open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amerikaanske skiere glee

De **Amerikaanske skiere glee** (*Elanus leucurus*) is in rôffûgel yn it skaai skiere gleeën (*Elanus*) út de famylje haukfûgels (*Accipitridae*).

## Taksonomy
Foar in skoft waard de Amerikaanske skiere glee mei de skiere glee fan Afrika en Europa as ien soarte beskôge. Mei't de fûgels sawol yn formaat, foarm, fearrekleed en hâlden en dragen fan inoar ferskille wie dat genôch se in aparte soartestatus te jaan. 

## Skaaimerken

De soarte wurdt 40 oant 42 sm lang. De fûgel hat lange spitse wjukken en liket in soad op 'e skiere glee, mar is grutter en hat in langere, wite sturt. Hy hat ek in swart plak op 'e ûnderfleugeldekfearren dy't by de skiere wjuk meast mist.

## Fersprieding
De Amerikaanske skiere glee is in briedfûgel yn Súd-Amearika, it Karybysk gebiet, Midden-Amearika en oan 'e westkust fan Meksiko en de Feriene Steaten. Lykas syn sibben is de Amerikaanske skiere glee in útsprutsen mûzejager op iepen lânskip mei lege strewellen.

De soarte bestiet út 2 ûndersoarten:

* *Elanus leucurus majusculus*: fan 'e westlike en súdlike Feriene Steaten oant westlik Panama.
* *Elanus leucurus leucurus*: fan it easten fan Panama oant Brazylje en Sintraal-Sily en Argentynje.

## Status
It ferspriedingsgebiet fan 'e Amerikaanske skiere glee is tige grut en dêrfandinne is de kâns op útstjerren lyts. De grutte fan 'e populaasje wurdt op 0,5 oant 5 miljoen fûgels rûsd (2009). Oannommen wurdt dat de populaasje groeit. De soarte stiet as net bedrige (*Least Concern*, 2016) op 'e Reade list fan 'e IUCN.
Kroankraanfûgels

De **kroankraanfûgels** (*Balearica*) foarmet in fûgelskaai út de famylje kraanfûgels (*Gruidae*). It skaai bestiet út twa soarten: de swarte kroankraanfûgel (*Balearica pavonina*) en de grize kroankraanfûgel (*Balearica regulorum*). 

De noch besteande twa soarten komme yn Afrika súdlik fan 'e Sahara foar. It binne de iennige kraanfûgels dy't harren nêsten yn beammen bouwe kinne. Dat is ek ien fan 'e redenen dat tocht wurdt dat de relatyf lytse kroankraanfûgels in soad lykje op 'e foarâlderlike leden fan 'e kraanfûgels.

Lykas alle kraanfûgels ite se ynsekten, reptilen en lytse sûchdieren.

## Taksonomy
It skaai waard troch de Frânske soölooch Mathurin Jacques Brisson yn 1760 mei de swartekroankraanfûgel as de typesoarte fêstlein. De namme stamt fan it Latynske *Baliaricus*, itjinge "fan 'e Balearen" betsjut, mar de fûgels hawwe dêr neat mei út te stean. 

## Soarten
Saruskraanfûgels

De **saruskraanfûgels** (*Antigone*) foarmet in fûgelskaai út de famylje kraanfûgels (*Gruidae*).

Saruskraanfûgels binne relatyf grut en langpoatich en ha in treftige hâlding, de saruskraanfûgel ((*Antigone antigone*) is sels de grutste kraanfûgel fan 'e wrâld. Opfallend by it skaai is de reade hûd op 'e kop en somtiden ek op 'e hals. De saruskraan hat bygelyks in brede reade halsring, en ek de brolgakraanfûgel en wytnekkraanfûgel hawwe reade dielen. Oar it generaal ha se in griis fearrekleed mei bytiden ek wat sulvergriis of readbrún. Se ha gjin dúdlike patroanen, lykas by guon soarten (de gewoane kraanfûgel hat bygelyks swarte-wite kontrasten). De wjukken binne lang en breed en gaadlik foar de glydflecht en de skermfearren (*tertials*) falle faak as lange "mantel" oer de sturt. 

Antigone-soarten binne ferneamd om harren dûbelrop (man en wyfke tagelyk), dat se dogge om it gebiet ôf te beakenjen.

Saruskraanfûgels komme benammen yn iepen lânskippen mei in kombinaasje fan wetter en gerslân (sompen, rysfjilden, flakten) foar. Mar de brolgakraanfûgel wurdt ek op drûgere flakten waarnommen, mar noch altyd yn 'e neite fan wetter.

It binne omnivoaren en se ite planten, sied, ynsekten, lytse wringedieren.

Se bouwe grutte nêsten fan plantemateriaal, meastentiids yn it wetter of op in eilantsje. In lechsel bestiet yn 'e regel út twa aaien.

## Taksonomy
Earder waarden alle kraanfûgels yn it skaai *[[Grus]]* ûnderbrocht. Ut DNA-analyses die bliken dat it skaai net monofyletysk wie en dêrfandinne waarden de saruskraanfûgels wer yn it aparte skaai *Antigone* set. De IOC World Bird List brûkt de namme *Antigone* foar de fûgels, mar yn âldere publikaasjes of troch guon autoriteiten wurdt noch jimmeroan it skaai *Grus* brûkt.

## Soarten
It skaai bestiet út fjouwer soarten:
Jufferkraanfûgels

De **jufferkraanfûgels** (*Anthropoides*) foarmet in fûgelskaai út de famylje kraanfûgels (*Gruidae*). Jufferkraanfûgels wurde faak yn it skaai *[[Grus]]* opnommen.  

Jufferkraanfûgels binne lytser en himpener as de gruttere kranen fan it skaai *Grus* en *[[Antigone]]*. De fûgels ha in sierlike en elegante ferskining en wurde dêrom jufferkraanfûgels neamd.  

It fearrekleed is blaugriis mei somtiden in sulvergrize of ljochtbrune gloed. Se ha in lange hals mei by de jufferkraan sierfearren. Lykas by oare kraanfûgels ha jufferkraanfûgels lange skermfearren (*tertials*), dy't as in mantel oer de sturt hinne lizze. De sturt is koart. 
 
Jufferkraanfûgels komme benammen yn iepen lânskippen, drûge flakten en greidlân foar. It binne omnivoaren en se ite planten, siedn, ynsekten en lytse wringedieren. Se briede op drûge flakten en in lechsel bestiet út twa aaien. 

## Soarten
It skaai bestiet út twa soarten:
Trani

Trani is in stêd oan 'e Adriatyske See yn 'e Italjaanske regio Apûlje en tegearre mei Barletta en Andria de haadstêd fan 'e nije provinsje Barletta-Andria-Trani. De stêd ûntstie yn 'e tredde iuw f.Kr. ûnder de namme Tirenum. De Normandjers brûkten de stêd as útfalsbasis foar harren ekspedysjes nei it easten.

De âlde stêd is karakteristyk mei paleizen, tsjerkjes, smelle stegen en pleinen. De gebouwen binne fan ljochte kalkstien, dy't yn 'e grotten fan 'e stêd wûn waard. 

## It besjen wurdich

In moai foarbyld fan Apûlyske romaanske arsjitektuer is de yn 1099-1143 boude en oan Marije wijde katedraal fan Trani. De katedraal leit fuort oan 'e see.

It Castello Svevo (Swabyske kastiel) leit fuort oan 'e Adriatyske kust. It is in fort dat yn 'e jierren 1233-1249 boud waard ûnder it bewâld fan keizer Freark II. Hjoed-de-dei is it in museum. 

De Scolanova Synagoge yn 'e joadske wyk is ien fan 'e seldsume midsiuwske synagoges, dy't weromjûn is oan 'e joadske mienskip. Trani hie eartiids ien fan 'e grutsste joadske gemeente fan Súd-Itaalje. De joadske wyk is sels ek ynteressant mei âlde hûs en smelle stegen.

It Monastero di Santa Maria di Colonna mei de romaanske tsjerke leit op 'e Capo Colonna. It wie oant yn  'e 19e iuw bewenne en leit likernôch 2 km fan it sintrum.  

## Ofbylden

Trani Monastero frontale.jpg|Monastero di Santa Maria
"Im 20. Jahrhundert beherbergte Trani eine der größten jüdischen Gemeinden Süditaliens".jpg|Scolanova Synagoge.
Palezzo Caccetta, Trani.jpg|Palezzo Caccetta.
+ An einem Frühligs-Abend in Trani. 04.jpg|Haven.
Swarte kroankraanfûgel

De **swarte kroankraanfûgel** (*Balearica pavonina*) is ien fan 'e twa soarten yn it skaai kroankraanfûgels (*Balearica*) út de famylje fan 'e kraanfûgels (*Gruidae*). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1758 as *Ardea pavonina* troch Carolus Linnaeus publisearre. Troch it ferlies fan habitat is de soarte in kwetsbere fûgel woarn yn tropysk Afrika.

## Skaaimerken

De fûgel wurdt trochstrings 104 sm grut, weaget sa'n 3,6 kg en hat in spanwiidte fan 1,87 m. Se binne swarteftich mei wite dekfearren op 'e ûnder- en boppewjuk. Op 'e krún hat de fûgel in kroan fan rjochtopsteande goudkleurige fearren en op 'e wangen in readrôze plak. 

## Fersprieding
De swartkroankraan is in Afrikaanske fûgel dy't lokaal foarkomt yn 'e Sahel fan Guinee oant Etioopje. De soarte wurdt ferdield yn twa ûndersoarten mei de folgjende fersprieding:

* *Balearica pavonina pavonina* - fan Senegal en Gambia oant de Tsjaadmar
* *Balearica pavonina ceciliae* - fan Tsjaad oant Etioopje en Kenia.

## Hâlden en dragen
De swartkroankraan komt foar yn drûge savannes, mar altiten mei ûndjip wetter mei in soad wetterplanten yn 'e neite. Se briede faak yn wat wietere gebieten. Hy ferskilt fan 'e grize kroankraanfûgel, dy't in foarkar jout oan wietere habitats foar it sykjen nei iten. Beide soarten binne de iennige kraanfûgels dy't yn beammen in nêst bouwe kinne. Lykas alle kraanfûgels yt er ynsekten, reptilen en lytse sûchdieren.

## Status
Neffens in rûzing fan 2024 wurdt de populaasje op 44.000 oant 74.000 folwoeksen fûgels rûsd. Bedrigingen foarmje it ferlies fan it habitat troch drûchte, it oanmeitsjen fan lân foar lânbou en bewenning, brannen, fersmoarging en yrrigaasjeprojekten. Dêrfandinne stiet de soarte as kwetsber op 'e Reade list fan 'e IUCN.
Grize kroankraanfûgel

De **swarte kroankraanfûgel** (*Balearica regulorum*) is ien fan 'e twa soarten yn it skaai kroankraanfûgels (*Balearica*) út de famylje fan 'e kraanfûgels (*Gruidae*).

## Skaaimerken
 
Grize kroankraanfûgels wurde 100–110 sm lang, weagje tusken trije oant fjouwer kg en ha in spanwiidte fan 1,80–2,00 m. Syn fearren binne spektakulêr en meast blaugriis mei in swart en wyt gesicht en in kroan fan giele pluimen en in brune sturt. Jonge fûgels binne oer it algemien griis mei brún op 'e kroan en nekke, griis oant brún op it lichem en brune eagen. De swarte kroankraanfûgel ûnderskiedt him fan 'e grize kroankraanfûgel troch syn donkerder laaigrize fearren, lytsere reade plakken op it gesicht en in readwyt plak op 'e wang ynstee fan wyt. Syn rop bestiet út sêfte, relatyf tsjustere en melancholike trompetlûden.

## Fersprieding
De grize kroankraan komt foar yn eastlik en súdlik Afrika en wurdt yn twa ûndersoarten mei de folgjende fersprieding ferdield: 

* *Balearica regulorum gibbericeps* - Uganda en Kenia oant noardlik Simbabwe en noardlik Mozambyk.
* *Balearica regulorum regulorum* – súdlik Angoala en noardlik Namybje oant Simbabwe en eastlik Súd-Afrika

## Hâlden en dragen
De grize kroankraan libbet op wiet lân, greiden dy't splis steane en wettergebieten, dy't troch minsken makke binne, mar kin breder sjoen wurde yn iepen lânskippen by it sykjen nei iten. De soarte is in stânfûgel, mar kin lokaal nomadysk wêze yn reinseizoenen.

## Status
De grize kroankraan wurdt bedrige troch ferlies, fragmintaasje en degradaasje fan habitat, minsklike fersteuring en yllegale streuperij fan sawol fûgels as aaien. As gefolch dêrfan is de soarte sûnt teminsten healwei de jierren 1980 sterk yn oantal ôfnommen. Resinte ynspanningen ta behâld fan 'e populaasje hawwe de oantallen yn Rûanda, Sambia en Uganda fergrutte. De populaasje waard yn 2024 op 20.100 oant 24.600 folwoeksen fûgels rûsd.

## Kultuer
De grize kroankraan is de nasjonale fûgel fan Uganda en stiet op 'e flagge en it wapen fan it lân.
PC 1907

De **[[PC]] fan [[1907]]** waard op woansdei 31 july ferkeatst. It wie de 56ste edysje fan it evenemint. De finale gie tusken partoer 7 Vijver en partoer 10 Kooistra. De 56ste edysje waard wûn troch it partoer fan Sytze Abeles Kooistra fan Wytmarsum, Tjeerd Wiebrens Kooistra fan Dokkum en Meindert Helfrich, fan Kimswerd. Sytze Abeles Kooistra waard foar de twadde kear útroppen ta kening fan de PC.

## Earste list

## Twadde list

## Heale finale

## Finale
Bommelwereld

**Bommelwereld** is in yndoar attraksjepark yn Groenlo yn de Gelderske gemeente East-Gelre. De ferskate attraksjes binne tematisearre nei personaazjes út de tekenteltsjes rige oer Olly B. Bommel fan Marten Toonder.
It park is ûnderdiel fan fakânsjepark *Marveld Recreatie*. It leit oan de N18, de loads dêr't it park yn húsfeste is, is foarmjûn as it kastiel Bommelstein.

## Skiednis
Bommelwereld is in idee fan Edwin Bomers, eigener fan fakânsjepark Marveld Recreatie. Hy wie nei eigen sizzen op syk nei in Nederlânsk ikoan dêr't er syn ûndernimming "in gesicht mei jaan koe". Hy keas foar it stripduo Hear Bommel en Tom Poes, yntrodusearre yn de 1940-er jierren.

It konsept foar it attraksjepark waard ein 2019 presintearre oan de gemeente East-Gelre. En der waard nau gearwurke mei de *Toonder Compagnie*, dat de rjochten op Toonders syn wurk beheart. De bou fan it attraksjepark begûn yn septimber 2023. It ûntwerp is fan de hân fan Jora Vision en kaam nei twa jier yn septimber 2025 ree.

It al besteande partikuliere Toonder-museum *De Bommelzolder* yn Zoeterwoude is nei it attraksjepark ferhuze. It park telt 20 attraksjes, wêrûnder in achtbaan en in beamstamattraksje.
Sineeske kraanfûgel

De **Sineeske kraan**(**fûgel**), **Japanske kraan**(**fûgel**) of **Mantsjoerijske kraan**(**fûgel**) (*Grus japonensis*) is in fûgel yn it skaai gewoane kraanfûgels (*Grus*) út 'e famylje kraanfûgels (*Gruidae*). De soarte komt foar yn East-Aazje en is ien fan 'e grutste en seldsumste kraansoarten.

## Skaaimerken

Sineekse kranen binne grutte wite fûgels fan likernôch in oardel meter heech mei in gewicht fan sawat 7,5 kg. De kop en nekke binne swart mei in read plak boppe op 'e kop en in wyt diel efter de eagen. Yn 'e flechtis te sjen dat de hânfearren wyt en de skermfearren en de ûnderearmfearren swart binne. Juvenilen binne brunich. 

## Fersprieding
De soarte briedt yn Sibearje en Mongoalje en op it eilân Hokkaido yn Japan. Winterdeis migrearret er nei eastlik Sina en Koreä, wylst de Japanske populaasje stânfûgel is. Ut en troch binne der waarnimmingen fan 'e fûgel op Taiwan. 

De fêstelânpopulaasje is ferdield yn in eastlike en westlike populaasje. De westlike populaasje briedt yn 'e middenrin fan' e Heilongjiangrivier oan 'e Russyske kant, lykas yn 'e Songnenflakte en it Da Hinggan-berchtme. Se oerwinterje benammen yn 'e kustwietlânnen fan it Nasjonaal Park Yancheng yn 'e Eastsineeske provinsje Jiangsu. 

De Sjineeske kraan is de sustersoarte fan in groep dy't bestiet út de Aziatyske soarten muontskraan en swarthalskraan, de Amerikaanske trompetkraan en de Jeropeeske kraan. Hy wurdt behannele as monotypysk, itjinge betsjut dat er net ferdield is yn ûndersoarten.

## Hâlden en dragen

Yn Ruslân en Sina briedt er yn wiete gebieten mei gers of reid. Winterdeis wurdt er yn tijflakten, kwelders, oan rivieren, splissteande greiden en sâltpannen oantroffen.

## Status
De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer kategorisearret de soarte as kwetsber (VU) op 'e Reade list. Yn in relatyf koarte tiid is de soarte sterk yn oantal ôfnommen. Alhoewol't de populaasje yn Japan de lêste tiid foars groeid en no lykas ek de populaasje fan Koreä stabyl is, bleau de populaasje fan 'e yn Sina oerwinterjende populaasje foars ôfnimmen. De fûgel hat dêr bot te lijen hân fan feroaringen yn it lânskip, dy't laten ta isolaasje en fragmintaasje fan it habitat. De totale populaasje is dêr lyts. Mei weryntroduksje fan fokte fûgels wurdt dêr besocht om de wylde populaasje te fergrutsjen. 

Rûsd wurdt dat de folsleine wrâldpopulaasje út 2000 oant 2650 folwoeksen fûgels bestiet.
Swarthalskraanfûgel

De **swarthalskraanfûgel** (*Grus nigricollis*) is in fûgel yn it skaai gewoane kraanfûgels (*Grus*) út 'e famylje kraanfûgels (*Gruidae*).

## Skaaimerken
De swarthalskraan wurdt likernôch 139 sm lang, hat in spanwiidte fan sawat 235 sm en in gewicht fan 5,5 kg. De fûgel is wytgriis, mei in swarte kop, swarte wjukfearren en poaten en in swarte sturt. It boppeste diel fan 'e nekke is ek swart. Hy hat in read plak op 'e foarholle en in wyt plakje efter it each. De snaffel is stevich en gielich griis. De skaaien binne ferlykber. De rop is helder en trochdringend. 

## Fersprieding

De swarthalskraan is in trekfûgel fan Sina, de Yndiaaske Himalaya en Bûtan. Hy briedt op it Tibetaanske Plato mei in lytse briedpopulaasje yn it tichteby lizzende Ladakh en Kasjmier op hichten tusken 2.600 en 4.900 meter. De fûgel hat seis oerwinteringsgebieten. Meastentiids oerwinteret de fûgel yn legere regio's fan Sina, benammen om de Caohai-mar hinne, mar ek yn Bûtan en noardeastlik Yndia. Eartiids waard de fûgel ek yn Fjetnam oantroffen, mar dêr is de soarte no útstoarn. Ut en troch wurdt de fûgel ek yn Nepal oantroffen. 

It habitat fan 'e swartnekkraan bestiet yn it briedseizoen út wiete gebieten op grutte hichten. Yn 'e winter migrearje de fûgels nei legere rivierdellings mei yn 'e neite lizzende nôtfjilden. 

## Hâlden en dragen

De soarte yt benammen woartels en knollen, nôt en lytse bisten lykas ynsekten en kikkerts. In wichtige hoemannichte tiid wurdt bestege oan it foerazjearjen, sawat 75% fan 'e dei, faak oer in flinke ôfstân.

Lykas alle soarten yn syn famylje hat de swartnekkraan in útwrydske balts. Nêsten wurde op lytse eilannen fan drits boud yn ûndjip wetter. Se besteane soms út gers, reid en planten, mar ek wurde de aaien fuort op 'e grûn lein. It lechsel bestiet út ien of twa aaien, dy't troch beide âlden yn 30 oant 33 dagen útbret wurde. Nei't de jongen nei sawat 90 dagen fleane kinne, bliuwt de famylje noch lang byinoar om mienskiplik te foerazjearjen.

## Status
De grutte fan 'e oerwinteringspopulaasje yn Sina waard yn 2020 troch BirdLife International op 6.600–6.800 fûgels rûsd. De beskerming fan 'e oerwinteringsgebieten is ferbettere en it briedgebiet wurdt grutter troch smeltende gletsjers. Der binne lykwols soargen dat klimaatopwaarming lang om let liede kin ta ferlies fan habitat. Fierder bliuwe der bedrigingen, ynklusyf de oanwêzigens fan wylde hûnen, fersteuring troch minsklike aktiviteiten, gebrûk fan bestridingsmiddels en botsingen mei boppegrûnske elektrisiteitsliedingen. Dêrfandinne wurdt de soarte as hast bedrige (*Near Threatened*, 2020) op 'e Reade list fan 'e IUCN klassifisearre.
Iepenloftmuseum

In **iepenloftmuseum** is in museale útstalling op in bûtenterrein dêr't in kolleksje fan karakteristike of bysûndere opstallen lykas wenhuzen, pleatsen, yndustrygebouwen, of grutte foarwerpen as skippen, ûnderhâlden wurde sadat dy troch in breed publyk besjoen wurde kinne. It kin gean om in orizjineel gebou op it orizjinele plak, in orizjinele opstâl dy't fan earne oars ferpleatst is, of om autentike replika. It konsept fan it iepenloftmuseum komt út Skandinavië. Sa iepene yn 1881 yn it Noarske Oslo de kolleksje fan Kening Oscar fan Sweden en Noarwegen, op it bûten fan syn simmerpaleis.

Fryslân hat trije iepenloftmusea De Spitkeet op De Harkema en It Damshûs yn Nij Beets ek Museum 't Fiskershúske yn Moddergat wurd ta de Iepenloftmuseums rekkene. 

It bekendste iepenloftmuseum fan Nederlân is it Nederlânsk Iepenloftmuseum yn Arnhim, dêr't huzen, pleatsen, fabriken en mûnen út it hiele lân te sjen binne, lykas in arbeiderswenning út Damwâld, in tsjasker út Wâlterswâld, in kop-hals-romppleats út Mullum en it molkfabryk *Freya* út Feanwâlden.

### List fan hjoeddeiske iepenloftmusea yn Nederlân
Museumferiening

De **Museumferiening** (**Museumvereniging**, MV) is in feriening fan Nederlânske musea. Goed fiifhûndert musea binne by de feriening oansletten.

De Nederlânske Museumferiening rjochtet him op de belangebehertiging en de profesjonalisearring fan har leden en it befoarderjen fan museumbesite. Sy fasilitearret de Stichting Museumregister Nederland (dy't musea in status fan erkenning jout) en de 'Etische Codecommissie voor Musea'. Fierder slút de Museumferiening de "Museum CAO" ôf. De Museumferiening is fia de Stichting Museumkaart ferantwurdlik foar de útjefte fan de Museumkaart, dêr't sa'n 400 fan de 500 leden fan de feriening oan meidogge. Hâlders fan de kaart hawwe in jier lyn tagong ta dy musea. Boppedat is de feriening ferantwurdlik foar de organisaasje fan it Nederlânske Museumwykein.

Yn 1926 waard de Nederlânske Museumferiening (NMV) oprjochte as in gearkomste fan museumdirekteuren. Yn 2003 waard de Stichting Museumkaart yntegrearre yn it NMV. Yn 2006 groeide de organisaasje út ta oerkoepeljende organisaasje fan Nederlânske musea. It NMV wie organisearre yn tsien fakynhâldlike seksjes, dy't stúdzjedagen en workshops organisearre. Dêrneist wie der de Feriening fan Ryksmusea (VRM). De beide koepelorganisaasjes binne per jannewaris 2014 fusearre ta De Museumvereniging, mei de juriste Irene Asscher-Vonk as earste foarsitter.

## Keppeling om utens
* Offisjele webside
Autotron

It **Autotron** wie in automuseum yn Nederlân. It is begûn mei de kolleksje fan Max Lips, direkteur fan Lips skipsskroeven. Yn 1972 waard it automuseum iepene yn Drunen. It museum dêr krige lanlike bekendheid, ûnder oare fanwege de arsjitektuer fan Anton Pieck. Yn 1987 waard it museum ferpleatst nei Rosmalen.

Yn de kolleksje sieten ûnder oaren de earste fjouwertsjiloandreaune auto boud troch Spyker en de lêste oerbleaune Eysink. It museum waard yn 2003 sletten.

Under de namme Autotron Rosmalen wurd it eardere museum terrein sûnt dy tiid brûkt as beurs- en evenemintelokaasje. De earste lokaasje yn Drunen is sûnt 2018 in kultureel Sintrum.

De kolleksje auto's fan Autotron is oernaam troch it Nationaal Automobiel Museum yn Raamsdonksveer, dat sûnt 2010 ûnderbrocht is yn it Louwman Museum yn De Haach.
Muontsekraanfûgel

De **muontsekraan** if **mûntsekraanfûgel** (*Grus monacha*) is in fûgel yn it skaai gewoane kraanfûgels (*Grus*) út 'e famylje kraanfûgels (*Gruidae*).

## Skaaimerken

De muontsekraan is in relatyf lytse kraan mei in lingte fan 100 sintimeter. De kop en it boppeste diel fan 'e nekke is wyt, útsein in read bleat plak boppe it each. Fierder is de fûgel donker. De ferlykbere wytnekkraanfûgel (*Antigone vipio*) hat grize halskanten en in grutter read plak op it gesicht om it each hinne. De roppen binne helder en lûd.

## Fersprieding
De soarte is in trekfûgel dy't lokaal briedt yn súd-sintraal en súdeastlik Sibearje en noardwestlik Mantsjoerije. Mear as 80% fan 'e wrâldpopulaasje oerwinteret yn súdlik Japan, mar hy oerwinteret ek yn Sina. Yn 'e maitiid wurde net-folwoeksen fûgels geregeldwei waarnommen yn westlik Sibearje, tusken de rivieren de Ob en de Irtysj, mar ek yn it hiele noardwestlike diel fan Kazachstan. Yn desimber 2011 waard de muontsekraan tegearre mei Kanadeeske kraanfûgels sjoen yn 'e Amerikaanske steat Tennessee en yn febrewaris 2012 waard nei alle gedachten deselde fûgel sjoen yn súdlik Indiana. 

## Systematyk
De fûgel is it nauwst besibbe oan 'e swarthalskraanfûgel (*Grus nigricollis*), dy't op syn beurt it nauwst besibbe is oan de gewoane kraan (*Grus grus*). De muontsekraanfûgel wurdt as monotypysk behannele, wat betsjut dat er net yn ûndersoarten ferdield is.

## Fersprieding
De muontsekraanfûgel briedt yn ôfsidige boskgebieten yn heechlân, meast yn 'e permafrostsône. Hy oerwinteret yn swietwettergebieten, sompige greiden, lânbougebieten en kustflakten. De soarte wurdt benammen sjoen as se op rysfjilden en greiden foerazjearje, mar kin ek sjoen wurde yn oare habitats. 

## Status
De wrâldpopulaasje fan 'e fûgel is neffens in rûzing út 2012 tusken 6.000 en 15.000 folwoeksen fûgels grut. Yn in rapport fan 2019 fan Crane Conservation Strategy wurdt in rûzing fan 14.500 oant 16.000 neamd. Oannommen wurdt dat de soarte yn oantal tanimt. It oerwinteringsgebiet is beheind mei mar njoggen lokaasjes. Op in oantal dêrfan nimt it oantal ta (lykas Izumi yn Japan en Suncheon yn Súd-Koreä), mar op 'e oare plakken nimme de oantallen noch jimmeroan ôf. De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan de Natuer kategorisearret de soarte dêrom as kwetsber (*Vulnerable*, 2016) op 'e Reade list.
Saruskraanfûgel

De **saruskraanfûgel** (*Antigone antigone*) is in fûgel yn it skaai *[[Antigone]]*  út 'e famylje kraanfûgels (*Gruidae*). 

## Skaaimerken

De saruskraan is in tige grutte fûgel, de grutste yn syn famylje. Hy wurdt likernôch 1,50 m lang en weaget 7 oant 8,5 kg. Guon fûgels kinne 1,70 m en oant 12 kg swier wurde. Se ha in spanwiidte fan sa 2,8 m. It fearrekleed is griis, wylst de neakene hûd op 'e kop en boppekant fan 'e nekke read is. By it ear binne in pear dúdlik sichtbere wite dûnsfearkes. De skaaien ferskille net yn uterlik. Lykas oare kraanfûgels hat de saruskraan in lûde trompetrop.

## Fersprieding
It ferspriedingsgebiet fan 'e soarte leit oer in grut part fan Súdeast-Aazje fan Pakistan oant Maleizje. De saruskraan waard yn 'e jierren 1960 ek ynfierd yn noardlik Austraalje (Queensland). De fûgel bliuwt meastentiids it hiele jier troch yn 'e selde regio, mar kin ôfhinklik fan 'e beskikberens fan wetter migrearje.

Yndia hat de grutste populaasje en dêr wurdt de soarte yn wiet lân en op iepen drûge en fochtige greiden en fjilden oantroffen. Yn Súdeast-Aazje en Austraalje liket de fûgel yn it briedseizoen de foarkar te jaan oan drûge savanne-eftige lânskippen mei lytse markes en winterdeis oan iepen keunstmjittige wiete gebieten. 

De soarte wurdt yn trije ûndersoarten ferdield:

* *A. a. antigone* - Yndia, Nepal, Pakistan, earder mooglik ek Bangladesj (de grutste ûndersoarte) 
* *A. a. sharpii* -  Birma, Kambodja, it suden fan Laos en Fjetnam (oerwinteringsgebiet yn Fjetnam)
* *A. a. gillae* - Noard-Austraalje

## Hâlden en dragen

De saruskraan is in omnivoar en yt fan planten, lytse wringedieren en amfibyën. Yn Yndia kin er it hiele jier troch briede, mei twa piken: in gruttere tusken july en oktober en in lytsere yn febrewaris-maart. Yn Súdeast-Aazje en Austraalje briedt de fûgel yn it reinseizoen. De soarte kriget ien of twa jongen, komselden trije.

## Taksonomy
Earder waard de fûgel yn it skaai *Grus* set, mar hjoed-de-dei wurdt de fûgel troch de measte autoriteiten yn it skaai *Antigone* ûnderbrocht. DNA-stúdzjes wize út dat de saruskraan nau besibbe is oan 'e Kanadeeske kraan, de brolgaakraan en de wytnekkraan, in groep dy't mear op opstân besibbe is oan 'e rest fan it skaai.

## Status
De IUCN kategorisearret de soarte as kwetsber (*Vulnerable*, 2016). Der wurdt tocht dat it oantal flink ôfnommen is troch ferneatiging fan habitats en fersmoarging en dat dy trend trochgiet. De wrâldpopulaasje soe neffens in rûzing fan 2016 út 13.000 oant 15.000 folwoeksen fûgels bestean. 

Resinte sifers litte in positiver byld sjen. Yn Uttar Pradesh yn Yndia waarden yn 2024 19.918 fûgels telt en de Yndiaaske populaasje groeit. Neffens The international Crane Conservation Strategy wurdt de Australyske populaasje op 5.000 oant 10.000 fûgels rûsd. Fierder is der sûnt 2022 groeiende populaasje yn Kambodja.. Pakistan en Nepal ha lytse restpopulaasjes.

## Namme
"Sarus" komt fan "śāras(a)" (शारस) út it Sanskryt, dat brûkt waard foar de kraanfûgel. Yn ferskate moderne Yndiaaske talen sit dat wurd noch; bygelyks yn it Hindy hjit de soarte sāras (सारस). Sarus is dus gewoan in oernommen lokale namme foar de fûgel.
Iepenloftmuseum Ellert en Brammert

It **Iepenloftmuseum Ellert en Brammert** is in iepenloftmuseum yn Schoonoord oer de kultuerhistoarje fan Súdeast-Drinte.

## Skiednis
It museum is opset by gelegenheid fan de fiering fan it 100-jierrich bestean fan Schoonoord yn 1954 en fan de oanlis fan it Oranjekanaal tusken 1853 en 1861. Ta oantinken oan it libben út eardere jierren besletten de Schoonoorders dizze tiid op'e nij ta libben te bringen. By it iuwfeest waarden dêrom inkelde plaggehutten op 'e nij boud, sa't dy yn de 19e iuw yn dit gebiet boud waarden troch de seizoenarbeiders. Der bliek in soad belangstelling foar (it libben yn) de plaggehutten te bestean en der waard besletten om de bebouwing stean te litten. Yn de rin fan de jierren is it iepenloftmuseum hieltyd fierder útwreide.

## Leginde
It museum is ferneamd nei de twa reuzen Ellert en Brammert dy't hjir neffens de leginde fjouwerhûndert jier lyn op it plak fan hjoeddeiske museum, it Ellertsfjild libbe hawwe soene. Der binne twa grutte bylden fan se makke dy't op it parkearterrein by de yngong fan it museum de besikers 'ferwolkomje'.

## Ofbylden

Huisje in het openlucht Museum. Schoonoord.JPG|
Openluchtmuseum Ellert en Bammert te Schoonoord - Gedeeltelijk in de grond gebouwde woning.jpg|
Even binnen kijken 1. openluchtmuseum Ellert en Brammert.JPG|
Openluchtmuseum Ellert en Bammert te Schoonoord - Interieur schoenmaker 2.jpg|
Openluchtmuseum Ellert en Bammert te Schoonoord - Melkbussen kar.jpg|
Boerenbondsmuseum

It **Boerenbondsmuseum** museum is in iepenloftmuseum yn it buorskip Pandelaar by Gemert oer it libben fan de Noard-Brabânske boeren út likernôch 1900.

It museum is oprjochte yn 1985 en ûntstien om it bertehûs fan pater Gerlacus van den Elsen hinne, dy't ûnder oare it Noardbrabantske Kristlike Boerebûn (NCB) oprjochte hat.
It museum bestiet út in tal gebouwen, wêrûnder in smidderij mei needstâl, in doarpskafee, in klompmakkerij en in wevershúske. Der is in bongerd en der is in stik boulân dêr't gewaaksen op ferboud wurde mei metoaden dy't tsjintwurdich yn ûnbrûk rekke binne. Fierder wurde der demonstraasjes fan âlde ambachten jûn.
De Lebbenbrugge

**De Lebbenbrugge** is in iepenloftmuseum yn it bûtengebiet fan Borculo; it museum is yn 1934 oprjochte.

## Skiednis
Let yn de midsiuwen wie de hjoeddeiske Lebbenbruggedijk in hessewei, in wichtige hannelsrûte dy't fan de hannelsstêden yn Dútslân ôf, oer de Hânzestêden Sutfen en Dimter nei Utert en Amsterdam laten. Borculo lei destiids noch yn it gebiet dêr't de biskop fan Münster it gesach fierde. By de brêge oer de Lebbinkbeek, it hjoeddeistige rivierke de Slinge, passearren de hannelers de grins nei Gelre, it hjoeddeistige Gelderlân. Dêrom de namme Lebbenbrugge.

De pleats dy't dêr stie waard troch de hearen fan Borculo brûkt as útfalsbasis foar de jacht. Fanwegen de hannel oer de Hessewei en in protte oare passanten waard de Lebbenbrugge letter ek in tolhûs. Mei de ynkomsten út dizze tolheffing waarden ûnder oare de hannelswei en de brêge ûnderholden. Om't dy hannelers en reizgers fansels ek har rêst nedich hiene, krige de Lebbenbrugge letter ek de funksje fan herberch.

Oer de bewenners fan de Lebbenbrugge is net in protte bekend, mar fan healwei 18e iuw ôf wurdt de Lebbenbrugge bewenne troch pachters; boerefamyljes. De pleats is troch de iuwen hinne wierskynlik meardere keaaren restaurearre en oanpast, mar doe't begjin 1900 de lêste bewenners ôfsetten, wie it in fertutearze gebou. Dizze fertutearze Lebbenbrugge is doe opkocht en opknapt troch de Meester Hendrik Willem Heuvelstichting. Yn 1934 wurdt de karakteristike 16e/17e iuwske pleats mei syn opmerklike boustyl, nei in yntinsive renovaasje, offisjeel as museum iepene. It museum is fan begjin april oant ein oktober iepen.
Museum Kaap Skil

**Museum Kaap Skil**, oant 2012 *Maritiem en Jutters Museum*, is in maritym museum yn Aldskyld op it waadeilân Teksel.

Museum Kaap Skil is krekt as it Suderseemuseum diels in binnenmuseum en diels iepenloftmuseum. It makket diel út fan de Stifting Teksels Museum, dêr't ek Ecomare, Fjoertoer Eierland en de Aldheidskeamer yn Den Burg ta hearre.
It museum rjochtet him op it libben mei de see en it belang fan it eilân yn de santjinde en achttjinde iuw. Yn dy perioade wie Teksel in wichtich knooppunt foar de skipfeart. Foar de kust lei de Reede fan Teksel, fan de fyftjinde oant it begjin fan de njoggentjinde iuw it grutste ankerplak fan de wrâld. It museum hat in grutte kolleksje mei opdûkt objekten út skipswrakken út dy perioade.

## Namme
De namme 'Museum Kaap Skil' ferwiist nei de skipfeart en de lokaasje fan it museum. In kaap is in beaken foar de skipfeart, in wichtich markearringspunt op it lân. It yntreegebou fan it museum kin mei rjocht in kaap neamd wurde. Skil is de Tekselske namme foar it doarp Aldskyld, it fiskersdoarp dêr't Museum Kaap Skil te finen is.

## Ofbylden

Museum Kaap Skil (2025).jpg|
Museum Kaap Skil (2025) - Reddingsboot (1).jpg|
Molen Traanroeier, Oudeschild - Texel (21034961301).jpg|
Museum Kaap Skil, sculptuur.jpg|
Maritieme maquette Museum Kaap Skil - Museum Kaap Skil.jpg|
Earste Slinke

De **Earste Slinke** is in tijslinke; in wetterril dêr't eb- en floedwetter troch streamt, dy't oan de súdeastkant fan Skylge leit.

## Beskriuwing
De Earste Slinke is de grutste van de fiif grutte slinken fan Skylge, dy't fan West nei East nûmere binne. De Earste Slinke is wat der tebek is fan  it Koggedjip, in seegat dat ea de skieding wie tusken it âlde Skylge en de Boskplaat. Begjin 19e ieu wie de noardside fan it seegast sa fersânne dat de ferbining stomprûn. De waadside waard sa omfoarme ta in ôfwettering foar floedwetter wat oerkaam. Yn 1835, lykwols, wie de skieding noch  sa leech dat by in noardwesterstoarm in fiskerman ûnkeazen dêrtroch fan de Noardsee yn de Waadsee kaam. Yn de 20e iuw waard de Derk Hoekstra Stodyk oanlein om fierdere trochbrekken foar te kommen. Mei dat is de Boskplaat definityf part fan Skylge wurden.

## Tij
Om't it tij op it Waad fan West nei East rint, is by de Earste Slink folsee dêr likernôch 1 oere letter as op West. Oarsom is by ebbe it ferskil 1,5 oere, wat ferklearre wurdt troch de needsaak foar it ebwetter om de troch de slinken te rinnen yn stee dan oer de sânplaten hinne.

It ferskil yn de hichte fan it tij is sa'n 2 oant 2,5 meter, ôfhinlik fan de tiid fan de moanne.

## Bewenning
De Slinke is de âlde natuerlike grins tusken it natuerlân nei easten ta en it kultuerlân nei it westen ta. Bûten de briedtiid lukt de Boskplaat in protte fûgeltsjelju. Easten lizze de Earste Dúntsjes, en dêrfoarby de Twadde Slinke. West is it earste doarp Easterein, sa'n 5 km nei it westen.

## Sjoch ek
* Fryske wetters
Lelkraanfûgel

De **lelkraanfûgel**  (*Bugeranus carunculata*) is in fûgel út de famylje kraanfûgels (*Gruidae*). It is de iennige soarte yn it monotypyske skaai *Bugeranus*. Der binne ek autoriteiten dy't de fûgel yn it skaai *[[Grus]]* yndiele.

## Skaaimerken

De fûgel wurdt likernôch 172 sm lang en weaget 7,8 kg. It is de grutste kraanfûgel fan Afrika en nei de saruskraanfûgel de grutste fan alle kraanfûgels. De rêch en wjukken binne jiskegriis. De fearren boppe de eagen en op 'e kop binne donkergriis. De soarte hat twa wite lellen dy't krekt ûnder de kiel hingje. De sturtfearren binne tige lang en hingje hast oant op 'e grûn. It boarst en de nekke binne wyt. De bleate hûd fan 'e eagen oant de snaffel is read en hat wrateftige bultsjes. Syn poaten binne swart. It ferskil tusken mantsjes en wyfkes is hast net te sjen; de mantsjes binne trochstrings wat grutter. De jongen hawwe minder bulten as de folwoeksen fûgels.

## Fersprieding
De fûgel komt foar fan 'e Demokratyske Republyk Kongo en Tanzania oant Botswana, Simbabwe en Súd-Afrika. Dêr libbet de fûgel yn iepen sompegebieten mei reid en greidlân mei bosk en hege beammen.

Yn Etioopje is in lytse, isolearre populaasje.

## Hâlden en dragen
Lechsels binne lykas by oare kraanfûgelsoarten ien of twa aaien grut. De briedtiid is 33 oant 36 dagen, de langste fan alle kraanfûgelsoarten. Se fleane pas nei 90 oant 130 dagen nei it útkommen fan 'e aaien en dat is ek de langste tiid fan oare kraanfûgelsoarten. It earste jier bliuwe de jonge fûgels by harren âlden.

## Status
De populaasjegrutte waard yn 2018 troch BirdLife International op 6.000 oant 6.300 folwoeksen fûgels rûsd en de oantallen nimme ôf troch habitatferlies. It habitat wurdt bedrige troch drûchte (mooglik troch klimaatferoaring), yrrigaasjeprojekten, rivierdammen en lânoanwinning, wêrtroch natuerlike wiete fegetaasje plak makket foar yntinsyf lânbougebrûk en bewenning. Dêrfandinne stiet de soarte as kwetsber op 'e Reade list fan 'e IUCN. 

In relatyf nij rapport (2024, Crane Conservation Strategy) skriuwt dat de globale populaasje fan Súd- en Sintraal Afrika op 9.600 fûgels rûsd wurdt. Yn Sambia waard yn 2024 by in loftûndersyk boppe de Kafue Flats mei 2.300 fûgels it heechste oantal lelkranen telt sûnt de jierren 1980.
Jufferkraanfûgel

De **jufferkraanfûgel** (*Anthropoides virgo*) is in fûgel út de famylje kraanfûgels (*Gruidae*). It is ien fan 'e twa soarten yn it skaai jufferkraanfûgels (*Anthropoides*). Guon taksonomen sette de jufferkraan mei de oare soarte fan dat skaai yn it skaai *[[Grus]]*.

## Taksonomy
Tradisjoneel wurdt de jufferkraan tegearre mei de blauwe kraan yn it skaai *Anthropoides* set. Neffens DNA-ûndersyk soenen de twa soarten yn it skaai *Grus* thúshearre, mar dêr is gjin ienriedigens oer en wylst guon taksonomen útstelden om *Anthropoides* wer mei *Grus* gear te foegjen, keazen Clements et al. yn 2019 om se yn *Anthropoides* te hâlden en *Grus* op te splitsen yn trije skaaien: *Grus*, *Leucogeranus* en *Antigone*. De measte moderne systemen (IUCN, BirdLife) behannelje de *Anthropoides* apart as in lytse, dúdlik te ûnderskieden line.

## Skaaimerken

Jufferkraanfûgels binne folle lytser as gewoane kraanfûgels (*Grus grus*) en de soarte ûnderskiedt him ek troch syn lange wite earplommen en langwerpige swarte boarstfearren. De elegante fûgel is fierder griis mei efter grize plommen mei swarte einen.

Hy hat in lingte fan 90-100 sintimeter en in spanwiidte fan 165-185 sintimeter. Jonge fûgels binne griis op 'e kop en nekke en hawwe lytsere, grize earplommen. 

## Fersprieding
Jufferkranen binne trekfûgels dy't yn Sintraal-Euraazje fan 'e Swarte See oant Mongoalje en noardeastlik Sina op drûge grûn yn iepen flakten en op hege plato's briede. In isolearre populaasje komt ek foar yn Turkije en oant koartlyn yn it Atlasberchtme fan noardwest-Afrika, dêr't er no útstoarn is. Yn 'e winter migrearret er nei it Yndiaaske subkontinent en súd fan 'e Sahara fan 'e Tsjaadmar oant Etioopje, dêr't er op greidlân, sompen en fjilden sjoen wurdt. De fûgel wurdt ek geregeldwei op Syprus waarnommen.

## Hâlden en dragen
De soarte briedt yn 'e maitiid, benammen fan april oant maaie, mar yn it noarden noch oant let yn juny. It nêst is tige spartaansk, mei twa aaien dy't fuort op 'e grûn lein wurde, mei somtiden wat stientjes en plantemateriaal. De aaien wurde yn 27-29 dagen útbret en de jongen fleane nei 55-65 dagen út.

De jufferkraanfûgel yt benammen sied en oar plantemateriaal en yn 'e simmer ek ynsekten (benammen krobben) en wjirms, hagedissen en lytse wringedieren. Grutte kloften foerazjearje op ikkers en kinne skea oan it gewaaks bringe. 
## Status

De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje en der oannommen dat de populaasje fierder groeit, al binne der regionale ferskillen en binne der ek stabile of ôfnimmende populaasjes. In wichtich wintergebiet foarmje de omkriten fan Khichan, in doarp yn it Phalodi distrikt fan Rajasthan mei tsientûzenen oerwinterjende jufferkranen. Dêr is bygelyks waarnommen dat de oantallen tanimme. 
Dêrfandinne wurdt de fûgel troch de IUCN as net bedrige (*Least Concern*, 2018) klassifisearre. De wrâldpopulaasje wurdt op 230.000–261.000 fûgels rûsd. Europa telt nei alle gedachten 9.700–13.300 breidpearen.
Feanpark

It **Feanpark** is in iepenloftmuseum tichtby it Drintske doarp Barger-Compascuum yn de gemeente Emmen. Yn it park is de skiednis fan de feanterij op de Hûnsrich te sjen en te belibjen.

## Ofbylden

Veenpark Barger-Compascuum bij Emmen 44.jpg|
20130711 veenput Veenpark Bargercompascuum.jpg|
20130711 legakker Veenpark Bargercompascuum.jpg|
20130711 plaggenhut Veenpark Bargercompascuum.jpg|
20130711 Schuurkerk Veenpark Barger Comapscuum.jpg|
William Colbeck

**William Robinson Colbeck** (1871–1930) wie in Britske skipskaptein dy't meidie oan twa ekspedysjes nei Antarktika yn it heroyske tiidrek fan Antarktyske ferkenning.

## Biografy

Colbeck gie nei de Grammar School yn Hull en folge dêrnei in seis moanne duorjende kursus yn navigaasje. Hy wie learling yn 'e keapfardijfloat tusken 1886 en 1890 en fear op it yn Glasgow basearre skip *Loch Torridon* yn 'e East-Yndyske hannel. Nei't er yn novimber 1890 yn Kalkutta as navigator kwalifisearre wie, gie er by it yn Londen basearre Avon, dat yn tsjinst wie fan 'e Government Emigrant Service. Hy tsjinne dêr trije jier en helle syn stjoermansertifikaat yn 1892 en syn kapteinsertifikaat yn 1894. Dêrnei wurke er foar Thos. Wilson, Sons & Co. Ltd. yn Hull. Yn 1898 waard er beneamd ta twadde luitenant yn 'e Royal Naval Reserve. 

### Southern Cross-ekspedysje
Yn 1898 waard hy útnoege troch de Noar Carsten Borchgrevink om mei te dwaan oan de Southern Cross-ekspedysje nei Antarktika. Dat soe de earste ekspedysje wêze dy't oerwinterje soe op it Antarktyske kontinint. Colbeck wie ferantwurdlik foar de magnetyske waarnimmings op 'e ekspedysje. As tarieding op 'e Southern Cross-ekspedysje hie Colbeck in kursus magnetisme folge oan it Kew Observatory. 

### Discovery-ekspedysje
Nei't er yn 1900 weromkaam nei Ingelân rjochte Colbeck him al gau wer op it suden. Ein 1902 waard er as kaptein fan it stoomjacht "Morning" stjoerd om de foarrie fan de Discovery-ekspedysje ûnder lieding fan Robert Falcon Scott oan te foljen. Op 25 desimber ûntdutsen se Scott Island, lânen dêr en easken it op foar Brittanje.  Scott syn ekspedysjeskip *Discovery* siet fêst yn it iis yn McMurdo Sound; Colbeck brocht in brief nei Scott mei it fersyk om noch in jier yn it iis te bliuwen.  De *Morning* naam njoggen fan 'e ekspedysjeleden mei nei hûs.

Yn jannewaris 1904 wie er wer werom yn McMurdo Sound mei de *Morning*. Diskear hie er dúdlike ynstruksjes krigen dat as "Discovery" net gau út it iis kaam, se efterlitten wurde moast en Colbeck Scott en syn selskip nei hûs bringe moast. Yn in race tsjin 'e tiid slaggen se deryn it skip te befrijen, holpen troch in geunstige feroaring yn 'e iisomstannichheden.   Mei dy ekspedysje einige Colbeck syn karriêre yn Antarktika.

Kaap Colbeck yn Kening Edward VII-lân is nei him neamd.
Blauwe kraanfûgel

De **blauwe kraanfûgel** (*Anthropoides paradisea*) is in fûgel út de famylje kraanfûgels (*Gruidae*). It is ien fan 'e twa soarten yn it skaai jufferkraanfûgels (*Anthropoides*). Guon taksonomen sette de blauwe kraan mei de oare soarte fan dat skaai, de jufferkraanfûgel, yn it skaai *[[Grus]]*.

## Taksonomy
Tradisjoneel wurdt de blauwe kraan tegearre mei de jufferkraan yn it skaai *Anthropoides* set. Neffens DNA-ûndersyk soenen de twa soarten yn it skaai *Grus* thúshearre, mar dêr is gjin ienriedigens oer en wylst guon taksonomen útstelden om *Anthropoides* wer mei *Grus* gear te foegjen, keazen Clements et al. yn 2019 om se yn *Anthropoides* te hâlden en *Grus* op te splitsen yn trije skaaien: *Grus*, *Leucogeranus* en *Antigone*. De measte moderne systemen (IUCN, BirdLife) behannelje de *Anthropoides* apart as in lytse, dúdlik te ûnderskieden line.

## Skaaimerken

De soarte is in lytsere en sierlike kraan fan 110 oant 120 sm lang en weaget 4,9 oant 5,3 kg en hat in spanwiidte fan 1,8 oant 2,0 m. De fûgel is ljocht blaugriis en ha in swarte búk mei lange donkergrize wjukfearren, dy't oant op grûn hingje. Folwoeksen fûgels hawwe in rôze snaffel en binne wyt op 'e kroan en oan 'e basis fan 'e snaffel, wylst de jonge fûgels in folslein wite kop en in blekere snaffel hawwe.

## Fersprieding
De grutste populaasje libbet yn Súd-Afrika, dêr't er benammen yn 'e súdlike en eastlike regio's oantroffen wurdt. Yn it noarden fan Namybje libbet in lytse populaasje, dy't sûnt 2007 minder as 50 fûgels telt.

De fûgelsoarte komt foar yn wetterryk heuvellân en dellingen en ek op hegerlizzende flakten.

## Status

Sûnt 1980 binne de oantallen fan 'e soarte foars tebekrûn en yn dielen fan Súd-Afrika is de soarte ferdwûn. Yn 2020 waard de populaasje op 17.000 oant 30.000 fûgels rûsd. De soarte stiet as kwetsber op 'e Reade list fan 'e IUCN. Wichtige bedrigingen foarmje de yntinsive lânbou dy't natuerlik gerslân en steppes ferfangt, fergiftiging en it brûken fan pestisiden, it fleanen tsjin elektrisiteitstriedden, grutskalige wyn- en sinneparken en nije ynfrastruktuer en it fangen fan 'e fûgel foar de hannel. 

De fûgel wurdt hjoed-de-dei wetlik beskerme yn Súd-Afrika. Oare beskermingsmaatregelen rjochtsje harren op ûndersyk, it behear fan it leefgebiet, foarljochting en it ynskeakeljen fan lâneigners by it yn stân hâlden fan 'e soarte. It oantal blauwe kranen yn Súd-Afrika waard yn 2024 op likernôch 34.000 oant 68.000 rûsd, wêrfan 34.170 folwoeksen fûgels. Yn guon regio's is in werstel waar te nimmen.
Xenia Minnaert

**Xenia Minnaert** (1999) is in Nederlânske aktiviste en politikus foar de Partij foar de Dieren (PvdD). Sy wie fan 2020 oant april 2024 lanlik foarsitter fan PINK! (de jongereinôfdieling fan de PvdD) en wurke fan 2022 oant 2024 foar de PvdD-fraksje yn Utert as fraksjemeiwurker en kommisjelid/wurdfierder.

Minnaert stie as listtriuwer op plak 50 by de Twadde Keamer-ferkiezings fan 2023 en op plak 22 by de Ferkiezingen foar it Europeesk Parlemint 2024. Sy jildt as mei-oprjochter fan it PvdD-netwurk yn Wageningen en is dêr listlûker by de earste dielname fan de partij oan de gemeenteriedsferkiezings yn 2026.

## Biografy
Minnaert groeide op yn Maarssen en studearre de hbo-bachelor *Biology, voeding en gezondheid* oan Aeres Hogeschool yn Almere; dêrnjonken folge sy yn Wageningen de minor *Freedom from Hunger*. Letter begûn sy oan Wageningen University & Research mei in master *Resilient farming and food systems*.

## PINK! en lokale polityk
Yn july 2019 waard Minnaert bestjoerslid Polityk Midden-Nederlân by PINK!. Fan septimber 2020 oant april 2024 wie sy lanlik foarsitter. Sûnt maaie 2022 wurke sy foar de PvdD-fraksje yn Utert; op 12 oktober 2023 waard Minnaert beëdige as kommisjelid.

Yn 2025 makken pleatslike media bekend dat de PvdD yn 2026 foar it earst meidocht yn Wageningen, mei Minnaert as listlûker en as ien fan de lûkers efter it pleatslik PvdD-netwurk.

## Opfettings
Op grûn fan publike optredens en artikels profilearret Minnaert har mei de folgjende tema’s:

* **Ynklusyf heger ûnderwiis.** Yn in opinyartikel pleite sy foar it ferlizzen fan de klam fan “ferskaat” nei ynklusiviteit, sadat elkenien meidwaan en heard wurde kin.
* **Dierenrjochten en ôfskaling fan dierproeven.** Minnaert útere har kritysk oer slachtpraktyk en pleite foar systeemferoaring; yn regionale media kaam sy nei foaren mei it tema “stop mei dierproeven”.
* **Klimaatbelied en yntergenerasjonele rjochtfeardigens.** As PINK!-foarsitter beklamme sy it sintraal setten fan it wolwêzen fan minske, bist en natuer en die sy mei oan klimaat- en jongerenpetearen.
* **Queer-emansipaasje.** Yn in ynterview en op Rainbowvote-profyl treedt Minnaert nei foaren as queer kandidaat en pleitbesoarger fan gelikense rjochten en feilichheid foar LHBTI+’ers.
* **Gjin útjefte fan fiskrjochten op Wageningske wetters.** Minnaert wol dat de gemeente gjin fiskrjochten mear útfiert, fanút it útgongspunt dat fisken fielen wêzens binne.
* **Strukturele oandacht foar dierenwolwêzen yn it gemeentebelied.** Pleit foar it ynstellen fan in wethâlder dierenwolwêzen en typearret de PvdD as “de lús yn ’e pels” yn de Wageningske ried.

## Publikaasjes en media
Minnaert publisearre opinyartikels op Joop (BNNVARA) oer ûnder oaren ynklusiviteit en dierenrjochten. Op NPO Radio 1 ljochte sy as PINK!-foarsitter prioriteiten ta.

## Electorale histoarje

## Persoanlik
Minnaert identifisearret har as *queer*. Sy is *feganist*.

## Referinsjes
Achterhoeksk Iepenloftmuseum

It **Achterhoeksk Iepenloftmuseum**,  oant 2022 *Museum Erve Kots* is in kultuerhistoarysk museum yn Lievelde.

## Skiednis
Om 1500 hinne waard de pleats boud as los hoes. Letter waard Erve Kots in herberch. Op it stuit fan it Belegh van Grol hie prins Freark Hindrik fan Oranje-Nassau en syn Steatske leger hjir harren haadkertier. Om 1750 hinne is de pleats modernisearre en is de skiedingsmuorre tusken it wendiel en de diel oanbrocht.

Yn 1936 hat Bernard Weenink museum Erve Kots oprjochte. Nei't de lêste bewenner fan Erve Kots (H.J. Kots) ferstoar, waard Bernard eigener fan Erve Kots. De archeologyske fynsten op it terrein fan Erve Kots joegen him de ynspiraasje om in museum te starten.

Bernard Weenink groef al foar 1936 de earste archeologyske fynsten op, op it terrein fan Erve Kots. Under oaren in Frankysk grêffjild en in pealbuorkerij mei grêft binne op it hiem fan Erve Kots fûn. Mei troch dizze fynsten is dúdlik wurden dat al om 600 nei Kristus hinne de earste minsken yn de streek wennen en libben.

Yn 1974 is museum yn de *Bernard Weenink Stichting* ûnderbrocht. De stichting beheart it museum noch hieltyd. Sûnt 2022 hjit it museum Achterhoeksk Iepenloftmuseum en is los makke fan de Pannekoekebuorkerij, de Herberch en de Bierbrouwerij, dat noch al de namme Erve Kots hat. 

## Ofbylden

Erve Kots - Los Hoes 2007-07.jpg|
Museum Erve Zagerij (01).jpg|Histoaryske ploegen
Museum Erve Kolenbrandershut(01).jpg|Koalebaardershutte
Museum Erve Zagerij (04).jpg|Seagerij
Museum Erve Klompenmakerij (01).jpg|Klompmakkerij
Erve Kots

; Erve Kots kin ferwize nei: 
* in restaurant en herberch yn Lievelde
* in iepenloftmuseum yn Lievelde oprjochte yn 1936, Achterhoeksk Iepenloftmuseum *(oant 2022 Museum Erve Kots)*
* in bierbrouwerij yn Lievelde oprjochte yn 2017, Het Brouwhoes