open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yn 'e Line

**Yn ’e Line** wie in groep ekspresjonistyske Fryske keunstskilders, âld-learlingen fan Herman Dijkstra (1904-1976): Jan van der Bij, Sjoerd Huizinga, Klaas Koopmans, Pier Feddema en Jabik Rusticus. Yn ’e Line, oprjochte yn 1949, debutearre yn 1954 mei in tentoanstelling yn Ljouwert yn de Prinsetún en letter ûnder oaren yn de Mangelgang yn Grins.  Mei in tal oare keunstners, ûnder wa Chris Fokma, Jentsje Popma en Jan Murk de Vries wiene, foarmen sy yn de twadde helte fan de jierren 50 de nije groep It Frysk Palet.
1159

## Foarfallen
* It grutste diel fan Jeropa erkent Alexander III as paus, mar keizer Freark bliuwt de tsjinpaus Victor IV steunen.
* Peter Lombard wurdt Biskop fan Parys 
## Berne

## Ferstoarn
* 1 septimber - Paus Adrianus IV, (paus fan 1154 oant 1159)
1160

## Foarfallen

## Berne

## Ferstoarn
* 18 maaie - kening Earik IX fan Sweden (bynamme: de Hillige)(r. 1150 - 1160)
Fryske Hofadel

De **Fryske Hofadel** is in groep edele riedsleden dy't troch Willem IV yn 1748 út Ljouwert meinaam waard nei Den Haach. Dit wiene û.o. E.Sj. van Burmania. D. Sirtema van Grovestins, G.O. van Burmania en O.Z. van Haren. Van Haren waard op 'en doer lieder fan dizze 'Fryske kabale' tsjinoer Brunswyk. Nei de dea fan prinses Anna (1759) ferlearen de Friezen oan macht. Brunswyk neamt de Friezen in 'Loevesteinse faksje', hy wint de striid. In yntrige (1765) ûnder lieding fan Onno Zwier mislearret. Zwier wurdt ek bûten Den Haach ward.
1163

## Foarfallen
**sûnder datum* - Yn opdracht fan bikchop Maurice de Sully wurdt yn Parys in begjin makke mei de bou fan de Notre-Dame fan Parys, dy't yn 1285 klear wêze sil
**sûnder datum* - Kleaster Bethlehem stifte as frouljuskleaster foar it kleaster Mariëngaard troch Freark fan Hallum, de earste abt fan it kleaster
**sûnder datum* - It Greefskip Oranje wurdt troch de Hillige Roomske keizer Freark&nbsp;I ferheft ta it Prinsdom Oranje.

## Berne
* Ottokar IV fan Stiermarken ( † 1192 ) 
* Canute VI fan Denemarken ( † 1202 ) 
* Hindrik I fan Poalen ( † 1238 ) 

## Ferstoarn
* Constance I fan Antiochje
1164

## Foarfallen
* Fan 16 op 17 febrewaris - De Sint-Julianafloed soarget foar grutte oerstreamings yn Fryslân en Grinslân.
* Mei it sûnder bern ferstjerren fan de lêste greve fan Aalst ferfalt it greefskip oan Flaanderen, wêrbinnen it in kasselrij wurdt.
* Alfons II wurdt Kening fan Aragoanje

## Berne
* 28 desimber - Rokujō keizer fan Japan  († 1176)
* 31 desimber - Ottokar III fan Stiermarken

## Ferstoarn
* 14 septimber - Sutoku keizer fan Japan (* 1119)
1165

## Foarfallen
* Keizer Barbarossa leit it besjtoer fan de Fryske goaen yn hannen fan Godfried, biskop fan Utert en Floaris III fan Hollân.
* Willem I wurdt kening fan Skotlân.
* De namme "Lammerbroeke" ferskynt as in eardere foarm fan "Lemsterhoeke". Dat wie in lytse festing westlik fan De Lemmer
 
## Berne

* 21 augustus - Philip II, kening fan Frankryk († 1223) 
* Hindrik I - hartoch fan Brabân († 1235) 
* novimber - Hindrik VI († 1197 yn Nimwegen) 

## Ferstoarn
* 5 septimber - Keizer Nijo fan Japan (r. 1158-1165).
* 9 desimber - Kening Malcolm IV fan Skotlân.
1166

## Foarfallen
* Kening Hindrik II fan Ingelân feardiget de 'Assize of Clarendon' út dêr't it strafrjocht yn regele wurdt. 
* De sarkofaach fan de yn 814 ferstoarne Karel de Grutte yn Aken wurdt iepene, fynst fan de Talisman fan Karel de Grutte.

## Berne
* 24 desimber - Jan fan Ingelân († 1216) 

## Ferstoarn
* 7 maaie - Willem I kening fan Sisylje (* 1122)
1161

## Foarfallen
* Ferskeidene keaplju ferienje harren. Dêr ûnstiet letter de Hânze út 
* Fanwegen syn konflikt mei keizer Freark Barbarossa moat Paus Aleksander III nei Frankryk flechtsje. 
* Magnus Erlingsson wurdt Kening fan Noarwegen 

## Berne
22 febrewaris paus Innocent III († 1216) 
23 septimber Takakura - Keizer fan Japan († 1181) 
## Ferstoarn
1162

## Foarfallen
* Ladislaus II wurdt kening fan Hongarije.
* 28 septimber: Floris III fan Hollân trout mei Ada fan Skotlân.
* Feneetsje rekket yn in striid ferwikkele mei kening Stefan III fan Hongarije. De ynset is de Feneetsjaanske kustgebieten fan Dalmaatsje.

## Berne
* Genghis Khan - stifter fan it Mongoalske Ryk ( † 1227)
 
## Ferstoarn
* 7 july - Haakon II fan Noarwegen 
* Balduin III - Kening fan Jeruzalem (* 1130)
Spegelgroukopke

It **spegelgroukopke** (*Heteropterus morpheus*) is in flintersoarte yn it monotypyske skaai fan de spegelgroukopkes (*Heteropterus*). 

## Foarkommen
Yn Nederlân is de flinter in seldsume soarte. Se binne tige honkfêst en tige kwetsber. Se komme noch foar yn Limburch en Noard-Brabân. Hiel lokaal komme se in soad foar. Yn 1950 kaam de flinter allinnich foar de omkriten fan Apeldoarn. Nei 1950 ek yn Brabân.

Yn 1990 kaam de flinter yn fjouwer ferskillende gebieten foar: by Apeldoarn, de Weesterbosk, yn Goar flakby Soerendonk en de Grutte Peel. De populaasjes by Soerendonk en de Weesterbosk binne efterút gong. Mar de populaasje yn De Peel wurdt grutter. Fan 2002 ôf fleant der ek in populaasje by Deurne. 
De flinter hâldt fan heide en leafbosken. Faak binne se te finen by boskrânen. 

Op de Nederlânske reade list stiet de flinter as bedrige, mar ynternasjonaal komt er noch rûnom foar.

## Flinter
De wjuklingte is likernôch 15 oant 18 mm. De ûnderkant fan de efterwjuk hat grutte wite plakken. Dy lykje wol op spegels. Dêrom ek de namme Spegelgroukopke. De flinters fleane op in huppeljende wize. In stikje omheech en dan wer nei ûnderen. 

## Fljochtiid
De flinter fljocht fan begjin augustus ôf. Foaral tusken 1 oant 20 july. De flinter fljocht altyd yn ien generaasje.  

## De rûp
De rûp is grien mei in brún kopke. De rûp oerwinteret as in healwaaks rûp. De rûp oerwinteret allinnich tusken ynspûne blêden. De rûp groeit yn de simmer en de hjerst en it foarjier dêrop. 

De rûp fret ferskillende soarten gers en reid. 

## Sjoch ek
* List fan flinters
Baaiemuoisjild

**Baaiemuoisjild** (jild fan Muoike Baukje) is in jierlikse útkearing oan de earmen fan Winsum út in legaat fan Baukje P. Bijlsma (1787 - 1837). De Herfoarme Gemeente hat in jûnsmielbeker fan har.
Drint

In ynwenner fan Drinte wurdt **Drint** neamd. 

Eartiids wie Drint in skelnamme. Foar guon Friezen fan de klaai wienen Drinten namlik noch ferachtliker as Wâldtsjers, de bewenners fan de Fryske Wâlden. Men fûn de Drinten smoarch, dêrom *smoarge Drint* as skelwurd.

Oare betsjuttingen foar Drint binne:
* in heideskiep
* in famke of in skiep út Drinte, ek wol *Drintsje* neamd.
Kleaster Ingwert

**Kleaster Ingwert** wie in kleaster ûnder Poppenwier. It kleaster waard  yn 1478 stifte troch Fransiskanen. Yn 1484 waard it lykwols oerlitten oan Tertsiaressen fan Ealsum en yn 1580 úteinlik opheft. De lêste resten fan it kleaster binne sloopt yn 1875; de terp dêr't it op stie is fergroeven.

## Sjoch ek
* Kleasters yn Fryslân
* Sljocht en Rjocht 26, 1922 341-345, 353-357, 366-371
Friezen om utens

**Friezen om utens** binne bûten Fryslân wenjende Friezen. Yn it bysûnder in oantsjutting fan dejingen dy't harren yn in *Selskip* organisearren yn binnen- of bûtenlân (Londen, Feriene Steaten en Kanada). 

Troch de sterke emigraasje út Fryslân is it tal Friezen-om-utens grut. It earste geslacht hâldt meastentiids yn taal en libbenstyl de bân mei Fryslân fêst. Dêrnei geane de Friezen-om-utens meastal yn de nije mienskip op. 
It orgaan fan it 'Bûn fan Fryske Selskippen bûten Fryslân dat fan 1933 ôf ferskynde hjit *De Fries om utens*.

## Sjoch ek
* Frysk Boun om Utens  
* Fryske beweging
1167

## Foarfallen
* Absalon stiftet Kopenhagen
* Manuel I fan Byzantium  feroveret sawol Dalmaatsje as Kroaasje en Bosnje op de Hongaren.

## Berne
* 24 desimber - Jan sûnder Lân - Kening fan Ingelân ( † 1216 ) 

## Ferstoarn
* 10 septimber - Mathilde fan Ingelân, frou fan de Dútske keizer Hindrik V (* 1102) 
* Karel VII, Kening fan Sweden
1168

## Foarfallen
* Filips fan de Elzas folget Diederik op as greve fan Flaanderen.
* 1 febrewaris : Hindrik de Liuw trout mei de 12-jierrige dochter Mathilde fan de Ingelske kening Hindrik II, suster fan Richard Liuwenhert.
* De namme Minnertsgea wurdt neamd yn âlde boarnen

## Berne

## Ferstoarn
* 4 febrewaris - Thierry, Hartoch fan Flaanderen (* 1099)
1169

## Foarfallen
*In ynvaazjeleger fan de Normandjers set foet oan wâl yn 'e omkriten fan Waterford. In bul dy't trochr paus Adrianus IV oan kening Hindrik II fan Ingelân ferliend wie ( 1155, *Laudabiliter* ), joech him in motyf om Ierlân yn te nimmen.
* Manuel I fan Bysantsium fergruttet de druk op Feneetsje troch mei Genua in ferdrach te sluten.
* Friedrich I Barbarossa krijt it klear dat syn soan Hindrik ta keizer kroane wurdt.

## Berne
* Johan fan Brienne, Kening fan Jeruzalem ( † 1237 ) 

## Ferstoarn
1170

## Foarfallen
* 2 novimber - mei in stoarm wurdt it Kreiler Wâld ferswolge troch de Sudersee. ( Sjoch:: Alderheljenfloed ) 
* 29 desimber - Thomas Becket, aartsbiskop fan Canterbury, wurdt yn syn katedraal fermoarde. 
* Ein fan it norbertiner Kleaster Mariëngaard by Hallum

## Berne
* Walther von der Vogelweide, Dútske sjonger ( † 1230 )
* 28 juny, Waldemar II, Kening fan Denemark († 1241 )

## Ferstoarn
* 18 novimber - Albert I fan Brandenburch 
* Dominicus Guzman, stifter fan de kleasteroarder fan de Dominikanen. 
* 29 desimber Thomas Becket, Ingelske kânselier en fan 1162 oant 1170 Aartsbiskop fan Canterbury ( * 1118 )
Geau

**Geau** is in wetternamme dy't ek wolris in lânnamme wurden is: Gau. 

Der binne mear as ien Geau :
* De Geau tusken Snits en Drylts, -2 meter FSP, yn behear by de provinsje.
* De Geau by Grou.
* De Geau by Langwar.
* De Geau benoarden Sytebuorren en dan besuden Earnewâld.

En fierder:
* De Alde Geau yn Smellingerlân.
* De Alde Geau yn Skarsterlân.
* De Modderige Geau yn Súdwest-Fryslân.
* De Nauwe Geau yn Súdwest-Fryslân
* De Wide Geau yn Boarnsterhim.
* De Geausleat by Grou.
Heemstrastate (Oentsjerk)

**Heemstra State** wie in state yn Oentsjerk. Tsjintwurdich is op dat plak it soarchsintrum mei deselde namme te finen.

Oan it begjin fan de 16e iuw wurdt de state boud troch in lid fan de haadlingefamylje Van Heemstra. Twa fan harren mei de namme Feye van Heemstra wiene grytman fan Tytsjerksteradiel. Yn 1895 kaam it yn besit fan Theo van Welderen baron Rengers dy't oant 1930 op Heemstra State wenne.

Dêrnei kaam it yn besit fan de herfoarme gemeente. Yn 1931 krige it de bestemming as rêsthûs foar de âlderein yn Oentsjerk. De oprjochters fan de frijsinnich rêstoarde Heemstra State wiene de tsjerkfâdijen en tsjerkerieden fan de herfoarme gemeenten yn Aldtsjerk, Oentsjerk, Lekkum en Warten. Op 1 juny 1957 wennen der 30 minsken.

Yn it begjin fan de jierren '70 is it hûs ôfbrutsen. Dêrfoar yn it plak kaam in modern aldereinsintrum *Nij Heemstrastate*. Allinnich it âlde túnhûs en in part fan it park jouwe noch oantinken oan de eardere state.
Jan fan Beieren

**Jan fan Beieren** ((Le Quesnoy, sa. 1374 - De Haach, 5 jannewaris 1425), byneamd *Jan sûnder Genede* en as hartoch fan Beieren-Straubing *Jan III* neamd, wie in net-beneamde prinsbiskop fan Luik, dy't in grutte rol spile yn de Hoekske en Kabbeljauske Twisten.

Jan fan Beieren wie in soan fan Albrecht fan Beieren en Margareta fan Brieg. Hy troude mei Elisabet fan Görlitz, wêrtroch't hy hartoch fan Lúksemboarch waard.

Nei de dea fan syn broer Willem VI erve syn dochter Jacoba fan Beieren earst de gebieten. Mar de Dútske keizer Sigismund kende Hollân, Seelân en Henegouwen ta oan Jan fan Beieren, dy't oant dan ta biskop wie. De striid dy't ûntstie tusken Jacoba fan Beieren (Hoeken) en har omke Jan fan Beieren (Kabbeljauwen) betsjutte in nije faze yn de Hoekske en Kabbeljauwske twisten.

Jan fan Beieren waard úteinlik op slûchslimme wize fergiftige troch syn tsjinstanners.
1171

## Foarfallen
* Ierlân ûnderwurpen. 
* Grutte stedsbrân yn Norwich

## Berne
* Agnes fan Frankryk, dochter fan Loadewyk VII fan Frankryk ( † nei 1207) 

## Ferstoarn
* 20 febrewaris - Konan IV fan Bretanje (33), soan fan Bertha fan Bretanje en Alan III
* 3 april - Filips fan Milly (± 50), 7e Grutmaster fan de Timpeliers
* 2 novimber - Boudewyn IV fan Henegouwen

## Boukeunst

Ofbyld:Tournai JPG000b.jpg|*Us Leaffrou katedraal* Doornik (wijd yn 1171)
1172

## Foarfallen
* Hartoch Richard fan Akwitaanje wurdt hartoch fan Poitiers, letter soe hy kening Richard I fan Ingelân wurde.
* De Synoade fan Cashel makket in ein oan it Keltyske kristendom en bringt dizze ûnder Rome.

## Berne
* Febrewaris/maart Konrad II - Hartoch fan Schwaben († 1196) 

## Ferstoarn
1173

## Foarfallen
* Augustus: Begjin fan de bou fan de toer fan Pisa. 
* Eleonora fan Akwitaanje komt mei har soannen, dêrûnder Richard I fan Ingelân tsjin Hindrik II fan Ingelân yn opstân. 
## Berne

## Ferstoarn
1174

## Foarfallen
* Saladin wurdt Sultan 
* Willem I fan Skotlân wurdt finzen nommen troch Hindrik II fan Ingelân, en Hindrik beset Skotlân
* Boudewyn IV wurdt kening fan Jeruzalem. 

## Berne
* Hindrik fan Flaanderen
*  Kening Peter II fan Aragon ( † 1213)

## Ferstoarn
* 11 july - Amalrik I fan Jeruzalem 
* 17 oktober - keninginne Petronila fan Aragon ( * 1135)
1177

## Foarfallen
* De stêd Moskou wurdt oan 'e grûn ta ôfbaarnd en har befolking útmoarde 
* Kasimir II wurdt hartoch fan Poalen 
* Leopold VI wurdt hartoch fan Eastenryk ( † 1230)

## Berne
* Boudewyn V fan Jeruzalim

## Ferstoarn
* Willem VII fan Montferrat
* 13 jannewaris - Hindrik II fan Eastenryk (* 1107)
1178

## Foarfallen

## Berne
* 22 desimber: Antoku, keizer fan Japan ( † 1185 )
* Armand de Périgord, grutmaster fan de Oarder fan de Tempeliers

## Ferstoarn
1179

## Foarfallen
* De greve fan Gelre krijt it greefskip Sutfen. 
* Paus Aleksander III befêstiget de ûnôfhinklikheid fan Portegal. 
* Filips II kroane as kening fan Frankryk

## Berne
* Filips fan Swaben, Dútske kening († 1208) 

## Ferstoarn
1180

## Foarfallen
* It Gravensteen yn Gint wurdt boud yn opdracht fan Filips fan de Elzas, Greve fan Flaanderen. It sil oant yn de 14e iuw in militêre festing bliuwe.

## Berne
* 8 augustus: Go-Toba, Keizer fan Japan ( † 1239)
* Kening Erik X  fan Sweden ( † 1216 ) 

## Ferstoarn
* 18 septimber - Kening Loadewyk VII fan Frankryk ( * 1120)
1181

## Foarfallen
* Supernova yn it Stjerrebyld Kassiopeia 
## Berne
* Om 1181/1182: Fransiskus fan Assisi, stifter fan de Fransiskaner oarder ( † 1226)
 
## Ferstoarn
* 30 jannewaris - Takakura,  keizer fan Japan
1182

## Foarfallen
* Stifting fan Kleaster Mariëndelle yn Lidlum
* Oprjochting fan de Abdij fan Herkenrode 
* De hillige Christina fan Sint-Truiden ferstjert foar de earste kear
* Canute VI kroane as kening fan Denemarken.

## Berne

## Ferstoarn
* Hindrik I fan Gelre fan sa. 1131 oant 1182, sûnt 1138 ek Greve fan Sutfen ( * 1117 ) 
* 12 maaie - kening Waldemar I fan Denemark ( * 1131 )
1175

## Foarfallen
* It wurk fan Ptolemaeus wurdt oersetten en men wist doe hielendal seker dat de ierde bol wie. 
* Folsleine moannefertsjustering falt tagelyk mei Halloween, de earstkommende kear dat dit wer bart is 2897.
 
## Berne
;*datum ûnbekend*
* hartoch Freark I fan Eastenryk († 1198) 
* Ingeboarch fan Denemark, keninginne fan Frankryk († 1236) 
* keizer Otto IV fan it Hillige Roomske Ryk († 1218) 
* Roger III fan Sisylje, hartoch fan Apúlje († 1194) 
* Michael Scot, Skotsk wiskundige en astrolooch († 1232)

## Ferstoarn
* 3 maart - Freark fan Hallum, Frysk abt en hillige (* ±1113)
* 15 maaie - Mleh fan Armeenje, hear fan Armeensk-Silysje (* <1120)
1176

## Foarfallen
* 17 mei - Slach by Myriokephalon; de Byzantinen ferlieze fan de Rum-Seltsjoeken.
* 22 maaie - De Assassinen besykje Saladin by Aleppo dea te dwaan.
* Begjin bou fan London Bridge 

## Berne
* Rastko Nemanjic, Servysk prins, letter St. Sava (stoarn 1236)
* Stefan Nemanjić (stoarn 1227)
* Leopold VI fan Eastenryk ( † 1230) 

## Ferstoarn
* 23 augustus - Rokujo, keizer fan Japan (11) (r. 1165-1168)
1183

## Foarfallen
* Biervliet (Siuwsk-Flaanderen) krijt stedsrjochten.
* ferheffing fan it lângreefskip Brabân ta hartochdom Brabân ten geunste fan Hindrik I fan Brabân
* Aldste Jeropeeske wynmole boud, yn it doe noch Belgysk Flaamske *[[Wormhout]]*, dat letter nei Frânsk Flaanderen oergien is.
 
## Berne

## Ferstoarn
* Chrétien de Troyes, skriuwer fan de Arthur-legindes (*&nbsp;1135). 
* 11 juny - Hindrik de Jongere - soan fan Hindrik II fan Ingelân (*&nbsp;1155).
* 11 july - Otto I, hartoch fan Beieren (*&nbsp;1117).
1184

## Foarfallen
* It slagget de greve Floaris III fan Hollân en ûnderwerp de Westfriezen fan Wieringen en Teksel.
* De Bosk kriget stedsrjochten.

## Berne

## Ferstoarn
* 15 juny - kening Magnus V fan Noarwegen
1185

## Foarfallen
* Stifting fan 's-Hertogenbosch (De Bosk)
* 1 desimber Urban III wurdt as Paus kroane 

## Berne
* 23 april Alfons II - Kening fan Portegal ( † 1223 ) 
* Inge II fan Noarwegen ( † 1217 )

## Ferstoarn
* 25 april Antoku - Keizer fan Japan (* 1178 ) 
* 6 desimber Alfons I - earste Kening fan Portegal (* 1109 )
* Balduin IV - kening fan Jeruzalem (* 1161 )
Rengerspôle

De **Rengerspôle** is in eilân fan 20 bunder oan de westkant fan it nasjonaal park De Alde Feanen. It eilân wurdt omsletten troch de Folkertssleat en de Grêft en is eigendom fan It Fryske Gea.
1186

## Foarfallen
* Stifting kleaster Vinea Domini troch kleaster Lidlum noardwest fan Penjum 

## Berne

## Ferstoarn
* 19 augustus Gottfried II - hartoch fan Bretanje (* 1158 ) 
* Balduin V - Kening fan Jeruzalim (* 1177 )
1187

## Foarfallen
* Stifting Niklaaskleaster yn Burgum
* De stêd Doornik brekt him los fan it Greefskip Flaanderen, en komt rjochtstreeks ûnder de Frânske kroan te stean.  

## Berne
* 5 septimber - Loadewyk VIII fan Frankryk 
* Arthur I greve fan Brittanje ( † 1203 )

## Ferstoarn
* 1 maaie - Roger de Moulins, Grutmaster fan de Hospitaler ridders
* 4 july - Reinoud fan Châtillon, hear fan Transjordaanje, ûnthalze nei de Slach by Hattin
* augustus - Raymond III fan Tripoli (47), greve fan Tripoly
* 19 oktober - Paus Urbanus III (paus fan 1185 oant 1187)
* 17 desimber - Paus Gregorius VIII (paus yn 1187)
* Gerard fan Kremona
* Boudewyn fan Ibelin, hear fan Ramla, Mirabel en Ibelin
Feike Hiddes van der Ploeg

**Feike Hiddes van der Ploeg** (Frjentsjer, maart 1736 - Dokkum, 1790) wie in meniste predikant, boekhanneler en Frysk skriuwer.

Feike wie de âldste soan fan Hidde Feykes, keapman yn Frjentsjer en Grijttje Beerts Wassenaar ek fan Frjentsjer. It docht wat nuver oan dat er op 20 maart 1736 yn de Herfoarme Tsjerke doopt is. Syn heit wie fiif dagen earder oergien nei dy tsjerke. Letter gie Feike werom nei de Mennisten. Op 25 oktober 1759 waard er as studint ynskreaun oan de hegeskoalle fan Frjentsjer en yn 1762 studearre er fierder oan it Doopsgesind Seminary *t Lam' yn [[Amsterdam]]. 
 
Fan der Ploech wie predikant yn [[Hylpen]] en Dokkum fan septimber 1772 oant er hommels fuortgie op [[12 april]] [[1787]], wierskynlik om politike redenen; hy kin [[Patriotten|patriot]] west hawwe. Om 1780 hinne krige er swierrichheden yn ferbân mei alkoholgebrûk en jildkrapte; hy waard út syn amt set. Yn Dokkum wie er de kompanjon fan [[Harmannus Groenia]], boekhanneler en útjouwer.

Fan der Ploech wie troud mei Antsje Piters Hoekstra fan Frjentsjer.

==Bibliografy ==
; Yn it Frysk:
* *De Burkerij of It Boere Bedrief* - Troch himsels útjûn, 1774
* *(De reis fen) Mayke Jakkelis (fen Hallum nei Ljouwert om it ynheljin fenne Prins to sjen) en oar wurk* - [[1777]] en [[1778]]
* *'t Jonge Lieuw Boosk plezierspul yn 5 bidrieuwen beskreun, for de laefhebbers fin 't booskjen* - Toanielstik, nei hielendal wis at Fan der Ploech de skriuwer is ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], 1778)
* *De Tankbre Boerezoon trog Johan Jacob Engel ynt Heegduitsk forhelle en mey foroaring yn 34 tonneelen op 't Friesch Boers fortolke* - Oersetting (Ljouwert, 1778) 
* *De Tankbre Boere Zoon en oar net útjown wurk* - Magnus-rige [[1973]]
; Yn it Nederlânsk:
* * Zeven en veertig gedichtjes voor de jeugd; om ze te vermaaken; ter beschaving van 't verstand; ter verbetering van 't hart en over het nut van den godsdienst* - Bondel bernegedichtsjes. (Ljouwert, 1778). 
* *De kerkelijke bestelling behorende tot den openbaaren godsdienst onder de Doopsgezinden of Mennoniten in Vrieslant tot het jaar 1775* (Ljouwert, 1778)

== Oer him en syn wurk ==
* , *Der dankbare Sohn* - [[It Beaken (tydskrift)|It Beaken]] [[1960]]
* , *It skriuwerskip fan Feike Hiddes fan der Ploeg''  - Us Wurk 1975
Jan Cornelis Pieters Salverda

**Jan Cornelis Pieters Salverda** (Boalsert, 28 juny 1783 - Wûns, 7 maart 1836), wie in Frysk skriuwer. Hy wie skoalmaster yn Wûns en Tsjerkwert.

## Libben
Salverda wie in soan fan de Boalserter boer Pieter Piers Salverda en Tietje Jacobs Driesen Prinsen Meerhof. Nei de kweekskoalle yn Frjentsjer waard er yn de âldens fan tweintich jier ûnderwizer, earst yn Boalsert en dêrnei yn Tsjerkwert. Yn 1807 festige er him as ûnderwizer yn Wûns. 
Salverda troude twa kear. Salverda hie in tige behyplik en iensum libben. Ut it earste houlik kamen sân en út it twadde houlike waarden alve berne. Fan syn 14 bern stoaren der seis mei jonge jierren. Om't syn twadde frou de hûshâlding net goed bestjoere koe, rekke er yn earmoed. Hy hie net de krêft om dêr feroaring yn te bringen. Harren hûs feroare yn in stjonkende klinte dêr't alle hout út sloopt en yn de kachel bedarre wie. In tsien moanne âlde twilling stoar troch sleauwens fan syn frou, sy krigen fergiftige brij.

Fanwegen de kwealike rook dy't Salverda op it lêst fersprate, waard er mijd troch in soad minsken. Yn 1806 troude hy mei Antje Dirks Baarda. Nei har ferstjerren yn 1814 boaske er yn datselde jier mei Mettje Willems Wezel. Syn tragysk libben en persoanlikheid is beskreaun troch syn freon en beskermer Joast Hiddes Halbertsma As romantysk dichter waard er beynfloede troch Gysbert Japiks en Everwinus Wassenbergh. Syn fersen hiene somtiden in grutte religieuske spanning.Syn bêste gedichten skreau er nettsjinsteande syn earmoedich bestean yn de lêste jierren fan syn libben. Neist dichter wie er ek samler fan sizwizen út de streek. Hy ferstoar yn maart 1836, 52-jier âld yn syn wenplak Wons. De pleatslike boeren soargen foar syn begraffenis. Op it tsjerkhôf fan Wûns leit op syn grêf in iefâldige sark. Syn tragyske libbensrin en spjalten persoanlikheid waarden troch syn freon en beskermer J.H. Halbertsma oangripend sketst.

De tsjintwurdige basisskoalle en in strjitte yn Wûns drage de namme fan dizze dichter.

## Bibliografy
* *Ytlijcke Friesche Rymckes* 1824
* *Hiljuwns Uwren* 1834
* Oersettings neffens Bürger en Hölty
* *It samle dichtwurk* (1977)
;Oer Salverda
* Fear, Ypk fan der  (pseudonym fan Lipkje Post-Beuckens) *In earme swalker yn 'e wrâld: roman oer it libben fan Jan Cornelis Pieters Salverda*, Friese Pers Boekerij, Drachten, 1988
* Halbertsma, J. [et al.] *Vijf verhalen over leven en werk van de schoolmeester-dichter J. C. P. Salverda te Wons*, útj. Douma, Meppel, 1999
* Douma, Age Meile  (gearst.) *Zij schreven over leven en werk van J. C. P. Salverda: ijn sijn libben schoallemaester to Wons*, útj. Douma, Meppel, 1999
Olof van der Meulen

**Roelof Antonius (Olof) van der Meulen** (Snits 8 novimber 1968) is in eardere Frysk follybalspiler en heart ta de gouden generaasje dy't yn 1996 Olympysk kampioen follybal waard yn Atlanta. Olof van der Meulen wie ien fan de spilers dy't meidie oan it Bankrasmodel, dat model brocht de spilers ta twa medaljes op de Olympyske Spullen.

Olof van der Meulen die twa kear mei oan de Olympyske Spullen. Yn 1992 waard hy by de Olympyske Simmerspullen yn Barselona mei it Nederlânsk team twadde efter Brazylje. Fjouwer jier letter wie hy lid fan it Nederlânsk team dat goud ferovere yn Atlanta troch Itaalje yn de finale te ferslaan. Yn totaal hat Olof van der Meulen 261 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.

Nei syn aktive karriêre as follyballer waard Olof van der Meulen follybaltrainer. Hy hat ferskate follybalferienings traind, sa hat hy ek de Fryske follybalklup VC Snits traind. Op 16 jannewaris 2005 hat er de gouden bûnsspjelde fan de NeVeBo krigen út hannen fan syn âld-kollega Jan Posthuma.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Rick Hofstra

**Rick Hofstra** (Snits, 21 april 1977) is in dartsspiler. Hy spilet foar it bûn World Darts Federation (WDF). Hy begûn mei darten yn 1996. 

## Keppeling om utens
*Persoanlike webstee
Vinea

**Vinea** is in reisorganisaasje foar jongereinfakânsjes foar bern fan 7 o/m 19 jier Nederlân. De feriening waard oprjochte yn Wytmarsum yn 1952, as ûnderdiel fan de *Stifting Vinea Domini* en hearde destiids by in foarmingssintrum. Destiids gie it om it organisearjen fan reizen foar katolike jongeren, nei ûnder oaren Noarwegen. 

Vinea is de grutste jongereinreisorganisaasje fan de Benelúks. De Wettersport Ofdieling is al in tiid net mear it grutste ûnderdiel fan Vinea Fakânsjes, want dat binne de Binnenlân & Bûtenlân Fakânsjes fan Vinea.

Yn 1959 begûn Vinea mei de organisaasje fan sylfakânsjes foar Fryske jongelju. Fanwege it feit dat de organisaasje flink groeide, waard de organisaasje yn 1974 nei Aldegea (gemeente Wymbritseradiel) ferhuze. It haadkantoar sit sûnt 1999 yn Snits.

De wettersportôfdieling *Vinea syl- en surfskoallen* is de grutste ôfdieling fan Vinea. Har sylskoallen yn Fryslân binne:
* Het Molenhuis, Wâldsein
* Us Hiem, Aldegea
* Blauhûs, Greonterp
* De Steven, Langwar
* Wylde Swan, Langwar
* Stipe Wente, Balk
* Stipe Wille, Balk
* Ketelbinkie / Kameleon, Eastersee 

Vinea organisearret neist sylfakânsjes ek ruter-, kreative, aktive, avontoerlike, bisten-, stand- en aksjefakânsjes yn Nederlân. 

Bûten Nederlân organisearret Vinea ek fakânsjes yn Ingelân, Skotlân, Frankryk, Sweden, Spanje, Grikelân, Itaalje, Eastenryk en Malta

## Keppelings om utens
*Vinea Fakânsjes
*Op Wetterbasis
Martinitsjerke

* Martinytsjerke (Grins) en 
** Martinytoer
* Martinytsjerke (Frjentsjer)
* Martinytsjerke (Snits)
* Martinytsjerke (Boalsert)
* Martinytsjerke (Easterein)
* Martinytsjerke (Doesburch)
* Martinytsjerke (Foarburch)
* Martinytsjerke (Koudum)
Frjentsjerter Feart

De **Frjentsjerter Feart** is in wetterwei tusken de stêden Frjentsjer en Snits yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Oan de feart lizze de doarpen Rien, Turns, Wjelsryp en Winsum en de buorskip Kromwâl. 

De namme *Frjentsjerter Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Franekervaart*.


Ofbyld:Snits Frjentsjerterfeart 4.JPG|Frjentsjerterfeart by Snits
Ofbyld:Winsum Franekervaart 2008.jpg|Frjentsjerterfeart yn Winsum
Ofbyld:Mûntsjetille4 (dat út nei Winsum).jpg|Utsjoch fan Mûntsjetille rjochting Winsum
Ofbyld:Mûntsjetille5 (dat út nei Wjelsryp).jpg|Utsjoch fan Mûntsjetille rjochting Wjelsryp
Sneker Café

***Sneker café***, yn de folksmûle bekend as *Cafétje in Sneek*, is in liet fan de Switserske, kabareteske skriuwer Drs. P. It is ien fan syn bekendere nûmers. 

It liet behannelet yn fiif kûpletten it feit dat der yn Snits in âlderwetsk kafee bestiet mei in beheinde dranksortearring dat lykwols alle dagen fol is, en dat in ferrassend soad mei foarfallen dy't rûnom yn 'e wrâld barre te meitsjen skynt te hawwen ; it is in parody op socht tafal.

De lêste trije kûpletten einigje mei in parlando dat elk kûplet hieltiten langer wurdt, wêrby't in skynber ûnopfallend foarfal troch allerhanne bysinnen en ompaden dochs in dúdlike ferbining blykt te hawwen mei it neamde kafee. 

De begelieding by dit numer is útfierd op akkordeon, wat it lokale 'klompedûns'-eftige karakter fan it kafee fierder fersterket.
ONS Snits

**ONS Snits** is in amateurfuotbalklup út Snits, dy't útkomt yn de sneonshaadklasse C. ONS stiet foar **''O**ranje **N**assau **S**neek*.

== Oprjochting ==
De klup is oprjochte op [[4 april]] [[1932]], as CVV Oranje Nassau, nei it keningshûs. Earst yn 1948 waard *Sneek'' in fêst part fan de namme.

## Kampioen earste klasse E
ONS waard yn 2004 kampioen fan de earste klasse E en promovearre sadwaande nei de sneonshaadklasse C.

## Kampioen sneonshaadklasse C
Op 22 april 2006 wûn de ploech, yn de striid foar it kampioenskip, sels fan Drachtster Boys, wylst direkte konkurrint SC Genemuiden ferlear fan WHC. Dêrmei waard al nei twa seizoenen it foar de klup historyske kampioenskip haadklasse C helle. De klup hie in goede start yn de wedstriden om it kampioenskip sneonshaadklasse, mar koe dy net fêsthâlde en de titel dêrfan gong per slot nei Iselmearfûgels.

## Bekende fuotballers
* Piet Dam - doelman fan it Nederlânsk Sneonalvetal.
* Sandor van der Heide - Cambuur
* Rudy Mann - eardere spiler fan Cambuur.

## Sjoch ek
* List fan Fryske fuotbalklubs.

## Ferwizing
* Webstee fan de klup.
Gerhard Potma

**Gerhard Potma** (Snits, 29 augustus 1967 - dêre, 31 maart 2006) wie in hurdsiler.

Potma begûn te silen op 10-jierrige leeftyd en die mei oan wedstriden yn in piraat. Letter die hy mei oan in soad oare sylklassen, wêrûnder de flits, skeakel, 16-kwadraat en falk. 

Fan 1988 oant en mei 1993 sylde hy tegearre mei syn broer Willem-Nico yn de Flying Dutchman, dat destiids in Olympysk ûnderdiel wie en diene mei oan de Olympyske Simmerspullen 1992 yn Barcelona. Earder, yn 1989 wûnen se de Kieler Woche. Neidat de Flying Dutchman fan it Olympysk programma helle wie, keazen de Potma's foar de trijemansboat soling, wêryn't se tegearre mei Frank Hettinga meidienen oan de Olympyske Simmerspullen 1996 yn Atlanta.

Nei de aktive kearnploechperioade begûn Gerhard mei syn broer in eigen seilmakerij yn Snits. De namme fan it bedriuw, NED31, referearret oan it seilnûmer fan de bruorren. 

Gerhard Potma ferstoar op 38-jierrige leeftyd.
Hans van Wijnen

**Johan Wilhelm (Hans) van Wijnen** (Voorburg, 30 desimber 1937 - Snits, 25 jannewaris 1995) wie in Nederlânsk follybalynternational.

Hans van Wijnen hearde ta de earste Nederlânske follybalploech dat ôffurdige waard nei de Olympyske Spullen. Yn 1964 waarden by de Simmerspullen yn Tokyo judo en follybal yntrodusearre as Olympyske sport. Nederlân waard by de Olympyske Simmerspullen fan 1964 achtste fan de tsien dielnimmende lannen. Yn totaal hat Hans van Wijnen 79 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Yn syn aktive tiid as follyballer wie er ûnder oare oansletten by de follybalklup AMVJ.

Letter waard Hans van Wijnen follybaltrainer. Yn 1995 waard er sels de meast súksesfolle trainer fan de ôfrûne 15 jier neamd. Hy helle yn dy perioade 11 lânstitels mei Olympus Snits en DVC Dokkum. Fan 1975 oant en mei 1982 wei er trainer by DVC, dêr't er fan 1979 ôf fjouwerris op rige de lânstitel helle. 

Yn 1995 ferstoar Hans van Wijnen yn de âldens fan 57 jier.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Skylger flinter

De **Skylger flinter** of **grutte iisfûgelflinter** (limenitis populi) is in flintersoarte yn it skaai fan de iisfûgelflinters (*Limenitis*).

## Foarkommen
De flinter komt yn Nederlân allinnich noch foar op westlik Skylge. Mar dêr ek net yn grutte oantallen. It is in tige honkfêste soarte. De flinter hâldt fan iepen leafbosken.
 
Op de Nederlânske reade list stiet de flinter as ferdwûn, mar ynternasjonaal komt er noch rûnom foar.

## Fljochtiid
De flinter fljocht fan ein maaie oant heal augustus. Hy fljocht altyd yn 1 generaasje. 

## De flinter
De wjuklingte is likernôch 32 oant 43 mm. De boppekant fan de wjukken is brún mei op de efterrâne in rige oranje moanneplakken. By de wyfkes is in wite bân op de boppekant fan de efterwjuk te sjen. By de mantsjes is dit net of hast net te sjen. 

## De rûp
De rûp oerwinteret as in healwaaks rûp. Se meitsje fan tûken en blêden in ûnderkommen. 

De rûp fret fan de kletterbeam en de peppel. 

## Sjoch ek
* List fan flinters
Klaverblaujurkje

It **klaverblaujurkje** (*Cyaniris semiargus*, foarh. *Polyommatus semiargus*) is in flintersoarte yn it skaai fan de klaverblaujurkjes (*Cyaniris*).

## Foarkommen
De flinter hâldt fan drûge greiden. De flinter wurdt sa no en dan sjoen in Limburch. Yn 2006 binne se op ferskillende plakken sjoen. De jierren dêrfoar binne se ek sjoen, mar faak wie dat mar tydlik. It is in honkfêste soarte. 

Op de Nederlânske reade list stiet de flinter as ferdwûn, mar ynternasjonaal komt er noch rûnom foar.

## Fljochtiid
De flinter fljocht fan mids maaie ôf oant mids septimber. Fljocht yn 1 en soms yn meardere generaasjes.

## De flinter
De wjuklingte is likernôch 15 mm. De boppekant fan de wjukken is by de mantsjes fiolet blau mei swarte rânen, by it wyfke binne se brún. 

## De rûp
De rûp oerwinteret as in healwaaks rûp yn in blêdelaach. De rûp groeit yn de neisimmer en yn 'e maitiid. 
 
## Sjoch ek
* List fan flinters
Murk van Phelsum

**Murk van Phelsum** (Ljouwert, 6 augustus 1732 - Snits, 21 augustus 1779) wie in  dokter die yn Snits wenne. It hagedissengeslacht Phelsuma (Madagaskar-deigekko's) is nei him neamd.

Van Phelsum begûn op 17 novimber 1754 medisinen te studearjen oan de  Universiteit fan Frjentsjer, dêr't er ek syn doktoraal helle. Hy fêstige him as arts yn Boalsert en ferhuze yn 1764 nei Snits. Van Phelsum wie in helmintolooch, hy bestudearre (parasitêre) wjirms. Op 13 maart 1780 waard syn bibleteek ferkocht. 

De datum fan syn ferstjerren is te finen op in betinkingsleppel :

*Murk Fekkes van Phelsen is overleeden op saterdag de 21 aug 1779 s morgens om 6 uur oud 47 jaar en 2 weeken*

Yn 1825 neamde de Britske soölooch John Edward Gray in skaai fan gekko's nei Van Phelsum. Gray wie de earste dy't dit skaai beskreaun. It bestiet út mear as fjirtich soarten en tweintich ûndersoarten, dy't faak prachtige kleuren hawwe. Twa soarten binne yntiid útstoarn.

## Bibliografy
**Historia physiologica ascaridum* ( Ljouwert, 1762 )
**Explicatio patrium pythographiae L. Plukneti* ( Haarlim, 1769 )
**Natuurkundige verhandeling over de wormen die veeltijds in de darmen der menschen gevonden worden* ( Ljouwert, 1767 ); yn it Dútsk oerset troch Joh. Weisse )
**Vertoog over de gemakkelijkste wijze om geknelde darmbreuken binnen te brengen* ( Snits, 1772 )
**Brief aan den heer C. Nozeman oer de gewelfstekken of zeeëgelen, waarachter gevoegd zijn twee beschrijvingen, de eene van een zeker soort zeewier en de andere van maden in een vuile verzwering gevonden* ( Rotterdam, 1775 )
**Twee brieven rakende de verhandeling van den heer Tissot over de vallende ziekte* ( Amsterdam, 1776 )
**Verhandelingen over tot de genees- en natuurkunde behoorende onderwerpen* ( Frjentsjer, 1776 )
Dieuwke de Graaff-Nauta

**Dieuwke IJtje Willemke (Dieuwke) de Graaff-Nauta** (Snits, 22 maaie 1930 - Snits, 10 juny 2008) wie in Nederlânsk politika fan Frysk komôf.

## Karriêre
De Graaff-Nauta wie fan 14 july 1986 oant 27 maaie 1994 foar it CDA steatssekretaris fan Ynlânske Saken yn it kabinet Lubbers II en it kabinet Lubbers III. Dêrnei wie hja yn it kabinet Lubbers III foar koart, oant 22 augustus 1994, Minister fan Ynlânske Saken. It kabinet wie al demisjonêr, mar oant it nije kabinet foarme wie folge hja Ed van Thijn op.

Eardat hja troch de doetiidske formateur Lubbers nei Den Haach helle waard, wie hja fan 1962 ôf aktyf yn de provinsjale polityk in Fryslân as lid fan de Provinsjale Steaten en lid fan de Deputearre Steaten. Hja hat ek gemeenteriedslid en wethâlder yn Snits west.

Har foargonger as steatssekretaris fan Ynlânske Saken wie Marius van Amelsvoort (CDA) yn it earste kabinet Lubbers en hja waard yn l994 opfolge troch Tonny van de Vondervoort (PvdA) en Jacob Kohnstamm (D66) yn it kabinet Kok I. As minister fan Ynlânske Saken waard se destiids opfolge troch de VVD-er Hans Dijkstal (Kok I)

As steatssekretaris wie sy ferantwurdlik wie foar it feroarjen fan de Gemeentewet, Provinsjewet en Kieswet. Ek hat se in grut tal bestjoerlike weryndielings ta stân brocht. As politikus gou se earder as pragmatysk dan as bot ideologysk besiele. 

Nei har tiid as minister wie hja foarsitter fan in kommisje dy't ûndersyk die nei finansjele affêres om ynsamlingsaksjes dêr't Tara Singh Varma by belutsen wie.

Dieuwke de Graaff-Nauta stoar yn de âldens fan 78 jier. 

## Ferskaat
Dieuwke de Graaff-Nauta waard berne as dochter fan learaar Wiebe Nauta (1897-1964), letter foarsitter fan de Snitser Keamerkring foar de CHU, en dy syn twadde frou Pietje de Jong (1900-1937). Har broer Lolle Nauta wie filosoof en partij-ideolooch fan de PvdA.

## Underskiedingen
De Graaff-Nauta krige de folgjende ridderoarden:
* Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau
* Kommandeur yn de Oarder fan Oranje Nassau
Himpolder

In **Himpolder** is in polder dy't net bemeald hoegd te wurden, mar syn wetter op natuerlike wize ôffierd. De himpolders yn Fryslân binne yn de 12e iuw en 13e iuw oanlein, by de súdrâne  fan de eardere Marne en Middelsee lâns. 

De Middelsee wie tichtslike en hie syn wetterôffierende funksje ferlern. Boppedat waard ek begûn mei de feanterij yn it suden fan Westergoa. Dêrtroch krigen de gebieten tusken de feangebieten en de eardere Middelsee in soad wetter te ferwurkjen dy't se min ôffiere koenen. Dêrom waarden dizze gebieten bedike om it wetter yn it suden te kearen, en ek as seewetterkearring mocht de seedyk fan súdlik Westergoa it wetter net keare kinne. De namme fan de súdlike en de eastlike dyk (tusken de himpolders en de feangebieten) is faak *Himdyk* en *Griene Dyk*; de kombinaasje fan al dizze bûtenste diken is dè Himdyk.

De Himpolders wetteren ôf nei it suden en westen troch in grut tal silen yn de diken, bygelyks de Pikesyl.

In pear Himpolders:
* Raerderhim (om Raerd)
* Skerhim (by Snits)
* Skerwâlderhim (om Abbegea en Easthim)
* Him om Abbegea en Heech
* Riperahim om Sânfurd
* Ymswâlderhim
* Arkumerhim
* Moarrehim
* Eksmoarsterhim
* Skraerderhim

## Literatuer
*De wereld van het Friesche landschap - ûnder redaksje fan M. Schroor, útjûn troch Wolters Noordhoff 1993 ISBN 90-01-95519-3
*Binnendiken en Slieperdiken - K.A. Rienks en G.L. Walther, útjûn troch de Fryske Akademy yn 1954.
Monique Sluyter

**Monique Sluyter** (Snits, 27 july 1967) is in Frysk model en telefyzjepresintatrise.

Sluyter waard op har 18e jier ûntdekt by in miss-wedstryd. Hja ferhuze nei Milaan dêr't hja as ballerina optreedde yn in Italjaansk telefyzjeprogramma. Letter waard se assistinte fan de presintator Umberto Smaila yn in programma dat yn ferskeidene lannen útstjoerd waard ûnder de naam *Tutti Frutti*.

Yn 1992 begûn Sluyter by de Nederlânske omrop Veronica mei in eigen telefyzjeprogramma *Erotica*. Yn 2004 hie hja in itensiedersrubryk op de webstee fan de Digitale Stêd Nieuwegein. Fierder spile hja in rol yn de film *Langer Licht* fan regisseur David Lammers dy't yn 2006 yn première gie. Yn itselde jier wie hja yn it saneamde Hotel Big Brother fan de telefyzjestjoerder Talpa. 

Op de tf-stjoerder RTL 7 presintearret Sluyter yn 2005 nachts in eroatysk datingprogramma mei de namme *Na Sluytingstijd* en *Babewatch*. Dêrnei keas se foar de Italiaanske stjoerder fan Mediaset om dêr har deistige modelleshow *Showgirls* te presintearjen. Dat die se alhiel yn it Italiaansk (2006-2008). 

Sluyter skilderet ek. Foar ûnder oare De Bijenkorf feilde se keunst, mar ek foar KiKa en it Aids Fonds. Har keunstwurk *Through the eyes of a child* waard yn febrewaris 2012 feild foar "Stop Aids Now" yn it tf-programma Koffietijd. Dêrneist is Sluyter skriuwster en skreau ûnder oare mei oan *Brieven aan een Afgaanse Vrouw* en *Lachen met Kika*. 

Fan 2009 ôf is se direktrise fan har modelleburo Monique Sluyter Models yn Amsterdam. Dêrneist wurke se mei oan ferskate kommersjals, tf-produksjes en films, lykas *Sterren Springen op Zaterdag*, *Koning Voetbal*, *Alles mag op zaterdag, Echt Waar?!*, *Celblok H* en *Beyond Sleep*.

## Keppelings om utens
* Modellewebstee
List fan skiekundige eleminten

Ornaris giet wurdt yn de skiekunde útgongen fan it bestean fan 118 **skiekundige [[Elemint (skiekunde)|elemint]]en** of **gemyske eleminten**. Dy kinne oardere wurde neffens it periodyk systeem fan de eleminten. Hjirûnder binne se lykwols as list werjûn mei atoomnûmer, symboal, namme, wittenskipklike namme, kloft en perioade.

## List
Opfeart

In **opfeart** is de beneaming foar in feart dy't min ofte mear heaks op in oare feart stiet. De namme komt benammen foar yn Grinslân en Fryslân. In opfeart wurdt ek wol Skipsleat, Skipfeart of Brânsleat neamd. Dy nammen komme ek bûten de beide noardlike provinsjes foar.

Opfearten binne foaral oanlein om de fruchtbere terpgrûn of turf ferfiere te kinnen.

De namme 'brânsleat' ferwiist nei de oare reden om sa'n wetter oan te lizzen: de beskikking hawwe oer genôch bluswetter yn gefal fan brân.

In bulte fan dizze sydtûken hawwe harren funksje ferlern en binne no tichtsmiten.

## In pear opfearten
* de Cambuurster Opfeart yn Ljouwert
* de Eagumer Opfeart by Eagum
* de Lekkumer Opfeart by Lekkum
* de Mantgummer Opfeart by Mantgum
* de Miedumer Opfeart by Miedum
* de Offenwierster Opfeart by Snits
* de East-Yndyske Opfeart yn Berltsum
* de Skipsleat fan de Tsjonger nei Wolvegea
* de Eelderskipsleat op it Hoornsediep by Eelde
* de Roderwolder Skipsleat en de Peizer Skipsleat, beide op it Peizerdiep by Roderwolde
Donker sâneachje

It **donker sâneachje**  (Aphantopus hyperantus) is in soarte yn it skaai fan de donkere sâneachjes (*Aphantopus*).

## Foarkommen
It donkere sâneachje is in algemiene stânflinter. De flinter hâldt fan boskrânen en greiden. Siket faak beskutting by houtwâlen. De flinter komt somtiden in grutte oantallen foar, mar soms binne se ek wol seldsum. Se komme foaral foar yn Súd- en East-Nederlân. It is in honkfêste soarte. 

Op de Nederlânske reade list stiet de flinter as net-bedrige. 

## Fleantiid.
De flinter fljocht fan heal juny ôf oant ein augustus. Fljocht altyd yn 1 generaasje. 

## De flinter
De wjuklingte is likernôch 18 oant 24 mm lang. De boppekant fan de wjukken is swart mei brún. De ûnderkant fan de wjukken is donkerbrún. Op de ûnderkant fan de foarwjuk sitte fiif grutte gielringe eagen. By it wyfke sitte dizze eagen ek wol op de boppekant. 

(MHNT) Aphantopus hyperantus - Foret de Bouconne, France - male dorsal.jpg| ♂ 
(MHNT) Aphantopus hyperantus - Foret de Bouconne, France - male ventral.jpg| ♂  △


## De rûp
De flinter lit de aaikes ien foar ien  yn it gers falle. De rûp kin likernôch 20 mm lang wurde. It is in grouwe rûp dy't nei de efterein ta hieltiten tinner wurdt. It liif is okerkleurich en is bedutsen mei koarte boarstelhierkes. De kop is readeftich brún. De rûp oerwinteret as healwaaks rûp yn in gerspôle. De rûp groeit yn de simmer en yn de hjerst. Yn it foarjier groeit de rûp it hurdst. 

De rûp fret ferskillende soarten gers. 

## Sjoch ek
* List fan flinters
Folk

It wurd **folk**, argaysk ek **foltsen**, kin meardere betsjuttings hawwe, dêr't in groep minsken mei oantsjutten wurdt. De wittenskip dy't him mei it fersynsel folk dwaande hâldt, benammen as etnisiteit, is de folkekunde oftewol *etnology*.

## Etymology
De etymology fan it wurd is ûndúdlik. Men bringt it werom ta it Oer-Germaanske **folkom* (Aldfrysk *folk* , Aldingelsk *folc* , Dútsk *Folk*) of **fulka*-. De oarspronklike betsjutting kin "groep striders" west hawwe: it Aldnoarske *folk* betsjut "leger" . Der wurdt ferbân lein mei Gryksk *plethos* "mannichte", en mei de Latynske wurden *plebs* "it gewoane folk", *populus* "it folk" en *vulgus* "it grau", mar al dizze ôfliedings binne kontroversjeel. Yn it Ingelsk is *folc* of *folk* ferkrongen troch *people*, útsein yn de gearstalling folkloare.

## Folk as oantal minsken
Men kin mei it wurd *folk* gewoanwei (in faak grut oantal) "minsken" bedoele, bygelyks *Der wie in soad folk oanwêzich*.

## Folk as famylje
Yn de sin "Us folk is nei in âldereinhûs ferhuze" wurde de heit en mem fan de sprekker bedoeld.

## Folk as ûnderdienskip
It wurd 'folk' kin 'ynwenners fan in bepaald lân' betsjutte, bygelyks 'it Belgyske folk'. Yn dit gefal kin men it begryp 'folk' min ofte mear as it synonym foar it begryp 'ûnderdienskip' of 'steatsboargerskip' beskôgje.

## Folk as etnisiteit
In folk kin ek in bepaalde groep minsken wêze dy't ûnderlinge ferwantskip en ferbûnenens fiele op basis fan ien of meardere mienskiplike kenmerken. Mei dizze definysje kinne we sizze dat de Belgyske befolking út trije folken bestiet: Flamingen, Walen en Dútsers (Dútsktalige Belgen). Faak wurdt taal as ít kenmerk fan in folk sjoen. In bysûnder gefal is it Joadske folk, dat primêr op in religieuze ferbûnenens basearre is: mar ûngefear de helte fan alle Joaden wennet yn de steat Israel, lang net allegearre prate Hebriuwsk, Jiddysk of Sefardysk en troch de Diaspora hearre se ta alle minsklike rassen.

Der binne útsûnderings. Ieren hawwe oer it generaal de Ingelske taal oernommen, dochs sil gjin inkele Ier himsels Ingelsman fiele. Flamingen en Nederlanners sprekke deselde taal (Nederlânsk), mar binne twa ferskillende folken. Boppedat is it begryp taal ek dizenich. Yn Nederlân wurdt it Limburchsk as streektaal beskôge. Net iderien is it der oer iens dat sprekkers derfan dêrtroch as apart folk sjoen wurde kinne.

Net allinnich de taal kin de ûnderskiedsbasis wêze, mar ek oare skaaimerken, lykas bygelyks godstsjinst. Foarbyld: Kresjeny (letterlik 'doopte', dopelingen) binne feitlik Tataren. Se sprekke de Tataarske taal, hâlde fêst oan de tradysjes en brûke fan it Tataarske folk, mar op basis fan harren godstsjinst (Russysk-Otterdoks, ynstee fan islamitysk by de Tataren) sjogge sy harsels as in apart folk. Mei de folkstelling fan 2002 hienen de measte Kresjeny dat ek yn de enkête oanjûn. Op basis fan de útslach fan dizze folkstelling binne se sûnt inkele jierren troch de Russyske autoriteiten as apart folk erkend.
Tacitus

**Tacitus** ( Latyn: "swijend" of "ferswijd" ) wie de *[[cognomen]]* fan ferskillende Romeinen:
* Publius Cornelius Tacitus foar de Romeinske historikus
* Marcus Claudius Tacitus foar de Romeinske keizer
Tasitus (keizer)

**Tasitus** (Latyn: **Marcus Claudius Tacitus**; om 200 - juny 276) wie Keizer fan Rome fan novimber (?) 275 oant juny 276.

Fan keizer Tasitus is net folle bekend útsein út de Historia Augusta, mar dizze boarne is net botte betrouber. It leger liet wierskynlik de kar fan in keizer oan de Senaat, mar dit earbiedwurdige lichem die gjin ferstannige kar. Rome hie ferlet fan in sterke militêr. Tasitus wie al frij âld en in rike senator. De Germanen holden hûs yn Galje. Hy fersloech al de Goaten dy't Lyts-Aazje ûnfeilich makken, mar dêrnei stoar hy. Wêroan is net bekend. Hy hie syn healbroer Florianus ta Prefect fan de Praetoriaanske Garde beneamd en dizze besocht him op te folgjen. Nei in koarte regearperioade fan Florianus, waard lykwols Probus úteinlik de nije keizer en it wie it leger dat besliste. De Senaat stie bûten spul.

## Keppeling om utens
* , artikel oer Tasitus (275-276) yn ''DIR'' (2000), (Ingelsk)
Foars groukopke

It **foars groukopke** (*Ochlodes sylvanus*) is in flintersoarte yn it skaai fan de grutte gersgroukopkes (*Ochlodes*).

## Foarkommen.
It foars groukopke is in algemiene stânflinter. De flinter is foaral te finen yn wiete greiden en rûchten. Se binne faak te finen yn de dunen. It is in honkfêste soarte. De populaasje trend is nei 1995 negatyf. 

Op de Nederlânske reade list stiet de flinter as gefoelich.

## Fleantiid
De flinter fljocht fan juny ôf oant begjin augustus. Foaral tusken 1 en 25 july. Fljocht altyd in 1 generaasje. 

## De flinter
De wjuklingte is likernôch 12 oant 15 mm. De ûnderkant fan de efterwjuk is gieleftich mei dúdlike ljochte plakken. It mantsje hat op de boppekant fan de foarwjuk in dúdlike geurstreek. De flinter fljocht mei in op-en-del geande beweging. 

## De rûp
De rûp kin 30 mm lang wurde. It liif is donkergrien mei koarte hierboarsteltsjes. De kop is witich brún. Nei septimber giet de rûp yn 'e rêst om yn it foarjier fierder te groeien. De healwaaks rûp oerwinteret yn in koker fan blêden. 

De rûp fret fan ferskillende soarten gers.
 
## Sjoch ek
* List fan flinters