Steatestavering

De **Steatestavering**, of ek wol de "nije stavering", is de offisjele stavering fan it Frysk dy't sûnt 1980 yn gebrûk is ta ferfanging fan 'e Akademystavering. Op 10 augustus 1982 stelden Deputearre Steaten fan Fryslân ek in nije stavering foar frjemde wurden fêst. Yn 1993 hat Beart Oosterhaven, fan de fakgroep Leksikografyske Projekten by de Fryske Akademy, sa'n Nije list fan frjemde wurden makke.

## Ligatueren
Ligatueren (bygelykgs ), lykas dy yn âldere farianten fan toponimen wol foarkomme, wurde net brûkt. By in letterteken dat, of folsleine nammen dy’t, yn kapitalen skreaun, printe of oanbrocht wurdt, pleatst men eventuele aksinten: ^,¨, ´, ` net. Elk los skreaun elemint fan in namme begjint mei in haadletter.

## Staveringswizigings fan 1980
# *ae* yn in sletten wurdlid wurdt *aa*
# *é* oan 'e ein fan in wurd is *ee* wurden.
# *ou* almeast útsprutsen as *oo* wurdt *o* yn iepen en *oo* yn sletten wurdlid.
# *i* yn it foarheaksel b*i*- wurdt *e*
# de oergongsletter *j* ferfalt ( bloeie, meie )
# ferdûbeling fan it bylûdteken nei in lang lûd ferfalt ( *râne, bêden* )
# De stomme *h* foar *w* ferfalt
# *ou* foar *n* wurdt *û*
# *û* foar *r* wurdt *oe*
# *u* wurdt yn 'e trije foarbylden *eu*: g*eu*nst, k*eu*nst, m*eu*nster.
# it efterheaksel *-heit* wurdt *-heid*
# *t* wurdt *d* yn 'e fjouwer foarbylden: *gebed, gebod, held, geweld*
# de ferlytsingsútgong *-tsje* nei *-d* wurdt -*sje*
# *ea* yn *great* wurdt *u*: grut
# *ow* yn notiidsfoarmen fan jaan en dêrfan ôflate wurden wurdt *ou*
# *ow* yn it mulwurd fan jaan wurdt *û*
# yn de trije foarbylden wurdt *aw* no *â*: *sân, nâle, ik ha hân*
# *z* yn *liz* en *siz* wurdt *s*
# -dd- en -tt- yn doetiidsfoarmen mei inn lang lûd yn de stam wurde -d- en respektyflik  -t-
# boppesteande regels jilde ek foar gearstallings

## Stavering fan frjemde wurden
Stavering fan frjemde wurden, sa't dy jildt fan 25 novimber 1982 ôf:
;De lûden
#Yn 't algemien bliuwt de stavering fan de lûden gelyk as yn it oarspronklike wurd, mar wurde se oanpast oan it Fryske staveringssysteem as se foarkomme yn it wurdlid dêr't de klam op falt. Bygelyks Am*ea*rika njonken Am*e*rikaansk, syn*oa*de njonken syn*o*daal. Dêrnjonken mei yn guon gefallen as de klam net op it wurdlid falt beide staveringen brûkt wurde: óf it oarspronklike lûs of de útspraakfoarm. Dus njonken f*a*kânsje, f**a**mylje, *tele*foan, redenaasje mei tenei ek stavere wurde f*e*kânsje, f*e*mylje, t*ille*foan, r*idde*naasje.
#De Grykske-y- bliuwt stean op plakken dêr't er yn it frjemde wurd stie. Allinne as yn 't Hollânsk in *i* skreaun wurdt, dan wurdt dat yn it Frysk ek in *i*. Foarbylden: t*y*pe, s*y*nonym, p*i*ramide, s*i*linder.
# De foarheaksels *in*-, *im*-, *il*-, *inter*-, *ir*- wurde no stavere as *yn*-, *ym*-, *yl*-, *ynter-* en *yr-*. Foarbylden: *ynter*nasjonaal, *yl*lúzje, *ym*port, *yr*rasjoneel
#In dielteken (trema) op wurden as reaksje, beanderje, is net nedich. It dieltekenwurdt allinne brûkt by de kombinaasjes *ii*, *ie*, *eee*, en *ee* as se net as in ien- of twalûd útspruten wurde. Soms komt it trema nei in foar- of op in efterheaksel. Foarbylden: haai*ï*nge, hygi*ë*nysk, see*ë*n, re*ë*le, snie*ï*ch. It skerpteken is nedich yn inkelde wurden dêr't de *e* oars maklik ferkeard lêzen wurde kin, lykas: grouw*é*lich, mand*é*lich,. As yn oare gefallen misferstân ûntstean soe, *mei* in trema brûkt wurde, mar regel is dat net.
#De *ou* út frjemde wurden wurdt stavere mei *û* en foar de *r* mei *oe*. Foarbylden: k*û*pon, b*û*ket, t*oe*rnee.
#Frjemde wurden mei *é* wurde skreaun mei *ee*.
#Lienwurden út it Ingelsk/Amerikaansk wurde net feroare. Allinne wurden dy't yn it Frysk alhiel ynboargere binne kine oanpast wurde oan it Fryske staveringssysteem. Foarbylden: *claim*, *research* mar *traine - trene*, *cape -keep* meie beide.
#De wurdútgong *-ent/-ens* wurdt, ek as it wurd langer makke wurdt *-int/-ins*. Foarbylden: kli*ï*nt, ori*ï*ntaasje.
#Oan de ein fan in wurd stiet nea in *i*, dat wurdt altyd in *y*. Foarbylden: histoaris*y*, alib*y*, taks*y*, nass*y*.
#De útgong *-ie* wurdt meast mei *-je* stavere as dy útspraak net yn gebrûk is, mei *y*. Foarbylden:h*i*stoarje, evangeel*je*, mar relig*y*, griff*y*.
;De bylûden
# De *c* wurdt stavere as *k* of as *s* en de kombinaasje *ch* mei de útspraak *sj*, mei *sj*. Itselde jildt foar de útspraak *nj* foar *gn*. De stomme *h* wurdt weilitten; allinne yn t*h*ús mei er stean bliuwe. De *ph* wurdt stavere as *f*. Foarbylden: *k*onsert, *sj*auffeur, si*nj*alemint, t*e*ory, strof*e*.
#De kombinaasje *si* of *ti* dy't útsprutsen wurdt as *sj*, wurdt ek skreaun mei *sj*. Foarbylden: na*sj*onaal, ini*sj*atyf.
#Oan it begjin fan in wurdt skriuwe wy altyd in *f*, yn pleats fan in *v* (yn eigennammen mei *V* brûkt wurde). Middenyn in wurd bliuwt de *v* stean: *f*ia, *f*erbalisme, ad*v*ys, ad*v*ertinsje.
#De útgong *se* (útspraak *ze*) wurdt stavere mei *ze*. Foarbylden: fa*ze*, analy*z*e. Itselde jildt foar *ge* (útspraak *zje*). Farbylden: garaazje, bagaazje.
#De kombinaasjes *qu* en *cu*, útspraak *kw* of *k* wurde stavere mei *kw* en *k*; lyksa *x* útspraak *ks* wurdt stavere mei *ks*, útsein eigennammen. Foarbylden a*kw*adukt, ma*ks*imum.
#Frjemde wurden mei útgong -*air* dy't útsprutsen wurde as *èèr* wurde skreaun mei *êr*. Foarbyld: kulin*êr* en belved*êr*e.

; Wurdeinen
# De útgong *-eren* yn it Nederlânsk wurdt yn it Frysk *-earje*
# It Nederlânske wurdein *-ie* sûnder klam wurdt yn it Frysk mei *-je* stavere (as de útspraak *|j|* net gongber is, mei ek *y* stavere wurde.
# De ûnbeklamme wurdeinen -*cie*, -*tie* en -*sie* mei útspraak |sj| wurdt stavere mei *-sje*, by de útspraak |zj| wurdt de stavering *-zje*. Opmerking: de Nederlânske útgong *-tie* mei klam wurdt as *-sy* skreaun
# de wurdeinen *-ent* en *-ens* wurde neffens de útspraak *-int* en *-ins* stavere (ek by de ôfliedingen)
# de útgong *-se* mei de útspraak |z| wurdt stavere as *-ze*
# de útgong *-ge* mei de útspraak |zj| wurdt stavere mei *-zje*
# de útgongen *-ief, -iek, -iel, -iem, -ien, -iep, -iet, -isch*, en -*ijn* yn it Nederlânsk wurde yn it Frysk stavere as *-yf, -yk, yl, ym, -yn, -yp, -yt, -ysk* en -*yn*. Bûgingsfoarmen wurde neffens it Fryske systeem mei *i* stavere
# oergongsklanken dy't ûntsteane tusken stam en Fryske útgong wurde ynfoege (komeedzje, subsydzje)

## Sjoch ek
*Fryske stavering

## Keppeling om utens
* Offisjele staveringslist fan wetternammen yn it Frysk as .pdf 
* Offisjele staveringslist Fryske plaknammen as .pdf