open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blauwjukkûkaburra

De **blauwjukkûkaburra** (*Dacelo leachii*) is ien fan 'e fiif fûgelsoarten fan it skaai kûkaburra's (*Dacelo*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel komt yn Austraalje en op Nij-Guineä foar en is yn syn hâlden en dragen minder opfallend as de gewoane kûkaburra. De witterskiplike namme ferwiist nei de Britske soölooch William Elford Leach. 

## Beskriuwing

De oant 40,5 - 44 sm grutte fûgel hat lykas de kûkaburra in lange, foarse snaffel. It ferskil mei de gewoane kûkaburra is de koptekening, dy't op 'e kroan en boppe it each in streekjespatroan hat. De iris is wyt en de stút ljochtblau. De dekfearren fan 'e brune wjukken binne blau. By in mantsje is de sturt donkerblau en by it wyfke readbrún mei donkere bannen (lykas ek by de gewoane kûkaburra).

## Fersprieding
Blauwjukkûkaburra's libje yn in brede stripe fan it noardwesten fan Austraalje oant it noarden fan Queensland. Fierder komme se foar yn it suden fan Nij-Guineä fan Mimika (yn 'e Yndonezyske provinsje Papoea oant it savannebiet by Port Moresby yn Papoea Nij-Guineä. It biotoop bestiet út tropysk en subtropysk bosk, savanne's en út en troch ek yn agrarysk gebiet. De fûgel hâldt him skûl yn it grien, is skou foar minsken en ek net by bebouwing te sjen. 

De soarte is te ferdielen yn fiif ûndersoarten:

* *Dacelo leachii superflua*: súdwestik Nij-Guineä.
* *Dacelo leachii intermedia*: it súdlike diel fan Sintraal en Súdeast-Nij-Guineä.
* *Dacelo leachii cervina*: Melville-eilân.
* *Dacelo leachii occidentalis*: it westlike part fan Sintraal-Austraalje.
* *Dacelo leachii leachii*: it eastlike part fan Austraalje.

## Status
De fûgel is yn 'e kearn fan it ferspriedingsgebiet relatyf algemien en der binne gjin oanliedingen om te tinken dat de soarte yn oantallen efterút giet. Dêrfandinne wurdt de soarte troch de IUCN op 'e Reade list as net bedrige klassifisearre.
Readbúkkûkaburra

De **readbúkkûkaburra** (*Dacelo gaudichaud*) is ien fan 'e fiif fûgelsoarten fan it skaai kûkaburra's (*Dacelo*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*).

## Beskriuwing

De readbúkkûkaburra wurdt likernôch 28 sm lang en is ien fan 'e lytste soarten yn it skaai. De kop fan 'e fûgel is swart mei in wite eachstreek en ûnder de swarte kop in wite kraach. It boarst en de búk binne readbrún. De mantel is swart mei blauwe dekfearren op 'e wjukken en in blauwe stút. Mantsjes ha in blauwe sturt, wyfke in brúnreade sturt.   

## Fersprieding en libbensgebiet
De readbúkkûkaburra komt op Nij-Guineä en oanbuorjende eilannen foar. It libbensgebiet bestiet út tropysk bosk yn leech- en heuvellân oant in hichte fan 600 m boppe seenivo. Yn 'e ûndergroei siket er nei hagedissen en ynsekten. 

## Status
De soarte stiet op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige klassifisearre (2024). Meidat de lêste tiid in lyts part fan it biotoop ferneatige is, wurdt oannommen dat de oantallen stadichoan ôfnimme.  

## Namme
De wittenskiplike namme is ferneamd nei de Frânske natoerûndersiker Charles Gaudichaud-Beaupré (1789-1854).
Kûkaburra

De gewoane **kûkaburra** (*Dacelo novaeguineae*) is ien fan 'e fiif fûgelsoarten fan it skaai kûkaburra's (*Dacelo*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel wurdt ek wol gniisfûgel neamd om't de rop in soad op laitsjen fan minsken liket. De fûgel is oer it generaal net skou en kin faak maklik benei kommen wurde.

## Beskriuwing
 
De 42 sm lange fûgel weaget tusken 310 en 480 gram en hat in lange, foarse snaffel. De kop is rjemmekleurich mei in brune streek oer de kroan en in brune eachstreek. It boarst en de búk binne rjemmekleurich mei ljochtbrune streekjes. Op 'e wjukken sitte wat blaukleurde dekfearren. De sturt is readbrún mei donkere bannen. Mantsjes en wyfkes ha in soad fan inoar. It mantsje hat somtiden wat blauwe plakken op 'e stút.    

## Fersprieding en libbensgebiet
De fûgel is in endemyske stânfûgel, dy't yn it súdwesten, easten en it súdeasten fan Austraalje foarkomt yn leafbosk en op gerslân, mar ek yn agraryske gebieten oant tunen en stedsparken.

Der wurde twa ûndersoarten erkend:

* *Dacelo novaeguineae minor*: Kaap York-skiereilân 
* *Dacelo novaeguineae novaeguineae*: eastlik en súdeastlik Austraalje, Tasmaanje en súdwestlik Austraalje.

Yn 'e 19e iuw waard de soarte ynfierd yn Nij-Seelân en Súdwest-Austraalje en yn 1905 op Tasmaanje.

## Hâlden en dragen
Oars as de measte oare iisfûgels is de kûkaburra net oan wetter bûn. Hy jaget op ynsekten, slakken, kikkerts en reptilen en somtiden ek lytse fûgels.

## Status
De soarte komt yn it ferspriedingsgebiet algemien foar en der is gjin oanlieding om te tinken dat de oantallen tebekrinne. Op 'e Reade list fan 'e IUCN stiet de soarte as net bedrige klassifisearre.
Schouteneilannen

De **Schouteneilannen** lizze yn 'e Stille Oseaan benoarden it fêstelân fan Nij-Guineä. Bestjoerlik falle se ûnder de Yndonezyske provinsje Papoea. De eilannen binne ferneamd nei Willem Schouten, dy't yn 1616 mei Jacob le Maire yn opdracht fan 'e Australyske Kompanjy de eilannen besocht. 

## Geografy
De wichtichste eilannen binne Biak, Supiori en Numfor. De arsjipel leit yn 'e Golf fan Irian, in grutte baai oan 'e noardlike kust fan Papoea. De eilannen ha in tropysk lânskip mei reinwâlden, bergen en kustgebieten mei koraalriffen. It heechste punt fan 'e eilannegroep is de Bonsupiori mei in hichte fan 1.034 m op it eilân Supiori, dat relatyf rûch en mei reinwâlden oerdutsen is. Op Biak binne de heuvels leger en meast ûnder 300 m.   

## Skiednis
De eilannen wurde al iuwenlang bewenne troch Austronezyske - en Papoeafolken. 

Nei alle gedachten hat de Portegeeske seefarder Jorge de Meneses yn 1526 en de Spaanske Álvaro de Saavedra yn 1528 de Schouteneilannen ûntdutsen. Wis is dat de Nederlanners Willem Schoten en Jacob Le Maire de eilannen yn 1616 besochten, mar it duorre noch oant de 19e iuw dat se troch Nederlân kolonialisearre waarden. 

Yn 'e Twadde Wrâldkriich wiene de eilannen fan strategysk belang. Japan besette de eilannen, mar yn 1944 waarden se befrijd troch Amerikaanske troepen. 

### Bloedbad fan Biak
Der is al jierrenlang ferset fan Paoeafolken tsjin it Yndonezysk bewâld en sa ek op de Schouteneilannen. De ynwenners fiele harren polityk, ekonomysk en kultureel eftersteld troch Yndoneezje. Ek is der ferset tsjin it Yndonezyske transmigraasjeprogramma, dat minsken fan oare eilannen nei Papoea ferhûzet. Dat soarget foar in demografyske feroaring en gefoel fan kolonisaasje. In soad minsken wolle mear autonomy fan Yndoneezje en organisaasjes lykas de Organisasi Papua Merdeka (OPM) ha oanhingers yn it gebiet. 

Op 6 july 1998 foelen Yndonezyske militêren freedsume demonstranten oan en tsientallen oant hûnderten minsken waarden fermoarde of ferdwûnen. It drama waard bekend ûnder de namme it Bloedbad fan Biak en wurdt as in symboal fan 'e ûnderdrukking fan Papoea's troch de Yndonezyske steat betocht. De slachtoffers binne nei alle gedachten yn 'e see smiten, mar oant hjoed-de-dei is der gjin offisjele ferantwurding ôflein.   

## Befolking

De befolking fan 'e eilannen bestiet foar it grutste part út Papoea-folken. Troch it transmigraasjeprogramma fan Yndoneezje binne der yn 'e 20e iuw ek Javanen nei de eilannen brocht. De minsken prate Biak, Papoeatalen en Yndonezysk (Bahasa Indonesia).

De measte ynwenners binne kristlik, fral protestantsk. It kristendom waard troch Dútske en Nederlânske sindelingen yn 'e 19e iuw yntrodusearre. It kristendom wurdt faak kombinearre mei tradisjonele rituelen.   

De befolking hâldt rike tradysjes lykas houtfykkynst, muzyk en dûns yn eare, mar de globalisearing en Yndonezyske ynfloed set de lokale tradysje jimmeroan mear ûnder druk.
Kikkertbekiisfûgel

De **kikkertbekiisfûgel** (*Dacelo rex*, foarh. *Clytoceyx rex*) is ien fan 'e fiif fûgelsoarten fan it skaai kûkaburra's (*Dacelo*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*).

## Beskriuwing

De seldsume soarte wurdt 31 oant 34 sm lang en weaget 245 oant 320 gram. Se ha in hiele grutte en brede snaffel en binne hast net te werkennen as in iisfûgel. De kop is donkerbrún mei in rustbrune eachstreek en kraach. De kiel is wyt, de búk rustbrún en de stút blau en de wjukken binne donker. Mantsjes ha in blauwe sturt en wyfkes in reabrune. Juvenilen ha brune rântsjes oan 'e boarstfearkes en in readeftige kraach. 

## Fersprieding
De kikkertbekiisfûgel libbet yn 'e bosken fan Nij-Guinea op hichtes oant 2.400 m boppe seenivo. Se komme fral foar yn heuveleftige en bercheftige gebieten en fragmintearre ek yn it leechlân om 'e heuvels hinne. De fûgel is in stânfûgel.

## Hâlden en dragen
De grutte snaffel brûkt de fûgel om wringeleaze proaien op te graven út de boaiem. De fûgel fret foar it measte wjirms. Hy is skou en wach en dreech waar te nimmen.

## Status
De fûgel is seldsum en ôfhinklik fan bosk. Yn it ferspriedingsgebiet is der sprake fan beskieden houtkap. Dêrfandinne wurdt der foarsichtich fan útgien dat de oantallen licht tebekrinne. Op 'e Reade list fan 'e IUCN stiet de fûgel as net bedrige klassifisearre (2024).

## Namme
De wittenskiplike namme waard yn 1880 troch Richard Bowdler Sharpe beskreaun yn it nije skaai *Clytoceyx*.
Echte spjochteftigen

De **echte spjochteftigen** (wittenskiplike namme: *Pici*) foarmje in ûnderskift fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Mammalia*) en it skift fan 'e spjochteftigen (*Piciformes*). Ta dizze taksonomyske kloft hearre likernôch 394 ûnderskate soarten, ferdield oer sân famyljes, dêr't de spjochten (*Picidae*) mei 240 soarten fierwei de grutste groep fan útmeitsje. In oare bekende famylje dy't ta de echte spjochteftigen rekkene wurdt, is dy fan 'e toekans (*Ramphastidae*).

## Taksonomy
De echte spjochteftigen binne ien fan twa ûnderskiften fan it skift fan 'e spjochteftigen (*Piciformes*). It oare ûnderskift wurdt foarme troch de burdkoekoeken en glânsfûgels (*Galbuli*). Lang waard tocht dat dy lêste groep net ta de spjochteftigen, mar ynstee ta de rôldereftigen (*Coraciiformes*) hearde. Soms wurde de burdkoekoeken en glânsfûgels behannele as in selsstannich skift mei de namme glânsfûgeleftigen (*Galbuliformes*). Yn dy yndieling binne de echte spjochteftigen oerstallich, om't se dan as it iennichste ûnderskift fan 'e spjochteftigen oerbliuwe. Mar yn 'e ienentweintichste iuw hat genetysk ûndersyk lykwols útwiisd dat de burdkoekoeken en glânsfûgels better teplak binne as in ûnderskift fan 'e spjochteftigen.

Foarhinne waarden de burdfûgels (*Capitonidae*) as ien inkele famylje beskôge. Neier ûndersyk late yn 1994 lykwols ta de konklúzje dat dy yndieling parafyletysk (en dêrom ûnjildich) wie, om't de toekans nauwer besibbe binne mei in subgroep fan 'e burdfûgels as dat dy subgroep besibbe is oan 'e oare beide subgroepen. Dêrfandinne dat de burdfûgels letter, doe't der in wittenskiplike konsensus oer dizze kwestje ûntstien wie, opdield binne yn trije ûnderskate famyljes: de Afrikaanske burdfûgels (*Lybiidae*), de Amerikaanske burdfûgels (*Capitonidae*) en de Aziatyske burdfûgels (*Megalaimidae*).

## Underskiftopbou
Spjochtfûgels

De **spjochtfûgels** (wittenskiplike namme: *Picides*) foarmje in tuskenskift fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Mammalia*), it skift fan 'e spjochteftigen (*Piciformes*) en it ûnderskift fan 'e echte spjochteftigen. Ta dizze taksonomyske kloft hearre likernôch 256 ûnderskate soarten, ferdield oer twa famyljes. De spjochten (*Picidae*) binne mei 240 soarten fierwei de grutste fan dy beide famyljes. 

## Taksonomy
It tuskenskift fan 'e spjochtfûgels bestiet út mar twa famyljes: de huningspeurders (*Indicatoridae*) en de spjochten (*Picidae*). Foarhinne waard tocht dat de huningspeurders it naust besibbe wiene mei de Afrikaanske burdfûgels (*Lybiidae*), om't harren manear fan fleanen en harren sang sterk opinoar lykje (en folle minder op dy fan 'e spjochten). Mar yn 2004 wiisde genetysk ûndersyk út dat de spjochten en de huningspeurders susterkloften binne.

## Fersprieding
Nettsjinsteande it feit dat it ûnderskift fan 'e spjochtfûgels mar út twa famyljes bestiet, is it in tige wiidfersprate groep. Dat komt benammen troch de spjochten (*Picidae*), dêr't likernôch 240 soarten fan binne dy't op al wrâlds kontininten foarkomme, útsein Austraalje en Antarktika.

## Underskiftopbou
Kûkaburra's

**Kûkaburra's** of **kookaburra's** (*Dacelo*) foarmje in fûgelskaai fan iisfûgels (*Alcedinidae*) mei fiif soarten. 

## Beskriuwing
It binne oant 48 sm lange fûgels mei as haadkleuren brún, griis, wyt en in bytsje blau. 

## Fersprieding
De soarten fan it skaai hawwe harren ferspriedingsgebiet yn Austraalje, Tasmaanje, Nij-Guineä en de Arû-eilannen. In inkelde soarte wurdt ek waarnommen yn stedsparken.   

## Soarten
Selebesblau-eariisfûgel

De **Selebesblau-eariisfûgel** (*Cittura cyanotis*) is ien fan 'e twa fûgelsoarten fan it skaai blau-eariisfûgels (*Cittura*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

## Beskriuwing
De fûgel wurdt trochstrings 28 sm lang. Se binne foar in grut part ljochtbrún en ha in opfallende reade snaffel, in donker eachmasker mei ljochte plakjes op 'e bopperâne, donkere wjukken en in rustbrune sturt. Donkere dielen binne djipblau, al lykje se bytiden swart. Juvenilen binne doffer en bruner mei brune rân oan guon fearren op 'e wjukken. 

Wyfkes ha deselde tekening as mantsjes, mar se ûnderskiede har troch it swarte eachmasker en de swarte slachpinnen. De snaffel en de poaten binne by beide skaaien read.  

## Fersprieding
De soarte is endemysk op it Yndonezyske eilân Selebes. De fûgels libje yn bosken fan it leechlân en heuvels yn 'e skaadrike ûndergroei oant in hichte fan 1.000 m.  

### Undersoarten
De soarte wurdt meast as monotypysk behannele, mar guon ferdiele de soarte yn twa ûndersoarten:

* *Cittura cyanotis cyanotis*, yn it noarden fan Selebes.
* *Cittura cyanotis modesta*, yn it midden en súdeasten fan Selebes.

## Iten
De fûgels ite wjirms en wringeleaze dieren en ynsekten. Oer it briedgedrach fan 'e fûgel is net in soad bekend.

## Status
De soarte wurdt as net bedrige troch de IUCN op 'e Reade list klassifisearre (2024). Se ha in relatyf grut ferspriedingsgebiet, mar de oantallen rinne troch biotoopferneating en feroarjend lângebrûk dúdlik tebek.
Richard Bowdler Sharpe

**Richard Bowdler Sharpe** (Londen, 22 novimber 1847 - dêre, 25 desimber 1909) wie in Britske soölooch.

## Biografy
Sharpe studearre oan it Brighton College, de King's School yn Peterborough en de Loughborough Grammar School. Doe't er tsien jier wie gie er oan't wurk by de firma Smith & Sons en koart dêrnei by de foarname útjouwer en boekferkeaper B. Quartich. Hy begûn yn dizze perioade al mei syn earste ornithologysk wurk, in monografy oer de iisfûgels  . De yllustraasjes foar dat wurk waarden ûnder oare makke troch de Nederlânske yllustrator John Gerrard Keulemans.

Yn 1867 waard er beneamd ta bibliotekaris fan de Zoological Society, op oanbefelling fan Osbert Salvin en Philip Lutley Sclater. Yn 1872 waard er haadassistint oan it British Museum by de ôfdieling soölogy, dêr't er de fûgelkolleksje op 'e noed krige. Yn 1895 waard er beneamd ta assistint-konservator fan de ôfdieling soölogy en de seksje wringebisten. Hy hold dy posysje oant syn dea.

Sharpe rjochte yn 1892 de *British Ornithologist 'Club* op en wie redakteur fan it klupblêd *Bulletin of the British Ornithologist' Club*.
Sharpe publisearre 14 dielen (fan de 27) fan de *Catalogue of the Birds in the British Museum*. 

Yn 1894 publisearre er *[https://www.biodiversitylibrary.org/item/34641#page/7/mode/1up A hand-book to the birds of Great Britain]*.

### Persoanlik libben
Richard Bowdler Sharpe troude op 3 desimber 1867 mei Emily Eliza Burrows, dochter fan J.W. Burrows út Cookham. Yn 1871 neamde Bowdler Sharpe in ûndersoart fan de paradysfûgels nei syn frou: *Tanysiptera galatea emiliae*. It pear krige tegearre tsien dochters, fan wa't der ien, Emily Mary Bowdler Sharpe, entomolooch waard oan it British Museum of Natural History yn Londen en krekt as har heit in tal diersoarten beskreau, benammen Afrikaanske flinters (*Rhopalocera*).

## Publikaasjes
* Sjoch :en:Richard Bowdler Sharpe
Sangirblau-eariisfûgel

De **Sangirblau-eariisfûgel** (*Cittura sanghirensis*) is ien fan 'e twa fûgelsoarten yn it skaai blau-eariisfûgels (*Cittura*) fan 'e famylje iisfûgels (*Alcedinidae*).  Foarhinne waard de fûgel as in ûndersoarte fan 'e Selebesblau-eariisfûgel (*Cittura cyanotis*) beskôge.

## Beskriuwing
De 28 sm lange fûgel hat in brune kroan, nekke en rêch en in felreade snaffel. Om it lila each hinne hat de fûgel in swart masker mei op 'e rânen dêrfan wite fearkes. Op it wang hat de fûgel in fiolet plak. It kin is wyt, it boarst lila en de búk giel- oant wyteftich. De brune wjukken ha donkerblauwe oant pearse boppedekfearren, dy't somtiden hast swart lykje. De sturt is readbrún. 

## Fersprieding
De fûgel komt op 'e Yndonezyske Sangihe-eilannen noardlik fan Selebes foar. Primêr reinwâld oant in hichte fan 1000 m foarmet it biotoop fan 'e fûgel. De fûgel wurdt ek waarnommen yn sekundêr bosk en yn plantaazjes. 

## Status
De soarte hat in beheind ferspriedingsgebiet en dat makket dat der in kâns op útstjerren bestiet. Der is gjin rûzing oer de grutte fan 'e populaasje. It leefgebiet fan 'e fûgel wurdt bedrige troch feroarjend lângebrûk en de kap fan bosken. Dêrfandinne stiet de soarte as gefoelich op 'e Reade list fan 'e IUCN.
Blau-eariisfûgels

**Blau-eariisfûgels ** (*Cittura*) foarmje mei twa soarten in fûgelskaai út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). Beide soarten komme yn Yndoneezje foar. 

## Soarten
Sangihe-eilannen

De **Sangihe-eilannen** (ek de **Sangir-eilannen**) binne in groep eilannen yn it noarden fan Yndoneezje tusken de noardpunt fan Selebes en de Filipinen. Se hearre by de provinsje Noard-Sulawesi (Sulawesi Utara). Haadstêd fan it regintskip Tahuna. 

## Geografy
De eilannen lizze yn 'e Selebessee, tichteby de grins mei de Filipinen. De wichtichste eilannen binne Sangihe Besar (Sangir), Siau, Tagulandang. Fierder binne der noch in soad lytsere eilannen. 

It lânskip is bercheftich en fulkanysk. De Mount Awu op it haadeilân Sangihe Besar is ien fan 'e aktyfste fulkanen fan Yndoneezje. De regio leit yn in geologysk aktive sône, itjinge mooglike ierdskoddings en fulkaanútbarstings betsjut.

De Sitaro-eilannen súdlik fan 'e Sangihe-eilannen foarmje sûnt 2010 langer gjin ûnderdiel fan it regintskip Kepulauan Sangihe en binne no in apart regintskip (Kepulauan Sitaro).
De grutste plakken binne: Tahuna, Beo en Tamako.

## Skiednis
De eilannen dreaune eartiids hannel en hiene kulturele bannen mei de Filipinen en fral ek mei de Minahasa. It gebiet kaam yn 1677 ûnder Nederlânsk bestjoer en dat bleau sa oant de ûnôfhinklikens fan Yndoneezje.

## Befolking
De befolking praat Sangireesk, in taal d't besibbe is oan talen yn it noarden fan Selebes en it suden fan 'e Filipinen. Bahasa Indonesia is de offisjele taal. 

De befolking is yn mearderheid kristlik, fral protestantske. Der binne ek roomsk-katoliken en in lytse minderheid is islamitysk. De mienskip is hecht en de minsken ha in sterke bining mei de natoer en de see. 

De minsken libje fral fan fiskerij, lânbou en jimmeroan faker fan ekotoerisme.
Papoeadwerchiisfûgel

De **Papoeadwerchiisfûgel** (*Ceyx solitarius*) is ien fan 'e twa fûgelsoarten yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) fan 'e famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). It is in monotypyske soarte, itjinge betsjut dat der gjin ûndersoarten binne.

Oarspronklik waard de Papoeadwerchiisfûgel as ien fan 'e 15 ûndersoarten fan 'e Molukske dwerchiisfûgel (*Ceyx lepidus*) beskôge. Ut in molekulêr fylogenetysk ûndersyk fan 2013 die lykwols bliken dat de measte fan dy ûndersoarten genetysk fan inoar ferskille. Dêrom wurde 12 fan 'e ûndersoarten, ynklusyf de Papoeadwergijsvogel, no as aparte soarte behannele.

## Beskriuwing

It 12 sm lange iisfûgeltsje is djipblau fan boppe en leger op 'e rêch en de stút ljochter blau. Op it blau fan 'e kop en de boppeste wjukdekfearren sitte rûne ljochtere blauwe plakjes. De kiel is wyt, tusken de snaffel en it each sit in ljochtbêzje plak en de fûgel hat ek in wyt earplak. De búk en it boarst binne goudgiel. De snaffel is swart en de poaten binne oranjegiel. It wyfke is wat doffer fan kleur, mar dat is skraachwurk te sjen. 

De soarte komt lokaal foar mei de azueriisfûgel en de gewoane iisfûgel, mar dy binne grutter en de boppedielen binne effen blau. De Papoeadwerchiisfûgel is ek lytser, hat oars as de azueriisfûgel gjin blau op it boarst en is net bûn oan it wetter.

## Fersprieding
De soarte komt op hast hiel Nij-Guineä, de Arû-eilannen en de D'Entrecasteaux-eilannen foar yn tichte tropyske bosken fan it leechlân en heuvellân oant 1200 m boppe seenivo. De soarte is minder oan wetter bûn as oare soarte lytse iisfûgels. 

## Status
De Papoeadwerchiisfûgel hat in grut ferspriedingsgebiet, mar syn biotoop wurdt oantaaste troch houtkap en feroarjend lângebrûk. De oantallen fan 'e fûgel rinne dúdlik tebek. Dochs wurdt de fûgel op 'e Reade list fan 'e IUCN noch klassifisearre as net bedrige (2024).
Molukske dwerchiisfûgel

De **Molukske dwerchiisfûgel** (*Ceyx lepidus*) is in lytse, kleurrike iisfûgel, dy't allinnich foarkomt op 'e Molukken yn Yndoneezje.

## Beskriuwing
De fûgel is likernôch 14 sm lang en hat in opfallend kleurpatroan: in glânzjende blauwe rêch, in feloranje ûnderkant, in oranjereade snaffel en donkere eagen. Op it gesicht hat er boppe de snaffel in oranje plak mei in swarte râne, in wite bân yn 'e nekke en in wite oant ljochtgiele kiel. De donkerblauwe kroan en de dekfearren ha rigen felblauwe pjukkels. De poaten binne gieloranje en hawwe trije teannen. Mantsjes en wyfkes ha in soad fan inoar.

## Fersprieding
De Molukske iisfûgel komt foar yn dielen fan 'e Molukken en wurdt yn twa ûndersoarten ferdield: 

* *Ceyx lepidus uropygialis* – Noardlike Molukken (Halmahera en oanbuorjende eilannen).
* *Ceyx lepidus lepidus* – Súdlike Molukken (Seram, Ambon).

Oarspronklik hie de *Ceyx lepidu* 15 ûndersoarten. Ut in molekulêr fylogenetysk ûndersyk fan 2013 die bliken dat de measte fan dy ûndersoarten genetysk fan inoar ferskille. Dêrom krigen tolve fan 'e ûndersoarten de status fan in aparte status. 

## Hâlden en dragen
It fûgeltsje is in solitêre ynsekte-iter, dy't er fangt troch oer it wetter te fleanen. Hy libbet yn fochtige leechlânwâlden, strewellen, sompegebieten en tichte begroeiïng by wetter. Hy fielt him ek thús yn ferlitten plantaazjes. It nêst wurdt meastentiids boud yn in wâl of tusken de woartels fan in omfallen beam. Guon grave in koarte tunnel, dy't nei in nêstromte liedt dêr't it wyfke twa aaikes leit. 

## Status
De Reade list fan 'e IUCN klassifisearret de Molukske dwerchiisfûgel as net bedrige (LC). De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en is yn guon gebieten algemien, mar troch biotoopferlies giet de soarte yn oantallen efterút.
Bora Bora-iisfûgel

**Bora Bora-iisfûgel** (*Todiramphus tutus*) is in fûgelsoarte yn it skaai todysnaffeliisfûgels (*Todiramphus*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). 

## Beskriuwing
De 22 sm lange soarte hat in wyt gesicht, in wite wynbraustreek, in grieneftich swarte eachstreek en in grienblauwe kroan. Hy hat in wite kraach en de rêch, flanken en de sturt binne grieneftich blau. De kiel, it boarst en de búk binne wyt. De snaffel is boppe swart en ûnder ivoarwyt. It iris is donkerbrún, wylst de poaten swart binne.   

It ferspriedingsgebiet fan 'e soarte oerlapet mei de Tahitiaanske iisfûgel (*Todiramphus veneratus*), mar ferskilt yn 'e wite wynbraustreek en in bleker fearrekleed.   

## Fersprieding
De soarte is endemysk op 'e Cookeilannen en de Genoatskipseilannen yn Frânsk-Polyneezje. 

Der wurde trije ûndersoarten erkend: 

* *Todiramphus tutus tutus*: Genoatskipseilannen (wêrûnder Bora Bora).
* *Todiramphus tutus atiu*: Atiu (Cookeilanden).
* *Todiramphus tutus mauke*: Mauke (Cookeilannen).

It habitat fan 'e soarte is it tropysk, fochtich leechlânbosk en tropyske fochtige berchbosken. De soarte hat de foarkar foar primêr bosk yn dellings, mar kin him ek rêde yn sekundêr bosk en âlde plantaazjes.

## Hâlden en dragen
De fûgel libbet allinne of yn pearkes en yt ynsekten en hagenissen, dy't er yn 'e flecht of op de grûn fangt. De Bora Bora-iisfugel hast syn nêst yn beamholtes.

## Status
In rûzing fan 2019 hâldt de populaasje op likernôch 2.500 oant 10.000 fûgels (2019). De IUCN klassifisearret de fûgel op 'e Reade list as gefoelich (NT), hast bedrige.
Kamp Duindorp

**Kamp Duindorp** wie in Nederlânsk ynternearringskamp. Nei de Twadde Wrâldoarloch waarden der NSB'ers fêst set.

It kamp waard yn 1946 ynrjochte yn de wenwyk Duindorp by Skeveningen. Dy wyk wie ein 1942 troch de Dútske besetter ûntromme foar de oanlis fan de Atlantikwall. De ynternearre NSB'ers waarden ynset om de wyk fannijs op te bouwen. Neist NSB'ers waarden yn it ynternearringskamp ek oare persoanen opsletten dy't fertocht waarden fan ûnder oare lânferried, wredichheden tsjin boargers, gearwurking mei de Dútsers of fertochte politike sympatyen. It kamp, dat ynearsten hiel Duindorp besloech, waard hieltyd lytser makke, sadat de oarspronklike bewenners stadichoan wer werom koene nei harren wyk. Yn 1951 waard it kamp opheft.

De Pniëltsjerke yn de Tesselsestrjitte waard op 3 augustus 1947 wer yn gebrûk nommen, mar op 1 july yn 2009 sletten.

## Dokumintaasje
* Yn 1998&nbsp;makke de sjoerrnalist Hans Polak in telefyzjedokumintêre oer it kamp.
* Yn de roman *De spinvlieg* fan Hugo Wapperom út 2011 wurdt it kamp fan binnenút beskreaun troch in briefwiksel tusken de heit fan de skriuwer, Piet Wapperom en dy syn oarehelte.
* In koart nei de Twadde Wrâldoarloch yn Antwerpen útjûn boek fan Niels Jacob van Heerne, mei de titel *De dood zit op het vinkentouw*, beskriuwt wat de finzenen yn Kamp Duindorp alle dagen meimakke hawwe, hoewol't it net by namme neamd wurdt.
Azueriisfûgel

De **azueriisfûgel** (*Ceyx azureus*) is in fûgel yn it skaai fan de dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*)

## Beskriuwing
Azueriisfûgel binne 17 oant 19 cm lang. De fûgel hat in oranjekleurich boarst en búk en hat djipblauwe boppedielen. By it ear rint in wite streek nei de nekke. Tusken it each en de snaffel hat de soarte in wyt oant gielich plak. De snaffel is swart en de poaten binne read.

## Fersprieding
Fan 'e soarte binne sân ûndersoarten bekend:

* *Ceyx azureus affinis* (Gray, 1861): noardlike Molukken.
* *Ceyx azureus yamdenae* (Rothschild, 1901): Romang en Tanimbar.
* *Ceyx azureus lessonii* (Cassin, 1850): westlik, súdlik en súdeastlik Nij-Guineä en de D'Entrecasteaux-eilannen.
* *Ceyx azureus ochrogaster* (Reichenow, 1903): noarden en noardeasten fan Nij-Guineä.
* *Ceyx azureus ruficollaris* (Bankier, 1841): Noard-Austraalje.
* *Ceyx azureus azureus*: East- en Súdeast-Austraalje.
* *Ceyx azureus diemenensis* (Gould, 1846): Tasmaanje.

De azueriisfûgel libbet yn bosk, mangroves en tichte strewellen by it wetter oant 1200 m boppe de seespegel.    

## Gedrach
De fûgels grave harren nêsten yn iggen fan wetters, en dat kinne rivierkes, sompen en dobben wêze. De iisfûgels ite lytse fiskjes, skaaldieren, wetterkrobben, spinnen, imerkes en lytse kikkerts. Se binne dreech waar te nimmen, oant er fan syn sitplak oer it wetter sjit.

## Status
Alhoewol't de soarte yn oantal ôfnimt, is it grutte ferspriedingsgebiet foar de IUCN genôch om de fûgel te klassifisearjen as net bedrige (LC) op 'e Reade list. Beide âlders briede de aaien yn 20 oant 22 dagen út en fuorje de jonge fûgels noch oant fiif wiken. Troch wetterfersmoarging en it útsetten fan 'e karper (*Cyprinus carpio*) dy't it wetter grûnich makket, rinne de oantallen fan 'e soarte tebek.
Jakobwüllesheim

**Jakobwüllesheim** is in doarp yn 'e gemeente Vettweiß yn 'e Kreis Düren, Noardryn-Westfalen, Dútslân. It leit yn 'e Zülpicher Börde, in agrarysk gebiet bekend om syn wiidsk lânskip en sûkerbitetylt.

## Skiednis
It doarp waard yn 1174 foar it earst neamd, doe't der in kapel stie yn 'e *Villa St. Jacobi*. 

Yn 1972 waard it doarp yntegrearre yn 'e gemeente Vettweiß. 

Yn 'e Twadde Wrâldoarloch waard Jakobwüllesheim swier skansearre, wêrby't gjin inkeld gebou sparre bleau. Ek de parochytsjerke waard slim skansearre.

## It besjen wurdich
De katolike Sint-Jakobustsjerke waard yn 'e jierren 1890 yn neoromaanske styl fan bakstien boud. It gebou hat twa opfallende tuorren en is in wichtich oriïntaasjepunt yn it doarp. De tsjerke is opnaam yn 'e monumintelist. In monumint foar fallen soldaten stiet foar de tsjerke.

Oan 'e râne fan it doarp stiet de Dreifaltigkeitskapelle, in lytse bakstiennen kapel mei in dak fan laai. Yn 'e kapel steane houten bylden fan 'e Trije-ienheid, de hillige Donatus en de hillige Wendelinus. De kapel is yn 'e maaitiid it plak foar prosesjes op 'e Trinitatissnein en nei de rispinge, wêrby't bidden wurdt foar goede waarsomstannichheden en tank sein wurdt foar de rispinge.

It kastiel Bubenheim is in wetterkastiel út de midsiuwen, dat tusken Jakobwüllesheim en Rommelsheim stiet. It kastiel waard yn 1273 foar it earst neamd en wie eartiids fan 'e aadlike famylje fan Bubenheim. Oan 'e west- en noardkant binne noch resten fan in ferdigeningswâl te sjen, dy't eartiids it hiele kastiel omfiemen. It plak hat histoaryske wearde en leit yn in lânlik, rêstich gebiet dat ideaal is foar in kuier.

De omjouwing biedt ferskate kuierpaden troch it lânskip fan 'e Zülpicher Börde.
Nijbrittannyske dwerchiisfûgel

De **Nijbrittannyske dwerchiisfûgel** (*Ceyx sacerdotis*) is in lyts iisfûgeltsje, dy't allinnich op 'e eilannen Nij-Brittanje en Umboi yn Papoea Nij-Guinea. De namme ferwiist nei in eilân yn Oseaanje, net nei it Feriene Keninkryk.

## Oansjen
De fûgel hat djipblau en poarperen boppedielen, in feloranje ûnderliif, in wyt plakje yn 'e nekke en helder oranje poatsjes. De snaffel is boppe roetswart en ûnder mear read, mar liket yn it fjild faak hielendal read.

## Fersprieding
De Nijbrittannyske dwerchiisfûgel libbet yn subtropyske of tropyske fochtige leechlânwâlden. It is in stânfûgel mei in relatyf beheind ferspriedingsgebiet fan likernôch 71.800 km².

Oarspronklik waard de fûgel as in ûndersoarte behannele fan 'e *[[Ceyx lepidus]]*. Ut molekulêr fylogenetysk ûndersyk fan 2013 die bliken dat ferskate eilânpopulaasjes genetysk signifikant faninoar ferskille. Dêrom waard de *Ceyx sacerdotis* as in aparte soarte erkend.

## Status
Alhoewol't de populaasje nei alle gedachten ôfnimt troch habitatferlies, wurdt de soarte troch BirdLife International op 'e Reade list yn 'e kategory net bedrige (LC) set, om't de delgong net fluch genôch is om as bedrige te wurden beskôge. Hoe grut de populaasje is, is net bekend. De fûgel wurdt yn in grut part fan it ferspriedingsgebiet as algemien beoardiele.
Umboi

**Umboi** (ek: Rûk-eilân) is in fulkanysk eilân tusken it haadeilân fan Papoea Nij-Guineä en it eilân Nij-Brittanje. Tusken Nij-Brittanje en it eilân leit de Strjitte fan Dampier en tusken it Huonskiereilân fan it haadeilân de Strjitte fan Vitiaz. De maksimale hichte fariearret neffens boarne fan 1335 m oant 1548 m. Ut de súdlike kust fan Umboi lizze noch in oantal lytse eilannen, wêrmei't Umboi de Siassi-arsjipel foarmet. Meiïnoar binne der 18 eilannen, wêrfan't sân bewenne binne.  

## Skiednis
Healwei de jierren 1920 wenne der 700 minsken. Yn 'e jierren 1980 wie it oantal bewenners ferdûbele en yn 'e jierren 1980 wennen der 1600 minsken. Op it eilân waard yn 1936 in Lutherske missy boud.    

Yn 1943 besetten Japanske troepen it eilân foar koarte tiid. Al yn desimber 1943 waarden nei ferskillende alliearde bombardeminten de Japanners fan it eilân ferdreaun.  

## Befolking
De befolking libbet fan in tradisjoneel ruilsysteem. Yn harren kano's e ferfiere se as ruilmiddel bargen, potten en houten kommen oer see. Alhoewol't de measte minsken kristen binne,  hâlde se noch jimmeroan fêst oan it leauwen yn tsjoenderij. In soad minsken leauwe dat tsjoenderij de oarsaak is fan hommels ferstjerren, misripingen, syktes en oar ûngemak. It lokale wurd foar tsjoenderij is *sanguma* en dy't dêrfan beskuldige wurdt, wurdt út de mienskip stjitten of sels fermoarde. Yn tsjerken wurdt eksplisyt tsjin "sanguma" warskôge, mar it âlde leauwen yn tsjoenderij is lestich út de kultuer te bannen. Talen op it eilân binne it Papoeaanske Kovai, de Austronezyske talen Mbula en Karanai en Saveng-talen.

Neffens de folkloare libbet dêr in op in pterosauriër lykjend grut, de Ropen ("duvelsfleaner"). It soe boppe Umboi en omlizzende eilannen troch de loft fleane. Moderne kryptesoölogen sykje noch jimmeroan nei dat bist, mar der is nea in definityf bewiis fan it bestean dêrfan fûn.  

## Arsjitektuer
De measte gebouwen op 'e eilannen binne yn de tradisjonele arsjitektuer.
Selebesdwerchiisfûgel

De **Selebesdwerchiisfûgel ** (*Ceyx fallax*) is in fûgelsoarte út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel waard yn 1866 wittenskiplik troch de Nederlânsk-Dútske soölooch  Hermann Schlegel as *Dacelo fallax* beskreaun.

## Beskriuwing

De Selebesdwerchiisfûgel is in tige lyts iisfûgeltsje fan 12 sm. De soarte hat in fel oranje snaffel, in blauspikkele swarte kroan, in readbrún kopke mei fiolette fearkes, in fioletkleurich wang en in wyt plak yn 'e nekke. De fûgel hat in wyt kin en is fan ûnder oranje. De boppedielen binne brún mar de ûnderrêch, de stút en de boppe sturtdekfearren binne helder grien oant blau. De Sangirdwerchiisfûgel (*Ceyx sangirensis*) is nau besibbe oan 'e Selebesdwerchiisfûgel en waard earder as ûndersoarte behannele, mar is grutter en hat in gruttere donkere kroan oant it each en mear fiolet as blau op 'e boppedielen. It fûgeltsje hat in donker each en oranje poatsjes.  

## Fersprieding
De fûgel is endemysk op Selebes.

## Status
It is net bekend hoe grut de populaasje is, mar de fûgel komt net algemien foar. Op basis fan 'e omfang fan it ferspriedingsgebiet en it dêryn noch geskikte biotoop wurdt oannommen dat de totale populaasje net lyts is. De IUCN kategorisearret de fûgel op 'e Reade list as net bedrige.
Sangirdwerchiisfûgel

De **Sangirdwerchiisfûgel ** (*Ceyx sangirensis*) is in fûgelsoarte út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De fûgel waard yn 1898 troch Adolf Bernhard Meyer en Lionel William Wiglesworth as *Ceycopsis sangirensis* beskreaun.

## Fersprieding
De soarte is of wie endemysk op 'e Sangireilannen, noardeastlik fan Selebes, dêr't de Selebessee en de Molukske See yninoar oergeane.

## Status
Fan 'e soarte binne seis eksimplaren bekend. Sûnt de jierren 1870 is de fûgel net mear mei wissens waarnommen. Lettere ekspedysjes om de fûgel te finen leveren gjin waarnimmings op. Nei alle gedachten is de soarte útstoarn, mar it is net hielendal ûnmooglik dat der noch earne in lytse restpopulaasje fan maksimaal 250 fûgels (rûzing 2014) is. Op 'e Reade list fan 'e IUCN stiet de fûgel dêrfandinne as krityk (CR) klassifisearre.
Edward Pierson Ramsay

**Edward Pierson Ramsay** (Sydney, 3 desimber 1842 – dêre, 16 desimber 1916) wie in Australyske soölooch en museumkonservator dy't in soad betsjut hat foar it sammeljen en beskriuwen fan fûgels, ynsekten en fisken fan Australië. Hy wie de earste yn dat lân berne konservator fan it Australian Museum.

## Biografy
Ramsay waard berne yn Sydney en gie dêr nei de middelbere skoalle en studearre tusken 1863 en 1865 genêskunde oan de Universiteit fan Sydney. Hy die gjin doktoraal eksamen. Yn 1868 died er mei oan it opsetten fan in sûkerreidplantaazje yn Queensland, mar dat waard gjin sukses. 

Al yn 1863 wie er aktyf as oprjochter en ponghâlder fan de Entomologyske Feriening fan New South Wales. Fierder skreau er fan 1865 ôf artikels yn wittenskiplike tydskriften, hoewol't er gjin formele akademyske oplieding hie yn de soölogy. Hy sammele mei grut entûsjasme fûgels en harren aaien. Yn 1866 waard hy korrespondearjend lid fan de prestizjeuze *Zoological Society of London* wêrtroch't er yn 'e kunde kaam mei natuerûndersikers fan namme lykas John Gould en Richard Owen. Yn 1874 wie er ien fan de oprjochters fan de *Linnean Society of New South Wales* (neffens foarbyld fan de *Linnean Society of London*). 

Yn 1874 krige er in baan as konservator oan it Australian Museum. Hy bleau dêr as konservator oant 1894, doe't er om sûnensredenen ophâlde moast. Oant 1909 bleau er as advisearjend ornitholooch oan it museum ferbûn. 

Hy ferstoar yn 1916 yn Sydney oan maachkanker. Hy waard beïerdige op it Presbyteriaanske begraafplak (Haberfield).

Syn soan John Simeon Pierson Ramsay waard ek in bekende ornitholooch, dy't him spesjalisearre yn fotografy.

## Wurk en neilittenskip
Ramsay hat de museumkolleksje flink útwreide. Sa krige er 17.600 balgen fan fûgels út de priveekolleksje fan himsels en syn bruorren. Fierder soarge er foar de útwreiding mei folkekundige objekten lykas tradisjonele wapens, klean, gebrûksfoarwerpen en sieraden ôfkomstich út Polynesië en Australië.

Hy makke de fûgelsamling fan it museum tagonklik troch it meitsjen fan in katalogus fan fjouwer dielen. Doe't er yn 1883 Londen besocht foar in ynternasjonale fiskerijtentoanstelling trof er de militêre dokter en amateurichtyolooch Francis Day dy't in enoarme kolleksje spesimen fan fisksoarten út Yndia, Myanmar, Maleizië en oare gebieten út Súd-Azië besiet. It slagge Ramsay dat in part dêrfan yn it museum yn Sydney bedarre, dêr't 150 type-eksimplaren by wiene.

Hy beskreau 36 nije fûgelsoarten en in mearfâld oan ûndersoarten,  en ek oare rêchbonkedieren.

## Keppeling om utens
Swartrêchdwerchiisfûgel

De **swartrêchdwerchiisfûgel** (*Ceyx erithaca*) is in fûgelsoarte út de famylje fan 'e iisfûgels (*Alcedinidae*). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1758 as *Alcedo erithaca* troch Carolus Linnaeus publisearre. 

## Beskriuwing

De soarte wurdt ynklusyf snaffel en sturt 12,5 oant 14 sm lang. Wyfkes en mantsjes ha in swart streekje tusken giele plakken op it gesicht, blauwe en wite plakken oan 'e sydkant fan 'e nekke, in reade en lilakleurige kroan en in wite kiel. De boppedielen binne donkerblau en de fûgel hat swarte wjukken. Fan ûnder is de fûgel giel. De rêch en de stút binne rôzeread. De frij foarse snaffel is oranjeread lykas ek de boppekant fan it kopke. 

Mantsjes binne wat swierder as wyfkes, mar der is fierder gjin sprake fan seksuele dimorfy. 

## Fersprieding
De soarte komt yn tropysk reinwâld op it Yndyske subkonitint en Súdeast-Aazje foar. 

Der wurde twa ûndersoarten ûnderskieden: 

**C. e. erithaca*:  fan Noardeast-Yndia oant yn it súdeasten fan Sina en yn Yndosina. Dêrnjonken komt de fûgel yn de West-Ghats foar en op Sry Lanka.
**C. e. macrocarus*: Andamanen en Nikobaren.
 
It biotoop fan 'e soarte bestiet út skaadrike ûndergroei oan streamkes en fivers yn 'e reinwâlden fan it leechlân. 

## Gedrach
Harren nêsten lizze faak fier fan wetter ôf. Se bliuwe tichteby de grûn en komme faak net heger as 1 of 2 meter fan 'e grûn. De noardlike populaasjes oerwinterje yn 'e súdlike dielen fan it briedgebiet. Se trekke fan augustus oant septimber nei it suden rjochting Malakka en komme yn maart werom nei it noarden.

Se ite fral ynsekten lykas sprinkhanen, miggen, wetterkrobben, mychammels mar ek wjirms, fiskjes, kikkerts en hagedissen. Gruttere proaien wurde werombrocht nei in sitplak, dêr't de fûgel de rêchbonke brekt foardat er him opfret. 

## Status
Swartrêchdwerchiisfûgels ha in grut ferspriedingsgebiet. Der binne gjin rûzings oer de grutte fan 'e populaasje, mar oannommen wurdt dat populaasje troch it ûntboskjen fan geskikt biotoop tebekrint. Tusken 2013 en 2023 is likernôch 15% fan 'e reinwâlden ferneatige. Dêrfandinne stiet de fûgel op 'e Reade list fan 'e IUCN as gefoelich (NT) - hast bedrige - klassifisearre. Grutste bedriging is de kap fan bosk en oare aktiviteiten lykas it drûchlizzen fan fivers, wetterfersmoarging en obstakels ûnderweis by de trek.
Suladwerchiisfûgel

De **Suladwerchiisfûgel ** (*Ceyx wallacii*) is in fûgelsoarte út 'e famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De wittenskiplike namme fan 'e fûgel is ferneamd nei de Britske natoerûndersiker Alfred Russel Wallace.

De Suladwerchiisfûgel waard eartiids as ien fan 'e 15 erkende ûndersoarten  fan 'e *[[Ceyx lepidus]]* beskôge. Neffens in molekulêr fylogenetysk ûndersyk fan 2013 wiene der gâns wat ûnderlinge ferskillen tusken de ûndersoarten en dêrom krigen tolve fan 'e ûndersoarten, wêrûnder de Suladwerchiisfûgel, de status fan in soarte. Tagelyk krige de *Ceyx lepidus* de namme fan Molukske dwerchiisfûgel.

## Beskriuwing
Suladwerchiisfûgels binne lytse iisfugels mei in oranje snaffel, donkerblauwe boppedielen en in ljochtblauwe streek oer de rêch. Se ha in wite kiel en binne under oranje. Se ha in oranje plak oan 'e basis fan 'e boppesnaffel en in oranje streek oan 'e sydkanten fan 'e nekke.

## Fersprieding en biotoop
De soarte is endemysk op 'e Sula-eilannen, in eilannegroep yn Yndoneezje. De fûgel libbet yn 'e ûndergroei fan bosken.

## Status
De populaasje fan 'e soarte wurdt op 2500-5000 folwoeksen fûgels rûsd (2020). Oannommen wurdt dat de oantallen fan 'e soarte troch it ferlies fan biotoop tebek rinne. Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de soarte as hast bedrige (NT) bedrige klassifisearre.
Súdlike sulverdwerchiisfûgel

De **súdlike sulverdwerchiisfûgel** (*Ceyx argentatus*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*).

## Beskriuwing

De oant 15 sm grutte fûgel is in lyts iisfûgeltsje. De kop, wjukken en sydkanten fan 'e nekke binne swart. Op 'e kop sitte in rige fan sulverwite pjukkels, dy't in wynbrau foarmje. It midden fan 'e rêch, de stút en de boppekant fan 'e ûnderkant fan 'e sturt binne sulvereftich wyt. Ek op 'e wjukken sitte sulverwite pjukkels. De hals, de plakken krekt foar de eagen en efter de earen en it midden fan 'e búk binne wyt, de rest fan 'e búk is donkerblau oant swart .      

De snaffel is by in folwoeksen fûgel swart en by in juvenyl swart mei in wyteftige punt. De eagen binne donkerbrún en de poatsjes oranjeread.

## Fersprieding
De soarte is endemysk op 'e Filipinen en komt foar op 'e eilannen Mindanao, Basilan, Dinagat en Siargao. Se wurdt monotypysk behannele, itjinge betsjut dat der gjin ûndersoarten binne.

Oant net lang lyn waarden de súdlike en de noardlike sulverdwerchiisfûgel (*C. flumenicola*) as ien en deselde soarte beskôge, de sulveriisfûgel (*C. argentatus*). Guon behannelje se noch jimmeroan sa. Se ferskille lykwols yn oansjen, formaat en ek genetysk.  

It biotoop fan 'e fûgel bestiet út streamkes en fivers mei begroeiïng oan 'e kant. De soarte wurdt oantroffen oant in hichte fan 1000 m en komt it meast foar yn 'e bosken by de soarten *[[Terminalia]]* en *[[Metroxylon sagu]]*, mar wurdt ek wol oantroffen yn jongere en úttinne bosken of kokosnútplantaazjes. De soarte is in stânfûgel.

## Status
De soarte is in seldsume fûgel en de populaasje wurdt rûsd op mar 2.500 oant 10.000 folwoeksen fûgels. Oannommen wurdt dat de oantallen ofnimme. De IUCN klassifissearret de soarte op 'e Reade list as hast bedrige (NT).
Noardlike sulverdwerchiisfûgel

De **noardlike sulverdwerchiisfûgel** (*Ceyx flumenicola*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De soarte is endemysk op 'e Filipinen en libbet op 'e eilannen Bohol, Leyte en Samar. De soarte waard earder mei de súdlike sulverdwerchiisfûgel as ien soarte behannele. It biotoop bestiet út de tropyske bosken yn it leechlân oan rivieren en streamkes. 

## Beskriuwing
It fûgeltsje is hast hielendal donkerblau, dat ûnder nei it pears oergiet. It hat in krêmkleurige kiel en in krêmkleurich plak efter it wang, in oranje plak efter it noasgat, in wite búk, in sulvereftige blauwe stripe oer de rêch nei de sturt en wyteftige plakjes op 'e kop en de wjuk. De poatsjes binne read.    

De soarte wykt fan 'e súdlike sulverdwerchiisfûgel ôf troch de krêmkleurige kiel, wang en búk, dy't by de súdlike sulverdwerchiisfûgel wyt binne. Ek is der ferskil yn formaat. De soarte is monotypysk.  

## Fersprieding
De fûgel libbet yn beboske rivieren en streamkes ûnder de 1000 m boppe seenivo. Hy is ek te finen yn sekundêr bosk of bosk dêr selektyf kapt wurdt en yn begroeiïng oan wetter yn kokosnútplantaazjes. 

## Status
De IUCN hat de fûgel as hast bedrige klassifisearre (2022). Neffens in rûzing bestiet de populaasje út 2500 oant 5000 folwoeksen fûgels (2020). De belangrykste bedriging fan 'e soarte foarmet de kap fan bosken, it feroarjend lângebrûk en mynaktiviteiten yn it ferspriedingsgebiet. Fan it oarspronklike bosk op Bohol is noch mar 4% oer.

De hjoeddeiske wetjouwing foar it beskermjen fan rivierbiotopen is swak en is oan fernijing ta.
Blauboarstdwerchiisfûgel

De **blauboarstdwerchiisfûgel ** (*Ceyx cyanopectus*; synonimen: *Alcedo cyanopectus*, *Alcedo cyanopecta*, *Alcyone cyanipectus* en *Ceyx cyanopecta*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*).

## Kenmerken
De blauboarstdwerchiisfûgel is in lyts iisfûgelstje fan likernôch 14 sm lang (ynklusyf sturt) en wykt fan 'e gewoane iisfûgel ôf troch de donkerder kop, sturt en wjukken en de blauwe bannen oer it boarst. 

## Fersprieding
De **blauboarstdwerchiisfûgel** is in iisfûgelsoarte, dy't allinne op 'e Filipinen foarkomt en hjit yn it Filipynsk *Tapsuk*. Fan 'e soarte binne twa ûndersoarten bekend:

* *Ceyx cyanopectus cyanopectus*: Luzon, Mindoro en oanbuorjende eilannen. It mantsje fan 'e nominaatfoarm hat twa blauwe bannen oer it boarst en it wyfke ien of in ûnderbrutsen bân. De snaffel fan 'e nominaatfoarm is fan ûnder read. Se ha mear blau oan 'e sydkanten as de súdlike ûndersoarte.
* *Ceyx cyanopectus nigrirostris*: Negros en Panay. It mantsje fan 'e *Ceyx cyanopectus nigrirostris* hat ien of oardel en it wyfke in ûnderbrutsen blauwe bân. Dizze ûndersoarte hat in folslein swarte snaffel. 

It *Handbook of the Birds of the World* behannelet de twa ûndersoarten as aparte soarten.

## Hâlden en dragen

Blauboarstdwerchiisfûgels ite fisk en wetterynsekten. Hy jaget fan oerhingjende tûken en dûkt steil it wetter yn om 'e proai te fangen, dy't er werom bringt nei de tûke en dêr opyt. Fan wringedieren slacht er earst de rêchbonke stikken. Der is net in soad ynformaasje oer it nêstgedrach. It is bekend dat er it nêst yn iggen fan streamkes en rivieren graaft.

## Status
Der binne gjin rûzingen fan 'e totale populaasje, mar de soarte ferskilt fan seldsum oant algemien. De soarte is ôfhinklik fan bosk en der is sprake fan ferlies fan bosk yn it ferspriedingsgebiet. Dêrfandinne wurdt oannommen dat de oantallen tebekrinne. De IUCN klassifisearret de fûgel op 'e Reade list lykwols as net bedrige
Filipynske dwerchiisfûgel

De **Filipynske dwerchiisfûgel** (*Ceyx melanurus*) is in lyts fûgeltsje yn it skaai dwerchiisfûgels (*Ceyx*) út de famylje iisfûgels (*Alcedinidae*). De soarte is endemysk op 'e Filipinen en waard troch Johann Jakob Kaup yn 1848 wittenskiplik as  
*Alcedo melanura* publisearre.

## Beskriuwing

De Filipynske dwerchiisfûgel is mei in lingte fan 12 sm de lytste boskdwerchiisfûgel op 'e Filipinen. De soarte is foar in grut part oranje en hat in felreade snaffel, felreade poatsjes, in wite kiel, in wite búk en in wyt plak efter it wang en swarte streken oan 'e sydkanten fan 'e rêch. Op 'e kop en it boarst hat de fûgel rôzepearse fearkes. 

## Fersprieding
Fan 'e soarte binne der trije ferskillende ûndersoarten:

* *Ceyx melanurus melanurus* (Alabat, Catanduanes, Luzon en Polillo;
* *Ceyx melanurus samarensis* (Leyte en Samar);
* *Ceyx melanurus mindanensis* (Basilan en Mindanao); wurdt ek as selsstannige soarte beskôge.

De ûndersoarten wurde ûnderskieden yn formaat en it hawwen fan in blau plak yn 'e nekke. De nominaatfoarm *C. m. melanurus* is de lytste ûndersoarte. De *C. m. melanurus* en de *C. m. samarensis* ha alle twa in blau plak boppe it wite plak yn 'e nekke, dat by de *C. m. mindanensis* ûntbrekt.

## Hâlden en dragen
De Filipynske dwerchiisfûgel libbet solitêr of yn pearkes yn bosk en reinwâld oant in hichte fan likernôch 750 m. Se binne dêr te finen oant in hichte fan fiif meter boppe de grûn. De soarte briedt yn april en maaie. Oer it nêstgedrach is fierder gjin ynformaasje bekend.

## Status
De IUCN behannelet de fûgel oars en ferdield de soarte yn twa aparte soarten:

* De Noard-Filipynske dwerchiisfûgel (*melanurus* en *samarensis*) waard oant 2023 as kwetsber op 'e Reade list klassifisearre en yn 2024 oanpast as net bedrige.
* De Súd-Filipynske dwerchiisfûgel (*mindanensis*) waard oant 2023 ek as kwetsber klassifisearre op 'e Reade list en is yn 2024 ek as net bedrige oanpast. 

Sawol de oantallen fan 'e Noard-Filipynske - as de Súd-Filipynske dwerchiisfûgel rinne licht tebek.