fotografyske kopy fan in technyske tekening of in boutekening, wêrfoar't in kontaktdrukproses op ljochtgefoelich papier brûkt wurdt, dat yn 1842 útfûn waard troch de Ingelsman sir John Herschel. Dêrby wurde troch syanotypy wite linen op in blauwe eftergrûn printe, sadat in negatyf fan it orizjineel ûntstiet. De eftergrûn kleuret blau troch it gebrûk fan syanidesâlten. Mei it blaudrukproses is it net mooglik om swart, griis of oare kleuren as blau te produsearjen. Yn 'e njoggentjinde iuw wie dit proses in revolúsjonêre druktechnyk, dy't foar it earst de flugge en sekuere reproduksje mooglik makke fan in ûnbeheind tal kopyen. Blaudrukken waarden mear as in iuw lang rûnom brûkt yn 'e bou (ynkl. skipsbou) en de yndustry. 

Yn 'e earste helte fan 'e tweintichste iuw waard it ek mooglik om boutekenings op in wite eftergrûn te kopiëarjen, mar dat wie yn it begjin noch in stik djoerder as it meitsjen fan blaudrukken. Tsjin 'e iere 1940-er jierren feroare dat lykwols en begûn men stadichoan oer te stappen op saneamde wytdrukken, dy't makke waarden mei in diazodrukproses dat blauwe linen op in wite eftergrûn produsearre. Om 1975 hinne waarden sokke wytdrukken wer ferfongen troch boutekenings mei 'gewoan' swarte linen op in wite eftergrûn, dy't makke waarden mei hjoeddeistige fotokopiëartechniken. Tsjintwurdich printet men sokke boutekenings wol streekrjocht út mei in grutte printer, of hâldt men se inkeld yn digitale foarm, mei't sokke tekenings no op 'e kompjûter makke wurde mei gebrûk fan CAD-software. 

Hoewol't blaudrukken hjoed oan 'e dei folslein efterhelle binne, is de term yn gebrûk bleaun (mar net yn 'e bousektor) as synonym foar "boutekenings". Minder formeel sprekt men ek wol fan "blaudruk" as men lykfol hokker plattegrûn bedoeld.
AT-AT

In **AT-AT** (eins in Ingelske ôfkoarting foar: *All Terrain Armored Transport*, "Pânsere Transportfiertúch foar Alle Terreinen") is in fiktyf militêr ferfiermiddel en wapen út 'e ''Star Wars''-franchise. It is in pânsere rinner, dy't himsels op fjouwer grutte meganyske skonken fuortbeweecht, bedoeld foar dreech begeanber terrein. De AT-AT hat de foarm fan in reuseftich fjouwerpoatich bist, mei in hichte fan 22,2&nbsp;m, in lingte fan 25,9&nbsp;m en in faasje fan maksimaal 60&nbsp;km/o. It fiertúch is yn it foarste plak ûntwurpen foar it ferfier fan (maksimaal 40) soldaten, dy't yn 'e 'romp' meifierd wurde, wylst de bestjoerder (de 'piloat') yn 'e 'kop' sit, yn 'e mande mei in kanonnier en in kommandant. It fiertúch is tarist mei twa swiere plofferkanonnen dy't oan 'e foarkant fan 'e 'kop' sit. 

De AT-AT is in ikoanysk en fuortendaliks werkenber ûnderdiel fan *Star Wars*, dat fral bekend waard út 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;V&nbsp;– The Empire Strikes Back]]*, út 1980. Dêryn falle stoarmtroepers fan it Galaktysk Keizerryk in basis fan it Rebelleferbûn op 'e iisplaneet Hoth oan. Se lânje in hiel ein fan 'e basis ôf, wêrnei't de ynfantery yn AT-AT's fierder nei de basis ferfierd wurdt. De sênes mei de AT-AT's waarden filme troch it gebrûk fan minatueren en stop-motionanimaasje. Yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VII&nbsp;– The Force Awakens]]* (2015) is in ferrinnewearre AT-AT te sjen, dy't fungearret as wente foar de haadpersoan, de rommelsykster Rey. 

Yngenieurs en militêr ekspêrs dy't har yn 'e AT-AT ferdjippe hawwe, binne ienriedich fan betinken dat it eins, omreden fan ferskate grutte flaters, in yneffektyf ûntwerp is. Sa wiisde dr. Malcolm Davis, direkteur fan it Definsje- en Strategy Programma fan it Australysk Strategysk Beliedsynstitút (ASPI), der yn 2017 op dat it grutte swakke punt fan 'e AT-AT de poaten binne. Hoewol't in rinner, oars as bgl. in tank, wol oer obstakels hinne stappe kin, is it ûnmooglik om 'e poaten hurd bewege te litten, wat in faasje fan 60&nbsp;km/o, sa't *Star Wars* hawwe wol, ûnhelber makket. Boppedat hoecht der mar ien poat defekt te reitsjen, en dan trûdelet it hiele gefaarte om. De pleatsing fan 'e iennichste wapens yn 'e kop is ek problematysk, en soarget foar in beheind sjitfjild, wylst it de grutte rjochtoppige sydkanten fan 'e AT-AT folslein warleas lit foar fijannich fjoer. 

Joe Pappalardo fan it Amerikaanske tydskrift *[[Popular Mechanics]]* wie it dêr yn 2015 mei iens. Hy neamde de AT-AT in min ûntwurpen transportfiertúch, dat stadich, topswier en kwetsber yn 'e poaten is en troch syn ûnbidige grutte yn alle terreinen sa opfalt dat it op gjin inkele manear ferburgen wurde kin. Pappalardo konkludearre dat it Keizerryk de Slach om Hoth folle makliker en flugger winne kinnen hie as der lytsere en mear konvinsjonele troepetransportfiertugen ynset wiene.

## Sjoch ek
*rinner (Star Wars)
*AT-ST
Andréastsjerke (Eenum)

De **Andréastsjerke** fan Eenum (Frysk: Ienum) (gem. Iemsdelta) is ien fan 'e âldste bakstiennen tsjerken fan 'e provinsje Grinslân. It romaanske tsjerkje stiet op in foar in part ôfgroeven wier yn it sintrum fan it doarpke. De tsjerke wurdt in pear kear yn 't jier brûkt troch de PKN.

## Skiednis

De tsjerke datearret út it lêste fearn fan 'e 12e iuw. Oarspronklik hie it in healrûne apsis, dy't healwei de 19e iuw ôfbrutsen is. Yn dy tiid waard ek it ynterieur feroare. Yn 'e 16e iuw waarden yn 'e súdlike muorre gruttere ramen ynbrocht.    

De toer út 1710 ferfong in dakruter en hinget in meter út it lead, dat nei alle gedachten feroarsake waard troch it ôfgraven fan de wier. Om't de toer it skip drige mei te lûken, waard yn 1975 besletten de tsjerke te restaurearjen. De toer krige doe in nije fundearring mei peallen fan 11 meter djip, dêr't in fundearingsplaat op stoart waard om fierdere fersakking tefoarren te kommen.  

Nei't de skea troch ierdskoddings en it fersakjen fan 'e grûn yn 2014 ferholpen waard, feroarsake in oare ierdskodding yn febrewaris 2015 nije skea.

## Ynterieur

De iken preekstoel datearret út 1654 en hat in kûp mei fykwurk, de trep en it efterskot binne 19e-iuwsk. De banken foar de tsjerkeried hawwe ûnderdielen út 'e 17e iuw. De noardlik fan 'e preekstoel steande bank draacht wapens fan 'e famyljes Ubbena en Coenders.

Op 'e súdlike muorre is noch in wijingskrús fan foar de reformaasje bewarre bleaun. De oare beskilderings datearje nei alle gedachten fan nei de reformaasje. 

Oan 'e noardlike muorre stiet in epitaaf út 1742 fan Reint Alberda, immen fan it Grinslânske skaai Alberda, boarchhear fan Eenum.

De klok yn 'e toer waard yn 1410 getten en komt oarspronklik út de toer fan 'e tsjerke fan Oosternieland (Easternijlân). Doe't dy toer sloopt waard is de klok yn 1823 oankocht troch de tsjerke fan Eenum.

## Oargel

It oargel yn 'e tsjerke waard yn 1704 ûnder tafersjoch fan Arp Schnitger troch syn feint Johannes Radeker boud as in ienmanualich oargel mei tsien registers. Yn 'e rin fan 'e jierren wie it ûnderhâld fan it oargel tabetroud oan bekende oargelbouwers lykas Albertus Antoni Hinsz, Heinrich Hermann Freytag (dy't in oanhongen pedaal tafoege) en dy syn soan Herman Eberhard Freytag. Healwei de 19e iuw feroare Petrus van Oeckelen de disposysje om it oargel neffens de hearskjende moade oan te passen en Jan Doornbos gyng dêrmei fierder yn 1891. 

It oargel hie te lijen hân fan de restauraasje yn 1977 en moast dêrfandinne yn 'e jierren 1983-1988 troch Reil út Heerde yngreven restaurearre wurde. It ynstrumint waard doe ek yn 'e oarspronklike steat werom brocht. De feroarings fan Van Oeckelen en Doornbos binne by dy restauraasje ferwidere, wylst de wynfoarsjenning fan Jan Doornbos út 1891 bleau. It oargel krige lykas eartiids wer tsien registers en yn it ramt dêrfan hat Reil in pear fan 'e oarspronklike registers rekonstruearre. De tremulant is deselde as dy fan H.H. Freytag en ek it oanhongen pedaal fan dy oargelbouwer bleau hanthavene.
Comfortably Numb

***Comfortably Numb*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Pink Floyd tusken desimber 1978 en novimber 1979 en útbrocht op it album The Wall út 1979. One wie it sechsde nûmer op de twadde plaat van it dûbeld-album en waard op 23 juny 1980 útbrocht as tredde single fan it album.

## Oer it nûmer
Yn ' Comfortably Numb ' krijt haadpersonaazje Pink (Pink komt werom yn alle nûmers op it album) medisinen fan in dokter sadat er optrede kin foar in show. De singleferzje fan it nûmer is dik twa en heal minút koarter as it orizjineel op it album The Wall.

## Muzikanten
* David Gilmour – Sang & Gitaar
* Richard Wright – Toetsen
* Roger Waters – Bas & Sang
* Nick Mason  – Drums
Rafael Nadal

**Rafael Nadal Parera** (Manacor, Balearen, 3 juny 1986), better bekend as **Rafa Nadal**, is in Spaansk tennisser, en hat ienentweintich kear in Grandslam titel wûn. Nadal hat 90 titels yn it inkeldspul en 11 yn it dûbeldspul wûn. Dêrneist wûn hy 5 Davis Cup-titels mei de Spaanske nasjonale ploech en 2 Laver Cup-titels mei Team Europa. Op de ranglist fan heechste tal ATP-titels yn it inkeldspul stiet er op it fjirde plak.

## Priveelibben
Rafael Nadal is de neef fan âld-fuotballer Miguel Ángel Nadal. Syn oare omke Toni Nadal wie oant 2017 syn coach en hat in wichtige faktor west foar syn sukses. Nadal hat noch in jongere suster.
Dyksfeart (Makkum-Warkum)

De **Dyksfeart** is in alve kilometer lang kanaal yn de gemeente Súdwest-Fryslân yn de provinsje Fryslân tusken Warkum en Makkum.

De Dyksfeart rint fan de Djippe Dolte yn Warkum yn noardlike rjochting lâns de Makkumerdyk nei de buorskip Doniabuorren. Westlik fan Ferwâlde is der ferbining mei de Djippert en is der ferbining mei de Gaaster Yndyk nei Wennebuorren. Yn noardwestlike rjochting giet de Dijkvaart nei Gaast oan de kust fan de Iselmar. Oan de eastkant is der ferbining mei de nije Gaaster Feart. De Dyksfeart rint yn noardlike rjochting lâns buorskip Koaihuzen naei it doarp Piaam. By Makkum giet de feart fierder as Lytse Sylroede.
AT-ST

In **AT-ST** (eins in Ingelske ôfkoarting foar: *All Terrain Scout Transport*, "Ferkenningstransportfiertúch foar Alle Terreinen") is in fiktyf militêr ferfiermiddel en wapen út 'e ''Star Wars''-franchise. It is in pânsere rinner, dy't himsels op twa grutte meganyske skonken fuortbeweecht, bedoeld foar dreech begeanber terrein. De AT-ST hat rûchwei de foarm fan in reuseftige fûgel, mei in hichte fan sa'n 9&nbsp;m en in faasje fan maksimaal 90&nbsp;km/o. It fiertúch is yn it foarste plak ûntwurpen foar it útfieren fan militêre ferkenningsmisjes, hoewol't it ûnder de cockpit in dûbelloops plofferkanon hat. Oan 'e sydkanten fan 'e cockpit sitte oan wjerskanten in pear lichtere plofferkanonnen. De AT-ST beskikt fierders oer in granaatwerper. It fiertúch hat in bemanning fan twa koppen: in 'piloat' dy't it fiertúch bestjoerd en in kanonnier dy't it wapenreau betsjinnet. 

De AT-ST is in ikoanysk en tige werkenber ûnderdiel fan *Star Wars*, dat yntrodusearre waard yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;V&nbsp;– The Empire Strikes Back]]*, út 1980. Dêryn ferkenne AT-ST's yn 'e Slach om Hoth it terrein en ûnderstypje se de gruttere en tragere AT-AT's. 

De AT-ST waard lykwols fral bekend út 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VI&nbsp;– Return of the Jedi]]*, út 1983. Dêryn beskikke stoarmtroepers fan it Galaktysk Keizerryk op 'e boskmoanne Endor oer de fiertugen, dy't se brûke om in kommando-ienheid fan it Rebelleferbûn finzen te nimmen. Under de kriichsfinzenen binne Han Solo, prinsesse Leia, Chewbacca, R2-D2 en C-3PO. As de Ewoks, de lânseigen bewenners fan 'e Boskmoanne, de rebellen te help komme, ûntstiet der in wapene treffen wêrby't ferskate AT-ST's yn 'e fâle lokke en ferneatige wurde, wylst ien troch Chewbacca en guon Ewoks bútmakke en tsjin 'e oare stoarmtroepers ynset wurdt.

Yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VIII&nbsp;– The Last Jedi]]* (2017) wurdt in by de tiid brochte ferzje fan 'e AT-ST brûkt troch de Earste Oarder yn 'e Slach om Crait. De fernijde fariant hat gruttere stabiliteit tanksij in nij ûntwerp fan 'e poaten en biedt de ynsittenden mear beskerming tanksij nije beplating fan lichtgewichtpânser.

## Sjoch ek
*rinner (Star Wars)
*AT-AT
Bantha

In **bantha** is in fiktyf bist út 'e ''Star Wars''-franchise, dat lânseigen is op 'e planeet Tatooine. It bist waard yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;IV&nbsp;– A&nbsp;New Hope]]* (1977), it earste diel fan 'e oarspronklike ''Star Wars''-trilogy. Bantha's binne grutte fjouwerfuottige sûchdieren mei in hichte fan 2.40 oant 3&nbsp;m en in gewicht fan 4&nbsp;ton. Se hawwe in tsjûke, brune pels fan lang, delhingjend hier, in lange sturt en reuseftige, yn spiraalfoarm groeiende hoarnen. Bantha's wurde as ryddier en lêstdier brûkt troch de Tuskenkapers, dy't de woastyn fan Tatooine bewenje. Se kinne fiif beriders of 500&nbsp;kg fracht drage. 

Behalven yn *A New Hope* hawwe bantha's neitiid ek te sjen west yn 'e special edition fan *[[Star Wars: Episode&nbsp;VI&nbsp;– Return of the Jedi]]*, yn 'e dielen *[[Star Wars: Episode&nbsp;I&nbsp;– The Phantom Menace]]* en *[[Star Wars: Episode&nbsp;II&nbsp;– Attack of the Clones]]* fan 'e ''Star Wars''-prequeltrilogy, yn 'e tekenfilmsearje *[[Star Wars: The Clone Wars (tillefyzjesearje út 2008)|Star Wars: The Clone Wars]]* en de live-actiontillefyzjesearjes *[[The Mandalorian]]* en *[[The Book of Boba Fett]]*.

De bantha waard kreëarre troch *Star Wars*-betinker George Lucas, dy't him dêrby foar in part ynspirearje liet troch de *banths* yn 'e *[[Barzoom]]*-romansearje fan Edgar Rice Burroughs. Produksje-yllustrator Ralph McQuarrie ûntwurp it uterlik fan 'e bantha's yn detail, wêrby't it earst de bedoeling wie dat se de grutte fan in hynder krije soene, ear't se úteinlik sa grut as in oaljefant makke waarden. Artdirector Leon Erickson makke in bantha-kostúm dat bestie út jakhier en palmblêden mei in masker fan hinnegaas, in sturt fan hout en hoarnen fan fentilaasjebuizen. Lûdstechnikus Ben Burtt ûntwurp it kroanjende âljen fan 'e bantha troch it lûd fan in brune bear fertrage ôf te spyljen.

Foar de opnamen fan *A New Hope* waard in echte Yndyske oaljefant mei de namme Mardji ynset, dy't behongen waard mei it kostúm. Mei't de sêne filme waard yn Death Valley, ien fan 'e hjitste plakken op 'e wrâld (sij it yn jannewaris, de koelste tiid fan it jier), hie Mardji dêr gjin nocht oan en smiet se it kostúm hieltyd ôf. De oaljefant waard traind om 'e slurf yn 'e bek te stopjen as er it kostúm op hie, om't dy der oars ûnderút bingele. Tusken de shots troch waard it bist troch de trainer omkocht mei apels om it by de les te hâlden.
Mos Eisley

**Mos Eisley** is in fiktive delsetting op 'e planeet Tatooine út 'e ''Star Wars''-franchise. It is in romtehaven mei fasiliteiten foar ferdivedaasje fan romtefarders, lykas kroegen en bordelen. Op it dochs al ûnfeilige Tatooine is Mos Eisley berucht om syn wetteleazens. It plak waard yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;IV&nbsp;– A&nbsp;New Hope]]* út 1977, wêryn't it personaazje fan 'e Jedi-master Obi-Wan Kenobi (spile troch sir Alec Guinness) Mos Eisley omskriuwt as "in ellindich broeinêst fan túch en gemienheid."

De bekendste sêne yn Mos Eisley út *A New Hope* spilet yn in skobberige kroech, de Mos Eisley Cantina, dêr't leden fan withoefolle rassen fan bûtenierdske wêzens gearkloftsje yn in skimerige romte mei live muzyk fersoarge troch in bandsje. Dy sêne hie grutte ynfloed op fans fan *Star Wars* en is noch altyd ien fan 'e bekendste stikjes út 'e hiele franchise. De opnamen foar de bûtendoarsênes yn Mos Eisley fûnen yn 1975 en 1976 yn Tuneezje plak, wylst de binnendoarsênes filme waarden yn 'e Elstree Studios yn it Ingelske greefskip Hertfordshire.
Boëtius Epo

**Boëtius Epo** (Reduzum, 1529 - 16 novimber 1599) wie in jurist en gelearde út de Lege Lannen fan Frysk komôf.

Hy studearre yn Keulen en Leuven, en gie sa fluch foarút yn it learen fan de talen fan de wittenskip, dat er mei  tweintich jier al iepenbiere lêzingen joech oer Homerus.
Dêrnei dosearre er, net allinne te Leuven mar ek yn Parys, rjochtspraak, letteren en teology, en gie dêrnei nei Genève om te ûndersykjen oft de godstsjinstige begjinsels fan Johannes Calvijn de rop dy't hja krigen hiene, weardich wiene.

In net tefreden Boëtius Epo gie lykwols werom nei de Roomsk-Katolike Tsjerke dêr't er yn grutbrocht wie en beheinde him ta it boargerlik rjocht en it tsjerklik rjocht en promovearre yn 1561 yn Toulouse ta doktor.

Dêrnei gied er werom nei Leuven, dêr't er dosearre oant er keazen waard ta ien fan'e professoaren fan 'e nije universiteit fan Douai, in amt dat er sânentweintich jier lang besette. Hy ferstoar op 16 novimber 1599. 

Hy skreau in soad wurken oer rjocht en tsjerklike skiednis.

## Wurk
In kar:
* Epo, Boëtius (1564). *Antiqvi scriptoris ecclesiastici Ivliani Archiepiscopi olim Toletani Prognōstikōn, sive De futuro seculo libri tres*. Duaci : Typis Lodouici de Winde. 
* Epo, Boëtius (1578). *Boetii Eponis Antiqvitatvm ecclesiasticarvm syntagmata IV : ad sacrosanctos patres patriæ Belgicos, regem nempe Catholicum ac ordines vel status vni uersos Belgij*. Duaci : Ex officina Joannis Bogardi. 
* Epo, Boëtius (1581).* Commentarii novem testamentarii*. Duacum : Bogard*.
* Epo, Boëtius (1588). *Heroicarvm Et Ecclesiasticarvm Qvæstionvm Libri VI''. Duaci Bogardus.
Mandalorianen

**Mandalorianen** (Ingelsk: *Mandalorians*), inkeltal: **Mandaloriaan**, binne in fiktyf folk, dat foarkomt yn 'e ''Star Wars''-franchise. De Mandalorianen binne gjin ras fan bûtenierdske wêzens, mar in kultuer en ideology basearre op eare, besteande út sawol minsken as leden fan beskate soarten bûtenierdske wêzens, dy't him ûntjûn hat op 'e planeet **Mandalore** en guon troch Mandalorianen kolonisearre planeten. It meast opfallende skaaimerk fan Mandalorianen is harren wapenris, besteande út in gesichtsbedekkende helm, in boarstkuras, earmbeskermers en pânserwanten. Faak hawwe se noch in jetpack dêropta. Mandalorianen wurde 'e *Star Wars*-franchise foarsteld as taaie fjochters mei in spartaanske en stoïsynske tradysje fan krigers.

*Star Wars*-betinker George Lucas konseptualisearre de Mandalorianen oarspronklik foar de film *[[Star Wars: Episode&nbsp;V&nbsp;– The Empire Strikes Back]]* as in groep fan 'superkommando's' yn wite wapenrissen. Meitiid distilearre er dat idee ta it inkele personaazje fan 'e preemjejager Boba Fett. Hoewol't dyselde yn 'e film net as in Mandloriaan identifisearre waard, ynspirearre syn populariteit neitiid in stadichwei oanwaaksende útwurking fan syn eftergrûn as Mandaloriaan yn romans, strips en fideospultsjes. 

Nei it begjin fan 'e ienentweintichste iuw wreiden tillefyzjesearjes fierder út oer de Mandalorianen as folk (ynstee fan oer Boba Fett as persoan). Dat waard dien troch de yntroduksje fan nije Mandaloriaanske personaazjes. Sa kaam yn 'e tekenfilmsearje *[[The Clone Wars (tillefyzjesearje út 2008)|The Clone Wars]]* hartoginne Satine Kryze foar, de pasifistyske hearskeresse fan Mandalore, mei wa't de Jedi-master Obi-Wan Kenobi in romantyske relaasje kriget, en teffens Pre Vizsla, de lieder fan 'e Deadewacht, in faksje op Mandalore dy't Satine fan 'e troan stjitte wol om 'e kriichstradysjes fan syn folk yn eare werom te bringen. 

Yn 'e tekenfilmsearje *[[Star Wars: Rebels]]* wurdt Sabine Wren yntrodusearre, fan 'e Mandaloriaanske Clan Wren, dy't fan 'e Sith Darth Maul de saneamde Dûnkersabel stelt, in âld erfstik fan 'e hearskers fan Mandalore, om dêrmei de bûnsgenoaten fan it Galaktysk Keizerryk op Mandalore te ferslaan. Nei de oerwinning draacht se de Dûnkersabel oer oan Bo-Katan Kryze, de healsuster fan 'e fermoarde Satine Kryze. Yn 'e live-actiontillefyzjesearje *[[The Mandalorian]]* wurde de aventoeren folge fan wer in oare Mandaloriaan, de preemjejager Din Djarin. Yn dy searje keart ek it personaazje fan Boba Fett werom, dat letter yn 'e foarm fan *[[The Book of Boba Fett]]* syn eigen spin-off-searje krige.
Harm Ottenbros

**Harm Ottenbros** (Alkmar, 27 juny 1943 – Strijen, 4 maaie 2022) wie in Nederlânsk hurdfytser.

Yn 1969 waard Ottenbros yn Zolder wrâldkampioen dykhurdfytsen. Yn de sprint fersloech hy ferrassend de Belch Julien Stevens. Yn 1970 krige Harm Ottenbros lêst fan in blessuere en fierdere suksessen bleaune dêrnei út. Nei 't Ottenbros syn karriêre beëinige waard er byldzjend keunstner.
Leedoansizzer

In **leedoansizzer**, of **leedomsizzer**, **leedsizzer**, **deaman**, **omsizzer**, **oansizzer** wie in fuksje dy't oant nei de Twadde Wrâldoarloch bestie. De taak bestie derút om oan hûs de neibesteanden en plakgenoaten op 'e hichte te bringen fan in ferstjerren. De leedoansizzer koe ek de oanjefte fan it ferstjerren dwaan by de boargerlike stân en mooglik de begraffenis regelje. Troch de komst fan telefony stoar de funksje út. De hearen leedsizzers wiene klaaid yn swarte roukostúms en droegen swarte (hege) huodden. Se hiene listen by harren mei adressen dêr't se del moasten en brieven om foar te lêzen of te oerlangjen.

Fanwegen beheinde kommunikaasjemiddels yn it ferline, wie it faak dreech om alle famylje en freonen op 'e hichte te bringen fan in ferstjerren. Hjirfoar waard in leedoansizzer ynskeakele. Dy lju makken yn lettere jierren net allinnich it ferstjerren bekend; se nûgen famylje en freonen ek ta de begraffenis en organisearren eventueel oare ûnderdielen fan de útfeart. It wurk bestie foar it grutste part allinnich út it oansizzen fan in stjergefal en it byhearrend nûgjen fan gasten. Faak waard de begraffenis sels regele troch de buert oft it gilde dêr't de ferstoarne ta hearde.

Yn 1696 wie yn Amsterdam it saneamde leedoansizzersoproer, nei oanlieding fan in nije belêsting dy't ynfierd wurde soe op it beïerdigjen.

## Keppeling om utens
*  Begraffenisrituelen
King Diamond

**King Diamond**, berne as **Kim Bendix Petersen**  (Keappenhaven, 14 juny 1956) is in Deensk Sjonger. Diamond is foaral bekend as sjonger en oprjochter fan de Deenske bands Mercyful Fate en King Diamond. As sjonger stiet er bekend om syn krêftige en brede sjongstim, benammen syn fierrikkende falsetto-screams. Hy spilet ek toetsen en gitaar by de studio-opnamen, mar by de liveshows konsintrearre hy him allinnich op it sjongen.

## Karriêre
King Diamond begûn yn 1974 by in Deenske rock om yn 1976 oer te stappen nei de hardrock band *Black Rose*. By dizze band begûn er syn alter ego King Diamond te ûntwikkeljen. Nei Black Rose spile er noch in skoftke by in punk band *Brats* om dêrnei mei in pear âlde band freonen yn 1981 de black metalband Mercyful Fate op te rjochtsjen.

### Mercyful Fate
Yn 1981, King Diamond foarme Mercyful Fate mei gitarist Hank Shermann en bassist Timi Hansen en drummer Kim Ruzz yn Keappenhaven, Denemarken. Yn 1985 giene hja útinoar fanwegen muzikale mieningsferskillen, mar makken yn 1992 in trochstart.  Hy hat mei dizze band sân studio-albums útbrocht.

### King Diamond
Nei it stoppen fan Mercyful Fate begûn Diamond yn 1985 in nije black metal band ûnder syn eigen artystenamme. Sûnt it op 'e nij oprjochtsjen fan Mercyful Fate besteane de bands njonken inoar. Mei King Diamond hat King Diamond tolve studio-albums útbrocht.

## Priveelibben
Diamond is troud mei Livia Zita, in yn Hongarije berne sjongeres. Yn 2017 waarden se âlden fan in soan.

## Diskografy
### Albums

### As gastmuzikant
Volbeat

**Volbeat** is in Deenske metalband oprjochte yn 2001 yn Keappenhaven. De band brocht yn 2005 syn debútalbum *The Strength / The Sound / The Songs* út. De teksten fan de band gean benammen oer de leafde, Rock 'n Roll en gangsters. Volbeat hat acht studio-albums en trije live-albums útbrocht. 

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Oblast

In **oblast** (Russysk en Oekraynsk: область, Wytrussysk: вобласць of вобласьць (Łacinka: *vobłaść* - "voblast"); Tsjechysk en Slowaaksk: *oblast*; Bulgaarsk: област; Kazachsk: облысы as *oblısı*)
is in bestjoerlike ienheid yn ferskate lannen lykas de Russyske Federaasje, Oekraïne, Wyt-Ruslân, Kazachstan, Kirgyzje, Bulgarije, Slowakije en foar in skoft yn it eardere Jûgoslaavje. De oblast is te ferlykjen mei in provinsje yn oare lannen sa as yn Nederlân. It wurd oblast betsjut letterlik "gebiet" en komt benammen foar yn lannen mei in Slavyske taal en lannen dy't earder part fan de Sovjet-Uny wiene.

Oblasten lizze ornaris ien laach ûnder it nasjonale bestjoerslaach en binne fierder ûnderferparte yn distrikten, el wol *[[rajon]]s* neamd. Meastentiids binne de oblasten neamd nei it bestjoerlik sintrum dêrfan.

Yn guon eardere Sovjetrepubliken waard nei 1991 it wurd oblast omneamd nei in namme dy't ôflaat is fan it Arabyske *[[wilaya]]*. Dat jild foar Uzbekistan en Tadzjikistan (*viloyat*) en Turkmenistan (*welayat*).

Sûnt 2000 fynt der yn Ruslân in grutte weryndieling fan it bestjoerlik systeem plak. Ien fan de feroarings wie it opsetten fan federale distrikten, in oerkoepeljende bestjoerslaach dêr't de oblasten, krajs, republiken, autonome gebieten en federale stêden yn groepen ynferparte wurde. Ek in stel fan de gebietsdielen waarden gearfoege ta gruttere ienheden. 

## Lannen
### Bulgarije
De Bulgaarske ienheidsteat is sûnt 1999 yn 28 oblasten ferparte, dy't foar 1987 as *[[okrûg]]s* oantsjut waarden. Fan 1987 oant 1999 eltse trije oant fjouwer *okrûgs* yn ien oblast gearfoege.
### Kazachstan
Kazachstan is ûnderferparte yn 14 *oblısı* en twa stêden mei in bysûndere status.
### Kirgyzje
Kirgyzje is yn sân oblasten en twa selsstannige stêden Bisjkek en Osj ferparte.
### Ruslân
 
Yn Ruslân binne der 46 oblasten, dy't mei harren autonomy te ferlykjen binne mei Amerikaanske steaten en Dútske dielsteaten.
### Slowakije
Der binne 4 oblasten dy't allinnich brûkt wurde as regio's oangeande de NUTS-yndieling.
### Oekraïne
Ukraïne hat 24 oblasten en de Krim en 2 stêden hawwe in bysûndere status.
### Wyt-Ruslân
Der binne 6 voblasten en it haadstêdlik distrikt fan Minsk.

### Joegoslaavje
Fan 1922 oant 1929 wie it Keninkryk Jûgoslaavje ûnderferparte yn 33 oblasten.
### Sovjet-Uny
Yn de Sovjet-Uny wiene de oblasten de bestjoerslaach ûnder dy fan de Sovjetrepubliken.
Dielgebieten fan Ruslân

Ruslân is in federaasje dy't út 85 **federale dielgebieten**  (Russysk: субъекты федерации, *subjekty federatsii*), ek wol **dielgebieten fan de Russyske Federaasje** (Russysk: субъекты Российской Федерации,*subjekty Rossijskoj Federatsii*) neamd, bestiet. Fierder binne der noch twa dielgebieten dy't troch de ynternasjonale mienskip as part fan Oekraïne erkend binne, mar de facto wol troch Ruslân bestjoerd wurde. De dielgebietn hawwe likense fertsjintwurdiging, twa de dielgebiet yn de steatsdûma, mar ferskille wol yn autonomy.

## Seis kategoryen
Der binne seis ûnderskate kategoryen:
# 22 **[[Republiken fan Ruslân|republiken]]** (Russysk: республики) - yn teory autonoom. Elts fan dy republiken hat in eigen grûnwet, presidint en parlemint en is in thúslân orneare foar in beskate etnyske minderheid. Yn 2000 waarden harren rjochten beheind, troch ûnder oaren de kriich yn Tsjetsjeenje.
# 9 **[[Krajs fan Ruslân|krajs]]** (Russysk: края) - polityk sjoen gelyk oan in oblast, mar tinner befolke.
# 46 **[[Oblasten fan Ruslân|oblasten]]** (Russysk: области) - de standert-provinsjes dy't troch in troch de Russyske presidint beneamde gûverneur en pleatslike ferkeazen organen bestjoerd wurdt.
# 3 **[[Federale stêden fan Ruslân|federale stêden]]** (Russysk: федеральные города) - aparte regio's foar de 2 grutste stêden - Moskou en Sint-Petersburch. Ek Sebastopol wurdt troch de Russyske oerheid as Federale stêd oanmurken en bestjoerd, dochs wurdt net troch de Westerske wrâld en Oekraïne erkend. Federale stêden binne dielgebieten mei in status dy't liket op dy fan oblasten.
# 1 **[[autonome oblast]]** (Russysk: автономная область) - dit troch Stalin oanwiisde eardere thúslân foar Joaden is in oerbliuwsel fan it steatkundige ferpartsjen fan de Sovjet-Uny en de iennige oblast dêr't njonken it Russysk ek in oare taal offisjeel is - Jiddysk. De Joadske befolking yn it gebiet is lykwols tige tytser wurden en makket hjoed-de-dei noch mar in tige lyts part fan de befolking út. 
# 4 **[[Autonome distrikten fan Ruslân|autonome distrikten]]** (Russysk: автономные округа) - gebieten yn in oblast dy't ornearre binne foar etnyske minderheden. Sokke folken gauris lyts yn oantal en (dêrtroch) yn macht en hawwe minder autonomy as de republiken, dochs wol mear as de oblasten. 

## Dielgebieten
Yn ûndersteand tabel binne de federale dielgebieten mei harren haadstêd, federaal distrikt en ekonomyske regio. Hja steane yn de folchoarder neffens de Grûnwet fan de Russyske Federaasje: republiken, krajs, oblasten, federale stêden, autonome oblast en autonome distrikten. Yn harren kategory steane se yn de folchoarder neffens de Russyske nammen yn it Syrillysk alfabet.

## Sjoch ek
* Federale distrikten fan Ruslân
* Ekonomyske regio's fan Ruslân

## Keppelings om utens
* Geohive: befolkingsifers it bestjoerlik gebiet (sensusgegevens en rûzing foar hjoed-de-dei)
* Statoids: wizigings
* Artikel oer de weryndieling fan de dielgebieten út juny 2003
* Regionale lieders
Sis van Rossem

**Mary van Rossem**, better bekend as **Sis van Rossem** (Seist, 2 maaie 1945 – Utert, 4 maaie 2022), wie in Nederlânsk keunsthistoarikus.

## Biografy
Sis wie de dochter fan keunstskilder Gerard van Rossem en *Huberta Gerarda Nolen* en de sus fan arsjitektuerhistoarikus Vincent en histoarikus Maarten van Rossem. Dy lêste joech har har namme Sis (fan it Ingelske wurd *sister*).

In grut part fan har libben wie se wurksum yn it ûnderwiis, fan middelbere skoallen oant learare-oplieding en Hegeskoalle Utert. Sels studearre se fan har tritichste ôf in skoft oan de Universiteit Utert.

Mei har bruorren presintearre sy it telefyzjeprogramma *Hier zijn de Van Rossems*. By de dêrfan ôflate rige *Broeders in Berlijn* moast se yn 2019 ferstek gean litte fanwegen sûnens problemen.

Sis van Rossem ferstoar op 4 maaie 2022 yn it sikehûs yn Utert, dêr 't se twa dagen earder opnaam waard nei in fal yn har wenning.

## Publikaasje
De kollums fan Van Rossem, hanneljend oer it deistich libben en keunstskiednis, dy 't hja ûnder oaren skreau foar it blêd *Maarten!* binne bondele ûnder de titel *Door de ogen van Sis van Rossem*, 2019.
Arkens (mûne)

De **Arkens** is in spinnekopmûne yn Frjentsjer. It mûntsje waard foar 1827 noardlik fan de yn 1842 ôfbrutsen pleats fan Sybren Jans Teernstra boud foar de wetterhûshâlding fan in likernôch 40 hektare grutte polder. Alhoewol't de mûne de Hollânsktalige namme draacht fan Erkens, hat de mûne net yn dat buorskip stien mar súdlik dêrfan. Sûnt 1967 is de spinnekop in ryksmonumint.   

Bysûnder binne de sûnt 1910 tapaste flinterwjukken fan 'e mûne. De flinterwjuk is in útfining fan mûnemakker Westra út Frjentsjer en in wjuktype dat fierder net yn Nederlân fûn wurdt. Allinne De Rôt yn Drylts hat noch in skoftke flinterwjukken hân, mar dy waarden al yn de jierren 1930 ferfongen. De Arkens stiet op in achthoekige ûnderbou en is yn Fryslân ien fan de fiif spinnekoppen mei sa'n ûnderbou.

Fanwegen nijbou yn de polder Arkens ferhûze de mûne yn 1973 út syn oarspronklike polderbiotoop nei de hjoeddeiske lokaasje oan de râne fan 'e wyk (Van Andel-Ripkestrjitte). Dêr krige de spinnekop in funksje by it ferfarskjen fan in pear fivers. By de weropbou waard de selsswichting net mear hersteld, mar krigen de wjukken âld-Hollânsk hekwurk.

Eigner fan de mûne is de Monumintestifting Waadhoeke, dy't de mûne yn 2021 restaurearje liet. By dy lêste restauraasje waarden de wjukken yn de oarspronklike steat werombrocht. De mûne krige wer selsswichting, wylst nei de restauraasje allinne de binnenroede flinderwjukken hat. De Arkens hat in flecht fan 11,24 meter.

## Keppeling om utens
* Molendatabase (oersjoch technyske ynformaasje oer de mûne)
* Allemolens.nl (ôfbylden)
* De Hollânske Mûne
Vincent van Rossem

**Vincent Theodore van Rossem**, (Wageningen, 24 febrewaris 1950), is in Nederlânsk arsjitektuerhistoarikus.

## Biografy
Vincent is jongste soan fan keunstskilder Gerard van Rossem en Huberta Gerarda Nolen en de broer fan keunstistoarikus Sis en histoarikus Maarten van Rossem.

Van Rossem wie sûnt 1997 as arsjitektuerhistoarikus wurksum by it Buro Monuminten & Archeology. Hy promovearre yn 1991 cum laude oan de Universiteit fan Amsterdam op it proefskrift *Het Algemeen uitbreidingsplan van Amsterdam. Geschiedenis en ontwerp*. Mei yngong fan 1 maaie 2009 waard Van Rossem oan deselde universiteit beneamd ta heechlearaar monuminten en stêdeboukundige fraachstikken fan de perioade sûnt de 19e iuw, yn it bysûnder yn de stêd Amsterdam, oan de Fakulteit der Geasteswittenskippen. Syn iepenbiere les hold er op 26 febrewaris 2010. Hy gie op 14 maaie 2015 mei emeritaat.

Mei syn broer en sus presintearret hy it telefyzjeprogramma *Hier zijn de Van Rossems*. De dêrfan ôflate rige *Broeders in Berlijn* yn 2019 presintearre hy tegearre mei syn broer, syn sus Sis moast ferstek gean litte fanwegen sûnens problemen
Jitze Pieter van Dijk

**Jitze Pieter van Dijk** (Gau, 16 novimber 1922 - Achlum, 15 april 1945 wie in Fryske fersetsstrider. Hy ferlear oan de ein fan de Twadde Wrâldoarloch it libben yn in fjoergefjocht.

## Biografy
Van Dijk waard berne as fjirde fan njoggen bern yn in boerehúshâlding. Op it stuit dat de Twadde Wrâldoarloch útbruts wenne de húshâlding yn it Hitsum. Syn broer Yzne ferstoar yn augustus 1944 yn Kamp Ommen oan kielkanker. Hy siet dêr om't er fertocht waard fan swarthannel.

Jitze Pieter van Dijk wie de driuwende krêft efter it ferset yn Westerhitsum. Op syn inisjatyf waarden op de pleats fan syn âlden de wapens fan de knokploech-Frjentsjer fan Folkert de Jong ferstoppe. Fierder sieten ferskate ûnderdûkers dêr ferskûle. Van Dijk helle boppedat al syn bruorren oer om har oan te sluten by de *Binnenlandse Strijdkrachten*.

Oan de ein fan de oarloch siet Van Dijk ûnderdûkt yn Dearsum. Yn april 1945 tsjennen de Kanadezen fluch op troch de noardlike provinsjes. Ut Ljouwert wei krigen de Binnenlânske Striidkrêften yn Frjentsjer de opdracht om in ôftocht fan de Dútsers rjochting Harns foar te kommen. Van Dijk siet yn ien fan de trije groepen dy't dêr foar soargje moasten. By Achlum lei dy groep in mûklaach. Sy oerfoelen in Dútske kolonne. Oan de kant fan de Dútsers foelen tsien slachtoffers. Van Dijk waard lykwols ek deadlik rekke.
West-Indisch Bedrijf

It **West-Indisch Bedrijf** (**'West-Yndysk Bedriuw**') wie in ûnderdiel fan de KLM dat fan 1934 ôf oant 1964 flechten fersoarge yn de Nederlânske Antillen, Suriname (mei-inoar Nederlânsk West-Ynje) en de buorlannen dêrfan.

De oprjochting waard mei mooglik makke troch de tasizzing fan de PTT dy't in lukratyf kontrakt yn it foarútsjoch stelde foar it ferfieren fan de post nei de koloanjes. De earste postflecht fan Nederlân nei Curaçao mei in Fokker F.XVIII, de "Snip", op 22 desimber 1934 markearre it begjinpunt fan de ûndernimming.

Ynearsten fleach it West-Yndysk Bedriuw benammen fan Willemstêd nei Aruba (earste flecht 19 jannewaris 1935) en Fenezuela en Jamaika yn gearwurking mei de Koninklijke Nederlandse Stoomboot-Maatschappij (KNSM). Earst nei de Twadde Wrâldoarloch wie der in reguliere flecht Amsterdam-Curaçao. De Twadde Wrâldoarloch sels wie fan grut belang foar it WIB, it waard troch de oaljaffinaderijen op Aruba in wichtige ferfierder en wie ien fan de bêst rinnende loftfeartmaatskippijen fan dy tiid.

Yn 1964 feroare it West-Yndysk bedriuw yn de Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij (ALM) en waard ek de Nederlânske Antillen mei-eigener.