open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Belgrado

**Belgrado** (Servysk: Београд, *Beograd*, letterlik *"Wite Stêd"*) is de haadstêd fan Servje (sûnt 1404). Yn 2002 hie de stêd Belgrado 1.281.801 ynwenners, it hiele distrikt Belgrado hie op dat stuit 1.670.000 ynwenners. Belgrado leit oan de súdrâne fan de Pannoanyske flakte, dêr't de Sava mûnet yn de Donau.

De stêd omfiemet 3.6% fan it Servysk gebiet en 15% fan de befolking fan it lân wennet dêr. Belgrado is it finansjeel sintrum fan Servje.

Tusken 1 jannewaris en 31 maart wurdt yn Belgrado elts jier it filmfestival FEST holden.
Quinty Trustfull

**Quinty Trustfull-Van den Broek** (Amsterdam, 6 oktober 1971) is in Nederlânsk telefyzjepresintatrise en earder model.

## Biografy
Trustfull folge de havo en studearre foar it horekadiploma. Dêrnei wie se catering- en hotelmanager en wurke dêrneist as fotomodel. Fan 1993 ôf wie hja omropster by Veronica. Letter presintearre sy programmas by SBS 6 (sa as: *Je eigen droomhuis*, *Money Makers*) en RTL 4 (sa as: *[[Eigen huis & Tuin]]*, *Battle of the Stars*, *Ik kom bij je eten*).

Sûnt 5 april 2010 presintearret sy mei Loretta Schrijver it moarnsprogramma *[[Koffietijd]]*.

Trustfull is ambassadrise by Pink Ribbon en de Nasjonale Postkoade Lotterij.

Trustfull is troud mei fuotballer Orlando Trustfull en tegearre hawwe sy twa bern (Kayne en Moïse). Sy wenje yn Londen. Dochter Moise wie as aktrise te sjen yn *Goede Tijden Slechte Tijden*.
Programmamakker

In **programmamakker** is immen dy't radioprogramma's of telefyzjeprogramma's makket.

De programmamakker is meastal in sjoernalist en/of presintator, dy't soarget foar de ynhâld en de presintaasje fan programma's. De programmamakker ûnderskiedet him/har fan de filmprodusint dy't yn it foarste plak de saaklike en technyske lieding fan in produksje hat.
Buismans Einekoai Piaam en Dyksfearten

**Buismans Einekoai** en stikjes fan de Dyksfeart binne natoergebieten oan de Iselmar by Piaam. Se wurde beheard troch It Fryske Gea. De stikken feart lizze by Piaam, Sotterum, Gaast en Doniabuorren. Ek de Lytse Feart en de Lange Fliet hearre ta de natoerstripen. 

De natoergebieten mei in oerflak fan 18 hektare binne wichtich as ekologyske ferbiningssônes. erreineis de einekoai fan Piaam. De stikjes Dyksfeart binne fan de Iselmardyk of te sjen, de einekoai kin op oanfraach besjoen wurde. Benammen wylde ein en merkel sitte yn de reidkragen. Yn it ferline binne troch dongjen in soad planten ferdwûn. De einekoai leit middenyn de lannen en kaam yn 1963 oan It Fryske Gea, as legaat fan Hein Buisman. Foar de ôfsluting fan de Sudersee waarden yn de koai in soad fûgels fong. Hoewol’t der gjin einen mear fongen wurde, wurdt de koai noch fangree hâlden om it Rjocht fan Ofpealling te hâlden, dy regeling garandearret de rêst yn it gebiet deromhinne.
Bunnik (plak)

**Bunnik** is in plak yn de provinsje Utert en ûnderdiel fan de lykneamde gemeente Bunnik. De kearn hat ûngefear 7.000 ynwenners.

Bunnik leit tichtby in knooppunt fan spoarwegen en snelle ferbinings mei de histoaryske stêd Utert. De Kromme Ryn rint troch it plak. It doarp Bunnik leit oan de N229, hat in ôfslach oan de A12 en in NS-stasjon, Stasjon Bunnik.

## Bedriuwslibben en organisaasjes
Yn Bunnik sitte ûnder oare de Keninklike BAM Groep, de BOVAG en frisdrankfabrikant Vrumona. Ek hâldt it Oranjefûns hjir kantoar.

## Bekende Bunnikers
* Annette Barlo (1974), aktrise en presintatrise
* Thea Beckman (1923-2004), skriuwster fan berne- en jeugdboeken
* Vincent Bijlo (1965), kabaretier en skriuwer, lid fan politike partij P21
* Alexandrina van Donkelaar-Vink (1895-2006), âldste ynwenner fan Nederlân
* Fedde Le Grand (1977), DJ en muzykprodusint
* Birgit Schuurman (1977), sjongster en aktrise
* Katja Schuurman (1975), aktrise, presintatrise en sjongster
### Omkriten

Ofbyld:Bunnik.png|*Kaart fan de gemeente Bunnik yn 1867*
Ofbyld:De_Beesde_Bunnik.jpg|*De Beesde of "[[Hûs Cammingha|Cammingha]]"*
Ofbyld:Oud_Amelisweerd_Bunnik.jpg|*Ald Amelisweerd*
Ofbyld:Voormalig_Raadhuis_Bunnik.jpg|*Earder riedhûs oan it begjin fan de Boargemaster v.d. Weyerstrjitte*
Ofbyld:BunnikNHkerk.jpg|*Doarpstsjerke mei 13e-iuwske Romaanse toer, yn de folksmûle 'it wite tsjerkje' neamd.*
Ofbyld:krommerijn.jpg|*De Kromme Ryn fan it Vagantepaad ôf*
Ofbyld:Bunnik sintrum 39.JPG
Ofbyld:Utert fanút Bunnik 9.JPG
Ofbyld:Bunnik stasjon 41.JPG
Ofbyld:Bunnik roomske tsjerke 33.JPG
Ofbyld:Bunnik sintrum 31.JPG
Ofbyld:Bunnik mûne Van Zijl 38.JPG
Ofbyld:Bunnik kersen en ierdbeien 47.JPG
Ofbyld:Bunnik eastkant 46.JPG
Ofbyld:Bunnik herfoarme tsjerke 30.JPG
Ofbyld:Bunnik eastkant 45.JPG
Ofbyld:Bunnik buorren 37.JPG
Ofbyld:Bunnik brêge oer 44.jpg
Ofbyld:Bunnik BAM haadkantoar 42.JPG
Ofbyld:Bunnik 40.JPG
Ofbyld:Bunnik houtfabryk Van Dam 35.JPG
Ofbyld:Bunnik it âlde riedhûs 32.JPG
Ofbyld:Bunnik âlde grientefeiling 36.JPG
Durk Piers Noordmans

**Durk Piers Noordmans** (Spannum, 29 desimber 1828 - Skearnegoutum, 12 desimber 1907) wie in boer en leketeolooch út Skearnegoutum.

## Biografy
Durk Piers wie in soan fan Pier Noordmans, boer, en Antje Rispens. Hy buorke yn Tsjom en letter yn Easterein. Hy kaam út it puriteinsk fermidden fan de *finen* (sjoch ek: It Réveil). As jonkje lies er al *Zions worstelingen* fan Fruytier. Hy boaske 1856 oan Sjoerdje Ypma en yn 1870 mei Gerbrig Oepkes de Roos.

Noordmans sette him in libben lang yn foar tsjerke en kristlike skoalle, siet yn it Antifloreenbûn en de *[[Vereniging van Vrienden van de Waarheid]]* (û. o. mei F.J.P. Moquette). Hy wie in geastessibbe fan P.J. Hoedemaker, skreau ek stikjes foar dy syn krante *De Gereformeerde Kerk* (û.o. in fiiftal artikelen oer de doop, letter bondele) en skreau ek in stik as wat brosjueres.

Durk Piers wie de heit fan teolooch Oepke Noordmans.
Philippus Jacobus Hoedemaker

**Philippus Jacobus Hoedemaker** (Utert, 16 july 1839 - Santpoort, 26 july 1910) wie in Nederlânsk teolooch en predikant yn Amsterdam.

## Biografy
Hy wie in soan fan Johannes Hoedemaker, boekferkeaper, en Evertje Beukers. Hy studearre teology oan it *Theological Seminary* yn New Brunswick om 1855 hinne en yn Utert 1863, dêr't er ek promovearre yn 1867.

Hy stie as herfoarme predikant yn Veenendaal 1868, Rotterdam 1873, Amsterdam 1876-1880 en wie (emeritus) heechlearaar oan de Frije Universiteit fan 1890-1909. Hy troude yn 1868 mei Jacoba Johanna Horst.

Hoedemaker stie in koart skoft as herfoarme predikant yn Nijlân (1888-90), mar hie in bliuwende ynfloed op de Fryske otterdokse herfoarmden, benammen yn de Súdwesthoeke. Hy wie tsjin Kuyper, tsjin de Doleânsje; syn biedwurd wie: *Heel de kerk en heel het volk*.

Op 11 oktober 1888 ferskynde syn blêd *De Gereformeerde Kerk*. Hoedemaker syn stribjen wie reörganisaasje fan de tsjerke en hat op de Fryske herfoarme tsjerke en de Kristlik-histoaryske polityk syn stimpel set.

## Fierder lêze
*  en  (red.), *Hoedemaker herdacht* (Baarn 1989)  
* G. Abma, *Hoedemaker, Philippus Jacobus*, yn: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, IV (Kampen 1998), s. 198-202

## Keppeling om utens
* Portret fan Hoedemaker
Hûs Cammingha

**Hûs Cammingha**, âldere namme **De Beesde**, is in kastiel by Bunnik yn de provinsje Utert.

It hjoeddeiske goed bestiet út twa dielen; de ein 14e-iuwske wentoer (donjon) De Beesde en it 17e-iuwske lânhûs Cammingha.
Heine Keuning

**Heine Keuning** (Drachtster Kompenije, 19 septimber 1918 - Rottefalle, 8 febrewaris 2005) wie in ûnderwizer, politikus en Frysk beweger.

## Libben en wurk
Heine Keuning wie in soan fan smid Jurjen (Drachten) en Maaike Keuning (Feanwâlden). Hy troude yn 1946 mei Jeltje Bron. Sy krigen trije soannen en in dochter.

Hy folge de Rykskweekskoalle foar ûnderwizers yn Drachten, oant 23 juny 1937; dêrnei helle de akte Lânbou LU en de akte Frysk LU. Keuning wie ûnderwizer oan de Iepenbiere legere skoalle yn De Westerein, De Pein, Sibrandabuorren oant 1953 en haad fan Iepenbiere legere skoalle yn Rottefalle fan 1953 oant juny 1978 (betiid mei pinsjoen). As ûnderwizer wie Keuning belutsen by earste twatalige (Frysk en Nederlânsk) proefskoallen. Hy krewearre foar it Frysk yn it generaal; wie bestjoerslid fan it "Frysk Utjefte Founs", haadredakteur fan tydskrift De Stiennen man, foarsitter fan de Stifting Utjouwerij Frysk Toaniel en foarsitter fan de Kommisje Befoardering Frysk Taalgebrûk.

Fan 1946 ôf wie er lid fan de PvdA. Hy wie lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân fan 1966 oant 1978 (fraksjefoarsitter fan 1974-1979) en lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal fan 28 augustus 1979 oant 10 juny 1981. Yn de keamer wie er dwaande mei ûnderwiis. Fierders wie er warber foar de PvdA ôfdieling Smellingerlân.

## Publikaasje
* "De Rottefalle troch de ieuwen hinne" (doarpsskiednis, 1985)
Annette Barlo

**Annette Barlo** (Bunnik, 8 novimber 1974) is in Nederlânske aktrise en presintatrise. Hja troude op 24 desimber 2010 op It Amelân mei tf-produsint Frank Timmer, wennet yn Baarn en hat mei him twa bern.

Op 14-jierrige leeftiid wie hja al te sjen yn it KRO programma *Platzak*. Letter spile se tsien jier lang de rol fan Anna van Vliet-Bol yn de telefyzjerige *Oppassen!!!* fan de VARA. Oant septimber 2012 wurke Barlo foar it Utertske omropbedriuw RTV Utrecht, dêr't se op "Regio TV Utrecht" inkele dagen yn de wike it nijsmagazine *[[U Vandaag]]* presintearre. Op 21 maaie 2010 makke se har *[[Goede tijden, slechte tijden|GTST]]*-debút as fysioterapeute Lies de Weerdt. Fan maitiid 2010 oant 2013 hie Barlo in fêste rol yn de deiske KRO Jeugdrige VRijland.

Foar de aksje fan Pink Ribbon (rôze lint) fan Marlies Dekkers tsjin boarstkanker ûntwurp Annette in rôze bh wêrfan de opbringst te'n goede kaam oan Pink Ribbon. Yn 2010 docht se mei oan de VVV-promoasje foar It Amelân.

## Programma's
* *Platzak* (KRO)
* *Oppassen!!!* (VARA)
* *Nederlandse Top 40* (Rabo Top 40) (RTL 5)
* *12 steden, 13 ongelukken (VARA)
* *Wereldwensen* ([[NCRV]])
* *Jos op 1* (NCRV)
* *Worldwide* ([[Fox 8]])
* *Jimmy Hoppershow* ([[BNN]])
* *Splits* (Fox 8)
* *Betrapt!*
* *Hij en Julia* ([[NET 5]])
* *Sponsor Bingo Break*
* *V&D TV* ([[SBS 6]])
* *I Feel Good* (SBS 6)
* *Lava* (Regio TV Utrecht)
* *U Vandaag* (Regio TV Utrecht)
* *Goede tijden, slechte tijden* ([[RTL 4]]) - Lies de Weerdt (gastrol, 2009)
* *VRijland* - Karin Jaspers (fêste rol, 2010-2013)
* *Verborgen Gebreken* (dramarige) - Margriet van Buuren (ôfl. *Improvisatie*, 2011)
* *De Spa* - Tess Molenaar (2017-2018)
* *Flikken Maastricht* - Frou Peters (2020)
* *The Passion 2023'' - Dissipel (2023)
RTV Utrecht

**RTV Utrecht**, folút **Radio Televisie Utrecht** is de omrop foar de provinsje en de stêd Utert.

RTV Utrecht ûntstie út in fúzje yn de hjerst fan 2002 tusken Radio M (stasjon foar Midden Nederlân) en Omrop Utrecht RTV (de stedsomrop fan Utert). De omrop hat fjouwer stjoerders: RTV Utrecht, Radio M Utrecht, UStad en Bingo FM. Ek partisipearret RTV Utrecht yn it radiostasjon FunX. It nijsprogramma fan RTV Utrecht op telefyzje hjit U Vandaag.

De omrop wurket mei in soad ferskillende presintators en meiwurkers wêrûnder in oantal lanlik bekende persoanen as de eardere proffuotballer Gert Kruys as fuotbalanalist, sjonger Marco Bakker, aktrise Annette Barlo, radiopresintator Cobus Bosscha, sportsjoernalist René van den Berg, musikus en âld-politikus Henk Westbroek, kabaretiêre Sofie van den Enk en âld-Radio 10 Gold-DJ Peter Holland.
U Vandaag

***U Vandaag*** is it regionaal nijsmagazine fan RTV Utrecht en bestiet sûnt 18 april 2005. It programma wurdt op wurkdagen útstjoerd en beljochtet in nijs fan de ôfrûne dei yn de provinsje Utrert. Op sneon is der in wykoersjoch.

It programma wurdt yn wikseljende duo's presintearre. Op moandei en tiisdei troch Annette Barlo mei Sacharko Broere en de rest fan de wike troch Marjolein Heijen en Maarten Steendam. Fêste ynfallers binne Sofie van den Enk en Mari Carmen Oudendijk. 

Yn it neijier fan 2009 waard *U Vandaag* útwreide mei koarte edysjes yn de moarn en yn de middei. Dy wurde meastal presintearre troch Eva Brouwer, Rob van Dijk of Suzanne Lesquillier.

Ald-presentators fan *U Vandaag* binne Annechien Steenhuizen, Conny Kraaijeveld, Evelien de Bruijn, Hilde Kuiper, Marc Veeningen, Mariëlle Bakker en Rozemarijn Moggré.

## Keppeling om utens
* Offisjele website
Wolvedak

In **wolvedak**, **wulfdak**, **skylddak** of **skyldkape** is in soarte dak dat foarme wurdt troch twa trijehoekige dakskylden oan de koarte kant en twa trapeziumfoarmige dakskylden oan de lange kant fan it gebou. 

It skylddak waard foar it earst yn de jierren '30 op grutte skaal tapast. It is in oanpast sealdak. Troch oan de koarte kanten skylden oan te bringen ûntstiet dizze dakfoarm. Troch romme oerstekken te brûken kinne 'wiete' muorren foarkomd wurde. 

It wolvedak is in foarbyld fan in "noardbeamdak". De *noardbeam* is it plak dêr't twa dakskylden elkoar reitsje oan de boppekant, yn Fryslân wurdt dat de naal neamd. Meastal hawwe de 4 dêrtroch ûntstiene dakflakken deselde hellingsgraad. Soms wurde de úteinen fan in skylddak fersierd mei in piron.

Rjochthoekige wenten hawwe meastentiids smellere sydstikken en bredere foar- en efterskylden. Hjirtroch ferbetteret de drukferdieling op de konstruksje.

## Oare foardielen
In skylddak hat in aerodynamysk design: fan alle daktypen binne it wolvedak en it tintedak it bêste bestand tsjin wynstjitten en wurdt dêrom faak yn in bûtengebiet tapast. In oar skaaimerk is de rûnom trochrinnende dakgoate. It tradisjonele sealdak biedt op souder mear romte, mar troch fariaasjes yn skeante kin dat ferskil beheind of fergrutte wurde.
Grutte Tsjerke (Harns)

De **Grutte Tsjerke** is in tsjerkegebou yn de stêd Harns.  

De hjoeddeiske tsjerke waard boud op it stee fan de Midsiuwske tsjerke (Dom fan Almenum) dy't op in terp stie. Dizze waard yn 1772 ôfbrutsen mei útsûndering fan de dowestiennen toer. De hjoeddeiske krústsjerke waard yn 1775 yn gebrûk nomd. 

It tsjerkoargel komt ek út dat jier en waard boud troch Albertus Antoni Hinsz. Yn 1864 waarden wizigingen yn it oargel oanbrocht troch Petrus van Oeckelen.

Yn de tsjerke lizze de grêven fan admiraal Auke Stellingwerf en fan Tsjerk Hiddes de Vries.

## Keppeling om utens
* grotekerkharlingen.nl website tsjerke
* reliwiki.nl Grutte Tsjerke Harns
Carel Georg fan Burmania

**Carel Georg fan Burmania**, (Stiens, ± 1570 - dêre?, 10 desimber 1634), wie in Frysk ealman.

Fan Burmania waard op 16 maaie 1592 ynskreaun by de Universiteit fan Frjentsjer. Ut syn studintejierren is in freonealbum oerbleaun dat bewarre waard by it Frysk Genoatskip yn Ljouwert (it is in eksimplaar fan J. Amman's Wappenbuch, Frankfort, 1579). Hy boaske Luts Juws dochter fan Dekema en yn in twadde houlik mei Feds Wytzes dochter fan Cammingha. Syn skrinkelwurk leit yn de tsjerke fan Stiens. Syn portret hinget yn it Frysk Museum neist dat fan syn frou. Hy is bekend troch in sels hânskreaun manuskript út 1614, mei 1400 Fryske sprekwurden en in kolleksje manljus- en frouljusnammen yn alfabetyske folchoarder. It soe yn 1874 ta de útjefte fan dat hânskrift komme troch Pieter Jacob Harrebomee, skoalmaster yn Gorkum. Der waard in prospektus printe, mar it tal yntekeners wie sa lyts, dat de útjouwer fan publikaasje ôfseach. It hânskrift lei yn de Provinsjale Boekerij yn Ljouwert en letter by Tresoar.
Johan fan Hichtum

**Johan fan Hichtum** (Hichtum, ±1560 - Nijlân, 1628) wie dûmny en ien fan de earste Fryske skriuwers fan de Universiteit fan Frjentsjer dy't dêr fan 1601-1606 studearre.

Fan Hichtum stie as predikant yn Wytmarsum (1590), Itens (1606), Ysbrechtum (1609) en Nijlân (1613).

Hy skreau ek ûnder de namme Joannes Petri Hichtummannus. Om 1605, doe't er mooglik al dûmny wie, skreau er twa fleurige en ûnsjenearre tafelspullen oer trouwen. Ien dêrfan, dy út 1606 is foar in bepaalde brulloft skreaun, fan de oare is dat ûnwis. It binne gearspraken út de wrâld fan de boeren. De iene, *Ansck in Houck*, is in petear tusken mem en dochter, de oare, *Wouti in Tialle*, giet oer in heit en soan. Beide stean fol motiven en kearen út Vigilius syn * Herdersdichten*. Doe't Fan Hichtum troch de klassis yn Boalsert as dûmny yn Nijlân beroppen waard, waard hy fermoanne te soargjen dat syn wurken út de hannel helle waarden. 

Mooglik ynspirearre troch in klucht fan Fan Hichtum skeakele Gysbert Japiks as dichter oer fan it Nederlânsk op it Frysk.

## Wurk
* *Woutir in Tialle* - klucht, skreaun foar de brulloft fan Markus á Lycklema (1609?, werprinte yn 1639, 1714, 1826, 1908, 1929, 1939)
* *Ansk in Houck* - klucht (wurdt wol oan him taskreaun, ± 1639 werprint?, 1899, 1929, 1935)

## Oer syn wurk
*  - *3. It Midfryske tiidrek’' yn: *Lyts hânboek fan de Fryske literatuer'' (1997)
Ien

**Ien** (Nederlânsk en offisjeel: **Een**) is in doarp yn de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte. Yn 2007 fierde it doarp syn 675-jierrige bestean. It doarp bestiet út trije kearnen dy't yn de 20e iuw oan elkoar groeid binne en mei elkoar wat mear as 800 ynwenners telle (829 per 1 jannewaris 2004). De namme *Een* is in Drintsk dialektyske ferbastering fan *Eden*, wat nei alle gedachten *[[Turf (brânstof)|turf]]* betsjutte. In oare ferklearring fan de namme is dat it in ôflieding fan de persoansnamme Edo is.

## Trije kearnen
De grutste fan dizze kearnen, *Zuideinde* neamd, leit oan de dyk fan Haulerwyk nei Noarch. Noardlik hjirfan, oan de wei nei Steenbergen, leine noch twa kearnen. Ungefear in kilometer nei it noarden leit de *Middenbuert* of *Middelboer*. Fan hjirút rint in dyk nei Ien-West. Wer in kilometer noardliker leit de kearn *Noordeinde* of *Noorderboer*. Beëasten Ien leit it *Eenerdiep*, dat ek wol it *Groote diep* neamd wurdt. Dit is de boppeloop fan it Peizerdjip. Oer it djip leit de *Eenerbrêge*.

## Skânsen
De Swartendyksterskâns is in út de 16e iuw datearjend ferdigeningsbolwurk tsjin de Biskop fan Munster. Dizze wei hjit de *Skânswei*, mar stie eartiids bekend as de *Swartendyk* en wie de wichtichste ferbining fan Fryslân mei Drinte. As beskerming fan dizze wei is hjir yn de sechtjinde iuw in skâns boud. In oare skâns mei de namme *Portugal* lei east fan Ien.

## Wrâldferneamd
Oan it begjin fan de jierren fyftich wie Ien in oantal jierren wrâldferneamd omdat hjir destiids in kapper siet, de fan oarsprong Haachske *Marienus van Rooyen*, dy't in remeedzje foar kealheid útfûn hawwe soe. Keale of kealjende besikers kamen sels út Noard-Amerika en it Fiere Easten. It hiergroeimiddel bliek úteinlik net it winske resultaat op te leverjen. De kapper ferdwûn, nei't sein waard skatryk, nei ûnbekende oarden.

## Keppeling om utens
* Gemeenteside oer Ien
* Offisjeuze website fan Ien
Naypyidaw

**Naypyidaw** (Birmaansk: ) of **Nay Pyi Taw** (lett: *keninklike stêd*) is sûnt 6 novimber 2005 de haadstêd fan Myanmar en leit yn de difyzje Mandalay. De stêd leit sa'n 13 kilometer noardwestlik fan de provinsjestêd Pyinmana en 320 kilometer benoarden de âlde haadstêd Rangoon.

Yn it easten fan de stêd leit in grut fort dêr't Thein Sein, it steatshaad fan Myanmar, wennet. Mei de bou fan de plande stêd waard yn 2002 úteinset. In mânsk part fan de stêd is noch yn oanbou en sil om 2012 hinne klear wêze.

## Reden foar feroarjen fan haadstêd
Naypyidaw leit sintraler en strategysker as de âlde haadstêd Rangoon. It is ek in ferkearsknooppunt fan belang dat grinzet oan de steaten Shan, Kayah en Kayin. Der wie ferlet fan in sterkere militêre en oerheids oanwêzigens tichter by de regio's dêr't it allegeduerigen ûnrêstich wie. De offisjele ferklearring foar de feroaring fan haadstêd wie lykwols dat Rangoon ferstoppe en oerbefolke wie en dat dêr hast gjin romte foar útwreiding fan oerheidsgebouwen mear wie.

Guon Westerske diplomaten hawwe wol tocht dat de oerheid yn noed siet oer de mooglikheid fan in bûtelânske oanfal. Rangoon leit oan de kust en is dêrom kwetsber foar in amfibyske ynvaazje.

## Sônes
Naypyidaw is ûntstien op de tekentafel, is rasjoneel fan opset en ferparte yn acht sônes. Dêr is in sône om te wenjen, in militêre wensône (fermoedlik mei tunnels en bunkers), in sône mei de ministearjes, in hotelsône (mei 12 hotels), in winkelsône (winkels, restaurants, merken), in ynternasjonale sône (twa hektare grûn ornearre foar ambassades en haadkertieren fan missys fan de Feriene Naasjes) en it Uppatasanti Pagode-kompleks foarmet ek in sône.

## Underwiis
**Naypyidaw**
* No. 1 Basis middelbere skoalle

**[[Yezin]]** (pear km noardeast fan Naypyidaw en Pyinmana)
* Universiteit fan Feterinêre Wittenskippen, Yezin
* Yezin Lânbou-universiteit
* Universiteit foar Boskbou, Yezin


File:Naypyitaw Apartment.jpg|Aparteminten
File:Junction Centre Naypyitaw.jpg|Winkelsintrum *Junction Centre*
File:Water Fountain Garden-01.jpg|Yngong Fontyntún
File:Naypyitaw Hospital.jpg|It algemien sikehûs, iepene yn 2006


## Keppelings om utens
* Nay Pyi Daw - in fotoalbum
* Inside Napyidaw, The Flying Dutchman blog, 15 juny 2007 (ferslach fan ien fan de twa earste toeristen yn Naypyidaw, mei in protte foto's)
* Abode of Kings in a Derelict Kingdom, Disposable Words blog, 15 juny 2007 (ferslach fan ien fan de twa earste toeristen yn Naypyidaw, mei in protte foto's)
Altena (Drinte)

**Altena** is in buorskip yn de gemeente Noordenveld yn Drinte.

Altena leit op ûnfgefear twa kilometer ôfstân fan it doarp Peize en leit oan de trochgeande wei fan Peize nei Lieveren, dy't hjir krúst mei wegen nei Roden en Norg. Altena foel eartiids ûnder de gemeente Peize. De namme betsjut letterlik *al te nei*, "te ticht by" (fergelykje Alteveer, *al te fier*).

It doarp telde yn 2008 310 ynwenners. Altena hat in eigen basisskoalle en in doarpshûs.

Yn omlizzende streek steane in tal ferspraat lizzende pleatsen. Oan de ein fan de njoggentjinde iuw groeide de lokale befolking troch ûntginning fan it tichtbylizzende fean. Oan 'e ein fan dy iuw besleat de gemeente in basisskoalle te bouwen. Healwei de tweintichste iuw waarden in oantal nijbouwenten setten en krige Altena syn hjoeddeiske foarm.
Muzykfestival

In **muzykfestival** is in (meast weromkearend) evenemint wêrby't ferskate artysten live optrede foar it publyk. 

## Sjoch ek
*List fan muzykfestivals yn Fryslân
Foxwolde

**Foxwolde** is in doarpke ± 1,5 km noardeastlik fan Roan, yn de gemeente Noordenveld in Drinte. Op 1 jannewaris 2008 wennen der 228 minsken.

De earste skriftlike ferwizing nei Foxwolde is in oarkunde út 1313, wêryn it doarpke *Fokeswolde* neamd wurdt. Yn 1382 wurdt de namme *Fockeswolde* brûkt en yn 1548 *Foxwolde*. De oarsprong fan de namme soe "it wâld fan Fokke (of Fokko)" wêze kinne, mar ek *it foksewâld" (*fokes, foks, fox*: foks). It efterheaksel *-wolde'' tsjut op in broekboskfegetaasje.

It doarp leit op in sânrêch yn in feangebiet, dat yn de Midsiuwen ûntgûn waard. Oarspronklik wienen de pleatsen yn en by it doarp mingde bedriuwen, mar nei de Twadde Wrâldoarloch kaam in omslach nei grutskalige feehâlderijen, wêrby't in soad houtwâlen sneuvelen. Beëasten Foxwolde leit it natoergebiet De Kleibosch.

De Grinzer politikus Drewes de Haan is berne yn Foxwolde.
Ien-West

**Ien-West** (Nederlânsk en offisjeel: **Een-West**) is in buorskip fan Ien, gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte.

It leit tichtby it trije-provinsjes-punt fan de provinsjes Grinslân Fryslân en Drinte. De grins fan Drinte hat dêr wat in nuveraardige hoeke. Hy rint nammentlik ûngefear 2 kilometer (hast) nei it westen, dan ûngefear 1½ km nei it suden en dan wer 4 km nei it easten.

De grins is yn 1717 as kompromis ûntstien nei in grinskonflikt tusken de bewenners fan Ien en De Like. It doarp Ien liet syn fee nammentlik fier yn it feangebiet bewesten it doarp weidzje, oant yn Grinslân. Se mienden dêrom, doe't it ekonomysk ynteressant waard om de ferfeantings, it rjocht te hawwen op it gebiet (it hjoeddeiske Breemen) – hoewol't it altiten as Grinslânsk bekend stie. As kompensaasje waard in stik(je) oan Ien tawiisd, it hjoeddeiske Ien-West.

Oan de wei fan Ien nei Ien-West leit de Swartendyksterskâns.

## Trivia
De útstjalping dy't de provinsjegrins by Ien-West makket, wurdt wol it "noaske fan Drinte" neamd. De foarm fan Drinte hat wol wat wei fan in op de hoksen sittende âlde frou, in belsliderider of in âlde motorrider.
Huis ter Heide

* Hústerheide, de buorskip by Sint Nyk yn Fryslân
mar ek 
* Huis ter Heide (Utert) yn de provinsje Utert
* Huis ter Heide (Drinte), buorskip yn de gemeente Noordenveld yn Drinte
Huis ter Heide (Drinte)

**Huis ter Heide** is in buorskip yn de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte. It leit tusken Assen en Norg yn.

## Skiednis
Yn Huis ter Heide stie eartiids ien hûs: 'Huis ter Heide'. Dizze wente stiet tichtby de krusing fan de Asserstrjitte/Koloanjefeart/Norgerfeart. Op dit punt kin men rjochting Assen, Norg of Feanhuzen.

Oan de Norgerfeart, efkess fierderop, steane inkele huzen dy't mei elkoar it buorskip Norgerfeart foarmje. Hûs ter Heide en in diel fan it buorskip Norgervaart waard gearfoege wat betreft addressearring fan de bewenners ûnder de namme Huis ter Heide.

Yn 1945 lannen yn de bosken by Huis ter Heide Kanadeeske en Frânske parasjutisten, dy't úteinlik meiferantwurdlik wienen foar de befrijing fan de noardlike helte fan Drinte. Dit barde ûnder de namme Operaasje Amherst.
Amerika (Drinte)

**Amerika** is in buorskip yn de gemeente Noordenveld yn Drinte, op de grins mei de provinsje Grinslân. It leit sa'n fjouwer meter boppe seenivo.

Amerika leit ûngefear yn de midden fan de trijehoek dy't de doarpen Haulerwyk, Een en Zevenhuizen foarmje. It gehucht bestiet út inkele ferspraat lizzende pleatsen dy't allegear oan deselde slingerjende wei, neamd **Amerika** lizze. It buorskip falt administtratyf ûnder it doarp Een.

In grut gedielte fan it grûngebiet fan Amerika wurdt ynnomd troch it rekreaasjesintrum Ronostrân, ûngefear healwei it dykje Amerika. It Ronostrân is in eardere sânôfgraving, dy't tsjintwurdich as swimplasse brûkt wurdt en sa in soad minsken út de omkriten lûkt. By de swimplasse keit ek de lykneamde camping. Wat fierderop oan de dyk leit noch in oare, wurkjende sânôfgraving.

Amerika yn Drinte wie al bewenne doe't Columbus foet oan lân sette op it kontinint Amearika oan de oare kant fan de oseaan.

## Keppeling om utens
* Plattegrûn fan Amerika
Willemsoard

* Willemsoard (Stienwikerlân), in doarp yn de gemeente Stienwikerlân (Oerisel)
* Willemsoard (marinewerf), in marinewerf, no museum, yn De Helder
Langelo (Drinte)

**Langelo** is in doarp yn de gemeente Noordenveld, provinsje Drinte. It is ien fan de lytste brinkdoarpen fan Drinte. It doarp telde yn 2008 210 ynwenners.

It doarp wurdt trochsnien troch in drokke dyk fan Norg nei Roan. Flak by it doarp is in ierdgasynstallaasje foar ûndergrûnske gasopslach oanlein.

Langelo hat twa brinken: de *Skoallebrink* en de *Westerbrink*.
Langelo

* Langelo (Drinte), in doarp yn de gemeente Noordenveld yn Drinte.
* Langelo (Oerisel), in buorskip yn de gemeente Haaksbergen yn Oerisel.
Lieveren

**Lieveren** is in esdoarp in de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte). It doarp hie yn 2008 130 ynwenners.

It doarp bestie al yn de Midsiuwen. De namme Lieveren komt grif fan in famyljenamme *Livere*. Lieveren is ûnder oare bekend as nammejouwer fan it *[[Lieverske Djip]]*, de noch meanderjende boppeloop fan it Peizerdjip. Ten noarden fan it doarp leit it natoerreservaat de Lieverderbosk.
Johannus Frederikus Adrianus Göbel

**Johannus Frederikus Adrianus Göbel** (Assen, 15 septimber 1900 - Arnhim, 9 july 1967), meastal **J.F.A. Göbel** neamd, wie in Nederlânske arsjitekt.

Göbel wie in soan fan in keapman. Syn âlder wurk, meast yn in ekspresjonistyske styl, is te finen yn Assen. Nei de oarloch wurke er ek yn it westen fan it lân. Sa wie er belutsen by de wenningbou yn de Amsterdamske wyk Slotermeer. In oantal fan syn bouwurken is oanwiisd as ryksmonumint.

## Wurk (kar-út)

* 1930: Wente oan de *Vaart Noordzijde*, Assen 
* 1931: Wente oan de *Plataanweg*, Assen 
* 1933-1934: Roomsk-katolike tsjerke *Maria ten Hemelopneming*, Assen (ûntwerp fan J. van Dongen jr. yn gearwurking mei J.F.A. Göbel) 
* 1934: Wente oan de Vaart Zuidzijde, Assen 
* 1936: dûbelwente oan it kanaal 173 en 175 yn Assen yn opdracht fan Evert Rinsema, skuonmakker en skriuwer/dichter.

## Sjoch ek
* Nederlânske arsjitekten
Leutingewolde

**Leutingewolde** is in doarpke ûngefear in kilometer benoarden Roan, yn de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte Op 1 jannewaris 2010 wennen der 135 minsken.
Nij-Roan

**Nij-Roan** (Nederlânsk: *Nieuw-Roden*, Drintsk: *Nij-Roon*) is in doarp yn de provinsje Drinte yn de gemeente Noordenveld, mei 1328 ynwenners (1 jannewaris 2005).

## Skiednis
As earste wie der in skoalle en om dy skoalle ûntstie in doarp. Dit is in nuveraardich begjin foar in wenplak, want meastentiids is der earst in doarp en komt der letter in skoalle. Op de woeste heidegrûnen, dêr't hjir en dêr in spitkeet stie, waard yn de earste jierren fan de tweintichste iuw in skoalle boud. Oant yn de jierren 90 stie ek yn Nij-Roan in orizjinele seaddehutte, yn de buert fan it hartekamp. Dizze is ôfbaarnd en hjirmei gie in stikje ûntsteansskiednis ferlern. De ûntsteansskiednis fan Nij-Roan is in bitter ferhaal fan bodzjen en minne leefomstannichheden. In foto fan de biezembynsters stiet symboal foar dizze ûntsteansskiednis; op bleate fuotten, yltige hannen en ferware mar berette gesichten foarmen se in ikoan fan Nij-Roan. In soad manlju flechten oan de ein fan de wike, mei it jild dêr't se sa hurd foar bodde hienen, harren taflecht yn de alkohol. Se besochten efkes te ûntkommen oan it wrede bestean. Boppedat wienen in soad manlju fan hûs te arbeidzjen, oaren wienen stoarn. De froulju stienen der dan allinnich foar en hja makken dat se mei har bern troch de tiid kamen. "Bessems binden" wie foar haren uin grutte boarne fan ynkomsten. Sûnttiids is der yn hûndert jier fansels in soad bard: der kamen huzen en winkels, der kaam elektrisiteit en wetterlieding, der foarme him in doarpsmienskip, mei in kafee, in tsjerke en in doarpshûs. De bewenners rjochten ferienings op en organisearren festiviteiten. Nij-Roan groeide út ta in bloeiend doarp.

## Lizzing
It doarp leit west fan Roan en is troch nijbouwiken fan Roan-West hielendal tsjin it doarp oangroeid. Nij-Roan wie destiids in útwreidingsplan fan Roan, dêr't yn 1937 de earste bewenners kamen te wenjen. Doe lei de grins tusken Roan en Nij-Roan by de Wâldseam (sa't de namme al oanjout). Yn de foarbye desennia binne de tuskenlizzende lannen (doe noch Nij-Roden) ynruile foar nijbouwiken, ûnder de plaknamme Roan.
De adressen yn it doarp hawwe noch altiten as plaknamme Nij-Roan, De nije adressen dy't oansluten binne op besteande strjitten rjochting de nijbouwiken falle ûnder Roan.

## It besjen wurdich
It besjen wurdich is de eardere Nederlânsk Herfoarme tsjerke, no priveebesit en jout ûnderdak oan in sjongkoar. Efter de tsjerke is in pleintsje mei in wetterput. It doarp hat in iepenbiere basisskoalle, inkele sportfjilden, in supermerk en lyts winkelsintrum en in brún kafee. Ek is der in aktyf sportferieningslibben, mei fuotbal, kuorbal, gymnastykferiening. Sûnt 1999 hat it doarp in lyts privee museum mei meast eigentiidske keunst.
Peizermade

**Peizermade** is in doarpke yn de provinsje Drinte en leit tusken Peize en Grins. It leit net fier fan de Grinslanner grins ôf. Troch it doarp rint mat ien dyk. Yn it doarp bine gjin foarsjennings, útsein in bemand tankstasjon. In soad minsken geane nei Grins ta om te wurkjen en te studearjen.

## Skiednis
Peizermade is yn de midden fan de 19e iuw ûntstien op in sânrêch mids sompige lannen tusken Peize en Grins. Oarspronklik wie it in tige wiet gebiet dat yn de hjerst en winter faak ûnderstrûpte. Nei de oanlis fan de wei tusken Peize en Grins ( om 1885) waard de situaasje ferbettere.
Peizerwold

**Peizerwold** is in buorskip by Peize yn de provinsje Drinte. Peizerwold hat gjin foarsjennings, dat in bulte minsken moatte nei Grins ta om te wurkjen of te studearjen.


Peizerwold (1).jpg
Peizerwold (2).jpg
De Pol

**De Pol** is in buorskip yn de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte. 

## Geografy
De buorskip leit sa'n kilometer eastlik fan it Drintske doarp Peize en foel oant de gemeentlike weryndieling fan Drinte ûnder de gemeente Peize.
It leit oan de trochgeande dyk fan Peize nei it eastliker lizzende Winde, Bunne, Donderen en Vries. Midden op De Pol slút de wei oan nei it noardliker lizzende Eelde en Paterswolde. De namme fan dy wei, *De Horst*, jout al oan dat it oer in (wat) hegere sânrêch giet.
Troch de útwreiding fan it doarp Peize yn de foarm fan nije wiken Kortland en Kymmelsplan is De Pol tsjintwurdich oan it haaddoarp fêstgroeid. Dochs hat de buorskip noch in eigen identiteit dy't yn stân hâlden wurdt troch in aktyf mienskipslibben.

## Skiednis
Beide diken, De Horst en De Pol, binne iuwenâlde ferbiningswegen. Op de hoeke fan de beide wegen stie in tolhûs dat yn de tiid fan de opheffing yn 1959 de lêste aktive tol yn Drinte wie. Oan De Pol stie ien fan de trije iepenbiere legere skoallen fan de âlde gemeente Peize. De oare twa stienen yn de buorren fan Peize en yn Altena. Nei de opheffing fan de skoalle is it gebou in wenhûs/atelier woarn. Hoewol't it buorskip mar sa'n 200 ynwenners hat, hie it oant fier yn de tweintichste iuw wol trije kroegen. Dêrfan is yn 2010 noch mar ien oer.
Peter Johannes de Neui

**Peter Johannes de Neui** (Ditzumerferlaat, 20 oktober 1828 - George (Iowa), 12 febrewaris 1907) wie in baptistefoargonger yn East-Fryslân, Fryslân en Noard-Amearika.

Yn 1862 kaam er yn de kunde mei religieuze sykjende minsken, ûnder oaren mei ôfskiedenen yn Frjentsjer, dêr't er de earste Fryske baptistegemeente stifte yn 1864 (yn de âlde meniste fermanje). Oant 1871 wurke er dêr en yn oare Fryske plakken. Der ûntstienen lytse baptistegroepen yn Makkum, Warkum en Starum.

Yn 1870 joech er in oersetting fan de Dútske leauwensbelidenis fan de baptisten út. De Neui koe goed preekje, wie fol fjoer, mar wie in ûnrêstich man. Mei omdat er swierrichheden krige yn Frjentsjer ferfear er nei Amearika dêr't er yn Baleyville kaam te stean. Fierders stie er yn Grand Rapids, George, Steamboat Rock en Buck Grove. Hy hat ienris yn Nederlân werom west, yn 1884.
Belis fan Medemblik (1517)

It **Belis fan Medemblik** (twadde belis) wie yn 1517. It stedsje mei it kastiel fan Medemblik waard doe foar de twadde kear sûnt 1351 belegere.

## Oanrin
Diskear wienen it Grutte Pier en Wijerd Jelckama dy't Medemblik mei harren *[[Arumer Swarte Heap]]* (ek wol Gelderske Friezen neamd) belegeren. Uteinlik slaggen de belegerders der net yn om it kastiel binnen te kringen. Kastielhear Joast fan Bueren hie de bewenners fan Medemblik der ynlitten en wist sadwaaande in soad fan har tsjin ûnheil te beskermjen.

In soad fan de huzen, dy't yn dy dagen noch út hout bestiene, waarden plondere en doe platbaarnd. Dat it deadetal dochs noch tafoel, wie ta te skriuwen oan it optreden fan kastielhear Fan Bueren.

## Belis

De legers fan Grutte Pier en Grutte Wierd, neamd de Swarte Hoop, soenen op 24 juny 1517 mei meardere findels lanne wêze by Wervershoof. De troepemacht skynt frij grut west te hawwen.

Under har wienen Gelderske en Fryske hierlingen, foar in grut part besteande út boeren, strûkrôvers, seelju, ferearme eallju en oare bannelingen. Medemblik waard flot ferovere en de bewenners dy't gjin feilich hinnekommen wisten te finen, waarden ombrocht of finzen nomd om letter tsjin betelling fan in lospriis wer yn frijheid steld te wurden.

In diel fan de boargerbefolking koe flechtsje nei it kastiel yn de buert, dêr't de hear Joast fan Bueren stânhâlde koe tsjin Grutte Pier en syn gefolch oant dy it opjoegen.

## Neisleep
By it fuortgean stuts it leger fan de opstannelingen it stedsje yn de brân. It ienige dat bewarre bleau wie de toer fan de Sint-Bonifasiustsjerke, dy't yn 1556 wer hielendal opboud wurde soe, en it kastiel mei dêryn de skûljende befolking ûnder lieding fan slotfoud Fan Bueren. Hast alle gebouwen wienen yn dy dagen noch fan hout mei as gefolch dat se troch de flammen folslein mei de grûn lykmakke waarden.

Ek it omlizzende gebiet waard plondere troch de opstannelingen. Allinnich yn Oostwoud waard it plonderjen ôfkocht troch de pastoar fan it doarp. De skea wie sa grut dat it noch jierren duorje soe eardat dy wersteld wie.
Tibestyberchtme

It **Tibestyberchtme** is in kloft fulkanen dy't in berchrige foarmje yn de Saharawoastyn yn it noarden fan Tsjaad en in stikje yn it suden fan Lybje. De measte fan dizze fulkanen sliepe, mar trije binne noch aktyf. 

It berchtme foarmet in trijehoeke fan sa'n 560 km lang en is it grutste en heechste yn de Sahara. De heechste berch is de Emy Koussy mei 3415 meter. Oare hege piken binne de Kegueur Terby (3376 m), Tarso Taro (3325 m), Toussidé (3265 m) en Soborom (3100 m). De berchrige leit op in plato dat mooglik foarme is troch in mantelplom.

It klimaat yn de Tibesty is fochtiger as de woastyn rûnom. Yn de heechste gebieten wurdt de delslach rûsd op 120 mm it jier.

It Tibestyberchtme wurdt fanâlds bewenne troch de nomadyske Tibû. Dat folk driuw al om 500 f.Kr. hinne hannel mei Kartago. De wichtichste stêd yn it gebiet is Bardaï, yn it noardwesten fan Tsjaad. Oare stêden binne Zouar en Aouzou.

Tibesty is ek ferneamd om har rotstekenings út it 5e
oant it 3e milennium f.Kr. en de geisers en waarmwetterboarnen yn de omkriten fan Soboroum.

## Fulkanen
* Abeky
* Emy Koussy
* Oyoye
* Tieroko
* Toon
* Toussidé
* Foon
* Yega

## Keppeling om utens
*  tibesi.org
*  Tibesti op Volcano World
Alian Akkermans

**Alian Akkermans** (Aldeboarn, 1949?). wie meiwurker fan de Afûk fan 1986 – 2011. Dêr waard se wol ‘De mem fan Tomke’ neamd, om’t hja oan de widze stie fan it fleurige pjuttefiguerke Tomke en it mantsje mei grut makke hat.

Wurke as skoaljuffer earst op De Gordyk, letter yn De Wylgen. Sûnt 1986 oan de Afûk ferbûn. Ynearsten as foarljochtster foar it boekefûns nei de skoallen en de boekhannels ta en dêrnei as koördinator fan it berneboekefûns fan de útjouwerij. Om it foarlêzen troch âlden en liedsters oan pjutten te stimulearjen ûntstie yn 1996 it Tomke-projekt. De lêste jierren fan har wurk lei it swiertepunt fan Akkermans’ takepakket yn de útfiering fan de provinsjale doelen op it mêd fan Frysk yn de soarch. Foar de âldereinsoarch resultearre dat bygelyks yn it projekt ‘Dat wie doe sa’, bedoeld om aktiviteitebegelieders fan Frysktalich materiaal te foarsjen.

Njonken har wurk by de Afûk wie Akkermans ek op oare mêden foar de Fryske taal en kultuer aktyf. Jierrenlang wie se toanielspylster by it Kritetoaniel fan Aldeboarn en fan 1980 oant 1993 bestjoerslid fan it Boun Fryske Toanielselskippen. Fan 1997 - 2008 siet Akkermans yn it bestjoer fan de Folkshegeskoalle Schylgeralân op Skylge en fan 1997 - 2011 wie se bestjoerslid fan de Stifting Freonen fan Tryater. Yn dy perioade waard de doe noch by it bestjoer fan Tryater ûnderbrochte freoneklup ferselsstannige en makke in grutte groei troch. By har ôfskie spile Tryater de foarstelling 'Tomkesiket om 'e kluts'.

Op 26 maaie 2011 waard Alian Akkermans Lid yn de Oarder fan Oranje-Nassau, foar alle aktiviteiten dy't se, sûnt 1986, foar de promoasje fan de Fryske taal útfierd hat.
Hermann Schreiber

**Hermann Schreiber** (Wiener Neustadt, 4 maaie 1920 - München, 4 maaie 2014) wie in Eastenrykske histoarikus en skriuwer. 

**Hermann Schreiber** waard berne as soan fan in boekhanneler yn Wiener Neustadt. Hy gie dêr nei it gymnasium en studearre nei it eineksamen germanistyk, keunstskiednis, filosofy en skiednis oan de Universiteit fan Wenen: hy promovearre yn 1944. Foar syn boek *Paris, Biografie einer Weltstad* (1967) waard Schreiber troch de Eastenrykske bûnspresidint ta professor beneamd.
 
Schreiber hat lange jierren as selsstannich sjoernalist en skriuwer fan wittenskiplike stúdzjes yn München. Hy is skriuwer fan de ûnderwilens klassyk wurden wurken *Land im Osten* en *Die Zehne Gebote*.

## Wurken
* *Sturz in die Nacht* Verlag der Nation, Berlyn 1955.
* *Paris – Biographie einer Weltstadt*, Piper, München 1967.
* *Der verkommene Regent*, Schneekluth, München 1977.
* *Auf den Spuren der Goten* Weltbild, Augsburg 1977.
* *Mein Sarg bleibt leer, Erzählungen* Schneekluth, München 1980.
* *Wie die Deutschen Christen wurden*, Lübbe, Bergisch Gladbach, 1984.
* *Die Belle Epoque. Paris 1871–1900*, List, München 1990.
* *Die Vandalen. Siegeszug und Untergang eines germanischen Volkes*, Gondrom, Bindlach 1993.
* *Halbmond über Granada. 8 Jahrhunderte maurischer Herrschaft in Spanien*, Weltbild, Augsburg 1995
* *Land im Osten, Verheißung und Verhängnis der Deutschen*, Bechtermünz, Augsburg 1995.
* *Die Geschichte Schottlands*, Weltbild, Augsburg 1996.
* *Die Hunnen, Attila probt den Untergang* Weltbild, Augsburg 1997.
* *Irland, Seine Geschichte – seine Menschen* Katz, Gernsbach 1997.
* *August der Starke* Katz, Gernsbach 2000.
* *Bücher, Frauen, Bücher, Erinnerungen* Drei Ulmen, München 2000.
* *Geschichte der Alchemie* Drei Ulmen, München 2006.
* *Marco Polo,* cbj, München 2006.
* *Der deutsche Orden unter den Kreuzrittern*, Nikol, Hamburg 2008.
Hurdsilen op de Olympyske Simmerspullen 1984

De **[[Olympyske Simmerspullen 1984]]** ek wol de **XXIIIe Olympiade** neamd waarden yn 1984 yn Los Angeles,  de Feriene Steaten hâlden.
It hurdsilen waard hâlden yn Súd-Kalifornje yn de *Long Beach Shoreline Marina*.

## útslaggen
### Manlju

### Iepen

## Medaljespegel
De top acht fan lannen dy't by it silen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1988.
Poartebuorren

De **Poartebuorren** yn Hallum is in strjitte dy't ûntstien is troch huzebou lâns de oprydleane fan de eardere Sythiemastate. Neffens âlde kaarten is de earste huzebou oan de periode fan 1832 oant en mei 1864 te keppeljen. De strjitte wie eartiids goed twa kear salang. Mei de nijbou oan de Sythiemastrjitte waard der in grut part fan de Poartebuorren ôfknipt.

## Namme
De namme ferwiist nei de poarte dy't foar de Sythiemastate stien hat. Neffens de bebouwing hat it nea in buorrentsje west, mar fanâlds in strjitte. Doe't tusken 1832 em 1864 de earste bebouwing ûntstien is, wiene dat timmermanshuzen, trije dûbele wenten en twa-trije inkele. Op dat momint stie allinne de poarte (of poartehûs) noch oan 'e ein fan oprydleane. Dus poarters hawwe der nea west en de timmermanshuzen litte sjen dat it gelegenheidsbebouwing wie, dy't sels no noch te werkennen is. Dat Wopke Eekhoff der it Nederlânske 'Poorterburen' fan makke hat wie yn dy tiid yn Fryslân hiel gewoan. De kaartemakker frege: "hoe heet het hier?", en dan wie der altiten wol in Fries dy't tocht: it sil wol "poortburen" wurde moatte. Mear as hûndert jier, hat it nea in buorskip/buorrentsje west en waard ek de namme gemeentlik oanjûn mei Poartebuorren: de buorren nei de poarte ta.

## Winkels
Healwei de poartebuorren stie in winkel. Om't de famyljenamme tige betiizjend wie mei dy fan in oare winkel yn Hallum, hat de winkel oan de Poartebuorren jierren wurke mei it biedwurd "De Poartewinkel iepent de wei ta kwaliteit". It byldmerk bestie út de healiepen poarte. It byldmerk wie yn de sechtiger jierren folslein útwurke yn boadskipboekjes, eigenmerk tee en in sparsysteem.

Dy twa winkellju hiene no ienris deselde skaainamme Jousma ek al wiene se net oan inoar besibbe. De iene hie in winkel ûnder de namme Vivo oan 'e Rûnwei en de poartewinkel mei winkelguod, tekstyl en diggelguod wie in Sperwer. Dy lêste Jousma syn stambeam giet tebek op in Jan Jansens dy't yn 1811 oan de Jousum Buorren buorke. Doe't Napoleon de skaainammen hawwe woe, hat dêr dy Jan Jansens keazen foar de famyljenamme Jousma.
Markus Assies

**Markus Assies** (Eaststellingwerf, 26 jannewaris 1919 - Overveen, 6 juny 1944) wie in  Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich.

## Fersetsaktiviteiten
Assies wie ryksamtner yn Assen en dêre lid fan de LO en KP .  "Max" wie syn fersetsnamme. Hy wie belutsen by in protte fersetaktiviteiten sa as it tarieden fan oerfallen, plak sykje foar ûnderdûkers en it opfangen fan piloaten. Fierders wie er belutsen by it *[[Nasjonaal Stipe Fûns|Nationaal Steun Fonds]]*.

## Arrestaasje
Op 28 febrewaris 1944 die de Sicherheitsdienst in ynfal op in adres yn Assen dêr’t Assies oanwêzich wie op in gearkomst fan it ferset. Hy en syn kollega’s kamen yn hannen fan de saneamde  "Bloedgroep Norg" dy’t wreedferneamd wie om har tramtearringspraktyk. De Bloedgroep Norg hie it hearehûs fan de famylje Tonckens foardere en martele fêstnommen fersetsminsken yn de kelder, ûnder oaren ek Max Bruins út Steenbergen.

## Finzenskip en ferstjerren
Nei’t er yn Grins fêstsitten hie yn it Hûs fan Bewar waard er oerbrocht nei Kamp Amersfoart en inkelde dagen letter nei Kamp Vught. Mei 21 oaren waard er troch it *Polizeistandgericht* De Bosk ta de dea feroardield. Assies waard eksekutearre yn Overveen op 6 juny 1944.

## Nei de kriich
Yn 1946 waard syn stoflik omskot fannijs beïerdige op it Earebegraafplak Bloemendaal yn fek 23 en waard him it Fersetskrús postúm takend.
Thimphu

**Thimphu** is de haadstêd fan it Aziatyske berchsteatsje Bûtan; it leit yn it Distrikt Thimphu, yn it westen fan it lân oan de rivier Wang Chu. It plak leit op 2300 meter hichte en is omjûn troch bergen.
 
It is ien fan meast lytse haadstêden fan de wrâld. Ferkearsljochten binne dêr net, at it nedich is wurdt it ferkear regele troch in plysje. Heechbou ûntbrekt, de huzen binne yn tradisjonele styl boud.

Jigme Dorji Wangchuk, doe de kening, hjitte yn 1955 dat Thimphu tenei de iennige haadstêd wêze soe. Dêrfoar hie Bûtan twa haadstêden: Punakha, de winterhaadstêd en Thimphu, de simmerhaadstêd. Foar 1960 wie Thimphu in samling doarpkes en buorskippen, ferspraat lizzend oer de delling.

Thimphu is it politike en ekonomyske sintrum fan Bûtan. Lânbou en feehannel binne it meast fan belang en drage foar 45% by oan it BNP fan it lân. Toerisme, earst tastien yn 1974, is ek fan tanimmend ekonomysk belang, mar wurdt strang regulearre. Der wurdt besocht om in lykwicht te finen tusken tradysje, ûntjouwing en moderniteit wat dat oanbelanget. 

De hiele kultuer fan Bûtan, wat literatuer, religy, gewoanten, de nasjonale klaaiing, de kleasterpraktyk, muzyk, dûns, literatuer en yn de media oanbelanget, wurdt wjerspegele yn Thimphu.
 

Ofbyld:Thimphu from the south 080907.JPG|Thimphu út it suden wei sjoen
Ofbyld:Streetlife in Thimphu-Buthan-feve.jpg|Strjitbyld Thimphu
Ofbyld:Thimphu cinema.jpg|Bioskoop fan Thimphu
Ofbyld:National Library-Thimphu-Bhutan-2008 01 23.jpg|De Nasjonale Bibleteek yn Thimphu
Karlsruhe

**Karlsruhe** is nei Stuttgart en Mannheim de tredgrutste stêd fan de dielsteat Baden-Wuertemberch. De stêd leit oan de Ryn, sa'n 10 kilometer fan de grins mei Frankryk. It stedsgebiet beslacht 173 km² en der wenje 308.707 minsken (2022). Yn Karlsruhe stiet it Bundesverfassungsgericht (grûnwetlik gerjochtshôf).

De stêd waard, mei it begjin fan de bou fan it Kastiel Karlsruhe, stifte op 17 juny 1715. Sûnt 1806 wennen de hartoggen fan Baden yn it kastiel. Yn 1919 waard Karlsruhe haadstêd fan de Frijsteat Baden. In jiermannich nei de Twadde Wrâldkriich waarden de dielsteaten Baden en Wuertemberch gearfoege ta ien dielsteat, dêr’t Stuttgart de haadstêd fan wurden is.

Karlsruhe wurdt ek wol de *Fächerstadt* neamd, omdat de stedsopbou neffens fakken ferrint. It sintrum fan de stêd is it Kastiel Karlsruhe. De kastieltunen en it kastiel stean yn in rûne sirkel. Ut dy sirkel wei ûntspringe de strjitten fan it sintrum fan Karlsruhe yn in rjochte line.

## Ofbylden
 
Karlsruhe Gottesaue3.jpg|Schloss Gottesaue
Marktplatz Karlsruhe 20220705 145159-2.jpg|Marktplatz
Karlsruhe-Kunsthalle-06-2021-gje.jpg|Kunsthalle
Rathaus Karlsruhe 20220705 101607.jpg|Riedshûs
Karlsruhe-Bernharduskirche-06-2021-gje (cropped).jpg|St. Bernharduskirche
Stephanienbrunnen.jpg|Stehanienbrunnen
Marienbrunnen Karlsruhe - 2013 - Bronzetafel - 1.jpg|Marienbrunnen
Karlsruhe-Durlacher Allee-02-2021-gje.jpg|Durlacher Allee
Karlsruhe-Lutherkirche-16-2023-gje.jpg|Lutherkirche