open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bellingwedde

**Bellingwedde ** is in eardere gemeente yn de provinsje Grinslân. De gemeente ûntstie yn 1968 troch it gearfoegjen fan de gemeenten Bellingwolde en Wedde. Op 30 april 2017 hie Bellingwedde 8.921 ynwenners, del fan de 9.549 ynwenners dy't de gemeente yn 2000 hie. De gemeente hie in oerflak fan 110,13 km².

Op 1 jannewaris 2018 waard de gemeente Bellingwedde mei de gemeente Vlagtwedde gearfoege ta de nije gemeente Westerwâlde.

## Doarpen
De gemeente Bellingwedde hie de folgjende offisjele kearnen:

Boarne:CBS

Oare offisjele kearnen:
* Den Ham
* Rhederveld

Buorskippen en oare net-offisjele kearnen: De Bult, Hoorn, Hoornderveen, Koudehoek, De Lethe, Lutjeloo, Morige, Tjabbesstreek, Wedderheide, Westeind, Wynskoaterhegebrêge (foar in part).

## Skiednis
Yn 2006 wie it fuortbestean fan de gemeente net wis. Der wiene stimmen dat de gemeente ta de nij te foarmjen gemeente Aldamt foege wurde soe. It gemeentebestjoer makke doe lykwols buorkundich dat as der in  weryndieling komme soe, de foarkar nei it gearfoegjen mei Vlagtwedde wie. Yn 2010 sprutsen Bellingwedde, Vlagtwedde en Stedskanaal út foarstanners te wêzen foar fiergeande yntergemeentlike gearwurkjen, dêr't as einbeslút de trije gemeenten ûnôfhinklik bliuwe soene.

## Nijsgjirrich
Boargemaster Engbert Drenth wie by syn ôftreden op 1 maart 2007 de langstsittende boargemaster fan Nederlân (sûnt 1979).
Menterwâlde

**Menterwâlde ** (Nederlânsk en offisjeel: *Menterwolde*) is in eardere gemeente yn de provinsje Grinslân. Mei yngong fan 1 jannewaris 2018 gie de gemeente op yn de nije gemeente Midden-Grinslân. Op de lêste dei fan it bestean fan de gemeente (31 december 2017) hie it 12.013 ynwenners. 

## Yndieling
De gemeente Menterwâlde bestie út de folgjende plakken: Beneden Veensloot, Borgercompagnie (foar in part), Boven Veensloot, Duurkenakker, Korengarst, Meeden, Muntendam, Noardbroek, Spitsbergen, Stootshorn, Tripscompagnie (foar in part), Tusschenloegen, Tussenklappen, Uiterburen en Súdbroek.

## Skiednis
De namme *Menterwolde* (*Menterasilva* (1222) of *Menerawalda*) komt fan it midsiuwsk feangea oan de ouwers fan it rivierke de Munter Ee, dat letter it "Wâld-Aldamt" hiet. De namme Menterwâlde waard ek brûkt foar in kleaster dat justjes besuden Nieuwolda lein hat, en der binne ek oanwizings dat der in delsetting yn de buert fan dat kleaster mei dy namme wie. Yn it begjin fan de sechtjinde iuw waard it gebiet foar in part ûnderstrûpt troch de Doalert. Healwei dy iuw waard it ferdonken lân fannijs ynpoldere.

De doarpen leine as langhalige lintdoarpen om de tydlike boezem fan de Doalert hinne. De langhalige foarm ûntstie troch it oanmeitsjen fan fean oan 'e ein fan de Midsiuwen. Alle eardere gemeenten fan Menterwâlde wiene part fan it Aldamt. Yn it efterlân wie der in oanmakke heechfeangebiet, dat foar in part by de Grinzer Feankoloanjes hearde. Dêr lizze de doarpen Borgercompagnie en Tripscompagnie, lykas de útbuorren Stootshorn.

Lânskip en bebouwing waarden oerhearske troch grutskalige lânboubedriuwen, dy't tusken 1850 en 1940 in bloeitiid hiene. Dat tiidrek wie tekenjend foar de sosjale tsjinstellings, dy't dêrnei ek yn de politike ferhâldings te sjen wie.
 
De gemeente Menterwâlde ûntstie op 1 jannewaris 1990 troch it gearfoegjen fan de gemeenten Meeden, Muntendam en Oosterbroek. De nije gemeente hie ynearsten de namme *Oosterbroek*. In jier letter keas de gemeenterie foar de namme *Menterwolde*. It gemeentehûs wie sûnt juny 1992 festige yn Muntendam.
 
Op 1 jannewaris 2018 gie de gemeente, tegearre mei de gemeenten Hegesân-Sappemeer en Slochteren, op yn de nije gemeente Midden-Grinslân.
Église Saint-Juvin (Saint-Juvin)

De **Église Saint-Juvin** (*Sint-Juvinustsjerke*) yn Saint-Juvin yn it Frânske departemint Ardennen is in wartsjerke út 'e 17e iuw. De tsjerke hat gjin klokketoer en de massiviteit fan it gebou jout de tsjerke it oansjen fan in militêr bolwurk. Troch de koarte boudtiid fan 12 jier is de tsjerke wat styl oanbelanget in homogeen gebou.

## Skiednis

De tsjerke waard boud tusken 1614 en 1624 nei't de kontreien al in skoft slim te lijen hân hienen fan 'e hugenoate-oarloggen. Alhoewol't it doarp al in tsjerke hie, bouden de ynwenners de nije fersterke tsjerke sa'n hûndert meter fierder fan it âlde plak. De tsjerke waard op 14 augustus 1643 ynwijd.

Tsjin 'e ein fan 'e Earste Wrâldkriich, yn oktober 1918, soe it 1e Amerikaanske Leger yn it ramt fan it Maas-Argonne-offensyf de *Kriemhilde Stellung* oanfalle, dy't achter de Hindenburgliny lei. De bombardeminten en in eksploazje fan in Amerikaansk munysjedepot ferneatige trijfearn fan it doarp Saint-Juvin, ûnder oaren de tsjerke. De tsjerke stie as histoarysk monumint ynskreaun en waard tusken 1931 en 1935 op eksakt deselde wize wer opboud. It dak is sûnt lykwols net mear fan hout mar fan wapene beton.

Yn 'e tsjerke is in wijwetterbak út 'e 15e iuw, in 16e-iuwsk houten byld fan 'e hillige Juvinus as hoeder mei oan syn fuotten twa bargen.
Abcoude

**Abcoude** is in doarp en eardere gemeente yn de gemeente De Rûne Feanen, yn de provinsje Utert. It doarp hat 8.800 ynwenners (2010).
De Rûne Feanen

**De Rûne Feanen** (Nederlânsk: *De Ronde Venen*) is in gemeente yn it noardwesten fan de provinsje Utert. 

De gemeente hat  ynwenners (), boarne: CBS) en hat in oerflakte fan 116,98 km² (wêrfan 16,21 km² wetter). 

De gemeente is yn 1989 oprjochte en is ûntstien troch it gearfoegjen fan trije gemeenten: Finkefean en Waverfean, Miedrecht en Wilnis, plus Abcoude yn 2011.

Haadplak is it plak Miedrecht.

## Keppeling om utens
*  Gemeente De Rûne Feanen
Boadegraven

**Boadegraven** (Nederlânsk en offisjeel: *Bodegraven*) is in doarp yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân, yn de gemeente Boadegraven-Reeuwijk, mei 18.200 ynwenners (2018).
Goaiske Marren

**Goaiske Marren** (Nederlânsk: *Gooise Meren*) is in gemeente yn it súdeasten fan de provinsje Noard-Hollân.

De gemeente hat 57.407 ynwenners (31-05-2018), boarne: CBS) en hat in oerflakte fan 73,5 km² (wêrfan 33,5 km² wetter). 

De gemeente is yn 2016 oprjochte en is ûntstien troch it gearfoegjen fan trije gemeenten: Bussum, Muiden en Naarden.

Haadplak is it plak Bussum.

## Keppeling om utens
*  Gemeente Goaiske Marren
Kronborg

**Kronborg** is in fort en kastiel yn Helsingør, Denemark. It kastiel is ien fan de meast belangrike renêssânse kastielen fan Noard-Jeropa en is sûnt 2000 byskreaun op de list fan it wrâlderfskip fan UNESCO. 

It kastiel leit yn it uterste noard-easten fan Sjælland, dêr't de Sont op syn smelst is. It wie in strategysk wichtige lokaasje dy't it mooglik makke de tagong ta de Baltyske See troch de Sunt te kontrolearjen.

## Skiednis
De skiednis fan Kronborg giet werom op it 15e iuwske, net mear besteande, fort Krogen, dat yn de jierren 1420 boud waard troch Erik fan Pommeren. Yn de mande mei it kastiel fan Helsingborg op de oare kant fan de Sont koe it fort net allinne de tagong ta de Baltyske See kontrolearje, mar ek tol heffe foar de skippen. Fan 1574 oant 1585 liet Freark II it midsiuwske kastiel feroarje yn in renêssânse slot. Grutte parten fan it slot waarden yn 1629 ferneatige troch in brân troch ûnfoarsichtigens fan in pear wurklju. Yn de jierren 1630 liet Kristiaan IV it kastiel yn de oarspronklike foarmen wer opbouwe, wylst it in nije ynrjochting krige. Ut de tiid fan Kristiaan IV datearje de plafondsbeskilderings, skoarstienmantels en doarren mei houtfykwurk. 

Yn 1658 yn de Noardske Kriich waard Kronborg  belegere en ynnommen troch Sweedske troepen. Yn de dêrop fan 1658 oant 1660 folgjende besetting waard it kastiel plondere troch Dútske en Sweedske soldaten. It ynterieur waard bleatsteld oan grutte ferwoastgings. Bylden, fonteinten en skilderijen waarden meirôve as kriichsbút. Under de tige weardefolle saken wie ek it himelbêd fan kening Freark II, in weefde luifel fan wol en side mei gouden en sulveren triedden. Yn Sweden waard it nea brûkt om't de wapens fan Freark II en Sofie fan Mecklenburg op in opfallende plak yn de luifel ferwurke wiene. De luifel is tsjintwurdich te sjen yn it Nasjonale Museum yn Stokholm.   

Yn 1785 ferlear it kastiel de funksje fan keninklike residinsje. It waard geskikt makke foar kazerne. De militêren ferlieten yn 1923 it kastiel en yn 1991 ek de rest fan de fêsting.

Nei in restauraasje waard Kronborg yn 1938 iepene foar it publyk.  

Yn de Kronborg wie fan 1915 oant 2012 it *Museet for Søfart* (Maritym Museum) ûnderbrocht.

## Holger de Deen

*Holger Danske* (Holger de Deen ) wie in legindaryske Deenske kriger en ridder yn it leger fan Karel de Grutte. Neffens de leginde soed er sliepe yn de krypten ûnder Kronborg. Sadree't der foar Denemark gefaar drige waard hy wekker om it lân te rêden. 

Yn de kazematten ûnder Kronborg is in byld fan Holger fan de byldhouwer Hans Peder Pedersen-Dan út 1907.
## Hamlet
De setting fan it stik Hamlet fan Shakespeare is Elsinore, de Ingelske namme fan Helsingør.

## Oars

Yn 1915 iepene it Maritym Museum in tentoanstelling yn it kastiel. It museum beljochte doe de Deenske maritime skiednis fan âlde tiden oant doe. Tsjintwurdich leit de fokus fan it museum mear op de Deenske kommersjele skipfeart fanôf de midsiuwen oant de moderne tiid. It museum hat de Kronborg ferlitten en is sûnt 2013 fêstige oan de Ny Kronborgvej op de eardere werf fan Helsingør.
Rjochtbank Ljouwert

**Rjochtbank Ljouwert** wie oant 2013 in rjochtbank yn Nederlân. Mei yngong fan 1 jannewaris 2013 is de rjochtbank opgien yn de Rjochtbank Noard-Nederlân. De rjochtbank hie op it lêst noch trije fêstigings, de haadfêstiging yn Ljouwert oan it Saailân en de eardere kantongerjochten yn Snits en It Hearrenfean.
 
It arrondissemint fan de rjochtbank Ljouwert bestie oarspronklik út sân kantons: Ljouwert, Berltsum, Holwert, Dokkum, Burgum, Raerd en Harns.
Alvestêderider

De **Alvestêderider** is in stânbyld yn Ljouwert en wurdt ek wol *Iisfretter* neamd. 

## Eftergrûn
Sûnt 1909 wurdt, as it iis it talit, de Alvestêdetocht ferriden. Dy tocht oer natoeriis giet lâns de alve Fryske stêden. Yn septimber 1963 krige mr. A.A.M. van der Meulen, boargemaster fan Ljouwert in skealmodel oanbean fan in byld fan in Alvestêderider. It wie in geskink fan de Koöperative Kondinsfabryk Fryslân (CCF), dy 't syn 50-jierrich bestean fierde. It oerlangjen wie yn de Prinsetún, dêr 't tagelyk in eksposysje iepene waard fan de byldhouwers Auke Hettema en Auke de Vries.  Hettema makke it byld, dêr 't Reinier Paping, winner fan de Alvestêdetocht fan 1963, model foar stie. 

De plastyk waard yn brûns getten by brûnsjitterij Binder en Schmidt. Nei in suggestje fan de hear Hoogland, foarsitter fan de Keninklike Feriening De Fryske Alve Stêden waarden op de sokkel de nammen fan de winners byskreaun.  It byld waard op 12 desimber 1966 ûntbleate troch Reinier Paping, yn oanwêzigens fan ûnder oaren ferskate âld-winners, lokoboargemaster Tiekstra en ôffurdigen fan de CCF en de Friesche Elf Steden. It byld kaam by de Fryslânhal te stean mar krige dêrnei meardere kearen in oar plak. Sûnt augustus 2015 stiet it op it Fryslânplein by de Alvestêdehal. In foarstúdzje fan it byld heart ta de kolleksje fan it museum 'Bylden oan See'.
 
## Beskriuwing
It brûnzen stânbyld toant in manljusfiguer ta fuotten út. De man is ridend ôfbylde, mei syn lichem nei foaren ta bûgd, de hannen op de rêch en mei de redens ûnder.

Op de sokkel fan Italjaansk natoerstien steane ûnderoan de nammen fan de Fryske alve stêden: Ljouwert, Snits, Drylts, Sleat, Starum, Hynljippen, Warkum, Boalsert, Harns, Frjentsjer en Dokkum. 

Op de sydkant is in ynskripsje oanbrocht dy 't nei elke offisjele Alvestêdetocht bywurke wurdt. Dêrop steane de datums en winners fan de tochten sûnt 1909: Minne Hoekstra, Coen de Koning, Karst Leemburg, Abe de Vries, Sipke Castelein, Piet Keijzer, Auke Adema, Cor Jongert, Dirk van der Duim, Sjouke Westra, Sietze de Groot, Jan W. van der Hoorn, Jeen van den Berg, Reinier Paping, Evert van Benthem en Henk Angenent. De Koning, Adema en Van Benthem ha de tocht twa kear wûn, harren nammen binne dan ek twaris byskreaun. By 1956 waard allinnich de datum opnomd, der waard dat jier gjin winner oanwiisd.

Yn 2021 besocht de Feriening De Fryske Alve Stêden jierren fan efterstelling fan froulju goed te meitsjen en waard besletten om ek de froulike winners fan 'e Alvestêdetocht mei weromwurkjende krêft erkenning te skinken. Stienhouwer Harry Hutting (de soan fan Alvestêdetochtwinneresse Wopkje Hutting-Kooistra) krige dêrom opdracht om oan 'e oare kant fan 'e Alvestêderider as wêr't de nammen fan 'e manlike winners ynkurven binne, de nammen fan 'e winneressen (ûnder wa syn mem) te gravearjen.

## Sjoch ek
* List fan bylden yn Ljouwert
Kantongerjocht Dokkum

It **kantongerjocht Dokkum** wie fan 1838 oant 1934 ien fan de kantongerjochten yn Nederlân. By de ynstelling yn 1838 wie Dokkum it fjirde kanton fan it arrondissemint Ljouwert. It gerjocht wie festige yn in monumintaal pân út de 18e iuw oan de Hegepol. Letter hat de Belestingtsjinst it gebou jierrenlang brûkt.

## It kanton
Yn de Frânske tiid waard Nederlân yndield yn kantons. Dy kantons wiene tagelyk in bestjoerlike ienheid en in rjochtsgebiet. Elk kanton wie de sit fan de frederjochter. Yn 1838 waard de frederjochter opfolge troch de kantonrjochter en waard it tal kantons hast de helte lytser. It nije kanton Dokkum wie in geafoeging fan it 'âlde Dokkum' út 1811 mei it grutste part fan it kanton Bûtenpost, dat opheft waard. 

It kanton Dokkum bestie yn 1838 út de gemeenten Dokkum, East-Dongeradiel, Kollumerlân en Nijkrúslân en Dantumadiel.
Stichtske Fecht

**Stichtske Fecht** (Nederlânsk: *Stichtse Vecht*) is in gemeente yn it noardwesten fan de provinsje Utert. De gemeente hat  ynwenners (), boarne: CBS) en hat in oerflakte fan 106,82 km² (wêrfan 10,2 km² wetter). De gemeente waard yn 2011 oprjochte en is ûntstien troch it gearfoegjen fan trije gemeenten: Breukelen, Loenen en Maarssen.

Haadplak is it plak Maarssen.

## Geografy
De gemeente leit yn de Fechtstreek tusken de stêden Amsterdam, Utert en Hilfertsom. Troch de gemeente rint de rivier de Fecht, dêr't in soad bûtens oan steane en it Amsterdam-Rynkanaal. 

De gemeente grinzget yn it noarden oan de gemeente Amsterdam (NH), yn it easten oan Widemarren (NH), yn it súdeasten oan De Bilt, yn it suden oan Utert, yn it súdwesten oan Woerden en yn it noardwesten oan de gemeente De Rûne Feanen.

De Maarssefeanske Plassen en foar in part de Loasdrechtske Plassen lizze yn de gemeente. De wichtige autosneldyk A2 rint troch de gemeente hinne.

## Kearnen
De gemeente omfiemet ferskate doarpen en buorskippen. De gemeente ûnderskiedt tolve kearnen: Nigtevecht, Vreeland, Loenersloot, Loenen oan de Fecht, Nieuwersluis, Nieuwer Ter Aa, Breukelen, Kockengen, Maarssen, Maarssenbroek, Tienhoven/Molenpolder dy't bestiet út Tienhoven, Oud-Maarsseveen, Maarsseveen, Bethunepolder en Molenpolder) en Oud-Zuilen.

## Skiednis

Sûnt de midsiuwen foarme de rivier de Fecht in wichtige hannelsrûte. Iere bewenning wie der op de ouwerwâlen, wylst oan wjerskanten fan de rivier grutte feansompen leine. It gebiet foel earst ûnder it Fryske keninkryk, doe't yn 723 de Frankyske kening Karel Martel it gebiet oermastere. Letter kaam it gebiet ûnder de biskoppen fan Utert en de greven fan Hollân. Dy lieten de grutte feansompen fan de tsiende iuw ôf oanmeitsje

By de rivier ûntstiene stadichoan grutte kastielen en bûtens, lykas Slot Zuylen, Kastiel Nijenrode en ridderhofstêd Gunterstein. Yn de santjine en achttjinde iuw bouden benammen rike Amsterdamske keaplju harren bûtens oan de rivier.

De gemeente Stichtske Fecht hat likernôch 760 ryksmonuminten en ferskate beskerme doarpsgesichten. Nei de Twadde Wrâldkriich kaam der yn de hjoeddeistige gemeente grutskalige nijbou, benammen Maarssenbroek woeks tige hurd. Nettsjinsteande dat binne der plakken mei in doarpsk karakter en is der yn de gemeente noch in reedlik grut lanlik gebiet, dêr't polders mei greidlân en marren binne.

De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2011 nei de fúzje fan de eardere gemeenten Breukelen, Loenen en Maarssen.

## Keppeling om utens
*  Gemeente Stichtske Fecht
Wiho I

**Wiho I**, ek wol **Wito I**, (Ljouwert, 772 – Osnabrück, 20 april 804 of 805) wie de earste biskop fan it nije bisdom Osnabrück. Nei syn ferstjerren waard Wiho hillich ferklearre. De namme fan Wiho betsjut 'strider'. 

Wiho waard berne yn Ljouwert en krige syn edukative foarming yn Utert. Karel de Grutte beneamde him as earste biskop fan Osnabrück. Dat wie nei alle gedachten yn 893. De oprjochting fan it bisdom Osnabrück barde al om it jier 780 hinne, mar Karel de Grutte bestimde Osnabrück pas yn it jier 800 ta biskopsstêd. 

Yn syn amtsperioade waard de domskoalle yn Osnabrück stifte, de foargonger fan it lettere 'Gymnasium Carolinum', ien fan de âldste skoallen fan Dútslân. 

Syn roomsk-katolike tinkdei is 20 april, de dei dat hy ferstar. De hillige wurdt útbylde as in biskop mei miter en yn syn hân in model fan de tsjerke fan Osnabrück, soms yn de mande mei Karel de Grutte.
Foarstreek (Ljouwert)

De **Foarstreek** is in strjitte en teffens grêft yn it sintrum fan Ljouwert. De Foarstreek bestiet út twa gedielten, fan elkoar skieden troch wetter. It iene gedielte rint fanôf it Hoeksterpaad oant de Minnemastrjitte en giet oer yn de Kelders. It oare stik rint fan it Hoeksterpaad oant de Kuormakkersstrjitte en giet oer yn Oer de Kelders. Sydstrjitten fan de Foarstreek binne de Widestege, Nijbuorren, Dûbele Piip, Amelânshof, Amelânsstrjite, Tunen, Sakremintsstrjitte, Keningsstrjitte en Wuttelhaven. De strjitte is ûngefear 410 meter lang.

## Histoarje
Eartiids stie oan de Foarstreek it Camminghahûs, letter meast Amelânhûs neamd. De eigeners wiene nammentlik ek frij- en erfhear fan It Amelân.  Dit pân gie ferlern troch brânstifting. Oan de Foarstreek stie ek it destiidske Sint Bonifatius Hospitaal.
De Akademy Vredeman de Vries, of Akademy foar Byldzjend Keunstûnderwiis 'Vredeman de Vries', wie in keunstakadeemje dy 't ûnder oaren oan de Foarstreek sitten hat. It Diakonessehûs siet ea oan de Foarstreek, mar fêstige him om 1894 oan de Noardersingel. Yn 2013 waarden yn it eardere 'Kafee Benthem' foarôfgeand oan in renovaasje it treptoer en houtwurk yn de dakkonstruksje fûn út de lette midsiuwen.

## Monuminten
Oan de Foarstreek steane in tal ryksmonumintale gebouwen wêrûnder út 1905 de Sintrale Apteek (Jugendstil) op nûmer 58. 

Ofbyld:RM24426 Leeuwarden - Voorstreek 11.jpg|Foarstreek 11
Ofbyld:Voorstreek 26 leeuwarden.jpg|Foarstreek 26
Ofbyld:RM516479 Leeuwarden - Voorstreek 34.jpg|Foarstreek 34
Ofbyld:Leeuwarden Vischmarktpijp.jpg|Brêge de Fiskmerkpiip oer Foarstreek mei sydstrjitte de Wuttelhaven
Sluis (gemeente)

**Sluis** (Siuwsk: *Sluus*) is in gemeente yn it súdwesten fan de provinsje Seelân, yn 'e lânstreek Siuwsk-Flaanderen.

De gemeente hie 23.525 ynwenners op 31-05-2018 (boarne: CBS) en hat in oerflakte fan 307,16 km² (wêrfan 27,49 km² wetter). 

De gemeente is ferneamd nei it histoaryske stedsje Sluis, mar it gemeentehûs stiet yn Oostburg.

## Keppeling om utens
*  Gemeente Sluis
Slûs (betsjuttingsside)

De namme **Slûs** hat mear betsjuttings:

* Slûs, wetterbouwurk
* Slûs (gemeente), gemeente in Seelân
* Slûs (stêd), stêd in Seelân
Feare (gemeente)

**Feare** (Nederlânsk en offisjeel: *Veere*; Siuwsk: *(Ter) Veere*) is in gemeente yn it westen fan de provinsje Seelân.

De gemeente hie 21.823 ynwenners yn 2018 en hat in oerflakte fan 206,63 km² (dêr't 73,5 km² fan wetter is). 

Haadplak is de stêd Feare.

## Keppeling om utens
*  Gemeente Feare
Easterkaai (Ljouwert)

De **Easterkaai** of **Easterkade** (Nederlânsk en offisjeel: *Oosterkade*) is een strjitte yn it sintrum fan Ljouwert. 

De Easterkaai rint fanôf Nijekaai en de Tunen oant de Dimpte Keizersgrêft rint oer yn de Keizersgrêft. Neist de Easterkaai leit de Easter Stedsgrêft mei dêrefter de Easterstedsgrêftwâl. Sydstrjitten fan de Easterkaai binne de Droevendaal, Easterkaaistege en de Nije Easterstrjitte. De klinkerstrjitte is sawat 340 meter lang. Oan de Easterkaai steane in tal gemeentlike- en ryksmonumintale gebouwen.

## Ferskaat
* Fan 1838 oant 2002 wie it kantongerjocht Ljouwert ien fan de kantongerjochten yn Nederlân. Lange tiid wie it fêstige oan de Easterkaai yn Ljouwert.
Tredde Herfoarme Tsjerke fan Holland

De **Tredde Herfoarme Tsjerke fan Holland** (Ingelsk: *Third Reformed Church of Holland*) is in tsjerkegebou oan 'e 111 W. 13th Street yn Holland yn 'e Amearikaanske steat Michigan. De tsjerke waard boud yn 1874 en yn 1971 tafoege oan it National Register of Historic Places.

## Skiednis
Doe't yn 1847 Nederlânske ymmigranten harren nei wenjen setten yn Holland, waard der fuortendaliks in Earste Herfoarme Tsjerke stifte. Dûmny wie Albertus Van Raalte. In pear jier letter kaam der ek in twadde herfoarme gemeente, dy't lykwols Ingelsktalich wie en net út ymmigranten bestie. Fanwegen de groei fan Holland troch mear lânferhûzers út Nederlân wiene de beide tsjerken yn 'e jierren 1860 te lyts woarn. Yn 1866 advisearre dûmny Van Raalte om de gemeente fan 'e Earste Herfoarme Tsjerke op te splitsen en sa waard yn 1867 foar it westlike diel fan 'e stêd mei de bou útein set fan in tsjerke foar de tredde herfoarme gemeente fan Holland. 

Op 14 febrewaris 1868 waard de tsjerke yn gebrûk nommen. Mar op 8 oktober 1871 waard Holland troffen troch boskbrannen. De brannen holden meardere wiken om de stêd oan en twatredde fan Holland gyng ferlern. De krekt boude tsjerke wie ien fan 'e earste gebouwen dy't der oan leauwe moast. De gemeente hierde foar de weropbou fan 'e tsjerke de lokale arsjitekt John R. Kleyn yn. Ek al gyng it net altiten foar de wyn, de tsjerke koe op 25 novimber 1874 iepene wurde. 

De tsjerke ûndergyng yn de jierren 1967-1968 in grutte restauraasje.

## Oargel
It trijemanualige oargel ferfong in âlder ynstrumint út 1928 en op 19 septimber 1982 yn gebrûk nommen. It yntusken tredde oargel fan 'e tsjerke is boud troch Robert L. Sipe (& Associates). Yn 1990 waard it útwreide mei mear registers. David Wilson feroare it ynstrumint yn 2010; guon pipen waarden ferfongen, wylst oaren op 'e nij stimd waarden. It hjoeddeiske oargel besit 35 registers.
Trailer

In **trailer** is in foarm fan kommersjele reklame en promoasje foar in spylfilm, tillefyzjeprogramma of kompjûterspultsje, wêrby't de filmprodusinten besykje en meitsje it publyk waarm foar harren produksje troch in kompilaasje fan bylden út 'e oangeande film of tillefyzjesearje sjen te litten. Dat giet almeast mank mei in dramatyske voice-over dy't yn it koart wat oer de film of searje ferteld. Itselde kin dien wurde mei in kompjûterspultsje. It komt tsjintwurdich ek foar dat trailers makke wurde foar muzykfestivals en oare eveneminten. 

De Ingelske oantsjutting 'trailer' (letterlik: "efterneikommer", frij fertaald: "folger") komt út 'e bioskoopsektor, dêr't it oarspronklik wizânsje wie om sokke filmkes nei de haadfilm te fertoanen. Dat barde foar it earst yn 1913. Dy praktyk duorre net lang, om't it bioskooppublyk yn 'e regel al ûnder de ôftiteling fan 'e haadfilm de filmseal ferlit. Dêrom lit men sokke reklame tsjintwurdich foarôfgeande oan 'e haadfilm sjen, as saneamde **foarfilms**. De oantsjutting 'trailer' bleau lykwols yn gebrûk.

Oars as 'foarfilm' kin de term 'trailer' ek brûkt wurde foar promoasjefilmkes dy't los fan in 'haadfilm' fertoand wurde, bygelyks op it ynternet, yn in filmrubryk op 'e tillefyzje of gewoan as oankundiging tusken de programma's troch op 'e tillefyzje. In **teasertrailer** (letterlik: "pleachtrailer") is in tige koarte trailer, dy't mar in hiel lyts bytsje priisjout oer de ynhâld fan 'e film, de searje of it oare dat oanpriizge wurdt, en dy't benammen bedoeld is om it produkt meer nammebekendheid te jaan.
Bildtse Kultuurpriis

De **Bildtse Kultuurpriis** (Frysk: Biltske Kultuerpriis; de offisjele namme is Biltsktalich) is in Fryske priis dy't oan 'e ein fan elts jier útrikt wurdt oan in persoan of organisaasje dy't dat jiers in bysûndere bydrage levere hat oan 'e kultuer fan It&nbsp;Bilt yn 'e romste sin fan it wurd. De priis bestiet sûnt 1986, en waard oant en mei 2017 útrikt troch de Gemeente It&nbsp;Bilt. Doe't dy per 1&nbsp;jannewaris 2018 opgie yn 'e nije fúzjegemeente De&nbsp;Waadhoeke, gie de organisaasje fan 'e Bildtse Kultuurpriis oer yn 'e hannen fan 'e Stichting Bildts Aigene, in koepelorganisaasje foar it behâld fan 'e Biltske taal en kultuer.

De stifting stelt foar de útrikking fan 'e priis in sjuery gear, dy't bestiet út in hiel ferskaat selskip. Fan septimber ôf kin eltsenien persoanen en groepen foar de Bildtse Kultuurpriis foardrage. Dêrfoar jilde de folgjende kritearia:
* der moat in bân bestean tusken it wurk fan 'e persoan of groep en lânstreek It Bilt;
* it hoecht net te gean om in ôfrûne of foltôge wurk: it mei ek in om in langrinnend projekt gean;
* it wurk mei sawol beropsmjittich as net-beropsmjittich ferrjochte wurde;
* it giet sawol om 'e ynset fan 'e belutsenen as om it wurk sels.

De sjuery beoardielet it wurk fan 'e persoanen en/of groepen dy't foar de priis nominearre binne en oan 'e kritearia foldogge, en wiist in winner oan. Oan 'e Bildtse Kultuurpriis is in bedrach fan €500 ferbûn.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Bildtse Kultuurpriis
Hielke Nauta

**Hielke Nauta** (Toppenhuzen, 20 july 1932 - Assen, 30 augustus 2020) wie in Nederlânsk politikus fan de CHU en letter it CDA.

Nauta begûn yn 1951 as folontêr op de gemeentesekretary fan Doanjewerstâl en wurke dêrnei by de gemeenten Eastdongeradiel, Raarderhim en Snits, foar't er ein 1961 oerstapte nei de sekretary fan de gemeente Ljouwert, dêr't er haadkommys op de ôfdieling Kabinet en Algemiene Saken wie. Op 1 jannewaris 1964 waard er de gemeentesekretaris fan Dokkum, wat er oant 1969 bliuwe soe doe't er dosint en direkteur waard fan de Bestjoersskoalle Fryslân yn Ljouwert. Yn 1978 kaam er yn de gemeenteried fan Ljouwert en waard fuortendaliks wethâlder. Hy joech it direkteurwêzen oer, mar bleau wol dosint. Yn septimber 1983 waard Nauta boargemaster fan Beilen. Yn 1993 wie er njonken dat ek waarnimmend boargemaster fan Smilde. Yn augustus 1997 koe er mei pinsjoen, mar om't de gemeente Beilen op 1 jannewaris 1998 opgean soe yn de nije gemeente Middenfjild (letter omneamd ta Midden-Drinte) bleau er noch oan as waarnimmend boargemaster oant de gemeentlike weryndieling.

Nauta stoar yn 2020 yn de âldens fan 88 jier.
Muzykferiening Harmony Bitgum

**Muzykferiening Harmony Bitgum** (Nederlânsk en offisjeel: *Muziekvereniging Harmonie Beetgum*) is in muzykkorps út it Fryske doarp Bitgum. It waard oprjochte yn 1898, en bestie sadwaande yn 2018 120 jier, wat op 3&nbsp;novimber fan dat jier fierd waard mei in feestlik konsert yn 'e protestantske tsjerke fan Bitgummole.

Krekt as oare muzykkorpsen yn Fryslân kampt Harmony Bitgum mei in tebekrinnend ledetal. It stadichoan útstjerren fan it korps wurdt besocht foar te kommen mei jeugdkorps De Roekebinde, dat repetearret yn 'e mande mei de Berltsumer Beagles, it jeugdkorps fan Muzykferiening OpMaat út Berltsum. Dêrnjonken is ek gearwurking socht mei de jeugdleden fan Muzykferiening Looft den Heer út Bitgummole.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Muzykferiening Harmony Bitgum
Heanen

**Heanen** of **heannen** (wittenskiplike namme: *Juncus conglomeratus*, syn. *Juncus subuliflorus*; Nederlânsk: *biezenknoppen*) is in tichte pôlen foarmjende, mearjierrige plant, dy't heart ta de famylje fan 'e rusken (*Juncaceae*). De Heanmar by Koudum is neamd nei heanen. 

## Foarkommen
It is in plant fan wiete, soere grûn, dy't foarkomt yn skriele gerslannen, dúndellings en ôfgravings, op wiete heidepaden en op kapflakten. Dizze soarte wurdt fernijd op 'e Nederlânske Reade List fan Planten as "algemien foarkommend" en as "stabyl of tanommen". Heanen is lânseigen yn Jeropa, Noard-Afrika en West-Aazje, en komt no ek as in troch de minske yntrodusearre eksoat foar yn Noard-Amearika. 

## Skaaimerken
De plant wurdt 20-100&nbsp;sm heech, foarmet in koarte, tichte woartelstôk, en hat in dofgriene stâle mei ûnûnderbruten murch en tweintich oant fyftich rouwe ribben. De ljochtbrune, skiefoarmige blêden sitte ûnderoan de plant.

## Fuortplanting
Heanen bloeit yn maaie en juny. De skie fan it stâle-eftige skutblêd is troch de wat ynrôle rânen frij breed. De 2-4&nbsp;sm lange bloeiwize is almeast in ta in kleaune yninoar krongen plom. De glânzjend readbrune frucht is in doasfrucht. Op 'e yndûkte top fan 'e frucht sit op in ferheging it oerbliuwsel fan 'e stile. De wat kleverige frucht is foar syn fersprieding ôfhinklik fan passearjende bisten.
VEONN

**VEONN** (**Ve**rvoers**o**derneming **N**oord-**N**ederland) wie in Noard-Nederlânsk iepenbier ferfierbedriuw dat op 1 jannewaris 1996 ûntstie troch in fúzje tusken de FRAM út Fryslân en de DVM/NWH út Drinte en de Noardeastpolder/Noardwest-Oerisel. De oarspronklike namme foar it fúzjebedriuw soe 'Noardnet' wurde (mei in -t oan 'e ein), mar troch in rjochtenprobleem ferdwûn dy namme en waard foar VEONN keazen. It bedriuw hat noch gjin trije jier bestien, want it waard op 30 septimber 1998 oernomd troch Arriva. Dat joech Arriva direkt in sterke posysje yn it noarden fan Nederlân. De bussen rieden lykwols pas op 22 april 1999 mei it Arriva-logo.

## Materieel
Yn de tiid fan de VEONN waarden in beheind tal bussen besteld by de bedriuwen fan Den Oudsten en Berkhof. Dizze bussen waarden levere yn in wite hûsstyl mei ljocht/donkerblauwe skuonplaten. Alle bussen binne yn 1999 mei oergien nei de nije ferfierder Arriva. De measte bussen hawwe no de Arrivakleuren.

De measte bussen bleaune lykwols riden mei it âlde kleureskema. Dit wie foaral ESO-streekgiel/griis, FRAM-blau en DVM/NWH-giel/blau.

## Unifoarm
De sjauffeurs fan de VEONN krigen in unifoarm mei in blauwe jas en broek en in rôze bûsgroentsje.

## Opsplitsing
Op 30 septimber 1998 waard de VEONN ferkocht oan it Britske Arriva. De konsesje fan de Noard- en Súdwest-Fryslân gie fierder ûnder de namme NoordNed, in dochterûndernimming fan Arriva en NS. Dat betsjutte dat fan dy tiid ôf de provinsje Fryslân ferdield waard oer twa busbedriuwen.
Philip Ernst Vegilin fan Claerbergen (1613-1693)

**Philip Ernst Vegilin van Claerbergen** (Neustadt an der Haardt, 12 oktober 1613 - Ljouwert, 6 febrewaris 1693) wie in ealman út de Palts yn Dútslân. Fan 1641 ôf wie hy siktaris, ried en hofmaster oan it Fryske steedhâlderlike hof (1641-1664), ealman oan it hof fan de karfoarst fan de Palts, drost fan Liesveld, en yn 1658 kaptein fan in kompanjy Frânsken ta repartysje fan Fryslân.

## Biografy
Hy hjitte krektas syn heit, dy 't troud wie mei Brigitta Hantes. Fanâlds kaam it laach út it Dútske Konstanz. De âldst bekende foarfaar waard berne yn 1425. Dy syn pakesizzer krige yn 1507 in wapenbrief fan keizer Maximiliaan I sadat hy it wapen fiere mocht fan Geisterendorff, syn memmekant. Yn 1641 kaam Philip Ernst nei Fryslân, wat it begjin wurde soe fan in perioade fan trije iuwen Fryske bestjoerders út it laach Vegilin van Claerbergen. Syn lêste bestjoerlike neisiet wie de boargemaster fan Haskerlân jhr. Pieter Bejamin Johan dy 't yn 1942 ferstoar.

Hy ferstoar yn 1693 yn Ljouwert en waard begroeven yn Akkrum. Hy hie sels de list mei útnoegings foar de routsjinst makke en de útfeart tot yn detail regele.

### Houliken en bern
Hy troude yn 1643 yn Ljouwert mei Fokje fan Sminia (1615-1658), widdo fan de riedshear fan Hillema († 1640), telch út in rike famylje. Hja hie in dochter, Aurelia (1636-1707) dy 't mei Egbert fan Baerdt trouwe soe. Philip Ernst en Fokje krigen fiif soannen en in dochter. Allinnich de jongste soan soe him oerlibje:
* Hessel (1655-1715), grytman fan Utingeradiel, letter grytman fan Haskerlân.

Hy wertroude yn 1660 yn De Bilt mei Josina Ruijsch (± 1633-1700), dochter fan de Utertske boargemaster Frederik van Den Engh. Philip Ernst en Josina krigen fiif soannen en twa dochters. De beide âldste soannen ferstoaren al jong. 
* Frederik (1668-1713), offisier yn tsjinst fan de Steaten, it lêst generaal-majoar ynfantery 1709, gûverneur fan Damme; fan him stamje de jongste generaasjes ôf.
* Philip Hugo (1669-)

Hy bewenne yn Ljouwert ûnder oare it Eysingahûs oan de Turfmerk en it Sirksmahûs. Yn de tiid dat hy drost wie, fanôf 1661, wnne hy ek op it kastiel fan de barony Liesveld dêr 't syn jongste soan berne waard. Mei syn twadde frou kocht hy yn 1663 in hûs bûten de stêd yn it Fjouwerhûs oan de Dokkumer Ie, dat de bern nei it ferstjerren fan Josina ferkochten.

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎

## Literatuer
*  (2005) ''Creaturen van de macht: patronage bij Willem Frederik van Nassau (1613-1664)'' (Amsterdam Univerity Press)
Team FrySk

**Team FrySk** is in Nederlânske reedridersploech fan Siep Hoekstra en Willemijn Cnossen.

Team FrySk is ûntstien yn 2014 yn Ljouwert om de ferskate klups en gewestlike seleksjes te fersterkjen.
Reedriders dy't krekt boppe it klupnivo sitte, mar ek noch net yn oanmerking komme foar in hegere seleksje. Dêrby wurdt ek de gearwurking opsocht mei reedriders út oare lannen. Yn 2017 starte ek in kombinearre langebaanploech en in maratonploech foar froulju en manlju.

## Ferneamde Riders
* Reina Anema, (2017-2021)
* Floor van den Brandt, (2018-?)
* Marwin Talsma, (2019-2022)
* Ellia Smeding, (2016-2022)
Maximilien Vegelin van Claerbergen

Jhr. mr. **Maximilien Vegelin van Claerbergen** (Roquebrune-Cap-Martin, 17 augustus 1927 – Zeist, 11 april 2011) wie in Nederlânsk diplomaat.

## Biografy
Vegelin wie in telch út de famylje Vegelin van Claerbergen en in soan fan jhr. Pieter Benjamin Johan Vegelin van Claerbergen (1888-1966) en Catherine Louise Antoinette Maximilienne van Hangest barones d’Yvoy (1895-1986), lid fan de famylje Van Hangest d'Yvoy. Nei harren skieding yn 1964 troude hy yn 1990 mei Eudia Beatrix Pierson (1941), lid fan de famylje Pierson, en krige mei har in dochter en in soan: jhr. dr. Ernst Vegelin van Claerbergen (1969).

Vegelin studearre rjochten en begûn syn diplomatike wurkpaad as gesantskipsattasjee yn Dublin (1955-1956). Hy beklaaide dêrnei noch ferskillende oare posten, ûnder oare as earste ambassadesiktaris yn Parys (1962-1965) alear't er yn 1966 ambassadeur waard yn Karachy. Fan 1971 oant 1973 wie hy ambassaderied yn Brussel en yn 1974 folmachtige minister dêr. Yn 1980 en 1981, dus yn de tiid fan de sersjantekûp yn 1980, wie hy ambassadeur yn Suriname. Dêrnei wurke Vegelin van Claerbergen fan 1982 oant 1984 op it Haachskse ministearje en dêrnei ambassadeur yn Parys (1985-1989). Hy einige syn karriêre as ambassadeur yn Lissabon (1990-1992).

Vegelin wie oprjochter fan Biblionef en waard beneamd ta kommandeur yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Ernst Vegelin van Claerbergen

Jhr. dr. **Frederik Ernst Vegelin van Claerbergen** (Arnhim, 10 septimber 1969) is in Nederlânsk museumdirekteur.

## Biografy
Vegelin is telch út it laach Vegelin van Claerbergen en in soan fan ambassadeur jhr. mr. Maximilien Vegelin van Claerbergen (1927-2011) en Eudia Beatrix Pierson (1941). Hy troude yn 2003 mei Miori Kato, en krige mei har ien bern.

Vegelin studearre oan it Trinity College dêr 't hy in BA helle. Dêrnei helle hy in MA en in PhD oan The Courtauld Institute of Art, de PhD yn 1999. Hy is spesjalisearre yn let-16e-iuwske religieuze keunst. Hy is haad fan it museum The Courtauld Gallery, fêstige yn Somerset House yn Londen.

## Bibliografyske bydragen
**The portrait of Sir John Luttrell. A Tudor mystery*. Londen, 1999.
**David Teniers and the Theatre of painting*. Londen, 2006.
**Renoir at the theatre. Looking at La Loge*. Londen, 2008.
Barbara Visser

* Barbara Visser (keunstneresse) (1966), Nederlânsk keunstneresse
* Barbara Visser (politika) (1977), Nederlânsk politika
Arent Johan Vegelin van Claerbergen

Jhr. **Arent Johan Vegelin van Claerbergen**, (De Jouwer (op Heremastate), 12 augustus 1850 - 1923 ) wie fan 1892-1906 boargemaster fan Haskerlân. Fan 1892 oant 1906 wenne hy yn 'Ter Huivra' oan de Skien. Ter Huivra wie boud troch P.B. Vegelin van Claerbergen foar syn soan Valerius Lodewijk, dy't dêr oant 1892 wenne. De filla is yn 1965 ôfbrutsen. 
  
Arent Johan wie in soan fan Pieter Benjamin Vegilin van Claerbergen (1808-1879) en dy syn twadde frou Aurelia van Beyma (1815-1851). Hy troude op 19 jannewaris 1888 mei Louise Emilie Rauscher (Straatsburch, 3 jannewaris 1842 - Dieren, 23 oktober 1945). 

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Assuerus Vegelin fan Claerbergen

Jhr. **Assuerus Vegelin fan Claerbergen**, (25 juny 1687 - 13 maart 1771) wie kolonel fan in rezjimint ynfantery. Hy wie de broer fan Philip Frederik Vegelin fan Claerbergen. 

Op 9 juny 1731 troude hy mei Alexandrina Eleonora van Plettenberg, widdo fan Allard fan Boerum, grytman fan Ferwerderadiel en hie gjin bern. Hja ferstoar op 22 novimber 1743.

Op 4 febrewaris 1739 folge hy syn broer op as grytman fan Haskerlân. Yn 1748 wie hy mei-kommitearde út de steaten om it diploma oan de prins fan Oranje oer te langjen. Hy die yn 1749 ôfstân fan de gritenij. 
## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
* List fan grytmannen fan Haskerlân
Frederik Vegelin fan Claerbergen

**Frederik Vegelin fan Claerbergen**, (1668 - 2 jannewaris 1713), wie offisier yn Steatetsjinst. 

Hy stried mei Menno fan Coehoorn yn de Fryske rezjiminten en rekke yn 1703 ferwûne by Ekeren. As generaal-majoar die hy mei oan it belis fan Doornik yn 1709. Frederik bleau oant 1709 generaal-majoar ynfantery. Hy waard gûverneur fan Damme. Op 46-jierrige leeftiid waard hy begroeven yn Sluis. Syn spreuk wie *Nee vulnera terrent* (ek minder skrokken net ôf). 

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Hessel Vegelin fan Claerbergen

* Hessel Vegelin fan Claerbergen (1655-1715) - grytman fan Utingeradiel en Haskerlân 
* Hessel Vegelin fan Claerbergen (1723-1750) - grytman fan Utingeradiel
Hessel Vegelin fan Claerbergen (1723-1750)

**Hessel Vegelin fan Claerbergen**  (3 oktober 1723 - 12 july 1750) wie in Fryske grytman. 

Hessel wie de soan fan Johan Vegelin fan Claerbergen, grytman fan Doanjewerstâl. Yn 1749 waard hy lid fan de staten en op 15 april waard hy in jier letter, troch ôfstan fan syn heit, keazen as grytman fan Haskerlân. Op 15 juny 1749 troude hy mei syn nicht Catharina Maria (1724-1753), dochter fan Frans Julius Johan Heringa fan Eijsinga, grytman fan Raarderhim. Hy ferstoar op 27-jierrige leeftyd, syn widdo op 30 april 1753. Harren ienige soan ferstoar ein 1751, noch mar ien jier âld.

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
* List fan grytmannen fan Haskerlân
Doeke Vegelin van Claerbergen

Jhr. **Duco (Doeke) Martena Burmania Vegelin fan Claerbergen**, (Huzum, 19 febrewaris 1859 - Utert, 28 desimber 1894), wie de soan fan Epo Burmania Vegelin van Claerbergen en Agathe Geertruida Wilhelmine van Burmania Rengers. By Keninklik Beslút fan 23 maaie 1860 krige Doeke, pakesizzzer fan Epo Sjuck Burmania Vegilin van Claerbergen, op fersyk fan syn heit, fergunning de namme *Martena van Burmania Vegilin van Claerbergen* oan te nimmen, nei de Martenastate yn Koarnjum dêr 't syn pake yn 1831 ferstoarn wie. Yn de jierren 1888-1889 liet Doeke it hûs Bornia op de Ferlinge Skrâns 87 yn Ljouwert sette troch de arsjitekt Hendrik Kramer. Dit ryksmonumint hat in soad Neo-Renêssânseornaminten. 

Doeke Martena van Burmania Vegelin van Claerbergen wie net troud, en liet Martenastate nei oan de tsjerkfâdij yn Koarnjum. De state waard yn 1899 ferfongen troch de hjoeddeiskke kastieleftige hûs. Yn it park lizze de famyljegrêven fan de eardere aadlike bewenners yn in lege hichte. 

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Epo Sjuck Burmania Vegelin van Claerbergen

**Epo Sjuck Burmania Vegelin fan Claerbergen** (7 april 1790 - Koarnjum op Martenastate, 11 july 1831), wie belestingûntfanger yn Jelsum, letter kontroleur fan belestingen yn Assen en lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân.

Epo Sjuck troude op 7 april 1818 yn Oosterhessselen mei Everdina Josina van der Wijck tot de Klencke, berne op huzinge 't Laar yn Ommen op 7 novimber 1788 en ferstoarn op 8 maaie 1849. Everdina wie in dochter fan Derck Jan van der Wijck, hear fan de Klenke, lid fan de rjochtbank fan earste oanlis yn Assen en Martina Theodora Agatha von Inn- und Kniphausen. 

Ien fan syn pakesizzers wie Doeke Vegelin van Claerbergen.
## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Pieter Benjamin Johan Vegelin van Claerbergen (1878-1942)

**Pieter Benjamin Vegelin fan Claerbergen** (Amsterdam, 12 novimber 1878 - De Jouwer op Heremastate, 13 febrewaris 1942), wie in Fryske boargemaster, earst fan Anjewier en fan 1910 oant 1935 fan Haskerlân. 

Op 35-jierrige leeftyd troude hy yn Tiel mei Anna Aurelia Maria Hofstede. Se krigen twa bern. Yn 1922 kocht er fan syn nicht de Heremastate. Nei in grutte ferbouwing fan de state ferhuze de húshâlding fan it hûs "Ter Huivra" nei Heremastate. Neist boargemaster wie Vegelin van Claerbergen ek folmacht (1909) en dykgraaf (1925) fan it wetterskip "De Zeven Grietenijen en Stad Sloten". Fierders wie hy fan 1911-1923 lid en foarsitter fan de fâdijrie op It Hearrenfean. 

Yn 1935 fierde hy syn fiifentweintichjierrich jubileum as boargemaster fan Haskerlân. By dy gelegenheid waard hy beneamd ta ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau. Troch de ynwenners fan Haskerlân waard him in bakstiennen bank mei oerwurk en brûnzen plakette oanbean. Dizze Vegelinbank stiet op De Merk op 'e Jouwer.  
Jhr. Pieter Benjamin Johan wie de lêste fan syn laach dy 't boargemaster fan Haskerlân wie. 

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Philip Ernst Assuërus Vegelin van Claerbergen

Jhr. (sûnt 1814) **Philip Ernst Assuërus Vegelin van Claerbergen** (Langefean?, gemeente Doanjewerstâl, 6 desimber 1781 - Pepergea, 31 oktober 1851) wie fan 18 desimber 1811 oant 1816 grytman fan Utingeradiel. Fan 1816 oant 1 juny 1835 wie hy lid fan Deputearre Steaten fan Fryslân foar de ridderskip Idaerderadiel.

Philip wie de soan fan Assuerus Vegelin van Claerbergen (1735-1820) en Christina Ansk van Burmania (1747-1817). Op 30 desimber 1781 waard hy doopt yn de Jakobinertsjerke yn Ljouwert. Hy wie in brioer fan Deodata Helena Cunera Vegelin van Claerbergen, Anskie Dois Vegelin fan Claerbergen en Epo Sjuck Burmania Vegelin fan Claerbergen. Op 16 desimber 1810 troude hy yn Idaerd mei Martha Kinnema Houkjen van Scheltinga (1785-1835). Dit houlik bleau sûnder bern.

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Assuërus Vegelin van Claerbergen

**Assuërus Vegelin van Claerbergen** (Rinsumageast, 16 augustus 1735 - Langwar, 15 jannewaris 1820) wie in Frysk politikus.

Syn heit Philip Ernst Vegelin van Claerbergen (1696-1741) wie ofsier, syn mem wie Helena Cunera van Amama (1698-1751). Op 26 oktober 1766 troude hy yn Koarnjum mei Christina Ansk fan Burmania (1747-1817). Syn pake wie Frederik Vegelin fan Claerbergen. De middelste fan harren fiif bern wie Philip Ernst Assuërus Vegelin van Claerbergen (1781-1851). 

Fan 21 maart 1763 oant 12 jannewaris 1789 ried yn it Hof fan Fryslân foar de stêden. Fan 13 jannewaris 1789 oant 15 maart 1792 wie er ried oan it Hof fan Fryslân. Hy krige lykwols ûntslach fanwege patriotske sympatyen. Fan 23 juny oant 7 augustus 1795 wie er lid fan de 'Represintanten fan it folk fan Fryslân'.  Op 11 juny fan dat jier waard er lid fan it *Kommitee ta de Algemiene Saken fan it Bûnsgenoatskip te Lande* foar Fryslân en bleau dat oant 16 febrewaris 1798. 

Yn 1814 waard hy opnomd yn de Nederlânske adel.
 
## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Joachim Karel Vegelin van Claerbergen

**Joachim Karel Vegelin fan Claerbergen**,(De Jouwer op Heremastate, 26 jannewaris 1843 – Maarssen, 26 oktober 1902) wie in eardere boargemaster.

Joachim Karel wie in soan fan Pieter Benjamin Johan Vegelin van Claerbergen sr., keamerlid en ien fan de rykste ynwenners fan Fryslân, en Aurelia van Beyma (1815-1851). Hy wie in pakesizzer fan Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen (1774-1844). 
By Keninklik Beslút waard hy op 15 juny 1868 beneamd as kapitein-kommandant fan de op te rjochtsjen skutterij fan Haskerlân. 

Yn 1873 folge de beneaming ta boargemaster fan Himmelumer Aldeferd en Noardwâlde (Fan 1 jannewaris 1812 oant 1 oktober 1816 wie Noardwâlde in selsstannige gemeente). Yn Koudum finansierde hy de bou fan in earmhûs. Doe ’t it tehûs nei de oarloch opheft waard, en der in âldereinhûs foar yn it plak kaam, krige it de namme Claerbergen. Op 21 novimber 1873 troude hy yn Lochem mei Charlotta Helena Henrika Marin. Ut dit houlik waarden nei de berte fan in dochter yn 1876 yn Amsterdam op 12 novimber 1878 trije soannen berne, ien fan dy soannen wie Pieter Benjamin Johan. 

Fan 1878 oant 1887 wie hy boargemaster fan Westzaan (1878-1879) en Wormerveer (1879-1887). Yn 1887 waard Vegelin van Claerbergen keazen as bestjoerslid fan it Ynstitút foar dôfstomme minsken yn Wormerveer. Yn 1894 wie hy bestjoerslid fan de Feriening fan Weesheiten en old as kommisjelid tafersjoch oer it finansjeel behear fan it weeshûs Lindelaan yn Maarsen. Jonkhear Joachim Karel ferstoar yn Maarssen op 26 oktober 1902.

## Pakesizzer
In pakesizzer fan jonkhear Joachim Carel Vegelin van Claerbergen, berne op 20 febrewaris 1917 op De Jouwer, waard oarlochsslachtoffer. Hy sneuvele op 15 maaie 1940 as reserve faandrich op de kop fan de Steenweg yn Moerdijk.
Hy leit begroeven op begraafplak Westermar op De Jouwer.  Yn it gemeentehûs fan De Jouwer hingt in portret fan him. Op 3 maaie 1952 waard in tinkstien op de herfoarme tsjerke fan de Jouwer ûntbleate dêr 't ek Joachim Karel syn namme op stiet. 

## Sjoch ek
* Oer it laach Vegelin fan Claerbergen‎
Herfoarme tsjerke (Hollum)

De **Herfoarme tsjerke** yn Hollum is ien fan de trije tsjerken fan de PKN-gemeente fan It Amelân. It grutste part fan de goatyske tsjerke datearret út de 17e iuw. 

## Skiednis
Op it plak fan de hjoeddeiske tsjerke hawwe neffens ûndersyk yn de jierren 1970 noch teminsten trije oare tsjerken stien. De âldste bouresten fan dy âldere tsjerken datearren út de 11e iuw. 

Yn 1569 ferneatigen wettergeuzen de oarspronklik oan Magnus fan Trani wijde 14e-iuwske tsjerke. Yn 1678 folge de weropbou fan de tsjerke. Oan de noardlike kant en in grut part fan it koer binne kleastermoppen tapast, dy't nei alle gedachten ôfkomstich binne fan de foargonger, wylst de súdlike kant opmitsele is fan Fryske gieltsjes.

## Ynterieur
Fanwegen de swiere steunbearen wurdt der fan út gien dat de tsjerke ea in stiennen ferwulft hân hat. By de weropbou yn de 17e iuw krige de tsjerke in houten tonferwulft mei lûkbalken. De preekstoel en it doophek datearje út de 17e iuw. Se stienen oant de restauraasje fan de jierren 1970 op it tradisjonele plak oan de súdlike muorre. Tsjintwurdich stiet de preekstoel yn it noardeastlike diel fan de tsjerke, wylst it hoophek nei it westlike diel fan de tsjerke ferhuze om dêr de moderne bankeblokken ôf te sluten. Mei de ferhuzing fan de preekstoel nei it koer waarden ek alle banken foar de gemeenteleden yn de rjochting fan it koer opsteld.  
 
Oan de noarlike kant fan de tsjerke hinget in stik houtsnijwurk, dat eartiids mooglik in diel west hat fan in hearebank en by in 19e-iuwske restauraasje ûnder de flier fûn waard. It toant de Grykske god Hermes op in karre mei yn syn hân in fan slangen omkronkele stêf.

Yn de tsjerke hingje trije 18e-iuwske kroanluchters. 

De tsjerke is ek yn it besit fan in fotyfskip. It is it model fan de walfiskfarder *Jonge Jan*. 

## Oargel
It oarspronklik ienmanualige oargel fan de tsjerke waard yn 1894 troch Bakker & Timmenga boud. Yn de jierren 1970 waard it ynstrumint mei in twadde manuaal útwreide.

## Keppeling om utens
* Ynformaasje en disposysje oargel