Grammy Award

De ***Grammy Awards*** (oarspronklik *Gramophone Awards* neamd), ynsteld yn 1959, wurde yn it generaal beskôge as ien fan de wichtichste muzykprizen fan de wrâld, ferlykber mei de *[[Oscar]]s* (foar film), de *[[Emmy Award|Emmys]]* (foar tillefyzje) en de *[[Tony Award|Tonys]]* (foar toaniel). Dizze ûnderskiedings wurde alle jierren yn de Feriene Steaten troch de *[[National Academy of Recording Arts and Sciences]]* (NARAS) utrikt om artistike en technyske prestaasjes op it mêd fan muzyk te earjen. De sjuery bestiet út artysten en profesjonele muzyktechnisy. Sy meitsje in kar út de nominearden: muzikanten, sjongers, sjongsters en bands, arranzjeurs, tekstskriuwers, produsinten, diriginten, komponisten en muzyktechnisy yn gâns kategoryen. Der is ek in kategory "sputsen wurd", foar ynsprekkers fan lústerboeken; ferneamde politisy as Jesse Jackson, Franklin D. Roosevelt, Martin Luther King, Bill Clinton en Hillary Clinton hawwe elts ea in *Grammy* yn dy kategory wûn.

## Kategoryen
It tal kategoryen wikselet hast alle jierren. Maityd 2011 makke de *Grammy*-organisaasje buorkundich dat it tal kategoryen fan 2012 ôf bot beheind wurde soe. Yn 2011 waarden noch yn 109 kategoryen prizen takend, yn 2012 wienen dat noch mar 78. Neffens de NARAS wie dy reorganisaasje nedich meidat de mjitstêven yn guon katgoryen net hielendal dúdlik wiene, en om't der foar beskate kategoryen ienfâldichwei te min gadingmakkers wienen. Ferskate kategoryen waarden sadwaande gearfoege, bygelyks dy foar *Best Male Pop Performance* en *Best Female Pop Performance* dy't tegearre de nije kategory *Best Pop Solo Performance* kamen te foarmjen.

It foldie lykwols net, dat foar de útrikking fan 2013 waard it tal kategoryen dochs wer útwreide oant 81. Yn 2013 waarden de prizen yn de folgjende kategoryen ferdield:

(*Alle prizen wurde takend oan útfierende artyst(en), útsein: (K) = komponist(en), (A) = arranzjeurs*)

*algemien
**Plaat fan it jier
**Album of the Year
**Song of the Year (K)
**Best New Artist
*(It ferskil tusken Record of the Year en Song of the Year is: 'Record' giet om de technyske kwaliteit fan de opname, wylst it by 'Song' yn it foarste plak om de kwaliteit fan de komposysje giet)*
*Pop
**Best Pop Solo Performance
**Best Pop Duo/Group Performance
**Best Pop Instrumental Album
**Best Pop Vocal Album
**[[Dance (muzyksjenre)|Dance/Electronic]]*
**Best Dance Recording
**Best Dance/Electronica Album
*Tradisjonele Pop
**Best Traditional Pop Vocal Album *(lykas [[Tony Bennett]], [[Frank Sinatra]], [[Michael Bublé]] of [[Barbra Streisand]]*'
*Rock
**Best Rock Performance
**Best Hard Rock/Metal Performance
**Best Rock Song (K)
**Best Rock Album
**[[Alternative muzyk|Alternative]]*
**Best Alternative Music Album
*R&B
**Best R&B Performance
**Best Traditional R&B Performance
**Best R&B Song (C)
**Best Urban Contemporary Album *(nij yn 2013)*
**Best R&B Album
*Rap
**Best Rap Performance
**Best Rap/Sung Collaboration *(foar oparbeidzjen mei/duet tusken in rapper en in sjonger of groep)*
**Best Rap Song (K)
**Best Rap Album
*Country
**Best Country Solo Performance
**Best Country Duo/Group Performance
**Best Country Song (K)
**Best Country Album
**[[New age (muzyk)|New Age]]*
**Best New Age Album
*Jazz
**Best Improvised Jazz Solo
**Best Jazz Vocal Album
**Best Jazz Instrumental Album
**Best Large Jazz Ensemble Album *(foar [[bigband]]s en grutte jazzgroepen)*
**Best Latin Jazz Album (*nij yn 2013*)
*Gospel
**Best Gospel/Contemporary Christian Music Performance
**Best Gospel Song (K)
**Best Contemporary Christian Music Song (K)
**Best Gospel Album
**Best Contemporary Christian Music Album
**[[Latin (muzyksjenre)|Latin]]*
**Best Latin Pop Album *(nij yn 2013)*
**Best Latin Rock, Urban or Alternative Album
**Best Regional Mexican Music Album *(foar [[Tejano]]- en Meksikaanske folksmuzyk, lykas [[mariachi]])
**Best [[band (muzyk)|Banda]] or [[Norteño]] Album
**Best Tropical Latin Album
**American Roots*
**Best [[Americana (muzyk)|Americana]] Album
**Best [[Bluegrass]] Album
**Best [[Blues]] Album
**Best [[Folk]] Album
**Best Regional Roots Music Album *(foar regionale Amerikaanske muzyk, lykas Hawaïaanske muzyk, polka, zydeco, Cajun en yndianemuzyk)*
*[[Reggae]]
**Best Reggae Album
*[[Wrâlddmuzyk]]
**Best World Music Album
*[[Bernemuzyk]]
**Best Children's Album
*Sprutsen Wurd (*Spoken Word*)
**Best Spoken Word Album
*[[Komeedzje|Comedy]]
**Best Comedy Album
*[[Musical]]
**Best Musical Theater Album
*[[DVD|Fisuële Media]]
**Best Compilation Soundtrack for Visual Media
**Best Score Soundtrack for Visual Media *(foar orzjynele muzyk dy't foar in film, tv-programma, dvd of fideogame makke is)*
**Best Song Written for Visual Media (K)
*[[Komponist|Komposysjes/Arrangeminten]]
**Best Instrumental Composition (K)
**Best Instrumental Arrangement (A)
**Best Instrumental Arrangement Accompanying Vocalist(s) (A)
*Ferpakkingsmateriaal
**Best Recording Package *(foar hoesûntwerpers)*
**Best Boxed or Special Limited Edition Package *(foar hoesûntwerpers)*
**Best Album Notes *(foar skriuwers fan hoesteksten)*
*Histoarysk materiaal
**Best Historical Album
*Produksje (net-klassyk)
**Best Engineered Album, Non-Classical *(foar technisy)*
**Producer of the Year, Non-Classical *(foar producer[s])*
**Best Remixed Recording, Non-Classical *(foar [re]mixer[s])*
**Surround Sound*
**Best Surround Sound Album
*Produksje (klassyk)
**Best Engineered Album (Classical) *(foar technisy)*
**Producer of the Year, Classical *(foar produsint[en])*
*[[Klassike muzyk|Klassike Muzyk]]
**Best Orchestral Performance
**Best Opera Recording
**Best Choral Performance
**Best Chamber Music/Small Ensemble Performance *(foar lytse muzykselskippen – ûnder de 24 leden – lykas kombo's en keamermuzykensembles)*
**Best Classical Instrumental Solo
**Best Classical Vocal Solo
**Best Classical Compendium *(nij yn 2013)*
**Best Contemporary Classical Composition (K)
*[[Fideoklip]]
**Best Short Form Music Video *(foar de gewoane fideoklips)*
**Best Long Form Music Video *(foar muzykdokumintêres en konsertferfilmings)*

==Records==
** = Artyst hat yn 2013 ien of mear *Grammys* oan syn/har totaal taheakke (dy binne meirekkene yn it totaal tal wûne prizen)*

;Mei de measte *Grammys*
*31: sir [[Georg Solti]]
*27: [[Alison Krauss]], [[Quincy Jones]]
*25: [[Vladimir Horowitz]], [[Pierre Boulez]]
*22: [[U2 (band)|U2]], [[Stevie Wonder]]
*21: [[John Williams (komponist)|John Williams]], [[Kanye West]]*
*20: [[Aretha Franklin]], [[Vince Gill]], [[Henry Mancini]], [[Bruce Springsteen]], [[Pat Metheny]]*, [[Chick Corea]]*

;Mei de measte *Grammys* op ien jûn
*8: [[Michael Jackson]] (1984)
*8: [[Santana (band)|Santana]] (2000)
*6: [[Quincy Jones]] (1991), [[Eric Clapton]] (1993), [[Beyoncé]] (2010), [[Adele (sjongster)|Adele]] (2012)

;Measte nominaasjes sûnder winnen
*16: [[Brian McKnight]]
*15: [[Joe Satriani]], [[Snoop Dogg]]
*14: [[Martina McBride]]
*13: [[Nas]], [[Björk]]
*12: [[Diana Ross]], [[Spyro Gyra]]

== Keppelings om utens  ==
* [http://www.grammy.com Webside fan de *Grammy Awards*]
* [http://www.grammy.com/nominees/search Grammy Awards winners] op *Grammy.com'' (databank)