open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nathalie Yasmin Mogbelzada

**Nathalie Yasmin Mogbelzada** (Amsterdam, 22 juny 1997) is in Nederlânsk fotomodel en winneresse fan de Miss Universe Nederlân 2025-wedstriid. 

## Biografy
Sy studearre media en kommunikaasje oan de Universiteit fan Zhejiang yn Hangzhou, Zhejiang, Sina en gie nei de Hogeschool van Amsterdam yn Amsterdam om in bachelorstitel yn kreatyf bedriuwskunde te heljen.

Mogbelzada begûn har karriêre by skjintmewedstriden mei de titel Miss Teen fan Noard-Hollân 2015 en dêrnei mei de titel Miss Tourism Queen International 2015 yn de Folksrepublyk Sina.

Op 14 novimber 2017 fertsjintwurdige se Nederlân by Miss International 2017 yn Tokio, Japan, dêr't se úteinlik net yn de top 15 telâne kaam. Kevin Lilliana út Yndonezië wûn dy ferkiezing.

Op 14 april 2019 die se mei oan de Miss Supranational Nederland 2019 - ferkiezing, dêr't se de titel wûn en opfolge waard troch Kelly van den Dungen. Op 6 desimber 2019 fertsjintwurdige se Nederlân by Miss Supranational 2019 yn Katowice, Poalen, dêr't se de Miss Elegance en Best Influencer Awards wûn en yn de Top 25 telâne kaam. Anntonia Porsild út Tailân wûn de neamde ferkiezing.

Op 17 july 2021 wûn se de titel Miss Grand Nederland 2021 - ferkiezing en waard opfolge troch Suzan Lips. Op 4 desimber 2021 fertsjintwurdige se Nederlân by Miss Grand International 2021 en naam se it op tsjin 59 oare kandidaten yn de SHOW DC Retail and Entertainment Mega Complex Floor 6 yn Bangkok, Tailân, dêr't se yn de Top 20 telâne kaam. NguyHaann Thúc Thckey Tiên út Fjetnam wûn de ferkiezing.

Op 8 july 2023 naam se diel oan Miss Nederland 2023, dêr't se it opnaam tsjin 8 oare finalisten yn it AFAS Theater yn Leusden, dêr't se twadde waard efter Rikkie Kollé. 

Op 5 july 2025 fertsjintwurdige se Noard-Hollân by de Miss Universe Nederlân 2025 en naam se it op tsjin 24 oare kandidaten yn Studio 21 Hilversum yn Hilfertsom. Dêr wûn se de titel en waard se opfolge troch Faith Landman. 

Op 21 novimber 2025 fertsjintwurdiget se Nederlân by de Miss Universe 2025-ferkiezing yn de Impact Challenger Hall yn Pak Kret, Tailân.

## Keppeling om utens
* IMDb-profyl
Tademastate (Eastrum)

**Tademastate** wie in state yn de buorskip Tilbuorren ûnder Eastrum, gemeente Dongeradiel.

Westlik fan Mellema leit de as terp beskerme Tilbuorren. Oan beide kanten fan it terrein, dat op de kadastrale minútkaart noch beboud wie en troch Eekhoff Heemstra neamd wurdt, leit yn 2010 it omgrêfte terrein fan de pleats Tadema. 
Tadema waard yn de 16e iuw bewenne troch de famylje dy't yn froulike line ôstammet fan de aadlike eigeners, de Heemstra's. Mooglik hat Tadema in stins west. 

De kadastrale minútkaart jout in kop-hals-romppleats, dy 't blikens de pylders dy't yn de eftergevels stienen, om 1800 boud wêze sil. Nei de brân yn 1964, binne dy ûnderdielen brûkt by de wenbuorkerij Doniasathe yn Easternijtsjerk.
It foarhûs wie yn 1868 as dwershûs fernijd. By de nijbou yn 1964 troch it Meindert Doumalien is in gevelstien ûntbleate mei as opskrift:
: *Foar stúdzje-stipe by 't Douma Lien kaem*
: *waerd Tadema fiks ûnder hannen naem*
: *Forgreate en fornijde op 't alde sté*
: *Kaem der rom plak foar minske en fé*

## Bewenners
* Take en Menke Heemstra, yn 1511 eigeners  fan it grutste diel fan Tadema. Take syn soan is:
* Syuert Heemstra, mei Take Heemstra syn pakesizzer Johannes Willems Heemstra eigener fan Tadema yn 1543. In omkesizzer fan Johannes Willems Heemstra is:
* Bauck Buyngha, troud mei Jan Cornelis. Hja keapje rjochten yn Tadema yn 1560
* <1629 keapet Gercke Sypts twa fan de trije Tadema-sates (SC11 en SC12); de tredde (SC3) is yn 1640 eigendom fan Douwe Aylva.
Wytkopdo

De **wytkopdo** (*Columba leucomela*) is in fûgel yn it skaai hôfdowen (*Columba*) út de famylje fan dowen (*Columbidae*).

## Skaaimerken
De wytkopdo hat in wite kop, nekke en búk en in wyt boarst. By mantsjes binne de wjukken en de sturt laaigriis. De boppedielen binne griisswart mei in griene of pearse irisaasje. De snaffel is rôze oant donkerread mei in giele of wite punt. Wyfkes lykje op mantsjes, mar harren wyt is minder helder en de kleuren binne wat donkerder. Jonge fûgels ha in soad fan 'e wyfkes mar binne grizer. 

Folwoeksen fûgels wurde 38 oant 42 sm lang en weage likernôch 420 gram. De eachring en de de poaten binne read en de eagen binne ljochtoranje of giel.

## Hâlden en dragen
It nêst fan 'e wytkopdo bestiet yn 'e regel út wat tûkjes en sit meast heech yn 'e beam, oant wol 18 m heech. De do leit meast ien krêmkleurich aai. Se briede faak fan oktober oant desimber. 

Wytkopdowen wurde yn allinnich, yn pearkes of lytse groepen oantroffen. It binne stille en skouwe fûgels.

It iten bestiet út fruit en sied. De fûgel is sljocht op 'e fuchten fan 'e ynvasive kaanferbeam (*Cinnamomum camphora*) jout. De soarte yt it hiele jier knoppen, blommen, blêd..

## Fersprieding
De fûgel komt oan 'e eastlike kust fan Austraalje foar fan Cooktown, Queensland oant it suden fan Nij-Súd-Wales en wurdt ek hieltiten faker yn it easten fan Fiktoaria oantroffen. De do libbet yn tropyske gebieten, subtropysk reinwâld, strewellen, oan wetterrinnen en yn 'e beammen fan leanen. Sûnt de kolonisaasje fan Austraalje binne de oantallen ôfnommen. mar se dogge it hjoed-de-dei goed troch de yntrodusearre kaanferbeam.

## Status
De oantallen fan 'e fûgel nimme ta en de soarte hat in grut ferspriedingsgebiet. Dêrfandinne binne der gjin soargen oer de takomst fan 'e fûgel en klassifearret de IUCN de soarte as net bedrige (LC).
Gielpoatdo

De **gielpoatdo** (*Columba pallidiceps*) is in fûgel yn it skaai hôfdowen (*Columba*) út de famylje fan dowen (*Columbidae*). De soarte komt allinnich foar op 'e Salomonseilannen en de Bismarckarsjipel

## Skaaimerken
De 36 oant 38 sm lange soarte liket op 'e wytkopdo (*Columba leucomela*). De gielpoatdo is folle donkerder, fan boppe swart mei in griene oant pearse glâns. De búk en it boarst binne ek donker en ha in pearse glâns. Opfallend binne de heldergiele poaten. 

## Fersprieding
De soarte libbet op 'e Salomons- en de Bismarckeilannen yn 'e reinwâlden of âld sekundêr bosk mei grutte beammen. De measte waarnimmingen wurde yn heuvelgebieten tusken 400 en 600 m boppe seenivo dien. De soarte wurdt as monotypysk beskôge, itjinge betsjut dat der gjin ûnderferdieling yn ûndersoarten bestiet. 

## Status
De populaasje wurdt troch BirdLife International op 2500 oant tsientûzen folwoeksen fûgels rûsd (2018), mar de oantallen rinne tebek troch jacht en it ferlies fan geskikt leefgebiet. Bosk wurdt feroare yn agrarysk gebiet lykas it oanlizzen fan oaljepalmplantaazjes. De IUCN klassifisearre de fûgel as kwetsber (VU) op 'e Reade list. 

## Namme
De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard as *Ianthaenas pallidiceps* yn 1878 publisearre troch Edward Pierson Ramsay.
Wytnekdo

De **wytnekdo** (*Columba albinucha*) is in fûgel yn it skaai hôfdowen (*Columba*) út de famylje fan dowen (*Columbidae*).

## Skaaimerken
It bealchje fan 'e wytnekdo is 33 oant 34 sm lang en dêrmei likernôch like grut as in gewoane hôfdo. De sturt is mei ûngefear 11,7 sm wat langer as dy fan 'e hôfdo. Se wege tusken de 280 en 390 gram. De snaffel is by de basis swartfiolet en nei de spits ta read oant giel. De poatsjes binne read.

Wytnekdowen binne donker kastanjebrune fûgels mei in plak efter op 'e kop en yn 'e nekke, dat by mantsjes wyt en by wyfkes griis is. Op 'e rêch en oare dielen ûnstiet in skobbich patroan mei't de readbrune fearren wite punten ha. It kin is griis en de wjukken binne laaigriis. 

## Fersprieding
De soarte komt foar yn West-Kameroen, it easten fan Kongo-Kinsjasa, it westen fan Uganda en it sudwestlik grinsgebiet fan Súd-Sûdan mei Kongo en wurdt as monotypysk behannele, itjinge sizze wol dat der gjin ferdieling yn ûndersoarten bestiet.

Wytnekdowen komme foar yn primêre en sekundêre reinwâlden fan in hichte fan 700 m oant 1800 m yn Uganda en 1100 m yn Kameroen, dêr't er yn pearkes yn 'e beamkroanen libbet.

## Status
De wytnekdo hat in grut ferspriedingsgebiet, mar it is yn hichte beheind en fragmintearre. Der wurdt tocht dat de soarte yn oantal ôfnimt, mar noch net sa slim dat de fûgel as bedrige beskôge wurde moat. De IUCN klassifisearret de fûgel as net bedrige (LC, 2023) op 'e Reade list.
De Nijverheid (Ravenstein)

**De Nijverheid** (eartiids foar in skoft ek **De Raaf**) is in wynmûne oan 'e Mûnesingel yn it Noardbrabânske fêstingstedsje Ravenstein (gemeente Oss). De mûne is in rûne stellingmûne, dy't as nôtmûne ynrjochte is. De mûne waard yn 'e jierren 1960 nei in tiid fan ferfal restaurearre. 

Begjin jierren 1980 kaam der in ein oan 'e aktiviteiten. De brân fan 6 novimber 1981 fan De Witte Molen yn Nijmegen twong de mûnders fan dy mûne om it mealbedriuw te ferhûzjen nei Ravenstein. Dat betsjutte foar de mûne op 'e nij in soad wurk. Nei't De Witte Molen yn Nijmegen wer restaurearre wie, kaam dêr in ein oan.

De hjoeddeiske eigner fan 'e mûne is de stifting "De Ravensteinse Molen". De lêste restauraasje wie yn 'e jierren 1990.
Sint-Lesijtsjerke (Ravenstein)

De **Sint-Lesijtsjerke** is in oan Lesij fan Syrakuse wijde, barokke tsjerke yn it Noardbrabânske fêstingstedsje Ravenstein. De tsjerke waard yn 2016 sletten en wurdt hjoed-de-dei beheard troch in stifting.

## Skiednis
De tsjerke waard yn 1735 boud om in folle lytsere Jezuïtetsjerke út 1609 te ferfangen, dy't boud wie nei in grutte stedsbrân. De bou fan 'e hjoeddeiske wie mooglik mei de opbringst fan de saneamde Ravensteinske lotterij, in lotterij dy't yn 1729 troch Johan Frans van Willigen stifte wie om mei it jild katolike stiftingen mooglik te meitsjen. 

It is de iennige katolike tsjerke yn 'e Noardlike Nederlannen, dy't yn 'e barokstyl boud waard. Dat koe om't yn dy tiid it Lân fan Ravenstein godstsjinstfrijheid hie en dêr katolike ynstellingen lykas tsjerken en kleasters boud wurde mochten. Yn 'e rest fan Nederlân mochten roomsen doe allinnich skûltsjerken ha. Yn dy tiid wie Ravenstein eigendom fan 'e greven fan Palts-Neuburg. De opdracht foar de bou waard jûn troch Karel III Filips fan de Palts en syn wapen is boppe de tagong fan 'e tsjerke te sjen.

Yn 2016 foel stúkwurk nei ûnder en it wie dúdlik dat der in renovaasje nedich wie. De tsjerke waard sletten en yn 2020 folge it beslút ta it ôfstjitten fan 'e tsjerke.

## Arsjitektuer
De tsjerke is in fjouwerhoekige sintraalbou mei skeve hoeken en oan 'e bûtenkant nissen foar bylden. It skip hat in mansardetek. Tsjin it útboude koer stiet de achthoekige toer. 

## Ynterieur

It ferwulft is fan stúkwurk mei in moderne beskildering fan Jos ten Horn en Piet Koppens. It heechalter, de preekstoel, de bychtstuollen en de banken datearje út de boutiid. De sydalters binne yn 'e 2e helte fan 'e 20e iuw ôfbrutsen. Fierder binne der tolve, begjin 20e-iuwske apostelbylden, in Marijebyld út likernôch 1500 en keunstwurken fan 'e Nederrynske Skoalle. Yn 'e tsjerke is it grêf fan Johan Frans van Willigen en syn frou Maria. De tsjerkeskat bestiet fral út 18e-iuwsk sulverwurk.

## Oargel
It oargel waard nei alle gedachten om 1735 hinne boud troch Matthijs van Deventer. Franciscus Cornelius Smits wreide it oargel yn 1834 en 1866 út.

## Ramen
Fan 'e tsien brânskildere ramen wurde der fiif taskreaun oan C. Bellot, dy't út de jierren 1929-1930 datearje. De fiif oare ramen binne fan 1946. De ûntwerper is Piet Koppens, dy't foar dy opdracht mei Pierre van Rossum gearwurke. Der wurdt sein dat fanwegen de beheinde middelen nei de Twadde Wrâldkriich der foar in ienfâldich ûntwerp keazen moast. De útfiering wie yn hannen fan Gérard de Bresser.
Europeesk kampioenskip fuotbal froulju 2013

It **[[Europeesk kampioenskip fuotbal foar froulju]] 2013** waard fan 10 oant en mei 28 july 2013 ferspraat oer sân fuotbalstadions yn Sweden organisearre. Dútslân waard foar de 8ste kear Europeesk kampioen.

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 8.*

## Stadions

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

## Knock-outfaze
Manhattan Transfer (roman)

***Manhattan Transfer*** (Ingelsk) is in roman fan de skriuwer John Dos Passos út de Feriene Steaten, útbrocht yn 1925. It boek is lykwols nea oerset yn it Frysk. De titel fan it boek ferwiist nei in treinstasjon yn Harrison, New Jersey, en de wize wêrop't Manhattan sels feroarje moast.

It wurdt beskôge as ien fan Dos Pasus syn belangrykste wurken. It boek falt it konsumentisme en de sosjale ûnferskilligens fan it hjoeddeiske stedslibben oan en sketst in Manhattan dat sûnder genede is, mar dochs tilt fan enerzjy en rusteleazens.
It boek lit in oantal fan Dos Passos' eksperimintele skriuwtechniken en ferhaalkollaazjes sjen dy't mear útsprutsen wurde soene yn syn *U.S.A. trilogy* en oare lettere wurken. De technyk yn *Manhattan Transfer* is foar in part ynspirearre troch James Joyce syn *[[Ulysses]]* en T.S. Eliot's *[[It Jiskelân|The Waste Land]]* (beide út 1922), en is faak te fergelykjen mei de eksperiminten mei filmkollaazje fan Sovjet-regisseur Sergei Eisenstein.

## Ynhâld
It boek folget ferskate figuren fan de jierren 1890 oant ein jierren 1920, mar it wichtichste yn it boek is de stêd Manhattan sels. De ferhalen wurde op in fragmintaryske, kontrastearjende wize presintearre, wêrby't se faak neist elkoar set wurde om nije betsjuttings nei foaren te bringen.

## Wurdearring
* *Manhattan Transfer* waard yn 1999 opnaam yn Le Monde's 100 boeken fan de iuw.
Ravenstein (stêd)

**Ravenstein** is in histoarysk stedsje oan 'e Maas yn 'e provinsje Noard-Brabân. 

## Skiednis
It stedsje hat in rike skiednis dy't werom giet oant de midsiuwen. Ravenstein krige yn 1380 stedsrjochten fan Walraven van Valkenburg, hear fan Herpen en Ravenstein. De strategyske lokaasje oan 'e Maas makke fan it plak in belangrike hannels- en fêstingstêd.

Ravenstein wie it sintrum fan it lytse, selsstannich gebiet mei de namme Lân fan Ravenstein. Yn 'e rin fan 'e tiid wie it Lân fan Ravenstein yn besit fan ferskillende foarstedommen.

Oars as de rest fan Noard-Brabân, dat foar in grut part ûnder Steatsk bestjoer foel fan 'e Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen, wie it Lân fan Ravenstein in katolyk gebiet ûnder bygelyks de hartoggen fan Palts-Neuburg. Dat makke it foar kleasters mooglik om dêr stiftingen te bouwen, wylst dy earne oars ferbean wiene. 

Troch de godstsjinstfrijheid hie Ravenstein in bloeiend roomsk libben yn 'e 17e en 18e iuw. Ut 1735 datearret de Sint-Lesijtsjerke, de iennige katolike barokke tsjerke fan Nederlân sûnt de reformaasje.

Ravenstein wie in fêstingstêd mei poarten, grêften en bolwurken en de stêd spile in rol by militêre konflikten lykas de Tachtichjierrige Kriich. Yn 'e 19e iuw rekken de ferdigeningswurken yn ferfal en dy binne doe foar in grut part ôfbrutsen.

## Ravenstein hjoed-de-dei
Yn 2003 waard Ravenstein ûnderdiel fan 'e gemeente Oss. Hjoed-de-dei is Ravenstein bekend om de histoaryske binnenstêd mei in grut oantal monuminten.

## It besjen wurdich
* De stellingmûne De Nijverheid (1857)
* It 17e-iuwkse riedshûs fan Ravenstein.
* De Sint-Lesijtsjerke.
* De protestantske garnizoenstsjerke.
* De foar in part noch besteande fêstingwurken en stedspoarten.

### Museum
* Learloaierijmuseum

## Ofbylden

2025 Ravenstein, hûs mei trepgevel (Nijstrjitte 2).jpg|Hûs mei trepgevel.
2025 Strjitte yn Ravenstein.jpg|Strjitte yn Ravenstein.
2025 Ravenstein, protestantske Garnizoenstsjerke.jpg|Garnizoenstsjerke.


2025 Ravenstein, Sint-Lesijtsjerke.jpg|Sint-Lesijtsjerke.
2025 Ravenstein, stêdsmûne 'De Nijverheid'.jpg|Stedsmûne.
Ravenstein (brug) SSN 23 023 Den Bosch stoom VSM 23 071 Nijmegen (51518629352).jpg|Edithbrêge.
Fransiskaansk kleaster (Megen)

It **Fransiskaansk kleaster** of **Minderbruorrenkleaster** is in kleaster fan 'e Fransiskanen yn Megen, Noard-Brabân. It kleaster is wijd oan Sint-Antonius. 

## Skiednis
Nei de kapitulaasje fan it Spaansksinnige gesach yn De Bosk yn 1629, waarden de kleasterlingen út de stêd ferballe. De Fransiskanen gyngen nei Megen, dêr't godstsjinstfrijheid hearske. It kleaster waard boud yn 'e jierren 1648-1653 en de kapel waard yn 1670 foltôge.

Yn 1645 waard fanút it kleaster in Latynske Skoalle stifte, sûnt de 19e iuw it Sint-Anthonisgymnasium. It stie oan it Everardusplein. Ien fan 'e meast bekende learlingen op dy skoalle wie Titus Brandsma. Yn 1968 waard it gymnasium opheft en sûnt is it gebou as mienskipshûs *Acropolis* yn gebrûk.

## Beskriuwing

De kleasterkapel is in trijesidich sletten sealtsjerke mei in monumintaal barok 17e iuws ynterieur. It haalalter út likernôch 1680 hat ryk fykwurk mei de wapens fan Reinier van Stepraedt en Maria Johanna van Amstel van Mijnden. Njonken it haadalter steane oan wjerskanten de sydalters yn 'e styl. Yn 'e opsetstikken fan 'e sydalters binne skilderijen fan Everardus Witte ferwurke, ek wol it *Heilig Bruurke* neamd. It grêfmonumint fan dy yn 1950 ferstoarne muonts stiet yn 'e kapel njonken it kleaster. Yn 'e tsjerke stiet de preekstoel út 1696, fiif bychtstuollen út 1695 en in letgoatysk oargel. 

Yn 'e keuken binne religieuze skilderijen oanbrocht. 

## Hof van Los
De *Hof van Lof* is in liturgyske tún yn krúsfoarm. De fjouwer krúsearmen komme oerien mei de fjouwer seizoenen. De tún is tagonklik foar besikers. 

## Bynamme
Om yn Megen in soad Fransiskaanske muontsen en susters wenje, hat Megen de bynamme "Assisy oan 'e Maas".
Aeropuerto Central Ciudad Real

**Aeropuerto Central Ciudad Real**, earder bekend as *Don Quijote Airport* en *South Madrid Airport*, is in bûten gebrûk stelde lofthaven súdlik fan Ciudad Real yn Spaanske regio Kastylje-La Mansja. De lofthaven hat, nei Torrejon de Ardes, de langste start- en lâningsbaan fan Spanje.

It is de iennichste ynternasjonale lofthaven fan Spanje dy't yn priveehannen is. De oanlis fan de lofthaven begûn yn 2006, en koste goed 1 miljard euro. De lofthaven iepene yn 2008 mar moast yn 2012 alwer slute fanwegen falisimint. Ein 2013 is de lofthaven te keap oanbean.In bod fan it Sineeske *Tzaneen International* fan sa'n 10.000 euro mei tasizzing noch ris 100 miljoen te ynvestearjen yn werstelwurksumheden waard troch de rjochtbank ôfkard. Letter is de lofthaven foar 56,2 miljoen euro ferkocht oan Ciudad Real International Airport. 

De lofthaven waard úteinlik weriepene op 12 septimber 2019, en yn oktober 2019 iepene it Ierske bedriuw *Direct Aero Services* in basis foar ûnderhâld. It Spaanske bedriuw *Jet Aircraft Services* (JAS) iepene yn desimber 2019 ek in basis foar it slopen fan fleantugen. 

De lofthaven hat sûnt de weriepening ek inkelde algemiene loftfeartbewegingen hân, wylst kommersjele passazjiersflechten yn de heine takomst net ferwachte wurde. Yn maaie 2020 kearden frachtflechten werom nei de lofthaven, as ûnderdiel fan in frachtkorridor Guangzhou-Ciudad Real om medyske apparatuer te bringen by de COVID-19 pandemie. Dyselde moanne kamen de earste fleantugen oan dy't fanwegen dy pandemy op it fleanfjild parkearre waarden foar opslach. Op it hichtepunt fan de pandemy herberge de lofthaven sa'n 80 fleantugen en waard it ien fan de grutste lokaasjes yn Europa foar tydlike opslach fan oerstallige fleantúgen.

De lofthaven leit njonken de Hegefaasjeline Madrid-Sevilla/Málaga. Nettsjinsteande plannen om in treinstasjon te bouwen is dit nea bard, al is de rinbrêge nei it nea boude stasjon boud.


Airport Ciudad Real LERL 2.JPG|*Terminal mei op de eftergrûn de rinbrêge nei it nea boude treinstasjon (2009)*
Torre de control del aeropuerto de Ciudad Real. 04.jpg|*Ferkearstoer (2018)*
Ciudad Real Central Airport 2.jpg|*Op de taksybaan parkearre fleantúgen wilens de Covid-19 pandemy (2021)*
Klarissenkleaster (Megen)

It **klarissenkleaster Sint-Josephsberg** yn it Noard-Brabânske Megen is it âldste noch besteande klarissenkleaster yn Nederlân. De susters hearre ta de Federaasje fan 'e hillige Klara, lykas ek dy yn Nijmegen. 

## Skiednis
It kleaster waard yn 1721 ynwijd, nei't de klarissen fan *Elisabethsdal* yn Boxtel troch de oerheid ferballe waarden út de Meierij fan 'e Bosk. Megen hie in aparte status yn 'e Republyk fan 'e Feriene Nederlannen en dêr bestie godstsjinstfrijheid. It kleaster waard boud op it plak dêr't yn 1720 noch de ruïne fan it kastiel fan 'e greven fan Megen stie. De susters krige stipe fan 'e klarissen yn Hoogstraten.

Yn 1727 naam de Republyk de ynkomsten fan it kleaster yn beslach en dêrom moasten de suster nije boarnen fan ynkomsten fine, lykas de fabrikaazje fan sâlt en balsem en sûnt 1766 in hostybakkerij.

De susters waarden yn 1798 troch de Frânsen ferdreaun, mar nei't it greefskip yn 1800 oan 'e Bataafske Republyk ferkocht waard, mocht it wer as kleaster funksjonearje. Yn 1810 waard Megen lykwols troch Napoleon ynnommen en yn 1812 waard opdracht jûn om de kleasters op te heffen. 

Under it bewâld fan kening Willem I mocht it kleaster nei 1814 gjin novisen oannimme. Dochs waarden yn it geheim 15 nije aspirant-susters oannommen. Under kening Willem II kaam yn 1840 in ein oan 'e ûnderdrukking fan kleasters. Yn 1876 waard it kastiel Ammersoyen te Ammerzoden kocht, dêr't ek in klarissenkleaster stifte waard. Yn 1896 koene de klarissen harren kleaster yn Megen, dat offisjeel noch eigendom fan 'e Steat wie, werom keapje en dêrnei folge de bou fan in nije kleasterkapel, dy't yn 1898 ynwijd waard. 

Yn 1934 waard fanút Megen en Ammerzoden in kleaster stifte op Java yn Yndoneezje. Dat kleaster stie yn Cikurug en ferhûze nei de Japanske besetting nei Pacet, dêr't it ek hjoed-de-dei noch stiet.

De susters út Ammerzoden kamen yn 1945 troch de gefolgen fan 'e skea yn 'e Twadde Wrâldkriich yn Hoogcruts telâne en in oantal fan har ha noch oant 1957 yn Kerkrade wenne. De susters fan Hoogcruts stiften yn 1951 in kleaster yn Hengelo. Hja stiften yn 1960 yn Nieuwe Niedorp in kleaster, dat oant 1989 bestie. De susters dy't efterbleaune ferhûzen yn 1970 nei Silvolde, dêr't it kleaster yn 1981 opheft waard. It grutste part fan 'e susters ferhûzen doe mei in pear út Megen en Nieuwe Niedorp nei Nijmegen, dêr't se it klarissenkleaster *De Bron* stiften.

Undertusken namen in oantal susters út Megen yn 1987 it inisjatyf ta it stiftsjen fan it rêsthûs *Het Witven* yn Someren. Dêr binne lang om let in soad klarissen ek út oare kleasters telâne kommen.
Bychtstoel

In **bychtstoel** wurdt yn 'e regel yn roomske tsjerken oantroffen en tsjinnet om minsken de bycht ôf te nimmen. 

Meastentiids bestiet de bychtstoel út twa helten, dy't fan inoar troch in gerdyn of roaster skieden binne. De bycht wurdt anonym ôfnommen en dat betsjut dat de preester de persoan dy't wat opbycht net werkenne moat. In bychtstoel kin ek út trije dielen bestean. Yn sa'n gefal sit de preester yn 'e midden en kin oan wjerssiden de bycht ôfnommen wurde. Yn sokke gefallen wurdt it roaster oan 'e kant dy't net brûkt wurdt mei in lûkje ôfsletten.

Somtiden ha bychtstuollen in lampke. In grien lamke betsjut dat de preester frij is om de bycht ôf te nimmen. In read lamke betsjut dat de preester beset is. 

## Skiednis
Bychtstuollen binne nei it Konsylje fan Trente yntrodusearre. Ek foar dy tiid wie bychtsjen in gewoan gebrûk, mar sûnt dy tiid wie it bychtsjen reglemintearre. Yn it begjin fan 'e 17e iuw waarden oeral bychtstuollen set, dêr't de bychteling net allinnich fan 'e preester ôfskieden waard, mar ek fan 'e oare bychtelingen. 

Sûnt de jierren 1960 is der in soad feroare yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke. Oars as foarhinne is it net mear nedich dat de bychteling by de bycht knibbelet. Hy of sy mei ek op in stoel sitte. 

Ek hjoed-de-dei beskôget de Roomsk-Katolike Tsjerke de bycht as in essinsjeel sakramint, fral foar it ûntfangen fan 'e eucharisty as immen yn steat fan deasûnde is. It gebrûk fan 'e bycht is lykwols yn ús kontreien sûnt it Twadde Fatikaansk Konsylje (1962-1965) ôfnommen. De measte katoliken geane selden of nea te bychten. Bychtstuollen binne yn moderne tsjerken fan nei it konsylje dêrom faak ôfwêzich. Yn âldere tsjerken binne se faak noch wol te sjen, mar wurde se faak as hokje brûkt om guod yn op te slaan, lykas skjinmakkersguod. Yn lannen as Poalen, de Filipinen en dielen fan Súd-Amearika is bychten lykwols noch wol wizânsje.
Manhattan Transfer

* It eardere treinstasjon, de Manhattan Transfer, yn Harrison, New Jersey. Feriene Steaten.
* De roman Manhattan Transfer troch John Dos Passos.
* De muzykgroep The Manhattan Transfer dy't begûn yn 1969.
* De muzykgroep The Manhattan Transfer dy't begûn yn 1972.
Manhattan Transfer (stasjon)

De **Manhattan Transfer** wie in stasjon yn New Jersey dêr't de trein fan it Pennsylvania Spoarweibedriuw oansleat op de tunnel nei Manhattan. It waard yn 1910 iepene. De passagiers moasten dêrta fan de stoomtrein oer lân, oer op de elektrische trein troch de tunnel. Dat wie gâns it doel fan it stasjon; it wie in oerstap yn it moeras; der wienen allinnich de ferbinings oer de twa spoaren.

It stasjon waard yn 1937 opheft.

Figuerlik wie de Manhattan Transfer dêrmei de wize dêr't men mei yn New York komme koe.
Désiré (Megen)

De **Désiré** is in nôtmûne yn it Noardbrabânske stedsje Megen yn 'e gemeente Oss. De mûne stiet tusken bebouwing oan 'e râne fan it stedsje. 

De mûne waard yn 'e jierren 1873-1874 boud nei 't de âlde standermûne op it plak yn 1872 ôfbaarnd wie. De Désiré is in rûnen stiennen stellingmûne út 1865 en hat in flecht fan 24 m. Eartiids wie de mûne in bast- en nôtmûne. Bast waard eartiids brûkt yn 'e loaierij.

Yn 'e jierren 1950 foel de mûne stil, mar yn 1972 waard de mûne restaurearre. De mounder hat doe de mûne de namme fan syn jongste dochter Désiré jûn. Yn 2015 waard in grutte restauraasje útfierd troch de stifting *Behoud Molen Désiré*, dy't de mûne wer hielendal yn âlde steat werom brocht.

Bysûnder is dat de mûne njonken twa koppel mealstiennen foar nôt ek in autentyk koppel mealstiennen foar it meallen fan bast bewarre hat. De mûne is mealree en wurdt hjoed-de-dei troch frijwilligers betsjinne. De mûne is regelmjittich iepen foar besichtiging.
Megen

**Megen** is in histoarysk stedsje yn 'e provinsje Noard-Brabân oan 'e Maas. It plak leit yn 'e gemeente Oss. 

## Skiednis
De skiednis fan Megen giet werom op 'e midsiuwen mei in opfallende religieuze tradysje en in eartiids selsstannige bestjoerlike posysje.

Megen ûntstie al yn de iere midsiuwen en krige yn 1357 offisjeel stedsrjochten fan hartoch Reinoud III fan Gelre. Dêrmei waard Megen in stêd mei eigen rjochtspraak, merken en muorren. Al wie it in lyts plak, de status wie wichtich en Megen hie oansjen en macht yn 'e krite.

Yn 'e rin fan 'e midsiuwen waard Megen it sintrum fan it lytse, mar selsstannige greefskip Megen. Njonken in eigen bestjoer hie Megen ek it rjocht om eigen jild te slaan. De greven fan Megen bestjoerden fanút harren kastiel it gebiet, dat op it plak stie dêr't letter de Klarissen harren kleaster bouden. Megen lei tusken de rivalisearjende hartochdommen Brabân en Gelre yn. Oant de 17e iuw bleau it greefskip in frij greefskip en it einige mei't it ûnder ynfloed kaam fan 'e Republyk fan 'e Sân Feriene Nederlannen. Dochs hold Megen in bysûndere status, oant it yn 'e 18e iuw folslein yn 'e provinsje opgie.

Megen is benammen bekend om syn religieuze erfgoed. Yn 'e 17e iuw ûntiene der stiftings fan 'e út de Meierij fan De Bosk ferballe Fransiskanen en Klarissen. Dy mienskippen besteane noch jimmeroan en ek hjoed-de-dei set de katolike religy in grut stimpel op it plak.

Yn 'e 20e iuw wie Megen in ûnderdiel fan 'e gemeente Megen, Haren en Macharen, dy't yn it ramt fan in weryndieling yn 1994 opgie yn 'e gruttere gemeente Oss.

## It besjen wurdich
Alhoewol't Megen mar lyts is, is it noch jimmeroan in stêd. Megen hat in troch it ryk beskerme stedsgesicht. It sintrum bestiet út in goed bewarre stedsplan mei smelle strjitten en histoaryske gebouwen.

* De Sint-Servatiustsjerke is in oan Sint-Servaas wijde neogoatyske tsjerke út de 19e iuw (1871–1872).
* It grutte Fransiskaanske kleaster of Minderbruorrenkleaster waard yn 'e 17e iuw stifte en hat in monumintale kleasterkapel. It kleaster is noch hieltyd aktyf en wurdt bewenne troch muontsen.
* Op it plak fan it eardere kastiel fan Megen stiet sûnt de 17e iuw in Klarissenkleaster. 
* De Hof fan Lof is in foar it publyk iepenstelde meditaasjetún efter it Fransiskaanske kleaster. Dêr stiet ek it byld fan Sint-Fransiskus.
* De finzentoer is in poartetoer út de 14e iuw, dy't ûnderdiel wie fan 'e eardere midsiuwske stedsferdigening fan Megen. De muorren binne yn ferskate fazen ôfbrutsen, foaral yn de 17e en 18e iuw en de lêste dielen yn 'e 19e iuw.
* Yn Megen stiet de stellingmûne Désiré út 1865.
Sint-Servatiustsjerke (Megen)

De **Sint-Servatiustsjerke** is in neogoatysk tsjerkegebou yn it Noardbrabânske stedsje Megen. De tsjerke wie in katolyk tsjerkegebou, mar waard sûnt 2018 net mear brûkt. Yn 2023 waard de tsjerke ferhierd oan 'e Roemeensk-Otterdokse Tsjerke mei it rjocht om it gebou te keapjen. Yn 2024 waard troch de Roemeensk-Otterdokse Tsjerke fan dat rjocht gebrûk makke. De toer bleau lykwols yn besit fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke.

## Skiednis
Neffens in beslút fan Innosintius III foel Megen ûnder de Sint-Servaasbasilyk fan Maastricht. Mei de greve fan Megen beneamden hja om bar de pastoar foar Megen. Troch it beslút fan 'e paus is Servatius ek de patroanhillige fan 'e tsjerke fan Megen.

De midsiuwske tsjerke fan Megen waard yn 1581 yn 'e striid fan 'e Tachtichjierrige Kriich tusken Steatske en Spaanske troepen ferneatige. Tusken 1581 en 1872 brûkten de katoliken de Antoniuskapel fan it kleaster as tsjerke, mar yn 1872 waard útein set mei de bou fan in eigen parochytsjerke. Trije jier letter fûn de ynwijing plak fan 'e trijeskippige tsjerke, dy't neffens in neogoatysk ûntwerp fan Hugo Cornelis Dobbe boud waard.

## Ynrjochting
De tsjerke besit in tsiental houten bylden, twa neogoatyske bychtstuollen, neogoatyske bylden en reliëfs dy't ôfkomstich binne fan ôfbrutsen alters en in barokke *corpus* fan in krúsbyld. De klok yn 'e toer waard yn 1399 getten.

## Oargel

It oargel waard yn 1879 boud troch de bruorren Gradussen. It iennige dat yn 'e rin fan 'e tiid feroare is dat it oargel yn 1931 in elektryske wynfoarsjenning krige fan Vermeulen. Fierders is it ynstrumint noch yn oarspronklike steat. Itjinge opfalt is dat it wapen fan Amsterdam op 'e oargelkas ôfbylde wurdt. Nei alle gedachten is it oargel skonken troch immen út de haadstêd. Yn 'e jierren 2010-2011 is it oargel restaurearre.

## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposysje oargel.
Europeesk kampioenskip fuotbal froulju 2009

It **[[Europeesk kampioenskip fuotbal foar froulju]] 2009** waard fan 23 augustus oant en mei 10 septimber 2009 ferspraat oer fiif fuotbalstadions yn Finlân organisearre. Dútslân waard foar de 7e kear Europeesk kampioen.

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 8.*

## Stadions

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

## Knock-outfaze
Ficciones

**Ficciones** (Spaansk foar "Fiksjes") is in bondel koarte ferhalen troch de Argentynske skriuwer Jorge Luis Borges, út 1944. It wurk wie earder as *El jardín de senderos que se bifurcan* (Spaansk:De Tún fan Ferspriedende Paden) útjûn, mei acht ferhalen; yn 1944 waarden der seis ferhalen taheakke, en waard de titel Ficciones. Yn 1956 waard it boek, ûnder deselde titel, noch útwreide mei nochris trije ferhalen.

*Ficciones* waard Borges syn ferneamdste boek en makke him wrâldwiid bekend. It boek is opdroegen oan skriuwster Esther Waborain de Torres Duggan, in freondinne en meiwurkster fan Borges.

## Wurdearring
* *Ficciones* waard yn 1999 opnaam yn Le Monde's 100 boeken fan de iuw.
Haren (Noard-Brabân)

**Haren** is in plak yn 'e Noard-Brabânske gemeente Oss. 

## Skiednis
It doarp Haren wurdt foar it earst yn in dokumint fan 1191 neamd. It doarp leit op in hege lânrêch oan 'e Maas en foarme eartiids mei Megen en Macharen in gemeente. Dy gemeente ûntstie wer út it eardere greefskip Megen. Yn 1994 waard Haren tegearre mei de oare twa plakken yndield by de gemeente Oss.

It gebiet om it doarp hie yn 'e rin fan 'e skiednis altiten in soad lêst fan wetter en winterdeis lei it isolearre om't it lân dan ûnder wetter stie. Dat soarge ek foar earmoede. De bewenners libben fan lânbou en feehâlderij en dêrfan tsjûgje ek de pleatsen dy't der noch jimmeroan binne. Troch it wetter bleaune de útwreidingsmooglikheden foar it plak beheind.

Om 1500 hinne waard yn it doarp in kleaster stifte. Ynearsten wie it net mear as in pleats, dat ferboud waard ta in nonnekleaster mei de namme *Huys van Bethleem*. It kleaster bleau oant 1965 yn gebrûk.

## It besjen wurdich
* De Sint‑Lambertustsjerke is in grutte neogoatyske tsjerke út de jierren 1867-1868. Yn 'e tsjerke is in oargel út 1776. By de tsjerke stiet in Hillich Hert-monumint.
* De gebouwen fan it eardere kleaster Bethlehem, dat yn 'e 16e iuw troch twa beginen stifte waard. Nei harren ferstjerren waard it in kleaster fan 'e susters Franciskanessen Penitinten.
Finzentoer (Megen)

De **finzentoer yn Megen** is ien fan 'e eardere fjouwer poarten fan it stedsje Megen, Noard-Brabân, en foarme in ûnderdiel fan 'e 14e-iuwske ferdigeningswurken om it stedsje hinne. Oan 'e oare kant fan 'e strjitte stie noch in toer en tegearre foarmen se de eastlike tagong ta Megen. Njonken de eastlike poarte hie Megen noch trije oare tagongspoarten. 

Megen waard yn 'e Tachtichjierrige Kriich ferskillende kearen troch Steatske en Spaanske troepen plondere en yn 1581 makke in grutte stedsbrân in ein oan 'e militêre betsjutting fan it stedsje. 

Yn 'e rin fan 'e tiid binne de ferdigeningswurken ôfbrutsen, mar de toer bleau bestean en waard ek as finzenis brûkt. Yn 'e jierren 1930 waard dêr de lieder fan 'e Binde fan Oss opsletten, mar hy wist al nei in dei út te piken. 

De fjouwerkante toer hat in sealtek mei oan wjerskanten in trepgevel.
Afrikaanske mûzen

De **Afrikaanske mûzen** (wittenskiplike namme: *Nannomys*) binne in ûnderskaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*), de ûnderfamylje fan 'e mûzen en rotten fan de Alde Wrâld (*Murinae*) en it skaai fan 'e echte mûzen (*Mus*). Ta dit ûnderskaai hearre 20 soarten dy't foarkomme yn Afrika besuden de Sahara. It binne oer it algemien lytse mûzen, dy't libje yn in ferskaat oan biotopen en habitats.

## Soarten
Poelrotten

De **poelrotten** of **skreeftoskrotten** (wittenskiplike namme: *Otomys*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*) en de ûnderfamylje fan 'e mûzen en rotten fan de Alde Wrâld (*Murinae*). Ta dit skaai hearre 27 ûnderskate soarten dy't foarkomme yn Afrika besuden de Sahara.

## Uterlike skaaimerken
Poelrotten binne kompakt boude kjifdieren, mei yn 'e regel in koartere snút en koartere poaten as oare soarten rotten. De sturt is ek koarter as by oare mûseftigen, mei in lingte fan ornaris tusken in trêdepart en twatrêdepart fan 'e kop-romplingte. Ofhinklik fan 'e soarte kinne folwoeksen eksimplaren in kop-romplingte fan 12–22&nbsp;sm en in gewicht fan 90–250&nbsp;g berikke.

Soarten dy't yn waarme of tuskenbeiden klimaten libje, hawwe faak ûngewoan grutte earen foar mûseftigen. Soarten dy't yn kâldere klimaten heech yn berchtmen libje, hawwe krekt lytsere earen. 

De kleur fan 'e pels ferskilt nei soarte, mar oer it algemien hawwe poelrotten brún oant griis hier dat taljochtet op 'e bealch. 

## Biotoop
Poelrotten libje foar it meastepart yn moerassen en op 'e iepen flakten, salang't der mar genôch strewelleguod, lang gers en/of rotsen binne om beskûl te bieden tsjin rôfdieren. Yn it Ingelsk wurde dizze bisten *vlei rats* neamd, wêrby't *vlei* in lienwurd út it Afrikaansk is foar "wetterpoel". 

## Soarten
Karoorotten

De **Karoorotten** (wittenskiplike namme: *Myotomys*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*) en de ûnderfamylje fan 'e mûzen en rotten fan de Alde Wrâld (*Murinae*). 

Ta dit skaai hearre 2 ûnderskate soarten dy't foarkomme yn Súdlik Afrika. It skaai is ferneamd nei de Karoo, in healwoastyn yn it súdwesten fan Súd-Afrika. Foarhinne waarden de Karoorotten yn it skaai fan 'e poelrotten (*Otomys*) pleatst, en dêrom wurde de beide soarten noch altyd oantsjut as "poelrotten".

## Soarten
Moravagine

***Moravagine*** (De titel is in persoansnamme), is in roman troch de Switsersk-Frânske skriuwer Blaise Cendrars, foar it earst publisearre yn 1926 by Grasset. It is in kompleks wurk, mei as de sintrale figuer, de neamde *Moravagine*, dy't feitlik in dûbelgonger fan de skriuwer is dy't der allinnich frij fan komme kin troch it skriuwen. Cendrars hat hast tsien jier dwaande west mei it skriuwen. (Cendrars neamde it al yn 1917 en hy hat er gâns dy tiid oan wurke.) Neffens him wie it boek in begjin foar in grutter wurk oer *Moravagine*, dat der lykwols nea kaam is.

## Wurdearring
* *Moravagine* waard yn 1999 opnaam yn Le Monde's 100 boeken fan de iuw.
Mundaneum

It **Mundaneum** is in ynstelling oprjochte yn 1910 op basis fan it wurk dat yn 1895 begûn waard troch de Belgyske abbekaten Paul Otlet en Henri La Fontaine, as ûnderdiel fan harren bydragen oan 'e wittenskip fan dokumintaasje. It doel wie om alle kennis fan 'e wrâld te sammeljen en te klassifisearjen neffens in systeem ûntwikkele ûnder de namme fan 'e Universele Desimale Klassifikaasje. Otlet en La Fontaine organisearren in ynternasjonale konferinsje mei de titel *de Ynternasjonale Konferinsje fan Ynternasjonale Ferienings*, dy't ta de Uny fan Ynternasjonale Ferienings (UIA) waard.

It Mundaneum waard oarspronklik oprjochte yn Brussel, mar is op it stuit fêstige yn Bergen yn Henegouwen. It Mundaneum wurdt beskôge as in mylpeal yn gegevenssamling en -behear en in foarrinner fan it ynternet.

## Keppelings om utens
*  webstee 
*  webstee
Woordeboek van die Afrikaanse Taal

It **Woordeboek van die Afrikaanse Taal** (WAT) is it grutste wurdboek fan it Afrikaansk. It projekt waard mei útein set yn 1926 troch prof. J.J. Smith. Op 7 maaie 1951 ferskynde it earste part dat de letters A o/m C behannele. Yn july 2005 ferskynde it tolfde diel wêryn't de letters P en Q behannele waarden. It trettjinde part dat benammen de letter R behannelet ferskynde yn augustus 2009. Op 28 maart 2003 ferskynde ek de earste elektroanyske ferzje fan it wurdboek. Yn maaie 2021 waard diel XVI presintearre mei it ôfslutende part fan de letter S. It is it lêste part dat yn in printe edysje ferskynd is. De rest sil allinnich digitaal ferskine.

Net allinnich it standert Afrikaansk wurdt behannele, mar ek farianten lykas it Kaaps-Afrikaans en Namakwalands.

It buro dat it WAT op'e noed hat is tsjintwurdich part fan de Universiteit Stellenbosch. It WAT-buro hat ek oare wurken útjûn lykas it Etimologiewoordeboek van Afrikaansk (EWA).

## Keppelingen om utens
* Buro van die WAT
* WAT Trust
* It WAT online
Haarendael

**Haarendael** is in lângoed by Haaren yn Noard-Brabân. 

## Skiednis
It lângoed Haarendael waard stifte troch it bisdom De Bosk en wie in grutseminaarje om dêr prysters op te lieden. It idee ûntstie yn 1833 op in stuit dat de wenningneed ûnder it groeiende tal studinten oplost wurde moast. It nije seminaarje waard yn 1839 yn gebrûk nommen en it âldste diel fan it hjoeddeiske kompleks is it yn U-foarm boude kompleks om de kapel hinne.

It bleau oant 1941 in seminaarje doe't de nazy's de gebouwen opeasken en as finzenis brûkten. Yn it saneamde kamp Haaren waarden fersetsminsken, politisi en gizelers finzen set. Op Mâle Tiisdei waarden de gebouwen ferlitten en de finzenen nei oare kampen deportearre.

Haaren waard op 26 oktober 1944 befrijd troch de Ingelsen, dy't de gebouwen dêrnei brûkten. De lêste Ingelske befrijers ferlieten op 15 maaie 1945 it seminaarje en sûnt kamen de studinten werom. Yn 1967 kaam der in ein oan 'e prysteropleiding en it grutseminaarje waard opheft.  

De gebouwen binne dêrnei troch in soarchynstelling foar minsken mei in ferstannelike beheining yn gebrûk nommen. Nei't dy organisaasje yn 2012 ferhûze stie it leech oant it yn 2019 oankocht waard troch de hjoeddeiske eigner. Yn 2019 ûntstie der in grutte brân, wertroch in grut diel fan 'e gebouwen ôfbaarnde. De monumintale kapel út 1938 bleau dêrby sparre.

Yn juny 2025 waard bekend makke dat de provinsje in plan goedkarde om 250 apparteminten op it lângoed te bouwen mei respekt foar it histoaryske karakter fan it âlde haadgebou fan it seminaarje. Der is ek in plan opsteld om û.o. in kelder foar flearmûzen en in souder foar goudûlen en flearmûzen te realisearjen.

## Kapel fan it grutseminaarje

De kapel fan it seminaarje is feitlik in monumintale trijeskipppige krúsbasilyk yn 'e styl fan 'e Delftske Skoalle. It ûntwerp is fan Marinius Jan Grandpré Molière (1883-1972). De kapel ferfong yn 'e jierren 1937-1938 de lytsere kapel út 1837. De ynrjochting liket ynearsten ienfâldich, mar de dekoraasjes wurde fan in hege keunsthistoaryske en arsjitektoanyske kwaliteit wurdearre.
Bate's grutte mûs

**Bate's grutte mûs** of de **grutte batemûs** (wittenskiplike namme: *Mus minotaurus*) is in útstoarn sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*), it skaai fan 'e echte mûzen (*Mus*) en it lyknammige ûnderskaai fan 'e echte mûzen (*Mus*). Dit bistke kaam fan it begjin fan it Let-Pleistoseen oant yn it Holoseen foar op it Grykske eilân Kreta. It is ferneamd nei syn beskriuwster, de Welske paleöntologe Dorothea Bate.

## Taksonomy
Bate's grutte mûs waard foar it earst wittenskiplik beskreaun yn 1942 troch de Welske paleöntologe Dorothea Bate. It tinken is dat dit bistke him oan it begjin fan it Let-Pleistoseen, likernôch 600.000&nbsp;jier lyn, troch evolúsje ûntjoech út Bate's lytse mûs (*Mus bateae*). Dat bist stamme nei alle gedachten sels wer ôf fan in lytse populaasje fan 'e gewoane hûsmûs (*Mus musculus*), dy't yn it Mid-Pleistoseen isolearre rekke wie op Kreta.

## Beskriuwing
Bate's grutte mûs wie ien fan 'e grutste soarten út it skaai fan 'e echte mûzen (*Mus*). Mei in gewicht fan likernôch 54&nbsp;g wied er mear as trijeris sa grut as de hûsmûs (*Mus musculus*), dy't syn oarspronklike foarâlder wie, en mear as twaris sa grut as syn direkt foarâlder, Bate's lytse mûs (*Mus bateae*). It is dêrmei in dúdlik foarbyld fan eilânreuzegroei of eilângigantisme.

## Paleobiology
Bate's grutte mûs libbe op Kreta njonken oare sûchdieren dy't endemysk op it eilân wiene, lykas de Krentinzyske dwerchoaljefant (*Palaeoloxodon creutzburgi*), it Kretinzysk hart (*Candiacervus cretensis*), it Kretinzysk dwerchhart (*Candiacervus ropalophorus*) en de Kretinzyske otter (*Lutrogale cretensis*). Dat binne allegearre soarten dy't útstoaren by de Let-Pleistosene massa-ekstinksje. In oare soarte dêr't Bate's grutte mûs mei gearlibbe, dy't ek tsjintwurdich noch foarkomt, wie de Kretinzyske pipermûs (*Crocidura zimmermanni*). De foarnaamste natuerlike fijân fan Bate's grutte mûs wie foar 't neist de (ek útstoarne) Kretinzyske ûle (*Athene cretensis*), mei't yn 'e kjitte fan dat bist oerfloedich de restanten fan 'e mûs oantroffen binne.

## Utstjerren
Bate's grutte mûs stoar út yn it Holoseen. Subfossilen binne noch oantroffen yn troch minsken bewenne argeologyske fynplakken dy't datearje út it Neolitikum en de Brûnstiid (likernôch 8.000&nbsp;jier lyn, dus omtrint 6000&nbsp;f.Kr.). Saakkundigen ornearje dat it skoan kinne soe dat Bate's grutte mûs útstoarn is trochdat er de konkurrinsje net oankoe mei de nau besibbe, troch de minske (by fersin) op Kreta yntrodusearre hûsmûs (*Mus musculus*).

## Sjoch ek
* Bate's lytse mûs
Bate's lytse mûs

**Bate's lytse mûs** of de **lytse batemûs** (wittenskiplike namme: *Mus bateae*) is in útstoarn sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*), it skaai fan 'e echte mûzen (*Mus*) en it lyknammige ûnderskaai fan 'e echte mûzen (*Mus*). Dit bistke kaam fan 'e ein fan it Mid-Pleistoseen oant it begjin fan it Let-Pleistoseen foar op it Grykske eilân Kreta. It soartespesifike diel fan 'e wittenskiplike namme (*bateae*) is in ferneaming nei de Welske paleöntologe Dorothea Bate.

## Taksonomy
It skaai fan 'e echte mûzen (*Mus*) waard op Kreta yn 'e prehistoarje fertsjintwurdige troch twa soarten, dy't bekend steane as Bate's lytse mûs (*Mus bateae*) en Bate's grutte mûs (*Mus minotaurus*). Bate's lytse mûs wie de ierste fan 'e beide, dy't tsjin 'e ein fan it Mid-Pleistoseen (likernôch 1&nbsp;miljoen jier lyn) op it eilân ferskynde en dêr troch konkurrinsje de jongere Kretinzyske reuzerôt (*Kritimys catreus*) ta útstjerren dreau. 

Fossilen fan Bate's lytse mûs en de jongere Kretinzyske reuzerôt binne tegearre oantroffen yn deselde sedimintlaach yn 'e Stavrosgrot, wat bewiist dat de besteansperioaden fan 'e beide soarten inoar oerlapen. Bate's grutte mûs ûntjoech him yn it Let-Pleistoseen (omtrint 600.000&nbsp;jier lyn) troch evolúsje út Bate's lytse mûs. 

## Beskriuwing
It tinken is dat Bate's lytse mûs him troch evolúsje ûntwikkele út in lytse populaasje fan 'e gewoane hûsmûs (*Mus musculus*), dy't yn it Mid-Pleistoseen isolearre rekke wie op Kreta. It komôf fan 'e Bate's mûzen lit in dúdlike niging ta eilânreuzegroei sjen, mei't Bate's lytse mûs al wat grutter wie as de hûsmûs, wylst syn neikommeling, Bate's grutte mûs, mear as trije kear sa grut groeide.

## Paleobiology
De foarnaamste natuerlike fijân fan Bate's lytse mûs wie foar 't neist de (ek útstoarne) Kretinzyske ûle (*Athene cretensis*). 

## Sjoch ek
* Bate's grutte mûs
Kretinzyske reuzerotten

De **Kretinzyske reuzerotten** (wittenskiplike namme: *Kritimys*) foarmje in útstoarn skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*) en de ûnderfamylje fan 'e mûzen en rotten fan de Alde Wrâld (*Murinae*). It skaai bestiet út twa soarten, dy't yn harren fersprieding beheind wiene ta it Grykske eilân Kreta. Se libben fan it Ier- oant Mid-Pleistoseen. De wittenskiplike namme *Kritimys* betsjut "mûs" (*mys*) "fan Kreta" (Gryksk: *Kriti*).

## Taksonomy
De Kretinzyske reuzerotten waarden foar it earst wittenskiplik beskreaun yn 1968 troch de paleöntologen Kuss en Missone. Der binne twa ûnderskate soarten bekend: de **âldere Kretinzyske reuzerôt** (*Kritimys kiridus*), dy't libbe yn it Ier- oant Mid-Pleistoseen, fan likernôch 2,6&nbsp;miljoen oant 1,7&nbsp;miljoen jier lyn, en de **jongere Kretinzyske reuzerôt** (*Kritimys catreus*), dy't libbe yn it Mid-Pleistoseen, fan likernôch 1,7&nbsp;miljoen oant 900.000&nbsp;jier lyn. 

Beide soarten kamen nea njonkeninoar foar; ynstee ornearje saakkundigen dat der in ôfstammingsrelaasje bestie, wêrby't de jongere Kretinzyske reuzerôt him stadichoan troch evolúsje ûntwikkele út 'e âldere Kretinzyske reuzerôt. Beide soarten wiene endemysk op Kreta en kamen nearne oars foar. It tinken is dat de Kretinzyske reuzerotten ôfstammen fan it skaai fan 'e Afrikaanske sêfthierrotten (*Praomys*).

## Beskriuwing
Sa't gauris foarkomt mei kjifdieren dy't isolearre reitsje op eilannen, wiene de Kretinzyske reuzerotten grutter as harren sibben op it fêstelân. Dat wie in stadich proses fan oanwinnen yn grutte, dat syn beslach krige oer in perioade fan hûnderttûzenen oant miljoenen jierren. De Kretinzyske reuzerotten binne dêrmei in foarbyld fan eilânreuzegroei of eilângigantisme. It wurdt rûsd dat de jongere Kretinzyske reuzerôt (*K. catreus*) sa'n 518&nbsp;g weage, wat 6,7 kear sa swier is as syn oarspronklike foarâlder op it fêstelân.

## Paleobiology
Yn 'e perioade dat de Kretinzyske reuzerotten bestiene, libben der mar twa oare sûchdieren op Kreta, te witten: de Kretinzyske dwerchmammoet (*Mammuthus creticus*) en it Kretinzyske dwerchnylhoars (*Hippopotamus creutzburgi*). Beiden wiene dat herbivoaren. De wichtichste natuerlike fijân fan 'e Kretinzyske reuzerotten wie nei alle gedachten de Kretinzyske ûle (*Athene cretensis*). 

De jongere Kretinzyske reuzerôt stoar út oan 'e ein fan it Mid-Pleistoseen, nei't Bate's lytse mûs (*Mus bateae*) op it eilân ferskynde. Dat wie in soarte echte mûs (*Mus*), dy't blykber better oanpast wie oan 'e omstannichheden. Dat de jongere Kretinzyske reuzerôt koart foar syn útstjerren in ôfname yn lichemsgrutte sjen liet, wie nei alle gedachten in teken fan 'e fûleindige konkurrinsje mei Bate's lytse mûs.