open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Josep Bofill

**Josep Bofill Moliné** (Barselona, 1942) is in Spaanske byldhouwer.

## Biografy
As 15-jierrige jonge út in artistike famylje skildere Josep fresko's yn de St. Andreu kapel yn Andorra, tegearre mei syn heit. Net lang dêrnei iepene hy syn eigen studio en eksperimintearre mei nije techniken by it goudsmeien, dêr kaam letter keramysk wurk by. Hy krige syn oplieding oan de *Inició sus estudios* en *la Escuela de Artes y Oficios* yn Barselona.
 
Hy wennet en wurket yn Barselona en kombinearret yn syn keunst tradisjonele wurkwizen út de byldhou- en skilderkeunst mei moderne techniken as fotografy. Kommunikaasje is in wichtich tema yn syn wurk. Syn keunstwurken kinne beskôge wurde as útdrukkings fan tsjinstellings dy't ta ienheid brocht binne. Natoer, maatskippij, kultuer, polityk, wittenskip, alles is op te fetsjen yn termen fan tsjinpoalen. Ien polariteit is foar Bofill wichtiger as alle oare: de tsjinstelling tusken isolemint en ienwurding, útdrukt yn ekwifalinten as man en frou, binnen en bûten, ljocht en tsjuster, natoer en geast, subjektyf en objektyf, yndividueel en universeel. Bofills wurk belichemet in ûntwikkelingsproses wêryn't de geast en matearje, it yndividuele en it universele gearkomme en terane yn de byldzjende keunst. It ûnderlizzende ûnderwerp fan syn keunst is it oanhâldende sykjen nei lykwicht tusken utersten of nei opheffing fan dualiteit. Estetyske skientme is foar him de harmonij tusken tsjinstelde eleminten.

## Wurken
; Skulptueren op publike plakken (kar-út)
*Girona, Spanje, Memorial foar de auteur Mercè Rodoreda.
*Zaragoza, Spanje, Memorial foar San Braulio.
*Barcelona, Vilanova, Spanje, “L’Alba i el Capvespre”.
*Hallwill, Switserlân, “Morgen und Abenddämmerung”.
*Lleida, Spanje, “Reflexió”.

; Skulptueren yn private kolleksjes (kar-út)
*Katalaanske regearing, Barselona, Spanje, “Allegoria a Sant Jordi”.
*Musée La Cour d’Or, Metz, Frankryk.
*Woman’s Catalan Institute, Barselona, Spanje.
*Miniatuur Museum foar Hjoeddeiske Keunst - Amsterdam
*General Motors, Detroit, FSA.
*Chacao Foundation, Karakas, Fenezuela.
*“United Airlines”, Airport, Hongkong, Sina.
*“Diputación de Barcelona”, “Communication Awards”, Barselona.

; Eksposysjes
Syn wurk wie te sjen yn in soad galeryen yn Jeropa û.o. by
Absolute Art, Knokke (Belgje), Keunstrai (Nederlân), Art 4, Galery fan de l’Olympe, Perpignan (Frankryk), Museum fan Archeology en Etnografy yn Setúbal (Portegal), Arte Fiera 2000, Gallery Pari & Dispari Bologna (Itaalje), “La Realidad y el Deseo”, Fundación Caja Galícia, Santiago de Compostela (Spanje).

### Prizen
**Josep Llimona*, Priis foar de “Cercle Artístic de Sant Lluc”, Barselona, 1982.
**Prix International d'art contemporain de Monte-Carlo*, Priis fan de Nasjonale Ried, 2001.

### Films
**Atlas de Geografía Humana*, regy: Azucena Rodríguez, produksje: Tornasol Films, S.A., 2006.
**In the secret of emotion*, regy: Jean-Pierre Gibrat, produksje: Trans Europe Film, 2003.

## Literatuer
* *Diccionario de pintores y escultores de España del siglo XX* (1994) .- Ed.Forum Artis.- ISBN 978-84-88836-14-4

## Keppeling om utens
*Webstee Josep Bofill
Tsiis

**Tsiis** is iten makke fan molke. By it meitsjen fan tsiis wurde de fêste stoffen yn de molke (aaiwiten, fetten en mineralen) skieden fan it focht. Der wurdt strjemsel, soersel en sâlt oan de tsiis tafoege by it tameitsjen. Tsiis hat, neist de haadbesândielen fet en aaiwyt fan bisten, in protte kalsium en fitamine A, B en D.

## Keppeling om utens
*
Molke

**Molke** is in floeistof (in emulsy fan fetdrippen yn wetter) en wurdt troch froulike sûchdieren oanmakke foar harren jongen. 
De molke fan de frou (minske) wurdt tate neamd.
Minsken drinken ek molke fan bisten, lykas fan kij en skiep. Molkeprodukten (meastentiids fan kij, skiep of geiten) binne tsiis, bûter, rjemme en waai.
Molke bestiet út fetten, aaiwiten, sûker en sâlten.
Meastenttids wurdt kowemolke brûkt as minsklike konsumpsje. Ien liter kowemolke wêget 1030 gram. Geitemolke en skieppemolke wurde minder brûkt as komolke. Yn Jeropa en Ruslân wurdt ek wol hynstemolke produsearre. Buffelmolke wurdt hast allinne brûkt foar de produksje fan tsiis. 
Eartiids waard ezelinnemolke ek wol brûkt yn pleats fan tate, omdat de gearstalling dêrmei noch wol oerienkomt. Yn it noarden fan Skandinaavje en Ruslân wurdt ek wol rindiermolke brûkt. Molke is in boarne fan kalsium dy't goed is foar sterke bonken

## Ferwurking
Foar it better bewarjen fan molke wurdt raumolke yn 't molkfabryk bewurke middels in tal prosessen.
Om molke langer hâldber te hâlden moatte de measte baktearjes deamakke wurde. Seane molke hat grif in oare smaak, dus moat der in lykwicht fûn wurde tusken hâldberheid en smaak.
* pasteurisaasje (hjitsje op 72°)
* sterilisaasje (hjitsje op 120°)
* UHT-sterilisaasje (it hurd hjitsjen op Ultra Hege Timperatuer)
* Baktofúzje, in soarte sintrifúzje om molke te suverjen fan baktearjes
* siede (hjitsje oant de molke siedt, wurdt net yn it fabryk dien, mar boeren dy't harren 
eigen molke brûke dogge dit meastal)
* prottelje fan bjist

Ek it fet yn 'e molke kin oanpast wurde.
* folle molke, mei mear as 35 gram de liter, wêrfan gjin fet úthelle is. It persintaazje stiet 
hjirfan dus ek net fêst. It hinget ek ôf fan it seizoen. It wurdt ek wol *boerelânmolke* neamd
* healfolle molke, tusken de 15 en 18 gram de liter, wêrfan de helte fetten úthelle is.
* meagere molke, minder as 0,3 gram de liter, wêrfan hast alle fetten úthelle binne.

Fan molke kinne ferskate suvelprodukten makke wurde, bygelyks jochert, fla, sûpe, bûter en tsiis.

## Keppeling om utens
*
Jamie Lee Curtis

**Jamie Lee Haden-Guest**, sûnt 1996 baronesse Haden-Guest, (Santa Monica (Kalifornje), 22 novimber 1958) is in Amerikaansk filmaktrise en berneboeke skriuwster. Sy brûkt as aktrise har famkesnamme **Jamie Lee Curtis**. Curtis wûn ûnder oaren Golden Globes foar har rollen yn*[Anything But Love* en *True Lies*, yn American Comedy Award, yn Saturn Award (beide foar *True Lies*) en yn BAFTA Award foar *Trading Places*.

Curtis is in dochter fan de akteurs Tony Curtis en Janet Leigh. Har earste film betsjutte fuortendaliks har trochbraak: *Halloween*, 1978. Curtis spile letter ek yn koartswilige films, bygelyks as *Ophelia* yn *Trading Places* (mei Eddie Murphy en Dan Aykroyd) en yn *A Fish Called Wanda*, as minnares fan John Cleese. Mar dan yn 1985 wer yn in romantyske dramafilm *Perfect* mei John Travolta. Nei *Halloween II* hat hja dy rige earst farwol sein, mar 17 jier letter wie se wol wer ree foar de rol fan *Laurie Strode* yn wilens it sânde part fan Halloween, *Halloween H20: 20 Years Later*. De makkers fan *Scream 3* (2000) hawwe noch besocht om Curtis oer te heljen foar in gastoptreden yn harren film, mar dit oanbod hat hja ôfslein. Yn *Halloween: Resurrection* (2002) wie sy wol wer mei yn de kompe.

Op 18 desimber 1984 troude Curtis mei akteur Christopher Guest. Sy adoptearren yn 1986 in famke *Annie* en yn 1996 soan *Thomas*. Doe't Guests heit yn 1996 kaam te ferstjerren, erven hy en syn frou de titel fan baron en barones.

## Filmografy

* 2010 You Again Gail 
* 2012 NCIS - Dr. Samantha Ryan (telefyzjerige) 
* 2015 Scream Queens - Dean Munsch (telefyzjerige} 

### Berneboeken
Yn 'e mande mei illustrator Laura Cornell, hat Curtis in tal berneboeken makke.

* *When I was Little: A Four-Year Old's Memoir Of Her Youth*, 1993.
* *Tell Me Again About The Night I was Born*, 1996. 
* *Today I Feel Silly, and Other Moods That Make My Day*, 1998; listed on the *[[New York Times]]* 9 wike op de best-ferkoch list. 
* *Where Do Balloons Go?: An Uplifting Mystery*, 2000.
* *I'm Gonna Like Me: Letting Off a Little Self-Esteem*, 2002.
* *It's Hard to Be Five: Learning How to Work My Control Panel*, 2004.
* *Is There Really A Human Race?*, 2006.
* *Big Words for Little People*, ISBN 978-0-06-112759-5, 2008.
* *My Friend Jay*, 2009, ien printinge, oanbean oan Jay Leno

## Keppeling om utens
* Ynterview mei Jamie Lee Curtis
Neith

**Neith** is de namme fan in ûnderstelde moanne fan Fenus. Ferkate astronomen hawwe sein dat se de moanne sjoen hawwe. Giovanni Domenico Cassini wie de earste yn 1672.

De Keninklike Flaamske Akadeemje fan Belgje foar Wittenskippen en Keunsten publisearre yn 1887 in artikel mei de resultaten fan ûndersyk nei de  waarnimmingen fan Neith. Uteinlik wie de konklúsje dat de measte waarnimmings ferklearre wurde koene troch stjerren dy't yn it byld om Fenus ferskynden, sa as Chi Orionis, M Tauri, 71 Orionis, Nu Geminorum en Theta Librae.

## Keppeling om utens
*Neith, de Moanne fan Fenus(ing)
Ype Schaaf

**Ype Schaaf** (Ljouwert, 12 april 1930 – Utert, 16 augustus 2003) wie in Nederlânsk predikant en sjoernalist fan Frysk komôf.

Schaaf waard yn 1959 sindingspredikant yn Kameroen nei in stúdzje teology oan de Ryksuniversiteit Grins. Doe't er werom kaam yn Nederlân yn 1968 kaam er yn tsjinst fan it Nederlands Bijbelgenootschap.

Tusken 1977 en 1990 foarme er mei Sytze Faber de haadredaksje fan it *[[Frysk Deiblêd|Friesch Dagblad]]*. Hy skreau ferskate boeken, dêr't in stikmannich fan yn it Frânsk oerset binne.

Tema's dêr't er him mei dwaande hâlden hat wiene de Kristlike sinding, Afrika, Fryslân, evangeelje en kultuer. Foar de NCRV-omrop ferskynde er út en troch op telefyzje. Koart foar syn hommels ferstjerren wie er noch begûn oan in proefskrift.

## Publikaasjes
* *Laarzen op de Lange Pijp. Leeuwarden in de Tweede Wereldoorlog* (1994)
* *De Afrikaanse weg van Jezus* (1995)
* *De blanke is gek* (autobiografy) (2002)

## Trivia
* Yn septimber 1996 kaam Schaaf yn opspraak, troch in fragmint fan in ynterview op NieuwsTV, dêr't er yn 'e gong wei, in jonkje dat efter him yn byld ferskynde, in klap yn it gesicht ferkeape.

## Keppelingen om utens
* ''Gesproken bijbel wordt erg belangrijk in derde wereld'' - Trouw, 4 oktober 1972
* ''Afrikaan voelt zich thuis in Oude Testament'' - Ljouwerter Krante, 20 januari 1990
* ''Ik vertaal alles naar Opoe toe'' - Trouw, 8 oktober 1990

## Noaten
Candy Candido

**Jonathan Joseph Candido** (New Orleans, 25 desimber 1913 – Burbank Kalifornje, 19 maaie 1999) wie in Amerikaansk radioartyst, bassist, sjonger en tekenfilm stimakteur, dy't foaral te binnen brocht wurdt troch de ferneamde sin, "I'm feeling mighty low." Letter hat er liet mei deselde namme opnommen.

Candido is berne as **Jonathan Joseph Candido** yn New Orleans, Louisiana. Candido wie bassist en sjonger yn Ted Fio Rito syn *[[big band]]*, sy binne te sjen yn in *Soundie*, "Ma, He's Making Eyes at Me."

Candido hie hiel aparte stim; hy koe tige heech en tige leech prate en sjonge. It makke him geskikt foar komyske rollen yn radioprogrammas en animaasjefilms.

## Keppeling om utens
* Fyn in grêf mei koarte biografy en foto.
Natalja Estemirova

**Natalja Chussainovna Estemirova**, Russysk: *Нат́алья Хус́аиновна Эстем́ирова*, (Sverdlovsk Oblast, 28 febrewaris 1958 - Gazi-Yurt (Yngûsjeesje), 15 july 2009) wie in Russysk histoarika, sjoernaliste en minskerjochte-aktiviste fan Russysk-Tsjetsjeensk komôf. Oant 1998 wie hja skoaljuffer.

Estemirova wurke yn Tsjetsjeenje foar de boargerrjochteorganisaasje *Memorial*. Hja wie goed befreone mei de yn 2006 fermoarde sjoernaliste Anna Politkovskaja en hie kunde oan de yn 2009 ek fermoarde Stanislav Markelov. Estemirova holp famyljeleden dy't sochten nei ûnderdûkte sibben en brocht troch de oerheid tolerearre ûntfierings en folteringen fan boargerrjochtekrewearders yn de iepenbierens. De Tsjetseenske presidint Ramzan Kadyrov kritisearre har aktiviteiten.

Estemirova krige yn 2005 de Robert Schuman-medalje nei oanrekommandaasje fan de fraksje fan de Jeropeeske Folkspartij. Foar har ynset foar de minskerjochten krige hja yn 2007 de Politkovskaja-priis.

Natalja Estemirova waard op 15 july 2009 foar har wente yn de Tsjetsjeenske haadstêd Grozny ûntfierd en deselde deis noch ombrocht mei twa kûgels troch de holle. Dat barde yn in bosk yn de omkriten fan it doarp Gasi-Jurt yn it rayon Nazran fan de buorrepublyk Ingoesjeesje

## Keppelings om utens
* Natalya Estemirova' biography by it ûntfangen fan de Robert Schuman Medalje, EPP Group, 2005
* Natalia Estemirova, Russia, ferklearing oer de moard op Zura Bitieva en har hûshâlding, septimber 2003
* Natalia Estemirova en de Priis fan Moed, Robert Amsterdam's blog
Herman Wiersinga

**Herman Wiersinga** (Wormer, 28 maart 1927 - 20 septimber 2020)  wie in Nederlânske predikant en teolooch. Hy studearre teology oan de Frije Universiteit te Amsterdam. Hy wie dûmny yn de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân yn Lewedorp (1952-1955), Gint (1955-1961) en op Kurasau (1961-1966). Dêrnei waard er studintepredikant te Amsterdam en Leien. 

Hy rekke bekend troch syn publikaasjes oer fersoening dy't laat hawwe ta drok petear yn de tsjerken en op ferskate synoades. Wiersinga wiisde nammentlik de klassyk-grifformearde lear fan 'fersoening troch foldwaning' ôf, dêr't steld wurdt dat minsken mei God fermoedsoene wurde  om't Jezus Kristus oan it krús plakferfangend betelle foar de skuld dy't de minsken foar God oer hawwe.

Mei Harry Kuitert (1924-2017) wie er ien fan de meast kontroversjele grifformearde teologen fan de 20e iuw.

Herman Wiersinga wie troud mei Cootje van der Burg (1928 – 2013). It pear krige seis bern, wêrfan 't de jongste krekt nei de berte stoar.
Wiersinga stoar yn de âlderdom fan 93 jier.

## Publikaasjes
* *De verzoening in de theologische discussie* (dissertaasje) - Kampen 1971
* *Verzoening als verandering* - Kampen 1972
* *Verzoening met het lijden?* - Kampen 1975
* *Je kunt beter geloven. Het geloofsmodel in de brief aan de Hebreeën* - Baarn 1978
* *Doem of daad. Een boek over zonde* - Baarn 1982
* *Geloven bij daglicht* - Baarn 1992
* *Op ooghoogte. Portret van een postmodern geloof* - Zoetermeer 2000
* *De vitale vragen van Bonhoeffer* - Zoetermeer 2004
* *Verzoening als affaire* - Utert 2016
Anna Politkovskaja

**Anna Stepanovna Politkovskaja** (Russysk: *Анна Степановна Политковская*), berne as *Anna Stepanovna Mazepa* (Russysk: *Анна Степановна Мазепа*), (New York, 30 augustus 1958 - Moskou, 7 oktober 2006) wie in Russyske sjoernaliste, publisiste en minskerjochte-aktiviste.

Politskovskaja skreau oer korrupsje, moard en ûntfiering yn Tsjetsjeenje. Sy waard deasketten yn de lift fan har flat. De meast wichtige fertochte fan de moard, Roestam Machmoedov, is op 31 maaie 2011 oanholden.

## Wurk
* *A Dirty War. A Russian Reporter in Chechnya*, London: Harvill Press, 2004, ISBN 1-86046-897-7 (oerset yn it Ingelsk, 368 siden.)
* *Poetins Rusland*, Breda: De Geus, 2005, ISBN 90-445-0847-4 (oersetting fan de Ingelske ferzje *Putin's Russia*, net fan de orzjinele Russyske ferzje, 320 sdn.)
* *Russisch dagboek*, Breda: De Geus, 2007, ISBN 978-90-4451-089-8 (oersetting fan de Ingelske ferzje *A Russian Diary*, net fan de oarspronklike Russyske ferzje, 448 sdn.)

## Keppelings om utens
* Pax Christi - ferslach fan de besite fan Politkovskaja oan it Jeropeesk Parlemint op 29 jannewaris 2003
Cornelia de Vos van Steenwijk

**Cornelia Anna Agatha Albertina baronesse de Vos van Steenwijk** (Meppel, 26 febrewaris 1854 - Arnhim, 7 maaie 1940) wie de stiftster fan in sikehûs op It Hearrenfean.

Ut eigen middelen stifte hja yn 1895 it earste Hearrenfeasnster sikehûs en wol yn it pân oan de Ferlingde Dracht (no "Boargemaster Falkenawei). Hja wie sels direktrise, operaasjesuster, ferpleechster en administratrise. Hja hie by har wurk help fan twa ferpleechsters, in waakster en twa tsjinstfamkes.
De measte pasjinten waarden op kosten fan de stifteresse ferpleechd. Ek nei fertrek út de ynrjochting liet de baronesse har âld-pasjinten net oan har lot oer.

Yn 1899 moast hja har wurk om gesondheidsredenen dellizzze en gie út It Hearrenfean wei. It sikehúske waard sluten, mei omdat de gemeente it net oernimme woe. De Baronesse fêstige har doe yn Zandvoort, wêr't se huzinge "Frisia" stifte foar de ferpleging fan Fryske bern.

Yn Hoarnstersweach hat de freule oan it begin fan de 20e iuw pleatsen stichte. 

De freule wie in dochter fan Jan Willem Jacobus baron de Vos van Steenwijk en Isabella Catharina Johanna van Eysinga
Barte

In **barte**, **gonghout**, **hout** of **tilbarte** is in ferpleatsber brechje sûnder lining oer in farwetter. It dek bestiet út twa houten lizzers mei planken. De barte kin oan de kant skood wurde as der in skip lâns komt. Soms wiene oan ien kant rôllen, dêr de brede barte oer tebek rôlje koe om skippen der troch te gean litten. By it laden fan fee yn skippen en frachtweinen brûkt men ek in barte. 

De Bartesleat is in feart by Suwâld en komt út op it Prinses Margrietkanaal.
Bûgel

In **bûgel** of **baggelbûgel** is in stik ark dat yn de leech-feanterij brûkt waard. 

De bûgel bestiet út in aairûne izeren ring dêr't de ûnderkant fan allinnich oan de foarkant slipe is mei in net deroan flochten mei tou. De bûgel sit oan in stôk fan sa'n 4 oant 5 meter lingte. Troch ûnder wetter oer de klyn fan de feanboaiem te lûken, koe mei in sek 'baggelfean' nei boppe helle wurde.
Rudolf Binkes

**Rudolf Binkes** (Boalsert, 18 jannewaris 1815 - Haarlim, 1 oktober 1890 ) wie griffier en gemeentesekretaris.

Nei it heljen fan de titel 'master yn de rjochten' begûn Binkes as sekretaris fan Hinnaarderadiel. Fan 1848 oant 1855 wie hy gemeentesekretaris fan Skoatterlân. Dêrnei waard hy oant 1872 griffier by de arrondissemintsrjochtbank op It Hearrennfean en letter (oant 1885) hie hy deselde funksje by de arrondissemintsrjochtbank yn Ljouwert. 

Hy wenne oan de "Lindegracht" op It Hearrenfean (op it stee dêr't begjin 21e iuw it kantoar fan de fersekeringsmaatskippij Univé sit). Op it Hearrenfean is yn 1958 in strjitte nei him neamd, tusken de Kartst de Jongwei en de Engelenstrjitte.
Bolster

**Bolster** of **bonkierde** is de boppeste sêfte laach fan it heechfean. It is net geskikt foar turf en wurdt dêrom wol as struisel brûkt. It bonkjen, it fuortheljen fan de bonkierde, barde eardat it fean útstutsen wurde koe. De bonkierde waard op in stik smiten dêr't it heechfean al weihelle wie. De ferminging fan sân mei bonkierde en dong makket de delgrûnen ta fruchtbere grûn.
Brammershoop

De **Brammershoop** is in goeddiels ôfgroeven hichte op it Ellertsfjild by it Drintske doarpke Eeserveen yn de gemeente Börger-Oring. Yn 1900 lei de Bramershoop 20,4 meter boppe NAP, hjoeddeis 16,9 meter. By de bult lâns rint de Brammershoopstrjitte.

De plakken Ellertsveld en Brammershoop binne ferbûn mei de bekende Drintske sêge fan Ellert en Brammert, twa reuzen dy't op de heide wennen en foarbygongers berôven en ek wol fermoarden. De Ensyklopedy fan Drinte Online skriuwt dat it Ellertsfjild en de Brammershoop ferneamd binne nei de rôvers; neffens ûndersiker fan folksferhalen Ruben Koman binne de nammen fan de rôvers nei alle gedachten optocht nei oanlieding fan de net mear begrepen ierdrykskundige nammen Ellertsveld en Brammershoop.
Jochum Falkena

**Jochum Jacobus Gerardus Sijbrandus Falkena** (Wytmarsum, 11 juny 1881 - It Hearrenfean, 29 april 1963) wie sekretaris fan Smellingerlân en boargemaster fan Eaststellingwerf en Skoatterlân. 

Falkena begûn as gemeentesekretaris fan Smellingerlân en wie dêrnei, yn 1918, tsien jier boargemaster fan Eaststellingwerf. Op 30 maart 1928 waard er beneamd as boargemaster fan Skoatterlân. Doe't op 1 july 1934 de gemeente It Hearrenfean foarme waard út de gemeenten Skoatterlân, Aenjewier en in stik fan Haskerlân, waard er ta boargemaster fan de nije gemeente beneamd. 

Omdat er 65 jier waard krige er op 16 july 1946 earfol ûntslach. By brekme oan in opfolger wied er noch in pear moanne waarnimmend boargemaster. Op 16 novimber 1946 waard er opfolge troch de hear G.H. Kuperus.
It boargemasterskip wie foar Falkena net alhiel sûnder ûnderbrekking. De folmachtige fan de rykskommissaris ûntsloech him op 2 desimber 1944 omdat: *da er nach abbruch seines Urlaubs seinen Dienst nicht wieder ausgetreten hat*.
De militêre kommisje joech him opdracht mei syn funksje op te hâlden yngeande 15 april 1945 (Befrijingsdei). De Minister fan Binnenlânske Saken luts dat befel yngeande 22 oktober 1945 yn, neidat bliken dien hie, dat der gjin redenen wienen om maatregels tsjin him te nimmen. Dat blykte ek wol út syn werbeneaming yngeande 25 april 1946. 

De hear Falkena hie in soad byfunksjes. De wichtichste dêrfan wie seker dy fan ryksynspekteur foar de wurkferskaffing, dat er lang dien hat. Under syn lieding binne yn de gemeente in soad ferbetterings komd. Sa hie hy in grut oandiel yn it ta stân kommen fan de wet "Heerenveen-Eén" -wêrtroch de trijeliddichheid fan it plak It Hearrenfean opheft waard. Hy wie offisier yn de Oarder fan Oranje Nassau. Op It Hearrenfean is de Boargemaster Falkenawei nei him neamd.

## Sjoch ek
*List fan boargemasters fan Eaststellingwerf
*List fan boargemasters fan Skoatterlân
*List fan boargemasters fan It Hearrenfean
*List fan boargemasters fan Opsterlân
Bouwe van Ens

**Bouwe van Ens** (De Kúnder, 23 maart 1893 - It Hearrenfean, 12 april 1945 ) wie in feehâlder en fersetsman yn de Twadde Wrâldoarloch. 

Bouwe fan Ens wie feehâlder yn Nijhoarne. Syn rol yn it ferset wurdt beskreaun yn it boek "Friesland Annis domini 1940-1945" fan de hân fan Drs. Y.N.Ypema:
*H.M. waard opjage en ek syn meiwurkers by de Joadehelp, Bouwe van Ens út Nijhoarne rûn grut gefaar. Mar van Ens wie in man dy't him allinich ferantwurdlik fielde foar God oer, en hat dizze hâlding ta it tige bittere ein folhâlden. Nettsjinsteande warskôgings om te ferdwinen, wie er net fan doel om ek mar ien stap foar in Dútser opside te gean, en bleau wêr't er wie.* 

Op 23 jannewaris 1945 waard er oppakt, nei Crackstate brocht. Crackstate waard yn de oarloch troch de Dútsers as finzenis brûkt. Van Ens waard dêr op grouwélige wize tamtearre, mar gjin namme waard troch him neamd. Yn de nacht fan 12 op 13 april 1945, in pear oeren foar de befrijing fan It Hearrenfean, waard er mei Sijbren Sijtsma út Himmelum ûnder Terbant deasketten.
Gerrit Hendrik Kuperus

**Gerrit Hendrik Kuperus** (Aldeberkeap, 6 desimber 1897 - It Hearrenfean, 25 maart 1976) wie gemeentesekretaris fan Eaststellingwerf, boargemaster fan It Bilt en It Hearrenfean. Hy wie lid fan de PvdA

Op It Hearrenfean folge hy 18 novimber 1946 boargemaster Falkena op. Kuperus wie offisier yn Oarder fan Oranje Nassau. De gemeenteried wie sa tefreden oer him dat se op 4 juny 1952 mei algemiene stimmen it nije plein eastlik fan de Dracht Boargemaster Kuperusplein nei him neamden. Op 1 juny 1963 gie hy mei pinsjoen. 

Hy hie in soad byfunksjes, ûnder oare foarsitter fan de ôfdieling Fryslân fan de feriening fan Nederlânske Gemeenten, foarsitter fan de ferening fan boargemaster en sekretarissen Yn Fryslân, sekretaris en letter foarsitter fan it sanatoarium Beatrixoard, lid fan de ried foar de bernebeskerming, lid fan de provinsjale Fryske skientmekommisje, bestjoerslid fan it E.T.I.F., fise-foarsitter fan it yndustryskip Eastlik Fryslân, fise-foarsitter fan de ried fan kommissarissen fan de I.W.G.L., bestjoerslid fan "Violetta" (Terbant), lid fan it kuratoarium fan de bestjoersakadey foar Fryslân, dosint en eksaminator gemeente-administraasje ensfh.

## Sjoch ek
*List fan boargemasters fan It Bilt
*List fan boargemasters fan It Hearrenfean
Theo Koomen

**Theodorus Wilhelmus Koomen** (Wervershoof, 20 maaie 1929 – Schermerhorn, 5 april 1984) wie in Nederlânsk sportferslachjouwer.

Koomen fersloech ferskillende sporten, mar foaral hurdfytsen, hurdride op de reed en fuotbal. Fral syn ferslaggen fan de Omgong fan Frankryk waarden suver legindarysk troch Koomen's útskroevenheid. It makke him ta de meast populêre ferslachjouwer fan syn tiid. 

Koomen hie lykwols ek in krityske kant. Hy wie ien fan de earsten dy't in boek skreau oer doping yn de sport: "25 jaar doping" (1974). At de tastân der neffens wie koe er ek tige dimmen ferslach dwaan, sa as by de gizeling fan Israelyske atleten by de  Olympyske Spullen fan München yn 1972.

Neist it radiowurk skreau Koomen in soad, fral kollums oer sport en oer West-Fryslân dêr't er in protte fan hâlde. It boek *God bewaar me* (1975) giet oer Koomen's muoisume ferhâlding mei de Katolike Tsjerke. 

Op 4 april 1984 fersloech Theo Koomen yn Ynskedee de wedstriid FC Twente-MVV. Yn de nachtlike rit nei hûs ta krige er in botsing mei in tsjinlizzer. Koomen staor op it plak sels.

## Keppelings om utens
* Biografyske skets
* Holland sport oer Theo Koomen (fideo)
* Tusken start en finish (VARA radio 8/10/1981) oer Theo Koomen http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?chapterid=1164&filterid=974&contentid=7&searchID=86387&columnorderid=-1&orderby=2&itemsOnPage=25&defsortcol=12&defsortby=2&pvname=personen&pis=expressies;selecties&&startrow=1&resultitemid=1&nrofresults=3&verityID=/13326/13326/13326/21005@expressies
Cornelis Gerritsma

**Cornelis (Kees) Gerritsma** (Langsweagen, 26 maart 1866 - It Oranjewâld, 16 maaie 1951) wie riedslid en wethâlder foar de frijsinnige Kiezersgroep yn Skoatterlân.

Gerritsma waard yn 1895 keazen foar de frijsinnige Kiezersgroep ta riedslid fan de eardere gemeente Skoatterlân. Seis jier letter folge syn beneaming ta wethâlder en dit bleau er oant 1927 ta.
Yn de earste trije desennia fan de 20e iuw wie er - ûnder it langduorjende boargemasterskip fan de Hebbe Hebbes - in foaroansteand man yn de gemeenteried fan Skoatterlân. Neist Gerritsma wie ek K. de Jong wethâlder en de libbene debatten tusken beide oer gemeentlike fraachstikken wienen faak tige nijsgjirrich. 

Bûten syn wurk foar de gemeente hat er ek in soad dien op lânbougebiet en op it terrein fan wetterskippen en feanpolders. Sa wie hy foarsitter fan de Grutte Sintjansgeaster Feanpolder, fan it Wetterskip "De Untginning" yn Weststellingwerf en fan it Wetterskip "De Skoatterlânske Kompanjonsfeart"; ek deskundich bysitter yn de keamer foar krisissaken fan it Kantongerjocht It Hearrenfean en foarsitter fan de ôfdieling It Hearrenfean fan de Fryske Maatskippij fan Lânbou. Hy ferstoar yn de âldens fan 85-jier op syn bûten "Woudoord" yn It Oranjewâld (no It Hearrenfean).
Wesselius Balster Kool van Heerens

**Wesselius Balster Kool van Heerens** (1785 - 1827) wie notaris en grutgrûnbesiter op It Hearrenfean.

Syn efternamme wie earst Kool; letter wizige hy dizze yn 'Kool van Heerens'. Soksoarte wiziging gie yn dy tiid blykber maklik. 
Kool van Herens wie al jong notaris op It Hearrenfean. Earst wenne hy oan de Fok. Nei alle gedachten folge hy yn 1805 notaris J.G. Semler op. Hy boaske yn 1807 mei Jacoba van Schuylenburch út Delft. Yn 1808 kocht hy foar f. 18000,-- it grutte pân op de hoeke Nijbuorren/Van Kleffensleane fan de erven P. Eekma, dy't der oant dan as abbekaat sitten hie. Sjoen it hege bedrach foar dy tiid sil der in soad lân by west hawwe.

Kool van Heerens wie yn de Frânske tiid ek sekretaris fan de fjouwer mairieën wêrút Skoatterlân bestie (It Hearrenfean, De Knipe, Mildaam en Sint Jansgea) tsjin in jierliks salaris fan f. 800,--. Fierders wie hy ûntfanger foar de ferpûning ( in soarte grûnrinte). Hy wie yn 1813 lid fan de Nasjonale Garde en yn 1814 (ûnder Kening Willem I) offisier fan de lânstoarm (in soarte boargerwacht om de oarder te bewarjen).

Hy hie in soad eigendommen fan Gersleat oant Sint Jansgea en fan Ketlik oant Aldskoat. Faak joech er foarskotten oan earme ferfeanters ûnder de kondysje, dat de ûndergrûn syn eigendom waard.
Yn 1827 ferstoar hy oan moeraskoarts, dat nei de oerstreaming fan 1825 in soad slachtoffers makke. Syn widdo en bern bleaunen oant 1841 yn it hûs wenjen. It hûs waard dêrnei ferkocht en brocht mar f. 9700,-- op. Der wie in fraaie tún by, grut 21 are mei 100 "exquise" fruchtbeammen en in stalling foar twa hynders; mei frije opslach oan de Lynbaan-singel. Op it Hearrenfean is de Koolsingel nei him neamd.
Departemint fan de Iems

It **Departemint fan de Iems** bestie fan 1798 oant 1801. De haadstêd wie Ljouwert. It departemint makke diel út fan de Bataafske Republyk.

It departemint waard foarme troch it gearfoegjen fan:
* it goa Stêd en Lân
* it noardlike part, Westergoa en Eastergoa, fan it goa Fryslân
* it eilân Skylge, dat oant dan hearde ta it goa Hollân

Yn 1801 waard dy yndieling feroare. De noardlike helte fan Fryslân waard in part fan it Departemint Fryslân, 'Stêd en Lân waard in eigen gebiet en krige de namme Departemint Stêd en Lannen fan Grinslân. It eilân Skylge gie oer nei it Departemint Hollân.

## Keppeling om utens
Kaart fan de Bataafske Republyk 1798-1801
Twiblêd

**Twiblêd** (*Maianthemum bifolium*) is in giftige fêste plant dy't by de asperzjefamylje (*Asparagaceae*) heart.

De plant wurdt 7-20 sm heech, hat in rjochtopgeande stâle en in tinne woartelstôk (rizoom). Der sitte meastentiids twa bledsjes oan de blomstâle, dêrom ek de soartnamme *bifolium*. It blêd fan de net bloeiende plant ferwylket, as de plant yn bloei komt. De spitse blêden binne 3-8 sm lang en 2-5 cm breed, aairûn en hawwe in hertfoarmige foet. Op de nerven komme lytse, tinne hierren foar. 

Twiblêd bloeit yn maaie en juny mei wite blommen, dy't yn in trosse sitte. De blomslippen steane earst stjerfoarmich út en binne by it âlder wurden fan de blom weromslein.

De frucht is in rûne bei mei ien of twa siedden. Unripe beien binne read spikkele en kleurje read by it ryp wurden. 

De plant komt foar op skadige plakken op fochtige oant frij drûge, wat fiedselearme grûn, lykas heidefjilden.

## Nammen yn oare talen
*Dútsk: *Zweiblättrige Schattenblume*
*Frânsk: *Maïanthème à deux feuilles*
*Ingelsk: *False lily of the valley, May lily*
*Nederlânsk: *Dalkruid*
Alexander de Savornin Lohman

**Alexander Frederik de Savornin Lohman** (1837 - 1924) wie in Nederlânsk steatsman.

Hy wie heechlearaar oan de Frije Universiteit yn Amsterdam fan 1884 - 1895; fan 1879- 1921 wie hy lid fan de Twadde Keamer mei útsûndering fan de perioade dat hy minister fan Binnenlânske Saken wie (fan 1890 - 1891) en de perioade wêryn hy sitting hie yn de Earste Keamer (fan 1882 -1894); syn konservatisme kaam yn konflikt mei de radikaal-sosjale tinkbeelden fan Abraham Kuyper; yn 1894 skiede hy him of fan de politike partij Anti-Revolúsjonêren en formearde in eigen groep, de Frij-Anti-Revolúsjonêren, dy’t har yn 1903 mei de Kristlik Histoaryske Uny ferbûn. Hy skreaun ûnder mear 'Partij of begjinsel' (1875), 'Us Konstitúsje' (1901).
De Fortún (mole)

**De Fortún** wie ien fan de moles dy't oan de Molewyk op It Hearrenfean stien hat. Neidat dizze seachmole eigendom west hie fan Elias Hiddinga, bynamme "de keapman",(dy't yn 1826 ferstoar) en dy syn soannen Hermanus, Klaas en Johannes, kaam de mole oan de hearen Van Voorst en J.G. Weenink. Weenink wurdt yn it gemeenteferslach fan 1866 as eigener neam en wurdt yn 1871 opfolge troch A. van Riesen. Dizze sloopte de mole tusken 1881 en 1886 foar in part. W. van Riesen melde dat blikens in ynskripsje De Fortún yn 1771 boud wie. As dat sa is dan soe dit de mole wêze dy't yn 1781 oan de westkant fan de Dracht oanjûn wurdt.
Adyrf

**Teätergroep Adyrf** is in teätergroep út Jirnsum en is oprjochte yn 2001.

Adyrf spilet gjin tradisjoneel toaniel, mar muzikale produksjes. De earste foarstelling: "Frou De Vries" wie in muzikale produksje mei trije spilers, en playback muzyk. Letter folgen foarstellingen mei wol acht spilers en waard der stadichoan ek echt songen. De programma's wurde tsjintwurdich (2009) spile troch Andrea Joostema en Lieuwe van der Meer. 

Adyrf (omkeard:Fryda) spilet muzikale foarstellings foar jong en âld. De teätergroep hat in eigen ljocht- en lûdynstallaasje.
Departemint Grinslân

It **Departemint Grinslân** bestie fan 1807 oant 1811. De haadstêd wie Grins. It departemint omfieme likernôch de hjoeddeiske provinsje Grinslân.

Doe't it Keninkryk Hollân yn 1810 by it Earste Frânske Keizerryk ynlive waard, waard it departemint Grinslân yn 1811 gearfoege mei it Departemint Drinte ta it departemint Westeriems.
Departemint Westeriems

**Westeriems**, **Wester Iems** (Frânske namme: **Ems-Occidental**, yn it Dútsk *West-Ems*), wie de namme fan in Frânsk departemint yn de Nederlannen yn de tiid fan it Earste Frânske Keizerryk. It wie neamd nei de westlike mûning fan de rivier de Iems, de Westeriems. It waard nei de anneksaasje fan it Keninkryk Hollân op 9 july 1810 foarme op 1 jannewaris 1811 troch it gearfoegjen fan de âlde "Hollânske" departeminten Grins en Drinte, wêrby ek it Dútske part fan it Reiderlân foege waard.

De haadstêd wie Grins. It departemint wie yndield yn de folgjende arrondisseminten en kantons:

* Grins, kantons: Grins (2 kantons), Hegesân, De Like en Súdhorn. 
* Appingedam, kantons: Appingedam, Loppersum, Middelstum en Winsum. 
* Assen, kantons: Assen, Dalen (Coevorden), Hoogeveen en Meppel.
* Wynskoat, kantons: Jemgum, Wedde (Bellingwedde), Weener en Wynskoat. 

Nei't Napoleon yn 1814 ferslein waard, waarden út it departemint fannijs twa provinsjes fan it Feriene Keninkryk fan de Nederlannen foarme, útsein it kanton Jemgum en it grutste diel fan it kanton Weener, dy't by it Keninkryk Hannover kamen (no Nedersaksen).
Dorothy DeBorba

**Dorothy Adelle DeBorba** (28 maart 1925, Los Angeles - 2 juny 2010, Livermore) wie in Amerikaansk (berne)aktrise. Har foarâlden kamen fan de Portegeeske Azoaren.

DeBorba waard bekend doe't hja yn 1930 mei die oan de populêre searje *Our Gang* (1930-1933). DeBorba waard al rillegau, troch har útstrieling en krolkopke, in favoryt fan it publyk.

Doe't hja yn 1933 te âld waard foar de rige en derút stapte, wie har karriêre ek tenein. Sy hie noch wol in lytse rol yn *Bombshell*, mei Jean Harlow yn itselde jier.

DeBorba wenne yn Livermore, Kalifornje, dêr't hja yn 2010 ferstoarn is..

## Films
* *[[The Kid From Borneo|The Kid from Borneo]]* (1933) 
* *[[Mush and Milk]]* (1933) 
* *[[Fish Hooky]]* (1933)
* *[[Forgotten Babies]]* (1933)
* *[[A Lad an' a Lamp]]* (1932)
* *[[Birthday Blues]]* (1932) 
* *[[Free Wheeling]]* (1932)
* *[[Hook and Ladder (1932 film)|Hook and Ladder]]* (1932) 
* *[[Spanky (film)|Spanky]]* (1932) 
* *[[Dogs Is Dogs]]* (1931)
* *[[Little Daddy]]* (1931) 
* *[[Bargain Day]]* (1931)
* *[[The Stolen Jools]]* (1931)
* *[[Love Business]]* (1930)
* *[[Teacher's Pet (1930 film)|Teacher's Pet]]* (1930)
* *[[Pups Is Pups]]* (1930)
* *A Royal Romance* (1930)

## Keppelings om utens
*De Dorothy DeBorba side
*Historical survey of Our Gang / The Little Rascals
*Our Gang and the Little Rascals
*"Teacher's Pet" film side

### Foto's
*Our Gang Autographed Photos
*Dorothy DeBorba foto #1
*Dorothy DeBorba foto #2
*Dorothy DeBorba foto #3
Skrobberheideplanten

De **skrobberheideplanten** (*Erica*) binne in planteskaai út de heidefamylje.

Alle leden fan it geslacht hawwe altydgriene, nuddeleftige blêden fan 2 - 15 millimeter lang yn krânsen fan trije of fjouwer.

De fjouwertoskige blomkroan mei frije blomstêfkes stiet middenyn in griene tsjelk (fleiskleurich by *Erica carnea*). *Erica sicula* (Syn. * Pentapera sicula *) hat in meastal fiiftoskige blomkroan.

De besibbe soarte *Bruckenthalia spiculifolia* (Syn. *Erica spiculifolia*) hat blomstêfkes dy't mei de blomkroan fergroeid binne.

De measte Europeeske soarten binne dwerchstrewellen fan 20 - 80 sintimeter heech. De grutste binne de beamheide, *Erica arborea*, en de biezemdopheide, *Erica scoparia*, dy't 6 - 10 meter heech wurde kinne. 

Fan de mear as 750 soarten komme der mear as 600 yn it *[[fynbos]]* yn de Kaapstreek fan Súd-Afrika foar. De oare soarten binne ynlânsk yn de rest fan Afrika, it Middellânske Seegebiet en Europa.

## Keppeling om utens
* Flora Europaea
* Flora of the Western Cape
* Geographical affinities of the Cape flora, South Africa
* Picture gallery of South-African Erica's
* The Heather Society
Dracht

*dracht (klean), it dragen fan klean, de wize fan klaaien of de klean sels, faak mei in ferwizing nei in spesifyk soarte klean, bgl.:
**Fryske dracht
**Skotske dracht
*dracht (tiid), de draachtiid of it swierwêzen fan minske of bist
*dracht (frucht), it noch net berne jong fan in minske of bist
*dracht (rispinge), de opbringst fan in tún, hôf of ikker
*dracht (otter), fersmoarge focht dat út in swolm of wûne rint
*dracht (lêst), safolle as men yn ien kear drage kin
*Dracht (strjitte), de haadstrjitte fan It Hearrenfean
Dracht (strjitte)

De **Dracht** is de âldste strjitnamme en winkelstrjitte fan It Hearrenfean. 

De Dracht rint fan it krúspunt Breedpaad/Van Harenspaad (earder de haadbrêge oer de Skoatterlânske Kompanjonsfeart) yn súdeastlike rjochting troch it sintrum oan de Koarnbeurswei ta. 
Eartiids rûn de Dracht oan de Van Riesenstrjitte ta en waard it ferfolch "Ferlingde Dracht" neamd, noch letter omneamd ta "Boargemaster Falkenawei".
De "Dracht" waard earder ek wol *Dragt* en *Dragte* neamd en bestie al foar 1600. Der wurdt oannomd dat de namme ûntliend is oan in wetterstreamke dat hjir rûn út de feanmoerassen wei. Al om 1600 hinne wienen hjir winkels en bestie it al as lân- en wetterwei foar de stifting fan It Hearrenfean. It stik strjitte (letter "Achter de Tsjerke") fan de "Alde Komerk" ("Fleismerk") oant de "Fok" (Posthûs) hiet yn 1784 noch "De Cromme Dragte".
De eardere gemeente Skoatterlân kocht op 28 april 1926 "De Dracht" (oan it súdlike diel ta) fan it Ryk foar f. 1,--. Dêrmei kaam it behear en ûnderhâld foar rekken fan de gemeente. 

Yn datselde jier waard de Dracht opnij fluorre en ferdwûnen de "bernekopkes" dy't der sûnt midden 18e iuw leinen en waarden ferfongen troch kubus-eftige stiennen. In pleatslike bakker fûn hjiryn oanlieding om in gebaksoarte te meitsjen mei de namme : Feanster strjitstien". Yn 1952 binne de gewoane klinkerts yn komd ynstee fan de balstiennen dy't der al foar 1855 yn sitten hawwe moatte. Yn de 18e iuw wie der al sprake fan frijwat regelmjittige streekbebouwing. Noch oant fier yn de 20e iuw hienen in soad pannen in stoepen, stoepepeallen, beammen en stekjes. Yn 1952 waarden op it bredere súdlike gedielte inkele foartúntsjes, stoepen en sa fan partikulieren oankocht, dy't dêrnei befluorre waarden en in stoepe krigen. Yn 1963 krige de Dracht in ticht weidek enwaarden de stopen wat ferbrede. Yn 1973 folge ynrjochting as prommenade mei sierbestrating.
Gabriël van Schouwen

Dokter **Gabriël van Schouwen** (Goudswaard, 14 oktober 1863 - Grins, 13 april 1913) wie in bekend húsdokter op It Hearrenfean. 

Hy hat him tige ynsetten faor de behanneling fan Lupus-pasjinten. Hy garre in soad kennis op dit mêd en krige yn medyske fermiddens lanlike bekendheid. Hy kocht in tal lampen en oare nedichheden. Omdat de behanneling fan Lupus-pasjinten in soad tiid koste liet er huzinge "Violetta" yn Terbant bouwe. Pasjinten út de wide omkriten koenen sa ûnderdak en in effisjinte behanneling krije. 

Letter hat frou Van Schouwen it gebou mei tabeahearren grûn oan de Violetta-feriening skonken. Noch letter binne de besittings oergien nei it Griene Krús foar de neisoarch fan tbc-pasjinten. Dêrnei hat der noch in opliedingssintrum foar kreamheinsters yn sitten.
Daniël Engelen

Jonkhear **Daniël Engelen** (Nymwegen, 19 juny 1791 - It Oranjewâld, 2 desimber 1857) wie gemeentesekretaris, riedslid en kantonrjochter op It Hearrenfean. 

Engelen wenne yn Snits en wurke dêr nei alle gedachten op de gemeentesekretary. Yn 1827 waard hy gemeentesekretaris fan Skoatterlân en wenne doe op keamers yn it persiel dat letter (oant 1965) iepenbiere lêsseal west hat (hoek "Fleismerk" - "Achter de Tsjerke") en dêrnei Aldheidkeamer waard. 

By de folkstelling yn 1840 wenne hy op It Oranjewâld yn huzinge Ontwijk (stie oan de hjoeddeiske "Prins Bernhardwei" sawat foar de Emmaleane oer. De Emmaleane wurdt wol neamd as oprydleane foar dit bûten). Oant 1836 wie hy gemeente-sekretaris en dêrnei oant 1840 frederjochter en yngeande 1840 ta syn ferstjerren yn 1857 kantonrjochter op It Hearrenfean.

Hy liet yn 1840 út eigen middels, en foar it meastepart troch syn eigendommen, de Engelenfeart grave fan de Feanskieding oan de Tsjonger ta. Dizze feart waard letter troch de provinsje oernomd. Yn 1851/52 wie hy riedslid fan Skoatterlân.
Ernst fan Haren

**Ernst fan Haren** (1623-1701) wie in telch út in geslacht fan grytmannen (û.o. It Bilt en Weststellingwerf), wie in hege militêr en aktyf yn de Skoatterlânske Feankompanjy. 

Hy wenne mei syn frou Catharina fan Oenema op it troch har erve 'Oenemastate' oan it hjoeddeiske gemeenteplein op It Hearrenfean. Dit span liet troch Mathias fan Pelckum in plafondskildering meitsje; mei de restauraasje hjirfan waard yn 1997 begûn.
Floris Foeyts

**Floris Foeyts** (? - 1566) wie ien fan de kompanjons dy't yn de 16e iuw de Skoatterlânske Kompanjy oprjochte yn Skoatterlân.

Hy wie in begoedige Utertske patrysjer, mei wa't Pieter van Dekema kontakt opnaam. Hy hearde ta de jildsjitters by de oprjochting fan de kompanjy, wêrfan't de akte op 24 july 1551 yn Utert tekene waard. Dêrfoar hie hy al te krijen hân mei Van Cuyck by ferfeantingen yn Utert dy't troch gebrek oan jild beëinige waarden. It begjinkaptaal fan de Kompanjy wie 22.000 karolusgûnen. Yn 1552 waard it útwreide ta 32.400 karolusgûnen. Hjiryn hienen Van Dekema en Foeyts elk 1/4 oandiel en Van Cuyck 1/2.
Van Dekema die de oankeapen fan feangrûn (mei Melchior de Grutte fan Aldskoat) en hie de deistige lieding. Hy barde 22 stuorren deis. By de oankeapen waard trochstrings 3 karolusgûne de "roede" betelle. Nei Peaske 1553 waarden net folle oankeapen mear dien, omdat it kapitaal op wie. 

Foeyts ferstoar yn 1566. Syn widdo Emmeke Lammen hat syn oandiel oant har ferstjerren yn 1599 ta foar har rekkening hân. Yn 1568 wienen haad fan de Foeyts Kompanjy de sweager fan Foeyts, Isbrant Lamm en dy syn skoanheit JanBogaert de Oude, wylst in oar famyljelid, Jacob Dedel, ek wol sa neamd wurdt. Tusken 1621 en 1625 binne de besittingen fan Foeyts ferkocht. 
Om 1641 hinne waard noch praat fan it Lams Kontingint ûnder Langsweagen en de Lams Feanen ûnder Aldhoarne, grif neamd nei de widdo fan Foeyts.
Sarah Jessica Parker

**Sarah Jessica Parker** (Nelsonville (Ohio), 25 maart 1965) is in Amerikaansk telefyzje- en Filmaktrise ûnder oaren bekend fan har haadrol as *Carrie Bradshaw* yn de Amerikaanske searje Sex and the City dy't op de Amerikaanske stjoerder HBO te sjen wie fan 1998 oant 2004.

## Filmografy

## Keppelings om utens
* Biografy by ''Inside the Actors Studio''
* Biografy op de ''Sex and the City'''s webstee
* SarahJParker.com (fanstek)
* Archive of the original ''Sex and the City'' newspaper columns
* Sarah Jessica Parker Stjoert Soan nei Skoalle
* Sarah Jessica Parker ''high on 'Ivy'''
* Sarah Jessica Parker as bern yn it Cincinnati Ballet The Nutcracker
Poker

**Poker** is in sammelnamme foar in tal kaartspultsjes dy't thús, yn it kasino en op it ynternet spile wurde. Juridysk wurde de pokerspultsjes yn Nederlân ta de kânsspultsjes rekkene en wurde hja troch de Wet op kânsspultsjes behearske.

Populêre pokerspultsjes binne Texas Hold'em en Omaha Hold'em.

## Farianten
Der binne tal fan farianten, mar oer it algemien binne yn de neikommende fjouwer groepen yn te dielen:
* "Strjitte": alle spilers krije in komplete hân dield wêrop ien biedrûne folget. 
* Stud: alle spilers krije in tal kaarten dy't yn in oantal rûnen, ek wol strjitten neamd, yn in fan te foaren bepaalde folchoarder blyn of iepen dield wurde. Nei eltse strjitte kinne spilers ynsette. De bêst bekende fariant fan stud is sân kaarten stud
* Drawpoker: alle spilers krije in komplete hân dield en kinne yn in tal fan rûnen in diel fan harren kaarten ruilje. Nei eltse dielrûne komt in biedrûne.
* Mienskiplike pokerkaarten: dit is in fariant op stud wêrby alle spilers ien as meardere kaarten blyn dield krije wêrnei in tal fan mienskiplike iepen kaarten dield wurde. Nei eltse rûne komt in biedrûne en op de ein is de winner dyselde dy't de bêste kaartkombinaasje meitsje kin.

### Fideopoker
Under fideopoker wurdt in ienpersoanskompjûterspultsje ferstien dat meastentiids as in gokautomaat. Meastentiids giet it hjirre om in fiif kaarten draw fariant. De spiler kin dan ynsette wêrnei't fiif kaarten dield wurde. Hjirnei kin de spiler kaarten fuortdwaan wêrnei't er likefolle nije kaarten krijt. It bedrach dat útkeard is wurdt basearre op de ynset en de úteinlike hân.

### Strippoker
By strippoker dogge de minsken harren klean út wannear't se in ynset ferlieze.

## Untstean
Dêr wurdt in soad diskusjearre oer hoe âld poker is en wêr't it weikomt en hja binne der noch lang net oer iens. Wol stiet fêst dat de opmars fan it moderne poker yn de Feriene Steaten begûn is.

## Sjoch ek
*Sterkte fan pokerhannen
Heremawei

De **Heremawei** is in strjitte yn It Hearrenfean dy't fan de Marktwei yn Aldskoat yn westlike rjochting rint nei de spoaroergong. 
De âlde wei waard yn 1956 ferbrede en ferbettere en yn 1970 nochris ferbrede tagelyk mei in stik fan de Rotstergaastwei.
De wei krige yn 1950 de namme Stasjonswei, doe ûnder Aldskoat fallend. Nei ynliving by de gemeente It Hearrenfean wienen der in Stasjonswei en in Stasjonsstrjitte om betizing te foarkommen 

By de oanlis fan it spoar Swol-Ljouwert waard it stik Meppel-It Hearrenfean yn jannewaris 1868 iepene (It Hearrenfean-Ljouwert pas yn septimber fan dat jier). It wie earst de bedoeling om tusken Wolvegea en It Hearrenfean gjin halte te meitsjen, mar troch tadwaan fan Mr. O.R. van Andringa de Kempenaer, lid fan de Earste Keamer fan de Steaten-generaal, is der earst in halte en letter in stasjon komd, dat yn 1948 opheft is (de halte wurdt sûnt plm. 1969 wer brûkt foar de keunstiisbaan). 

De Heremawei stiet (sûnder namme) al op de kaart fan Schotanus/Halma fan 1718, as ûnderdiel fan de wei nei Nijskoat en Rottum/Rotstergaast mar is nei alle gedachten folle âlder en soe wol beskôge wurde kinne as it westlik ferlingde fan de Binnenwei (no "Skoatterlânskewei") oer de diluviale sânrêch. De "Stasjonswei" waard yn 1967 omneamd ta Heremawei nei it tichtbylizzende Heremastate (op de hoeke fan de "Marktwei" en de "Heremawei".

Fokke Bienema, (Dantumawâld, 16 jannewaris 1790 - Heremastate 3 desimber 1832), wie ûntfanger fan de belestingen, kapitein fan de Fryske Skutterij, riedslid fan Skoatterlân, lid fan Provinsjale- en Deputearre Steaten fan Fryslân, boaske op 20 augustus 1810 mei Amelia Wiskje de Swart, dy't berne wie op Heremastate of Grut Herema yn Sweins. Fokke hat it bûtenhûs ûnder Aldskoat (no "Marktwei"), bouwe litten ta eare fan syn frou, de namme jûn fan har bertehûs. De bern út dit houlik, sân yn getal, waarden yn it nije Heremastate berne. It earste wie in soan, Epke (Roos van Bienema) dy't berne waard op 15 maaie 1811. Dizze Epke boaske (earste houlik ) mei Riemkje Lunia Cats († 1861). Harren fjouwer bern waarden ek ellegear berne op Heremastate. Yn augustus 1847 waard Heremastate út de hân te keap oanbean.
Andries Gaastra (1879-1945)

**Andries Gaastra** (It Hearrenfean, 28 septimber 1879 - dêre 18 juny 1945 ) wie de grûnlizzer fan it Batavusfabryk.

Andries begûn syn wurkpaad as feint op it nikkelfabryk fan Harmsen en Nieuwenhuis oan de Parallelwei op It Hearrenfean en wurke letter as hannelsreizger. Yn 1904 begûn er in winkel yn naaimasines, fytsen, horloazjes ensfh. op de Dracht.
Earst wienen de fytsen mar bysaak, mar doe't dizze mear yn gebrûk kamen begûn Gastra dizzen sels te montearen, en kocht er se net mear ôfwurke. De ûnderdielen kamen benammen út Dútslân. Nei de oarloch 1914 - 1918 hat de saak in grutte flecht nomd en waarden de ûnderdielen sels te meitsjen.
Yn 1956 binne de fabryksgebouwen op it yndustryterrein yn gebrûk nomd. 

Gaastra hat him ek dwaande hâlden mei it meitsjen fan redens, bromfytsen en sikehûsmeubilêr.