open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emma Roche

**Emma Roche** (9 jannewaris 1976) is in Australysk model en aktrise fan Iersk komôf.

## Libben en karriêre
Roche sette al mei fjouwer jier útein mei in karriêre as model, wêrby't se û.m. meiwurke oan ferskate reklamespotsjes. As aktrise briek se yn 1994 troch mei har rol as Danielle Miller yn 'e Australyske tillefyzjerige *[[Heartbreak High]]*, oer it wol en wee op in middelbere skoalle yn in multykulturele wyk fan Sydney. Nei't se har yn 1996 út dy searje skriuwe litten hie, spile se yn 1997 yn ien ôflevering fan 'e rige *[[Wildside]]*. Dêrnei ferfear se nei it Britske Londen, dêr't se yn ferskate toanielproduksjes te sjen wie.

Nei har weromkear yn Austraalje waard Roche cast foar de rol fan Stephanie Scully, yn 'e soapsearje *[[Neighbours (telefyzjesearje)|Neighbours]]*, mar fanwegen privee-omstannichheden moast se har dêrfoar weromlûke doe't de opnames al oan 'e gong wiene. Har rol waard oernommen troch Carla Bonner, en de sênes waarden op 'e nij opnommen, allegear behalven ien, wêryn't by de oankomst fan it gesin Scully te sjen is hoe't Roche efter it stjoer sit. Yn 2000 kearde Roche, dy't ek in fanatyk fjochtsporter is, werom op 'e set fan *Neighbours* yn 'e hoedanichheid fan Carla Bonner har ''stunt double'', foar in sêne mei in motorûngemak.

## Keppelings om utens
*Biografy en filmografy fan Emma Roche yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Fenusbyldsje

In **Fenusbyldsje** is in prehistoarysk foarwerp dat makke is troch minskehannen. It is in byldsje fan in grouwe frouspersoan, wêrfan't de heupen, stuten en boarsten yn 'e regel oerdreaun werjûn binne, wylst holle en earms en skonken faak minimalisearre binne. It grouwe liif soe swierwêzen oanjaan kinne, mar dêr binne de saakkundigen it net oer iens. 

De byldsjes binne meastentiids makke fan sêft materiaal, lykas bien, ivoar of in sêfte stiensoarte (bgl. as kalkstien). Hoewol't der diskusje is oer de funksje fan de byldsjes, tinke in soad archeologen dat se brûkt waarden as fruchtberheidssymboal. It âldste Fenusbyldsje dat weromfûn is, datearret fan 36.000 jier tebek en wurdt de Fenus fan Willendorf neamd (nei it fynstplak Willendorf in der Wachau yn Eastenryk).
Nico Outhuijse

**Nico Coenraad Outhuijse**, bynamme Nook, (Harns, 4 april 1972) is in Nederlânsk drummer en muzykprodusint. 

Hy is lid fan de Fryske band De Kast en spilet tusken 2003 & 2006 yn de rockband Spanner, tegearre mei sjonger Syb van der Ploeg. Njonken drummen produsearret Outhuijse De kast, The New Shining, Jelle B, Zipp en Twarres, Kayak en ferskaat oan oare bands yn syn studio: The Grien Room yn Ljouwert. Outhuijse hie mei syn produksje fan The New Shining in radiohit yn Nederlân. It nûmer *Can't Make Up My Mind* waard moannelang draaid op 3 fm radio 1,2 en 538 en Q music en alle regionale stjoerders en helle de radio 2 Top 2000. It nûmer komt fan it album Stripped/Full Circle.

Neist De Kast is Outhuijse drummer yn Motel Westcoast en yn Syb & Band.
Laura van den Berg

**Laura van den Berg** (1981) is in Amerikaansk skriuwster fan romans en koarte ferhalen. Hja is fan etnysk Nederlânsk komôf.

## Libben en karriêre
Van den Berg is hikke en tein yn 'e Amerikaanske steat Floarida, dêr't hja wenne oant har twaentweintichste. Neitiid studearre se oan it Emerson Kolleezje yn Boston, dêr't se in masterstitel yn 'e skiene keunsten behelle. Van den Berg wennet noch altyd yn Boston, en wurket as dosinte kreätyf skriuwen oan ferskate skoallen en ynstituten, wêrûnder it Emerson Kolleezje en de George Washington Universiteit yn Washington, D.C.

Yn 2009 brocht Van den Berg ûnder de titel *What the World Will Look Like When All the Water Leaves Us* har earste ferhalebondel út, dy't bysûnder goed ûntfongen waard, en har û.m. in *[[Pushcart Prize]]* besoarge. In twadde bondel fan har kaam yn novimber 2013 út ûnder de titel *The Isle of Youth*, mei op 'e nij tige loovjende kritiken. Diskear smiet har wurk har in *[[O. Henry Award]]* foar koarte ferhalen op. Van den Berg har ferhalen ferskynden ek yn ferskate tydskriften. Har earste roman, *Find Me*, brocht se yn febrewaris 2015 út. Dêrmei wûn se in *[[Jeannette Haien Ballard Writer’s Prize]]*, dêr't in jildbedrach fan $25.000 oan ferbûn is.

## Wurk
* 2009 – *What the World Will Look Like When All the Water Leaves Us* (ferhalebondel)
* 2013 – *The Isle of Youth* (ferhalebondel)
* 2015 – *Find Me* (roman)

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Laura van den Berg
Apollo

## Goaden
* Apollo (god), de Grykske en Romeinske god fan 'e muzyk, de poëzij, keunst en wittenskip, orakels, it bôgesjitten, de genêskunde, sykten, kolonisaasje, de sinne en it ljocht

## Persoanen
* Apollo (mystikus) (4e iuw), in Koptysk askeet en martelder

## Ferneamde bisten
* Apollo (hynder) (1879–1887), in ferneamd Amerikaansk folbloed-racehynder
* Apollo (hûn) (1992–2006), in ferneamde rêdingshûn

## Geografy
* Apollo (Pennsylvania), in plak yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania

## Romte(feart)
* Merkuerius (planeet), dy't troch de âlde Griken "Apollo" neamd waard as er oan 'e moarnshimel te sjen wie en "Hermes" as er jûns te sjen wie
* Apolloprogramma, in romtefeartprogramma fan 'e Amerikaanske romtefeartorganisaasje NASA, mei it doel om minsken op 'e moanne te bringen (Apollo 2 en 3 besteane net)
** Apollo 1, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 4, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 5, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 6, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 7, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 8, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 9, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 10, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 11, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 12, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 13, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 14, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 15, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 16, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
** Apollo 17, misje as ûnderdiel fan it Apolloprogramma
* (1862) Apollo, in planetoïde
* Apollo-planetoïden, in groep planetoïden, ferneamd nei (1862) Apollo
* Apollo (krater), in krater op 'e moanne

## Ferfier
* Apollo (Apolda), in earder Dútsk auto- en frachtweinmerk
* Apollo (motorfyts), in earder Sweedsk motorfytsmerk
* Apollo (frachtweinmerk), in Nederlânsk frachtweinmerk

## Muzyk
* Apollo (Urgent.fm), in jongereinprogramma op Urgent.fm
* Apollo (Stravinsky), in ballet fan Igor Stravinsky
* Apollo (Synth.nl), in muzykalbum fan Synth.nl
* Apollo Productions, in platemaatskippij dy't him taleit op hiphopmuzyk
* Apollo-Foarút, in muzykferiening út Aldegea/De Pein
* Apollo (Burgum), in fanfarekorps út Burgum
* Apollo (Grou), in brassband út Grou
* Apollo Trio, in band fan De Jouwer

## Technology
* Apollo Computers, in bedriuw dat it kompjûtersysteem Apollo/Domain ûntwurp
* Apollo (ûnderseekabel), in ûnderseekabel yn de Atlantyske Oseaan

## Oar
* Apollo (hop), in hopfariëteit
* Apollo (Slagharen), in sweefmole yn Attraksjepark Slagharen
Jouke Hoekstra

**Jouke Hoekstra** (Nijlân, 1948) is in Nederlânsk dirigint, muzykpedagooch en trompettist yn it HaFaBra-sjenre.

## Libben en wurk
Hoekstra studearre oan it Keninklike Konservatoarium yn De Haach en oan it Prins Claus Konservatoarium yn Grins ûnder oaren trompet by Theo Laanen en Anne Bijlsma en orkestdireksje by Peet van Bruggen. Dêrnei wied er sa'n 12 jier trompettist by de Keninklike Militêre Kapel yn De Haach en spile er ek yn ferskate symfony-orkesten.

Hoekstra is dosint foar lytse koperynstruminten oan de Muzykskoalle Ritmyk yn Boalsert. Hy wie meioprjochter fan, en sûnt de oprjochting dirigint fan it Frysk Fanfare Orkest. Mei dat orkest hie er in soad sukses. Bygelyks de treflike prestaasje op it *Wereld Muziek Concours]* (WMC) yn Kerkrade yn 1989. Doe spilen hja ûnder oaren it symfonysk gedicht *Ritual*, op. 154 fan Hardy Mertens. Dat wurk wie in komposysje-opdracht fan it orkest. Ek de útfieringen yn 1993 en 2003 dien in soad fertuten op it WMC.

Hoekstra wie en is as dirigint ek aktyf yn it bûtenlân. Yn 1989 en ek yn 2005 en 2009 fersoarge er mei it Frysk Fanfare Orkest (FFO), útnûge troch de *World Association for Symphonic Bands and Ensembles* (WASBE), in galakonsert ûnder de ynternasjonale konferinsje yn efterelkoar Manchester, Singapore en Cincinnati.

Hy set him ek yn foar fernijing fan de oarspronklike literatuer foar fanfareorkest en fanwegen Hoekstra kamen in protte nije komposysjes ta stân, û.a. fan Bernard van Beurden, Cornelis de Bondt, Alexander Comitas, Marc van Delft, Marco Pütz, Chiel Meijering, Lowell Dijkstra, Frans Vermeerssen, Hardy Mertens en Leon Vliex. Yn 1991 waard Jouke Hoekstra en it FFO de *[[Sulveren Anjer]]* (kultuerpriis fan de provinsje Fryslân) takend.

Neist it FFO is er sûnt 1976 as dirigint ferbûn oan de Kristelike Muzykferiening "Oranje", Minnertsgea en fan 7 novimber 2005 ôf oan de Kristelike Muzykferiening Harmony, Snits. In 1993 was hij ook dirigent van de Muzykferiening Eensgezindheid, Tjerkwert. Hy wurdt in protte frege as gastdirigint.

Yn desimber 2018 waard Jouke Hoekstra beneamd ta Offisier yn de Oarder fan Oranje-Nassau.

## Keppelings om utens
* Biografy op de ynternetside fan it Frysk Fanfare Orkest
* Biografy op de ynternetside fan de Kristlike Muzykferiening Harmony, Snits
* Biografy op de ynternetside fan de Kristlike Muzykferiening "Oranje", Minnertsgea
O. Henry Award

De ***O. Henry Award*** is in Amerikaanske literatuerpriis dy't elts jier útrikt wurdt oan 'e skriuwer fan in treflik Ingelsktalich koart ferhaal dat publisearre is yn 'e Feriene Steaten of Kanada. Dizze priis waard oarspronklik ynsteld troch de *[[Society of Arts and Sciences]]*, en foar it earst útrikt yn 1918, wêrmei't it ien fan 'e âldste literatuerprizen fan Noard-Amearika is. De *O. Henry Award* is ferneamd nei de Amerikaanske skriuwer O. Henry (pseudonym fan William Sydney Porter), en hat as doel om it koarte ferhaal as literêr sjenre te ûnderstypjen.

Winnende en nominearre ferhalen wurde troch de organisaasje fan 'e *O. Henry Award* yn bondele foarm útjûn as ûnderdiel fan 'e saneamde *O. Henry Prize Stories*-rige, dy't yn 2009 omneamd waard ta de *PEN/O. Henry Prize Stories*-kolleksje, nei't de organisaasje fan 'e priis in partnerskip oangien wie mei it *[[PEN American Center]]*. De *O. Henry Award* wurdt útrikt yn in earste, in twadde en in trêde priis. Sûnt 2003 kieze de trije sjueryleden elk in leaflingsferhaal út, en wurdt der gjin ûnderling ûnderskie yn rang mear makke. Under de skriuwers dy't de priis alris wûnen, binne William Faulkner (1939 en 1949), Truman Capote (1948), Woody Allen (1978), Saul Bellow (1980), Stephen King (1996) en Laura van den Berg (2014). Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''O. Henry Award''
Utjouwerij Fryslân

**Utjouwerij Fryslân** wie in útjouwerij fan benammentlik Frysktalige boeken, dy't fêstige wie oan 'e Lytse Buorren yn Grou, en oprjochte waard troch ûndernimmer en wethâlder Thijs Terpstra (1916-2006). Dit bedriuw wie teminsten fanôf 1972 aktyf, en waard letter oernommen troch de Afûk, dy't de namme as in ymprint yn elts gefal noch oant 2009 hanthavene.

Utjouwerij Fryslân wie û.m. ferantwurdlik foar de útjefte fan ferskate oersettings nei it Frysk, wêrûnder *[[De Klank fan de Fanfare]]*, fan Johano Strasser (1990); *[[De Koperen Tún (boek)|De Koperen Tún]]*, fan Simon Vestdijk (1994); *[[It Achterhûs (deiboek)|It Achterhûs]]*, fan Anne Frank (1995); en *[[It Paradys Ferlern]]*, fan John Milton (2009).
Eoalysk

It **Eoalysk** wie it dialekt fan it Aldgryksk dat tusken likernôch 800 en 300 f.Kr. sprutsen waard yn Eoalje (in krite oan 'e noardlike westkust fan Lyts-Aazje), op it eilân Lesbos, yn 'e eastlike Egeyske See, en yn 'e Grykske lânstreken Boeoasje (it gebiet yn sintraal Grikelân om Tebe hinne) en Tessaalje (yn noardlik Grikelân).

It wie ien fan 'e beide foarmen fan it Sintraal Aldgryksk, yn 'e mande mei it Arkado-Syprioatysk, dat sprutsen waard yn 'e lânstreek Arkaadje (yn it binnenlân fan 'e Peloponnesos) en op Syprus. It Eoalysk ûnderskate him û.o. fan it Arkado-Syprioatysk en fan 'e oare Grykske dialekten troch it behâld fan in grut tal argaïsmen, âlde taalfoarmen dy't út 'e oare dialekten al weiwurden wiene. Oan 'e oare kant hie it Eoalysk ek in protte eigen ynnovaasjes, dy't likemin yn 'e oare dialekten foarkamen.

It Eoalysk is wiid ferneamd as de taal fan 'e lyryske dichteresse Sapfo fan Lesbos, dy't yn 'e sânde iuw f.Kr. libbe. Doe't letter fanôf de sechsde iuw f.Kr. troch de opkomst fan 'e stêdsteat Atene as politike grutmacht it dêr sprutsen Attyske dialekt ta standertskriuwtaal waard, rekken it Eoalysk en syn literatuer lykwols stadichoan yn it neigean. Yn Plato syn *Protagoras* wurdt de Eoalysktalige skriuwer Pittakus fan Mytilene omskreaun as "in barbaar", om't er "de wurden net goed faninoar ûnderskiede kin". It Eoalysk út dy tiid wie foar in kontemporêne Attysksprekker al hast net nei te kommen, en nei 300 f.Kr. stoar it stadichoan út.
Thijs Terpstra

**Thijs Terpstra** (Grou?, 10 july 1916 – Ljouwert, 7 septimber 2006) wie in Frysk ûndernimmer en politikus út Grou. Hy runde jierrenlang in boek- en kantoarboekhannel oan 'e Parkstrjitte. Teffens wied er de oprjochter fan Utjouwerij Fryslân, in útjouwerij dy't him talei op it publisearjen fan Frysktalige literatuer, en dy't lange tiid oan 'e Lytse Buorren fêstige wie, mar letter troch de Afûk oernomd waard.

Terpstra bejoech him ek yn 'e pleatslike polityk, en siet fan 1974 oant 1985 foar de VVD yn 'e gemeenterie, earst yn dy fan Idaerderadiel, en nei de gemeentlike weryndieling fan 1984 yn dy fan Boarnsterhim. Fierders wied er ek ferskate jierren wethâlder fan Idaerderadiel, en fan 1938 oant 1954 wied er foarsitter fan 'e Grouster gymnastykferiening *Sport Staalt Spieren* (SSS), wêrfan't er nei syn ôftreden earelid waard. Yn it ferlingde fan dy lêste funksje stie Terpstra oan 'e widze fan it *Sportcentrum Grou*, dêr't er jierrenlang siktaris fan wie.

Nei ferskate wiken fan slimme sykte ferstoar Terpstra op tongersdei 7 septimber 2006 yn it sikehûs te Ljouwert. Hy waard 90 jier âld.
Letelier-Moffitt Human Rights Award

De ***Letelier-Moffitt Human Rights Award*** is in Amerikaanske minskerjochtepriis dy't sûnt 1978 elts jier oan twa of trije persoanen of organisaasjes op it westlik healrûn takend wurdt troch it Ynstitút foar Beliedsstúdzjes (IPS), dat fêstige is yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C.

It wurdt beskôge as in tige prestizjeuze priis, wêrmei't ynset op it mêd fan 'e minskerjochten erkend wurdt. De *Letelier-Moffitt Human Rights Award* is ferneamd nei de Sileenske ekonoom, politikus en diplomaat Orlando Letelier en dy syn Amerikaanske assistint Ronni Moffitt, dy't yn 1976 yn Washington, D.C. fermoarde waarden troch aginten fan 'e Sileenske geheime tsjinst, yn opdracht fan it rezjym fan diktator Augusto Pinochet.

Foar in folsleine list mei winners fan 'e *Letelier-Moffitt Human Rights Award*, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Letelier-Moffitt Human Rights Award''
Attysk

It **Attysk** wie it dialekt fan it Aldgryksk dat tusken likernôch 500 en 300 f.Kr. sprutsen waard yn 'e Grykske lânstreek Attika (it gebiet om 'e stêd Atene hinne) en op beskate eilannen yn it noardlike part fan 'e Egeyske See, te witten: Skyros, Lemnos, Imbros en Samotrake. It wie ien fan 'e beide foarmen fan it Eastlik Aldgryksk, yn 'e mande mei it Ioanysk, dat frij nau oan it Attysk besibbe wie. (Soms wurdt it Attysk ek wol as in Ioanysk subdialekt beskôge.) It Eastlik Aldgryksk hie him wierskynlik yn 'e njoggende iuw f.Kr. ûntjûn út it Myseensk Gryksk, dat yn it saneamde Lineêr B-skrift op likernôch 6000 klaaitabletten en potdiggels fan 'e 15de of de 14de iuw f.Kr. ôf oerlevere is. Troch it gat yn 'e skreaune oerlevering tusken 1200 en 750 f.Kr. is dat lykwols net mei absolute wissichheid te sizzen.

De âldste oerlevere Aldgrykske literatuer, de *[[Ilias]]* en de *[[Odyssee]]* fan Homêros, is net yn it Attysk skreaun, mar yn it Ioanysk. Feitliks wie it Attysk in frij obskuer dialekt oant yn 594 f.Kr. konstitúsjonele herfoarmings yn Atene de ynfiering fan 'e demokrasy ta gefolch hiene. De âldste oerlevere literatuer yn it Attysk datearret fan likernôch 460 f.Kr. De skiednis fan it dialekt kin opdield wurde yn twa perioaden: it Aldattysk (oant 400 f.Kr.) en Nij-attysk (400-300 f.Kr.).

Nettsjinsteande syn frij beheinde fersprieding wie it Attysk fierwei it ynfloedrykste fan 'e sân Aldgrykske dialekten, wat it gefolch wie fan 'e politike en kulturele ynfloed dy't Atene op 'e rest fan Grikelân hie. It wie de taal fan klassike wittenskippers as Plato, Sokrates en Aristoteles, fan skiedskriuwers as Ksenofon en fan ferneamde toanielskriuwers as Sofoklês, Aiskylos, Euripides en Aristofanes, en sadwaande is it de standertfoarm fan it Aldgryksk dy't ek hjoed de dei noch op skoallen en universiteiten oer de hiele wrâld ûnderwiisd wurdt. Uteinlik soe it Attysk him (mei lichte Ioanyske ynfloeden) tsjin 300 f.Kr. ûntjaan ta it Hellenistysk Gryksk of *Koinè*, dat him as de taal fan it ryk fan Aleksander de Grutte oer it hiele Eastlike Bekken fan 'e Middellânske See fersprate.

## Keppelings om utens
● Ynformaasje oer it Aldgryksk op it webstee fan 'e Universiteit fan Teksas
Telegram

"**Telegram**" of "**tillegram**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* telegram (telegrafy) - skreaune berjocht fia in iepenbier telekommunikaasjenetwurk
* Telegram (Björk) - in muzykalbum fan Björk
* Telegram (applikaasje) - in cross-platform berjochtentsjinst dy beskikber is op smartphones en allerhande kompjûtersystemen
Pavel Doerov

**Pavel Valerjevitsj Doerov** (Russysk: Павел Валерьевич Дуров; sekuerdere transliteraasje: Pavjel Valjer'jevič Durov; Leningrad, 10 oktober 1984) is in ûndernimmer dy't berne is yn Ruslân, en dy't benammen bekend wurden is as de oprjochter fan it sosjale netwurk VK en letter Telegram. Hy is de jongere broer fan 'e wiskundige Nikolaj Doerov.

## Persoanlik libben
Pavel Doerov is berne yn Leningrad (dat no wer Sint-Petersburch hjit), mar brocht it grutste diel fan syn jeugd troch yn Itaalje, yn de stêd Turyn.

Doerov ferliet Ruslân yn 2014, hy hie gjin nocht en kom werom en sei dat "it lân ynkompatibel is mei ynternet-business op dit stuit".

## Keppelings om utens
* Pavel Doerov's VK-profyl
* Pavel Doerov's Facebook-profyl
* Pavel Doerov's Twitter-profyl
Joy Wielkens

**Joy Wielkens** (Amsterdam, 14 july 1980) is in Nederlânsk aktrise en kabaretiêre fan mingd Surinaamsk-Kurasausk komôf. Hja is benammen bekend wurden troch har rol as resjersjeur Leona Savonet, yn 'e plysjesearje *[[Van Speijk (telefyzje-searje)|Van Speijk]]*.

## Libben en karriêre
Wielkens groeide op yn Amsterdam-Osdorp as de dochter fan in Surinaamsk-Kreoalske mem en in Kurasauske heit. Hja trochrûn fan 1992 oant 1998 it Montessori-Lyseum yn Amsterdam. Neitiid waard se talitten ta de Amsterdamske Lytskeunst Akademy, dêr't se fjouwer jier lytskeunst en ien jier toanielskoalle folge, en yn 2003 mei goed gefolch ôfstudearre. Yn har lêste jier oan 'e akademy rûn hja staazje by it Amsterdamsk Lytskeunst Festival yn 'e foarstelling *'t Schaep met de Vijf Pooten*. Teffens spile se yn 'e musical *Die Sieben Todsunden* en makke se mei de oare studinten fan har jiergong de ôfstudearfoarstelling *Carmen*.

Fan 2003 ôf spile se earst yn 'e bernefoarstelling *De Huilende Koningin, het Dienstmeisje en het Meisje van Ree*, en fertolke doe oardel jier lang de rol fan 'e hyena Shenzi yn 'e Broadway-musical *[[The Lion King (musical)|The Lion King]]*, yn it Dútske Hamburch. Fierders spile hja Cassandra yn 'e toanielfoarstelling *Beest*, en wie hja yn 'e simmer fan 2005 op Oerol te sjen yn 'e musical *Phylaca*.

Har tillefyzjedebút makke Wielkens yn septimber 2005, doe't se cast waard yn 'e rol fan 'e ûnferfearde froulike resjersjeur Leona Savonet, yn 'e plysjesearge *[[Van Speijk (telefyzjesearje)|Van Speijk]]*. Dat personaazje spile se twa seizoenen, dy't yn 2006 en 2007 útstjoerd waarden. De simmers fan dat lêste jier stie Wielkens wer op Oerol, mei it stik *Mahagonny*, en fanôf 2008 gie se op toernee mei har earste soloteäterprogramma *Sneeuw*. Letter hie hja ek ferskate rollen yn films, û.m. yn *[[Alles Is Familie]]* (2012) en *[[Toscaanse Bruiloft]]* (2014). Op it stuit lit Wielkens yn har omgean oft se mei in eigen muzykalbum ek in sjongkarriêre neistribje wol. In stikmannich koarte fragminten fan har demo kinne beharke wurde op 'e "muzyk"-side (ûnder it tabblêd "media") fan har webstee.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Joy Wielkens
*Folsleine filmografy fan Joy Wielkens yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Carthage (Tennessee)

**Carthage** is in plak (town) yn de Amerikaanske steat Tennessee, dat betsjoerlik ûnder Smith County falt. It plak is ferneamd nei it âlde Kartago.

Carthage is faaks it meast bekend as wenplak fan de eardere ficepresidint Al Gore en syn heit, senator Albert Gore, sr.. 

## Geografy
Carthage leit yn in heuvelich gebiet op it plak dêr't de rivieren de Cumberland en de Caney Fork by elkoar komme. South Carthage leit oan de oare kant fan de Cumberland.

De U.S. Route 70 rint fan east nei troch South Carthage, en is de wichtige ferbining mei Nashville yn it westen en Cookeville yn it easten.

## Keppeling om utens
* Statistiken en feiten oer Carthage, Tennessee
Franz Heep

**Franz Heep**, **Adolf Franz Heep**, (Fachbach an der Lahn, 24 july 1902 - Parys, 4 maart 1978) wie in Brazyljaansk-Frânsk arsjitekt fan Dútsk komôf. Heep wie in oanhinger fan de Moderne Arsjitektuer en waard sterk fan de Bauhausstyl beynfloede.

## Libben en wurk
Heep studearre arsjitektuer oan de Keunstskoalle yn Frankfurt am Main, dêr't er Adolf Meyer moete, waans assitint er oant dy syn dea yn 1929 wie. Begjin trittiger jierre ferfear er ney Parys dêr't er foar arsjitekt, ûntwerper en skilder Le Corbusier arbeide. Yn 1932 stifte er yn 'e mande mei de Poalske arsjitekt Jean Ginsberg (1905–1983) in arsjitekteburo, dat wenblokken ûtwurp mei tapassing fan Corbusier syn designprinsipes, bygelyks bouwurken oan de Avenue de Versailles (1933), Vion-Whitcomb Avenue (1934) en de Rue des Paturo (1935). Foar syn heit, de heechlearaar Johannes Heep, ûntwurp er 1933 in went yn  Eschhofen by Limburg (Lahn). By in grutte ferbouwing yn 1988 ferlear dat hûs lykwols de measte oarspronklike skaaimerken.

Nei de Twadde Wrâldkriich emigrearre er yn 1947 nei Brazylje en sette him nei wenjen yn São Paulo. Dêr wurke er earst foar in yngenieurs- en oannimmersburo, mar stichte yn 1950 in eigen arsjitekteburo. Yn 1952 waard er steatsboarger en yn 1959 waard er dêr offisjeel erkend as arsjitekt. São Paulo hie yn dy tiid in foarkar foar útlânske arsjitekten. Sadwaande koe Heep de measte fan syn bouplannen dêr stal jaan. Ta syn fermeamdste wurk heart de Edifício Itália, dy't mei 168 meter de heechste wolkekliuwer fan São Paulo is.

## Wurk (in kar)

* Altino Arantes Santander Banespa-Altin (1947)
* Tinguá  (1949)
* Ibaté (1953)
* Maracanã (1953)
* Normandie (1953)
* Icaraí  (1953)
* Novotel Jaraguá  (1954)
* Araraúnas (1955)
* Iporanga (1956)
* Arlinda (1959)
* Edifício Itália (1965)

## Literatuer
* : *Diccionario Akal de la arquitectura del siglo XX*, Tres Cantos, Madrid 2004, ISBN 978-8446017479, S. 392.

## Keppeling om utens
*  Biografy en list fan syn wurk
Rembrandt Award

De ***Rembrandt Award*** is de iennichste Nederlânske publykspriis foar films, dy't sûnt 1993 útrikt wurdt. De priis is ferneamd nei Nederlâns grutste keunstskilder, Rembrandt Harmens van Rijn (1607-1669). Fan 1999 oant 2006 fûn der gjin útrikking plak, en it liek dien te wêzen mei dizze prizen, oant presintator en film-*afficionado* René Mioch it spul nij libben yn blies. Dêrtroch koe yn 2007 de njoggende útrikkingsseremoanje holden wurde. Mioch is noch altiten yngeand by de *Rembrandt Awards* belutsen; hysels stalt mei in faksjuery in list gear fan nominearre films en akteurs yn in ferskaat oan kategoryen, wêrnei't it publyk dêr syn stim op útbringe kin. 

Lju dy't alris in *Rembrandt Award* wûn hawwe, binne û.m. Carice van Houten, Johnny Depp, Meryl Streep, Keira Knightly, Ilse DeLange, Willeke van Ammelrooy, Brad Pitt, Sandra Bullock, Angelina Jolie, Rutger Hauer, Natalie Portman, Colin Firth, Angela Schijf, Linda de Mol en Leonardo DiCaprio. Foar in list mei alle winners fanôf 2007, sjoch op dizze side, op 'e Nederlânske Wikipedy.

## Kategoryen
;aktearkategoryen:
*bêste Nederlânske akteur
*bêste Nederlânske aktrise
*bêste bûtenlânske akteur
*bêste bûtenlânske aktrise
;produksjekategoryen:
*bêste Nederlânske film
*bêste bûtenlânske film
*bêste bernefilm
*bêste regisseur
*bêste sinematografy
*bêste kostúmûntwerp
*bêste filmmuzyk
;spesjale prizen:
**Rembrandt Inspiration Award*
**Rembrandt Masters Award*
**Rembrandt Fellowship*
**Rembrandt Best Young Actor Award*
**Rembrandt Rising Star Award*
**Rembrandt Dutch Honorary Award*

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e ''Rembrandt Awards''
Sigourney Weaver

**Sigourney Weaver** (folút **Susan Alexandra Weaver** (New York, 8 oktober 1949) is in Amerikaansk aktrise, dy't benammen bekend waard troch rol as Ellen Ripley yn 'e films *[[Alien (film)|Alien]]* (1979), *[[Aliens (film)|Aliens]]* (1986), *[[Alien 3]]* (1992) en ** (1997). Hja hat twa *[[Golden Globe]]s* en in *[[BAFTA]]* wûn, en yn 1986 waard hja nominearre foar in *[[Oscar]]* yn 'e kategory bêste aktrise.
Nikolaj Doerov

**Nikolaj Valerjevitsj Doerov** (Russysk: Николай Валерьевич Дуров; sekuerdere transliteraasje: Nikolaj Valjer'jevič Durov; 21 novimber 1980) is in Russyske kompjûterprogrammeur en wiskundige. Hy is de âldere broer fan Pavel Doerov, mei wa't er tegearre it sosjale netwurk VK en letter Telegram oprjochte hat.

## Libben en oplieding
Yn 1996, 1997 en 1998 die Doerov mei oan de Ynternasjonale Wiskunde Olympiade, wêrby't er in gouden medalje wûn yn alle trije wedstriden dêr't er oan meidie. Yn 1995, 1996, 1997 en 1998 wûn er in gouden en trije sulveren medaljes yn de Ynternasjonale Ynformatika Olympiade.

## Keppeling om utens
* Webstee Nikolaj Doerov
Giorgio Demetrio Gallaro

**Giorgio Demetrio Gallaro** (Pozzallo, 16 jannewaris 1948) is in Italjaansk geastlike fan 'e Italo-Albaneeske Katolike Tsjerke. Sûnt 2015 oant 2020 wie er biskop fan it eparchaat Piana degli Albanesi.

## Libbensrin
Gallaro waard ta pryster wijd op 27 maaie 1972. Op 31 maart 2015 waard er beneamd ta biskop fan Piana degli Albanesi. Syn biskopswijinge wie op 28 juny 2015, en waard ferrjochte troch Donato Oliverio, biskop fan Lungro.

Op 25 febrewaris 2020 beneamde paus Fransiskus him as sekretaris fan 'e Dikastery foar de Oriïntaalske Tsjerken en de paus joech him boppedat de persoanlike titel fan aartsbiskop. Paus Fransiskus beneamde him op 4 july 2020 ta konsultant fan 'e Pauslike Ried ta Befoardering fan 'e Ienheid fan Kristenen. Op 15 febrewaris 2023 loste Michel Jalakh Gallaro ôf as sekretaris fan 'e Kongregaasje fan 'e Oriïntaalske Tsjerken.

## Keppelings om utens
* Biografy fan Giorgio Demetrio Gallaro op ''Catholic Hierarchy''
Feitsma Fûûns fwar it Frysk

It **Feitsma Fûûns fwar it Frysk** is in Fryske stifting, dy't yn 2009 oprjochte waard om 'e neilittenskip fan taalkundige, heechlearaar, publisiste en frisiaste Tony Feitsma (1928-2009) te behearen. Feitsma liet nammentlik by har ferstjerren in beskaat jildbedrach nei om (yn har eigen wurden): "it Frysk te stypjen op punten dêr't de taal him net sa maklik sels rêde kin."

Lju dy't in bydrage leverje wolle oan it brûken fan it Frysk kinne sadwaande in berop dwaan op it Feitsma Fûûns, al sille net alle oanfragen honorearre wurde, mei't it Fûûns him benammen rjochtet op projekten dy't net ûnder de reguliere subsydzjeregelings falle. It is ek mooglik fia it Feitsma Fûûns yndirekt finansjele stipe te jaan oan projekten foar it Frysk troch in finansjele donaasje te dwaan.

Op 2 septimber 2018 organisearre it Feitsma Fûûns yn 'e tsjerke fan Brantgum in betinking fan Tony Feitsma mei as namme it Bûter yn 'e Brij Festival 2018.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it Feitsma Fûûns fwar it Frysk
Río Grande (Argentynje)

**Río Grande** is in stêd yn Fjoerlân, Argentynje, yn it noardeastlik part fan de provinsje Tierra del Fuego. De stêd hat 55.131 ynwenners en waakst fluch fanwege it útbouwen fan de elektronyske yndustry. Río Grande is ek de haadstêd fan it departemint mei deselde namme en leit oan de útmûning fan de Rio Grande yn Atlantyske Oseaan.

De stêd leit 212 km fan provinsjehaadstêd Ushuaia en 2882 km fan Buenos Aires ôf.
Nesse

*Nesse (Reiderlân) in ferdronken doarp
*Nesse (Dornum), in doarp yn de gemeente Dornum yn East-Fryslân
*Nesse (polder)
*Nesse (Grote Waard), wie in ambacht en buorskip yn de Grutte Waard
*Te Nesse, earder kastiel by Linschoten
*Nesse (Hörsel), sydrivier fan de Hörsel yn Thüringen

; Nes as toponym:
* Nes in doarp op It Amelân.
* Nes in doarp yn It Hearrenfean.
* Nes in doarp yn Dongeradiel.
* De Nes in buorskip tusken Wytmarsum en Penjum.
* De Nes de namme fan in stik lân op Skylge.
Ushuaia

**Ushuaia** is de meast súdlike stêd fan de wrâld. It plak leit oan de súdkust fan de provinsje Tierra del Fuego fan Argentynje, oan it Beaglekanaal. De stêd hat sa'n 60.000 ynwenners.

It plak lûkt in soad toeristen, dy't it Nasjonaal park Tierra del Fuego sjen wolle of tochten op it Beaglekanaal meitsje wolle om de pleatslike floara en fauna te ûnderfinen. Tichtby leit in lofthaven.

## Skiednis
Yn 1870 waard it gebiet foar it earst besocht troch Ingelske misjonarissen. Yn 1884 ferovere de Argentynske marine  Ushuaia. Wichtich foar de ûntjouwing fan de stêd wie de bou fan it *Presidio* yn 1902 op it Isla de los Estados, in finzenis dy't earst yn 1920 klear wie. De feroardielden, meast geweldplegers, mar ek politike finzenen, leine de it smelspoar Ferrocarril Austral Fueguino oan, dat hjoe de dei toeristen nei it Nasjonaalpark Tierra del Fuego ferfierd. De finzenis waard yn 1947 sletten. Der húsmanje no mear as ien museums yn it gebou: it *Museo Presidio*, in skipfeartmuseum en ien oer de ekpedysjes nei Antarktika dy't faak yn Ushuaia út ein setten. Ien fan de ferneamdste finzenen fan de *Presidio* wie skriuwer Ricardo Rojas.

## Berne yn Ushuaia
* Stephen Lucas Bridges, skriuwer, etnograaf en feeboer.

## Stedebannen
*  Barrow (Feriene Steaten)
*  Eilat (Israel)
*  Nuuk (Grienlân)
*  Punta Arenas (Sily)
Colt .45 (revolver)

De **Colt .45** (de punt stiet foar "kaliber"), offisjeel de **Colt Single Action Army** (SAA) of de **M1873**, en byneamd de *Peacemaker* ("Fredesstifter"), is in ienskots-revolver fan Amerikaanske makkelei, mei in draaiende sylinder dy't seis metalene patroanen tagelyk befetsje kin. Dit wapen waard ûntwurpen troch William Mason en Charles Brinckerhoff Richards foar de Colt's Manufacturing Company fan Samuel Colt, nei't it oktroai op trochboarre revolversylinders foar metalene patroanen fan Smith & Wesson yn 1869 ferrûn wie. De Colt .45 hat in gewicht fan 1.048 g, en in lingte fan 27,9 sm (it model mei de loop fan 5½ inch) of 31,8 sm (it model mei de loop fan 7½ inch). Yn 1872 waard dit ûntwerp fan 'e Colt .45 by oktroai fêstlein, wêrnei't yn 1873 mei massaproduksje úteinset waard. De Colt .45 waard tige by tige populêr en ûntjoech him ta in symboal fan it Wylde Westen.

## Skiednis
De Colt .45 waard op 'e merk brocht ta ferfanging fan 'e âlde Colt .44 (offisjeel Colt 1860 Army Percussion Revolver), in bombidiger model mei in opfallend langere loop, wêrby't de keamers fan 'e sylinder fanôf de foarkant laden wurde moasten yn in frijwat langduorjend proses. De wichtichste konkurrint fan 'e Colt .45 wie de Smith & Wesson Model 3 "Schofield"-revolver, dy't it foar de Colt oer lykwols net hâlde koe. Tsjin ein 1874 wie foar it nije wapen searjenûmer 16.000 al berikt. Dêrfan wiene doe 12.500 oan it leger levere, wylst 3.500 troch partikulieren oanskaft wiene.

Hoewol't de Colt .45 spesifyk ûntwurpen wie foar gebrûk troch it Amerikaanske Leger (en fan 1872 oant 1892 ek it standerttsjinstwapen wie), krige it grutte populariteit ûnder de Amerikaanske boargerbefolking, en wie it it meast ferneamde en meast brûkte hânfjoerwapen út 'e heechtijdagen fan it Wylde Westen (1870-1900). Cowboy's, ranchers, sheriffs en banditen, allegear mochten se graach oer de sekuere en gebrûksfreonlike Colt .45. Sadwaande kaam dit wapen bekend te stean as *The Gun That Won The West* ("it wapen dat it Westen wûn hat"), en wurdt it noch altyd beskôge as in wichtich stikje Americana.

De Colt .45 waard produsearre fan 1873 oant 1941, dêrnei nochris fan 1956 oant 1974 (de saneamde "Twadde Generaasje Colt .45"), en doe wer fan 1976 oant hjoed (de saneamde "Trêde Generaasje Colt .45"). It alderearste eksimplaar, mei searjenûmer 1, waard nei de ferkeap lange tiid ferlern waand, oant it koart nei 1900 weromfûn waard yn in skuorre yn Nashua, yn 'e Amerikaanske steat Nij-Hampshire. Troch de jierren hinne is de Colt .45 yn mear as 30 ferskillende modellen makke, mei in ferskaat oan looplingten. Lykwols is it totaalbyld fan dit wapen sûnt 1873 itselde bleaun. De measte tsjintwurdich produsearre eksimplaren wurde ferkocht oan wapensamlers en lju dy't histoaryske foarfallen neispylje. It ûntwerp fan 'e Colt .45 hat in grutte ynfloed hân op lettere hânfjoerwapens.

## Keppelings om utens
*Side oer de Colt .45
*Omskriuwing fan 'e Colt .45 en al syn ûnderdielen troch it Amerikaanske Ministearje fan Oarloch (1913)
Donato Oliverio

**Donato Oliverio** (Kosenza, 5 maart 1956) is in Italjaansk geastlike fan 'e Italo-Albaneeske Katolike Tsjerke. Sûnt 2012 is er biskop fan it eparchaat Lungro.
## Libbensrin
Oliverio waard ta pryster wijd op 17 oktober 1982. Op 12 maaie 2012 waard er beneamd ta biskop fan Lungro. Syn biskopswijinge fûn plak op 1 july 2012, en waard ferrjochte troch Ercole Lupinacci, biskop-emeritus fan Lungro. 

## Keppelings om utens
* Biografy fan Ercole Lupinacci op ''Catholic Hierarchy''
Colt .45 (model)

**Colt .45**, echte namme ûnbekend (Corpus Christi (Teksas), 10  july 1963), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornoaktrise, dy't fral yn 'e jierren njoggentich en de iere jierren 2000 populariteit genoat. Hja stie benammen bekend om har grutte boarsten (kup 52HH), dy't se krigen hie troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean. Har skûlnamme ûntliende se oan 'e Colt .45-revolver, it meast ferneamde fjoerwapen út 'e tiid fan it Wylde Westen, en sadwaande in wichtich stikje *[[Americana]]*.

## Libben en karriêre
Colt .45 waard berne yn Corpus Christi, oan 'e kust fan 'e Golf fan Meksiko, yn it suden fan 'e steat Teksas. Yn 1995, doe't se 32 jier wie, sette se útein mei in karriêre as stripper, wêrby't se de hiele Feriene Steaten troch reizge, alle grutte stripklubs bylâns. Yn guon fan sokke gelegenheden dûnse hja ûnder de nammen Misty Mountains ("Mistige Bergen", in ferwizing nei har beide meast promininte lichemsdielen) of Cotton Candy ("Sûkerspin"). De reden dêrfoar wie dat der ek in drank bestiet mei de namme Colt .45 (in produkt fan 'e Pabst Brewing Company), en guon stripklubútbaters wiene bang dat har klanten fan twa gelikense nammen op 'e doele reitsje soene.

Njonken har wurkpaad as stripper wie Colt .45 ek aktyf as neakenmodel foar neakenblêden dy't har op it grutte-boarstesjenre taleine, lykas *[[The Score Group|Score]]*, *[[Hustler|Hustler's Busty Beauties]]*, *[[Juggs]]* en *[[Gent (tydskrift)|Gent]]*. Yn it ferlingde dêrfan wurke Colt .45 mei oan in pear pornofilms fan *[[The Score Group]]* en *[[Big Top Video]]*, mar fierder as lesbyske porno gie hja nea, en meastal bleau it by masturbaasjesênes. Yn 2005, doe't se ûnderwilens 42 jier wie, hold Colt .45 op mei har wurk as stripper.

## Keppelings om utens
* Biografyske gegevens en filmografy fan Colt .45 yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Colt .45 yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Colt .45 (westernromansearje)

***Colt .45*** is in Nederlânsktalige (út it Ingelsk oersette) rige pulpromantsjes fan it westernsjenre, wêrfan't alle wiken ien nij nûmer útkomt. Dizze útjefte is te keap by de measte supermerken en kiosken yn Nederlân en Flaanderen. It blêd is ferneamd nei de Colt .45-revolver, it meast ferneamde fjoerwapen út 'e tiid fan it Wylde Westen.

De boekjes wurde útjûn troch Uitgeverij Distrigo, foarhinne in selsstannige útjouwerij, mar sûnt 2000 in ymprint fan Drukkerij V.D. N.V. te Temse, yn East-Flaanderen. Dyselde útjouwer is ek ferantwurdlik foar in stikmannich soartgelikense útjeften op it mêd fan westerns en yn oare sjenres.

It earste nûmer fan *Colt .45*, mei as titel *De Duivelshand* (dramatyske ûndertitel: *Zijn Colt was Zijn Enige Vriend*), fan skriuwer Rex Hayes, ferskynde yn 1964, en koste doe ƒ0,60. Yn 2014 kaam *Vlammende Grenzen*, nûmer 2.582, út foar de priis fan €1,75.
Uitgeverij Distrigo

**Uitgeverij Distrigo** is in Belgyske útjouwerij dy't him benammen taleit op it publisearjen fan goedkeape Nederlânsktalige (út it Ingelsk oersette) pulpromantsjes yn tydskriftfoarm, dy't ferkocht wurde yn 'e measte supermerken en kiosken yn Nederlân en Flaanderen. Ornaris ferskynt fan soksoarte útjeften ienris yn 'e wike in nij nûmer, hoewol't de produksje fan guon titels sûnt de milenniumwiksel werombrocht is ta dy fan moanneblêden. De meast súksesfolle útjefte fan Distrigo is sûnder mis de westernrige *[[Colt .45 (westernromansearje)|Colt .45]]*.

Oarspronklik wie Uitgeverij Distrigo in selsstannich bedriuw, dat earst fêstige wie yn Wilrijk, by Antwerpen, en letter yn Sint-Niklaas. Yn 2000 waard it lykwols oernommen troch Drukkerij V.D. N.V., út Temse (oan 'e Skelde yn East-Flaanderen). Hoewol't Distrigo sûnt dy tiid dus net mear selsstannich operearret, is de namme as ymprint beholden bleaun.

## Titels
In (wierskynlik ûnfolslein) oersjoch fan 'e troch Uitgeverij Distrigo publisearre titels:
* *[[Colt .45 (westernromansearje)|Colt .45]]* (western, sûnt 1964)
* *G-Man Jerry Cotton* (misdie)
* *Hollister* (western, sûnt 1972)
* *Idylle* (romantyske fiksje)
* *John Sinclair* (horror, sûnt 1973)
* *Western-Hit* (western)
* *Winchester .44* (western)

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Drukkerij V.D.
Dieuwke Weening-Meijer

**Dieuwke Weening-Meijer** (Surhústerfean, 19 juny 1921 - De Harkema, 12 febrewaris 1990) wie in skriuwster yn it Frysk.

Frou Weening wie húsfrou en wenne op De Harkema. Har wurken waarden bekroane troch de Kristlik Fryske Folks Bibleteek.

## Wurk
### Romans
* 1957 - *Loslitte*
* 1958 - *Pleisterplakken*
* 1959 - *Rjochte paden*
* 1979 - *Konfrontaesje* 
* 1980 - *Boustiennen*
* 1987 - *Lege hannen*
* 1989 - *Oplôgjend fjoer*
* 1992 - *In betroubere wei*

### Koarte ferhalen yn [[De Fleanende Krie]]
* 1985 - *Wa bin ik Hear?*
* 1990 - *Molkbus! Ja, ik wit noch wol*
* 1992 - *Gesegende krystdagen* 
* 1992 - *Geale' jonges*

### Non-fiksje
* 1983 - *75 jaar christelijk onderwijs Harkema, 1908-1983*
Jan Engelman

**Johannes Aloysius Antonius Engelman** (Utert, 7 juny 1900 - Amsterdam, 20 maart 1972) wie in Nederlânsk dichter, keunst- en literatuerkritikus. Hy krige de ûnder oaren de Constantijn Huygenspriis yn 1954. 

Engelman waard fral bekend fan it gedicht *Vera Janacopoulos*, dat neffen guonts in typysk foarbyld fan poésie pure is. In oar bekend gedicht dat ek sa besjoen wurdt is *En Rade*, dat Engelman in fokalize neamde.

## Wurk
* 1927 - *Het roosvenster*
* 1930 - *Sine nomine*
* 1931 - *Parnassus en Empyreum*
* 1932 - *Torso*
* 1932 - *Tuin van Eros* DBNL.
* 1934 - *Tuin van Eros en andere gedichten*
* 1936 - *Tympanon*
* 1937 - *Bij de bron*
* 1937 - *Het bezegeld hart*
* 1942 - *Noodweer*
* 1945 - *Vrijheid*
* 1950 - *Philomela*
* 1955 - *Koning Oedipus*
* 1955 - *Twee maal Apollo*
* 1960 - *Verzamelde gedichten*
* 1969 - *Het Bittermeer en andere gedichten*

## Prizen
* 1934 - Maaiepriis foar *Tuin van Eros*
* 1936 - Deklamatoariumpriisfraach foar *De dijk*
* 1945 - Poëzypriis fan de gemeente Amsterdam foar *Ballade van de waarheid
* [[1945]] - [[Fersetspriis foar letterkundigen]] foar fersprate gedichten
* [[1954]] - [[Constantijn Huygenspriis]] foar syn hiele oeuvre
* [[1956]] - [[Essaypriis fan de gemeente Amsterdam]] foar *Twee maal Apollo*
* [[1958]] - [[ANWB-priis]] foar *Twee maal Apollo''
Caerphilly

**Caerphilly** (Welsk: *Caerffili*) is it haadplak fan de Welske *county borough* Caerphilly.

It kastiel fan Caerphilly is it grutste fan Wales en it op ien nei grutste fan It Feriene Keninkryk. De bou waard mei út ein set yn 1268. It kastiel leit yn it sintrum fan Caerphilly.

Simmerdeis is der alle jierren it *Big Cheese festival* en it muzykbarren *Megaday*.

## Berne yn Caerphilly
* Thomas Frederick "Tommy" Cooper (19 maart 1921 - 15 april 1984), komyk en yllusjonist
* Sian Evans (1973), singer-songwriter, sjongster fan Kosheen

## Stedebannen
*  Ludwigsburg (Baden-Wuertemberch, Dútslân)
*  Lannion (Frankryk)
*  Písek (Tsjechje)

## Keppeling om utens
* Toeristeside fan Caerphilly
Kees van Duinen

**Kornelis (Kees) van Duinen** (Grins, 26 april 1907 - dêre, 8 maart 1950) wie in Nederlânsk dichter.

## Biografy
Kees van Duinen wie in soan fan timmerman Kornelis van Duinen en Ferdina IJszenga. It wie in grifformearde húshâlding. Van Duinen boaske yn 1942 oan Martje Snip (1911-2003). Se krigen seis bern. Hy wie  kantoarman by in útjouwerij yn Grins.

Van Duinen wie in beskieden, grutske man dy't net te keap rûn mei syn wurk. Van Duinen syn gedichten hawwe as temas: iensumens, gefoelens fan sinleazens en leauwe. Hy hifke syn wurk sekuer en hie fanwege syn leauwe it gefoel dat de 'tsjustere' kant fan syn poëzy der net wêze mocht fanwege de ferlossende krêft fan it leauwe. In befreone resinsint út itselde fermidden befêstige dat. Sadwaande waard er net bekend by it grutte publyk. Hoewol't er by syn libben in tal gedichten publisearre ferskynde syn earste dichtbondel postúm yn 1951, dy't oars goede resinsjes krige. Hy bewûndere de dichter Rainer Maria Rilke en wie foar de oarloch warber yn de rûnte fan kristlike dichters en skriuwers yn Grins, dêr't ek in Jan H. Eekhout, Sjoerd Leiker, Martin Leopold, Ab Visser en Ido Keekstra ta hearden.

Yn de oarloch hie er kunde oan de byldzende keunstners Pit van Loo en Herman Dijkstra; de arsjitekt Piet de Vrieze en de skriuwers Lidy van Eijsselsteijn, Arjen Miedema en Anne de Vries. Van Duinen gie yn 1944 oer nei de frijmakke grifformearde tsjerke.

## Wurk
* *De trap*, dichtbondel (postúm, 1951)
* *Tegen de ruit*, samle wurk. Besoarge en ynlaat troch Hans Werkman (2015)

## Literatuer
* Lidy van Eijsselsteijn. *In memoriam Kees van Duinen*. Yn Ontmoeting, april 1950., s 297 e.f. 
* Jan Kooistra. *Kees van Duinen (1907-1950), een dichter achter dun vensterglas*. Yn Dimensie. Jiergong 2 nr. 8 july 1978, s. 51-53. (oer de bondel *De trap*).
* W. Meijer. *In Memoriam Kees van Duinen. 26 April 1907 - 9 Maart 1950*. Gereformeerd Gezinsblad, 21-03-1950.
Hendrik de Vriespriis

De **Hendrik de Vriesprijs** wie in literatuerpriis dy't, mei in pear ûnderbrekkings, sûnt 1946 útrikt waard troch de gemeente Grins. Sûnt 1986 wurdt teffens it **Hendrik de Vriesstipendium** takend.

## Priis
De priis waard ynsteld by gelegenheid fan de fyftichste jierdei fan de Grinzer dichter Hendrik de Vries. Hy wie yn 1946 ek de earste dy't de priis krige. De priis waard alle twa jierren jûn oan ien dy't in bûtengewoane prestaasje levere hat yn de literatuer. Yn 1973 waard de priis opheft.
By gelegenheid fan de njoggentichste jierdei fan De Vries waard de priis yn 1986 fannijs ynsteld. Yn 1996 waard besletten de priis net mear twajierliks, mar om de fiif jier ta te kennen lykop geand mei de lustrums fan De Vries syn bertejier.
De priis waard opheft yn 2004, mar al yn 2006 opnij ynfierd. Yn 2009 waard besletten dat de priis tenei wer twajierliks útrikt wurdt. Nei 2011 is de priis net mear takend. Yn de kultuernota fan de gemeente Grins 2012 wie te lêzen "Nettsjinsteande it belang fan de nammejouwer foar de stêd hâlde wy op mei de Hendrik de Vriespriis. De priis hat te min effekt as it giet om talintûntwikkeling en de lanlike útstrieling fan Grinslân". 

## Stipendium
It Hendrik de Vriesstipendium waard yn 1986 ynsteld as in jierlikse oanmoedigingspriis foar beropskeunstners ûnder de 35 jier. Dy moatte yn- as fanút Grins wei wurkje. De winners moatte it jild fan de priis oan it meitsjen fan nij wurk besteegje. Alle jierren wurde yn desimber twa stipendia fan 6000 euro útrikt. De priis wurdt wikseljend takend oan in literator of byldzjend keunstner. Bekende ûntfangers fan it stipendium wiene ûnder oaren Marc Reugebrink (1986), Erik Nieuwenhuis (1996) en *Gewassen* (mei û.o. Tsead Bruinja (2002).

## Priiswinners
### Hendrik de Vriespriis
* 2011 - Hans Aarsman, foar syn hiele oeuvre
* 2006 - Toon Tellegen, oeuvre
* 2001 - Gerardjan Rijnders, toaniel-oeuvre
* 1996 - Jan Wolkers, oeuvre
* 1994 - C.O. Jellema, foar *Gedichten, oden, sonnetten*
* 1990 - Willem Wilmink, oeuvre
* 1986 - Bert Schierbeek, oeuvre
* 1970 - Lidy van Eijsselsteijn, oeuvre
* 1964 - Simon van Wattum, oeuvre
* 1960 - Belcampo, oeuvre
* 1958 - Ab Visser, oeuvre
* 1956 - Jan Boer, foar syn dicht- en proazawurk yn it Grinslannersk
* 1954 - Josef Cohen, oeuvre
* 1950 - J.B. Charles, foar *Zendstation*, *De Poppen*, *Volg het spoor terug*
* 1948 - Koos Schuur, foar *Herfst, hoos en hagel*
* 1946 - Hendrik de Vries
Barada (rivier)

De **Barada** (Arabysk: |بردى; Gryksk: *Chrysorrhoas*) is in rivier yn Syrje dy't troch Damaskus, de haadstêd fan dat lân, rint. De rivier ûntspringt yn de Anty-Libanon. 


File:TOBIN(1855) p282 PASS OF SOOC BARRADA.jpg|De bopperin fan de Barada yn it Anty-Libanonberchtme, 1855
File:Damascus-8.jpg|De Barada, 1868
File:Barada2.jpg|De Barada om 1930 hinne
File:Barada River, Damascus, Syria.jpg|De Barada by de Sitadel fan Damaskus, 2006
Solresol

**Solresol** is in keunsttaal, dy yn 1817 troch Jean François Sudre ûntwurpen waard. De taal wie in skoft populêr, mei as hichtepunt de publikaasje fan Boleslas Gajewski syn *Grammaire du Solrésol* yn 1902.

Solresol is in muzyktaal, dy't basearre is op it prinsipe fan solfêge. De taal hat alinne sân lettergrepen, dy oerienkomme mei de sân noaten fan de diatonyske toanljedder: *do, re, mi, fa, sol, la, si*.

## Keppeling om utens
*Ferskillende skriftsystemen
Alexandria (Minnesota)

**Alexandria** is in stêd yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Minnesota. It is it haadplak fan Douglas County. Ynwennertal: 11.070 (2010).

It plak waar stichte yn 1858; it waard ferneamd nei de earste bewenners de bruorren Alexander en William Kinkead fan Marylân. De nammefoarm waard Alexandria, de stêd yn it âlde Egypte, in sintrum fan learens en beskaving.

## Ekonomy
### Grutste wurkjouwers
Neffens de Alexandria Area Economic Development Commission, binne dit de grutste wurkjouwers yn de regio:

## Ferkear en ferfier
Alexandria hat in fleanfjild mei de namme Chandler Field. It leit oan de súdwestrâne fan de stêd. Yn de noard-súd-richting rint in spoar fan de Canadian Pacific Railway troch it stedsgebiet fan Alexandria.

De grutste autowegen yn de omkriten fan Alexandria binne:
*  Interstate 94
*  Minnesota State Highway 27
*  Minnesota State Highway 29
Colt .45

## Fjoerwapens
* Colt .45 (revolver) of *Colt Single Action Army* of M1873, byneamd de *Peacemaker*, in revolver produsearre troch *Colt's Manufacturing Company*
* Colt .45 (pistoal) of M1911, in semy-automatysk pistoal produsearre troch *Colt's Manufacturing Company*

## Film en tillefyzje
* ''Colt .45'' (film), in Amerikaanske westernfilm út 1950
* ''Colt .45'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske westerntillefyzjesearje
* ''Colt .45'' (westernromansearje), in westernromanrige útbrocht yn Flaanderen en Nederlân

## Persoanen
* Colt .45 (model), in Amerikaansk neakenmodel en stripper