open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tei

De **tei**, it **teien** of it **teiwaar** is de waarstastân as de temperatuer nei in perioade fan froast wer boppe it friespunt útkomt. It friest dan dus net mear en alle iis en eventueel snie, as dy fallen is, begjint dan fuort te ranen ta wetter. As dat bart, seit men yn it Frysk ek wol: "it is op 'e tei". Meteorologysk wurdt it begryp 'tei' inkeld brûkt foar likernôch ien etmiel nei de ein fan 'e froast. Eventueel kin de deis dêrop noch sprutsen wurde fan 'oanhâldende tei' of 'trochsettende tei'. Yn 'e folksmûle wurdt de term lykwols brûkt foar de hiele perioade oant alle iis en snie fuortraand is, wat soms wiken duorje kin. As de temperatuer net heger komt as 4&nbsp;°C, sprekt men yn 'e meteorology fan lichte tei; wurdt it waarmer, dan giet it om swiere tei.

Yn it oergongsgebiet mei de sêftere (waarmere) lucht kin him by teiwaar in delslachgebiet foarmje en ôfhinklik fan 'e faasje dêr't de tei mei ynset, kin der dan earst snie falle, dy't nei ferrin fan tiid oergiet yn rein, mei as eventueel tuskenstadium wiete snie (mei grouwere, klibjende flokken). As de tei net trochset, kin de rein letter wer oergean yn snie. By in flugge ynfal fan it teiwaar begjint it faak fuortendaliks te reinen, wêrby't de reindrippen yn 'e noch kâlde frieslucht of op 'e beferzen grûn befrieze ta iis; dat waarsferskynsel hjit izel. Tei sûnder delslach wurdt in drûge tei neamd.

As de sêftere lucht oer it kâldere ierdoerflak streamt wylst dat noch bestiet út in stadichoan fuortranende iis- of snielaach, foarmet him troch de ôfkuolling fan 'e lucht mist. By ynfallend teiwaar wurdt sadwaande it sicht minder en kin tichte oant tige tichte mist mei in sicht fan minder as 50&nbsp;m ûntstean. Sokke teimist komt inkeld op by de oanfier fan sêfte lucht; dat betsjut dat it by dizze foarm fan mist ek flink waaie kin, hoewol't mist normaal inkeld by (fierhinne) wynstil waar foarkomt. By de iggen fan gruttere beferzen oerflaktewetters lâns (lykas yn 'e Nederlânske kontekst de Iselmar), dêr't de lucht oanfierd wurdt oer in iisflakte hinne, kin it noch dagen nei de ein fan 'e froastperioade mistich wêze. Ek bliuwt op sokke plakken de temperatuer noch in hiel skoft leger as op oare plakken. As it hurd waait, kin boppedat it iis dêr begjinne te kruien.

Nei de ein fan in froastperioade sit de froast noch in skoft yn 'e grûn. It gefolch dêrfan is dat it oan 'e grûn by helder waar nachts al wer rillegau begjint te friezen. Dat kin in ferriedlike foarm fan glêdens opsmite, dy't tige hommels foarkomme kin en opfriezing neamd wurdt. Ek troch it mooglik foarkommen fan izel is teiwaar yn potinsje tige gefaarlik foar it ferkear.
Mystic River

*Mystic River, de Ingelske namme foar de rivier de Mystic:
**Mystic (rivier yn Connecticut), in lytse rivier yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Connecticut
**Mystic (rivier yn Massachusetts), in wichtige rivier yn it easten fan 'e Amerikaanske steat Massachusetts, dy't troch de stêdekloft fan Boston streamt
*Mystic River Rugby Club, in rugbyteam út Malden (Massachusetts)
*''Mystic River'' (roman), in roman fan Dennis Lehane út 2001
*''Mystic River'' (film), in Amerikaanske film út 2003 op basis fan dy roman, regissearre troch Clint Eastwood
Bonrepasmûne

De **Bonrepasmûne** is in wipmûne út likernôch it jier 1600 yn it Súd-Hollânske doarpke Vlist. 

## Skiednis
Oarspronklik waard de earste mûne om de polder *Bonrepas en Noord-Zevender* drûch te meallen op in oar plak oan 'e Vlist yn 1449 boud. Unbekend is hokker type dat west hat. Sûnt healwei de 16e iuw wurke de mûne net mear fanwegen in oerstreaming en om 1554 hinne waard in nije mûne súd fan it *Kerkvliet* boud. Om't dêr in ôfbyld fan bestiet, is it wis dat dy mûne ek in wipmûne west hat. Likernôch 50 jier letter moast wer in nije mûne boud wurde, oannommen wurdt dat dat de hjoeddeiske Bonrepasmûne wie.   

## Beskriuwing

De mûne meallet mei help fan in skeprêd en hat in opfierhichte fan in meter. Yn 1973 is it grien farve boppehûs fan 'e mûne by in restauraasje hielendal fernijd. De piramidefoarmige ûnderbou is reiddutsen en wurdt bewenne. De mûne hat in flecht fan 26,10 meter en it hekwurk hat altiten Ald-Hollânsk west. De mûne is mealree.  

Eigner fan de mûne is it wetterskip *Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden*. De mûne is allinne op ôfspraak te besjen.

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase (hjoeddeiske mûne)
* Mûnedatabase (ynformaasje fan 'e twadde mûne)
* Fer. De Hollânske Mûne
* Allemolens.nl
Korean International Circuit

**Korean International Circuit** is in Koreaansk sirwky foar autosport en motorsport. Fan 2010 oant en mei 2013 waard op dit sirkwy de Grutte Priis fan Koreä riden.
Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje]]** 2010 yn Melbourne op 28 maart 2010.
It wie de twadde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op de Albert Park Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 58 omgongen, op it 5,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 307,6 kilometer. 

## Kwalifikaasje

## Utslach Grutte Priis
* Jarno Trulli koe net starte út de pitstrjitte as gefolch fan in hydraulysk probleem.
* Lucas di Grassi en Timo Glock starten út de pitstrjitte wei.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Achtkantmûne

In **achtkante boppekruier**, ek in **achtkantmûne** of **achtkanter**, is in mûne wêrfan't de kape neffens de wynrjochting draaid wurde kin. Dat is oars mei in middenkruier, lykas de wipmûne, spinnekop of de standermûne, werfan it boppehûs of de kast om de stander draaid wurde kin. 

Troch te kruien, dat wol sizze troch it boppeste diel fan de mûne yn de goede rjochting fan de wyn te draaien, kinne de wjukken leadrjocht op de wyn komme te stean, sadat de wjukken maksimaal fan de wynkrêft profitearje. De haadfoarm fan in achtkante boppekruier is achthoekich, de ûnderbou is fan stien en dêrboppe is de achthoekige konstruksje fan hout.  

In achtkante boppekruier is it meast foarkommende mûnetype fan Nederlân.

Foarbylden fan achtkante boppekruiers binne yndustrymûnen, lykas oaljemûnen, houtseachmûnen, nôtmûnen, mostermûnen, papiermûnen en himpmûnen. By yndustrymûnen stiet it achtkant op in skuorre of stiennen romp. Dêrnjonken tsjinnet in achtkanter ek faak foar it bemeallen fan polders. 

In "grûnsiler" is in achtkante boppekruier dy't fan de grûn ôf betsjinne wurde kin. Yn Fryslân wurdt sa'n mûne in muonts neamd. Muontsen binne poldermûnen. Folle mear as yn oare provinsjes fan Nederlân binne de ferskillen yn Fryslân tusken de achtkante poldermûnen wat ôfmjittings oanbelanget grut. De flecht fan in muonts yn Fryslân ferskilt fan maksimaal 23 meter oant 8 meter. It lytste foarbyld fan in muonts yn Fryslân is De Lytse Mûne yn Stiens.
Ihren

**Ihren** (Eastfrysk Plat: *Iren*) is in doarp (*[[Ortschaft]]*) yn it easten fan de gemeente Westoverledingen yn East-Fryslân en leit tsjin de gemeente Rhauderfehn oan. It doarpsgebiet fan Ihren bestiet út de kearnen *[[Ortsteil]]e* Hustede, Ihren, Ihrenerfeld en Patersweg. De haadkearn Ihren is it âldste fan de kearnen.

## Skiednis
Ihren is ien fan de âldste doarpen fan it Oerledingerlân, ien fan de fjouwer âlde lânskippen yn de lânkring Lier. Ut Ihren wei waard it buorplak Ihrhove stifte, dat hjoed-de-dei it haadplak fan de gemeente Westoverledingen is.

Op 1 jannewaris 1973 waard de gemeente Ihren, it hjoeddeistige doarpsgebiet, part fan de nije gemeente Westoverledingen.

## Religy
Yn Ihren stean twa tsjerken. De baptistegemeente Westoverledingen is de memmegemeente fan alle Eastfryske baptistegemeenten. Hy waard yn 1846 oprjochte en de tsjerke waard yn 1854 boud. Ut dy gemeente wei waard it baptisme ek nei Nederlân oerbrocht. Yn 1977 waard de kapel yn in tsjerklike mienskipssintrum ynboud, dat ek foar net-tsjerklike feesten ornearre is. Ta de gemeente hearde oant 2016 ek it lytse kapel yn Flachsmeer.

De grifformearde tsjerke Ihrenerfeld waard yn 1908 boud. De pastorij waard tsjin de tsjerke oan boud. Ta de tsjerkemienskip heart de grifformearde beukerskoalle *Kinnerhuus*.

## Ferienings
Yn Ihren binne in stikmannich ferienings, sa as bygelyks sportferiening *Sportverein Fresena Ihren*, de frijwillige brânwacht Ihren, sjongferiening *Eala Frya Fresena*, belangeferiening *Wanderweg-Ihren* en toanielselskip *Spölkring* (spylkrite).

## Keppeling om utens
* Ostfriesische Landschaft: Ihren
Grutte Priis Formule 1 fan Bachrein 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Bachrein]]** 2010 yn Sakhir op 14 maart 2010.
It wie de earste race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Bahrain International Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 49 omgongen, op it 5,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,4 kilometer. De Grutte Priis hie plak op it lange ôfstâns sirkwy.

## Kwalifikaasje
* Nico Hülkenberg, Lucas di Grassi, Bruno Senna, Witali Petrow en Karun Chandhok makken harren debút yn de Formule 1

## Utslach Grutte Priis

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Grytz

**Grytz** (Murns, 19 septimber 1987) is de artystenamme fan sjongeres **Grytsje Melchers** út Aldemardum. 

Yn har oplieding Sosjaal Pedagogysk Wurk keas hja foar de rjochting fan ûnderwiisassistinte. Nei it mbo gie se nei de NHL-Pabo yn Ljouwert en wurke nei har lio-staazje oan de basisskoalle fan Warns. Op de muzykskoalle fan Koudum krige se gitaarles. Ek folge hja sjongles en song ek yn bandsjes fan de muzykskoalle. Ien fan dy bandsjes wie in fammeband, dy’t  wat 'punky-eftige muzyk' spile. 

## Grytz en Grize
Neidat de gitarist fan D’ouwe Rockers har optreden sjoen hie by Rock & Loll yn Warkum waard se yn 2010 de sjongeres fan dy band. It bandsje wie neamd nei Douwe van der Werff. Van der Werff hie dêrfoar spile mei artysten as Piter Wilkens yn Okke Hel, ien fan de earste Fryske popgroepen). Grytz spile mei De Rockers noch op Aaipop mei eigen wurk, mar dat optreden waard net echt in sukses. Grytz en Van der Werff giene doe fierder as 'Grytz & Grize'.

Grytz en Grize makken in tal cd’s mei eigen, Frysk wurk. Op feesten en brulloften spilen se Ingelstalige popklassikers, mar ek soul en rock & Roll. By dy feestoptredens brûkten se gauris in draaiend red mei de namme 'De Grisel'. It duo spile dan it nûmer dêr’t it De Grisel by stoppe. Nei harren ‘Tsjerketoer’ yn 2014 folge yn 2016 in muzikale Alvestêdetocht mei alve hûskeamerkonserten.  It duo die yn de fakânsjetiid ek alle jierren optredens op Frânske kempings as in soarte 'Tour de France'.

Yn maaie 2013 wûnen Grytz & Grize mei it nûmer *Bliuw by my* de publykspriis fan it sjongfestival Liet. Yn 2016 hiene se it muzikale teäterprogramma *Mei Grytz & Grize it skip yn*. Dat programma waard makke mei help fan sellist Carel van Leeuwen en fioelist Vincent van Dam. Ek wiene der optredens mei oare artysten. Sa spilen se mei Bokke Rypma (gitaar) en Jan Hoekstra (bas) in grut ferskaat oan eigen Frysktalich wurk.  
Yn 2017 binne Gytsje Melchers en Douwe van der Werff troud.

## Boudewijn de Groot
Yn 2019 wurke Grytz mei oan it projekt *Boudewijn de Groot yn it Frysk*. Grytz sjongde op it album trije nûmers: *Fersopen protter* ('Verdronken vlinder'), *Tip fan de sluier* en *Moarntiid* ('Avond'). Yn it bywêzen fan Boudewijn de Groot sels mocht Grytz de lietsjes live sjonge yn it Omrop Fryslân televyzjeprogramma 'Noardewyn'.

Foar it projekt *Reizger Yn Fryslan* yn 2021 sjongde Grytz de Fryske tekst fan twa fan de fjirtjin de nûmers: *Fersopen Protter* en *Ik beloof*. *Ik beloof* is in oersetting fan De Groot syn bekende Nederlânske nûmer 'Avond'. *Fersopen Protter* is de Fryske oersetting fan 'Verdronken 'Vlinder.

## Diskografy
;CD-singles mei oaren
* *Kanjer* (2011)
* *Rintsje fan Rien* (2013)
;CD’s yn de mande mei oaren
* *Aaipop 2010, live* (2010)
* *Tsien moaie ferskes* (2011)
* *Twa* (2013)
* *De hits fan Frysk FM, diel 2* (Marista MCD 17260, 2017)
* *De hits fan Frysk FM, diel 4* (Marista MCD 18326, 2018)
* *De Groot yn it Frysk* (Marista MCD 9723, 2019)
* *Boudewijn de Groot yn it Frysk, deel 2* (8718403115260, 2021)
Boudewijn de Groot

**Frank Boudewijn de Groot** (Jakarta, 20 maaie 1944) is in Nederlânske sjonger, songwriter, muzykprodusint en akteur.

## Libben
De Groot waard berne yn in Japansk konsintraasjekamp. Syn mem stoar yn 1945, wylst er noch yn finzeskip wie. Nei de ein fan de oarloch gie er mei syn heit werom nei Nederlân, mar de heit moast al rillegau werom nei Yndoneezje. Boudewijn wenne oant 1951 by syn muoike yn Haarlim. Yn 1952 ferhuze er mei syn heit en styfmem nei Heemstede. Dêr moete er Lennaert Nijgh, dy’t letter tekstskriuwer waard foar in soad fan syn meast súksesfolle opnames.

Boudewijn de Groot hie syn earste súkses yn 1965 mei *Een meisje van zestien*, in oersetting fan Charles Aznavour syn chanson 'Une fille de 16 ans' fan Lennaert Nijgh. 
Yn de jierren dêrnei waard er benammen bekend as sjonger fan maatskippijkrityske lietsjes as *Er komen andere tijden* (in oersetting fan *The Times They're A-Changin* fan Bob Dylan), *Welterusten meneer de president* ('Good night Mr. President', tsjin de oarloch yn Vietnam) en *Testament*. Mar hy song ek in hiel soad lieten mei in poëtyske ynhâld, lykas *Verdronken Vlinder*, *Het Land van Maas en Waal*, *Eva* en *Meester Prikkebeen*, teksten dy't faak net te bedjipjen binne. De muzyk, komponearre troch De Groot sels, is melodieus en lûd.

Nei it súkses yn de jierren sechtich en santich hie er noch mar in pear grutte singlehits. Mar hy brocht altyd nije albums út – al wie it faak mei lange pauzes – dy't goed ferkochten en in goed ûnthaal krigen fan de kritisy. Lennaert Nijgh stoar yn 2002 oan kanker en sûnttiids skriuwt De Groot benammen syn eigen teksten.

Neist syn wurk as sjonger komponearre De Groot ek muzyk foar oare artysten (foarhinne meast mei teksten fan Lennaert Nijgh) en is er sa no en dan aktyf as akteur (û.o. yn *Death in the Cold Morning Light*).

## Frysk
Neidat yn 2019 *Boudewijn de Groot yn it Frysk* ferskynd wie, folge yn 2021 de cd *Reizger yn Fryslân*. De Groot wie oanwêzich by alle opnames en wie op it album te hearren as sjonger en muzikant. It duet *[[Ik beloof]]* as Fryske ferzje fan 'Avond' sjongde hy mei Grytsje Melchers. It nûmer is Frysk en Nederlânsk. 

## Diskografy
### Studio albums
**Lage Landen* (2007)
**Achter glas* (2015)
**Een eiland in de verte* (2003)
**Een nieuwe herfst* (1996)
**Maalstroom* (1984)
**Van een afstand* (1980)
**Waar ik woon en wie ik ben* (1975)
**Hoe sterk is de eenzame fietser* (1973)
**Apocalyps* (1970)
**Nacht en ontij* (1969)
**Picknick* (1968)
**Voor de overlevenden*  (1966)
**Boudewijn de Groot* (1966)

### Live albums
**Lage Landen tour 2007* (2007)
**Een avond in Brussel* (2005)
**Andere tour* (2002)
**Een hele tour* (1997)
**Concert* (1980)

### DVDs
**Lage Landen tour 2007* (2007)
**Een avond in Brussel* (2005)
**Eeuwige jeugd* (2005)
**Tour* (2001)
Grutte Priis Formule 1 fan Sina 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Sina]]** 2010 yn Shanghai op 19 april.
It wie de fjirde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Sirkwy fan Shanghai hâlden. De race waard hâlden oer 56 omgongen, op it 5,5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Karun Chandhok waard fiif plakken weromset by de start fanwegen it oertrêdzjen fan de regleminten.

## Utslach Grutte Priis
* Karun Chandhok starte út de pitstrjitte wei.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Bultmûne

In **bult-** if **berchmûne** is in mûne dy't op in (faak keunstmjittige) bulte stiet. 

 
De funksje fan in bultmûne is yn 'e regel it meallen fan nôt en troch de bult hat de mûne gjin stelling nedich. In trochgong yn de bulte makket it mooglik om mei karren ûnder de mûne te riden om dêr te laden of te lossen. As der mar ien tagong oanwêzich is, moat de wein efterút de mûne yn.  

In bultmûne kin fan hout of fan stien wêze. Stiennen bultmûnen binne âlder. De âldste mûne fan Nederlân is in stiennen bult- en toermûne, de Greeflike Nôtmûne fan Zeddam. De bultmûne mei de heechste bulte is de Korenbloem yn Ulvenhout (Noard-Brabân). 

Yn Fryslân komt dit mûnetype net mear foar. De tichtstbysteande bultmûnen steane yn Drinte. Bekend is dat der yn Fryslân trije fan dit type stien hawwe:

* Makkingea: de mûne fan Zeephat, boud yn 1870, ôfbaarnd yn 1912 
* Donkerbroek: de mûne fan v/d Wulp, boud yn 1808, foar 1922 ôfbrutsen 
* Sparjeburd by de Himrik: mûne De Vries, boud yn 1884, yn de jierren 1920 ûnttakele en yn 1937 ôfbrutsen
Ik beloof

***Ik beloof*** is de Fryske ferzje fan de klassiker *Avond* fan de Nederlânske sjonger Boudewijn de Groot. Foar it projekt *Reizger yn Fryslân* feroare Boudewijn de Groot yn 2021 de titel yn *Ik Beloof*. *Ik beloof mijn trouw aan jou.* 

*Reizger Yn Fryslan* wie de opfolger fan *Boudewijn de Groot in het Fries* út 2019. De CD bestiet út fjirtjin nûmers fan De Groot dy’t sels meidocht oan twa nûmers. De oersettings fan it projekt binne fan muzykprodusint Cees de Wolff. Boudewijn de Groot song sels net yn it Frysk, dat waard dien troch Grytz. It liet is in duet yn it Nederlânsk en it Frysk dat yn 2020 foar de earste kear tegearre yn teäter De Harmonie yn Ljouwert te hearren wie. It ferske wie ûnderdiel fan it lêste optreden yn Fryslân fan ‘Vreemde Kostgangers’, de gearwuring fan Boudewijn de Groot mei Henny Vrienten en George Kooymans. 

## Fryske Top 100
*Ik Beloof* kaam yn 2021 binnen op nûmer 8 fan de Fryske Top 100 en wie dêrmei de heechste binnenkommer. Dit súkses foar Grytz hie wol as fefolch dat Grytz har nûmer 'Moarntiid' sakke fan 35 nei 81. Moarntiid is winliken itselde nûmer, mar dan in eardere ferzje.
 
## Oarspronklike Nederlânske ferzje
It oarspronklike *Avond* is in nûmer fan Boudewijn de Groot út 1996. It waard yn 1997 en 2005 op single útbrocht. By in soad minsken waard it liet bekend troch de sin *Ik geloof (in jou en mij)*. Lennaert Nijgh skreau it nûmer yn 1973 foar syn destiidske leafde Anja Bak, de hjoeddeiske frou fan Boudewijn de Groot.

## Untfangst
De oarspronklike ferzje fan it liet is yn 1973 as *De Avond* skreaun troch De Groot en Nijgh foar it album *In de uren van de middag* fan Rob de Nijs. De tekst waard troch Nijgh skreaun yn de perioade dat hy troud wie mei Anja Bak.

Doe’t De Groot jierren letter troude mei dyselde Bak, naam hy it nûmer fannijs op út leafde foar har. Hy paste de tekst oan en betocht der nije muzyk by. *Avond* ferskynde yn 1996 op it album *Een nieuwe herfst*, De Groot syn earste album sûnt 1984. It liet waard yn 1997 op single útbrocht en helle it 56e plak yn de Mega Top 100. Yn de folgjende teätertoernees waard it liet noch populêrder by it publyk, mei gefolch dat it liet faak mei útset lûd meisjongd waard, dêr’t De Groot by de oankundiging fan it liet dan ek om frege. Yn 2005 ferskynden fiif ferzjes fan it liet op de bonusskiif *De Avonden* by it album *Het eiland in de verte*.

### Radio 2 Top 2000
Sûnt de earste edysje yn 1999 hat it nûmer altiten yn de jierlikse Top 2000 fan Radio 2 stien. *Avond* gie al hurd omheech yn de list: 428 (1999), 121 (2000), 41 (2001), 25 (2002), 8 (2003), 5 (2004). Yn 2005 kaam it liet, nei in oprop fan Radio 2-diskjockeys om ris te stimmen op in oar nûmer as *Bohemian Rhapsody* fan Queen, op nûmer 1. Yn de dêrnei folgjende jierren bleau it nûmer yn de top 10 fan de Top 2000 stean. It nûmer wie oant 2009, it jier fan it ferstjerren fan Ramses Shaffy, it ienige Nederlânsktalige nûmer dat yn de top 10 fan dy list stien hie.

## Keppeling om utens
* Boudewijn de Groot & Grytz- Ik beloof op youtube
Leechlân (Noardeast-Fryslân)

**Leechlân** is in buorskip yn de gemeente Noardeast-Fryslân, yn de provinsje Fryslân. 

Leechlân leit krekt noardlik fan  Bûtenpost, direkt súdeastlik fan It Paradyske en besuden Kollum, dêr't it ek ûnder falt. Leechlân bestiet hjoed-de-dei út njoggen huzen. 
 
De Swadde en de Swaddesleat rinne by de buorskip lâns.

Yn 2013 krige de buorskip in plaknammeboerd mei syn Fryske namme, Leechlân.
Esklum

**Esklum** (Eastfrysk Plat: *Esklem*) is in doarp (*[[Ortschaft]]*) yn de gemeente Westoverledingen yn East-Fryslân en leit oan de súdouwer fan de rivier de Leda.

## Skiednis
De namme fan Esklum, yn de midsiuwen *Esschelshem*, betsjut "hiem" op goed drûch ikkerlân. Op de kaart fan Ubbo Emmius waard it doarp as *Esculum* oantsjut.

De tsjerke fan Esklum is ien fan de âldste yn it Oerledingerlân en wie nei alle gedachten in wartsjerke. Ien fan de twa klokken komt út 1377. De westertoer fan de tsjerke stammet út de fyftjinde iuw. 

Op 1 jannewaris 1973 waard Esklum part fan de nije gemeente Westoverledingen.

## Literatuer
* : *Die Familien der Kirchengemeinden Driever (1767–1900) und Esklum (1682–1900)*. Upstalsboom-Gesellschaft, Auwerk 1995, ISBN 3-925365-89-3 (*Ostfrieslands Ortssippenbücher*, Bd. 36; *Deutsche Ortssippenbücher*, Bd. A 209).

## Keppeling om utens
* Ostfriesische Landschaft: Esklum 
* Esklum op genealogie-forum.de
Nooit Gedagt (Woudrichem)

De **Nooit Gedagt** is in nôtmûne op it bolwurk fan de Brabânske stêd Woudrichem. De achtkante, stiennen en foar in part bepleistere stellingmûne is yn de jierren 1990 op 'e nij boud. De mûne is regelmjittich yn bedriuw en yn de mûne is in winkel mei produkten fan de mûne ûnderbrocht.  

## Skiednis
In stiennen mûne op it plak waard om 1662 hinne op it bolwurk boud, dat Willem fan Oranje yn 1583 troch Adriaan Antonis as ûnderdiel fan de ferdigeningswurken om de stêd oanlizze liet. Oant 1862 hie de mûne in houten achtkant op de stiennen romp, dy't doe ferfongen waard troch in stiennen boppebou. 

Op 21 april 1945 blaasden de Dútsers de mûne op. Yn de jierren 1980 ûnstie it plan om de mûne wer op te bouwen. Foar dat doel waard yn 1984 de *Stichting Herbouw Molen Nooit Gedagt* stifte. Om't der hast gjin technyske ynformaasje fan de âlde mûne oanwêzich wie, koste it boutechnyske ûndersyk in soad tiid en lieten se ynearsten yn harren omgean om in Belgyske mûne oan te keapjen. It waard dochs in rekonstruksje en yn 1989 wie genôch jild ynsammele op it projekt stal te jaan. Dêrmei waard op 5 maaie 1990 útein set.   

De werbou fan de mûne wie fan 5 maaie 1990 ôf en op 31 maaie 1996 waard de nije mûne offisjeel iepene. De hjoeddeiske mûne stiet likernôch 5 meter eastlik fan de histoaryske mûne. Oan it patroan yn de strjitte is it krekte plak te sjen dêr't de âlde *Nooit Gedagt* ea stien hat.

De mûne hat in flecht fan 23,80 meter en it is de iennige stellingmûne fan Nederlân mei in stiennen achtkante boppebou.

## Keppeling om utens
* Molendatabase (oersjoch technyske ynformaasje oer de mûne)
* Allemolens.nl (ôfbylden)
* De Hollânske Mûne
Folmhusen

**Folmhusen** (Eastfrysk Plat: *Folmhusen*) is in doarp (*[[Ortschaft]]*) yn de gemeente Westoverledingen yn East-Fryslân en leit justjes noardlik fan it haadplak Ihrhove oan de B70. It plak bestiet benammen fan de lânbou.

## Skiednis
Folmhusen heart ta ien fan de âldste delsettings fan it Oerledingerlân. Fynsten út it Mesolitikum binne fûn. It plak waard yn 1409 foar it earst neamd en hearde doe by it âlde Fryske goa Oerledingerlân, en wie part fan de Fâdij Esklum yn it Amt Leerort. Dêrnei kaam it ûnder it Amt Lier. Yn de Frânske tiid kaam Folmhusen by de gemeente Ihrhove, kanton Lier yn it Departemint Easteriems te hearren. Dêrnei kaam it by de amtsfâdij Ihrhove en yn 1885 waard it part fan de lânkring Lier. Yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling yn Nedersaksen op 1 jannewaris 1973 waard Folmhusen part fan de nije gemeente Westoverledingen.

## Namme
Folmhusen waard yn 1409 foar it earst neamd as *Wolkmedehusen*. Letter waard it plak *Fahouttahusum* (1475) en *Folmdehusen* (1492) neamd. Yn in statistyk fan 1823 waard it doarp *Volmhusen* neamd. De namme is in gearstalling fan de persoanenamme *Volmet* of *Volmt* en *husen* (hûzen). 

## Museum
It Eastfrysk Skoalmuseum Folmhusen is sûnt 1987 yn de eardere skoalle fêstige. It gebou waard yn 1824 foar de twadde kear boud, yn 1879 ferboud en yn 1885 en 1904 fergrutte. Yn 1963 kaam der in skoalpaviljoen by de skoalle.

## Keppeling om utens
* Ostfriesische Landschaft: Folmhusen
Driever

**Driever** (Eastfrysk Plat: *Driiver*) is in doarp (*[[Ortschaft]]*) yn de gemeente Westoverledingen yn East-Fryslân en leit oan de Iemsdyk tusken Esklum en Grotegaste. It doarp hat 108 ynwenners en is dêrmei it lytste doarp fan de gemeente Westoverldingen.

## Skiednis

De earste ferwizing nei Driever komt om it jier 1000 hinne. De âlde dyk, dy't oer de Iemsdyk rûn, rûn fan de kommanderije Muhde nei Driever, dy't as *Latamuthon* en *Thribirgi* ontsjut waarden. Driever lei yn de midsiuwen yn it skaad fan de kommanderije dy't in Johanniterkleaster, foar it earst neamd yn 1319 en yn de fyftjinde iuw syn bloeitiid kende, wie. De kommanderije stie foar Leerort oer oan de mûning fan de Leda yn de Iems, dêr't de namme Muhde fan it Aldfryske *mutha* (mûnng) ôflaat is. Driever hearde oant de reformaasje by de proasdij Lier fan it Bisdom Múnster en waard om 1500 hinne *Dryver* neamd. De namme betsjut nei alle gedachten "trije fearen" (*Drieveer*). De trije fearen fearen yn dy tiid nei alle gedachten nei de oare kant de Iems nei Haseborg, Kirchborgum en Feestenborg yn it Reiderlân. Yn 1750 hie Driever likernôch 200 ynwenners.

Op 1 jannewaris 1973 waard Driever part fan de nije gemeente Westoverledingen.

## Hjoed-de-dei
Yn it sintrum fan it doarp stiet de grifformearde tsjerke. De westtoer fan de tsjerke waard yn 1696 boud. De hjoeddeistige tsjerke waard yn 1874/75 boud. It oargel dy't yn 1885 boud waard, is hjoed-de-dei noch yn syn oarspronklike tastân. 

Under Driever falt de buorskip *Weekenborg*. By de wettersneed fan 1825 bruts de Iemsdyk dêr troch. Dêrnei waard de syl, de *Weekenborger Siel* fernijd. Ta weromtinken fan de wettersneed waard der njonken de Iemsdyk in 800 meter lange "museumdyk" oanlein. Der sit ek in weingat yn, dêr't de boeren eartiids troch hinne koene om nei it fruchtbere uterdykse lân komme te kinnen.

It lytse sportfjild oan de râne fan it doarp wie it thúsfjild fan amateurfuotbalklub *Amisia Driever*.

## Keppeling om utens
* Ostfriesische Landschaft: Driever
Breinermoor

**Breinermoor** (Eastfrysk Plat: *Brainermaur*) is in doarp (*[[Ortschaft]]*) yn  it uterste noardeasten fan de gemeente Westoverledingen yn East-Fryslân en leit tsjin de grinzen fan de gemeenten Lier en Rhauderfehn oan.

## Skiednis
It is mooglik dat Breinermoor al  foar it jier 1000 as *Brenom* bestie. Yn 1362 wurdt Breinermoor, mank mei syn buorskippen Moorhusen, Wilderfang, Idehörn en Prinzenburg, neamd. Yn de fyftjinde iuw hearde it doarp by it karspel Backemoor. 200 jier lang wie Breinermoor in haven foar turfskippers. De Sint-Sebastiaan en Sint-Finsintiustsjerke waard yn 1784 boud en doe waard Breinermoor in selsstannich doarp. Hjoed-de-dei is de tsjerkegemeente lykwols wer feriene mei dy fan Backemoor.

Op 1 jannewaris 1973 waard Breinermoor part fan de nije gemeente Westoverledingen.

## Nijsgjirrich
Troch gâns East-Fryslân is it doarp ferneamd troch de *Breinemoërkes*, redens dy't troch pleatslike smidden fan 1830 oant 1972 makke waarden.

## Ferienings
Sûnt 1978 is der in doarpsbelang en al 100 jier is der in frijwillige brânwacht yn it doarp.

## Keppeling om utens
* Ostfriesische Landschaft: Breinermoor
Rivierklaai

**Rivierklaai** of **fluviatile klai** is in soarte klaai dy't troch streamend rivierwetter yn in riviergea ôfset waard. Foarbylden fan riviergeaen binne yn East-Fryslân by de rivieren de Iems en de Weser del, en yn it midden fan Nederlân yn it gebiet fan de Grutte Rivieren. Dy klaai is in reedlik jonge klaai, dy't út fine kerrels. Yn Nederlân wurdt rivierklaai brûkt om bakstiennen fan te meitsjen. Yn de uterwaarden stiene yn it ferline in soad stienbakkerijen. 

Oksidearre rivierklaai is almeast ljochtbrûn, wylst redusearre klaai griis is. Seeklaai yn Fryslân is almeast griisbrún ta griisblau. 

In spesifyk soarte rivierklaai is komklaai, dy't it tige lytse dieltsjes bestiet en ornaris in leech gebiet fierder fan de rivier ôf ôfset waard. Dy grûn is slimmer te ûntwetterjen en dêrtroch gaadliker foar greidlân as foar ikkerbou. 

Rivierklaaigebieten foarmje in eigen lânskipstype, dy't benammen yn it midden fan Nederlân foarkomt.
Heisfelde

**Heisfelde** is in stedsdiel fan de stêd Lier yn East-Fryslân.

## Skiednis
Yn 1810 waarden de doarpen Heisfelde, Leerort, Bollinghausen en Hohegaste yn it ramt fan de Napoleonske weryndieling ta de gemeente (*mairie*) Lier foege. Tusken 1840 en 1850 hie Heisfelde tusken de 300 en 400 ynwenners. Der waard benammen ikkerbou en flaaksbou útoefene. De hûzen en pleatsen wiene almeast yn eigendom fan de bewenners. Troch it oanlizzen fan it spoar en it iepenjen fan twa papierfabriken yn Lier, kaam der in tastream fan wurklju. Dêrtroch naam it tal wenten ta. De measte wurklju koene harren allinnich mar hierhûzen tastean. It ynwennertal naam fan 1860 oant 1870 fan 600 oant 700 ta en it tal wenten ferdûle. By in telling yn 1887 wie it ynwennertal al oer de 800. De yn 1779 boude skoalle waard ferdûbele fan ien klasse ta twa klassen. Yn 1968 waard Heisfelde fannijs opnommen yn de gemeente Lier en waard in stedsdiel fan de stêd.

## Literatuer
* : *Die Dorfschmiede in Heisfelde*. Heisfelde 2009

## Keppeling om utens
* Webstee fan Berend Schröder oer Heisfelde
Sint-Martinustsjerke (Woudrichem)

De **Sint-Martinustsjerke** is de midsiuwske stedstsjerke yn 'e Noard-Brabânske fêsting fan Woudrichem. De tsjerke is fan 'e herfoarme gemeente fan Woudrichem, mar wurdt ek brûkt foar eksposysjes fan keunstners. Yn 2021 fierde de tsjerke syn 400-jierrich bestean. 

## Skiednis
Oarspronklik soe yn 'e 7e iuw ien fan 'e gesellen fan Willibrordus yn Woudrichem in kapel stifte ha. De hjoeddeiske letgoatyske tsjerke datearret út de 15e iuw en wie foar de reformaasje oan Martinus fan Tours wijd. Yn dy tiid besiet de tsjerke tsien alters.

Yn 1573 stieken de wettergeuzen de stêd yn 'e brân om't hja benaud wiene dat de Spanjerts de stêd ynnimme soene. Allinne de muorren fan 'e tsjerke bleaune oerein. De werbou duorre wat langer troch brek oan jild, mar waard mei help fan 'e Hollânske stêden lang om let yn 1621 foltôge. Yntusken wie de tsjerke in kalvinistysk tsjerkegebou woarn. De earste grifformearde dûmny fan 'e tsjerke waard yn 1585 oansteld. De tsjerke waard yn 1841 restaurearre en op 'e nij ferboud. 

## Beskriuwing

De tsjerke is boud as krústsjerke. It fiifsidich sletten koer is âlder. De toer is foar in part ynboud troch't de sydskippen by de toer lâns langer binne.

De 34 meter hege toer is âlder as de tsjerke en hat in rikere arsjitektuer as it tsjerkeskip. De bline nissen fan 'e twadde ferdjipping binne fersierd mei rútfoarmige medaillons. Op 'e ferdjipping dêr't de klokken hingje hawwe de bline nissen rûne medaillons mei byldhoude kopkes fan greven, froulju en soldaten. De fjilden fan it bôgefries binne opfolle mei skelpen yn 'e iere renêssânse-styl. De toer hie in spits, mar ferlear dy by de stoarm fan 1717 ferlern. In rekonstruksje fan 'e spits hat nea plakfûn en yn 'e folksmûle wurdt de stompe toer dêrom 'Mosterpot' neamd. Yn 1933 folge by in restauraasje fan 'e toer de bou fan 'e balustrade.

## Ynrjochting
De tsjerke wurdt oerkape mei houten tonferwulften. Nei de reformaasje waard it koer fan it skip troch in muorre skaat. By de yngong fan 'e doar fan it koer is út de roomske tiid in smelle hagioskoop bewarre bleaun. 

Under it oargel leit it grêf fan Aernt van Eck en syn frou Cornelia van Sevender út 1613. By de restauraasje fan 1979 waard de foet fan it midsiuwske doopfont opgroeven, dêr't in nije doopfont op set waard. Yn 'e tsjerke stiet in hearebank.

#### Oargel
De tsjerke besit in oargel efter in monumintale oargelkas, dy't ûnderdiel foarme fan it yn 1680 troch stêedhâlder Willem III skonken oargel oan 'e Kleastertsjerke yn De Haach. It oargel waard eartiids troch de gemeente oankocht foar 800 gûne en yn 1865 yn 'e tsjerke yn gebrûk nommen. By de restauraasje fan 'e jierren 1970 waard ûnder de wite farve bledgoud ûntdutsen. Sûnt is de oargelkas wer yn 'e oarspronklike kleuren werombrocht. 

De firma Blank út Herwijnen hat yn 'e jierren 1980 in nij ynstrumint efter it histoaryske front boud.

## Keppeling om utens
* Orgelsite: Disposysje oargel
Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Spanje]]** 2010 yn Montmeló op 9 maaie.
It wie de fyfde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Sirkwy fan Kataloanje hâlden. De race waard hâlden oer 66 omgongen, op it 4,7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 307 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Vitaly Petrov, Timo Glock, Lucas di Grassi en Karun Chandhok waarden elk fiif plakken weromset by de start fanwegen in fersnellingsbakwiksel

## Utslach Grutte Priis
* Heikki Kovalainen koe net starte út de pitstrjitte as gefolch fan in probleem mei de fersnellingsbak

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Dennis Wiersma

**Auke Dennis Wiersma** (Frjentsjer, 19 febrewaris 1986) is in Nederlânske politikus foar de VVD. 

Fan 10 jannewaris 2022 oant 22 juny 2023 wie er minister foar Primêr en Fuortset Underwiis yn it kabinet-Rutte IV, fan 10 augustus 2021 oant 10 jannewaris 2022 wie er steatssekretaris fan Sosjale Saken en Wurkgelegenheid yn it demisjonêre kabinet-Rutte III en fan 23 maart 2017 oant 2 septimber 2021 wie er lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal.

## Biografy
Wiersma studearre sosjology oan de Ryksuniversiteit Grins en wie dêr ek lid fan de fakulteitsried. Hy helle dêrnei in master bestjoer en belied oan de Universiteit Utrecht.

Tusken 2009 en 2010 wie Wiersma fisefoarsitter fan de Lanlike Studintefakbûn. Fan 2011 oant 2013 wie er foarsitter fan FNV Jong. Yn dy hoedanichheid wie er ek lid fan de Sosjaal-Ekonomyske Ried. De beneaming fan Wiersma as jongereinfoarsitter by FNV krige in soad omtinken, om 't er al in pear jier lid wie fan de VVD en yn 2003 as 16-jierrige ferkiesber wie as kandidaat nûmer 17 by de List Ratelband ûnder oanfiering fan Emile Ratelband. Ek op oare punten kaam Wiersma mei de FNV-jongeren yn it nijs: sa pleite er by it telefyzjeprogramma *Buitenhof* foar in nij Akkoard fan Wassenaar.

### Politike karriêre
Wiersma wie kandidaat foar de VVD yn Utert by de gemeenteriedsferkiezingen fan 2014. Tusken 2013 en 2015 wurke hy as projektmanager *Aanpak Jeugdwerkloosheid* op it ministearje fan Sosjale Saken en Wurkgelegenheid en sûnt 2013 as programmamanager *Maatschappelijke Agenda* by PGGM. Dêrneist wurke er yn 2016 foar de *Start Foundation*, in organisaasje dy't minsken helpt dy't kwetsber binne op de arbeidsmerk.

De VVD sette Wiersma yn novimber 2016 op plak 11 fan de kandidatelist foar de Twadde Keamerferkiezingen 2017. Nei syn beëdiging op 23 maart 2017 fierde Wiersma yn de Twadde Keamer it wurd oer ûnder oare it beropsûnderwiis, de AOW en wurknimmersfersekeringen. Fan oktober 2017 ôf, sûnt it oantreden fan it kabinet-Rutte III, wie Wiersma wurdfierder Sosjale Saken en Wurkgelegenheid. Ek hold er him yn it parlemint dwaande mei folwoekseneoplieding dêr't in libben lang leare by wie. Fan septimber 2019 ôf wie er wurdfierder Heger Underwiis & (Makro-) Ekonomy, en hold er him dwaande mei ûnder oare it stúdzjefoarskot, wittenskip en ynnovaasje.

Op 14 july 2021 waard er mei yngong fan 10 augustus fan dat jier beneamd ta steatssekretaris fan Sosjale Saken en Wurkgelegenheid. Hy joech syn Keamersit op 2 septimber 2021 oer nei opskuor oer de kombinaasje fan Keamerlid en steatssekretaris yn in demisjonêr kabinet.

Op 10 jannewaris waard er minister foar Primêr en Fuortset Underwiis yn it kabinet-Rutte IV, op 22 juny 2023 naam Wiersma ûntslach as minister foar ûnderwiis, nei klachten oer syn gedrach.

## Keppelingen om utens
* Offisjeel webstek
* Ministearje fan Sosjale Saken en Wurkgelegenheid - Ryksoerheid
Grutte Priis Formule 1 fan Monako 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Monako]]** 2010 yn Monte Carlo op 16 maaie.
It wie de sechsde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Circuit de Monaco hâlden. De race waard hâlden oer 78 omgongen, op it 3,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 260,5 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Lewis Hamilton waard fiif plakken tebekset by de start fanwegen in fersnellingsbakwiksel.

## Utslach Grutte Priis
* Fernando Alonso starte út de pitstrjitte wei.
* Nico Hülkenberg starte efteroan om't syn auto fêstrûn yn de opwaarmomgong.
* Michael Schumacher krige in straf fan 20 sekonden fanwegen it ynheljen fan Fernando Alonso wilens in safety car-sitewaasje.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Helloween

**Helloween** is een Dútske Powermetal band oprjochte yn 1984

## Skiednis
Helloween waard yn 1984 oprjochte troch Kai Hansen, Michael Weikath, Markus Grosskopf en Ingo Schwichtenberg. Yn 1985 kaam harren debútalbum *Walls of Jericho* út. Op it earste album naam Kai Hansen de sang noch foar syn rekken mar it wie te dreech foar him om te sjongen en tagelyk gitaar te spyljen. Sadwaande kaam sjonger Michael Kiske by de band. Yn 1987 kaam it earste album mei Kiske op sang út. *Keeper of the Seven Keys, part I*. Nei it tredde album yn 1989 krigen de bandleden rebûlje ûnder inoar en mei harren label. In tal fan wikselingen yn de besetting folgen.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Wurknimmer

In **wurknimmer**, **employee** of **emplojee** (fan it Frânske *employé*) is immen dy't foar syn of har berop by in oar yn 'e tsjinst is en yn ruil foar de diene arbeid in jildlik lean ûntfangt. By in bedriuw wurde alle wurknimmers mei-inoar wol oantsjut as it **personiel** of **personeel** (fan it Frânske *personnel*, dat tebekgiet op it Latynske *personalis*, in ferbûging fan *persona*, "persoan"). De wurknimmers fan 'e oerheid wurde oantsjut as amtners of allegear mei-inoar as de amtnerij of de amtlike stân. Dejinge by wa't in wurknimmer yn 'e tsjinst is, wurdt in wurkjouwer neamt. Tusken in wurknimmer en in wurkjouwer wurdt in ûnder de arbeidswetjouwing binende arbeidsoerienkomst ôfsletten, dêr't de rjochten en plichten fan beide partijen yn fêstlein binne. Om sterker te stean yn 'e ûnderhannelings mei wurkjouwers ferienje wurknimmers har faak yn in fakbûn.

## Sjoch ek
*wurkjouwer
Wurkjouwer

In **wurkjouwer** is in persoan of organisaasje dy't wurk besoarget oan ien of mear wurknimmers. Faak wurdt mei de term 'wurkjouwer' ferwiist nei "de baas", de natuerlike persoan dy't oaren yn 'e tsjinst hat en yn ruil foar de ferrjochte arbeid lean útbetellet, mar mei 'wurkjouwer' kin ek in organisaasje bedoeld wurde, lykas in ûndernimming of de oerheid. Yn 'e arbeidswetjouwing (dy't per lân ferskilt) wurde de rjochten en plichten fan sawol de wurkjouwer as de wurknimmer fermeld. De yndividuële ôfspraken tusken de beide partijen wurde fêstlein yn in arbeidsoerienkomst. Wurkjouwers binne faak oansletten by in wurkjouwersferiening, sadat se sterker steane yn 'e ûnderhannelings mei de yn fakbûnen feriene wurknimmers oer bgl. in kollektive arbeidsoerienkomst (CAO)

## Sjoch ek
*wurknimmer
Grutte Priis Formule 1 fan Turkije 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Turkije]]** 2010 yn Istanbûl op 30 maaie.
It wie de sande race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op İstanbul Park hâlden. De race waard hâlden oer 58 omgongen, op it 5,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 309,3 kilometer. 

## Kwalifikaasje

## Utslach Grutte Priis
* Lucas di Grassi starte út de pitstrjitte wei.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Claw Boys Claw

**Claw Boys Claw** is een Nederlânske Rockband oprjochte yn 1983.

## Skiednis
Claw Boys Claw waard yn 1983 oprjochte troch troch Peter te Bos, John Cameron en Allard Jolles yn Amsterdam. Yn 1984 kaam harren debútalbum *Shocking Shades of Claw Boys Claw* út. Nei harren sânde studioalbum *Will-O-The-Wisp* út 1997 bleau it alve jier stil mar yn 2008 kaam Claw Boys Claw ûnferwachts mei it album *Pajama Day* om dernei pas yn 2013 mei it album *Hammer* te kommen. Yn 1988 wie Claw Boys Claw ien fan sân bands op de earste edysje fan it Wâldrock  festival.

## Diskografy
### Studio-albums

### Kompilaasje-albums
Restless (metalband)

**Restless** is in Fryske Metalband oprjochte yn 1987 te Drachten. Yn 1988 brochten se har earste demo *Restless* út.  Yn 1988 wie Restless ien fan sân bands op de earste edysje fan it Wâldrock festival. Yn 1995 waard de band opheft en dernei diene se noch inkelde reünyoptredens. Nei de Wâldrock reüny yn 2018 op it Befrijingsfestival besleaten se de band nij libben yn de blazen en begûne hja mei it skriuwen fan nij wurk.

## Diskografy
### Demo's

### Kompilaasje-album
Grutte Priis Formule 1 fan Kanada 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Kanada]]** 2010 yn Montreal op 13 juny.
It wie de achtste fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Circuit Gilles Villeneuve hâlden. De race waard hâlden oer 70 omgongen, op it 4,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Mark Webber waard fiif plakken tebekset by de start fanwegen in fersnellingsbakwiksel.

## Utslach Grutte Priis
* Felipe Massa krige in straf fan 20 sekonden om't er te hurd riden hie yn de pitstrjitte.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Grutte Priis Formule 1 fan Jeropa 2010

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Jeropa]]** 2010 yn Falinsia op 27 juny.
It wie de njoggende race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op de Sirkwy fan Falinsia hâlden. De race waard hâlden oer 57 omgongen, op it 5,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,8 kilometer. 

## Kwalifikaasje

## Utslach Grutte Priis
* Jenson Button, Rubens Barrichello, Robert Kubica, Adrian Sutil, Sébastien Buemi, Pedro de la Rosa, Vitaly Petrov, Vitantonio Liuzzi en Nico Hülkenberg krigen elk in straf fan 5 sekonden fanwegen it oertreden fan safety-car regleminten.
* Timo Glock krige in straf fan 20 sekonden fanwegen it negearjen fan de blauwe flagge.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
De Dijk

; De Dijk kin ferwize nei: 
* In Nederlânske band oprjochte yn 1981, De Dijk (band)
* In album út 1982 fan de Nederlânske band De Dijk, De Dijk (album)
* In Amsterdamske sportferiening oprjochte yn 1999, ASV De Dijk
De Dijk (band)

**De Dijk** wie in Nederlânske band oprjochte yn 1981 en ferneamd nei de Amsterdamske strjitte Zeedijk. De band brocht yn 1982 syn debútalbum *De Dijk* út. De Dijk hat achttjin studio-albums en fiif live-albums útbrocht. 

## Skiednis
De band brocht yn 1982 syn debútalbum *De Dijk* út. Ein 1987 krige de band de Sulveren Harpe, de oanfiteringspriis foar oanstoarmjend talint yn de Nederlânske muzyk. Yn 1988 wie de Dijk ien fan sân bands op de earste edysje fan it Wâldrock-festival. Yn 1993 waard de band bekroand mei in Gouden Harpe, de ûnderskieding foar "grutte fertsjinsten foar de Nederlânske lichte muzyk". Op 14 febrewaris 2005 waard oan De Dijk de Edison Oeuvrepriis takent. Begjin juny 2022 kundige de band oan dat de band der ein desimber 2022 mei ophâlde soe, it lêste optreden hie plak op 17 desimber yn Paradiso Amsterdam. 

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
De Drentse Schilders

Keunstrûnte ***De Drentse Schilders*** is in eardere Nederlânsk keunstkollektyf.

Koart nei de Twadde Wrâldoarloch feriene in tal Drintske keunstskilders har yn in kollektyf om mei-inoar skilderijen te eksposearjen en ferkeapjen. Yn de simmer fan 1946 waard *De Drentse Schilders* oprjochte, letter dat jier wie de earste útstalling. Oprjochters en leden fan it earste oere wiene Reinhart Dozy, Erasmus Bernhard van Dulmen Krumpelman, Anton Heyboer, Hans Heyting, Jan Kagie, Louis Kortenhorst, Hein Kray en Arent Ronda. Dozy waard foarsitter. Letter treden ûnder oaren Erasmus Herman van Dulmen Krumpelman, Marieke Eisma en Evert Musch ta ta de feriening.

De keunstrûnte eksposearre alle simmers en winters yn it Asser Gymnasium en letter ek yn it V.O.R.K.-gebou oan de Brink yn Assen. Der wiene geregeld ûnienichheden ûnderinoar oer de kwaliteit fan it wurk dat levere waard. Kagie wie ien fan de earsten dy't al nei in pear moanne de keunstrûnte ferliet. Yn 1953 foel it doek foar De Drentse Schilders. It jier dêrnei waard troch in oantal fan de âld-leden *[[Het Drents Schildersgenootschap]]* oprjochte.
Brimstone (reggaeband)

**Brimstone** wie in Fryske reggaeband en wie aktyf tusken 1984 en 1996. Brimstone begûn ûnder de namme *Brimstone Butterfly* fanôf 1986 is de band fierder gien ûnder de namme Brimstone. Yn 1988 wie Brimstone ien fan sân bands op de earste edysje fan it Wâldrock festival.

## Albums
### Studio-albums
Henny Orri

**Henriëtte Josephine (Henny) Orri** (Amsterdam, 16 juny 1925 – dêre, 4 jannewaris 2022) wie in Nederlânsk aktrise. Se spile in soad dragende rollen by grutte toanielselskippen as Toneelgroep Centrum en Toneelgroep Theater.

## Libben en wurk
Orri studearre yn 1947 ôf oan de Amsterdamske Toanielskoalle. Se spile de mem yn *Een Bruid in de morgen* fan Hugo Claus by de wrâldpremjêre dêrfan troch it Rotterdamsk Toaniel (1955) en de haadrollen yn *De Meiden van Jean Genet* (1962 ), *Elektra* fan Euripides (1965), *Saint Joan* fan George Bernard Shaw (1966) en *Moeder Courage en haar kinderen* fan Bertolt Brecht (1973).

Sy krige yn 1977 in Colombina foar *Deuren* fan J. Bernlef, ûnder rezjy fan Christiaan Nortier. Yn 1986 krige se de Theo d'Or foar har rol yn *Wings* fan Arthur Kopit. Ek yn de frije sektor krige se in soad sukses, lykas yn it op it libben fan Sarah Bernhardt basearre *Memoires* (1988). Orri spile ek yn Bert Haanstra syn film *Dokter Pulder zaait papavers* (1975).

Yn 1994 naam de *Grande Dame Du Theatre* offisjeel ôfskied fan it toaniel mei it troch har twadde man, regisseur Theo Kling, skreaun stik *In de Hemel mag alles*, in blijspul oer eutanasy. Seis jier letter stie sy lykwols wer op toaniel mei de solofoarstelling *Rose* fan Martin Sherman. Op Krystnacht 2008 lies se foar út it Evangeelje neffens Lukas yn de Grifformearde tsjerke fan Andyk dêr't se doe wenne. Yn 2009 stie sy, ûnderwilens 84 jier âld, tegearre mei har dochter Diane Lensink op de planken yn it stik *Berm* fan de debutearjende skriuwer Rik van den Bos.

Op 22 novimber 2015 ûntfong Orri de Blijvend Applaus Prijs. Op 20 jannewaris 2016 waard yn de Jos Brink-foyer fan de Stedsskouboarch Haarlim in búste fan har, makke troch de byldhouster Yvonne Zeylstra, ûntbleate.

### Priveelibben
Henny Orri wie de jongste dochter fan Henri Joseph Orri (1889 -1969) en Neeltje Uijttenboogaard (1893 -1991). Har âldste suster Threes Orri (1915 -1993) wie muzykpedagoge. Fan 1948 oant 1954 wie Henny Orri troud mei akteur Ton Lensink (1922-1997) en fan 1956 oant syn dea yn 2018 mei akteur en regisseur Theo Kling (1930-2018). Ut har earste houlik hie se in dochter: aktrise Diane Lensink (1950-2012). Se wie de beppe fan akteur Matteo van der Grijn. 

Orri ferstoar op 4 jannewaris 2022 yn de âldens fan 96 jier yn har wenning yn Amsterdam.

## Keppeling om utens
* Henny Orri op de webside Teäterensyklopedy
Nits

**Nits** is in Nederlânske band oprjochte yn 1974, as **The Nits**.

## Skiednis
De band brocht yn 1978 syn debútalbum *The Nits* út. Yn 1988 wie The Nits ien fan sân bands op de earste edysje fan it Wâldrock-festival. Nei it album *Hat* út 1988 feroare de band de namme fan *The Nits* yn *Nits* sûnder The derfoar, it album *Giant Normal Dwarf* út 1990 wie it earste album ûnder de nije namme.  Yn 1989 waard de band bekroand mei in Gouden Harpe, de ûnderskieding foar "grutte fertsjinsten foar de Nederlânske lichte muzyk".
## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Weekend at Waikiki

**Weekend at Waikiki** is in fan oarsprong Fryske band. 

## Skiednis
De band begûn yn 1983 as in freoneklup yn it Fryske Wolvegea. De bandleden giene studearjen yn Grins en wennen yn dy perioade mei-inoar yn de ferfallen Villa Volonté. Ynspirearre troch bands as Talking Heads, Devo, Frank Zappa en David Bowie spilen se mear as tsien jier yn sealen troch hiel Nederlân.

Waikiki wie ien fan de earste westerske bands dy 't wiidweidich begûn te toeren yn it eardere Eastblok. Yn 1988 gie de band nei Poalen en yn 1989 nei de Sovjet Uny, dêr't se ûnder oare yn Sint-Petersburg (Ruslân) en Tallinn (Estlân) spilen. Yn 1990 foeren se trije wiken oer de doe bot fersmoarge Wolga. Yn it ramt fan *Rock for Clear Water* waard der spile yn alle wichtige stêden. De VARA brocht de toernee yn byld.

WeekendatWaikiki1988-3.jpg|Weekend at Waikiki (1988)
WeekendatWaikiki1988-2.jpg|Weekend at Waikiki (1988)