open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 1996/Sealfollybal

**[[Follybal|Sealfollybal]]** is ien fan de twa dissiplines fan it follybal dy't spile waard op de Olympyske Simmerspullen 1996 yn Atlanta. De oare dissipline wie it strânfollybal. De wedstriden foar it sealfollybal waarden spile yn *the Stegeman Coliseum* fan The University of Georgia, yn Atens. Der waard ek spile yn it *Omni Coliseum* yn Atlanta. De wedstriden setten op 20 july 1996 útein en einigen op 4 augustus 1996. 

### Manlju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
**Groep A**
*
*
*
*
*
*

**Groep B**
*
*
*
*
*
*

De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. De ferliezers fan de kwartfinales spilen om de plakken fiif oant en mei acht. 
By de manlju waard Nederlân foar it earst yn de skiednis Olympysk kampioen troch Itaalje yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Nei it sulver fan fjouwer jier lyn, mocht Nederlân yn 1996 de gouden medalje nei Nederlân bringe. Joegoslaavje krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Ruslân mei 3-1.

#### Foarwedstriden
Yn groep A giene de folgjende lannen nei de kwartfinales: Kuba, Brazylje, Bulgarije en Argentynje. Yn groep B wiene dat Itaalje, Nederlân, Joegoslaavje en Ruslân.
##### Groep A

##### Groep B

#### Kwartfinales

#### Pleatsingsomloop
##### 5e o/m 8e plak

##### 7e en 8e plak

##### 5e en 6e plak

#### Heale Finales

#### Wedstriid om brûns

#### Finale

#### Einrangskikking

#### Medaljewinners

### Froulju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
**Groep A**
*
*
*
*
*
*

**Groep B**
*
*
*
*
*
*

De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. De ferliezers fan de kwartfinales spilen om de plakken fiif oant en mei acht. 
By de froulju waard Kuba Olympysk kampioen troch Sina yn de finale mei 3-1 te ferslaan. Brazylje krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Ruslân mei 3-2.

#### Foarwedstriden
Yn groep A giene de folgjende lannen nei de kwartfinales: Sina, de Feriene Steaten, Nederlân en Súd-Korea. Yn groep B wiene dat Brazylje, Ruslân, Kuba en Dútslân.
##### Groep A

##### Groep B

#### Kwartfinales

#### Pleatsingsomloop
##### 5e o/m 8e plak

##### 7e en 8e plak

##### 5e en 6e plak

#### Heale Finales

#### Wedstriid om brûns

#### Finale

#### Einrangskikking

#### Medaljewinners

## Medaljespegel

## Sjoch ek
* Strânfollybal op de Olympyske Simmerspullen 1996
* Follybal op de Olympyske Simmerspullen 1996

## Keppeling om utens
* Offisjeel rapport Olympyske Simmerspullen 1996
Loadewyk XII fan Frankryk

**Loadewyk XII** (Blois, 27 juny 1462 - Parys, 1 jannewaris 1515) wie kening fan Frankryk. Hy regeare fan 1498 oant 1515 as earste kening fan it Hús Valois-Orléans. Hy fierde krigen yn Itaalje dêr't hy tydlik in grut part fan yn hannen krige; de feroveringen gongen nei de slach by Novara yn 1513 wer ferlern, de keizer en Ingelân dienen in gefaarlike ynfal en de Switsers belegeren Dijon. Nei de fersoening mei Hindrik VII fan Ingelân (1514) boaske de kening mei syn suster Maria. Loadewyk XII waard opfolge troch syn efterneef en skoansoan Frans I, de man fan syn dochter.
Karloman I

**Karloman** (28 juny 751 - Samoussy (Aisne), 4 desimber 771) wie kening fan de Franken fan 768 - 771. Hy wie de twadde soan fan Pippyn de Koarte.

Tegearre mei syn broer Karel de Grutte waard hy yn 754 troch paus Stefanus III ta kening salve. Nei Pepyn syn dea yn 768 waard it keninkryk ferdield ûnder Karel en Karloman. Karloman krige de súd-eastlike regio tabedield, besteande út it súdlike diel fan Austraasje (wêryn ûnder oare Thionville), it súdlik diel fan Neustrje (wêryn ûnder oare Parys, Soissons, Samoussy en Attigny), Boergonje, de Provence, Septimaanje, de Elzas, Alemanje en súdlik Akwitaanje. Hy liet him kroane yn Soissons. Der wie frijwat wat spanning tusken de bruorren en dat is mooglik de reden fan it ferstjerren fan Karloman.

Karloman wie troud mei Gerberga en se hienen twa bern, Pepyn en in ûnbekend bern (mooglik giet it hjir om de hillige Ida fan Herzfeld). Gerberga soe nei Karlomans dea mei har beide bern nei de Langobarden flechte, dêr't se taflecht socht by Desidearius. Nei 772 is der neat mear oer harren bekend.
Loadewyk XI fan Frankryk

**Loadewyk XI** (Bourges, Cher 3 july 1423 - Kastiel fan Plessis-les-Tours (La Riche, Indre-et-Loire), 30 augustus 1483) út it Hús fan Valois, wie kening fan Frankryk. Hy regeare fan ôf 1461 oant syn dea. Loadewyk XI kin beskôge wurde as de grûnlizzer fan de Frânske Ienheidssteat.

## Skiednis
Loadewyk XI wie de soan fan Karel VII. Hy fierde in hurde polityk fan sintralisaasje en absolutisme en botste dermei mei it stribjen nei mear autonomy fan de machtige eallju yn Frankryk. Sa twong er Filips de Goede fan Boergonje yn 1463 de Somme-stêden te ferkeapjen as útfiering fan it Ferdrach fan Atrecht fan 1435. Letter wist Loadewyk troch omkeaperij de Switsers ta optreden te bringen tsjin de soan fan Filips de Goede, Karel de Stoute wat dizze syn nederlaach en dea yn Nancy ta gefolch hie; neidien ferwurf Loadewyk it hartochdom Boergonje; France Comté, Artois en yn 1481 en Anjou.
Hispanjoala

**Hispanjoala** is nei Kuba it grutste eilân yn de Karibyske See. It leit eastlik fan Kuba dêr't it fan skieden wurdt troch de Windwardpassaazje, en bewesten fan Porto Riko. It heart krekt as dizze eilannen ta de Grutte Antillen.

Op Hispanjoala lizze twa steaten. It westlik diel hjit Haïty; op it eastlik diel leit de Dominikaanske Republyk, dy't twatredde fan it eilân beslacht. Der wenje ûngefear 17,5 miljoen minsken op it eilân.

## Skiednis
Op Hispanjoala wennen Siboney Yndianen. Om it begjin fan de jiertelling arrivearen de Taíno-stam fan de Arowakken, dy't de oarspronklike befolking nei it westen ferdreaunen. Hja neamden it eilân *Quisqueya*, wat *mem fan alle lannen* betsjut. Op 5 desimber 1492 waard Hispanjoala ûntdekt troch Kristoffel Kolumbus. Hy neamde it eilân *La Española*, wat *De Spaanske* betsjut. Yn it Latyn is dat *Hispanjoala*. Omdat Kolumbus der fan oertsjûge wie dat hy yn Ynje oankomd wie, neamde hy de ynboarlingen Yndianen. Dizzen droegen gouden sieraden.

Inkele wiken nei oankomst, op Earste krystdei, sloech Kolumbus syn flaggeskip lek. Fan de restanten waard La Navidad boud, de earste Europeeske delsetting yn Amearika sûnt de tiid fan de Wytsingen. Hjir waarden 40 opfarrenden efterlitten mei de opdracht nei goud te sykjen. De oerbleaune beide skippen farden werom nei Spanje.

Op 17 septimber 1493 farde Kolumbus mei 17 skippen en 1500 man oan board werom nei Hispanjoala. De delsetting blykte ferwoaste, en fan de efterbleaune Spanjerts wie neat te finen. Der waard in nije delsetting stifte, dy 't *La Isabela* neamd waard - nei keninginne Isabella fan Kastylje. Doe't de ynboarlingen net fertelle woenen wêr't se harren goud wei hellen, fierde Kolumbus tsien moannen lang oarloch tsjin harren. Yn de oarloch kaam Kolumbus efter de oarsprong fan it goud. Nei de oerwinning stelde hy de oerbleaune yndianen as slaven te wurk yn de goudminen op Hispanjoala.

## Geografy
It heechste punt fan it eilân is de Pico Duarte mei in hichte fan 3087 meter.

Der binne meardere sâltmarren, lykas Étang Saumâtre yn Haïti en Lake Enriquillo yn de Dominikaanse Republyk.

Hispanjoala leit op de brekline tusken de Noard-Amerikaanske en Karibyske plaat.
Eelke Meinerts

**Eelke Meinerts** (of Meinderts) (Kollum, 11 desimber 1732; doopt Westergeast, 14 desimber 1732 - Kollum, 25 oktober 1810) wie skoalmaster, dichter en boer. 

Eelke wie in soan fan de frijwat begoedige boer Meinert Jelles (Gytsjerk, 1692) en Japke Eelkes (Westergeast, 1708); syn heit stoar doe't er 14 jier wie. Hy holp syn mem op de pleats, earst yn Westergeast en letter by Driesum.

Nei syn houlik yn 1752 mei Lijsbet Martens (Aldwâld, 1738) hierde er in pleats yn Westergeast en waard skoalmaster (oan de winterskoalle), wat er yn 1775 noch wie.  Yn 1778 buorke er op Aylvazathe ûnder Kollum

Hy skreau in soad gelegenheidswurk, meast yn it Nederlânsk, benammen lokwinsken oan lju fan de hegerein , mar ek in wurk sa as * De vernederde en verhoogde Josef*, in bibelsk epos (1778-79 útjûn yn twa dielen by Harmannus Groenia yn Dokkum). 

Dat er ek yn it Frysk skreau wie bysûnder, dat waard doe de tiid hast net mear dien. 

Yn 1954 is der yn Westergeast in strjitte nei Eelke Meinerts ferneamd.

## Bibliografy
* , De Fryske gedichten fan Eelke Meinerts út de jierren 1779-1783 neffens it *Ingwierrumer hânskrift*. Teksten út de Fryske skriftekennisse. Magnus-Rige 6. A.J. Osinga, Boalsert 1952
* It Libben fen Aagtje Ysbrants; of dy frieske boerinne. Tredde forbetterde druk. 1827 (Google Google)
** It Libben fen Aagtje IJsbrants, Eelke Meinerts. Boalsert: Fa. A.J. Osinga, 1954 (5e printinge), Magnus-Rige Teksten út de Fryske Skriftekennisse, besoarge troch J.H. Brouwer
* 1778/79: *De vernederde en verhoogde Josef* - yn seis boeken

## Keppeling om utens
* [Eelke Meinderts yn de [DBNL]]
* Eelke Meinerts by Tresoar.
Lance Armstrong

**Lance Armstrong** (Plano, 18 septimber 1971) is in hurdfytser út 'e Feriene Steaten. Hy waard berne as **Lance Edward Gunderson**, mar krige letter de efternamme Armstrong nei syn styfheit.

Hy is foaral bekend fan syn Omgong fan Frankryk oerwinnings. Troch him is 7 kear de Omgong fan Frankryk wûn en hy hat ek in kear wrâldkampioen west. Dy prestaasjes binne op himsels al bewûnderingsweardich, mar sy binne dat noch mear omdat yn 1996 kanker by him fêststeld waard mei in prognoaze fan tweintich prosint kâns op oerlibjen. Yn 2005 is er mei de hurdfytserij ophâlden, mar yn 2009 hat hy yn comeback makke. Op 16 febrewaris 2011 makke Lance Armstrong bekend dat er definityf ophâlde soe mei it hurdfytsen. 

Yn 2012 waard Armstrong troch de Amerikaanske Doping Autoriteit skuldich befûn oan it brûken fan doping nettsjinsteande dat doping gebrûk nea oantoant is. Dizze organisaasje erkent de oerwinnings fan Armstrong tusken 2008 en 2011 net langer. .

## Keppeling om utens
* Webside fan Lance Armstrong
Adam Olearius

**Adam Olearius** (Aschersleben, 24 septimber 1599 -- Gottorf, 22 febrewaris 1671) wie in Dútsk gelearde, dy't winliken fan Ölschlager hjitte. Hy wie in fertsjinstlik wis-, natuer- en ierdrykskundige en ek in goed histoarikus, taalgelearde, diplomaat, bibletekaris en skriuwer. Wylst yn tsjinst fan hartoch Frederik III fan Sleeswyk-Holstein-Gottorp makke er as sekretaris fan in gesantskip ferskate reizen nei Moskoovje en Perzje. Hy wie in 1634, 1636, en 1639 yn Moskou. Hy skreau in stikmannich boeken oer syn ûnderfiningen en waarnimmings op syn reizen.

## Wurk yn it Nederlânsk ferskynd
* *Beschrĳvingh vande nieuwe Parciaensche, ofte orientaelsche reyse, welck door gelegentheyt van een Holsteynsche ambassade, aen den koningh in Persien geschiet is ... : Item een schrĳven van ... Iohan Albrecht van Mandelslo, waer in de Oost-Indische reys van den selven over den oceanus verhaelt wort ... / Door mr. Adamus Olearius ... ; ende nu in onse tael overgeset door Dirck van Wageninge* (1651)
* *Persiaensche reyse uyt Holsteyn, door Lĳflandt, Moscovien, Tartarien in Persien, door Philippvs Crvsivs en Otto Brvghman, gesanten des doorl: hoogh: heere, Heer Frederick, Erf-heer in Norwegen, Hertog van Sleswijck en Holsteyn, &c... / In ’t Hoogduytsch beschreven door Adam Olearius en nu in ’t Neder-duyts over-geset* (1651)
* *Perssiaansche roosengaard beplant met vermaaklĳke historiën, scharp-zinnige redenen, nutte regelen, en leerrĳke sin-spreuken / voor omtrent vierhonderd jaaren in ’t Perssiaans beschreeven, door den zin-rĳken poët Schich Saadi ; doch onlangs uit de selve spraak in ’t Hoogduyts overgeset, en op sommige donkere plaatsen met nodige uyt-leggingen verrĳkt door Adamum Olearium; die daar by gevoegd heeft de aartige fabelen of verdigtselen van Lokman; als ook eenige treffelĳke Arabische spreuken* ; alles vert. door J:V:Duisberg (1654)
* *De wonderen van 't Oosten, ofte beschrĳving en oorlogs-daden van Oud- en Nieuw Oost-Indiën, vervolgt tot op deze tĳt, van de Sond vloed af : mitsgad. de reysen na het zelve*, Arnoldus Montanus en Adam Olearius (1654) printe troch Andries van Hoogenhuysen
Meindert Seffinga

**Meindert Seffinga** (Easterlittens, 1961) is in histoarikus en museumdirekteur. Hy studearre Skiednis yn Grins.

Hy wurket sûnt 1988 by it Frysk Skipfeart Museum yn Snits, earst as registrator en tentoanstellingsmakker en sûnt 2005 as direkteur. Op 15 maart 2021 waard er direkteur fan it Histoarysk Sintrum Ljouwert dêr't er Geart de Vries opfolge.

Hy is redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.

## Keppeling om utens
* Frysk Skipfeart Museum
* Webside Historisch tijdschrift Fryslân
Marlies Stoter

**Marlies Stoter** (Woerden, 1960) is konservator en redaksjelid. 

Studearre Nederlânske taal- en letterkunde en keunstskiednis yn Grins. Sûnt 1999 konservator keunstniverheid by it Frysk Museum yn Ljouwert. Publisearre oer Frysk sulver, Frysk ierdewurk, Japansk lakwurk en de VOC.

Redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.

## Keppeling om utens
* Webside Historisch tijdschrift Fryslân
Pûd

**Pûd** (Russysk: пуд) is in ienheid fan massa, dy't brûkt waard yn Ruslân, Wyt-Ruslân en Oekraïne en wie lyk oan *40 foent* (Russysk pûn); sa'n 16,38 kg. De pûd waard fermeld yn in dokumint fan Vsevolod Mstislavitsj fan Novgorod en Pskov út 1134. De pûd waard tagelyk mei oare mjitienheden troch de Sovjet-Uny ôfskaft yn 1924, mar de term waard noch oant ±1940 noch brûkt.

## Alde Russyske mjitienheden fergelike
* *Dolja* (доля) = 44,435 mg
* *Zolotnik* (золотник) = 96 dolja = 4,26575 g
* *Lot* (лот) = 3 zolotnik = 12,797 g
* *Foent* (фунт, "pond") = 32 lot = 409,5124 g
* *Poed* (пуд, pud) = 40 foent = 16,3805 kg
* *Berkovets* (берковец) = 10 poed = 163,805 kg
Jan van Zijverden

**Jan van Zijverden** (Waarder (Súd-Hollân), 1967) is histoarikus. Studearre maritime skiednis yn Leien en Skiednis oan de Frije Universiteit. Wurke by it Skipfeartmuseum Amsterdam, it Mariniersmuseum Rotterdam en sûnt 2004 as haad Edukaasje & Ynformaasje by it Frysk Museum. Publisearre (maritime) boeken en artikels.

Redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.

## Keppeling om utens
* Webside Historisch tijdschrift Fryslân
Siebrand Krul

**Siebrand Krul** (De Knipe, 1955) studearre skiednis yn Grins. Hy wurke fan ein 1990 oant 2011 by Utjouwerij Waanders yn Swol as koördinator/redakteur (histoaryske) boeken.

Hy wie sûnt simmer 2010 oant 2022 haadredakteur fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan it Keninklik Frysk Genoatskip. Ek is hy haadredakteur fan it Nederlânsk-Flaamske skiednistydskrift G-Geschiedenis.
Historisch Tijdschrift Fryslân

It ***Histoarysk tydskrift Fryslân*** is in skiednismagazine fan it Keninklik Frysk Genoatskip, útjûn troch Van der Let & Partners, dat om de twa moanne ferskynt.

It Keninklik Frysk genoatskip is in feriening foar eltsenien mei belangstelling foar de skiednis en kultuer fan Fryslân. It jout neist Histoarysk Tydskrift Fryslân ek it wittenskiplik jierboek De Vrije Fries út en organisearret ferskate aktiviteiten op histoarysk mêd, lykas ekskurzjes, lêzingen en symposia.

De redaksje fan it tydskrift bestiet yn 2024 út Marijke de Boer, Kerst Huisman, Herman Broers, Doeke Sijens, Henny Tuinhout-de Leeuw en Jan van Zijverden. 

Elke útjefte hat in tema út de Fryske skiednis, dat yn in rige artikels útdjippe wurdt troch histoarisy. Neist ferhalen ek in soad bylden en ûnderwerpen dy't in relaasje hawwe mei it hjoed. Elk nûmer hat in fêste opbou: 
* In tema dat yn fiif artikels yn histoarysk besef setten wurdt;
* Fiif rubriken mei ferskate ynhâld;
* Fjouwer siden fol mei histoarysk nijs;
* In aginda;
* Oersjoch fan nije publikaasjes op it mêd fan de Fryske skiednis;
Marijke de Boer

**Marijke de Boer** (Sigerswâld, 1971) studearre Sweedsk en Frysk yn Grins. 

Se is koördinator Fryske literatuer by Tresoar, einredakteur fan Letterhoeke (Tresoar en de Freonen fan Tresoar) en hat in eigen tekstburo. 

Se wie fan 2010 - 2024 einredakteur en byldredakteur fan Histoarysk Tydskrift Fryslân fan it Keninklik Frysk Genoatskip. Se wurke as sjoernalist by Omrop Fryslân oant en mei 2023 en by it Friesch Dagblad fan 2001 - 2003.

As redaksjelid en sjuerylid hat se aktyf west by ferskate blêden en prizen yn it Fryske literêre sirkwy. 

## Keppeling om utens
* Webside Histoarysk tydskrift Fryslân
* Tydskrift Letterhoeke
* Fryske Literatuer Tresoar
Coen Peppelenbos

**Coen Peppelenbos** (Raalte, 4 oktober 1964) is in Nederlânsk dichter en skriuwer.

## Biografy
Peppelenbos waard grutbrocht yn Raalte, dêr't er it Florens Radewijns College trochroan. Dêrnei studearre er Nederlânske taal- en letterkunde yn Grins. Syn doktoraalskripsje gie oer de dichter A. Marja, waans gedichten Peppelenbos yn oktober 2008 in karlêzing fan gearstalde.

Fan 1988 ôf wurket er yn it ûnderwiis. Sûnt 1991 is er dosint oan de NHL Hegeskoalle. HY is mei-auteur fan trije ferskillende literatuermetoades foar it middelber en heger ûnderwiis. Sûnt 1995 is Peppelenbos literatuerresinsint foar de Ljouwerter Krante. Maart 2007 wie syn dichtersdebút mei de bondel *Sing Sing*. De bondel krige goede kritiken fanwegen de heldere taal en de ienfâldigens fan de gedichten. Juny 2008 publisearre er *Victorie*, in roman dêr't syn bertedoarp Raalte goed yn werom te kennen is. 

Peppelenbos wie oant maart 2009 haadredakteur fan it literêr tydskrift Tzum, dat er yn 1998 ek oprjochte hie. Mei Doeke Sijens skreau er de romans *Tavenier* (2003) en *Harde actie* (2005). Fan 2003 oant 2006 wie er gearstaller fan poëtyske kuiertochten troch Amsterdam, De Haach, Grins, Rotterdam en Utert. Teffens treedt er geregeldwei op by literêre festivals.

## Bibliografy
* 2003 - *Tavenier*, gay-soap mei Doeke Sijens
* 2005 - *Harde actie*, gay-soap met Doeke Sijens
* 2007 - *Sing Sing*, poëzy
* 2008 - *Victorie*, roman
* 2010 - *Vallende mannen*, poëzy
* 2012 - *Eeuwige trouw*, gay-soap mei Doeke Sijens
* 2012 - *Muziek voor twee vrouwen*, poëzy
* 2016 - *De valkunstenaar*, roman
* 2022 - *Moeten we dit weten voor de toets? - Hoe overleef ik het literatuuronderwijs?*, kollumns en essays
* 2024 - *Onfatsoenlijk en luxueus*, novelle

## Keppeling om utens
* Interview met Coen Peppelenbos
* Peppelenbos syn Literatuerblog
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 2000/Sealfollybal

**[[Follybal|Sealfollybal]]** is ien fan de twa dissiplines fan it follybal dy't spile waard op de Olympyske Simmerspullen 2000 yn Sydney. De oare dissipline wie it strânfollybal. De wedstriden foar it sealfollybal waarden spile yn it *Sydney Entertainment Centre* en yn *The Dome and Exhibition Complex*, beide yn Sydney. De wedstriden setten op 16 septimber 2000 útein en einigen op 1 oktober 2000. 

## Nije regel
By dizze Olympyske Spullen waarden nije regels ynfierd. Dat hie fral te krijen mei de puntentelling; de set einige no by 25 punten yn stee fan 15 punten, sa't it earst wie. Der moast wol twa punten ferskil tusken sitte. Fierder waard oan elts team in libero taheakke.

## Manlju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
**Groep A**
*
*
*
*
*
*

**Groep B**
*
*
*
*
*
*

De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. De ferliezers fan de kwartfinales spilen om de plakken fiif oant en mei acht. 
By de manlju waard Joegoslaavje foar it earst yn de skiednis Olympysk kampioen troch Ruslân yn de finale mei 3-0 te ferslaan. Itaalje krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Argentynje mei 3-0. Nederlân einige op plak fiif. 

### Foarwedstriden
Yn groep A giene de folgjende lannen nei de kwartfinales: Brazylje, Nederlân, Kuba en Austraalje. Yn groep B wiene dat Itaalje, Ruslân, Joegoslaavje en Argentynje.
#### Groep A

#### Groep B

### Kwartfinales

### Pleatsingsomloop
#### 5e o/m 8e plak

#### 7e en 8e plak

#### 5e en 6e plak

### Heale Finales

### Wedstriid om brûns

### Finale

### Einrangskikking

### Medaljewinners

## Froulju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
**Groep A**
*
*
*
*
*
*

**Groep B**
*
*
*
*
*
*

De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. De ferliezers fan de kwartfinales spilen om de plakken fiif oant en mei acht. 
By de froulju waard Kuba Olympysk kampioen troch Ruslân yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Brazylje krige de brûnzen medalje troch te winnen fan de Feriene Steaten mei 3-0. 

#### Foarwedstriden
Yn groep A giene de folgjende lannen nei de kwartfinales: Brazylje, de Feriene Steaten, Kroaasje en Sina. Yn groep B wiene dat Ruslân, Kuba, Súd-Korea en Dútslân.
##### Groep A

##### Groep B

#### Kwartfinales

#### Pleatsingsomloop
##### 5e o/m 8e plak

##### 7e en 8e plak

##### 5e en 6e plak

#### Heale Finales

#### Wedstriid om brûns

#### Finale

#### Eindrangschikking

#### Medaljewinners

## Medaljespegel

## Sjoch ek
* Strânfollybal op de Olympyske Simmerspullen 2000
* Follybal op de Olympyske Simmerspullen 2000

## Keppeling om utens
* Offisjeel rapport Olympyske Simmerspullen 2000
Kleopatra VII

**Kleopatra VII** (jannewaris 69 f.Kr. – 12 augustus 30 f.Kr.) wie keninginne fan it Alde Egypte. Yn 51 waard sy tegearre mei har broer Prolemaeus XIII kening, mar soe yn 48 ferdreaun wurde. Mei de komst fan de Romeinske lieder Caesar, waans leafste sy waard, kearde sy werom op de troan, diskear tegearre mei har twadde broer, Ptolemaeus XIV. Sy joech Caesar in soan, Caesarion (simmer 47), en folge him nei Rome ta dêr't sy oant en mei de moard op Caesar yn 44 bleau. Nei syn dea kearde sy yn Egypte tebek, dêr't sy har broer fergiftige lit. Yn 41 waard sy de beminde fan Markus Antonius, dêr't sy mei troude yn 37 en trije bern joech. Neidat tusken Oktavianus en Markus Antonius in breuk ûntstie en de slach by Aktium ferlern waard, pleecht sy selsmoard.

Kleopatra kin yn ferbân brocht wurde met it getal fan it beest, 666, neffens de Italiaanske taalkundige Francesco Carotta.
Sint-Nikolaasfloed

By de **Sint-Nikolaasfloed** yn desimber 1196 waarden, krektas by Alderheljenfloed (1170), grutte dielen fan Noard-Nederlân en it Suderseegebiet oerstreamd. Dêr't de stoarmfloed fan 1170 in begjin makke mei it weislaan fan grutte feangebieten, ferslimme dizze stoarm de ôfslach. It resultaat fan dizze staorm wie in ôfslach fan de feangebieten yn West-Fryslân en in fergrutting fan de Waadsee en de Almere of de Sudersee.
De gebieten ten noarden fan de, mei de Sint-Tomasfloed (1163) tichtslibbe, Alde Ryn komme fia it Spaarne en de, doe noch lytse, Haarlimmermar ûnder ynfloed fan de see te lizzen. Dizze oerlêst hat fan gefolgen dat in oantal gebieten de wetteroerlêst mienskiplik oanpakt. Sa feroarje se ûnder oare de streamrjochting fan de rivieren Does en Syl, sadat dizzen nei it noarden, nei de Sudersee ôfstreame.

Meidat de Almere hielendal mei de Noardsee yn ferbining komt te stean, en de ôfstreaming fan rivierwetter dêrtroch ferbettert, sakket it wetterpeil fan dit mar inkele desimeters. Wol komt de Almere of Sudersee ûnder ynfloed te stean fan eb en floed. Gefolch fan dit legere wetterpeil is dat yn Hollân lossing fan polderwetter by eb mooglik wurdt. De ûntginning fan de feangebieten yn Hollân wurdt hjirtroch nij libben ynblaasd.
Hans Koppen

**Hans Koppen** (Batavia, 1949) is histoarysk-geograaf. Nei in karriêre yn bestjoer en management hâldt hy him dwaande mei it Fryske kultuerlânskip en de skiednis fan Snits. Publisearre oer histoaryske en geografyske ûnderwerpen.

Redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.

## Keppeling om utens
* Webside Historisch tijdschrift Fryslân
44 f.Kr.

## Foarfallen
* Yn Daasje brekt in folksopstân út. Kening Burebista wurdt fermoarde en it ryk falt útinoar yn lytske territoaria. 

## Berne

## Ferstoarn
* 15 maart - Julius Caesar, militêre lieder en diktator fan it Romeinske Ryk (* ± 100 f.Kr.).
* Burebista, kening fan Daasje (* 111 f.Kr.).
Brûni Heinke

**Brunhilde Margot (Brûni) Heinke** (Rotterdam, 23 septimber 1940 - 7 maart 2025) wie in Nederlânsk aktrise. Har heit kaam út it easten fan Dútslân.

Brûni Heinke studearre yn 1965 ôf oan de Toanielakademy Maastricht. Dêrnei wie sy ferbûn oan De Nederlânske Komedy, It Amsterdamsk Toaniel, It Stedstoaniel Rotterdam en Toanielgroep Theater.

Yn 1992 naam sy de rol fan Helen Helmink yn *[[Goede tijden, slechte tijden]]* oer fan Marlous Fluitsma; dat duorre oant 1998. Letter spile hja yn de dramasearje *Koning van de Maas* fan RTV Rijnmond.

Brûni Heinke ferstoar op 7 maart 2025 yn 'e âldens fan 84 jier oan de gefolgen fan kanker. 

## Filmografy (kar-út)

|-

|-
|align="center"|1969|| *[[Floris (telefyzjerige)|Floris]]* || servearster || Ofl. 4 *De man van Gent*
|-
|align="center"|1971|| *[[Blue movie]]* || famke by finzenis || 
|-
|align="center"|1977||*[[Soldaat van Oranje (film)|Soldaat van Oranje]]* || SD-agente || 
|-
|align="center"|1978||*[[Dagboek van een herdershond]]* || Miete van der Schoor || telefyzjerige
|-
|align="center"|1980||*[[Spetters]]* || mem yn de auto ||
|-
|align="center"|1981|| *[[Ik ben Joep Meloen]]* || ||
|-
|align="center"| 1983 ||*[[Herenstraat 10]]* || Sylvia || telefyzjerige 
|-
|align="center"|1992-1997 || *[[Goede tijden, slechte tijden]]*|| Helen Helmink || soapsearje
|-
|align="center"| 2000 || *[[Westenwind]]* || notaris || telefyzjerige
|-
|align="center"| 2006 || *Gooische Vrouwen* || || telefyzjesearje
|-
|align="center"| 2007-2008 || *Koning van de Maas* || Willemijn ||telefyzjesearje
|-
|align="center"| 2013|| *Malaika*|| Frou Bruins || soapsearje
|-
|align="center"| 2018 || *Centraal Medisch Centrum* || Frou Kol || Ofl. 8 
|-
|align="center" rowspan="2"| 2022 || *[[Flikken Maastricht]]*|| Petra Koekebier || Ofl. *Moord aan de hemelpoort*
|-
| *Casa Coco* || Marie || komedyfilm
|-
|}
.eu

**.eu** is it taheaksel fan Europeeske domeinnammen. .eu-domeinnammen wurde útjûn troch The European Registry of Internet Domain Names (EURid), dy 't ferantwurdlik is foar it topleveldomein 'eu'.

De domeinnamme wurdt yn Europeeske lannen ek wol brûkt as de winske domeinnamme mei it taheaksel fan it betreffende lân al yn gebrûk is.

## Skiednis
* Foar 7 desimber 2005 koene .eu-domeinnammen oanfrege wurde by inkele webhostingbedriuwen.

* Op 7 desimber 2005 om 11:00 gie de "Sunrise I"-perioade yn. Bepaalde domeinnammen waarden beskikber steld foar hâlders fan bepaalde rjochten (hannelsmerken ensfh.). Dizze perioade duorre oant en mei 6 febrewaris 2006.

* Op 7 febrewaris 2006 om 11:00 gie de "Sunrise II"-perioade yn. De rjochten foar Sunrise I waarden licht fersoepele, sadat mear organisaasjes in domeinnamme registrearje koene. Dizze perioade duorre oant en mei 6 april 2006.

* Op 7 april 2006 om 11.00 gie de "Landrush"-perioade yn. Eltsenien kin .eu-domeinen registrearje. Yn de perioade dy't hjirop folge wienen der in hiel soad oanfragen foar in .eu-domein.

* Op 26 juny waard bekend dat der mear as 2.000.000 .eu-domeinnammen registrearre binne. Nederlanners hawwe dêrfan 234.690 adressen yn hannen.

## Europeeske Uny
*.eu.int* wie oant 9 maaie 2006 it subdomein dat brûkt waard foar benammen de Jeropeeske Kommisje en it Jeropeesk Parlemint, basearre op it generike top-level-domein .int foar ynternasjonale ynstellings mei *eu* as second-level-domein. Yn desimber 2005 waard .eu yntrodusearre wêrby't op 9 maaie 2006 de measte domeinnammen einigjend op .eu.int ferhuzen nei .europa.eu op Europadei. De Jeropeeske Sintrale Bank is lykwols gjin ûnderdiel fan de "Europa-paraplu" fanwege har politike ûnôfhinklikheid en brûkt dêrom inkeld ECB.int, mar hat ecb.europa.eu as in alias.

## Keppeling om utens
*  Webstee fan de EURid
Stalt

In **stalt** of **bjinstap** is in plak oan de wâl om eat skjin te meitsjen yn it wetter fan in feart as sleat.

Yn de 19e iuw wurde stalten benammen brûkt om de wask te spielen. Yn drûge simmers, at de reinwetterput drûchfoel waard it ek wol brûkt om drinkwetter te heljen. Yn dy tiid wienen der noch gjin moderne toiletten, as de húsketûne fol wie waard dy lege yn de sleat efter hûs en dan noch efkes neispield by it stalt. Ein 19e iuw waarden de húsketûntsjes mei hynder en wein ophelle oant ein jierren sechtich fan de tweintichste iuw. It stalt makke diel út fan it deistich libben. De ruften waarden der útspield krektas de dweil en amers. Fierders ek klompen, learzen en ark. Alles wat smoarch wie gie mei nei it stalt. Fierders waard it brûkt om te fiskjen en te swimmen.
Sint-Odulfuskleaster

It **Sint-Odulfuskleaster** wie in kleaster by Starum.

It kleaster waard stifte troch de muonts Odulfus. Hy wie stjoerd troch de biskop fan Utert om de ôffallige Friezen opnij te bekearen. Odulfus kaam fia de Fecht, de Flevomar en de Fly nei it drokke ferkearsknooppunt Starum. Oan de mûning fan de rivier, net fier fan it Fly, stifte hy yn 837 syn haadkertier om fan hjirút de Friezen werom te bringen ta it kristlik leauwe. It haadkertier is letter útgroeid ta it Odulfuskleaster, neamd nei syn stifter. Fierder is út de tiid fan foar it jier 1000 net folle bekend. Allinnich dat de Noarmannen yn 991 Starum plonderen en yn de brân stutsen. Starum moat doe ek al in wichtich plak west hawwe, want de Noarmannen kamen allinnich as der wat te heljen foel.

Yn 1345 spile it Odulfuskleaster in wichtige rol yn 'e ferneamde Slach by Warns. Letter is it kleaster fersonken ûnder it wetter fan 'e Sudersee.

Yn 2010 binne resten fan it kleaster, wêrûnder twa parten fan in sânstiennen sarkofaach, op de boaiem fan de Iselmar fûn. It kleaster stie likernôch 1 km westlik fan de hjoeddeiske havenmûning yn Starum.

## Literatuer
* Gilles de Langen & Hans Mol, 'Vroege benedictijner kloosterboerderijen in Zuidwest-Friesland', yn: Annet Nieuwhoff & Albert Buursma (red.), *Van Drenthe tot aan ’t Wad: Over landschap, archeologie en geschiedenis van Noord-Nederland. Essays ter ere van Egge Knol*, Grins 2023, s.&nbsp;161-174
* Hans Mol en Kaj van Vliet, 'De oudste oorkonden van het Sint-Odulfusklooster van Staveren', yn: *Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis* 1 (1998). pp.&nbsp;73-134.
* Albert Zandstra, *[http://www.awn-archeologie.nl/afdeling/lwaow/wp-content/uploads/2016/12/KloosterStavorenEindrapportage.pdf Eindrapportage Onderzoek naar restanten van het klooster van St. Odulphus bij Stavoren]*, Ljouwert: Stichting Archeos Fryslân 2010

## Sjoch ek
* De klokken fan Sint Odolf
Philip Bloemendal

**Philippus (Philip) Bloemendal** (Scheveningen, gemeente De Haach, 25 juny 1918 - Amersfoart, 22 febrewaris 1999) wie in Nederlânsk nijslêzer. Hy is meast bekend as presintator fan it Polygoon-sjoernaal tusken 1946 en 1986. Syn karakteristike stimlûd en syn koartswilligens wurde noch altyd troch in soad minsken weromkend.

## Biografy
Bloemendal waard yn Skeveningen berne as soan fan it ortodoks-joadske echtpear Louis Bloemendal, dy't al yn 1924 ferstoar, en Rebecka Zilverberg. Hy groeide op yn Zandvoort en Haarlim. Nei it beheljen fan syn HBS-diploma wurke er koart yn de tekstylbrânsj. 
Hy oerlibbe de Twadde Wrâldoarloch troch ûnder te dûken yn it Gelderske doarp Velp, mar op twa persoanen nei kaam syn hiele fierdere famylje, ûnder wa syn mem, om yn it konsintraasjekamp Auschwitz.

Nei de oarloch sollisitearre Bloemendal op oanrieden fan syn frou by Radio Herrijzend Nederland. In jier letter, yn 1946, kaam er yn tsjinst fan Polygoon, dêr 't er redakteur-kommentator waard by it bioskoopjsjoernaal. Yn 1952 waard er dêr haadredakteur fan. Yn 1981 waard er ek direkteur fan Polygoon. Syn oare taken bleau er dwaan. It bioskoopsjoernaal hold yn 1986 op. Underwilens wie Bloemendal opnommen yn it Guinness Book of Records as 'langstsittende kommentator by filmsjoernaals'.

Bloemendal wie by Polygoon in all-round nijslêzer en redakteur: hy sette sels byld en lûd yn elkoar, skreau de teksten en lies dy sels foar. Teffens wie er ferantwurdlik foar it personielsbelied en it hanthavenjen fan it produksjepeil.

De stim fan Bloemendal ('de stim fan Nederlân' neamd) is yn de jierren njoggentich brûkt troch de Technyske Universiteit Eindhoven en TNO by ûndersyk nei de ideale kompjûterstim. Ek wie syn stim gâns jierren te hearren as halte-omropper op alle doetiidske linen yn de Amsterdamske metro. 

Hy ferstoar yn 1999 yn syn wenplak Amersfoart en leit begroeven yn Leusden op Begraafplak *Rusthof*.

## Philip Bloemendal Priis
Sûnt 2002 rikt de Philip Bloemendal Stichting eltse twa jier de Philip Bloemendal Priis út oan in jong talint op radio en telefyzje dat nijsberjochten en/of aktualiteiten op in heldere, persoanlike wize presintearret, mei de klam op in goede útspraak en goed gebrûk fan de Nederlânske taal. De priis bestiet út in jildbedrach fan 3.500 euro, dat bestege wurde moat oan in oplieding binnen it mêd.

## Literatuer
*  en , *De stem van mijn vader. Het wonderlijke leven van Philip Bloemendal*. Assen: Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum (2022). .

## Keppelings om utens
*Philip Bloemendal Priis
*Philip Bloemendal, de stim fan Nederland fideo fan Andere Tijden, 12 maart 2009 (mei de skiednis fan "filmfabryk" Polygoon)
Markus Antonius

**Markus Antonius** (14 jannewaris 83 f.Kr. – 1 augustus 30 f.Kr.) wie Romeinsk steats- en kriichsman. Nei de dea fan Julius Caesar naam er de leie yn hannen yn it Romeinske Ryk. Hy kaam al gau yn konflikt mei de Romeinske Senaat dy't stipe op Caesar syn efterneef, adoptyfsoan en erfgenamt Oktavianus (de lettere keizer Augustus). Yn in koarte boargerkriich waard Antonius ferslein, dêrnei fersoene sy har. Mei Aemelius Lepidus foarmje sy it saneamde Twadde Trijemanskip. Yn 40 ferdiele sy it ryk ûnder elkoar, Antonius krige it easten te bestjoeren, Oktavianus it westen, Lepidus Afrika. 

Lepidus waard yn 36 út it Trijemanskip set en tusken Antonius en Oktavianius kaam it ta in ferwidering. Alhoewol't er boaske wie mei de suster fan Oktavianus, Oktavia, rekket hy folslein ûnder de ynfloed fan de Egyptyske keninginne Kleopatra. Uteinlik trout er mei har yn 32 en Oktavianus ferklearret him en Kleopatra de oarloch. Yn 31 waard har float en dy fan him by Aktium beslissend ferslein. Antonius en Kleopatra begienen selsmoard.
Romeinske Senaat

De **Romeinske senaat** (Latyn: *senatus*, dat betsjut 'ried fan de âldsten') wie yn Rome in kolleezje fan 100 oant 900 senatoaren, dy't as taak hienen it steatshaad te assistearjen by it bestjoer fan it lân en dy't meastentiids magistraten wienen. De senatoaren waarden earst keazen troch de konsuls, en letter troch de sensoren. It Latynske wurd foar senaat, *Senatus* is ôflaat fan *senex*, dat 'âlde man' ynhâld.

De senaat stammet út de tiid fan de Romeinske monargy doe't it fungeare as advysorgaan foar de keningen en is nei it ferdriuwen fan de keningen yn de 5e iuw f.Kr. bestean bleaun oant sels de ein fan it Romeinske Imperium. Yn de Republyk hie de senaat net formeel, mar wol feitlik de lieding fan de Romeinske steat. Yn de keizerstiid wie de Senaat allinnich noch in sprekbuis fan de keizer.
Suprematisme

| 
|-
| 
|-
| 
|}
It **suprematisme** is in styl yn de byldzjende keunst en skilderkeunst en in foarm fan Abstrakte keunst, dy't him rjochtet op it brûken fan geometryske foarmen (benammen it fjouwerkant en de sirkel); de beweging bestie fan 1915/16 oant en mei 1930 yn Ruslân. Wassily Kandinsky en de skilders fan it Bauhaus en De Styl waarden beynfloede troch it suprematisme dat yn Ruslân sels net folle wjerklank fûn.

## Keunstners fan it Suprematisme
* Kazimir Malevitsj
* El Lissitzky
* Olga Rozanova, Nadezjda Udaltsova, Ivan Kljoen, Ljoebov Popova, Nina Genke-Meller, Ivan Puni, Ksenia Boguslavskaya.
Nadezjda Udaltsova

**Nadezhda Udaltsova**, ek wol stavere as **Nadejna Udaltsova** (Orjol, 10 jannewaris 1886 – Moskou, 1961) wie in Russyske avant-garde keunstskilder, kubist en suprematist.

## Biografy
Nadezjda Udaltsova waard berne yn Orjol yn Ruslân as dochter fan de plysjeoffisier Andrev Timofejevitsj Prudkovsky en Vera Nikolajevna Choglakova. Yn 1892 ferhûze de húshâlding nei Moskou, dêr't Nadezhda nei in partikulier famkesgymnasium gie. Yn 1905 helle sy it diploma en studearre dêrnei yn partikuliere ateliers yn Moskou (ûnder oare by Konstantin Jûon (1875-1958)) en doe yn Parys by André Segonzac.

Werom yn Ruslân wurke hja yn it atelier fan Vladimir Tatlin. Fan 1910 oant 1914 wie sy lid fan it Fakbûn fan Keunstners, *Sojoes Molodjozsji*, mei oaren sa as David Boerljoek, Vladimir Boerljoek, Pavel Filonov, Kazimir Malevitsj, Ivan Kliun. 

Yn 1915 waard hja lid fan de beweging fan Kazimir Malevich syn neifolgers *Supremus*, en yn 1915-1916 wurke sy mei de suprematistyske keunstners (Kazimir Malevitsj, Aleksandra Ekster, Ljoebov Popova, Nina Genke, Olga Rozanova, Ivan Kliun, Ivan Poeni, Ksenia Bogoeslavskaja en oaren) yn it Verbovka Folks Sintrum.

Nei de Oktoberrevolúsje joech hja les oan VKhuTeMas Ynstitút foar Artistike Kultuer (InKhuK) (VKhUTEMAS-VKhUTEIN). Sy joech harsels dien by it InKhuK omdat sy har net fine koe yn it plan om it skilderjen (op ezel) te ferfangen troch yndustriële keunst/foarmjouwing (Produktivisme).

Yn de jierren 20 gie sy werom nei de figurative keunst. Dat kaam troch de ynfloed fan har man, de avant-garde skilder Aleksander Drevin.

Udaltsova en Drevin wienen de stifters fan de keunstnersrûnte *Trettjin* (‘13’).

Yn 1929-1932 reizgen sy tegearre nei it Altaiberchtme, yn 1933-1935 wiene sy yn Armeenje oan it wurk. Aleksander Drevin waard 1938 oanholden en letter eksekutearre troch de geheime tsjinst NKVD, en Udaltsova waard *[[persona non grata]]* yn de wrâld fan de Sovjetkeunst.
  
De Udaltsova-krater op Fenus is nei har ferneamd. Har soan wie de foaroansteande byldhouwer Andrej Drevin (1921-1996).
Sharon Robinson

**Sharon Robinson** (San Francisco, 1958) is in Amerikaanske ferskeskriuwer, plateprodusint en sjongster. Sy is meast bekend as skriuwster foar Leonard Cohen, mar sy hat ek ferzen skreaun foar tal oare artysten, sa as Aaron Neville, Diana Ross, Don Henley, Randy Crawford, Roberta Flack, The Temptations en oaren.

She krige in Grammy Award yn 1985 foar it liet "New Attitude" (*soundtrack* fan *Beverly Hills Cop*), opnaam troch Patti LaBelle.

## Diskografy
* *Everybody Knows* (2008)

## Keppeling om utens
* Sharon Robinson har webside
ADO De Haach

**ADO De Haach** is in Nederlânske fuotbalklup út De Haach en is op 1 febrewaris 1905 oprjochte. De klup komt foar it tredde jier efterinoar út yn de earedifyzje. Ado spilet syn thúswedstriden yn it Kyocera Stadion en sy spylje yn it grien en giel, de kleuren fan de stêd De Haach. ADO De Haach hie twa kear de earedifyzje wûn en twa kear de KNFB Beker. De klup is ferneamd om it Haachsk kertier, de lêste 15 minuten fan in wedstriid dêr't de oanhang de ploech ekstra yn oanmoediget.

## Keppeling om utens
* Webstee ADO De Haaach
Paulette Goddard

**Paulette Goddard**, berne as *Marion Pauline Levy* (Whitestone Landing (New York), 3 juny 1910 - Ronco (Switserlân), 23 april 1990) wie in Amerikaansk aktrise.

## Wurkpaad
Goddard har karriêre begûn yn de tsienerjierren. Se waard model en wie yn 1924 lid fan de *Ziegfeld Follies* (Broadway). Sy bleau yn it teäter oant sy yn Hollywood trochbriek.

Goddard ferfear nei Hollywood yn 1929, doe't hja in kontrakt krige by Hal Roach Studios. Sy wie yn koarte films te sjen neist Laurel & Hardy. By Samuel Goldwyn Productions krige se mear serieuze rollen tabedield en wie se te sjen neist aktrises as Betty Grable, Lucille Ball en Jane Wyman.

Yn 1932 moete Goddard Charlie Chaplin en krige in ferhâlding mei him. Chaplin kocht Goddard har kontrakt by Hal Roach Studios op, sadat sy foar him oan 't wurk koe. Yn 1936 die sy mei oan *Modern Times*, neist Chaplin. Hoewol't Chaplin yn syn autobiografy skreau dat sy yn Kwomintang (Sina) trouden, yn 1936, hat dat nea legaal west. Sy gienen út elkoar yn 1942. Chaplin waard it iens mei Goddard der gjin opskuor oer te meitsjen.

Goddard waard hieltyd mear bekend. Yn 1939 die se mei oan *The Woman* mei Norma Shearer, Joan Crawford en Rosalind Russell. By it meitsjen fan dy film waard oerwoegen om Goddard foar de rol fan Scarlett O'Hara yn *Gone with the Wind* te freegjen.

Yn 1939 krige Goddard in kontrakt by Paramount Pictures. Har earste film dêre waard *The Cat and the Canary*. De film feroare har karriêre.

Goddard wie yn 1940 fannijs te sjen neist Chaplin yn *The Great Dictator*; letter neist Fred Astaire yn *Second Chorus*. Hjir kaam se yn de kunde mei akteur Burgess Meredith. Earst yn 1944 trouden sy en yn 1950 waard it houlik wer ferbrutsen. Yn 1944 hie sy in miskream; dêrfoar of dêrnei hat sy gjin bern hân. St hat wol styfmem fan twa fan Chaplin syn bern west.

Foar har rol yn *So Proudly We Hail!* (1943) waard Goddard nominearre foar in Academy Award foar Bêste Froulike Byrol. It hichtepunt yn har karriêre wie yn de jierren '40; dêrnei rekke it yn de nederklits en hold sy lang om let op mei aktearjen.

Yn 1958 troude se nochris, no mei de Dútsk-Amerikaanske skriuwer Erich Maria Remarque; oant syn dea yn 1970 ta binne sy by elkoar bleaun.
Op 23 april 1990 stoar Goddard oan de gefolgen fan longemfyseem.

## Filmografy (kar)
* 1929:*[[Berth Marks]]*
* 1931:*[[City Streets]]*
* 1932:*[[Pack Up Your Troubles]]*
* 1933:*[[Roman Scandals]]*
* 1936:*[[Modern Times (film)|Modern Times]]*
* 1936:*[[The Bohemian Girl]]*
* 1938:*[[The Young in Heart]]*
* 1939:*[[The Women (1939)|The Women]]*
* 1939:*[[The Cat and the Canary]]*
* 1940:*[[The Ghost Breakers]]*
* 1940:*[[The Great Dictator]]*
* 1940:*[[North West Mounted Police]]*
* 1940:*[[Second Chorus]]*
* 1941:*[[Pot o' Gold]]*
* 1941:*[[Hold Back the Dawn]]*
* 1942:*[[Reap the Wild Wind (film)|Reap the Wild Wind]]*
* 1943:*[[So Proudly We Hail!]]*
* 1946:*[[The Diary of a Chambermaid]]*
* 1947:*[[Unconquered]]*
* 1948:*[[On Our Merry Way]]*
Kesha

**Kesha Rose Sebert** (Los Angeles, 1 maart 1987), rûnom bekend as **Kesha** of **Ke$ha**, is in Amerikaansk popsjongster, rapper en hitskriuwster. Hja waard wrâldferneamd troch it meidwaan oan it liet *Right Round* fan Flo Rida en har eigen hit *Tik Tok*.

Har debútsingle, "Tik Tok", ferskynde yn 2009 en waard yn alve lannen in nûmer ien hit. Har debútalbum, Animal, ferskynde yn jannewaris 2010 en kaam yn de Feriene Steaten fuort op it earste plak fan bêst ferkochte albums. Ein septimber 2010 hie Kesha al mear as 2 miljoen albums oer de hiele wrâld ferkocht.

## Diskografy
### Albums
* 2010: *[[Animal]]*
* 2010: *[[Cannibal]]*
* 2012: *[[Warrior (album fan Kesha)|Warrior]]*

### Single's
* 2009: *[[TiK ToK]]*
* 2010: *[[Blah Blah Blah]]* (feat. 3OH!3)
* 2010: *[[Your Love Is My Drug]]*
* 2010: *[[Take It Off]]*
* 2010: *[[We R Who We R]]*
* 2011: *[[Blow]]*
* 2012: *[[Die Young]]*
* 2013: *[[C'Mon]]*
* 2013: *[[Crazy Kids]]*
### Fideoklips

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Nazy

In **nazy** is on oanhinger fan it nasjonaalsosjalisme. It nasjonaalsosjalisme is de namme fan de ideology wêrop tusken 1933 en 1945 de Dútske diktatuer basearre wie. De grûnlizzer fan it nasjonaalsosjalisme wie de destiidske Dútske agitator en letter diktator Adolf Hitler, dy't ek oan it haad stie fan de Nasjonaalsosjalistyske Dútske Arbeiderspartij (NSDAP). 

De term wurdt faak pejoratyf brûkt.

## Underskied
Yn Spanje, dat yn de Twadde Wrâldkriich neutraal bleau, hâlde sa'n soarte bewâld fan Francisco Franco lykwols stân oant yn de jierren '70, mar dat betrof gjin nasjonaalsosjalisme. Likemin wie de Italjaanske Mussolini in nazy, mar wol in faksist.

## Wurdferklearring
It wurd 'nazy' komt fan **''Na**tionalso**zi**alist'', de Dútske term foar in oanhinger fan it nasjonaalsosjalisme. De ôfkoarting 'nazy' is analooch oan it wat âldere 'sozi', wat yn it Dútslân fan it begjin fan de 20e iuw de folksnamme wie foar in oanhinger fan it sosjalisme. De term 'nazisme' is fan 'nazy' ôflaat en wurdt tsjintwurdich brûkt as ôfkoarting foar nasjonaalsosjalisme. It wurdt ek wol brûkt as pejoratyf eigenskipswurd ('dat binne nazistyske praktiken').

## Sjoch ek
* Faksisme
* Nazy-Dútslân
* Neonazy
Desimbermoarden

De **Desimbermoarden** is de gongbere term foar it op 8 desimber 1982 ombringen fan fyftjin tsjinstanners fan it militêre rezjym yn Suriname. Yn Suriname, en by de Surinamers yn Nederlân, hat dit barren djippe spoaren efterlitten. De Nederlânske regearing befrear út protest de ûntwikkelingshelp oan Suriname.

Mei yngong fan 2007 wie der in proses foar de Surinaamske kriichsried geande. Op 29 novimber 2019 waard haadfertochte Desi Bouterse by ferstek oant tweintich jier finzenisstraf feroardiele . Noch seis oare fertochten waarden ta tsien of fyftjin jier feroardiele. Tsjin net ien fan de feroardielden waard in arrestaasjebefel útfeardige. Majoar (en eks-sersjant) Roy Horb, earst in bûnsmaat fan Bouterse en twadde man fan it Militêr Gesach, kaam koart nei de moarden te ferstjerren en de lêzing dat dit om selsdeading gong stiet te besjen.  
Anno 2021 is de saak lykwols noch net ôfsletten. Yn maart 2021 waard bekend makke dat de Surinaamske kriichsried noch oergean wol ta de ynhâldlike behanneling fan de strafsaak tsjin haadfertochte âld-presidint Desi Bouterse nei alle beswieren fan syn advokaat fersmiten te hawwen.

## De slachtoffers
* John Baboeram (38), advokaat 
* Bram Behr (31), sjoernalist 
* Cyrill Daal (48), fakbûnslieder 
* Kenneth Gonçalves (42), advokaat 
* Eddy Hoost (48), advokaat 
* André Kamperveen (58), ûndernimmer
* Gerard Leckie (39), psycholooch
* Sugrim Oemrawsingh (42), wiskundige
* Lesley Rahman (28), sjoernalist
* Soerendre Rambocus (29), militêr
* Harold Riedewald (49), advokaat 
* Jiwansingh Sheombar (25), militêr
* Jozef Slagveer (42), sjoernalist 
* Robby Sohansingh (37), ûndernimmer
* Frank Wijngaarde (43), sjoernalist (mei Nederlânske nasjonaliteit)

## De fertochten
* Errol Alibux
* Dick de Bie
* Etienne Boerenveen
* Desi Bouterse
* Benny Brondenstein
* Winston Caldeira
* Wim Carbière
* Steven Dendoe
* Iwan Dijksteel
* Roy Esajas
* Ernst Gefferie
* Arthy Gorré
* John Hardjoprajitno
* Orlando Heidanus
* Kenneth Kempes
* Iwan Krolis
* Lucien Lewis
* Harvey Naarendorp
* John Nelom
* Edgar Ritfeld
* Ruben Rozendaal
* Badrissein Sital
* Jimmy Stolk
* Imro Themen
* Marcel Zeeuw

## Literatuer
*  - *[[De Decembermoorden in Suriname: verslag van een ooggetuige]].* Mei in neiwurd fan Chin A Sen, Utjouwerij Het Wereldvenster, Bussum 1983. (ISBN 90-293-9435-8)
*  - *Willem Oltmans in gesprek met Desi Bouterse*, Uitg. Jan Mets, Amsterdam 1984.(ISBN 90-70509-15-6)
*  - *De 8-december-moorden. Slagschaduw over Suriname*, Utjouwerij BZZTôH, De Haach 1992. (ISBN 90-6291-762-3)

## Keppeling om utens
* Decembermoorden.com (argyf)
* Freddy Derby docht 18 jiear nei dato ferslach
* Decembermoordendossier by de Wrâldomrop
Claus fan Amsberg

**Klaus-Georg Wilhelm Otto Friedrich Gerd von Amsberg**, sûnt 16 febrewaris 1966 **Claus George Willem Otto Frederik Geert** (Claus) **fan Amsberg** (Hitzacker, 6 septimber 1926 – Amsterdam, 6 oktober 2002) wie de prins-gemaal fan prinsesse Beatrix fan de Nederlannen. Hy waard nei syn houlik offisjeel neamd *Syn Keninklike Heechheid Prins Claus fan de Nederlannen, [[Jonkhear|Jonkheer fan Amsberg]]*, of koartwei *Prins Claus*.

Claus wie in soan fan Claus Felix von Amsberg (1890–1953) en Gösta von dem Bussche-Haddenhausen (1902-1996)

## Keppelings om utens
* Offisjele side oer prins Claus
* Dossier bijzetting
* Dossier prins Claus NOS
María del Carmen Carricart

**Maria del Carmen Cerruti Carricart** (Pergamino, 8 septimber 1944) is de mem fan prinses Máxima fan de Nederlannen.

## Priveelibben
Dochter fan Jorge Cerruti (1911-1992) en Maria del Carmen Carricart (1914-1999). Cerruti wie in lâneigener fan Italjaansk komôf.

Jorge Zorreguieta kaam mei Maria del Carmen Cerruti yn de twadde helte fan de jierren '60 yn de kunde op in lânboutentoanstelling yn Pergamino. Zorreguieta wie yn de tiid fan harren moetsjen noch troud mei Marta López Gil. Se trouden yn desimber 1970 yn Paraguay, omdat it foar skieden lju problemmatysk wie om yn Argentynje in twadde houlik te sluten. Pas yn 1987 wie Zorreguieta definityf skieden fan syn earste frou. Nei alle gedachten hawwe se yn 2000 harren houlik yn Argentynje registrearje litten.

*Bern*: Máxima (1971), Martín (1972), Juan (1982) en Inés (1984-2018).

*Pake- en beppesizzerss*: Amalia (2003), Alexia (2005) en Ariane (2007).