open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jümme (Samtgemeinde)

**Samtgemeinde Jümme** is in bestjoerlike gearwurking yn it distrikt Leer yn de dielsteat Nedersaksen, Dútslân. De Samtgemeinde is neamd nei de rivier de Jümme, dy't troch it gebiet streamt. De Samtgemeinde Jümme bestiet út trije gemeenten: Detern, Filsum en Nortmoor. It sintrum fan de Samtgemeinde is yn Filsum.

## Geografy
De Samtgemeinde Jümme leit yn it noardwesten fan Dútslân yn it easten fan it distrikt Leer. De regio wurdt karakterisearre troch in flak lânskip mei ferskate wetterwegen, wêrfan't de rivier de Jümme de wichtichste is. De regio hat in miks fan agrarysk lân, bosken en feangebieten.

## Bestjoer
De Samtgemeinde Jümme wurdt bestjoerd troch in koöperaasje fan de trije gemeenten Detern, Filsum en Nortmoor. It bestjoer is ferantwurdlik foar saken lykas ynfrastruktuer, miljeubehear en lokaal ekonomysk belied.
Esens (Samtgemeinde)

**Samtgemeinde Esens** is in bestjoerlike gearwurking yn it distrikt Wittmund yn de dielsteat Nedersaksen, Dútslân. De Samtgemeinde is neamd nei de stêd Esens, dy't it bestjoerlik sintrum is. De Samtgemeinde Esens bestiet út ferskate lytse gemeenten: Dunum, Esens, Holtgast, Moorweg, Neuharlingersiel, Stedesdorf en Werdum.

## Geografy
Samtgemeinde Esens leit yn it noardwesten fan Dútslân yn it noarden fan it distrikt Wittmund. It gebiet is karakterisearre troch in flak lânskip mei in miks fan agrarysk lân en kustgebiet mei seediken. Súdwestlik fan it plak Esens binne ferskate bosken. 

## Bestjoer en polityk
De Samtgemeinde Esens wurdt bestjoerd troch in gearwurking fan de sân lytse gemeenten dy't it foarmje. It bestjoer is ferantwurdlik foar saken lykas ynfrastruktuer, miljeubehear en lokaal ekonomysk belied.

## Kultuer en toerisme
Troch syn lokaasje oan 'e Waadsee en pitoreske doarpkes is de regio populêr ûnder toeristen. Der binne ek frijwat fakânsjehuzen, dêr't benammen pinsjonearren wenje. Fan Bensersiel fart de fearboat nei Langereach, fan Neuharlingersiel ôf fart de fearboat nei Spikereach.
De Valkenier

**De Valkenier** wie in attraksjepark yn Falkenburch yn it Nederlânske Limburch. It park waard yn 1934 iepene en moast yn july 2021 de doarren definityf slute nei de oerstreaming fan de Geul.

## Skiednis
It park waard yn 1934 stichte troch Jan Otermans. It park is altyd yn besit fan de famylje Otermans bleaun. Yn de jierren 1980 namen twa pakesizzers fan Jan Otermans, Albert en Hub, it park oer. 

It park fêstige him sintraal yn Falkenburch. Lang wie it amper mear as in boarterstún. Gruttere attraksjes waarden pas nei desennia tafoege. Troch de lizzing yn in wenwyk wiene útwreidings mar beheind mooglik. De measte ynvestearringen bestiene út it meitsjen fan romte foar nije attraksjes op eigen terrein, wêrtroch't de attraksjes frij ticht op inoar stiene. De maskotte fan it park, wie *"Snoopie de Clown"*.

Trochdat it attraksjepark midden yn in wenwyk lei, wiene de útwreidingsmooglikheden beheind en wiene der geregeld klachten fan omwenners oer lûdsoerlêst. Yn maaie 2004 oerwoech de famylje Otermans om it attraksjepark nei it rekreaasjegebiet *"Steinerbosk"* yn Stein te ferpleatsen. Direkte oanlieding wie de saneamde "attraksjetaks", dy't de gemeente Falkenburch oan de Geul ynfiere woe. Fan dat plan is lykwols neat telâne kaam.

## Sluting
Yn july 2021 waard it park, dat flakby it rivierke de Geul lei, troffen troch de oerstreaming. Trochdat ek de technyske ynstallaasjes troch it heechwetter oantaast wiene en troch de mooglike fersmoarging fan it efterbleaune slib, moast it park foar minimaal fiif wiken slute. Dêrmei wie, sa die efternei bliken, it doek fallen foar *"De Valkenier"*.

Eigeners Albert en Hub Otermans ferkochten it park oan in projektûntwikkeler, dy't der in wenwyk realisearje woe. De measte attraksjes wiene begjin 2022 al ferkocht, en ein 2022 wie it 10.000 m2 grutte terrein hielendal leech. Fan de famylje-achtbaan *"Krummel"* is bekend dat die nei *"[[De Waarbeek]]"* yn Oerisel gien is, en dêr as *"Rupsje Mae"* wer iepene.
Holtriem (Samtgemeinde)

**Samtgemeinde Holtriem** is in bestjoerlike gearwurking yn it distrikt Wittmund yn de dielsteat Nedersaksen, Dútslân. De Samtgemeinde Holtriem bestiet út de folgjende gemeenten: Blomberg, Eversmeer, Nenndorf, Neuschoo, Schweindorf, Utarp en Westerholt. It bestjoerlik sintrum is Westerholt.

## Skiednis
De regio fan Holtriem hat in lange skiednis fan minsklike bewenning dy't werom giet oant de prehistoaryske tiid. Archeologyske fynsten litte sjen dat der al tûzenen jierren lyn minsken yn dit gebiet wennen. Der binne ûnder oaren stiennen ark, grêfheuvels, hunebêd, in prehistoaryske plankewei en in sinne-observatoarium fûn. It sinne-observatoarium fan Westerholt en hunebêd fan Utarp binne net bewarre bleaun, mar de grêfheuvel fan Barkholt wol. By Terheide binne twa gouden skaaltsjes út de jonge brûnstiid fûn. In oare argeologyske bysûnderheid is it feanlyk fan Bernuthsfeld.út de 7e of 8e iuw. 

## Geografy
Samtgemeinde Holtriem leit yn it noardwesten fan Dútslân yn it westen fan it distrikt Wittmund. It gebiet is karakterisearre troch in flak lânskip mei in miks fan agrarysk lân, bosken en feangebieten. 

## Bestjoer
De Samtgemeinde Holtriem wurdt bestjoerd troch in koöperaasje fan de sân lytse gemeenten dy't it foarmje. It bestjoer is ferantwurdlik foar saken lykas ynfrastruktuer, miljeubehear en lokaal ekonomysk belied.
Starodûb

**Starodûb** (Russysk: Стародуб; Oekraynsk: Стародуб, letterik 'âlde iik') is in stêd yn 'e Russyske oblast Brjansk.

## Sjoch ek
* Katedraal fan de Berte fan de Hear (Starodûb)
Familiepark Drievliet

**Familiepark Drievliet** is in attraksjepark yn De Haach yn Súd-Hollân. Drievliet krige syn namme fanwege syn lizzing oan it knooppunt fan de Vliet nei Leien, de Haachske Trekvliet en de Delftske Vliet.

## Skiednis

Op in kaart út 1611 fan Floris Balthasar wurdt de *"bûten Drievliet"* mei in grutte tún al toand. De erven fan Ysbrand van der Does, sekretaris fan Amsterdam, ferkochten de hofstede mei lân yn 1625 oan Johan van Gogh, griffier fan de Steaten-Generaal. It wie wierskynlik Van Gogh dy 't it hearehûs boude. It bûten bleau oant 1736 yn it besit fan de famylje van Gogh, doe waard it ferkocht oan widdo fan mr. Jan van der Burg, abbekaat foar it Hof van Holland. Yn 1874 kocht C.H.Th.A. Hooft Graaflant, ek eigener fan it bûten Burchvliet. Hy bleau dêr wenjen oant syn dea yn 1923.

Nei de dea fan C.H.Th.A. Hooft Graaflant fêstige de nije eigener yn it hûs in kafee, en iepene yn 1938 ek in teetún mei boarterstún. Dat die bliken in oantreklike kombinaasje te wêzen, en doe't de besikers nei de Twadde Wrâldkriich kommen bleaune, waard yn 1950 it hiele bûten oankocht. Yn 1951 pleatste de eigener in earste attraksje, de draaimûne, en waard Drievliet attraksjepark neamd. Yn de rin fan de jierren waarden ferskate attraksjes taheakke. Ien fan de âldste noch besteande attraksjes yn it park is de Monorail. 

## Monorail

De monorail is de âldste monorail fan Nederlân en trochkrúst in grut part fan it attraksjepark. De baan waard yn 1968 oanlein. En waard iepene troch de boargemaster fan Rijswijk Archibald Theodoor Bogaardt. In baan fan 200 meter lang en twa oant fjouwer meter heech, stypjend op peallen. Yn ’e winter fan 2009/2010 waard it halteplak renovearre yn art nouveau styl.
De Hondsrug

**De Hondsrug** is in nôtmûne yn Weerdinge, in buorskip yn 'e Drintske gemeente Emmen.

## Skiednis
De earste mûne fan Weerdinge waard yn 1863 boud en baarnde yn 1870 ôf. De werbou folge fuort dêrnei oant yn 1903 de mûne fannijs ôfbaarnde. Yn 1910 waard de mûne mei materiaal fan in ôfbrutsen poldermûne út it Grinslânske Farmsum wer opboud.  

Yn 'e Twadde Wrâldkriich dûkte yn 'e simmer fan 1944 in pear dagen in Amerikaanske piloat yn 'e mûne ûnder, nei't dy by Hannover út de loft sketten wie en mei syn kompas yn 'e nachten nei Nederlân rûn, dêr't de ûndergrûnske him fierder holp.  

Yn 1945 bruts in roede fan 'e mûne en rekke de mûne bûten gebrûk.  

De mûne waard yn 1987 yn opdracht fan in partikulier wer restaurearre. By dy restauraasje krige de mûne foar it earst in namme en waard de mûne ferneamd nei de heuvelrêch fan 'e krite. De namme fan 'e mûne stiet op 'e burd mei de jiertallen 1905 en 1987. 

## Beskriuwing
De mûne hat âldhollânsk ophekte roeden mei silen en in lingte fan 22 m. De mûne is mealree en wurdt út en troch troch frijwilligers oan it wurk set.  

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
Mûne fan Ter Haar

De **mûne yn Ter Haar** is in iepen standermûne yn it buorskip Ter Haar by it Grinslânske plak Ter Apel. Fan 'e mûne stiet yn Bourtange sûnt 1980 in replika. 

## Skiednis
De mûne waard nei alle gedachten om 1619 hinne yn Bourtange boud en dêr yn 1831 ôfbrutsen om yn 1832 yn Ter Haar wer opboud te wurden foar Frederik Maarsingh. 

Yn 'e rin fan 'e tiid is de mûne restaurearre en binne der ûnderdielen fernijd. Der binne lykwols noch orizjinele ûnderdielen út de boutiid fan 'e mûne, lykas spanten en izerwurk yn 'e kast. By de yngreven restauraasje fan 1986 is de mûne as nôt- en pelmûne wer mealree makke. De pelstien dy't dêrfoar brûkt waard wie ôfkomstich út Burdaard. Ek yn 2012 is noch in grutte restauraasje útfierd.

Eigner fan 'e mûne is de gemeente Westerwâlde. Ut en troch wurket in frijwillige mûnder om de mûne draaie te litten. Yn Bourtange is yn 1980 op it oarspronklike plak fan 'e mûne in replika boud. Oant dy tiid wie de mûne fan Ter Haar de iennige noch besteande standermûne fan 'e noardlike provinsjes.   

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
Sint-Willibrordustsjerke (Ter Apel)

De **Sint-Willibrordustsjerke** is in roomsk tsjerkegebou yn it Grinslânske doarp Ter Apel. 

## Skiednis
De neogoatyske tsjerke waard yn 1880 neffens in ûntwerp fan Alfred Tepe. De tsjerke waard yn 1924 troch Wolter te Riele útwreide. Te Riele's útwreiding hat bredere sydskippen.  

De Willibrordustsjerke is in trijeskippige halletsjerke, wat betsjut dat de sydskippen like heech binne as it middenskip. 

## Ynrjochting
Yn it koer stiet it orizjinele houten heechalter út Münster. De brânskildere ramen binne fan Heinrich Geuer út Utert.

Yn 'e tsjerke binne yn 'e jierren 1982-1985 13 brânskildere ramen set út de ôfbrutsen katedraal fan Grins oan it Broerplein. De ramen binne oarspronklik makke yn Roermond en Münster.  

## Oargel
It tsjerkeoargel is oarspronklik yn 1891 troch John Nicholson foar de eardere St. Saviour's Anglican Church yn Reading boud. Yn 1992 ferhûze it oargel nei de Sint-Liudgertsjerke fan Lichtenvoorde. Doe't dy tsjerke yn 2002 sletten waard, restaurearre F.R. Feenstra út Gruttegast it oargel en boude it yn Ter Apel wer op. Yn 'e rin fan 'e skiednis is der hast neat oan it oarspronklike oargel feroare.

## Keppeling om utens
* Side F.R. Feenstra: disposysje en oargel tsjerke.
Kabinet-Schoof

It **kabinet-Schoof** wie fan 2 july 2024 oant 23 febrewaris 2026 it kabinet fan Nederlân. It is nei de Twadde Keamerferkiezings fan 2023 foarme troch in koälysje fan de partijen PVV, VVD, NSC en BBB.

Dick Schoof (partijleas) wie de premier, fise-premiers wiene Fleur Agema (PVV), Sophie Hermans (VVD), Eddy van Hijum (NSC) en Mona Keijzer (BBB).

Sûnt 3 juny 2025 wie it kabinet as demisjonêr minderheidskabinet nei't de PVV út de koälysje besleat te stappen nei't er spul ûntstie oer asylmaatregels. Op 22 augustus 2025 nei't Caspar Veldkamp opstapte, stapten ek alle oere NSC-bewâldslju út it kabinet wei.

## Ministearjes
It kabinet-Schoof hat 16 ministearjes (waarnimmers wurde net neamd):

:¹ Dick Schoof jout as minister-presidint lieding oan it ministearje fan Algemiene Saken.

### Ministers sûnder takeparket
* Bûtenlânske Hannel en Untwikkelingshelp (ûnder BZ) - Caspar Veldvamp (NSC) oant 19 juny 2025 (wie Reinette Klever (PVV))

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske ministearjes
Tsjerke fan Sellingen

De **tsjerke fan Sellingen** is in iergoatysk tsjerkegebou yn Sellingen yn 'e Grinslânske gemeente Westerwâlde. De tsjerke waard om 1300 hinne boud.

## Skiednis
De tsjerke waard al neamd op in yn 'e 13e iuw gearstalde list fan tsjerken fan 'e abdij fan Corvey. Under de muorren fan 'e tsjerke wiene grêven, sadat de hjoeddeiske tsjerke op in âlder begraafplak boud is. De foargonger hat nei alle gedachten fan hout west om't der gjin dowestien fûn waard. It is net bekend hokker patroanhillige de tsjerke foar de reformaasje hie.     

It tek fan it trijesidige koer bestiet út holle en bolle dakpannen, ek muontsen of nonnen neamd. De rest fan it tek hat gewoane dakpannen. De dakruter waard yn 1858 op 'e tsjerke set. Foar dy tiid hie de tsjerke in frijsteande klokkestoel. 

Yn 'e Twadde Wrâldkriich waard de klok fan 'e tsjerke foardere troch de Dútsers. Neitiid waard dy klok ferfongen mei de ynskripsje *Deze klok is gegoten ter vervanging der geroofde klok*. Om 't der in skuor yn 'e klok fan 1947 stie, waard der yn 2019 yn Sellingen op it hôf in nije klok foar de tsjerke getten.

## Ynterieur
It tsjerkeskip hat in balkeplafond, wylst it koer in stiennen netferwulft hat.

Yn 'e jierren 1920 waarden letgoatysk beskilderingen yn 'e tsjerke ûntdutsen, lykas ôfbylden fan 'e hillige Kristoffel en Sinte-Margareta. Oars as wenst hawwe de skilders ek harren nammen by it wurk set en sa witte wy dat broeder Jan fan Aken en Johannes se oanbrocht ha. 

It doopfont is lykas de fresko's ek 15e-iuwsk. De preekstoel datearret út healwei de 17e iuw en komt oarspronklik út it Grinslânske Scharmer. Yn 'e 19e iuw waard de preekstoel yn 'e Sellinger tsjerke set. 

## Oargel
It ienmanualige tsjerkeoargel waard yn 1952 troch de bruorren Van Vulpen boud. It telt seis registers.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel.
Femke Wiersma

**Femke Wiersma** (Dokkum, 29 desimber 1984) is in Nederlânske politika út namme fan de BoerBurgerBeweging (BBB). Sy wennet yn Holwert (2024). Sûnt 2 july 2024 is sy minister fan Lânbou, Fiskerij, Itenswissigens en Natuer. Dêrfoar wie sy fan 19 july ôf 2023 deputearre fan de provinsje Fryslân. 

## Biografy
Wiersma waard yn 1984 berne yn Dokkum en waard oplaat by de Keninklike Marine. Hja foltôge de oplieding maatskiplik wurk yn 2007, en wurke dêrnei as amtner. 

Wiersma wie oant har funksje as beliedsmeiwurker fan de BBB-Twadde Keamerfraksje beliedsadviseur by de Nederlandse Melkveehouders Vakbond. Wiersma stie by de Twadde Keamerferkiezings 2021 achter listlûker Caroline van der Plas as as twadde op de BBB-kandidatelist en helle doe 25.588 foarkarstimmen.

Yn 'e Provinsjale Steateferkiezingen fan 16 maart 2023 wûn BBB fjirtjin sitten yn Fryslân  en krige Wiersma 8.206 foarkarstimmen.  Op 13 july 2023 waard it kolleezjeprogramma fan BBB mei it CDA, ChristenUnie en de Fryske Nasjonale Partij presintearre en wêryn 't Wiersma ferantwurdlik waard foar lânbou, FPLG (Frysk Programma Landelijk Gebied) en erfgoed. 

Op 2 july 2024 waard Wiersma beneamd ta minister fan Lânbou, Fiskerij, Voedselzekerheid en Natuur. Se lei de amtseed ôf yn it Frysk. 

## Persoanlik libben
* Wiersma die yn 2010 mei oan *Boer zoekt Vrouw* en wenne in skoft yn Abcoude mei Gijsbert Bakhuisen. Sy wiene troud fan 2016 oant 2019. Sûnt is se allinnichsteande mem fan fjouwer bern.
* Yn de simmer fan 2023 die se mei oan it tf-programma *[[De Slimste Mens]]*.
Nickenich

**Nickenich** is in plak yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Nickenich foarmet mei fjouwer oare ortsgemeinden de ferbânsgemeente Pellenz fan 'e lânkring Mayen-Koblenz.

## Lokaasje
It plak leit yn 'e Fulkaaneifel oan 'e Laacher See (himelsbreed trije km fan it sintrum) en sân km fan Andernach. 

## It besjen wurdich
Oan 'e westllike râne fan Nickenich waard oan 'e Laacher Straße in gallo-romeinsk grêf út de 1e iuw nei Kristus rekonstruearre, de saneamd Tumulus fan Nickenich. 

Fan 'e op 'e resten fan in Romeinske filla boude 13e-iuwske stifte parochytsjerke (yn 1842 ôfbrutsen) bleau de romaanske toer bewarre. De hjoeddeiske parochytsjerke waard troch Johann Claudius von Lassaulx ûntwurpen. De tsjerke waard yn 1848 foltôge en is oan Arnulfus fan Metz wijd. De tsjerke fertsjintwurdiget in mingstyl fan neoromaanske en klassisistyske boufoarmen en wurdt mei troch de kombinaasje fan ferskillende soarten natoerstien út de krite as ien fan 'e moaiste ûntwerpen fan 'e arsjitekt beskôge. Fanwegen de grutte ôfmjittings fan it gebou wurdt de tsjerke ek wol de *Pellenzdom* neamd.

## Ofbylden

Nickenich Tumulus 3.jpg|Tumulus fan Nickenich.
2024 Nickenich, Sint-Arnulfustsjerke.jpg|Sint-Arnulfustsjerke.
2024 Nickenich, krús oan 'e Kirchstraße.jpg|Krús oan 'e Kirchstraße.
Kretz

**Kretz** is in plak yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It plak leit yn 'e Fulkaaneifel. Op it doarpsgebiet steane ferskillende belangrike bedriuwen fan 'e boustofyndustry.

## It besjen wurdich
* De Marijekapel datearret fan 1867 en ferfong doe in ienfâldige kapel, dy't yn 'e jierren 1680 troch de greven fan Virneburg stifte wie. De hjoeddeiske kapel waard neffens it ûntwerp fan 'e Keulske arsjitekt Vincenz Statz boud.

* De Römerbergwerk Meurin toant de eartiidske, ûnderierdske Romeinske myn foar de ôfgraving fan dowestien. Troch de moderne ôfgravingen waard ek de antike stiengroeve frijlein. It plafond fan 'e groeve is der net mear, sadat der net allinne troch de myngongen mar ek oer nije brêgen gien wurde kin om de myn fan boppe ôf te sjen.
Kanielmosk

De **kanielmosk** (*Hypocryptadius cinnamomeus*) is in sjongfûgel, dy't op 'e Filipinen endemysk is. De soarte is monotypysk yn it skaai *Hypocryptadius*  en de fûgel waard as moskfûgel klassifisearre nei't er earder ynearsten yn 'e famylje fan 'e brilfûgels (*Zosteropidae*) set wie. De soarte hat in plasse en snaffel dy't op dy fan 'e moskfûgels lykje en nei in stúdzje fan it DNA en skeletmateriaal dielde de Deenske soölooch Jon Fjeldså en kollega's de soarte as in apart skaai fan 'e famylje moskfûgels yn.

## Beskriuwing

De fûgel is kanielkleurich op 'e krún en rêch en hat donkere rânen oan 'e wjukken en sturt. De kiel, it boarst en de sydkanten binne giel oant oranjegiel en nei de búk en de ûnderkant fan 'e sturt giet it mear op wyt oer. It each is oranjeread en de poaten en snaffel binne griis.   

De soarte is ynklusyf de sturt likernôch 15 sm lang. Tusken mantsjes en wyfkes binne gjin grutte ferskillen.

## Fersprieding
De kanielmosk komt allinne lokaal op it eilân Mindanao yn it suden fan 'e Filipinen foar. Syn biotoop bestiet út tropyske fochtige montane- en submontane dizewâlden boppe de 1000 m. De fûgel libbet yn groepen of tegearre mei oare fûgelsoarten.

## Iten en fuortplanting
It iten bestiet út ynsekten, dy't er op tûken en blêden yn 'e beammen siket. Oer it brieden is fierder neat bekend.

## Status
Neffens IUCN wurdt de fûgel net bedrige. It ferspriedingsgebiet is beheind, mar oannommen wurdt dat de fûgel dêr algemien foarkomt. De populaasje nimt lykwols ôf troch it ferlies fan biotoop troch legale en yllegale houtkap, mynbou en it oanmeitsjen fan boulân troch de *slash-and-burn*-metoade.
Kanielmosken

**Kanielmosken** (*Hypocryptadius*) foarmje in fûgelskaai út de famylje fan 'e moskfûgels (*Passeridae*).

## Soarten
It skaai is monotypysk, itjinge betsjut dat der yn it skaai mar ien soarte is:

* Kanielmosk (*Hypocryptadius cinnamomeus*).
Souvenir Henri Desgrange

De **Souvenir Henri Desgrange** is in spesjale priis yn de Omgong fan Frankryk dy't sûnt 1947 jierliks útrikt wurdt en neamd is nei Henri Desgrange, de earste direkteur fan de omgong. De priis wurdt útrikt oan de hurdfytser dy't as earste (yn de etappe) in foarôf bepaald punt yn de omgong berikt. Yn 1947, yn de earste Tour nei it ferstjerren fan Henri Desgrange yn 1940, wie dit Desgrange's lêste residinsje, *"Villa Mia"* yn Beauvallon, Grimaud, oan de Côte d'Azur. Yn de earste etappe fan de 1948 Omgong, wie dit de top fan de Côte de Picardie yn Versailles by Parys. 

Yn 1949 is der in monumint foar Henri Desgrange oprjochte by de súdlike tagong fan de tunnel by de Col du Galibier yn de Alpen, syn favorite en ien fan de meast ikoanyske beklimmingn yn de Omgong fan Frankryk. Fan 1952 ôf en alle jierren sûnt 1965 is it markearingspunt foar de priis by it monumint op de Galibier as dy diel útmakket fan de omgong, yn oare gefallen meastal it "dak fan de Omgong": it heechste punt (boppe seenivo) dat berikt wurdt.

Yn de Omgong fan 1963 waard der gjin award útrikt, mar oan de ein fan de Ronde wie der in spesjale "Desgrange-priis" foar de hurdfytser dy't it bêste riden hie mei "de holle en de fuotten".

### Meafâldige winners

In tal hurdfytsers ha de Souvenir Henri Desgrange 2x as faker wûn.

## Sjoch ek
* De *"[[Souvenir Jacques Goddet]]"*, neamd nei de twadde direkteur fan de omgong, Jacques Goddet, is in gelikense priis dy't sûnt de omgong fan Frankryk 2001 takend wurdt, meastentiids by syn monumint op de Tourmalet.
Alterkülz

**Alterkülz** is in doarp yn 'e delling fan 'e Külzbach en in *[[Ortsgemeinde]]* op 'e Hunsrück yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts. De Ortsgemeinde makket diel út fan 'e ferbânsgemeente Kastellaun. Alterkülz is in lintdoarp en wurdt wol it langste doarp fan 'e Hunsrück neamd. 

Under Alterkülz falle ek de buorskip Osterkülzmühle en it *[[Ortsteil]]* Wehr.

## Ofbylden

2024 Alterkülz, protestantske tsjerke.jpg|Protestantske tsjerke.
2024 Alterkülz, Sint-Joazefkapel.jpg|Sint-Joazefkapel.


2024 Alterkülz, kriichsmonumint.jpg|Kriichsmonumint.
2024 Alterkülz, mei laai dutsen Hunsrückhûs oan 'e Hauptstraße 52.jpg|Mei laai dutsen Hunsrückhûs.
Pûnatsjilling

De **Pûnatsjilling** (*Spatula puna*) is in slobeinesoarte út de famylje einfûgels (*Anatidae*). Eartiids waard de fûgel as in ûndersoarte fan 'e sulvertsjilling beskôge, dy't lytser is. De namme fan dizze fûgel ferwiist nei de Pûna, in alternative oantsjutting foar it Heechlân fan Bolivia.

## Beskriuwing

De fûgel is likernôch 48 sm lang en like grut as de Karolina-ein. Pûnatsjillings hawwe in swarte, skerp ôftekene kape op 'e kop oant ûnder it each. De rest fan 'e kop en nekke is krêmewyt. De boppesturtfearren binne griis en de flanken binne donkerbrún mei smelle streken. De rêch, it boarst en de ûnderflanken is brún mei donkerbrune flekken. Pûnatsjillings ha grutte ljochtblauwe snaffels mei in swarte streek yn 'e midden.

Tusken jerkjes en wyfkes binne it hiele jier troch gjin grutte ferskillen.

## Fersprieding
De Pûnatsjilling is eigen yn 'e Andes fan Perû, westlik Bolivia, noardlik Sily en it uterste noardwesten fan Argentynje. De ein libbet op gruttere marren en dobben yn 'e heechlannen.  

## Hâlden en dragen

Yn it wyld libje de fûgels yn lytse groepkes fan 'e eigen soarte of mei de besibbe sulvertsjillings. De einen begjinne mei it lizzen fan aaien tusken april en juny. Lykas swannen en guozzen bringe beide âlders de piken grut. It nêst leit yn heech gers en net altiten fuort by it wetter. Der wurde aardich wat aaien lein en se binne krêmerôze fan kleur. In pearke bliuwt lang by inoar.     

Pûnatsjillings ite wetterplanten, sied en lytse dierkes. 

## Status
De populaasje fan 'e fûgel is stabyl en de status is neffens IUCN net bedrige.
Hottentottsjilling

De **Hottentottsjilling** (*Spatula hottentota*, synonym: *Anas hottentota*) of **blausnaffeltsjilling** is in lytse einfûgel yn it easten en suden fan Afrika en op Madagaskar.

## Namme
De namme Hottentottsjilling wurdt troch autoriteiten noch altiten brûkt, mar yn guon talen is de namme fan 'e soarte feroare, om 't it wurd 'hottentot' misledigjend wêze soe foar de Khoisanfolken yn it suden fan Afrika, dy't troch Europeanen eartiids hottentotten neamd waarden. 

## Beskriuwing

It likernôch 34 sm lange eintsje is skraach grutter as ien fan 'e dwercheinesoarten en hat in donkerbrune krún, wylst it gesicht, de kiel en de wangen  bleek binne mei by it ear in swarteftich gebiet. It boarst is ek bleek mei donkere flekken, dy't by jerken nei de flanken ta minder te ûnderskieden binne, mar by wyfkes oant de sturt fierder geane. De skouders en de sturt binne donkerbrún oant swart. De wjuk is boppe ek swarteftich en de dekfearren hawwe in griene glâns. De wjukspegel is irisearjend grien en wurdt fan in swarte en wite bân ôfletten. De ûnderwjukken binne ljocht. De iris is brún, de poaten binne blaugriis en de snaffel is ljochtblau mei boppe in swart streek yn 'e midden.

Der binne gjin grutte ferskillen tusken jerkjes en wyfkes.

## Fersprieding
Hottentoteinen komme yn in grut part fan it suden en easten fan Afrika foar. Fierder is der in westlike populaasje yn it grinsgebiet fan Nigearia mei Niger. It biotoop wurdt foarme troch ûndjippe sompen, beken, lytse marren en fivers mei omseame rânen fan reit of papyrus en in soad driuwplanten. 

De populaasjes fan Madagaskar en it west fan it ferspriedingsgebiet binne stânfûgels. Op oare plakken is de ein as reaksje op feroarjende wetterstannen in trekfûgel oer koarte ôfstannen. 

## Nêst

Se briede ôfhinklik fan 'e reintiid yn it hiele jier troch. Nêsten wurde boppe it wetter yn beammestronken of tusken fegetaasje boud. De piken ferlitte nei it útkommen it nêst en de soarch fan it wyfke foar har piken is beheind ta it beskermjen tsjin rôfdieren en se nei plakken mei genôch iten te bringen. Hottentottsjillings ite planten en lytse wetterdierkes.    

It nêst bestiet út seis oant njoggen krêmkleurige aaikes, dy't yn 25 oant 27 dagen útbret wurde. De soarte libbet yn pearkes en heechút yn lytse groepkes.

## Hottentottsjillings yn Europa
Tusken 1929 en 1935 binne der foar it earst Hottentottsjillings yn Europa ynfierd. De earste slagge fok fûn yn 1938 yn Grut-Brittanje plak. De fûgels waarden yn 'e jierren 1950 en 1960 in soad út it wyld wei fongen om nei Europa te ekportearjen, dêr't partikulieren se as sierein holden. Hjoed-de-dei is der in stabile populaasje fan fokte Hottentoteinen en somtiden binne se ek in tropyske hallen fan Europeeske dieretunen te sjen.  

## Status
De hottentottsjilling wurdt troch IUCN as net bedrige klassifisearre. In bedriging foar de eintsjes foarmet lykwols de degradaasje fan harren biotoop. In bettere beskerming fan wiete gebieten mei syn fegetaasje en de beheining fan 'e jacht helpe de soarte yn stân hâlden.
Jonathan (skyldpod)

**Jonathan** (útbret om 1832 hinne) is in reuzeskyldpod fan de Seysjellen (*Aldabrachelys gigantea hololissa*), in ûndersoarte fan de Aldabra reuzeskyldpod (*Aldabrachelys gigantea*). Hy is 191 jier fan 2024 ôf, dêr 't er it âldste bekende lândier mei is. Jonathan wennet op it eilân Sint Helena, in Britsk Oerseesk Gebiet yn de Súd-Atlantyske Oseaan.

## Skiednis
Jonathan, útbret om 1832 hinne, waard yn 1882 nei Sint-Helena brocht fan de Seysjellen yn de Yndyske Oseaan wei, tegearre mei trije oare skyldpodden doe 't er sawat 50 jier âld wie. Hy krige syn namme yn de jierren 1930 fan gûverneur fan Sint-Helena Sir Spencer Davis en hat 31 gûverneursterminen meimakke. Hy libbet noch hieltyd op it terrein fan Plantation House, de offisjele residinsje fan de gûverneur; it regear fan Sint-Helena stiet noed foar syn fersoarging.

Op 4 desimber 2022 organisearren lokale bewenners trije dagen lang Jonathan's jierdei; se presintearren in taart dy 't folslein makke wie fan syn favorite sûne iten. 

Yn jannewaris 2024 moete Jonathan prins Edward, hartoch fan Edinburgh, by syn besite oan Sint-Helena. Jonathan trof earder de hartoch syn mem Elizabeth II en pake George VI yn 1947. Prins Philip kaam ek op besite yn 1957.

De efterkant fan de 5 pence munt fan St Helena hat in ôfbylding fan Jonathan. 

## Aldens
Doe 't er yn 1882 nei Sint-Helena brocht waard wied er 'folwoeksen'. 'Folwoeksen' betsjut dat er minstens 50 jier âld wie, dat hy kaam net letter as 1832 út it aai. In foto fan Jonathan dêr 't oarspronklik fan tocht waard dat er út 1902 stamde, datearret yn werklikheid út 1886,  dêr 't Jonathan fjouwer jier nei syn oankomst op Sint-Helena te sjen is.

De tastân fan de skyldpod waard yn desimber 2015 beskreaun as 'libben en sûn' troch bistedokter Joe Hollins. Jonathan koe lykwols net mear rûke en sjen (fanwegen staar), mar hie noch wol poerbêste earen.
Kaapske slob

De **Kaapske slob** (*Spatula smithii*) is in fûgel út it skaai slobeinen (*Spatula*) yn 'e famylje einfûgels (*Anatidae*).

## Beskriuwing

Folwoeksen fûgels binne 51 oant 53 sm lang en ha in flekkerich griisbrún fearrekleed en oranje poaten. Lykas by in soad einen op it súdlike healrûn lykje jerkjes en wyfkes op in oar, mar it jerkje hat in ljochtere kop as it wyfke, ljochtblauwe dekfearren dy't fan in wite râne fan 'e griene spegel skieden wurdt. Fierder hat it mantsje giele eagen. De dekfearren fan it wyfke binne griis en de eagen donkerbrún.

## Fersprieding
De Kaapske slob komt allinne yn it suden fan Afrika foar. De fûgels libje yn iepen sompen, wiet gerslân of sompen mei wat opkommende fegetaasje. De fûgel is in stânfûgel mar kin wol nomadysk yn syn ferspriedingsgebiet wêze. 

## Nêst
It nêst fan 'e soart leit altiten yn 'e buert fan wetter en wurdt yn in ûndjippe kûle op 'e grûn boud. It is ôfset mei dûns en der wurde 6 oant alve aaien yn lein. Bûten de briedtiid is de Kaapske slob in sosjale fûgel en dan kin er grutte groepen foarmje.   

## Iten
De Kaapske slob siket iten yn ûndjip wetter troch mei syn snaffel hinne en wer te swyljen. Njonken plantaardich materiaal yt de ein ek weakdieren en ynsekten. 

## Status
De populaasje bestiet út sa'n 13000 oant 33000 folwoeksen fûgels en is net bysûnder grut. Dochs liket it oantal fûgels ta te nimmen en is der sprake fan in grut ferspriedingsgebiet. Dêrfandinne wurdt de fûgel troch de IUCN as net bedrige klassifisearre.
Slobeinen

**Slobeinen** of **slobben** (*Spatula*), ek wol de **tsjillings** neamd, foarmje in fûgelskaai út 'e famylje einfûgels (*Anatidae*). 

Eartiids wiene de slobeinen by it skaai fan 'e einen yndield. Neffens in yn 2009 publisearre stúdzje koe troch ferlikening fan it DNA fêststeld wurde dat it doetiidske skaai *Anas* net monofyletysk wie. It skaai *Anas* waard op basis fan sibskip doe yn fjouwer monofyletyske skaaien opdield. Tsien waarden yn it skaai *Spatula* yndield. Oarspronkelik wie dat skaai yn 1822 troch de Dútske zoölooch Friedrich Boie útsteld. De typesoarte is de slob.   

## Soarten
Der wurde tsien soarten yn it skaai teld:
Speelland Beekse Bergen

**Speelland Beekse Bergen** is in attraksjepark en wetterpark yn Hilvarenbeek yn Noard-Brabân, en makket diel út fan de groep fan Beekse Bergen, dêr't ek Safaripark Beekse Bergen diel fan útmakket. Speelland rjochtet him benammen op famyljes mei bern oant 12 jier.

## Skiednis
Ein jierren fyftich ûntstie troch sânwinning tusken Tilburch en Hilvarenbeek in grutte wetterplasse. Nei jierren fan oerlis waard troch de eigeners, de gemeenten Tilburg en Hilvarenbeek, yn de jierren 60 it Strand - en Speelland ynrjochte. Dit park rjochte him yn it begjin benammen op simmerrekreaasje. Letter waard dit útwreide mei ferskate boarterstunen en ek gruttere attraksjes, wêrtroch 't it park yn de jierren tachtich it karakter krige fan in lytsskalich attraksjepark.Nei oankeap troch Libéma waarden de achtbaan en de beamstamattraksje ferkocht oan it dútske attraksjepark *"Das Neue Traumland"* yn Bottrop. Der kamen gjin ferlykbere attraksjes werom foar yn it plak.

## Sjoch ek
* Safaripark Beekse Bergen
Wytwjukboskein

De **wytwjukboskein** (*Asarcornis scutulata*) is in grutte ein út de famylje einfûgels (*Anatidae*). De fûgel wurdt mei útstjerren bedrige en de populaasje bestiet út likernôch 1.000 fûgels. 

## Bekriuwing

De fearren fan 'e 66 oant 81 sm grutte wytwjukboskein binne foar in grut part brún. De kop en de hals ha wite flekken, by wyfkes binne dy flekken tichter as by jerken. De tichtsleine wjukken binne brún mei wite dielen, mar as de wjukken iepen binne dan oerhearsket it wyt. Dêrfandinne ek de namme wytwjuboskein.  

Wytwjukboskeinen ferfearje yn septimber of oktober en de fûgels kinne dan lykas de measte grute einesoarten net fleane. Yn it Nasjonale Park Dibru-Saikhowa yn Assam (Yndia) libbet in beskerme populaasje fan 'e wytwjukboskein.

## Fersprieding
Oarspronklik libbe de wytwjukboskein yn in grut gebiet fan noardeastlik Yndia en Bangladesj oant Súdeast-Aazje en Java en Sumatra. 

De einesoarte libbet yn 'e tropysk bosk by stilsteand of stadich streamend wetter. De fûgel hat in foarkar foar leechlân under 200 m, mar komt somtiden ek heger foar op plato's mei dobben of stadich streamende rivieren. 

De fûgels binne fral aktyf by it lemieren en skimerjen en ite planten, sied, fisk, slakken, spinnen en ynsekten.   

## Fuortplanting
Wytwjukboskeinen briede oan 'e ein fan 'e drûge tiid. It nêst wurdt yn holtes fan beammen op in hichte fan 3 oant 12 m boppe de grûn boud. It wyfke leit oant 16 aaien en de briedttiid duorret 33 dagen. Om it oanbrekken fan 'e reintiid hinne komme de aaien út en de piken wurde dan noch 14 dagen troch de âlders fersoarge.

## Status
Fanwegen it biotoopferlies troch minsklike aktiviteit wurdt de ein mei útstjerren bedrige. De wylde populaasje is fragmintearre en dramatysk sakke en it oantal fûgels bliuwt tebekrinnen troch de grutskalige ferneatiging fan bosk en wiete gebieten. Yn ferskillende dielen fan it ferspriedingsgebiet is de wytwjukboskein al útstoarn, lykas Java en Maleizje en ek yn Laos wurde gjin waarnimmings mear dien. De populaasjes dy't der noch binne, besteane heechút út in pear hûndert fûgels. De fûgel is bysûnder gefoelich foar de kap fan âlde beammen, dy't nedich binne foar it bouwen fan de nêsten. Rûsd wurdt dat der noch sa'n 1.000 eksimplaren binne en de fûgel wurdt troch de IUCN as bedrige klassifisearre. 

Sunt 2013 wurdt der troch it European Endangered Species Programme ta behâld fan 'e wytwjukboskein yn hiel Europa in fokprogramma byholden.
DippieDoe

**DippieDoe** is in attraksjepark yn Best yn Noard-Brabân, it park rjochtet him benammen op famyljes mei bern oant 12 jier. 

## Skiednis
It park iepene foar it earst syn doarren foar publyk yn 1999. De earste achtbaan de fan it park *"Zeeslang"* waard oernaam fan Avonturenpark Hellendoorn. Yn Hellendoorn hjitte de achtbaan *"Avonturenslang"* en waard iepene yn 2005 en hat noch oant 2010 tsjinst dien. Yn achtbaan de *"Tyfoon"*.  De *"Zeeslang"* waard lang om let yn 2013 ôfbrútsen en yn 2018 ferfongen troch achtbaan de *"Dolle Pier"*, yn dat jier waard it park yngreven fernijd. Yn 2023 waard it park útwreide mei in midgetgolfbaan. 

Op 1 april 2024 waard de teekopkesattraksje Choco Loco iepene, in attraksje foar de hiele húshâlding. 

De meast resinte tafoeging oan it park is de Dwaalduin yn 2025, in aventoerlik doalhôf dêr't bern en folwoeksenen mei-inoar boartsje kinne. Hjiryn binne ûnder oare krûptonnen, rinbrêgen en muzykynstruminten te finen.
BillyBird Park Hemelrijk

**BillyBird Park Hemelrijk** is in attraksjepark yn Volkel yn Noard-Brabân. It park is boud oan de noardkant fan de mar *"Hemelrijk"*. It park is 55 hektare grut, mar it grutst part fan die oerflakte is wetter. 

## Skiednis
It park begûn yn 1986 ûnder de namme *Recreatieplas Hemelrijk* doe't fan in eardere sânôfgraving in rekreaasjegebiet makke waard. Fan doe ôf wreide it park him hieltyd mear út. Yn 1990 waard de plasse sels ek oankocht en koe der in dûkeilân pleatst wurde. Yn 1993 boude Hemelrijk in ferkearsboarterstún, in tal attraksjes en in poppeteäter. De namme *Recreatieplas Hemelrijk* waard dêrmei wizige yn *Rekreaasjepark Hemelrijk*. Yn 1995 waard in grutte binnentún oanlein, wêrtroch 't it park it hiele jier iepenbliuwe koe. Yn 2004 waard Ierdswel *"BillyBird"*, de maskotte fan it park, tagelyk feroare ek de namme fan *Rekreaasjepark Hemelrijk* yn *BillyBird Park Hemelrijk*. Yn 2009 waard de earst achtbaan fan it park iepene ienfâldichwei *Familieachtbaan* in stielen achtbaan mei in lingte fan 310 meter en in hichte fan 14 meter.
Linnaeushof

**Linnaeushof** is in attraksjepark yn Bennebroek yn de provinsje Noard-Hollân. De attraksjes yn it park binne net elektrysk oandreaun mar meganysk. Linnaeushof waard yn 1963 as boarterstún iepene troch skriuwer Godfried Bomans. Dêrfoar wie it in park foar blommetentoanstelling.

## Skiednis
De *"Linnaeushof"* wie in part fan it oerplak fan bûten de Hartekamp en ferwiksele ferskate kearen fan eigener. Yn 1901 kaam it yn besit fan de *"Binnenlandsche Exploitatie Maatschappij voor Onroerende Goederen"*. Yn 1954 ûntwerpt lânskipsarsjitekt Hans Warnau der in blommepark. De besteande plantekas waard omtsjoend ta in tropyske plantekas mei mear as 1000 soarten planten. Pieter Grijpstra iepene hjiryn yn dy perioade in miniatuer blommekorso dêr't de opbringsten alhiel fan takamen oan it Reade Krús. Yn de maitiid fan 1956 iepene it park ûnder de namme *"Linnaeushof"*  foar it earst syn poarten.

Nei in muoisume start mei de blommen showtún waard begjin jierren sechstich in start makke mei de oanlis fan in lytse boarterstún. Dizze boarterstún waard op 15 maaie 1963 iepene troch skriuwer Godfried Bomans. Fan 1975 ôf is de "Linnaeushof" allinne in boarterstún. In grutte plantekas is binnentún wurden. De blommen en planten makken ûnder lieding fan soan *Frits Grijpstra* hieltyd mear plak foar attraksjes en nije boarterstastellen. 

Pakesizzer *Sander Grijpstra* naam yn 1998 de deistige lieding fan it park oer. Yn 2012 ferkocht er syn oandielen yn de Linnaeushof oan de Spaanske groep Aspro Ocio.
Sprookjeswonderland

**Sprookjeswonderland** is in temapark yn Inkhuzen yn de provinsje Noard-Hollân. It park rjochtet him op famyljes mei lytse bern. 

## Skiednis
*"Sprookjeswonderland"* is yn 1973 ûntstien. Wim de Vries, oprjochter en direkteur fan it park, makke doe foar de grap in kabouterpop. Dy bliek in sukses en al gau waarden der nije poppen makke. Yn it begjin reizgen de poppen oer toeristyske merken yn de binnenstêd fan Inkhuzen. 

Yn 1981 waard der flink útwreide en kamen der in kabouterdoarp, in bernebuorkerij en boarterstún by, alles yn it Wilhelminaplantsoen oan de noardeastkant fan de âlde binnenstêd. Ein jierren 80 klagen omwenners oer de drokte en it ôffal. Yn 1991 waard it echt te fol en wie der gjin plak om út te wreidzjen. It park ferhuze nei it rekreaasjegebiet *"Enkhuizerzand"*, lizzend oan de râne fan Inkhuzen, oan de oare kant fan de seemuorre en hast daalks oan it Iselmar. Yn 1998, by it 25-jierrich bestean, iepene kastiel *"Violinde"*. It kastiel is makke op wiere grutte. Yn 2010 kaam der in nij yntreegebou mei ûntfangstplein.
Afrikaanske swarte ein

De **Afrikaanske swarte ein** (*Anas sparsa*) is in fûgel út de famylje einfûgels (*Anatidae*). Thomas Eyton publisearre yn 1838 foar de earst kear de wittenskiplike namme fan it skaai. 

## Beskriuwing

De 48 oant 57 sm grutte ein hat in swart fearrekleed mei wite flekken op 'e rêch. It mantsje is grutter as it wyfke, mar der binne fierder gjin ferskillen yn 'e kleur. De spegel op 'e wjuk is poarper-blau en fral te sjen as de ein fleant. De fûgels wurde somtiden mei gielsnaffeleinen ferwiksele.  

## Fersprieding
De Afrikaanske swarte ein libbet fral yn it easten en it suden fan Afrika ûnder de Sahara oant Súd-Afrika ta. Der binne isolearre populaasjes yn it westen fan Ekwatoriaal Afrika, yn it súdeasten fan Nigearia, Kameroen en Gabon.   

It biotoop fan 'e fûgel bestiet deis út rivieren en beken en nachts út grut iepen wetter. De ein hâldt fan wetter yn it beboske heuvellân fan Afrika en ferstoppet syn fan gers en takjes makke nêst tichteby streamend wetter op 'e grûn. 

De soarte komt yn Afrika foar en bestiet út twa ûndersoarten: 

* *A. s. leucostigma*: fan Nigearia oant Kongo-Kinsjasa, Sûdan, Etioopje, Simbabwe en Angoala.
* *A. s. sparsa*: fan Namybje en súdlik Simbabwe oant Súd-Afrika.

## Fuortplanting en iten
De Afrikaanske swarte ein is in skouwe fûgel mei in sterk territoariumgedrach. Meastentiids wurdt er yn lytse groepkes of pearkes sjoen. Se briede it hiele jier troch yn ferskillende gebieten. In lechsel bestiet út 4 oant 8 aaien en de aaien komme nei 30 dagen út. It wyfkes soarget foar de piken.    

De Afrikaanske swarte ein is net sinnich en yt larven, wetterdierkes, plantaardich materiaal, sied, lytse fiskjes, slakken en krabben.

## Fok
De Afrikaanske swart ein waard foar it earst yn 1914 út Natal yn Nederlân ynfierd en yn 1916 wie der foar it earst in slagge fok. Nei de jierren 1960 waard de fûgel populêrder as sierfûgel, mar wurdt dochs faker yn grutte dieretunen holden. By it hâlden fan 'e ein moat rekken holden wurde dat de fûgel gefoelich is foar kjeld. 

## Status
De ein stiet as net bedrige op 'e Reade list fan 'e IUCN.
Oeds Westerhof

**Oeds Westerhof** (Ryptsjerk, 30 maaie 1965) is in Frysk bestjoerder, direkteur, adviseur fan kulturele organisaties. Foar de PvdA-is hy riedslid yn de gemeente It Hearrenfean.

Westerhof groeide op yn Nyegea as neikommerke yn in húshâlding fan maatskiplik belutsen âlden. 
Hy studearre yn 1990 ôf oan de Universiteit fan Grins yn de rjochting Keunst. Letter folge er Feroaringsmanagement by it Ynteruniversitêr sintrum foar organisaasje- en feroarkunde Sioo.

## Bestjoerder en adviseur
By de Friezereüny fan Simmer 2000 spile hy de rol fan ‘kolonel Sjaerda’ dy ’t mei syn eigen leger kwetsbere minsken beskermje moast. As bestjoerslid wie Westerhof ek belutsen by it Oerol Festival, it Noardlik Film Festival en by kultureel sintrum *Ateliers Majeur* op It Hearrenfean.

As liedingjaande en adviseur wurke Westerhof foar organisaasjes lykas Keunstwurk, NHL, BMC, LUX Nymwegen en Nasjonaal Park Nije Styl. As direksjelid wie er boppedat belutsen by Ljouwert as Kulturele Haadstêd 2018. Sûnt 2019 hat Westerhof in advysbedriuw op it mêd fan keunst, kultuer en kultureel erfguod. Sûnt 2023 is Westerhof ynterim direkteur by debatsintrum Pakhûs de Swijer yn Amsterdam. Westerhof is foarsitter fan Stifting De Moanne.

Westerhof wie foarsitter fan de ried fan kommissarissen fan 'De Basis', in stifting foar iepenbier primêr ûnderwiis. As ambassadeur fan *Mear muzyk yn de klas* makke er him sterk foar de posysje fan muzyk.

Yn de jierren njoggentich fan de tweintischste iuw wurke er foar de lanlike PvdA yn Amsterdam as haad ledewerving. As riedslid fan de gemeente It Hearrenfean hat er de portefúlje Romtlike Oardering en Miljeu.

## Skriuwer
Yn *Friesland, mijn liefde* bringt er as ‘loyaal fanút de posysje fan in bûtensteander’ in oade oan Fryslân. It autobiografyske boek is neist in leafdesferklearring in polityk manifest. Westerhof sketst nije takomsten, mar docht ek in oprop om de maatskiplike wearden op 'en nij te ûndersykjen en bytiden oan te passen. Yn it boek komt er mei in soad ideeën om minsken neitinke te litten en yn beweging te krijen op it mêd fan ûnderwiis, soarch, bestjoer en iepenbier ferfier. 

## Bibliografy
* *Friesland, mijn liefde*, (2023) útjouwerij Noordboek
André Drege

**André Miguel Bertelsen Drege** (Ålesund, 4 maaie 1999 - Heiligenblut 6 july 2024) wie in Noarsk hurdfytser.

## Karriêre
Yn augustus 2021 waard Drege sânde yn de *Himmerland Rundt* en njoggende yn de *Skive-Løbet*. In goed moanne letter waard er sânde yn de *Gylne Gutuer*.

Yn 2022 makke Drege de oerstap nei *"Team Coop"*, dêr't er yn it neijier fan 2021 al staazje rûn hie. Yn maart wûn hy de *Grutte Priis fan Rhodos*, troch syn ploechgenoat Andreas Stokbro en Christian Koch foar te bliuwen yn de sprint. 

Yn de fjirde etappe yn de *Omgong fan Noarwegen* fan dat jier ried Drege, tegearre mei fiif oaren, mear as twahûndert kilometer yn de oanfal, foardat werom pakt te wurden troch it peloton. Begjin septimber wûn er de *Gylne Gutuer* troch solo as earste oer de streek te kommen.

André Drege ferstoar op 6 july 2024, yn 'e âldens fan 25 jier, by fal yn it delkommen fan de Großglocknerpas yn de fjirde etappe fan de *Omgong fan Eastenryk*.
De lêste etappe fan de omgong fan Eastenryk waard skrast, yn plak derfan waard besletten om in etappe neutralisearre te riden.

## Oerwinningen
* 2022 - Grutte Priis fan Rhodos
* 2022 - Gylne Gutuer
* 2023 - Memorial Fred De Bruyne

## Ploegen
* 2021-2024 - Team Coop
Raphaël Géminiani

**Raphaël Géminiani** (Clermont-Ferrand, 12 juny 1925 - 5 july 2024) wie in Frânsk hurdfytser. Géminiani wist yn 1955 yn alle trije de grutte omgongen yn de top tsien te einigjen. 

## Karriêre
Géminiani wie beropshurdfytser fan 1946 oant 1960. Syn bynamme wie *Le Grand Fusil*. (It grutte gewear). Géminiani kaam in pear kear ticht by de einoerwinning yn de Omgong fan Frankyk. Sa waard er fjirde yn 1950, twadde yn 1951 (beide kearen op flinke ôfstân fan de winners Ferdi Kübler en Hugo Koblet) en tredde yn 1958, efter de Lúksemboarger Charly Gaul.

Yn 1958 wie er it tichtst by de einoerwinning. Nei de klimtiidrit op de Mont Ventoux, dêr't Gaul wûn, luts er de giele trui oan. Mar yn de 21ste etappe, troch de Chartreuse, fan Briançon nei Aix-les-Bains, grypte Gaul nei de macht. 

Yn desimber 1959 nûge Maurice Yaméogo de presidint fan Boerkina Faso, Fausto Coppi,  Géminiani, Jacques Anquetil, Louison Bobet, Roger Hassenforder en Henry Anglade út om tsjin lokale fytsers te riden en dêrnei te jeien. Sawol Fausto Coppi as Raphaël Géminiani krigen malaria en waarden siik doe't se thúskamen fan de reis. Géminiani waard better, mar syn freon Coppi stoar. Nei dizze reis beëinige Raphaël Géminiani syn hurdfyts karriêre.

Syn wichtichste oerwinnings binne: Ienkear it nasjonaal kampioenskip fan Frankryk, sân etappes yn de Omgong fan Frankryk, ien kear it berchklassemint fan de Omgong fan Frankryk en twa kear it Berchklassement fan de Omgong fan Itaalje. Raphaël Géminiani ferstoar op 5 july 2024, yn 'e âldens fan 99 jier.

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 1947 - Net finisht
* 1948 - 15e; 
* 1949 - 25ste; winner 19e etappe.
* 1950 - 4e; winner 17e en de 19e etappe.
* 1951 -  2e; winner 9e etappe.
* 1952 - 11e; winner 8ste en 17e etappe.
* 1953 - 9e;
* 1954 - Net finisht
* 1955 - 6e; winner 9e etappe.
* 1956 - 49ste;
* 1958 - 3e;
* 1959 - 28ste;

### Dielnimming oan de Omgong fan Spanje
* 1955 - 3e;
* 1957 - 5e;
* 1959 - Net finisht

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 1952 -  9e;
* 1953 - 30ste;
* 1955 - 4e;
* 1957 -  5e;
* 1958 - 8ste;

## Ploegen
* 1946-1948 - Métropole-Dunlop
* 1949 - Stucchi
* 1950-1951 - Bottecchia
* 1952-1953 - Bianchi-Pirelli
* 1953 - Rochet-Dunlop
* 1954 - Ideor
* 1954-1957 - Saint-Raphaël
* 1957 - 	Cilo-Toscanelli
* 1958 - Saint-Raphaël
* 1959 - Rapha-R
* 1960 - Saint-Raphaël
DINGtiid

**DINGtiid** is in advysorgaan foar de Provinsje Fryslân en de Ryksoerheid oer de Fryske taal. De Wet gebrûk Fryske taal is dêrby it útgongspunt.

## Wetlik ramt
De Wet gebrûk Fryske taal regelet sûnt 1 jannewaris 2014 it brûken fan it Frysk yn it bestjoerlik en rjochtsferkear.  Dêryn wurdt ek bepaald dat der in Orgaan foar de Fryske taal is, dat de likense posysje fan de Fryske en Nederlânske taal yn Fryslân befoarderet. Dat orgaan hjit DINGtiid. Konform de Wet stelt DINGtiid twajierliks in wurkprogram op.

## Taakopfetting
DINGtiid rapportearret oer it ferlet en winsken oangeande de Fryske taal en kultuer yn relaasje ta de Wet gebrûk Fryske taal,  it Europeesk Hânfêst foar regionale talen of talen fan minderheden en it Ramtferdrach foar de beskerming fan nasjonale minderheden. Der wurdt rapportearre oan oerheden, bestjoersorganen en rjochterlike ynstânsjes. DINGtiid jout advys oan de minister fan Ynlânske Saken en oan Deputearre Steaten fan de Provinsje Fryslân oer it tastânkommen en de útfiering fan de Bestjoersôfspraak Fryske Taal en Kultuer en de útfieringskonvenanten lykas Konvenant Fryske Taal en Kultuer. Dêrby wurdt stipe jûn by it opstellen fan wetlike regels en beliedsplannen lykas oanjûn yn de Wet gebrûk Fryske taal. Fan de aktiviteiten wurdt in jierferslach makke.

## Wurkwize
Praktyske útwurkings fan de wetlike taken binne:
* befoarderjen fan de maatskiplike diskusje oer it Frysk. 
* publikaasje fan ûndersiken, advizen en rapportaazjes.
* it skriuwen fan brieven oan bewâldslju en partijen út it fjild. 
* petearen fiere mei partners en belanghawwenden op it mêd fan de Fryske taal. 
* it hâlden fan DINGpetearen: rûnetafelpetearen mei saakkundigen fan in bepaald ûnderwerp om in ûnderwerp yngreven te bedjipjen
* organisaasje fan in jierlikse lêzing.

## De namme DINGtiid
In ‘ding’ wie in gearkomst yn de tiid fan de âlde Germanen dêr’t de frije mannen yn byinoar roppen waarden om in kwestje of skeel te besprekken. At sa’n kwestje fan alle kanten besjoen en besprutsen wie joech de Asega, in wetskenner, syn advys. DINGtiid set as Orgaan fan de Fryske taal in ‘ding’ yn in nij perspektyf. As it der de tiid foar is, ropt it Orgaan minsken byinoar foar in DING. De foarm fan in DING hinget ôf fan wat it bêste past by it ûnderwerp. It doel is om in ûnderwerp fan ferskate ynfalshoeken út te besprekken, kennis te dielen, te ferdjipjen, te hearren wat goed en net goed giet, foar- en neidielen te besjen. Al dy ynformaasje liedt dan ta in advys, gearwurkingsôfspraken of it fergrutsjen fan bewustwêzen.

## Jongereinpanel Asega’s
Yn maaie 2023 beneamde Dingtiid in jongereinpanel fan tolve saneamde ‘Asega’s’, jonge Friezen dy’t meitinke oer de takomst fan de Fryske taal en kultuer.