Ardooie

**Ardooie** is in plak en gemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. It doarp leit 7 kilometer noardeastlik fan de stêd Roeselare . De gemeente hat 9.083 ynwenners (12/11/2020) en de ynwenners wurde 'Ardooienaars' neamd.

## Skiednis
Oan 'e ein fan 'e 19e iuw binne in oantal foarwerpen út it neolityske tiidrek fûn. It plak waard yn 847 as Hardoga neamd, letter (H)ardoye. Der soe doe in tsjerke west hawwe. 

Yn it feodale tiidrek wiene der ferskate hearlikheden yn it gebiet, de belangrykste hearlikheid wie eartiids yn hannen fan de famylje Van Ardoye. Oan 'e ein fan de 13e iuw kaam de hearlikheid troch houlik yn hannen fan de famylje Van Lichtervelde en dêrnei ferskillende oare famyljes.

De krite hie yn de 16e iuw slim te lijen fan de godstsjinstoarloggen en yn 1572 soene byldestoarmers de tsjerke ferniele, mar dy waarden ferjage. De ynfal fan Malkontinten yn 1578 late ta plondering en de flecht fan in diel fan 'e befolking. Yn 1624 waard in krúswei stifte, wêrfan't oan de Stasjonsstrjitte noch ien staasje bewarre bleaun is.

Yn 'e 18e iuw wie it linneweven in wichtige boarne fan ynkomsten foar in pear hûndert wevers. Der wiene yn 'e 19e iuw ek in soad húswevers. Om 1840 stoarte dy yndustry yn, mar yn 1880 waard yn it buorskip Tasse in yndustriële weverij oprjochte. Sûnt 1880 waard fan flaaks en nôt oerskeakele op it hâlden fan fee, ierdappels en sûkerei. Mear yndustry ûntstie yn it begjin fan de 20e iuw.

Yn de Earste Wrâldkriich, benammen yn 1918, waard it doarp slim troffen. De weromlûkende Dútsers blaasden doe de tsjerke op.

De Dútsers bombardearren op 26 maaie 1940 de Sint-Martinustsjerke, dy't dêrnei ôfbaarnde. Op 27 maaie 1940 folge de besetting fan Ardooie. De befrijing folge op 8 septimber 1944 troch de Poalske 1e Pânserdifyzje. De slachtoffers fan de oarloch wurde betocht by it Ardooiske kriichsmonumint. 

Tusken 1950-1970 ferdwûn de sûkerei en tabak en kaam de yntinsive feehâlderij en túnbou op en der ûntstie ek de ferwurkingsyndustry fan túnbouprodukten. Yn 1977 fusearre Ardooie mei Koolskamp ta de hjoeddeiske fúzjegemeente Ardooie.

## It besjen wurdich
* De goatyske tsjerketoer fan de Sint-Martinustsjerke is sûnt 1939 in beskerme monumint.
* It slot fan Ardooie mei it provinsjale domein 't Veld.
* De Rysselende mûne is yn 1855 boud.

## Yndieling gemeente
De gemeente bestiet út twa dielgemeenten: Ardooie en Koolskamp. Yn 'e dielgemeente Ardooie leit noch in doarp en in buorskip. It doarp Tasse leit in pear kilometer westlik fan it plak Ardooie op de grins fan Roeselare. Yn it easten leit noch de buorskip Sneppe, dy't foar it measte yn 'e oanbuorjende gemeente Meulebeke leit. Yn 'e dielgemeente Koolskamp leit oan de ferbiningswei tusken Koolskamp en Beveren noch de kearn De Kortekeer. 

:Boarne: Alle Cijfers
## Befolkingsferrin
Alle histoaryske ynformaasje giet oer de hjoeddeiske gemeente, lykas dy ûntstie nei de weryndieling fan 1 jannewaris 1977.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:800 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:10000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1831 text:1831
 bar:1846 text:1846
 bar:1856 text:1856
 bar:1866 text:1866
 bar:1880 text:1880
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1990 text:1990
 bar:2000 text:2000
 bar:2010 text:2010
 bar:2020 text:2020
 bar:2022 text:2022

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1831 from:0 till: 9980
 bar:1846 from:0 till: 9656
 bar:1856 from:0 till: 8384
 bar:1866 from:0 till: 8483
 bar:1880 from:0 till: 8356
 bar:1890 from:0 till: 8527
 bar:1900 from:0 till: 8422
 bar:1910 from:0 till: 9096
 bar:1920 from:0 till: 8618
 bar:1930 from:0 till: 8477
 bar:1947 from:0 till: 9190
 bar:1961 from:0 till: 9290
 bar:1970 from:0 till: 9239
 bar:1981 from:0 till: 9458
 bar:1990 from:0 till: 9600
 bar:2000 from:0 till: 9508
 bar:2010 from:0 till: 9053
 bar:2020 from:0 till: 9077
 bar:2022 from:0 till: 9195

PlotData=

 bar:1831 at: 9980 fontsize:S text: 9.980 shift:(-10,5)
 bar:1846 at: 9656 fontsize:S text: 9.656 shift:(-10,5)
 bar:1856 at: 8384 fontsize:S text: 8.384 shift:(-10,5) 
 bar:1866 at: 8483 fontsize:S text: 8.483 shift:(-10,5)
 bar:1880 at: 8356 fontsize:S text: 8.356 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 8527 fontsize:S text: 8.527 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 8422 fontsize:S text: 8.422 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 9096 fontsize:S text: 9.096 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 8618 fontsize:S text: 8.618 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 8477 fontsize:S text: 8.477 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 9190 fontsize:S text: 9.190 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 9290 fontsize:S text: 9.290 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 9239 fontsize:S text: 9.239 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 9458 fontsize:S text: 9.458 shift:(-10,5)
 bar:1990 at: 9600 fontsize:S text: 9.600 shift:(-10,5)
 bar:2000 at: 9508 fontsize:S text: 9.508 shift:(-10,5)
 bar:2010 at: 9053 fontsize:S text: 9.053 shift:(-10,5)
 bar:2020 at: 9077 fontsize:S text: 9.077 shift:(-10,5)
 bar:2022 at: 9195 fontsize:S text: 9.195 shift:(-10,5)



*Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari