open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hillige tekst

In **hillige tekst**, **hillich boek** of **hillich geskrift** is in tekst dy't yn it ramt fan in beskate godstsjinst in hillige status hat as gesachhawwende boarne fan religieuze kennis en wiisheid. Troch oanhingers fan 'e oangeande godstsjinst wurdt sa'n tekst faak beskôge as fan godlike of alteast spirituele oarsprong. Foar religyen dy't in hillige tekst omfetsje, foarmet sa'n tekst almeast in wichtige grûnslach. Der binne lykwols ek godstsjinsten dy't gjin hillige tekst hawwe, om't religieuze kennis mûnling oerlevere wurdt, of om't de besteande religieuze teksten inkeld as boarne fan kennis sjoen wurde, mar net as hillich.

Foarbylden fan hillige teksten binne de Bibel yn it kristendom, de Tenach (of Joadske Bibel) yn it joadendom, de Koraan yn 'e islaam, de *[[veda's]]*, *[[shruti]]* en *[[smriti]]* (behammen de *[[Bhagavad Gita]]*) yn it hindoeïsme, de Paly-kanon yn it teravadaboedisme, de *[[Gurū Granth Sāhib]]* yn it sikhisme, de *[[I Ching]]* yn it Sineeske universalisme, it konfusianisme en it taoïsme, it *[[Boek fan Mormon]]* yn it mormonisme, de *[[Popol Vuh]]* yn 'e Maya-religy, en de Poëtyske ''Edda'' en de Proaza-''Edda'' yn it moderne Germaanske heidendom.

## Sjoch ek
*hillich plak
HIMtsjerke

De **HIMtsjerke** oan 'e Smidsstrjitte is in tsjerkegebou fan 'e Evangelyske Mienskip op it yndustryterrein De Himmen yn Snits.

De Evangelyske Mienskip Snits is in jonge tsjerke, dy't oansletten is by de Feriene Pinkster- en Evangeeljegemeenten, in lanlik gearwurkingsferbân dat ek mei oare organisaasjes wurket. 

Oant 2010 brûkte de mienskip de aula fan 'e Kristlike Skoallemienskip Bogerman yn Snits foar de tsjinsten. Nei't de leden fan 'e mienskip hast in heal miljoen euro byinoar sammele, koe yn 2011 in bedriuwsgebou op it yndustryterrein oernommen wurde, dat as tsjerke ynrjochte waard. Njonken in tsjerkeseal dêr't plak is foar 500 minsken, hat it gebou noch in tal multyfunksjonele romtes.

De Evangelyske Mienskip Snits hat in grutte oanlûkingskrêft op 'e jongerein en kaam yn 'e neisimmer fan 2020 yn it nijs troch it fanwegen de maatregels yn it ramt fan COVID-19 ferhûzjen fan in dooptsjinst nei De Potten by de Snitsermar, om yn 'e iepen loft dêr 24 minsken te doopjen. 

De Evangelyske Mienskip Snits wit ek migranten oan te sprekken foar it evangeelje. Ienris yn 'e moanne wurde der tsjinsten holden yn it Farsy foar minsken dy't ôfkomstich binne út Iraan, Afganistan en Oezbekistan.
Wolter te Riele

**Wolterus  Antonius Maria te Riele** (Dimter, 8 augustus 1867 - Utert, 13 febrewaris 1937) wie in Nederlânske arsjitekt dy't foaral tsjerkgebouwen ûntwurp. De measte gebouwen dy't Te Riele ûntwurp wurde rekkene ta de neogotyk. Hy jildt as ien fan de meast fernijende arsjitekten fan de styl yn Nederlân.

## Libben en wurk
Wolter te Riele wie in soan fan Gerard te Riele, dy't sels in wichtich arsjitekt fan tsjerken yn Gelderlân en Oerisel wie. De jonge Te Riele waard ynearsten oplaat troch syn heit, mar waard letter in learling fan P.J.H. Cuypers. Hy studearre ek yn Ingelân en Gint. Te Riele syn iere wurk, oars krekt as syn heites, waard bot beynfloede troch dat fan Alfred Tepe, en wie sterk rjochte op de Nederrynske gotyk en in hast allinne gebrûk fan bakstien. In goed foarbyld fan dy noch frijwat tradisjonele styl is syn earste tsjerke, de Sint-Georgius yn Almelo. Yn 1905 naam Te Riele Tepe's plak as wichtichste arsjitekt fan it aartsbisdom Utert oer. Yn 1918 ferwiksele er syn wenplak Dimter foar Utert. Hoewol't de ynfloed fan Tepe nea hielndal ferdwûn wurdt Te Riele's lettere wurk tekene troch in moderne ynterpretaasje fan de neogotyk dêr't ek ynfloeden út oare stilen yn ferwurke waarden. In protte fan syn tsjerken hawwe in plattegrûn dy't foldie oan de liturgyske easken fan harren tiid troch it geunstichst sicht op it alter oan te bieden. In breed skip wie dêrfoar meast de oplossing. Somtiids paste Te Riele lykwols in sintralisearjende plattegrûn ta. In hichtepunt dêrfan is de U.L. Frouwetsjerke yn Hilversum út 1910, dy't in seiskantige krusing krige en in pear jier letter as foarbyld tsjinne foar P.J.H. Cuypers syn *Onze Lieve Vrouwekerk* yn Fenlo.

Te Riele ûntwurp tsjerken yn ûnder mear Almelo, Amersfoort, Breda, Cothen, Eindhoven, Elden, Gemonde, Helmond, Koewacht, Laren, Millingen aan de Rijn, Easterwierrum, Ossenisse, Stienwyk en Utert. Hy hat trije neogoatyske tsjerken yn Fryslân ûntwurpen. Foar Dokkum ûntwurp er ek in prosessypark ta oantins fan Bonifatius, dat lykwols mar foar in part realisearre waard; de kapel waard úteinlik boud neffens in ûntwerp fan Hendrik Willem Valk, in âld-learling fan Te Riele.

## Foarbylden fan syn wurk

Sint Odulphuskerk Bakhuizen 06m.JPG|De Sint-Odulfustsjerke (Bakhuzen)
Laren kerk 17juni2006.jpg|Sint-Jansbasilyk (Laren)
Sint Georgiuskerk Almelo.JPG|Sint-Georgiustsjerke, Almelo
File:Mooie Hervormde Kerk.JPG|Herfoarme tsjerke De Pein, 1908
File:Sint Fredricuskerk Steggerda 02.JPG|Sint-Frederikustsjerke (Steggerda),  1920-1921


## Sjoch ek
*List fan Nederlânske arsjitekten
Wiro (hillige)

**Sint-Wiro** is in 8e-iuwske hillige en wurdt beskôge as ien fan de misjonarissen dy't yn de Nederlannen it evangeelje brocht. 

## Libben
Neffens de âldst bewarre hagiografy wie Wiro ôfkomstich út Scotia, de romeinske namme foar Ierlân. Oare boarnen skriuwe lykwols dat Wiro út Noardumbrje kaam. Mei de preester Plechelm en de diaken Otger reizge Wiro nei Rome, dêr't er tegearre mei Plechelm ta biskop wijd waard. De trije manlju soene doe meiïnoar ôfpraat ha dat hja tenei by inoar bliuwe soene.

Wiro preke yn it gebiet om de Maas en de Ryn en stifte nei't Pepyn fan Herstal (of Pepyn de Koarte) grûn beskikber stelde it Sint-Piterskleaster op de *Mons Petri* (Berch fan Petrus), it tsjintwurdige Sint Odiliënberg by Roermond. Yn dat kleaster waard Wiro ek begroeven. It kleaster ferhûze yn 1361 mei Wiro's reliken nei Roermond, dy't mei de reformaasje ferlern gyngen, mar yn de 16e iuw werom fûn waarden. Yn 1881 waard it grêf fan Wiro by opgravings yn it ramt fan de nijbou fan de tsjerke yn Sint-Odiliënberg op 'e nij ûntdutsen.

## Feestdei
De feestdei fan Sint-Wiro falt op 8 maaie. Yn it ferline fierde it bisdom Roermond op 10 maaie de feestsdei fan Wiro. Sint-Wiro wurdt ek mei oare misjonarissen op 6 novimber op it Feest fan de hillige Ferkundigers fan it Leauwe yn de Lege Lannen betocht.

## Ferearing
Sûnt de midsiuwen waard de plasse fan Wiro yn Utert bewarre en as patroan fan it bisdom fereare. Yn Fryslân is de yn 2013 ûntwijde neogoatyske Sint-Wirotsjerke fan Easterwierrum wijd oan de hillige. Dêrnjonken is de tsjerke fan Sint Odiliënberg wijd oan Sint-Wiro, Sint Plechelmus en Sint-Otger.
Herfoarme tsjerke (Easterwierrum)

De **Herfoarme tsjerke** oan 'e Fûgelsangleane wie de tsjerke fan 'e herfoarme gemeente fan Easterwierrum. Nei it sluten fan 'e tsjerke foar de earetsjinst yn 2010 is it gebou ferkocht, ferboud ta in fekânsjewente en sadanich oanpast dat it gebou ek geskikt is foar minsken mei in beheining. De protestantske ynwenners fan Easterwierrum tsjerkje no yn ien fan 'e oare tsjerken fan 'e PKN-gemeente De Slachsang.

## Skiednis

Mei't it doarp mear ferskode nei de Easterwierrumer âldfeart en in komdoarp waard, rekke de midsiuwske tsjerke stadichoan fierder isolearre fan it doarp. Oan it begjin fan 'e 20e iuw waard der foar keazen in nije tsjerke yn it doarp oan 'e Aldfeart te bouwen. De midsiuwske tsjerke waard nij de foltôging fan 'e nije tsjerke ôfbrutsen.

Yn it midden fan it frijsinnige Baarderadiel waard yn 'e herfoarme tsjerke jierrenlang rjochtsinnich preke. Dat hie fan gefolgen dat sneins ek minsken út oare doarpen nei Easterwierrum kamen foar de preek.

De lêste jierren waard der lang net mear alle sneinen in tsjinst holden. Op 12 maart 2010 fûn der foar it lêst in tsjerketsjinst plak. 

## Nei de ûntwijing
Nei de ûntwijing as tsjerke kaam der efter it noardeastlike diel fan it gebou in moderne oanbou en binne der yn it koer finsters ynbrocht. Yn 'e oarspronklike tsjerkeseal is der fierder de seal yn in wand ynbrocht. It tonferwulft bleau yntakt. Fan 'e ynrjochting krigen de 18e iuwske preekstoel en de hearebanken, dy't noch út de midsiuwske tsjerke stamme, wer in plak yn it gebou. Ek it ienmanualige oargel fan Bakker & Timmenga út 1897 bleau op de noch oanwêzige kreake stean.

## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposysje oargel
Sjerp

*sjerp (sûkerfloeistof), in tsjûke, konsintrearre sûkerfloeistof, brûkt as kondimint
*sjerp (bân), in brede, kleurige bân dy't oer de klean hinne droegen wurdt by wize fan weardichheidsteken
Teûsjpa

**Teûsjpa** wie yn 'e earste helte fan 'e sânde iuw&nbsp;f.Kr. kening fan 'e Simmearjers. Yn Assyryske boarnen wurdt er ek neamd as kening fan 'e Umman-Manda, dat safolle betsjut as de "kliber fan wa-wit-wêr", frij fertaald "de barbaren". 

Teûsjpa fierde it befel oer de Simmearjers dy't yn 679&nbsp;f.Kr. út 'Hûbûsjna' (Kappadoasje?) wei de Assyryske koloanjes yn Silysje en Tabal oanfoelen. Hy waard lykwols beslissend ferslein troch de Assyryske kening Esarhaddon, dy't syn oerwinning yn 'e Assyryske annalen fêstlizze liet.

De namme fan Teûsjpa is wol ferlike mei dy fan 'e Hoerrityske oarlochsgod Tesjûb. Oare saakkundigen, lykas de Hongaarske taalkundige János Harmatta, ynterpretearje it as Proto-Iraansk, fan **tavis-paya* ("úttynjend fan krêft"). 

De namme docht ek tinken oan dy fan syn tiidgenoat Teispes (in helenisearring fan it Aldperzyske *Tsjysjpysj*), dy't in kening fan 'e Perzen wie. De beide nammen binne lykwols nei alle gedachten net etymologysk besibbe.
Tûkdammê

**Tûkdammê** (Simmearysk wierskynlik: *Tugdammê* of *Dugdammê*, of mooglik *Dugdammi*; helenisearre ta *Lygdamis*) wie yn 'e midden fan 'e sânde iuw&nbsp;f.Kr. kening fan 'e Simmearjers. Syn namme komt foar yn in gebed fan 'e Assyryske kening Asjoerbanipal oan 'e god Mardûk, wêrfan't in fragmint oerlevere is en no bewûndere wurde kin yn it Britsk Museum yn Londen. Neffens de Hongaarske taalkundige János Harmatta, soe 'Tûkdammê' etymologysk werom gean op it Proto-Iraanske **duɣda-maya* ("jouwer fan lokkigens"). Edwin M. Yamauchi ynterpretearret it ek as fan Iraanske oarsprong en ferwiist dêrby nei de oerienkomsten mei it Ossetyske *tux-domæg* ("regearjend mei krêft"). 

## Skiednis
It keningskip fan Tûkdammê begûn omtrint 660&nbsp;f.Kr. It is net dúdlik oft hy de lieder fan 'e Simmearyske ynvaazje yn Lydje wie, wêrby't yn 654&nbsp;f.Kr. of 652&nbsp;f.Kr. (de krekte datearring is ûnwis) de Lydyske kening Gyges sneuvele en de Lydyske haadstêd Sardis plondere en fierhinne ferwoastge waard. De ierst bekende oanfallen dêr't Tûkdammê mei in beskate mjitte fan wissichheid mei yn ferbân brocht wurde kin, binne de oanfallen dy't de Simmearjers neitiid útfierden op guon Grykske koloanjes yn Ioanje.

Yn 653&nbsp;f.Kr. setten de Simmearjers ûnder lieding fan Tûkdammê útein mei in ynfal yn it machtige Assyryske Ryk, dat doedestiden bestjoerd waard troch kening Asjoerbanipal. De Assyryske ynskripsjes dy't dêr gewach fan meitsje, sprekke fan Tûkdammê as de "kening fan 'e Saka en Qutium", mar se partsje him ek de titel ta fan *šar Kissati*, letterlik: "kening fan Kisj", dat safolle sizze woe as "kening fan 'e wrâld". Dat suggerearret dat Tûkdammê oer in mânsk ryk regearre. 

Uteinlik waard Tûkdammê yn 641&nbsp;f.Kr. of 640&nbsp;f.Kr. ferslein en deade, mar it is ûnbekend troch wa. De Grykske histoarikus Strabo suggerearret dat de Skytyske kening Madys de ferantwurdlike wie. De ynskripsjes fan Asjoerbanipal hâlde it derop dat Tûkdammê troch de god Mardûk ferslein waard. Dat kin betsjutte dat Asjoerbanipal tankber wie foar syn oerwinning en dy oan Mardûk opdroech, mar it is ek mooglik dat it betsjut dat it net Asjoerbanipal wie dy't Tûkdammê fersloech, mar eat of immen fan bûten it Assyryske Ryk; dat soe dan Mardys wêze kinne. 

## Identifikaasje as Fraortes
Tûkdammê waard opfolge troch syn soan Sandachsjatra. Dyselde waard troch de Dútske oriïntalist Fritz Hommel (1854-1936) identifisearre mei de Medyske kening Syaksares. Dat soe betsjutte dat Tugdammê eins de Medyske kening Fraortes wie. Dy identifikaasje is tige omstriden.
Sandachsjatra

**Sandachsjatra** of **Sandaksatrû** (Simmearysk wierskynlik: *Sandakoerû*) wie yn 'e twadde helte fan 'e sânde iuw&nbsp;f.Kr. kening fan 'e Simmearjers. Neffens ynskripsjes op klaaitabletten út it Assyryske Ryk, dy't datearje út it regear fan kening Asjoerbanipal, wie Sandachsjatra de soan fan Tûkdammê. Doe't dyselde ferslein waard en sneuvele, soe Sandachsjatra oerlibbe hawwe en de nije kening fan 'e Saka wurden wêze, in Skytyske stamme. Dy lêste tafoeging berêst nei alle gedachten op in fersin of in misferstân.

Der wurdt wol spekulearre oft Sandachsjatra net deselde wêze soe as de ferneamde Syaksares, in kening fan 'e Meden, dy't belutsen wie by de ferovering fan it Assyryske Ryk. Dat is in idee dat yntrodusearre waard troch de Dútske oriïntalist Fritz Hommel (1854-1936). It is lykwols mank histoarisy tige kontroversjeel.

Etymologysk is Sandachsjatra of Sandaksatrû dúdlik in Perzyske nammefoarm, en Manfred Mayrhofer hat der yn 1981 op wiisd dat de oarspronklike foarm nei alle gedachten Sandakoerû wie. De oarspronklike útlis fan 'e namme wie "mei ûnfertinne regintskip", mar Mayrhofer wiisde dat ôf om't foar dy etymology in bykommend berop dien wurde moast op 'e Yndo-Aryske talen ynstee dat it mei inkeld Iraanske boarnen ferklearre wurde koe. De Hongaarske taalkundige János Harmatta hold it derop dat de namme ôflaat wie fan it Proto-Iraanske **sanda-kuru*, dat "treflike soan" betsjut hawwe soe.
Nikolaastsjerke (Wiuwert)

De **Nikolaastsjerke** is in tsjerkegebou yn Wiuwert fan de protestantske gemeente De Slachsang. De tsjerke is fral bekend fanwegen de mummygrêfkelder út 1609.

## Skiednis

De oan Nikolaas fan Myra wijde tsjerke is oarspronklik 13e-iuwsk. Fan de âlde tsjerke bleau allinne de noardlike muorre bewarre. Steunbearen keare de nei bûten niigjende muorre fan kleastermoppen mei goatyske finsters en spoaren fan feroarings yn it muorrewurk. De rest fan de tsjerke is yn de rin fan de tiid faak ferboud. It hjoeddeiske oansjen is fral 19e-iuwsk. Tusken 1860 en 1870 waarden it eastlike koer en de súdlike muorre fan it skip ommitsele mei brune bakstien. De sealtektoer is yn 1888 ôfbrutsen en ferfongen troch in nije toer mei spits neffens in ûntwerp fan F. Kuikstra út Stiens.

## Ynterieur
De tsjerke in tradisjoneel protestantsk ynterieur, sa't dat foar de 19e-iuwske feroarings wenst wie. De preekstoel út de earste helte fan de 18e iuw stiet oan de súdlike muorre. Lâns de súdlike muorre steane de iepen banken foar de froulju. De banken fan de manlju steane oan de noardlike muorre. Ek de lambrisearing en de psalmbuorden datearje út de 18e iuw.

It ferhege koer tsjinnet as eksposysjeromte.  

Under it ferhege koer leit de grêfkelder út 1609. Yn de grêfkelder lizze de mummifisearre lichems fan trije folwoeksen minsken en in famke. Doe't timmerlju yn 1765 de grêfkelder iepenen, fûnen hja 11 mummys. Dêrfan binne mar fjouwer oerbleaun. 

Om sjen te litten dat it proses fan mummifikaasje noch jimmeroan wurket, binne der letter ek in deade hoanne en kat yn ophongen.

## Oargel
De tsjerke besit in monumintaal oargel út 1788. It oargel waard boud troch Rudolph Knol. Oargelmakkers as Jan Reinders Radersma en de firma Van Dam wurken oan it oargel en yn 1860 foege Van Dam in twadde manuaal ta. De firma Flentrop út Zaandam foltôge yn 1969-1973 de restauraasje fan it ynstrumint.

## PKN-gemeente De Slachsang
De tsjerklike gemeente dêr't de Nikolaastsjerke fan Wiuwert ûnder falt, besit noch twa oare tsjerken:

* de Sint-Martinustsjerke, Boazum; 
* de Gertrusdistsjerke, Lytsewierrum.

Foar spesjale tsjinsten wurdt ek út en troch de Sint-Joaristsjerke fan Britswert brûkt.


Wiuwert, Nikolaastsjerke, ynterieur.jpg|*Oersjoch ynterieur*
Wiuwert, Nikolaastsjerke, preekstoel.jpg|*Preekstoel en dooptún"*
Wiuwert, Nikolaastsjerke, preekstoel, paniel kânselkûp.jpg|*Paniel kânselkûp*
Wiuwert, Nikolaastsjerke, frouljusbanken.jpg|*Fouljusbanken*
Wiuwert, Nikolaastsjerke, psalmboerd.jpg|*Psalmboerd*
Wiuwert, Nikolaastsjerke, oargel.jpg|*Oargel*
Wiuwert, Nikolaastsjerke, oargel, detail fykwurk.jpg|*Fykwurk oargelkas*
Oklahoma (betsjuttingsside)

"**Oklahoma**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Oklahoma, ien fan 'e 50 steaten fan 'e Feriene Steaten fan Amearika

## Films
*''Oklahoma!'' (film út 1955), in Amerikaanske filmmusical út 1955 op basis fan 'e musical fan Rodgers en Hammerstein
*''Oklahoma'' (film út 1979), in Amerikaanske film út 1979
*''Oklahoma!'' (film út 1999), in Amerikaanske remake út 1999 fan 'e filmmusical út 1955

## Geografy
*Oklahoma (Mississippy), in plak yn 'e Amerikaanske steat Mississppy
*Oklahoma (Pennsylvania), in plak yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania
*Oklahoma City, de haadstêd fan 'e Amerikaanske steat Oklahoma

*Oklahoma County (Oklahoma), in county yn 'e Amerikaanske steat Oklahoma

## Muzyk
*''Oklahoma!'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e Amerikaanske filmmusical út 1955
*''Oklahoma'' (album fan Keb' Mo'), in album fan Keb' Mo' út 2019

*''Oklahoma'' (liet fan Rodgers en Hammerstein), in liet út 'e musical fan Rodgers en Hammerstein, no it offisjele steatsliet fan Oklahoma
*''Oklahoma'' (liet fan Billy Gilman), in liet fan Billy Gilman út 2000

## Skiednis
*Territoarium Oklahoma, in organisearre territoarium fan 'e Feriene Steaten dat bestie fan 1890 oant 1907, doe't it opgie yn 'e steat

## Toaniel
*''Oklahoma!'' (musical), in Amerikaanske teätermusical út 1943 fan Rodgers en Hammerstein

## Oar
*Oklahoma (showwrakselder), de artystenamme fan showwrakselder Ed Ferrara
*13688 Oklahoma, in asteroïde
*Universiteit fan Oklahoma, in Amerikaanske universiteit yn Norman (Oklahoma)
*USS ''Oklahoma'' (skip út 1916), in Amerikaansk slachskip dat ta sinken brocht waard by de Japanske Oanfal op Pearl Harbor
Game Plan

"**Game Plan**" of **"The Game Plan**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

*''Game Plan'' (tillefyzjesearje), in Singapoereesk-Sineeske dramasearje
*''Game Plan'' (sportprogramma), in Filipynsk sporttillefyzjeprogramma
*''Game Plan'' (toanielstik), in toanielstik út 2001 fan Alan Ayckbourn
*Game Plan (bedriuw), in eardere Amerikaanske produsint fan flipperkasten
*''The Game Plan'' (film), in Amerikaanske komeedzjefilm út 2007
*''The Game Plan'' (Australysk sportprogramma), in Australysk sportprogramma
*''The Game Plan'' (Amerikaansk sportprogramma), in Amerikaansk sportprogramma
1190 f.Kr.

## Foarfallen
* De stêd Oegarit, it sintrum fan it keninkryk mei deselde namme yn wat no westlik Syrje is, wurdt ferwoastge troch oarlochfiering. It is ûndúdlik oft dat it wurk is fan 'e saneamde Seefolken, dy't de kusten fan it Midden-Easten teheisterje, of dat it it resultaat is fan ynterne striid. De ûndergong fan Oegarit makket diel út fan 'e ynstoarting fan it ynternasjonaal stelsel oan 'e ein fan 'e Brûnstiid.

## Berne

## Ferstoarn
Amoritysk

It **Amoritysk** is in útstoarne iere Semityske taal, dy't yn 'e Brûnstiid troch de Amoriten yn 'e Levant en westlik Mesopotaamje sprutsen waard. It wie in frij ynfloedrike taal yn 'e skiednis fan it Midden-Easten, dy't nei alle gedachten oan 'e ein fan it twadde milennium&nbsp;f.Kr. (omtrint 1100&nbsp;f.Kr.) útstoar. It Oegaritysk, dat yn it Keninkryk Oegarit sprutsen waard, wurdt no beskôge as ien fan 'e letste en teffens mooglik it westlikste dialekt fan it Amoritysk. 

## Taalbesibskip
It Amoritysk wurdt ornaris klassifisearre as in isolearre taal binnen de groep fan 'e Noardwestsemityske talen. By dyselde taalkloft wurde ek de Arameeske talen en de Kanaänityske talen ûnderbrocht. Hoewol't de Amoriten as etnyske groep yn 'e regel ta de Kanaäniten rekkene wurde, is harren taal dus net in Kanaänityske taal yn 'e taalbesibskiplike sin fan it wurd. Sels de yndieling fan it Amoritysk as in Noardwestsemityske taal wurdt net algemien akseptearre, mei't der guon oanwizings besteane foar oare klassfikaasjes.

## Oerlevering
It Amoritysk is oerlevere yn 'e foarm fan it Oegaritysk, dat fan 'e fjirtjinde iuw&nbsp;f.Kr. oant 1190&nbsp;f.Kr. de offisjele taal wie fan it Keninkryk Oegarit. It Oegaritysk, dat yn 1929 troch Frânske argeologen ûntdutsen waard, wurdt no beskôge as in let dialekt fan it Amoritysk en neffens guon ûndersikers ek it westlikste. 

In oare, yndirekte boarne fan it Amoritysk wurdt foarme troch de Amoritysktalige eigennammen en toponimen dy't yn 'e perioaden fan Amorityske oerhearsking fan dielen fan Mesopotaamje oan 'e ein fan it trêde milennium&nbsp;f.Kr. en it begjin fan it twadde milennium&nbsp;f.Kr. opnommen waarden yn Akkadyske teksten út benammen Mari en yn mindere mjitte ek út Alalach, Tell Harmal en Chafadja. Hiel út en troch binne sokke nammen ek opnommen yn iere Egyptysktalige teksten, en ien, *Sənīr* (foar de berch Hermon) is bekend út 'e Hebriuwske Bibel (*[[Deuteronomium (bibelboek)|Deuteronomium]]*&nbsp;3:9).

## Taalskaaimerken
It Amoritysk wurdt karakterisearre troch:
*it foarkommen fan it gebrûklike Noardwestsemityske ûnderskie tusken de folsleine tiid en de ûnfolsleine tiid: *yantin-Dagan* ("Dagon jout") – *raṣa-Dagan* ("Dagon waard tefredensteld").
*it foarkommen fan in efterheaksel *-a* foar de trêde persoan, dat net foarkomt yn it Akkadysk of Hebriuwsk.
*it foarkommen fan 'e fokaal *a-* as foarheaksel yn 'e ûnfolsleine tiid, lykas yn it Arabysk, ynstee fan it tuskenheaksel *-i-*, lykas yn it Hebriuwsk en Arameesk. 
*it bestean fan in tiidwurdsfoarm mei in geminearre (ferdûbele) twadde konsonant: *yabanni-Il* ("God skept").
*it foarkommen fan in Westsemityske *h* op beskate plakken dêr't it Eastsemityske Akkadysk in *š* (sj fan "sjippe") hat.
*it foarkommen fan in efterheaksel dat de earste persoan by tiidwurden yn 'e folsleine tiid oanjout, krekt as yn 'e Kanaänityske talen: *-ti* (earste persoan inkeltal) en *-nu* (earste persoan meartal).
Arameeske talen

De **Arameeske talen** foarmje in taalgroep fan 'e Semityske talen, dy't binnen dy taalfamylje yn 'e mande mei de Kanaänityske talen de Noardwestsemityske taalkloft foarmje. De Arameeske talen stamje allegearre ôf fan it Aldarameesk, dat him yn 'e earste helte fan it earste milennium&nbsp;f.Kr. ta de *[[lingua franca]]* fan it hiele Midden-Easten ûntjoech. 

## Algemiene beskriuwing
### Aramoïde talen
De Arameeske talen binne de Noardwestsemityske talen dy't ôfstamje fan it Aldarameesk. It Samalysk en de ûnbekende taal fan 'e Deir Alla-ynskripsje binne identifisearre as talen dy't bûten it eigentlike Arameesk falle, mar dêr wol in protte oerienkomsten mei fertoane. Se kinne dêrom mooglik mei it Arameesk yn in 'Aramoïde taalgroep' pleatst wurde.

It Arameesk sels falt útinoar yn trije taalstadia: it Aldarameesk (1100&nbsp;f.Kr.&nbsp;– 200), it Midarameesk (200&nbsp;– 1200) en it Nijarameesk (1200&nbsp;– no). 

### Aldarameesk
It Aldarmeesk omfiemet:
*de ynskripsjes út 'e iere Arameeske stêdsteaten; 
*it Klassyk Arameesk of Ryksarameesk dat ien fan 'e offisjele talen wie yn it Nijassyryske Ryk en it dêropfolgjende Nijbabyloanyske Ryk en Achaimenidyske Perzyske Ryk; 
*it Bibelsk Arameesk út 'e Tenach;
*en ek it Arameesk fan it Nije Testamint (it Joadsk Palestynsk-Arameesk). 

### Midarameesk
It Midarameesk omfiemet:
*it Syrysk, dat de liturgyske taal fan it Syrysk-otterdokse kristendom is; 
*it Klassyk Mandeesk, de oarspronklike taal fan it mandeïsme; 
*en it Arameesk fan 'e Talmoed, de *[[targum]]s* en de Midrash.

### Nijarameesk
De Nijarameeske talen binne de moderne sprektalen dy't út it Arameesk fuortkommen binne. Dy wurdt opspjalten yn 'e Westarameeske talen en de Eastarameeske talen. Fan 'e Westarameeske talen wurdt inkeld it Westarameesk noch sprutsen yn in pear lytse enklaves yn noardwestlik Syrje. De Eastarameeske talen wurde noch sprutsen yn fersprate enklaves yn eastlik Syrje, súdeastlik Turkije, noardlik Irak, noardwestlik Iraan en Georgje. Troch oarlochsgeweld en religieuze diskriminaasje is it sprekkerstal yn 'e diaspora lykwols grutter as yn it eigentlike heitelân. De grutste noch libbene Arameeske taal is it Arameesk-Assyrysk, dat sprutsen wurdt troch 590.000 oant 830.000 minsken.

## Underferdieling
Romancing the Stone

*''Romancing the Stone'' (film), in Amerikaanske film út 1984
*''Romancing the Stone'' (liet), in liet fan Eddy Grant út 1984
Cat Sìth

**Cat Sìth** yn it Skotsk-Gaelysk (útspr.: [kʰaʰt̪ ˈʃiː], likernôch: "k'hat sjii"), of yn it Iersk: **Cat Sídhe** (argayske stavering) of **Cat Sí** (moderne stavering) (útspr.: [kat̪ˠ ˈʃiː], likernôch: "katch sjii"), in is boppenatuerlik mytysk wêzen út 'e folkloare fan Skotlân en de Ierske mytology. It hat de foarm fan in oergrutte, swarte kat sa grut as in Dútske hardershûn, mei in wyt befke op 'e kiel en it boarst. Neffens de folksferhalen soe it nachts omspûkje oer de Skotske Heechlannen. Leginden oer Cat Sìth komme yn Skotlân rûnom foar, mar yn Ierlân folle minder. Neffens guon ferhalen soe it wêzen hielendal gjin kat wêze, mar in hekse dy't by steat wie om harsels njoggen kear yn in kat te feroarjen. 

## Namme
*Cat Sìth* (Skotsk-Gaelysk) en *Cat Sídhe* of *Cat Sí* (Iersk) betsjut letterlik "elvekat" of yn rommere sin "boppenatuerlike kat", fan *cat*, "kat", en *sìth* of *sídhe*/*sí*, dat ferwiist nei de *[[sídhe]]*, in soarte fan elven.

## Ferhalen
Lju yn 'e Skotske Heechlannen hiene net folle op mei Cat Sìth, in wêzen dat se net fertrouden. Neffens it byleauwe koe Cat Sìth fan lju dy't koartlyn ferstoarn wiene de siel stelle foar't dy tiid hân hie om nei God of de goaden te gean. Dat died er troch foar de begraffenis oer it lyk hinne te stappen. Om soks foar te kommen wie it yn 'e Skotske Heechlannen foarhinne wenst om it stoflik omskot fan in deade dei en nacht te bewekjen oant it begroeven wurde koe. Der waard fierders mei sin gjin fjoer makke yn 'e neite fan it lyk, om't sein waard dat Cat Sìth oanlutsen waard troch waarmte. 

Op Samhain, in Keltyske hjeldei op 31&nbsp;oktober, dy't de ein fan 'e tradisjonele rispingstiid markearret, soe Cat Sìth in seine útsprutsen hawwe oer elts hûs dêr't in skûteltsje molke foar him bûtendoar delset waard. Huzen dêr't soks net dien waard, soed er in flok oer útsprutsen hawwe dy't resultearre yn it opdrûgjen fan 'e molke by de kij.

Der bestie fierders in seremoanje dy't *taghaim* hiet, wêrfan't leaud waard dat in demoanyske Cat Sìth oproppen wurde koe om foar eltse dielnimmer in winsk te ferfoljen. Dêrfoar moasten de dielnimmers elts it lyk fan in kat oer in perioade fan fjouwer dagen en nachten ferbaarne. Neffens de geroften soe de beruchte Britske frijtinker Aleister Crowley oan sa'n ritueel meidien hawwe.

Neffens guon ferhalen soe Cat Sìth eins hielendal gjin kat west hawwe, mar in hekse dy't harsels (frijwillich) yn in kat feroarje koe. Dat koe se njoggen kear dwaan, mar by de njoggende kear koe se harsels net mear weromferoarje yn in minske. Men wol wol hawwe dat út dat ferhaal it idee fuortkomt dat katten njoggen libbens hawwe.

## Ynterpretaasje
De ferhalen oer Cat Sìth soene skoan ynspirearre wêze kinne troch de Skotske wylde kat, in lânseigen lytse kateftige dy't foarkomt yn Skotlân mar nearne oars (mear) op 'e Britske Eilannen. De Skotske wylde kat is in regionale populaasje fan 'e Jeropeeske wylde kat (*Felis silvestris*). In oare ynspiraasjeboarne soe de Kellaskat wêze kinne, in natuerlik foarkommende swarte krusing fan 'e Skotske wylde kat mei de hûskat (*Felis catus*).
Naram-Sin

*Naram-Sin fan Akkad, de fjirde kening fan it Akkadyske Ryk, dy't regearre fan 2254 oant 2218 f.Kr.
*Naram-Sin fan Assyrje, in kening fan it Aldassyryske Ryk, dy't (mooglik) regearre fan 1872 f.Kr. ôf (mar yn elts gefal yn 'e 19e iuw f.Kr.)
Cold Days

*''Cold Days'' (liet), in liet fan Bonfire út 1987
*''Cold Days'' (album), in album fan The Fix út 1990
*''Cold Days'' (roman), in roman fan Jim Butcher út 2012
Iisreus

*iisreus (mytysk wêzen), in type mytysk wêzen yn 'e Noardske mytology
*iisreus (planeet), in type planeet
Roel Brandt

**R.W. (Roel) Brandt** (28 oktober 1940 - 4 augustus 2009) wie in Nederlânske argeolooch en bestjoerder.

## Karriêre
Brandt makke akademyske opliedingen yn de sosjale geografy en kulturele prehistoarje ôf oan de Universiteit fan Amsterdam. Praktykûndefining died er benammen op yn Nederlân, Dútslân en Azië, ûnder mear yn Syrië, Turkije, Japan, Kambodja en Fjetnam. Dêrnei wurke er efterelkoar oan it *[[Ynstitút foar Pre- en protohistoarje|Instituut voor Prae- en Protohistorie]]* yn   Leien en de Frije Universiteit yn Amsterdam.

Dêrneist wie er in foaroansteand pionier yn it argeologysk bedriuwslibben. Tegearre mei Tom Bloemers rjochte er yn 1985 de Stichting RAAP op, dêr't argelogen dy't sûnder wurk siten oan de gong koene. Hy wie letter ek direkteur fan de wurkorganisaasje ûnder dy stichting. In lettere konkurrint fan RAAP, it *[[Argeologysk Tsjinsten Sintrum|Archeologisch Diensten Centrum]]*, waard troch him yn 1998 oprjochte en oan 2001 ek laat. Sadwaande stie Brandt oan de widze fan de twa grutste argeologyske bedriuwsmjittige tsjinstferlieners fan de Benelux.

Brandt rjochte dêrneist de Beropsferiening fan Nederlânske Argeologen (NVvA) op, wie foarsitter fan dy feriening en stie as foarsitter fan it *[[Kolleezje foar de Argelogyske Kwaliteit|College voor de Archeologische Kwaliteit]]* oan de basis fan de Kwaliteitsnoarm Nederlânske Archeology, de wichtichste rjochtline foar archeologysk ûndersyk yn Nederlân. Teffens wie er noch foarsitter yn oare archeologyske kolleezjes. 
Brandt wie fierder frijwilliger fan *Archeologie Deventer* en lid fan de Advysried Monuminten fan de gemeente Dimter.
Fan 2006 oant 2008 wied er lid fan de Ried fan Advys fan de oplieding HBO Archeology fan Saxion Next.

Brant wie oant syn dea selsstannich adviseur fia *B&W Raadgevende Archeologen*. By de Reuvensdagen 2009 waard omtinken jûn oan syn ferstjerren. Brandt waard beïerdige op begraafplak *De Nieuwe Ooster* yn Amsterdam.

## Opdroegen oan Brandt
* *Innovatie in de Nederlandse Archeologie : liber amicorum voor Roel W. Brandt* (SIKB, Gouda)

## Bibliografy
* *Een notitie omtrent de bewoningsgeschiedenis van Amstelland* (RAAP, Amsterdam, 1985)
* *De waardering van archeologische vindplaatsen in het landelĳk gebied* (RAAP, Amsterdam, 1987)
* *Assendelver Polder Papers 1* (yn 'e mande mei W. Groenman-van Waateringe en S.E. van der Leeuw, Amsterdam University Press, 1987)
Mercedes Carrera

**Mercedes Carrera**, echte namme: Melinda Smith, (Los Angeles, 30 novimber 1982), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd etnysk komôf. Hja sette yn 2014 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films. 

## Libben en karriêre
Carrera waard yn 1982 berne yn Los Angeles, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Se is fan mingd etnysk Dútsk, Portorikaansk, Sweedsk en Lakota-komôf. Yn 2014, doe't se 32 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn mear as 490 pornofilms spile.

Dêrby wurke Carrera û.m. foar sokke foaroansteande labels as Penthouse, Wicked Pictures, Evil Angel, Devil's Film, Digital Playground, Zero Tolerance, Jules Jordan Video, Elegant Angel, Digital Sin, Adam & Eve en it Dútske Magmafilm. Fierders hat se ek wol wurke foar minder bekende studio's, lykas Girlfriends Films, Third Degree Films, Mile High Media en Pure Play Media. En teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings en Brazzers.

Under har karriêre hat Carrera gearwurke mei kollega-aktrises as Bridgette B, Lexi Belle, Ana Foxxx, Keisha Grey, Allie Haze, Shyla Jennings, Julia Ann, Kendra Lust, Riley Reid en Daisy Summer, en mei manlike tsjinspilers as Mike Adriano, Mick Blue, James Deen, Erik Everhard, Manuel Ferrara, Tommy Gunn, Kieran Lee, Ramon Nomar, Lexington Steele, Criss Strokes en Bruce Venture.

## Lichemsskaaimerken
Mercedes Carrera is in fan oansjen blanke Latina, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.72&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 61&nbsp;kg, en cupmaat 34DD, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Op 'e wenstige gatsjes troch de earlellen nei hat se gjin piercings, en likemin hat se tatoeaazjes.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Mercedes Carrera
* YouTube-kanaal fan Mercedes Carrera
* Biografy en filmografy fan Mercedes Carrera yn 'e Internet Movie Database (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Mercedes Carrera yn 'e Internet Adult Film Database (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Mercedes Carrera op ''FreeOnes''
Serize

**Serize** (útspr.: [sə'ri:zə], likernôch: "suh-rii-zuh") is in kleur dy't yn 'e regel beskôge wurdt as in tint fan rôze, mar dy't ek wat útskaait nei read en nei fiolet. De namme 'serize' komt fan it Frânske wurd *cerise*, dat yn syn oarspronklike betsjutting ferwiist nei de kers, d.w.s. de frucht fan 'e kersebeam. 

## Skiednis

De earste kear dat *cerise* yn it Ingelsk brûkt waard om nei in kleur te ferwizen wie yn in kranteberjocht yn *[[The Times]]* fan 30&nbsp;novimber 1858. Men mei oannimme dat de kleurnamme net folle letter ek oare Jeropeeske talen binnenkrongen is. 

## Kleurtechnyk
By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is serize in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch ferminging fan alle trije primêre kleuren (read, blau en grien). By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it in ek in tertiêre kleur, dy't produsearre wurdt troch it fermingen fan 'e primêre kleuren syaan, maginta en giel.

## Besibbe tinten

## Sjoch ek
*fiolet
*read
*rôze
Igigi

*Igigi (mytology), in oantsjutting út 'e mytology fan Mesopotaamje foar de goaden dy't yn 'e himel wenje 
*Igigi fan Akkad, in Akkadyske kening dy't yn 2193 en 2192 f.Kr. minder as in jier regearre
Memoirs of a Geisha

*''Memoirs of a Geisha'' (roman), in roman fan Arthur Golden út 1997
*''Memoirs of a Geisha'' (film), in Amerikaanske film út 2005 op basis fan dy roman
Artyst

In **artyst** (froulike foarm: **artyste**), fan it Frânske *artiste* (dat tebek giet op it Latynske *artista*) is immen dy't syn talinten brûkt om yn persoan yn it iepenbier foar in publyk optredens te fersoargjen. In synonym fan 'artyst' is **poadiumkeunstner**.

Foarbylden fan artysten binne sjongers, muzikanten, (toanielspyljende) akteurs, klienkeunstners, konferensiers, komiken, gûchelders, yllúzjonisten, jongleurs, akrobaten, kontorsjonisten en clowns.

Inkeld wurdt de term 'artyst' yn 'e folksmûle ek wol brûkt foar keunstners, d.w.s. de beoefeners fan 'e byldzjende keunst lykas skilders en byldhouwers, mar dat is in anglisisme en in ynkorrekt gebrûk fan it wurd. It komt troch betizing mei it Ingelske wurd *artist*, dat net 'artyst', mar 'keunstner' betsjut.

## Sjoch ek
*artystenamme
Geisha (betsjuttingsside)

"**Geisha**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**[[geisha]]*, in tradisjonele Japanske froulike artyst

## Oare betsjuttings
### Films
**[[Geisha Girl]]*, in Amerikaanske film út 1952
*''The Geisha'' (film), de Ingelske titel foar in Japanske film út 1983
*''Memoirs of a Geisha'' (film), in Amerikaanske film út 2005

### Literatuer
**[[Geisha, Kutō no Hanshōgai]]*, yn it Ingelsk ferskynd as *Autobiography of a Geisha*, in boek fan Sayo Masuda út 1957
*''Memoirs of a Geisha'' (roman), in histoaryske roman fan Arthur Golden út 1997
**[[Geisha, a Life]]*, yn it Nederlânsk útkommen as *Mijn Leven als Geisha*, in boek fan Mineko Iwasaki út 2002

### Oar
*Geisha (band), in Australyske rockband
*''Geisha'' (fideospultsje), in fideospultsje út 1990
*Geisha Handicap, in Amerikaanske hurddraverij (foar hynders)
*Geisha (kofjefariëteit), in Etiopyske kofjefariëteit
*Geisha (sûkelarje), in Finsk sûkelarjemerk
*''The Geisha'' (musical), in Britske musical út 1896
*1057 Geisha, in asteroïde
Synagoge fan Ljouwert

De **synagoge fan Ljouwert** oan 'e Sakramintsstrjitte yn Ljouwert wie eartiids it gebedshûs fan 'e Ljouwerter joadske gemeente.

## Skiednis

Oan 'e Sakramintsstrjitte waard yn 1755 foar it earst in synagoge yn gebrûk nommen. Earder brûkten de joaden in gebou oan 'e Amelânspiip oan 'e Alde Ie, dat dield wurde moast mei de katoliken. De synagoge waard yn 1805 ferfongen troch in nij gebou. De Ljouwerter joadske mienskip wie yn dy tiid de grutste fan it noarden en in sintrum fan joadske kultuer. Yn 1865 waard de synagoge nochris grutter makke, mar it tal leden fan 'e joadske gemeente rûn doe al tebek.

Yn 'e Twadde Wrâldkriich waard it grutste diel fan 'e joadske mienskip fermoarde. De synagoge en it ynterieur waarden lykwols sparre en nei de oarloch waard de synagoge yn 1948 op 'e nij yn gebrûk nommen troch de joaden dy't de oarloch oerlibbe hiene. Om't de synagoge foar de lytse mienskip no dochs wat te grut wie, waard it gebou yn 1964 sletten. It ynterieur gyng mei in tal religieuze saken nei Israel en in oar diel belâne yn it Joadsk Histoarysk Museum yn Amsterdam.

Tsjintwurdich wurdt it gebou brûkt as dûnsskoalle. Op guon heechtijdagen wurdt de âlde synagoge noch wolris brûkt troch de joadske mienskip. 

Yn 2017 waard de Ljouwerter synagoge mei euro- en dollartekens, in duvelsk symboal en it tal 666 bekalke.

De lytse joadske mienskip makket sûnt 1980 gebrûk fan in synagoge yn 'e Slotmakkersstrjitte. Dy synagoge waard ynrjochte mei saken út de eardere synagoge fan De Gerdyk.

## Sjoch ek
* Joadske gemeente Ljouwert
Annie M.G. Schmidt-priis

De **Annie M.G. Schmidt-priis** is in Nederlânske ûnderskieding foar it bêste teäterliet dat yn it foargeande jier útfierd waard yn in Nederlânsk teäter. De priis is ferneamd nei de Siuwske dichteres en skriuwster Annie M.G. Schmidt.

De priis wurdt fan 1991 ôf útrikt troch de Stichting Buma Kultuer, earder Conamus, en it Amsterdams Kleinkunst Festival. De priis kin beskôge wurde as de opfolger fan de Louis Davids-priis. Sûnt 2016 waard keazen foar in nije opset mei seis nominaasjes. De bedoeling is om sa sjen te litten hoefolle moaie ferskes der skreaun wurde en sa de posysje fan it Nederlânsktalige lytskeunstliet te ferstevigjen. 

De priis bestiet út in brûnzen boarstbyld fan Annie M.G. Schmidt dat makke waard troch Frank Rosen en 3500 euro en is bekikber steld troch Buma Cultuur. Jacques Klöters hat jierrenlanf sjueryfoarsitter west; syn funksje waard yn 2022 oernaam troch Jurrian van Dongen. De oare sjueryleden wikselje troch de jierren hinne.
Manon Scheepstra

**Manon Scheepstra** (Harns, 2 maart 1993) is in keatster fan Frjentsjer dy't selektearre haadklasser is en meardere Frouljus-PC's wûn hat. Tsjinwurdig wennet se yn Ljouwert. 

## Famylje
Scheepstra stammet fan memmekant ôf fan'e familje Seerden. Har broer Patrick Scheepstra keatst ek yn'e haadklasse. Se hat in relaasje mei âld haadklassekeatser Daniël Iseger.

## Prizen
Scheepstra wûn oant en mei 2024 acht keer de Frouljus-PC. Fjouwer wûn se mei Ilse Tuinenga, de lêste trije wûn se mei Nynke Sijbrandij en Marrit Zeinstra. Yn 2013, 2015 en 2021 waard se Keninginne. De Ald-Meiers Partij wûn se yn 2008 mei Frjentsjer, yn 2014 pakte se (foar it earst) de Jong Famme Partij. Mei it winnen fan it NK Dames mei Goutum yn 2021, pakte Scheepstra ek de fjouwerde Wimpel.

## Beskermfrou
Sûnt 2016 is Scheepstra beskermfrou fan'e Jong Famme Partij.

Op de dei fan de lotting foar de 49ste Frouljus-PC yn 2025 liet Scheepstra witte dat sy ophâlde sil mei keatsen op heech nivo.
Sikstus II (paus)

Paus **Sikstus II** (berne yn Grikelân, bertedatum ûnbekend; ferstoarn yn Rome op 6 augustus 258) wie fan 30 augustus 257 oant syn dea op 6 augustus 258 biskop fan Rome.  

## Libben
Sikstus II folge yn augustus 257 Stefanus I op as biskop fan Rome. Noch yn itselde jier sette keizer Falerianus útein mei de ferfolging fan kristenen. 

Sikstus' foargonger Stefanus I hie it kontakt mei de biskoppen yn it easten en Afrika ferbrutsen, mar Sikstus slagge der yn de ienheid fan de tsjerke en de kontakten te herstellen. Ear't Sikstus paus waard wie der nammentlik in dreech skeel tusken Stefanus I en biskop Syprianus fan Kartago oer de fraach oft de doop troch ketters wol jildich wie. Siktus wist in skuorring yn de kristenheid tefoarren te kommen troch it stânpunt fan de Afrikaanske en Easterske tsjerke oer te nimmen dat allinne kristenen in ketter dope koene. It duorre oant it jier 314 doe't it âlde Romeinske stânpunt dat eltse doop jildich is op de synoade fan Arelate (Arles) wer it offisjele stânpunt fan de Tsjerke waard.

## Ferstjerren
Neffens Syprianus fan Kartago waard Sikstus it slachtoffer fan de ferfolgings fan Falerianus. Nei't yn augustus 258 de keizer de anty-kristlike bepalings oanskerpe en de deastraf oplein waard foar it wegerjen fan it offerjen oan heidenske goaden, waard Siktus tegearre mei fjouwer diakenen by de fiering fan in tsjinst yn de katakomben arrestearre en fuort ûnthalze. De bekendere hillige Laurentius soe ien fan de diakens west ha, dy't doe de martlersdea ferstoaren.  

De Romeinske biskop Damasus I liet op it eksekúsjeplak en oan it grêf fan Sikstus in ynskrift oanbringe. Siktus waard letter yn de Pausenkrypte fan de Katakomben van Sint-Kalikstus byset. 

## Ferearing
Yn de Roomsk-Katolike Tsjerke wurdt Sikstus op 7 augustus (net ferplicht) betocht. Yn de otterdoksy falt dy dei op 10 augustus. 

Siktus is patroanhillige foar in goede waaksdom fan druven en beannen. Ek is Sikstus beskermhillige fan swiere froulju. Dêrnjonken kin er oanroppen wurde by pine yn 'e hals, rêch en ûnderrêch. 

Attributen binne in jildponge of in muntstik. Sikstus wurdt faak tegearre mei Laurentius fan Rome ôfbylde.  

De Sixtustsjerke fan Seisbierrum is in oarspronklik oan Sixtus II wijde tsjerke.
Creed

**creed*, in Ingelsk wurd foar "leauwensbelidenis"

## Bedriuwen
*Creed (rûkersguod), in Frânske produsint fan rûkersguod dy't oarspronklik as skroar begûn is Ingelân
*Creed & Company, in Britsk telekommunikaasjebedriuw

## Films
*''Creed'' (film), in Amerikaanske film út 2015, dy't ûnderdiel útmakket fan 'e *Rocky*-filmsearje
**[[Creed II]]*, in Amerikaanske film út 2018, in ferfolch op 'e film út 2015

## Geografy
*Creed (Ingelân), in doarp yn it Ingelske greefskip Cornwall
*Creede (Kolorado), in plak yn 'e Amerikaanske steat Kolorado

## Literatuer
*''Creed'' (roman), in horrorroman fan James Herbert út 1990
*''Creed'' (gedicht), in gedicht fan Steve Turner út 1981

## Muzyk
*Creed (band), in Amerikaanske post-grungeband
*''Creed'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2015
*''The Creed'' (album), in album fan Avalon út 2004

## Sjoch ek
**[[Assassin's Creed]]*, in fideospultsje
Hans van Ek

**Hans van Ek** (Blije, 11 april 1901 - Burgum, 18 septimber 1977) wie in Nederlânske politikus fan de ARP.

Hy wurke as kommys by de gemeentesekretary fan Wymbritseradiel ear't er yn 1935 beneamd waard ta boargemaster fan Schoonebeek, yn Drinte. Fan 1941 oant 1945 waard yn dy gemeente ferfongen troch NSB-boargemaster Geert Bisschop. Nei de oarloch kaam er werom as boargemaster fan Schoonebeek. Yn 1950 waard er boargemaster fan de gemeente Achtkarspelen en bleaun dat oant syn pinsjoenearring yn 1966.
Cazemier

**Cazemier** is de namme fan in Nederlânsk laach, mei ferskate takken, dat oarspronklik út Noard-Nederlân stamt.
 
De skaainamme kin wol op sechtjin wizen skreaun wurde, nammentlik as (C|K)A(S|Z)(I|E)M(I|IE)R. Hast alle farianten komme ek wier foar. Alle dragers fan ien fan de farianten fan dizze skaainamme, útsein dy fan de namme *Cazemier van den Berg*, stamme ôf fan Hindrik Stoffers (± 1650-1727); hy wie om 1680 ynwenner fan Tolbert. Mids 18e iuw namen syn bernsbern skynber ûnôfhinklik fan inoar ien de farianten fan de skaainamme Cazemier oan.
 
Leden fan it laach Cazemier wiene ynearsten ambachtslju, lânarbeiders en lânbouwers út it Westerkertier, Noard-Drinte en it easten fan Fryslân. Yn de tweintichste iuw hat it laach ek heech oplate lju opsmiten.
 
## Bekende leden
* Bonne Kazemier (1875-1967), architekt;
* Brugt Kazemier (1907-1983), jurist en filosoof;
* Caja Cazemier (1958), skriuwster;
* Geert Kazemier (1902-1991), letterkundige;
* Gerrit Cazemier (1926-2009), predikant
* Hendrik Casimir (1909-2000), natuerkundige;
* Lex Cazemier (1958), reedrider;
* Lukas Jan Cazemier (1899-1975), teolooch en egyptolooch
* Pim Cazemier (1989), reedrider;
* Roel Cazemier (1959), boargemaster;
* Rommert Casimir (1877-1957), opfiedkundige.
Breepleintsjerke

De **Breepleintsjerke** (Breepleinkerk) is in protestantsk tsjerkegebou yn Rotterdam. De oarspronklik grifformearde tsjerke stiet tusken de Randweg en de Breeweg, dy't troch it Breeplein mei inoar ferbûn binne. De tsjerke, tsjintwurdich brûkt troch in misjonêre protestantske mienskip, is in gemeentlik monumint. Fanwegen de ûnderdûkerssouder yn 'e tsjerke bringe alle jierren tûzenen skoalbern in besite oan 'e tsjerke.

## Oargel
It oargel yn 'e tsjerke is yn 1931 boud troch Van Leeuwen út Leiderdorp. Yn 1965 waard it oargel restaurearre. It 35 registers tellende piipoargel waard yn 2009 omboud yn in hybride oargel. It besteande piipwurk bleau folslein yntakt, mar is útwreide mei in grut tal digitale stimmen fan in nij Unico-oargel.  

## Keppeling om utens
* Vredeskerk Rotterdam-Zuid
* Leven Woord Gemeente Rotterdam
* Disposysje Van Leeuwen-oargel
Winchester

## Geografy
### Feriene Keninkryk
*Winchester (Ingelân), in plak yn Ingelân
**Katedraal fan Winchester, in monumintaal tsjerkegebou yn Winchester (Ingelân)
### Kanada
*Winchester (Ontario), in plak yn 'e Kanadeeske provinsje Ontario
### Nij-Seelân
*Winchester (Nij-Seelân), in plak yn Nij-Seelân
### Feriene Steaten
*Winchester (Arkansas), in plak yn 'e Amerikaanske steat Arkansas
*Winchester (Firginia), in plak yn 'e Amerikaanske steat Firginia
*Winchester (Georgia), in plak yn 'e Amerikaanske steat Georgia
*Winchester (Idaho), in plak yn 'e Amerikaanske steat Idaho
*Winchester (Illinois), in plak yn 'e Amerikaanske steat Illinois
*Winchester (Indiana), in plak yn 'e Amerikaanske steat Indiana
*Winchester (Iowa), in plak yn 'e Amerikaanske steat Iowa
*Winchester (Kalifornje), in plak yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje
*Winchester (Kansas), in plak yn 'e Amerikaanske steat Kansas
*Winchester (Kentucky), in plak yn 'e Amerikaanske steat Kentucky
*Winchester (Konettikut), in plak yn 'e Amerikaanske steat Konettikut
*Winchester (Marylân), in plak yn 'e Amerikaanske steat Marylân
*Winchester (Massachusetts), in plak yn 'e Amerikaanske steat Massachusetts
*Winchester (Mississippy), in plak yn 'e Amerikaanske steat Mississippy
*Winchester (Clark County, Missoery), in plak yn Clark County yn 'e Amerikaanske steat Missoery
*Winchester (St. Louis County, Missoery), in plak yn St. Louis County yn 'e Amerikaanske steat Missoery
*Winchester (Nevada), in plak yn 'e Amerikaanske steat Nevada
*Winchester (New York), in plak yn 'e Amerikaanske steat New York
*Winchester (Nij-Hampshire), in plak yn 'e Amerikaanske steat Nij-Hampshire
*Winchester (Adams County, Ohio), in plak yn Adams County yn 'e Amerikaanske steat Ohio
*Winchester (Jackson County, Ohio), in plak yn Jackson County yn 'e Amerikaanske steat Ohio
*Winchester (Richland County, Ohio), in plak yn Richland County yn 'e Amerikaanske steat Ohio
*Winchester (Oklahoma), in plak yn 'e Amerikaanske steat Oklahoma
*Winchester (Oregon), in plak yn 'e Amerikaanske steat Oregon
*Winchester (Teksas), in plak yn 'e Amerikaanske steat Teksas
*Winchester (Tennessee), in plak yn 'e Amerikaanske steat Tennessee
*Winchester (Washington), in plak yn 'e Amerikaanske steat Washington
*Winchester (plak yn Vilas County, Wiskonsin), in plak yn Vilas County yn 'e Amerikaanske steat Wiskonsin
*Winchester (town yn Vilas County, Wiskonsin), in town yn Vilas County yn 'e Amerikaanske steat Wiskonsin
*Winchester (Winnebago County, Wiskonsin), in plak yn Winnebago County yn 'e Amerikaanske steat Wiskonsin
*Winchester (Wyoming), in plak yn 'e Amerikaanske steat Wyoming

## Wapens
*Winchester Repeating Arms Company, in histoaryske Amerikaansk wapenfabrikant
*Winchester (gewear), in rige gewearen produsearre troch de Wincherster Repeating Arms Company
**Winchester Model 1866
**Winchester Model 1873

## Films
*''Winchester '73'' (film), in Amerikaanske westernfilm út 1950
*''Winchester'' (film), in Amerikaanske horrorfilm út 2018

## Oar
*Winchester Mystery House, in bekende filla en toeristyske attraksje yn San Jose (Kalifornje)
Petrus Adrianus Bergsma (1830-1915)

**Petrus Adrianus Bergsma** (Idaerd, 13 april 1830 - Ljouwert, 20 febrewaris 1915) wie in Nederlânske boargemaster fan Frysk komôf.

Bergsma wie in soan fan Petrus Adrianus Bergsma sr. en Antje Hepkes Geltema. Hy boaske oan Doetje Offerhaus (1832-1918), dochter fan Edo Johannes Offerhaus en Aafje Johanna van Sloterdijck. Harren soan Edo waard boargemaster fan It Bildt en Ynskedee.

Bergsma studearre rjochten oan de Universiteit Grins en waard abbekaat. Hy wie gemeentesekretaris (1858-1865) en dêrnei boargemaster fan Eaststellingwerf (1865-1870). Foar syn help ûnder de goalera-epidemy yn 1866 krige er in brûnzen medalje.

Hy ferhuze letter nei Ljouwert, dêr't er fan 1870 oant 1905 gemeentesekretaris wie. Hy stoar dêr yn de âldens fan 84 jier.