open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bertrand Russell

**Bertrand Arthur William Russell** (Trellech (Monmouthshire, Wales), 18 maaie 1872 – Penrhyndeudraeth (Gwynnedd, Wales), 2 febrewaris 1970) wie in Britsk filosoof, histoarikus, logikus, wiskundige, foarfjochter foar sosjale fernijing, humanist, pasifist en in prominint rasjonalist. Russell waard yn 1949 de Order of Merit takend en yn 1950 krige hy de Nobelpriis foar de Literatuer.

As skriuwer hat hy de filosofy popularisearre en kommentaren skreaun oer in soad ûnderwerpen. Hy ferfolge in famyljetradysje fan polityk aktivisme, wie in foaroansteand anty-oarloch aktivist en propagearre de frije hannel mei anty-ymperialistyske naasjes. 

## Wurken

### Ingelsk
* *[[Principia Mathematica]]*, mei Alfred North Whitehead, 1910-1913, trije dielen
* *[[The Problems of Philosophy]]*, 1912
* *[[Our Knowledge of the External World]]*
* *The Conquest of Happiness*, 1930, meardere kearen werprinte
* *[[Sceptical Essays]]*, 1935, meardere kearen werprinte
* *[[History of Western Philosophy]] and its Connection with Political and Social Circumstances from the Earliest Times to the Present day*, 1946
* *The Good Citizen's Alphabet*, 1958
* *The Future of Science*, 1959
* *The Autobiography of Bertrand Russell*, 1967-1969, trije dielen

### Oersettings yn it Nederlânsk
* *Aforismen*, De Haach: Boucher, 1961
* *Religie en wetenschap*, Utjouwerij J.A. Boom en Zn., 1968 (oarspr. 1935)
* *Beste Bertrand Russell... Een keuze uit zijn correspondentie met het publiek 1950-1968*, A.W. Bruna & Zn, 1971, ISBN 90-229-1432-1
* *Individu en autoriteit*, Utjouwerij Servire, 1974 (oarspr. 1949, BBC-lêzingen) ISBN 90-6325-048-7
* *[[Waarom ik geen christen ben]]*, Amsterdam: Meulenhoff, 1976 (oarspr. 1957), ISBN 90-290-0831-8
* *Macht*, Amsterdam: Meulenhoff, 1978
* *Huwelijk en moraal*, Utjouwerij Wereldbibliotheek, 1980, ISBN 90-284-1427-4
* *Problemen der filosofie*, Meppel: Boom, 1980
* *Mystiek en logica*, Katwyk: Servire, 1986
* *Verover geluk*. Diemen: Omega, 1998, ISBN 90-6057-637-3
* *[[Geschiedenis van de westerse filosofie (Russell)|Skiednis fan de Westerske filosofy fanút de politike en sosjale omstannichheden fan de Grykske âldheid oant yn de 20e iuw]]*. De Haach: Servire, 2003 (22e printinge), ISBN 90-215-8996-6

## Literatuer
* *Bertrand Russell*, R.F.Beerling, Hasselt: Heideland, 1963
* *Bertrand Russell: Philosopher and Humanist*, John Lewis, 1968
* *Bertrand Russell*, D.F.Pears, Londen, 1972
* *Bertrand Russell*, Paul Kuntz, Boston, 1986
* *Bertrand Russell, A life*, Caroline Moorehead, Londen, 1992
* *Russell, Kopstukken Filosofie*, Anthony Grayling, Utjouwerij Lemniscaat, 2001 (oarspr. 1996) ISBN 90-5637-285-8
Adam Smith

**Adam Smith** (Kirkcaldy, ± 5 juny 1723 - Edinboarch, 17 july 1790) wie in Skotske moraalfilosoof en in pionier op it mêd fan de politike ekonomy. Adam Smith wie ien fan de wichtichste figueren fan de Skotske Ferljochting. Hy is de auteur fan *[[The Theory of Moral Sentiments]]* en *[[The Wealth of Nations|An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations]]*. Dat lêste wurk, meastentiids ôfkoarte as *The Wealth of Nations*, wurdt beskôge as syn *[[magnum opus]]*, it earste moderne wurk yn de ekonomy. 

Smith wurdt beskôge as de heit fan de moderne ekonomy en as ien fan de grûnlizzers fan it klassike liberalisme. Hy fûn dat it neistribjen fan it eigen yndividuele belang ek yn it grutste maatskiplik belang resultearje soe. In frije merk soe it measte opleverje foar de maatskippij as gehiel. De 'ûnsichtbere hân' fan dizze frije merk soe soargje foar harmonij en lykwicht.

Smith studearre moraalfilosofy oan de Universiteit fan Glasgow en de Universiteit fan Oxford. Nei syn ôfstudearjen joech hy in súksesfolle rige fan iepenbiere kolleezjes oan de Edinboarch, wêrtroch't hy yn kontakt kaam mei David Hume, mei wa't hy dêrnei nau gearwurkjen bleau. Smith krige in heechlearaarskip oan de Universiteit fan Glasgow, dêr't hy moraalfilosofy dosearde. Yn dizze tiid skreau en publisearre hy *The Theory of Moral Sentiments*. Letter yn syn libben akseptearre hy in tutoring posysje, dy't him by steat stelde om troch Europa te reizgjen. Op syn reizen kaam hy yn de kunde mei in oantal fan de yntellektuele swiergewichten út syn tiid. Neidat Smith wer nei Skotlân gien wie, wurke hy tsien jier oan it skriuwen fan *The Wealth of Nations*. Dit wurk waard yn 1776 publisearre. Hy ferstoar yn 1790.
Sun Tzu

**Sun Tzu** (Huimin, 544 f.Kr. - 496 f.Kr.) (jiaxiang: Shandong, Huimin 山东惠民县) wie in Sineesk generaal en skriuwer fan it boek *Sunzibingfa*, dat is letterlik 'militêre strategy' ('De keunst fan it oarlochsfieren'), in boek dat no noch troch legeroffisieren, managers en in soad oaren lêzen wurdt. Hy wie in pakesizzer fan Sun Shu.

"Tzu" is in earetitel: syn foarnamme wie 'Wu 武'. Hy soe generaal west hawwe oan it hof fan kening Ho-Lu fan it keninkryk Wu. In ferhaal is dat him, neidat hy syn wurk oan de kening presintearre hie, frege waard oft syn tekst op eltsenien tapast wurde koe. Neidat hy dit befêstige hie krige hy de opdracht de 180 konkubines fan de kening te trenen. 
Dit slagge him yn ien sesje mei help fan in rigûreuze metoade: doe't de konkubines syn oarders in twadde kear net opfolgen, liet hy twa fan harren (dy't hy as oanierder beneamd hie) ûnthalzje. Dêrnei fierden de konkubines de opdrachten perfekt út.

Syn boek, Sunzi bingfa, waard yn de foarige iuw noch brûkt troch Jozef Stalin en Mao Zedong.

## Keppeling om utens
* De Ingelske oersetting by Project Gutenberg
* Webside mei tekst, oersetting en diskusjefoarum
Aleksandra Ekster

**Aleksandra Alexandrovna Ekster** (Białystok, 18 jannewaris 1882 – Fontenay-aux-Roses, ûnder Parys, 17 maart 1949) wie in Russysk skilderesse. Sy makke ek boekyllustraasjes, ûntwurp marionetten, kostúms en dekôrs foar teater en film. Sy waard beynfloede troch it suprematisme, it kubisme en it Russysk futurisme.

## Libben
Aleksandra Ekster studearre oan de keunsthegeskoalle fan Kiëv en makke dêrnei stúdzjereizen nei Parys en Rome. Yn Parys moete hja Picasso en Braque en wie hja in skoft by de keunstnerskoloanje ‘La Ruche’, mei Marc Chagall. Yn Itaalje kaam se yn de kunde mei de futuristen Soffici en Marinetti. Fan 1912 ôf die Ekster mei oan útstallingen yn Ruslân, mar bleau ek yn it bûtenlân eksposearjen, ûnder oaren by Marinetti’s grutte Futurisme-tentoanstelling yn Rome, begjin 1914.

1915-1916 sleat Ekster har oan by it Suprematisme fan Kazimir Malevitsj, mei ûnder oaren Ljoebov Popova en Olga Rozanova. Fanôf 1918 joech sy workshops yn Kiëv en Moskou en stadichoan begûn har wurk de kant fan it konstruktivisme oer te hingjen. Begjin jierren 20 ûntwurp se ek kostúms en dekôrs foar it ballet.

Yn 1924 emigrearre Ekster nei Frankryk. Yn 't earstoan wenne se yn Parys en fan 1928 ôf yn Fontenay-aux-Roses. Dêr makke hja dekôrs ek foar teater en fim, mar it skilderjen en eksposearjen gie teffens troch, mei ústallingen yn Berlyn (1927), Parys (1929) en Praach (1937). Yn 1936 fûn har wurk in soad wurdearring op de New Yorkske eksposysje ‘Kubisme en abstrakte keunst’.

Ekster wurke yn Frankryk teffens as leararesse skilderkeunst oan de keunstnersstudio fan Fernand Léger en yllustrearre op lettere jierren in protte boeken foar útjouwerij Flammarion.

Yn de jierren tachtich naam de ynteresse foar Eksters wurk wer ta. Yn 1989 waard har komposysje *Genua* by Sotheby's ferkocht foar 1.373.790 US$. Yn 1992 loek har wurk in soad minsken by in grutte eksposysje fan Russyske avant-gardekeunst yn Frankfurt.


File:Alexandra Exter Costume Kifared 1916.jpg|Kostúm 1916
File:Alexandra Exter-Famira Kifared Menada 1916.jpg|Maenada 1916
File:Ekster Three women figures.jpg|Trije frouljusfigueren 1909/10


## Keppelings om utens
* Aleksandra Ekster Webstee 
* Aleksandra Ekster, monografy
Golf fan Huon

De **Golf fan Huon** is in grutte ynholte fan sa'n 29 500 km² yn east Papoea Nij-Guineä. Yn it noarden wurdt de golf begrinzge troch it Huon skiereilân. Beide binne neamd nei de Frânske ûntdekkingsreizger Jean-Michel Huon de Kermadec. De Golf fan Huon isin part fan de Salomonssee. Lae, de haadstêd fan de provinsje Morobe, leit op de noardigge fan de golf.

**Markhambaai** foarmet de noardwest hoeke fan de golf, dêr mûnet de Markhamrivier.
Karaginskigolf

De **Karaginskigolf** (Russysk: Карагинский залив; *Karaginski zaliv*) is in brede golf yn de Beringsee foar de noardeast kust fan it Russyske skiereilân Kamtsjatka, dy't oan 117 kilometer yt lân ynrint. De djipte fan de golf fariaerret tusken de 30 en 60 meter. Yn de golf leit it eilân Karaginski, dat troch de Strjitte fan Litke (breedte: 21 oant 72 kilometer) fan Kamtsjatka skieden wurdt. In lytser eilân is Verchotoerov. De kusten om de golf hinne binne rotsich en tige ûnregelmjittich foarme. Der komme in protte riviere yn de golf út. De golf is fan desimber oant juny beferzen.

## Keppeling om utens
* Satellytbyld op Google
Toon Gerbrands

**Toon Gerbrands** (Snits, 1957) is in eardere Frysk follyballer. Dêrnei waard hy sportbestjoerder. 

Gerbrands wie jierrenlang aktyf as follyballer, dêr't er acht jier fan spile hat yn de Earedifyzje en de Earste Difyzje. Dêrnei waard Gerbrands follybaltrainer. Under syn lieding helle er mei ferskate follybalploegen fjouwer lânstitels. Gerbrands wie ek bûnstrainer fan de Nederlânske ploech dy't yn 1997 de Europeeske titel helle. Ek wie er trainer fan de ploech dy't mei die oan de Simmerspullen yn 2000 yn Sydney, de ploech waard doe fiifde fan de tolve dielnimmende lannen.

Hy wie neist sporttrainer ek manager en direkteur fan de DSB reedridersploech. 

### AZ
Yn 2002 waard Gerbrands algemien direkteur fan de fuotbalklup fuotbalklup AZ. Op 14 april 2014 makke hy bekend om op 1 septimber fan dat jier syn funksje del te lizzen. Yn syn perioade ferfarde AZ nei *Kooimeerplaza* en helle de klup de lânstitel fan 2009, de KNVB beker fan 2013 en de Johan Cruijff Skaal fan 2009. Dêrneist spile de klup njoggen kear Europeesk fuotbal. Ek makke Gerbrands de fal mei fan eigener Dirk Scheringa.

### PSV
Op 28 april 2014, twa wiken neidat Gerbrands bekend makke hie syn funksje by AZ del te lizzen, makke PSV bekend dat hy op 1 july 2014 Tiny Sanders opfolge as algemien direkteur. Hy tekene hjir in kontrakt foar fjouwer jier. Under Gerbrands waard PSV lânskampioen yn de seizoenen 2014-2015 en 2015-2016. Yn 2016 pleatste de klup him boppedat foar it earst sûnt 2006-2007 foar de achtste finales fan de Champions League. Gerbrands ferlinge yn maaie 2016 syn kontrakt by PSV oant mids 2022.

## Bibliografy
* Toon Gerbrands *De kunst van coachen* (2005) ISBN 90-77075-20-8
* 2008: *De lerende winnaar* ISBN 90-79399-07-8
* 2011: *Te koop AZ* ISBN 90-79399-27-2
* 2014: *De succescrisis* ISBN 90-79399-28-0
* 2014: *Inspiratie, coachen en presteren* ISBN 90-79399-28-0

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
See fan de Hebriden

De **See fan de Hebriden** is in part fan de noard Atlantyske Oseaan;  de see leit foar de kust fan west Skotlân en skiedet it fêstelân fan de noardlike Binnenste Hebriden (yn it easten) fan de súdlike Bûtenste Hebriden (yn it westen). Yn it noarden giet de See fan de Hebriden oer yn The Minch.

De See fan de Hebriden is neffens de klassifikaasje fan de Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje in diel fan de Skotske See en part fan de 'Seeën bewesten Skotlân' wat de fiskerij oanbelanget.
Bas van de Goor

**Sebastiaan Jacques Henri (Bas) van de Goor** (Oss, 4 septimber 1971) is in eardere Nederlânsk follyballer, dy't ta de meast súksesfolle follyballers fan Nederlân beheart. 

Van de Goor, 2,09 meter lang, spile as *middenman*. Hy spile yn de Nederlânske en Italjaanske kompetysje en wûn in protte prizen. Yn de klupkompetysje hat er ûnder oare trijeris de Champions League wûn. Ek wûn er de gouden medalje op Simmerspullen fan 1996. Ek die Van de Goor mei oan de Simmerspullen fan 2000, doe waard er mei de ploech fiifde fan de tolve dielnimmende lannen. Hy makke syn debút yn de Nederlânske kompetysje yn 1989 en moast syn karriêre beëinigje troch blessures yn 2005. Yn totaal hat Van de Goor 295 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. De âld-follyballer spile sechstjin jier op it heechste nivo: acht jier foar Dynamo en acht jier foar de Italjaanske klups *Modena* en *Sisly Treviso*. Dêrfoar spile er yn Oss by *Ovocio*, dêr't er as jeugdspiler begûn en ta de 3e difyzje kaam yn de earste ploech. 

Nei syn aktive karriêre waard Van de Goor technysk direkteur by follybalklup Piet Zommers/Dynamo yn Apeldoarn. Nei't er sân moannen dy funksje hân hie, stapte er yn begjin febrewaris 2006 direkt op. It management fan de earedifyzjeklup hat syn ûntslach oanfurdige. De technyske saken by Dynamo binne troch Paul van Sliedrecht oernommen en eardere teammanager Frans de Jong waard ferantwurdlik foar de algemiene saken. Van de Goors reden foar syn fertrek is dat er merkte dat er te fluch fan spiler nei in managementsfunksje oerstapt is. 

Syn jongere broer Mike van de Goor wie ek in súksesfol beropsfollyballer. 

Bas van de Goor hat diabetes en is direkteur fan de *Bas van de Goor foundation*. Dy hat as missy om de kwaliteit fan libjen foar minsken mei diabetes te ferheegjen troch middel fan sport. De Bas van de Goor foundation wil minsken mei diabetes ynformearje oer de positive effekten dy't de sport foar harren hat. Dêrneist is Van de Goor ambassadeur fan it Diabetes Fonds.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers

## Keppeling om utens
* Webstee ''Bas van de Goor foundation''
Dnjestr

De **Dnjestr** of **Dnestr** (Roemeensk: Nistru; Oekraynsk: Дністер, *Dnister*; Russysk: Днестр, *Dnestr*) is in rivier yn East-Europa, yn de Oekraïne en Moldaavje. Se ûntspringt yn de Karpaten en mûnet yn de Swarte See. De Dnjestr is 1352 km lang en it streamgebiet omfiemet 72.100 km². Dat de Dnjestr is de op ien nei grutste rivier fan de Oekraïne en de grutste fan Moldaavje. De âlde Griken neamden de rivier Tyras. De Dnjestr is foar in lyts part grinsrivier. Fan 1918 oant 1940 hie de helte fan de rivier dy funksje, benammen tusken Roemeenje en de Sovjet-Uny.
List fan boargemasters fan Súdwest-Fryslân

Dit is in **list fan [[boargemaster]]s fan de [[Fryslân|Fryske]] gemeente [[Súdwest-Fryslân]]**. Op 1 jannewaris 2011 waarden de gemeenten Boalsert, Nijefurd, Snits, Wûnseradiel en Wymbritseradiel gearfoege ta de nije gemeente Súdwest-Fryslân.

## Sjoch ek
* List fan boargemasters fan Boalsert
* List fan boargemasters fan Nijefurd
* List fan boargemasters fan Snits
* List fan boargemasters fan Wûnseradiel
* List fan boargemasters fan Wymbritseradiel
Haijo Apotheker

**Harm Haijo (Hayo) Apotheker** (Loppersum, 5 juny 1950) is in Nederlânske politikus foar D66.

## Libben en wurk
### Oplieding en iere karriêre
Apotheker studearre, nei syn oplieding oan 'e Ryks HBS yn Appingedam, sosjology en planology oan 'e Ryksuniversiteit Grins, dêr't er yn 1974 syn doktoraaleksamen helle. Hy sette mei syn karriêre útein as wittenskiplik ûndersiker stedsfernijing oan 'e Ryksuniversiteit Grins en wurke dêr fan 1974 oant 1977. Dêrnei wurke er as ûndersiker en adviseur op 'e ôfdieling Sosjaal-Geografysk en Bestjoerkundich Undersyk (SGBO) fan de VNG fan 1977 oant 1980.

### Politike karriêre
Hy begûn syn politike karriêre as gemeenteriedslid yn 1974 en as wethâlder yn 1975 yn de gemeente Loppersum oant 1977. Dêrnei waard er fan 1980 oant 1988 boargemaster fan Muntendam, fan 1988 oant 1993 fan Feandam en fan 1993 oant 1998 fan Ljouwert en krige dêrtroch wurdearring, hoewol't er sawol yn earstneamde as yn lêstneamde ('reade') gemeenten ynearsten net wolkom wie. Doetiids wie er ek in tal jierren lid fan de Provinsjale Steaten fan de provinsje Grinslân. 

Hy rûn as minister fan Lânbou yn it twadde kabinet-Kok fêst yn de Haachske polityk. Apotheker stapte út it kabinet om't er net genôch stipe foar alternativen foar de bargewet fan VVD-foargonger Jozias van Aartsen en oer de rjochtmjittgens dêrfan. De kabinetskrisis fan maaie sette him dêrta oan it tinken. Hy stapte nei tsien moanne op en waard dêrnei boargemaster. Earst fan Stienwyk, dêrnei fan de fúzjegemeente Stienwikerlân.

Fan 15 febrewaris 2010 ôf wie Apotheker waarnimmend boargemaster fan Snits. Nei't dy gemeente op 1 jannewaris 2011 opgien wie yn de gemeente Súdwest-Fryslân waard er dêr earst waarnimmend boargemaster en begjin 2012 boargemaster. Yn dy snuorje sette er blyntsjewei in hantekening ûnder in troch in gemeente-amtner ferfalsk miljoenekontrakt foar in nijbouwyk yn Snits. De gemeente moast dêrtroch 7 miljoen euro mear betelje as de bedoeling wie. 

Hy bleau dêr boargemaster oant 31&nbsp;desimber 2017, wêrnei't er mei yngong fan 1&nbsp;jannewaris 2018 waarnimmend boargemaster fan 'e nije gemeente De Waadhoeke waard. Op 30 oktober 2018 waard er opfolge troch Marga Waanders. Nei twa moannen lins waard Apotheker mei yngong fan 1 jannewaris 2019 waarnimmend boargemaster fan 'e nije fúzjegemeente Noardeast-Fryslân. Yn oktober fan dat jier waard bekend dat FNP-deputearre Johannes Kramer Apotheker begjin jannewaris 2020 opfolgje soe.

### Underskieding
By syn ôfskied fan de gemeente Súdwest-Fryslân, yn desimber 2017, waard Apotheker beneamd ta Ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau. 

## Sjoch ek
* List fan boargemasters fan Ljouwert
* List fan boargemasters fan Snits
* List fan boargemasters fan Súdwest-Fryslân
* List fan boargemasters fan De Waadhoeke
* List fan boargemasters fan Noardeast-Fryslân
Mike van de Goor

**Mike Willem Frank (Mike) van de Goor** (Oss, 14 maaie 1973) is in eardere Nederlânske follyballer en beheart ta de gouden generaasje dy't op de Simmerspullen fan 1996 Olympysk kampioen waard. Hy die yn totaal trijeris mei oan de Olympyske Spullen. 

Syn Olympysk debút op de Olympyske Spullen fan 1996 wûn hy, tegearre mei syn broer Bas van de Goor, mei de Nederlânske ploech in gouden medalje. De ploech fersloech Itaalje yn de finale. Fjouwer jier letter op de Olympyske Spullen fan Sydney waard er mei de Nederlânske ploech fiifde. Yn 2004 wie er lid fan de Nederlânske ploech dy't op de Simmerspullen yn Atene njoggende waard. Ek spile er yn de ploech dy't op it Europeesk kampioenskip fan 1997 yn Nederlân de gouden medalje wûn hat. Yn totaal hat Mike van de Goor 356 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Thales

* Stelling fan Thales, neamd nei Thales fan Milete, út de mjitkunde
* Thales fan Milete
* Thales Groep, in wrâldwide fabrikant fan û.o. radarynstallaasjes.
Max Weber

**Maximilian Carl Emil (Max) Weber** (Erfurt, 21 april 1864 – München, 14 juny 1920) wie in Dútske ekonoom, skiedkundige, rjochtsgelearde en sosjolooch. Hy jildt as ien fan de grûnlizzers fan de sosjology.

Max Weber wie de soan fan in begoedige en konservatief politikus. Hy studeare rjochten en waard letter ta rjochter beneamd yn Berlyn. Syn grutte belangstelling foor sosjale herfoarmingen blykte út syn boek oer arbeid op it plattelân. Dit boek waard yn East-Dútslân sa goed ûntfongen dat hy ta heechlearaar beneamd waard oan de universiteit fan Freiburg. 
Yn 1897 waard hy beneamd oan de universiteit fan Heidelberch en yn 1918 fan dy fan München. Syn oandacht ferlei him fan ekonomy nei sosjology. It bekendste wurk fan Weber is "Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus", wêryn hy op wittenskiplike wize de ynfloed fan de godstsjinst op it kapitalisme beskreau.

## Keppelings om utens
* SocioSite: ''Max Weber'' (1864-1920)
* ''Sociale Ongelijkheid en Klassen'' - Max Webers bydrage oan de teory fan sosjale ûngelikens en klassen troch: dr. Albert Benschop (Universiteit fan Amsterdam)
* ''Max Weber en het calvinisme'' fan prof.em. Albert Mok
Diskobaai

De **Diskobaai** of **Qeqertarsuup Tunua** (Deensk: *Diskobugten*), is in baai oan de westkant fan Grienlân. De baai wurdt oan de east- en súddkant begrinzge troch it fêstelân fan Grienlân en oan de noardwestside troch it eilân Qeqertarsuaq. Oan de westkant hat de baai in iepen ferbining mei Strjitte Davis. 

Der komme ferskate gletsjers yn de baai út, de grutste is de Sermeq Kujalleq. Dizze gletsjers soargje foar in grut tal iisbergen, dy't fanwege de noardlike streaming meast troch it Vaigat tusken  Qeqertarsuaq en it fêstelân yn de rjochting fan de Baffinbaai transportearre wurde.

## Skiednis
De earste minsken festigen har om de baai hinne sa'n 2500 f.Kr.; dizze minsken wurde ta de Saqqaq-kultuer rekkene. Om 800 f.Kr. hinne kaam de Iere Dorset-kultuer der foar yn it plak, dy't oant likernôch it begjin fan de jiertelling oanhâlde. Faaks wie it gebiet dêrnei sa'n 700 jier ûnbewenne oant de Lette Dorset-kultuer kaam. Dy kultuer waard op har beurt fan 1100 ôf stadichoan ferfongen troch de Inuits fan de Thule-kultuer. 

Qeqertarsuup Tunua hat in soad fisk en oare seebisten dy't foar fiedsel soargen, wat der ta laat hat dat dit gebiet fermoedlik yn de iere skiednis relatyf tichtbefolke west hat. Dat der gatten tusken de ferskillende kultueren sitte wurdt taskreaun oan klimaatferoaring en oereksploitaasje fan de natuerlike boarnen. Ut archeologyske fynsten docht bliken dat de Noarske kolonisten út de Westlike Delsetting en de Eastlike Delsetting faaks wol kontakt hienen mei de bewenners oan de baai, mar dêr binne gjin skreaune boarnen fan bekend. De earste Europeaan dêr't fan witten is dat er de baai berikte wie Erik de Reade yn 986.

Yn de 18e iuw festige it Deenske koloniale bestjoer him om Qeqertarsuup Tunua hinne. De hannelspost Jakobshavn waard yn 1741 troch de Denen stifte.

## Ekonomy
Op it heden binne de fiskerij en in tanimmend toerisme de meast wichtige ekonomyske aktiviteiten. De Diskobaai is de haadbestimming yn Grienlân en wurdt faak troch cruiseskippen oandien.

De oanswettende Baffinbaai wurdt fan tocht dat it in grutte oaljefoarrie hat. 2010 fûn *Cairn Energy* ierdgas yn de Diskobaai, dit soe wize kinne op it foarkommen fan ierdoalje.
Golf fan Morbihan

De **Golf fan Morbihan** (Frânsk: *Golfe du Morbihan*, Bretonsk: *Mor Bihan*) is in ynholte fan de Atlantyske Oseaan, oan de súdkust fan Bretanje. Yn it Bretonsk betsjut de namme *"lytse see"*. It departemint Morbihan is nei de golf neamd.

Wichtige stêden oan de golf binne Vannes en Aura. 

## Keppeling om utens
* Foto's fan de Golf fan Morbihan
Skiereilân fan Quiberon

It **Skiereilân fan Quiberon** is in skiereilân oan de súdkust fan Bretanje. It skiereilân is mei it fêstelân fan Frankryk ferbûn troch de lâningte fan Penthièvre, dy't op it smelst noch gjin 100 meter breed is.

Yn it westen lizze de kliffen fan de Côte Sauvage. It skiereilân hâldt de Baai fan Quiberon en de Golf fan Morbihan yn de lijte fan wyn en weagen fan de Atlantyske Oseaan.

It skiereilân hat twa gemeenten:
*Saint-Pierre-Quiberon
*Quiberon.
Golf fan Campeche

De **Golf fan Campeche** (Spaansk: *Bahía de Campeche*) is it súdlik part fan de Golf fan Meksiko. De Mexikaanse dielsteaten Veracruz, Tabasco en Campeche grinzje oan de Golf.

De earste Europeaan dy’t de Golf fan Campeche befear wie Francisco Hernández de Córdoba yn 1517.

It Cantarellcomplex is in grut oaljefjild ûnder de Golf fan Campeche. Twatredde fan Meksiko’s oaljeprodyksje hat hjir plak. Yn 1979 wie hjir in grutte oaljelekkaazje doe’t it platfoarm Ixtoc I nei in *[[blow out]]* beswike.

Yn de simmermoannen ûnsteane hjir faak orkanen.
Rob Grabert

**Robert Karl Baldwin (Rob) Grabert** (Hilfarth, Dútslân, 5 febrewaris 1964) is in eardere Nederlânske follyballer. Rob Grabert wie ien fan de spilers dy't meidie oan it Bankrasmodel, dat model brocht de spilers ta twa medaljes op de Olympykse Spullen.

Grabert spile foar it earst foar de Nederlânske ploech yn 1986. Hy beheart ta de gouden generaasje dy't yn 1996 Olympysk kampioen waard yn Atlanta troch Itaalje yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Hy die yn totaal twaris mei oan de Olympyske Spullen. Neist 1996 die er ek mei oan de Simmerspullen 1988 yn Súd-Korea doe't er mei de ploech yn Seoul fiifde waard. Yn 1992 miste er de Spullen fan Barselona, omdat er tsjin de wil fan bûnstrener Arie Selinger by de Italjaanske klup *Schio* spilje soe. Yn totaal hat Rob Grabert 331 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Nei de Spullen fan Atlanta spile er noch in jier yn Dútslân om dêrnei, nei fyftjin jier aktyf west te hawwen op it heechste nivo, op te hâlden mei it follybal.

Rob Grabert hat no in bedriuw yn biologysk en ekologysk iten yn Limburch en Itaalje.

## Clubs

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Benediktus fan Nursia

De hillige **Benediktus** (480-543) wurdt algemien sjoen as heit fan it kleasterlibben yn de Latynske tsjerke. Hy waard berne yn Nursia, it hjoeddeiske Italjaanske Norcia yn de buert fan Perugia. Al op fjirtjinjierrige leeftiid slute hy him oan by in groep klûzeners. Uteinlijk bedarre dizze groep yn Subiaco, beëasten Rome, dêr't it kleaster Santo Speco ûntstie. Hy waard ta oerste keazen yn Vicovaro, mar wie sa strang dat de mûntsen it benaud krigen en sels besochten om him te fermoardzjen troch him in gifbeker foar te setten. Doe't er dy lykwols segene, bruts de beker. Dêrom wurdt er yn de keunst faak ôfbylde mei in beker yn de hân wêrút in slange krûpt. Om dit soarte konflikten tenei foar te kommen rjochte er syn eigen mienskip op de Monte Cassino. Ferneamde neifolgers wiene ûnder oare de Hillige Maurus en de Hillige Plasidus.

## De regel fan Benediktus
De grutte ynfloed fan Benediktus is benammen ta te skriuwen oan syn kleasterregel, de *[[Regula Benedicti]]*. Der bestiene wol soksoarte regels, lykas de anonime *Regula Magistri*, mar dy waarden hast allegear as te strang of net-lykwichtich fûn, lykas ek dy fan de Hillige Kolumbanus. Neffens Benediktus moasten de mûntsen trije geloften ôflizze: earmoede, keinens en hearigens oan de abt. De mûntsen moasten harren talizze op *"ora et labora"*, dêr't it bidden en it hânwurk mei bedoeld wurdt. It bidden waard dien troch acht kear deis mei te dwaan oan it koargebed. Boppedat moasten de mûntsen meidwaan oan de *[[lectio divina]]*, it meditearjend lêzen fan de Bibel en de Tsjerkefaren. De regel fan Benediktus is in ôfwoegen ritme fan acht oere bidde, acht oere wurkje en acht oere rêste. Hjirtroch ferspriede de oarder fan de Benediktinen, sa't se nei Benediktus hjitte soene, him hurd oer heul Europa. Dit barde troch it ynfieren fan de regel yn al besteande kleasters mar ek foar nij te stiftsjen kleasters. Sa is Benediktus ek ien fan de patroan-hilligen fan Jeropa woarn.

Benammen de biografy fan Benediktus yn de *Dialogen* fan Paus Gregoarius de Grutte droech ek tige by oan syn reputaasje.

De Hillige Skolastika wie in twillingsus fan Benediktus.

## Ferearing
Syn feest waard eartiids op 21 maart fierd, mar tsjintwurdich op 11 july.
Hy wurdt oanroppen as 
* patriarch fan de mûntsen fan it westen
* spegel fan hearigens, earmoede en suverheid.

## Keppeling om utens
* Biografy fan Benediktus op de webside fan de Benedictinen (yn it Ingelsk)
* Regel foar Mûntsen fan Sint Benediktus 
* De Regula Benedicti, mei bibliografyen en fierdere links - Bibliotheca Augustana
Akmeïsme

It **Akmeïsme** (Russysk: aкмеизм) wie in beweging yn de Russyske dichtkeunst dy’t yn 1910 ûntstie ûnder lieding fan Nikolaj Goemiljov en Sergej Gorodetski. De akmeïsten fersetten har tsjin it symbolisme en stribben yn har fersen nei uterste  helderheid. Akmeïsme komt fan it Grykske wurd 'acme' dat 'hichtepunt' betsjut. Fertsjintwurdigers fan it akmeísme binne ûnder oaren Osip Mandelstam en Anna Achmatova.

## Skiednis
De geast fan it akmeïsme waard it earst utere yn it essee fan Michail Koezmin út 1910: 'Oer harmonieuze helderheid' (*O prekrasnoj jasnosti*). Hy kritisearre hjiryn de "falkûlen fan ûnbegryplikens en kosmyske tsjusterens" en trune skriuwers oan ta "logika fan foarstelling, konstruksje, syntaksis (...), leafde foar it wurd, sa as by Gustave Flaubert (...)" en fierders advisearre er: "wêz ekonomysk yn it brûken fan middelen en sunich mei wurden, wês sekuer en suver - en jo sille it geheim bleat lizze fan eat enoarms - harmonieuze helderheid - wat ik 'klarisme' neame wolle soe." De beweging sette útein as "Dichtersgilde" (Цех поэтов), nei it model fan de midsiuwske gilden. De oprjochters fan it Dichtersgilde wiene Nikolaj Goemiljov, dichter en man fan Anna Achmatova, en Sergej Gorodetski.

It Dichtersgilde, dat in neoklassisistyske foarm fan modernisme praktisearre en "dichterlik fakmanskip en kulturele kontinuïteit" heech hâlde, beskôge Alexander Pope, Théophile Gautier, Rudyard Kipling, Innokenti Annenski en de Frânske Parnassiaanske dichters as foarrinners.

De akmeïsten stelden tsjinoer de 'Dionysyske útsinnigens', dêr't de Russyske symbolisten as Andrej Bely en Vjacheslav Ivanov foar wienen, it ideaal fan 'Apollinyske helderheid' - dêrom waard *Apollon* de namme fan har tydskrift. Tsjinoer 'ferklearring mei help fan symboalen' setten sy 'direkte útdrukking mei help fan bylden'.

Yn 1913 skreau Mandelstam it manifest: *De dage fan it Akmeïsme*. Hy omskriuwt it akmeïsme hjiryn as  "in langstme nei in wrâldkultuer". Wichtige dichters fan it akmeïsme wienen: Nikolaj Goemiljov, Osip Mandelstam, Michail Koezmin, Anna Achmatova, Sergej Gorodetski en Georgij Ivanov. De groep kaam yn it earstoan gear yn 'Kafee De Ferdwaalde Hûn' yn Sint-Petersburch, destiids in wichtich moetingsplak foar keunstners en skriuwers. Mandelstam syn gedichtebondel 'Stien' (*Kamen*) wurdt beskôge as it hichtepunt fan it akmeïstysk stribjen.
Guido Görtzen

**Guido Görtzen** (Heerlen, 9 novimber 1970) is in eardere Nederlânske follyballer. Hy spile 425 ynterlannen foar de Nederlânske ploech. Hy die trijeris mei oan de Olympyske Spullen en wûn dêrby ien medalje.

## Biografy
Görtzen beheart ta de gouden generaasje dy't yn 1996 Olympysk kampioen waard yn Atlanta, de ploech fersloech Itaalje doe yn de finale mei 3-2. Op dy Simmerspullen makke Görtzen syn Olympysk debút. Yn 2000 waard er by de Simmerspullen yn Sydney mei de Nederlânske ploech fiifde en fjouwer jier letter, yn 2004 wie er lid fan de ploech dat op de Simmerspullen yn Atene njoggende waard. 

Yn 1997 helle er mei de Nederlânske ploech de Europeeske titel.

De kwalifikaasje foar de Simmerspullen 2008 yn Peking waard krekt mist. Yn it Olympysk kwalifikaasjetoernaoi yn Turkije waard Nederlân foar pleatsling útskeakele troch Servje. Dat wie fuortdaliks de lêste wedstriid fan Görtzen.

Neist syn wedstriden foar Oranje spile er alve jier foar Italjaanske topklups as *MoMontechiari*, *Osaka*, *Modena* en *Perugia*. Dêrnei soe hy foar in protte jild spilje foar it Russyske *Iskra Volley* út Odintsovo. Dêrnei kearde hy yn 2006 werom nei Nederlân en spile er foar Nesselande mei as grutte doel om by de Oranje- en Nesselande-trener Peter Blangé yn byld te kommen foar Oranje, dat him kwalifisearje woe foar Peking. Dêrneist hâlde er him lykwols ek dwaande mei in bestean as saakwaarnimmer fan ferskate spilers fan Nesselande, eat dat gjin goedkarring hie fan trener Peter Blangé. Dêrtroch moast er nei ien jier al ôfskie nimme by Nesselande. Hy soe dêrnei yn 2007 yn de Dútske Bundesliga spilje by *Moerser SC*, dêr't hy it fjirde plak mei helle. Dêr sleat er, nei de útskeakeling fan de Nederlânske ploech foar Peking, syn karriêre as profesjoneel follyballer ôf. 

Op it stuit hat er in bedriuw yn sportmanagement dat spesialisearre is yn begelieding fan sporters.

## Clubs

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers

## Keppeling om utens
* Starlit, bedriuw fan Görtzen
Strjitte fan Nares

De **Strjitte fan Nares** (of *Strjitte Nares*, Deensk: *Nares Strædet*) is in seewei tusken de Baffinbaai en de Lincolnsee, bewesten Grienlân en eastlik fan Nunavut (Kanada).

In augustus kin dit wetter troch iisbrekkers befard wurde, mar dat bart suver nea.

Der lizze trije eilantsjes yn de seestrjitte (pleatslik Kennedykanaal): Franklin, Crozier en Hans. De lêste wurdt sawol troch Kanada as Denemark kleemd.

Yn 1964 waard de namme (nei de Britske marine-offisier George Strong Nares) fan de seestrjitte offisjeel fêststeld troch de Deenske en Kanadeeske regearingen.
Hinlopenstrjitte

De **Hinlopenstrjitte** (Noarsk: *Hinlopenstretet*) is in seestrjitte by it Noarske Spitsbergen, tusken it eilân Spitsbergen en Nordaustlandet. De seestrjitte is sa'n 150 km lang en 10 oant 60 km breed. 

## Skiednis
Der wurdt tocht dat dit wetter neamd is nei ien fan de lieders fan de Nederlânske Noardske Kompanjy, Tymen Jacobsz Hinlopen (1572–1637). De strjitte waard al lang lyn troch walfiskjagers en Pomoaren besocht. 1827 brocht Henry Foster it noardlik diel yn kaart en stelde fêst dat de eardere Nederlânske 18e iuwske kaarten ek al sekuer wienen. Auf der *Ersten Deutschen Nordpolarexpedition* Yn 1868 befarde Carl Koldewey syn Dútske ekspedysje mei it skip *Grönland* de Hinlopenstrjitte. In protte geografyske nammen yn de kontrei geane op dy ekspedysje werom, sa as Wilhelmøya en Augustabukta.
Nordaustlandet

**Nordaustlandet**, yn it Frysk *It Noardeastlân*, is it op ien nei grutste eilân fan de arsjipel Spitsbergen, mei in oerflak fan 14&nbsp;600&nbsp;km². It meast eastlike punt, Kaap Leigh Smith, is it fierste noardeastlike punt fan de Barentssee, dy't nei it easten fierder rint fia Kvitøya en Victoria oant Kaap Mary Harmsworth op Aleksandralân (Franz Joseflân) ta.

In grut part fan Nordaustlandet wurdt bedutsen troch de gletsjers Austfonna, Vestfonna en Sørfonna. It oerbliuwend diel fan it eilân is toendra bewenne troch rindieren en walrussen. Minsken wenje dêr net.

Austfonna is de grutste gletsjer fan Europa en nei Antarktika en Grienlân it grutste lâniisgebiet fan de wrâld. De gletsjer omfiemet 8200&nbsp;km², en is oant 560 meter (trochsneed benei 300 m) dik.

Nordaustlandet en omkriten hearre ta it natuerreservaat Nordaust-Svalbard.

## Ut de skiednis
Ingelske walrusjagers seagen de súdpunt fan Nordaustlandet foar it earst yn 1617. Dy ûntdekking is te sjen op in kaart fan de *Muscovy Kompanjy* (út 1625; mar basearre op ûntdekkingen fan foar 1622), dêr't it eilân op *Sir Thomas Smyth's Iland* hjit. De kaart jout ek al de Noard Kaap (*Point Purchas*). De namme *Oostlandt* ferskynt op in Nederlânske kaart fan 1662; in Nederlânske kaart út 1663 jout in mear presys tekene west- en noardkusten en de apart lizzende Sân Eilannen (Sjuøyane). Op in Nederlânske kaart út 1710 is it eilân noch sekuerder oanjûn en wurdt it *Het Noord Ooster Land* neamd.

## Keppeling om utens
* Nordaustlandet vest en øst yn it Noarsk.
Rob Groenhuyzen

**Robert Gijsbertus (Rob) Groenhuyzen** (Rotterdam, 4 maart 1941) is in eardere Nederlânsk follyballer. Hy die ienris mei oan de Olympyske Spullen en helle dêr gjin medalje by.  

## Karriêre
Rob Groenhuyzen hearde ta de earste Nederlânske follybalploech dat ôffurdige waard nei de Olympyske Spullen. Yn 1964 waarden by de Simmerspullen yn Tokyo judo en follybal yntrodusearre as Olympyske sport. Nederlân waard by de Simmerspullen fan 1964 achtste fan de tsien dielnimmende lannen. Yn totaal hat Rob Groenhuyzen 46 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. 

## Lettere libben
Groenhuijzen wie ek polityk aktyf, sa wie hy lid fan de Reade Jeugd, in kommunistyske beweging yn Nederlân. Groenhuijzen waard yn 1977 oanhâlden yn Capelle oan de Isel yn in kelderboks dêr't wapens en oar ark foar in stedsguerilja opslein wiene. Groenhuijzen waard feroardiele foar polityk motivearre oanslaggen en siet dêrfoar trije jier finzen..

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Maret Grothues

**Maret Grothues** (16 septimber 1988) is in Nederlânske follybalster út Almelo.

Maret Grothues makke har debút yn de Nederlânske follybalploech yn 2008. Op 15 novimber 2010 hat Grothues yn totaal 95 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Op it Europeesk kampioenskip 2009 yn Poalen helle hja in sulveren medalje mei de ploech, Itaalje wie yn de finale mei 3-0 te sterk. Op it Wrâldkampioenskip yn 2010 waard de ploech alfde, dêr waard Maret Grothues útroppen ta de bêste servearder fan it toernoai. Grothues hat by ferskate Nederlânske klups spile: *TVC Amsteveen*,  *Dela Martinus*,  *Plantina Longa* en *Arke Pollux*. Hja waard yn 2009 en 2010 kampioen fan Nederlân.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Mirjam Timmer

**Mirjam Timmer** (Ljouwert, 1 july 1982) is in Frysk sjongster. As aristenamme brûkt hja sûnt 2006 **MIR**.

## Libben
Timmer komt út Wergea, dêr't hja har as bern al dwaande hâlde mei muzykmeitsjen en ferskes skriuwen. Tegearre mei har doarpsgenoat Johan van der Veen die hja mei oan talintejachten, ûnder oaren Liet, ûnder de namme Twarres. Dat hie súkses: yn 2000 skoarden hja in nûmer 1-hit yn Nederlân en Flaanderen mei *[[Wêr Bisto]]*. Dêrnei folgen noch singles as *She Couldn't Laugh*, *Children* en *I Need To Know*. Dêrneist helle it duo ek súkses mei in platina bekroane debútalbum neamd *Stream* en de opfolger *CD²*.

Yn 2003 skreau Timmer muzyk foar de Frysktalige musical *De lêste brief*. Letter dat jier besleaten Van der Veen en Timmer op te hâlden as duo. Yn desimber 2004 fersoarge Timmer in tal optredens tegearre mei sjongster Plattèl. Yn Wergea wurke hja lange tiid oan ferskate ferskes foar in album. Yn 2004 wie it ûnwis oft de se ea wer op it poadium stean koe, doe't hja in earm bruts nei in fal fan in trep en dêrtroch lang net gitaarspylje koe. It ûngemak kaam hja te boppe en dêrnei wurke hja mei produsinten John Themis en Gregor Hamlintion yn Londen fierder oan har solodebút. As foarpreauke fan dat album ferskynde Timmer begjin 2006 ûnder de namme MIR, de earste single fan de sjongeres: *Face To Face*, wat in beskieden plak yn de hitlisten helle.

Nei har solo-album *Files From London* kaam der in nije singel: *The Deep Blue Sea*, in nûmer dêr't Timmer de fokalen foar dielde mei Simple Minds-sjonger Jim Kerr. Yn oktober 2006 ferskynde de singel *The Shadow Of Me*. Begjin 2007 starte hja, yn gearwurking mei ûnder oaren Julian Thomas en Syb van der Ploeg mei *Motel Westcoast*, in jûnfoljende popfoarstelling mei populêre Amerikaanske *West Coast*-nûmers.

Sûnt 2015 is Mirjam werom ûnder de âlde namme Twarres mei twa nije bendleden, Kristian en Julian. 

## Keppeling om utens
* Webstee fan MIR
Jochem de Gruijter

**Jochem de Gruijter ** (Leidschendam, 18 april 1978) is in Nederlânsk follyballer, dy't sawol as sealfollyballer as strânfollyballer ferskate prizen wûn hat.

As sealfollyballer makke Jochem de Gruijter syn debút yn Oranje yn 1995 yn in wedstriid tsjin Itaalje. Tusken 1995 en 2002 hat er 121 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Hy wie lid fan de ploech dy't yn 1997 it goud helle op it Europeesk kampioenskip, dat hâlden waard yn eigen lân. Yn dat selde jier waard er mei de Nederlânske ploech útroppen ta sportploech fan it jier 1997. Hy hat meidien oan trije Europeesk kampioenskippen, twa Wrâldkampioenskippen en trije edysjes foar de grutte World League. Yn de Nederlânske klupkompetysje hat er ûnder oare spile by *Nesselande* en *Omniworld*. Hy is ferskeidene kearen Nederlânsk kampioen wurden.

Yn 2003 makke Jochem de Gruijter de oerstap nei it strânfollybal, hy foarmet sûnt dy tiid in duo mei Gijs Ronnes. Tegearre binne se trijeris Nederlânsk kampioen wurden. Yn 2006 waard it duo twadde op it Europeesk kampioenskip. It duo wie yn folle tarieding op de Olympyske Simmerspullen fan 2008 yn Peking, it slagge lykwols net om meidwaan oan dy Spullen. Dêrnei keas Jochem de Gruijter der foar om werom te gean nei de seal.  

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Darja Collin

**Maria Louisa Frederika (Darja) Collin** (Amsterdam, 19 novimber 1902 - Florâns, 6 maaie 1967) wie in Nederlânsk balletdûnseresse en -learares yn klassyk ballettechnyk.

## Libben en wurk
Darja Collin wie in dochter fan fioelist Robert Johan Carl Collin (1863-1904) en Wilhelmina Frederika Christina van Dijk. Pake en beppe fan heitekant wiene dirigint Robert Collin en sjongster Anna Collin-Tobisch.

Collin wie yn de jierren '20 in ferneamd dûnseresse en hie bynammen sa as 'de Mata Hari fan de dûns' en 'moannegoadinne'. Dy lêste kaam fan de skilder Christiaan de Moor, ien fan in protte feinten fan har (û.o. ek de skriuwers A. den Doolaard en J.W.F. Werumeus Buning. Tagelyk hie hja ek in relaasje mei de dûnser Alexeï d’Ormesson. Collin wie fan 3 septimber 1930 oant en mei 30 april 1935 troud mei dichter Jan Jacob Slauerhoff. Se krigen in bern, mar dat stoar koart nei de berte al.

Collin har trochbrekken yn Nederlân wie yn 1928. Sy wie bekend as de earste aktrise mei 'stjer-allueres'. Yn 1935 hie hja in gastoptreden yn de film *Het mysterie van de Mondscheinsonate*, in film dêr't sy yn te sjen wie as dûnspartner fan Egon Karter. Yn de jierren '30 hie Collin in dûnsskoalle yn De Haach; de iepening wie op 15 july 1933.

Yn de simmer fan 1937 makke se mei ûnder oaren Edmée Monod de Froideville, Alexander von Swaine en Eberhard Rebling in reis nei Nederlânsk-Ynje dy't Rebling sekuer beskriuwt yn it boek *Lied van verzet*, dat er tegearre mei syn frou Lin Jaldati skreau en dat yn 2024 yn it Nederlânsk ferskynde (oarspronklike útjefte: *Sag nie, du gehst den letzten Weg,*).


DarjaCollin.jpg|Darja Collin (foto Franz Ziegler, om 1925)
Collin and Slauerhoff 1934.jpg|Darja Collin en Jan Jacob Slauerhoff


## Gedicht
Jan Slauerhoff skreau it folgjende sonnet foar syn frou Darja Collin.

*Kon ik eenmaal toch...*

Kon ik eenmaal toch jouw dans weergeven
In een van het woord bevrijd gedicht,
Eenmaal even vrij en lenig zweven
Als jij in de lucht en in het licht

Met je lichaam doet, dat toch niet even
Los van de aarde is als wat ik dicht,
Zich met moeite van de grond opricht,
Zwaarder dan mijn geest, en toch kan zweven.

Jij kunt met een wending, een gebaar
Woede,

## Keppeling om utens
* Biografy yn de theaterencyclopedie.nl
Olympyske Winterspullen 2006

De **Olympyske Winterspullen 2006**, ek wol de XXe Olympiade neamd, waarden yn **[[2006]]** hâlden yn de Italjaanske stêd Turyn fan 10 oant en mei 26 febrewaris.

## Akkommodaasjes
De Spullen fûnen úteinlik op twa ferskate lokaasjes plak. Alle iissporten en de iepenings- en slutingsseremoanje fûnen yn en direkt rûnom Turyn plak. De metro fan Turyn wie dêrfoar oanlein. De oare sporten fûnen plak yn de omjouwing fan Sestriere, yn de bergen westlik fan Turyn (op sawat oardel oere riden). Dêrom wiene der meardere Olympyske doarpen om atleten te hûzjen, sawol yn Turyn as yn de bergen.

## Sporten
Op de Spullen fan 2006 stiene sân sporten op it programma en 84 ûnderdielen ferdield oer 15 dissiplines. 

## Medaljes

### Medaljespegel

### Fryske medaljes

## Dielnimmende lannen

In rekordoantal fan 80 lannen die mei oan de Spullen. Dat wiene der trije mear as by de foarige edysje. Albaanje, Etioopje en Madagaskar debutearren. Algerije, Kosta Rika, Lúksemboarch, Noard-Korea, Portegal en Senegal makken harren rentree. Yn ferliking mei de foarige edysje diene Fidzjy, Jamaika, Kameroen, Meksiko, Puerto Riko en Trinidad en Tobago net mei.


## Sjoch ek
* Paralympyske Winterspullen 2006

## Keppeling om utens
* Webstee NOC*NSF oer Turyn 2006
Willy Corsari

**Willy Corsari** (pseudonym fan **Wilhelmina Angela Douwes-Schmidt**) (Sint-Pieters-Jette, Brussel, 26 desimber 1897 – Amstelfean, 11 maaie 1998) wie in Nederlânsk skriuwster fan famkesboeken, romans, detektives (ynspekteur Lund), koarte ferhalen en toanielstikken.

## Libben
Sy studearre oan de Toanielskoalle fan Amsterdam, deie dêr mei oan it kabaret en trede op mei grutte nammen as Jean-Louis Pisuisse en Louis Davids. Sy hat har ûnderfiningen beskreaun yn *Liedjes en herinneringen*.

Dêrnei waard har talint foar skriuwen ûntdutsen; syn waard in populêr auteur dy't in breed publyk wist te berikken. Har earste publikaasjes ferskynden fan 1916 ôf yn tydskriften; yn 1927 kaam har earste boek út. It hichtepunt fan har karriêre berikte hja yn de jierren 50. In oantal fan har boeken waard oerset. Sy sette sels ek wurk fan oaren oer, sa as fan Louis Bromfield en Albert Camus.

Yn 1990 waard se ûnderskieden mei de Oarder fan Oranje-Nassau.

Willy Corsari hat in pear kear troud west en hie in ferhâlding mei (ûnder oaren) Jan Campert. Sy is hûndert jier âld wurden.

## Bibliografy (kar-út)
* *Misdaad zonder fouten (1927)*
* *De onbekende medespeler (1929)*
* *Chimaera (1929)*
* *Gestalten in den spiegel (1930)*
* *De zonden van Laurian Ostar (1931)*
* *Nummers (1932)*
* *De man zonder uniform (1933)*
* *[[Klokslag Twaalf]] (1933)* (mei Jan Campert) (ferfilme)
* *Terugkeer tot Thera (1934)
* *Binnen drie dagen (1935)*
* *Alleen maar Peter (1935)*
* *De weg naar Scutari (1936)* (letter útjûn as *De jeugd van Florence Nightingale*)
* *Schip zonder haven (1938)*
* *Een gast in uw huis (1940)*
* *Die van ons (1946)*
* *De man die niet mocht terugkeren (1947)*
* *De schorpioen (1948)*
* *Geliefde dwaas (1949)*
* *Deze ene voorstelling (1951)*
* *Illusies (1953)*
* *Charles en Charlotte (1956)*
* *De man die er niet was (1959)*
* *De demon in de spiegel (1960)*
* *Kinderen en minnaars (1961)*
* *Door een noodlottig ongeval (1963)*
* *De bittere wijn (1966)*
* *Oude mensen hebben geheimen (1968)*
* *Isabelle (1971)*
* *Liedjes en herinneringen (1972)*

==Ynspekteur Lund detektives (kar-út)==
* *Het Mysterie van de Mondscheinsonate (1934)* (ferfilme)
* *Voetstappen op de trap (1937)*
* *Een expres stopte (1938)*
* *Doden dansen niet (1939)*
* *De weddenschap van inspecteur Lund (1941)*
* *Moorden en marionetten (1955)*
* *Spelen met de dood (1983)*

==Jeugdboeken(kar-út)==
* *Bobbed en shingled (1927)*
* *Jij en ik (1928)*
* *Wiek wint (ca. 1932)*
* *Wiek's wonderkind (1932)*
* *Circuskind (1934)*
* *De Fabertjes filmen (1935)*
* *En in die sneeuwbal zit ik (1938)''
Concepción (Sily)

**Concepción** is in stêd yn Sily oan de rivier Bío-Bío. De stêd hie 261.061 ynwenners (2002) en beslacht 221,6 km2. It plak is nei haadstêd Santiago de Chile, dy't 500 km nei it noarden leit, it wichtichste ekonomysk sintrum fan it lân.

## Ferneamde ynwenners
*Enrique Molina Garmendia - stichter fan de Universiteit fan Concepción.
*Luis Altamirano - presidint fan de junta fan Sily (1924)
*Graciela Araya - operasjongster
*José María de la Cruz - militêr
*Adrián García - tennisspiler
*Lisando Henríquez - fuotballer
*Ignacio Urrutia Manzano - politikus
*Adelqui Migliar - filmakteur, regisseur, skriuwer en produsint
*Paulina Veloso - abbekaat en politikus fan de Sosjalistyske Parij fan Sily
*Aníbal Zañartu - politikus
*Dominique Lattimore - Model

## Foto's

File:Arco de Medicina UdeC.jpg|*Arco de Medicina*
File:Moderno Edificio en Concepción.jpg|* De Andestoer*
File:Desembocadura del Biobío.jpg|
File:Ex Catedral de Concepción.jpg|*Eardere katedraal fan Conception foar de [[ierdskodding]] fan 1934*
File:Biobus01.jpg|*Biobus*
File:Hotel El Araucano.JPG|*Hotel El Araucano*


## Keppeling om utens

* www.concepcion.cl, Webside fan Concepción
Strjitte fan Messina

De **Strjitte fan Messina** (Italjaansk: *Stretto di Messina*, Sisyljaansk: *Strittu di Missina*) is in seestrjitte yn Itaalje dy't it eilân Sisylje skiedt fan Kalaabrje op it Apenynske Skiereilân en dy't de ferbining foarmet tusken de Tyrreenske See yn it noarden en de Ionyske See yn it suden.

De strjitte is neamd nei de Sisyljaanske havenstêd Messina. De foarnaamste stêd oan de Kalaabryske kant is Reggio Calabria. De measte fearboaten farre tusken Messina en it noardliker Villa San Giovanni, omdat it measte ferkear fan en nei noardliker gebieten giet en de strjitte hjir boppedat smeller is. Der wiene konkrete plannen om 2005 útein te setten mei de bou fan in brêge (*Ponte di Messina*) oer de seestrjitte, in brêge dy't de langste hingbrêge fan de wrâld wurde moat en boppedat ierdskoddingen (sa as dy yn 1908, dy't Messina ferwoastge) ferneare kinne moat. De plannen waarden fersteld. De bou fan de brêge waard op 23 desimber 2009 mei begûn. De seestrjitte hat sterke seestreamingen.

De Strjitte fan Messina is bekend om de protte swurdfisk dy't dêr sit en is in wichtich plak foar trekfûgels dy't de Midslânske See oerstekke wolle.

## Literatuer
* (2001) "The Bridge on the Strait of Messina: 'Lowering' the Right of Innocent Passage?", *International and Comparative Law Quarterly*, nr. 50, sd. 411-419

## Keppeling om utens
* Italjaansk: StrettoDiMessina.it (oer de nije hingbrêge)
Ombaistrjitte

**Ombaistrjitte** (Yndonezysk: *Selat Ombai*) is in seestrjitte dy't de Alorarsjipel skiedet fan de eilannen Wetar, Atauro en Timor. De Alorarsjipel, Wetar en West-Timor binne part fan de Yndonezyske provinsje East-Nusa Tenggara. Aatauro en it eastlik part fan heare oan East-Timor

It wetter ferbynt de Bandasee yn it noarden mei de Savûsee yn it súdwesten.
Savûsee

De **Savûsee** ek wol **Sawûsee** is neamd nei it Yndonezyske eilân Savû. 
De see leit tusken Flores yn it Noarden, Sûmba yn it westen, Savû yn it sudend en Timor yn it easten.

De grutste stêd oan de see is Kupang, de haadstêd fan de provinsje East Nusa Tenggara op it eilân Timor, mei sa'n  450.000 ynwenners.