open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Domtsjerke fan Volterra

De **domtsjerke fan Volterra** of de **Marije-Himelfeartkatedraal** (Italjaansk: *Cattedrale di Santa Maria Assunta*) is in tsjerke yn 'e Toskaanske stêd Volterra, Itaalje. It is de katedraal fan it bisdom Volterra en it hat de status fan in *[[basilica minor]]*. De katedraal is in romaansk gebou, dat oan it begjin fan 'e 12e iuw boud waard.  

## Skiednis
Op it plak fan 'e hjoeddeiske tsjerke stie al sûnt de 9e iuw in oan Marije wijd tsjerkegebou. It hjoeddeiske gebou waard foar it measte werboud nei in ferneatigjende ierdskodding om 1117 hinne. Paus Kalikstus II konsakrearre de tsjerke yn 1120.  

Yn 'e 13e iuw fûn in grutte útwreiding en ferbouwing plak; de gevel yn Pisaansk-romaanske styl wurdt taskreaun oan Nikolaas fan Pisa. It dwersskip en it koer binne foar it measte 14e-iuwsk.

Biskop Guido Serguidi liet tusken 1580 en 1585 it ynterieur en fral it ryk bewurke en fergulde kassettenplafond oer it skip en de krusing útfiere, neffens in ûntwerp fan Capriani en mei byldhouwurk fan Pavolini. Dat wie in foarse yngreep neffens de liturgyske fernijingen fan 'e Tridentynske tiid, doe't de Tridentynske misse troch Pius V standerdisearre waard.

Yn'e jierren 1842-1843 fûn in grutte restauraasje plak. De katedraal krige yn 'e 20e iuw fan paus Pius XII de status fan basilyk.

## Ynrjochting
De domtsjerke hat in plattegrûn fan in Latynsk krús mei in skip en twa sydskippen. It skip wurdt droegen troch 22 pylders mei kapitelen. De pylders datearje fan 'e restauraasje yn 1842-1834 en imitearje rôze granyt. De flier hat wikseljende moarmerpatroanen. 

It meast opfallend yn 'e tsjerke is it grutte kasettenplafond mei foarstellings út it libben fan Marije en de patroanhilligen fan Volterra, Sint-Ottaviano en Sint-Justinus.

## Keunstwurken
* It heechalter is fral 19e-iuwsk en hat moarmeren siboarium mei ingelen fan Mino da Fiesole út 1471.
* De houten koerbank út 'e ein fan 'e 14e iuw mei biskopssit is yn goatyske styl.

* De preekstoel is oan 'e ein fan 'e 16e iuw op 'e nij boud en fersierd mei 12e-iuwske reliëfs.
* Yn 'e Krúsôfnamekapel is in byldegroep fan fiif houten bylden út 1228 fan in keunstner út Volterra.
* Twa terrakotta-groepen yn 'e Kapel fan Us-Leaffrou fan Smerten fan 'e Berte fan Kristus en de Oanbidding (15e iuw.) binne nei alle gedachten út it atellier fan Giovanni Della Robbia ôfkomstich.
* Fierder in grut tal 17e-iuwske skilderijen yn 'e kapellen en grêfmonuminten (û.o. Mario Maffei, Francesco Gaetano Incontri).

## Reliken
Yn 'e Sint-Ottavianokapel wurde de reliken fan Sint-Ottaviano bewarre yn in moarmeren sarkofaach út de earste helte fan 'e 16e iuw. De sarkofaach waard set as tank foar syn help by it beëinigjen fan in pestepidemy. It byldhouwurk is fan Raffaello di Andrea Cioli.

De reliken fan 'e 12e iuwske biskop Sint-Ugo wurde bewarre yn in moarmeren sarkofaach yn 'e Ugokapel. 

De measte relykhâlders binne mei oare objekten foar in part oerbrocht nei it biskoplike museum.
Fyfde Slinke

De **Fyfde Slinke** is in tijslinke; in wetterril dêr't eb- en floedwetter troch streamt, dy't úterst oan de súdeastkant fan Skylge leit. 

De Fyfde Slinke is hast de ein fan de Boskplaat. Fierder nei it westen binne de Hempollen, of *Fjirde Dúntsjes* en dêrfoarby de Fjirde Slinke; it earste wenplak is it doarp Easterein, sa'n 11 km nei it westen. Nei it easten biine gjin fjierdere dúnen, der is noch wat waakst, mar dan in stripe fan sân oant it Borndjip.

Fan de Waadsee út, foarmet de Fyfde Slinke de lêste iepening in it sân fan it eilân, en fan de noardkant út is dat eins net oers: By Fûgelwachterspost Amelanner Gat hâldt de Derk Hoekstra Stodyk op, dat dit lêste stik fan it eilân is nei beide kanten iepen. It streamgebiet fan de slinke leit min ofte mear by strânpeal 27, om't pealen 28 en 29 troch de see ferswolge binne. Lykwols is der mei opset sin in nije peal foar de ein fan it eilân delset, dat de minsken net troch it briedgebiet fan de fûgels begjinne te swalkjen. Oan de súdkant is de Kofjeplaat oan it eilân fêstgroeid.
Burgerbrug

**Burgerbrug** is in doarp yn 'e Nederlânske gemeente Skagen, provinsje Noard-Hollân. It leit twa kilometer westlik fan Eenigenburg, fjouwer kilometer eastlik fan Petten en in gelikense ôfstân súdlik fan Sint Maartensbrug. De buorskip Zijpersluis leit krekt súdlik fan it doarp. It sintrum fan it doarp is de Groote Sloot.

## Skiednis
Burgerbrug ûntstie krekt nei't de polder fan 'e Zijpe yn 1597 drûchmakke wie. Yn dy tiid ûntwikkele him in lintfoarmige bebouwing oan 'e (Eenigen)Burgerweg en fral oan 'e de Groote Sloot. Minsken libben benammen fan lânbou en feehâlderij. Yn 1660 hie it doarp acht ambachtslju/hannelers, wêrûnder in seager, smid, bakker en tsjilmakker. Hja soargen foar de basisbehoeften fan it oanwaaksjende oantal omlizzende boeren. Yn 1742 wennen 28 famyljes yn it doarp yn 25 net-boerehuzen oan 'e Grote Sloot, en 12 famyljes yn 10 huzen oan 'e Burgerweg.

Yn dy tiid stie yn Burgerbrug in ienfâldige pleatstsjerke foar de herfoarme earetsjinst. Bûten it doarpssintrum, oan 'e Ruigeweg, stie in roomske skûltsjerke. Yn 'e 19e iuw waard dy lêste tsjerke sletten en ferfongen troch in grut stiennen gebou oan 'e Groote Sloot, ûntwurpen troch tsjerke-arsjitekt Theo Molkenboer. De pleatstsjerke wie yntusken ferfongen troch de typyske tsjerkje mei in houten toer oan 'e Burgerweg yn it sintrum fan it doarp. Dy herfoarme tsjerke rekke yn 'e 20e iuw yn ûnbrûk en wurdt no brûkt as kultureel sintrum.

Foar in bloeiende middenstân is it doarp te lyts en de measte foarsjennings binne ferdwûn. Oant de jierren 1990 hie it doarp noch twa skoallen: in iepenbiere skoalle "De Gouden Hoeck" en de katolike Sint-Joazefskoalle. De lêste bestiet hjoed-de-dei noch. De iepenbiere skoalle is ferdwûn en op it plak fan 'e âlde skoalle binne wenten boud. 

## Burgerbrug hjoed-de-dei
Burgerbrug is in katolyk doarp en in soad ynwenners fan Burgerbrug binne mei de tsjerke en de katolike skoalle ferbûn. Ferskate ferienings organisearje aktiviteiten yn en om it doarp hinne.

## It besjen wurdich
Yn it doarp stiet de restaurearre pleats Starre Kroon, in ryksmonumint út 1797. Fierder binne de herfoarme tsjerke fan 1850 en de katolike tsjerke fan 1866 it besjen wurdich.   

Oan 'e Grote Sloot steane ferskillende stolppleatsen. Krekt bûten it doarp stiet de pleats "Vroegop" út 1670, de âldste noch besteande pleats fan 'e drûchmakkerij. Ut 1915 datearret it gebou Zeenimf (Grote Sloot 130) mei in rûne toer. Fierder binne der noch de mûnen Suder-G út 1699, Mûne L-Q út 1598 en Mûne F út 1890.

## Ofbylden

2025 Burgerbrug, Us-Leaffrouwe Bertetsjerke.jpg|Us-Leaffrouwe Bertetsjerke 
2025 Burgerbrug, herfoarme tsjerke.jpg|Herfoarme tsjerke
Burgerbrug - Grote Sloot 25.jpg|"Vroegop"


2025 Burgerbrug, Mûne F.jpg|Mûne F
1320180620 Zicht op molen Burgervlotbrug2 vanaf uitzichttoren Dwangburcht Nuwendoorn.jpg|Mûne L-Q
Burgerbrug Zijpe Molen Zuider-G.jpg|Suder-G
Brúnkoppappegaai

De **brúnkoppappegaai** (*Poicephalus cryptoxanthus*) is in pappegaaiesoarte yn it skaai grutkoppappegaaien (*Poicephalus*) út de famylje Pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*). 

## Skaaimerken
   
De brúnkoppappegaai is in middelgrutte pappegaai fan likernôch 22 sintimeter lang en weaget sa'n 120–140 gram. De kop en it boarst binne oliifbrún oant griisbrún. By it ear hat de brúnkoppappegaai sulvergrize fearkes. De rêch en wjukken binne grien mei op 'e wjukken wat donkerder grien. Dielen fan 'e fleugelbocht en de ûnderwjukdekfearren binne giel, mar meast net te sjen (dêrfandinne ek de namme *cryptoxanthus* = ferburgen giel). It ûnderliif is helder grien. De fûgel hat in hoarnkleurige oant grize snaffel, grize poaten en in giele iris. Mantsjes soene wat grutter wêze as poppen, mar yn it fearrekleed is der gjin ferskil. De fûgels fertoane ûnderling in soad fariaasje.      

## Fersprieding
De soarte komt foar yn súdeastlik Afrika fan Súd-Tanzania troch Mozambyk oant noardeastlik Súd-Afrika en ek op Zanzibar. Hy libbet benammen yn beamtoppen fan drûge leafwâlden, op miombo-savannes, yn kustgebieten en boerelân mei genôch beammen. 

Der wurde twa ûndersoarten ûnderskieden:
 
* *Poicephalus cryptoxanthus tanganyikae*: fan súdeastlik Kenia oant noardlik en sintraal Mozambyk en Malawy.
* *Poicephalus cryptoxanthus cryptoxanthus*: súdeastlik Simbabwe, súdlik Mozambyk en noardeastlik Súd-Afrika.

## Hâlden en dragen
De fûgel briedt yn holtes fan beammen. In lechsel bestiet út twa oant trije aaien. De briedtiid is fan april oant oktober en duorret omtrint 26 oant 28 dagen. Nei sa'n 8 oant 9 wiken fleane jongen út. It mantsje soarget foar iten foar it wyfke wylst sy briedt. De soarte wurdt faak yn groepen fan 4 oant 12 fûgels waarnommen.

Se ite sied, beien, mais, nuten, fruit en loaten.
 
## Status
De soarte wurdt op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige (Least Concern, 2019) klassifisearre. Oannommen wurdt dat de oantallen ôfnimme. Bedrigingen binne habitatferlies en fragmintaasje, yllegale wyldfangst (fral yn Mozambyk) foar de hannel, ferfolging troch boeren en it ferdwinen fan âldere beammen wêrtroch't de fûgel minder holtes hat om nêsten te bouwen. De fûgel falt ûnder de beskerming fan CITES Taheakke II.
Bush plane

In **bush plane** of **bushplane** ('fleantúch foar yn de wyldernis') is in fleantúch dat brûkt wurdt om sawol plande as net-plande passazjiers- en flechttsjinsten te leverjen nei ôfhandige, ûnûntwikkele gebieten, lykas it Kanadeeske noarden of *bush*, Alaskaanske toendra, de Afrikaanske bush, of savanne, it Amazônegebiet en de Australyske Outback. Se wurde brûkt op plakken dêr't de ynfrastruktuer foar grûnferfier net genôch is of net bestiet.

## Algemiene skaaimerken
* Heech pleatste fleugels meitsje it laden en lossen mkliker, benammen fan dokken, ferbetterje it útsjoch fan de piloat nei ûnderen en der is ek mear romte tusken de fleugels en planten, strewiel en rotsen op 'e grûn.
* Bushfleantugen hawwe meastal twa grutte haadtsjillen oan 'e foarein en ien lyts tsjil ûnder de sturt. Dat soarget derfoar dat it fleantúch oan 'e foarkant omheech kantelet as it op 'e grûn stiet, wat it makliker en feiliger makket om op in koarte of hobbelige startbaan op te stigen.
* Spesjale oanpassingen oan 'e avionika helpe it fleantúch ek om op koarte startbanen op te stigen.
* Ekstra grutte bannen helpe it fleantúch om te lânjen en op te stiigjen op hobbelige plakken. Soms sil in bushpiloat lânje (en opstige) moatte  op plakken dêr't earder noch gjin fleantúch west hat.
* Guon bushfleantugen hawwe driuwers foar lâning op wetter of ski's foar it lânjen op snie.
* Sûgermotors hawwe de foarkar boppe turbopropmotors, om't se goedkeaper binne om te bouwen en te ûnderhâlden en makliker te starten sûnder de help fan grûnfoarsjennings. Yn ekstreem ôfhandige gebieten dêr't Avgas (fleantúchbenzine) lestich te krijen is, hawwe guon bushpiloten leaver turbopropmotors dy't fan kerosine ôflate strieljagerbrânstof ferbaarne kinne.

## Keppelingen om utens
*Bush-planes.com
Sedentarisme

**Sedentarisme** is in libbenswize dy't karakterisearre wurdt troch it permanint (of alteast foar lange tiid) wenjen bliuwen op itselde plak. It is it tsjinstelde fan nomadisme, dêr't in libbenswize mei oantsjut wurdt wêrby't oanhâldend fan it iene plak nei it oare tein wurdt. It eigenskipswurd fan sedentarisme is **sedentêr**. **Sedentarisaasje** of **sedentarisearring** is it proses om te kommen (fan nomadisme) ta sedentarisme. "Sedentarisme" is etymologysk ôflaat fan it Frânske eigenskipswurd *sédentair*, fan it haadwurd *sédentarité*, dat úteinlik tebekgiet op it Latynske *sedere*, dat "sitte" betsjut.

## Skiednis
Yn 'e iere prehistoarje, doe't alle minsken jager-sammelders wiene, oerhearsken nomadisme en libbenswizen dy't de midden holden tusken sedentarisme en nomadisme. Sedentarisme kaam doedestiden minder foar, om't oanhâldende bejeiïng fan wylde bisten en it oanhâldend rispjen fan yn it wyld groeiende planten op ien en itselde plak foar langere tiid oer it algemien in negative ynfloed op it foarkommen fan dy wylde bisten en planten hie. Op in stuit, ornaris nei inkele jierren, waarden de minsken dêrtroch twongen nei in oar plak te gean, dêr't bisten en planten noch rûnom foarkamen. Dêrtroch koe de stân fan 'e bisten en planten op it eardere wenplak dan wer bekomme.

Tsjin 'e ein fan 'e Stientiid begûn mei de Neolityske Revolúsje foar de measte maatskippijen in stadige oergong fan nomadisme nei sedentarisme. Dy feroaring waard oandreaun troch de yntroduksje fan 'e lânbou. Hoewol't feehâlders faak noch nomadysk libben troch har keppels fee te folgjen, dy't allegeduerigen  ferweide waarden nei nij gerslân, wiene bouboeren foar langere tiid bûn oan har lân. Rispingen fan lânbougewaaksen beaën boppedat sa'n betroubere boarne fan iten, dat it ek net mear nedich wie om fan plak nei plak te tsjen. 

Sedentarisme ûntjoech him op trije plakken yn 'e wrâld al ier yn 'e skiednis ta de dominante libbenswize:
*yn noardlik Sintraal-Jeropa en it suden fan Skandinaavje fan 25.000&nbsp;f.Kr. oant 17.000&nbsp;f.Kr.;
*yn 'e Nyldelta fan Egypte en de dêrop oanslutende de Fruchtbere Healmoanne fan it Midden-Easten fan 12.000&nbsp;f.Kr. ôf;
*en yn it noarden fan East-Aazje, ynkl. Japan, noardeastlik Sina, it Koreaanske Skiereilân en súdlik Mantsjoerije, ek fan 12.000&nbsp;f.Kr. ôf. 
Tsjintwurdich heart de oergrutte mearderheid fan 'e minskheid ta sedentêre kultueren.

## Soölogy
Yn 'e soölogy wurdt de term 'sedentarisme' ek brûkt om bisten mei oan te tsjutten dy't (rûchwei) it jier rûn op itselde plak libje. Sa wurde bygelyks stânfûgels foar sedentêr oanmurken, wylst trekfûgels as nomadysk karakterisearre wurde. By guon bistesoarten komt sawol sedentarisme as nomadisme foar, lykas by de earrebarre (*Ciconia ciconia*), wêrfan't guon yndividuën al dielnimme oan 'e fûgeltrek, mar oaren net. By bisten dy't net fan har plak ôf komme kinne om't se oan 'e ûndergrûn fêst sitte, lykas anemoanen, sprekt men net fan sedentarisme, mar fan sessiliteit.

## Sjoch ek
*nomadisme
Kongopappegaai

De **Kongopappegaai** (*Poicephalus gulielmi*) is in pappegaaiesoarte yn it skaai grutkoppappegaaien (*Poicephalus*) út de famylje Pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*). 

## Skaaimerkn
De Kongopapegaai is likernôch 28 oant 30 sintimeter lang en hat in kompakt bealchje. De fûgel is oer it generaal djipgrien mei in donkere hast swarte kop. Opfallend binne de helderreade oant oranjereade plakken op 'e wjukken, dijen en op 'e krún. Guon fûgels ha in soad read op 'e kop, oaren hast neat. De fearren fan 'e wjukken binne donker, hast swart mei ljochtgriene rânen. De búk en it boarst binne faak ljochter grien mei in lyts bytsje giel. De snaffel is swart, de eagen binne giel oant oranje en ha in grize eachring.  

## Fersprieding
De soarte libbet yn it tropysk reinwâld fan Sintraal-Afrika fan Kameroen en Gabon oant yn it easten fan 'e Demokratyske Republyk Kongo, Uganda en Kenia. Hy libbet meast yn fochtige, tichte bosken mar wurdt ek oantroffen yn sekundêre bosken en oan boskrânen oant op hichtes fan likernôch 2.200 meter. 

Der wurde trije ûndersoarten ûnderskieden:

* *Poicephalus gulielmi gulielmi*: Kameroen oant noardlik Angoala, eastlik Kongo-Kinsjasa, westlik Uganda.
* *Poicephalus gulielmi massaicus*: westlik Kenia en noardlik Tanzania.
* *Poicephalus gulielmi fantiensis* : Libearia oant Ivoarkust en Gana.

## Hâlden en dragen
Kongopappegaaien libje trochstrings yn pearkes of lytse groepkes. Se binne sosjaal, mar bûten it briedseizoen foarmje se komselden grutte groepen. De rop is lûd en skel. Yn it wyld ite se sied, nôt, fruchten, beien en somtiden blommen. Se sykje it iten meast heech yn 'e beammen.

It nêst wurdt boud yn beamholtes, faak heech boppe de grûn. In lechsel bestiet út 2 oant 4 aaien, dy't troch it wyfkes útbret wurde. It brieden duorret likernôch 26 oant 28 dagen en de jongen fleane nei 9 oant 10 wiken út.

## Status
De soarte wurdt troch de IUCN as net bedrige (*Least Concern*) op 'e Reade list klassifisearre, mar lokaal kinne de populaasjes troch de ûntbosking of wyldfang foar de hannel ûnder druk stean en oannommen wurdt dat de populaasje in oantallen ôfnimt.
Poolland

**Poolland** is in buorskip oan 'e Westfryske Omringdyk yn 'e gemeente Hollâns Kroan yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân.

Noardlik fan 'e dyk leit de Wieringerwaard. Oant it ynpolderjen dêrfan yn 1610 wie dêr in kweldergebiet dat de dyk tsjin de see beskerme. Oan de dyk wennen al hiel lang minsken. De namma *Pool Lant* komt om 1682 hinne foar it earst op in kaart foar.

It is net dúdlik wêr't de namme we komt. Mooglik giet it om in leechlizzed oanslike lân, of om *polla*, itjinge "lytse heuvel" of "ferheging" yn it lânskip betsjut. It soe, krektas de Pôllen by Molkwar en de *werven* yn Marken, gean om wenten dy't op ferhege hiemen boud waarden.

Oant 31 desimber 2011 hearde Poolland ta de gemeente Niedorp en Anna Paulowna dy't mei yngong fan 1 jannewaris 2012 by in gemeentlike weryndieling ta de nije gemeente Hollâns Kroan gearfoege waarden.


Ofbyld:Poolland2.jpg|It hûs Poolland
Ofbyld:Poolland3.jpg|Westfryske stjelp
Fiktor III

Paus **Fiktor III** (berne as Dauferio Epifani Del Zotto Desiderius yn Benevento yn ± 1026; ferstoarn yn Monte Cassino op 16 septimber 1087) wie paus fan 1086 oant 1087.

## Libben
Dauferio Epifani Del Zotto waard yn Benevento berne, yn it suden fan Itaalje. Yn 1058 waard er abt fan it kleaster Monte Cassino, in sintrum fan kultureel en religieus libben. Syn benediktynske kleasternamme wie Desiderius en ûnder syn bewâld waard it kleaster nei ferneatigingen op 'e nij opboud. Desiderius wie in trouwe stiper fan paus Gregoarius VII en de Gregoariaanske herfoarmingen, dy't ûnder oaren it ôfskaffen fan simony (it keapjen fan tsjerklike amten) en it hanthavenjen fan it selibaat ûnder geastliken beävensearren.

## Pontifikaat (1086–1087)
Yn maart 1086 waard Desiderius ta paus fan Rome keazen. Hy wraksele lykwols tsjin en sei dat er net geskikt wie. Dêrnjonken wiene de omstannichheden yn Rome troch de ynvestituerstriid gefaarlik en de troch keizer Hindrik IV keazen tsjinpaus Klemens III (Guibert fan Ravenna) hie dêr ek macht. Desiderius flechte sels nei Terracina en waard dêr troch syn bruorren út Monte Cassino beskerme. Yn 'e maitiid fan 1087 liet er him lang om let dochs oerhelje om de kar te akseptearjen. 

Under de namme Fiktor III waard er op 9 maaie 1087 yn de Sint-Piter fan Rome as paus kroand.

It pontifikaat duorre net lang en yn dat koarte skoft oerhearske it ferset fan 'e tsjinpaus Klemens III en de oanhâldende ûnrêst tusken de pauslike en keizerlike partijen. 

Fiktor III organisearre yn Benevento in synoade, dêr't ûnder mear simony feroardiele waard. 

Under paus Fiktor III waard ien fan 'e earste Europeeske militêre ekspedysjes ûnder pauslike segen tsjin islamityske machten organisearre. De paus stipe in grutte kristlike seetocht fan Italjaanske stêden tsjin de moslimhaven fan Mahdia yn Tuneezje. It doel wie om in ein oan 'e piraterij fanút Mahdia te meitsjen, dêr't fral Sisylje in soad fan te lijen hie, en de finzennommen kristlike slaven te befrijen. Mei de fjildtocht woe de paus in sinjaal jaan dat it de Tsjerke mienens wie mei de beskerming fan it kristendom. De Italjaanske float besette de haven en nei in fûle striid waard der in fredesakkoard mei de moslims ôftwongen. De kristlike slaven waarden frijlitten en Mahdia moast in foarse skeafergoeding oan Pisa en Genua betelje. De seetocht wie in soarte fan foarrinner fan 'e Earste Krústocht (dy't gjin tsien jier letter op fersyk fan 'e byzantynske keizer Aleksios I Komnenos yn 1095 ûnder Urbanus II opset waard).

Paus Fiktor III stoar yn Monte Cassino op 16 septimber 1087, dêr't er ek begroeven waard. Yn 1887 waard er troch paus Leo XIII sillich ferklearre.
Robert Thelen

**Robert Thelen** (Neurenberch, 23 maart 1884 – Berlyn, 23 febrewaris 1968) wie in Dútske loftfeartpionier en fleantúchûntwerper.

Hy wie haadûntwerper fan Albatros Flugzeugwerke, ûnder oare ferantwurdlik foar it ûntwerp fan Albatros C.I. en de Albatros D.III 

Hy wie de earste persoan dy't fleanlessen joech oan Melli Beese, de earste froulike Dútske fleander. 

## Keppeling om utens
*EarlyAviators.com
Cassino

**Cassino** is in Italjaanske stêd yn 'e provinsje Frosinone yn 'e regio Latium. De stêd is fral bekend troch de benediktynske abdij Monte Cassino, dy't Benediktus fan Nursia op 'e heuvel mei deselde namme boppe de stêd stifte.  

## Skiednis
It hjoeddeiske Cassino leit op it plak fan it Romeinske Casinum. Casinum lei oan 'e wichtige Via Latina, de Romeinske wei tusken Rome en Napels. De stêd hie in amfyteäter, in teäter, termale baden en in hillichdom foar Apollo op 'e berch boppe de stêd, dêr't Benediktus letter syn kleaster bouwe soe. Argeologyske resten fan Casinum (it amfiteäter en it teäter) binne hjoed-de-dei noch te sjen op 'e flakte ûnder Monte Cassino.

Nei de fal fan it Westromeinske Ryk waard Casinum troch ferskate folken oanfallen. Yn 577 foelen de Langobarden it gebiet fan Cassino oan en ferneatigen de abdij fan Benediktus folslein. De muontsen flechten nei Rome en it plak lei mear as in iuw yn pún. De Langobarden stiften dêrnei in nije delsetting, it lettere San Germano, ûnder beskerming fan harren hearen yn Benevento. Yn 'e 9e iuw fêstigen Arabyske piraten har op ferskate plakken yn Súd-Itaalje en yn it jier 883 waard Monte Cassino op 'e nij ferneatige, no troch de Sarasenen, dy't út harren basis by Gaeta kamen. De abdij waard plondere, de muontsen flechten nei Teano en letter nei Capua. Fanwegen de ynfallen fan moslims waard tusken de stêd en it kleaster in fêsting op 'e Januloheuvel boud, dat no bekend stiet as Rocca Janula. Mei't reliken fan Germanus fan Capua yn Cassino oankamen, krige it plak de namme San Germano. 

San Germano bleau in lyts mar wichtich hannelsplak tusken Rome en Napels. Yn 1046–1055 kamen Normandyske troepen nei San Germano en plonderen it gebiet, ek al stiene de muontsen fan Monte Cassino faak ûnder harren beskerming. Doe't Frânske troepen fan 'e Napoleontyske Republyk Súd-Itaalje ynfoelen yn 1799, waard San Germano plondere en beset. De stêd waard yn 1863 offisjeel omneamd ta Cassino, as part fan it nije Keninkryk Itaalje.

Yn 'e Twadde Wrâldoarloch lei Cassino oan 'e saneamde Gustav-liny, it Dútske ferdigeningsfront tsjin de Alliearden. Troch alliearde bombardeminten en grûnoffinsiven waard it stedsje tegearre mei de abdij yn 1944 folslein ferwoaste. By de Slach om Monte Cassino ferstoaren oan beide kanten meiïnoar mear as 70.000 soldaten. Yn it gebiet fan 'e stêd binne earefjilden foar Dútske, Frânske, Italjaanske, Poalske en Commonwealth-soldaten. Nei de oarloch waard Cassino werboud, mar no as in moderne stêd sûnder it âlde strjittepatroan. 

De stêd is in regionaal sintrum foar ûnderwiis (mei de Università degli Studi di Cassino e del Lazio Meridionale) en toerisme fanwegen Monte Cassino.
Gielmaskerpappegaai

De **gielmaskerpappegaai** (*Poicephalus flavifrons*) is in pappegaaiesoarte yn it skaai grutkoppappegaaien (*Poicephalus*) út de famylje Pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*). De soarte is endemysk yn Etioopje en monotypysk, itjinge betsjut dat der gjin erkende ûnderferdieling yn ûndersoarten is. In twadde ûndersoarte *P.f. aurantiifrons* waard yn 1904 troch Neumann beskreaun, mar wurdt net erkend.  

## Skaaimerken
De likernôch 28 sm lange fûgel mei in spanwiidte fan 16 oant 18,8 sm is oer it generaal grien en hat in giele kop (foarholle, wangen en krún), útsein de efterkant fan 'e kop dy't ek grien is. De rêch is grien en de wjukken ha griene seamen. It boarst, de búk, de dijen en skouders binne gielgrien. De eachring is donkergriis oant hast swart en de iris oranjeread. De boppesnaffel is brúnich griis en de ûndersnaffel hoarnkleurich, de poaten binne brúneftich griis. Tusken poppen en mantsjes binne hast gjin ferskillen. Jonge fûgels ha in oliifgrien masker mei of sûnder giele fearkes.   

## Fersprieding
De soarte komt foar yn Sintraal-Etioopje yn bosken fan heechlannen tusken de 1000 en 3000 m. 

## Status
De oantallen fan 'e soarte nimme ôf troch habitatferlies. Der wurdt net jage op 'e fûgel foar wyldfang, de fûgel is net, of hast net, bekend yn 'e avikultuer. De grutte fan 'e populaasje is net kwantifisearre. Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de fûgel as net bedrige (Least Concern, 2024) klassifisearre.
Slootdorp

**Slootdorp** (Frysk: **Sleatdoarp**) is in doarp yn 'e polder Wieringermar yn 'e gemeente Hollâns Kroan yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. It doarp hat  ynwenners (). 

## Beskriuwing
Slootdorp leit fjouwer kilometer westlik fan Wieringerwerf en fjouwer kilometer noardlik fan Middenmeer. De oarpsronklike namme wie Slûs I. It doarp waard boud om 1930 hinne is dêr it âldste doarp fan dy Suderseepolder mei. Dochs is de hjoeddeistige bebouwing fan nei de Twadde Wrâldkriich. It doarp moast nammers weropboud wurde nei't de Dútsers de diken trochbrutsen hiene, dêr't in grut part troch ferwoastge rekke.

Slootdorp leit op in krusing fan wetter en ferkearsdiken, dêr't der in ferdieling yn fjouwer gebieten troch ûntstien is mei elts har eigen karakteristike bebouwing. It doarp is in mulpunt fan 'e pleatslike lânbou, mar mei in minderjend tal winkels.

Yn 2004 waard úteinset mei in grutskalich werstrukturearjen om mear libben yn it doarp te krijen. Dat kaam ree yn mid 2009.

De âldste tsjerke fan 'e Wieringermar stie yn Slootdorp, mar dy waard yn 2010 sloopt. Dêr kamen fyftjin wenten foar yn plak.

## Galery

File:Slootdorp - Nederlands Hervormde Kerk.JPG|Nederlânsk herfoarme tsjerke
File:Overzicht voorgevel van boerderij - Slootdorp - 20396650 - RCE.jpg|Pleats yn Slootdorp
File:Slootdorp - Boerderij, standaard M-type.JPG|Pleats yn Slootdorp
Brúnnekpappegaai

De **brúnnekpappegaai** (*Poicephalus fuscicollis*) is in fûgelsoarte yn it skaai grutkoppappegaaien (*Poicephalus*) út de famylje pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*).

## Skaaimerken
De nominaatfoarm hat in soad fan 'e Kaapske pappegaai, mar it brún fan 'e kop en nekke is donkerder. It boppeboarst is sulvergriis en it boarst, de búk en de stút binne grien. It wyfke hat in reade bân oer de foarholle, wylst dy by folwoeksen mantsjes ûntbrekt. Alle jongen ha in oranjereade bân op 'e foarholle, dy't by de mantsjes nei in heal jier ferdwynt.   

## Taksonomy
Foarhinne foel ek de Kaapske pappegaai (*Poicephalus robustus*) as in ûndersoarte ûnder it skaai. Hjoed-de-dei wurdt de Kaapske pappegaai as in aparte soarte behannele.

Der binne twa ûndersoarten fan 'e brúnnekpappegaai mei de folgjende fersprieding: 

* *Poicephalus fuscicollis  fuscicollis* (brúnnekpappegaai) – komt yn lytse populaasjes foar fan Súd-Senegal en Gambia oant it easten fan Nigearia.
* *Poicephalus fuscicollis  suahelicus*(griiskoppappegaai) – komt foar yn Angoala, Noard-Namybje, Noard-Botswana, it suden fan Kongo-Kinsjasa, Simbabwe en Tanzania. 

De *P.f. suahelicus* liket in soad op 'e nominaatfoarm, mar de kop en nekke binne mear sulvergriis, wylst by wyfkes de oranjereade bân oer de foarholle folle minder oanwêzich is. 

De habitat fan 'e fûgel bestiet út ferskillende soarten bosk en savannes.

## Status
De soarte hat in breed ferspriedingsgebiet, mar tocht wurdt dat de oantallen fan 'e populaasje ôfnimme, mar net sa bot dat de fûgel as bedrige beskôge wurdt. De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) klassifisearret de soarte op Reade list as net bedrige (*Least Concern*, 2017).
Rüppellpappegaai

De **rüppellpappegaai** of **Rüppells pappegaai** (*Poicephalus rueppellii*) is in fûgelsoarte yn it skaai grutkoppappegaaien (*Poicephalus*) út de famylje pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*).

## Skaaimerken

De Rüppellpappegaai wurdt 22 oant 25 sm lang en weaget 121 oant 156 gram. De fûgel is meast donkerbrún en de kop is donkergriis mei sulvergrize wangen en kin. Mantsjes en poppen ha wat giel op it skouder en giele fearkes dy't de boppepoaten oerdekke. By jonge fûgels mist it giel of is it dof. Folwoeksen poppen ha ek blau op 'e ûnderrêch en anaalstreek, wylst de mantsjes de blauwe kleuren dêre ferlieze as se folwoeksen wurde. De iris is oranjeread. 

## Fersprieding
De soarte libbet yn Sintraal-Namybje fan Súdwest-Angoala oant Luanda. 

It habitat bestiet út savannes mei beammen, meast net fier fan wetter, drûge bosken oant hichtes fan 1250 m.     

## Hâlden en dragen
It iten bestiet út sied, nuten, beien, fruchten en blommen. It grutste part fan 'e dei bringe se yn 'e hegere beamlagen troch.

De soarte hat syn nêsten yn beamholtes. De aaien binne wyt en in lechsel bestiet meast út trije oant fjouwer aaien. It wyfke briedt de aaien yn likernôch 28 dagen út en de piken fleane nei sa'n 68 dagen nei it útkommen út. Bûten de briedtiid komt de fûgel yn lytse groepen foar.

## Status
Der is gjin rûzing fan 'e wrâldpopulaasje, mar de soarte wurdt as frij gewoan yn geskikte habitat omskreaun (del Hoyo et al. 1997). Troch habitatferlies yn syn ferspriedingsgebiet kin oannommen wurde dat de oantallen tebekrinne. De IUCN klassifisearret de fûgel as net bedrige (Least Concern, 2024) op 'e Reade list.
Lilly Steinschneider

**Lilly Helene Steinschneider-Wenckheim** (13 jannewaris 1891 – 28 maart 1975), better bekend as **Lilly Steinschneider**, wie de earste Hongaarske frou dy't har kwalifisearre as piloat.

## Libben en wurk
Har âlden wiene Bernát Steinschneider en Irma Wohr. Doe't se 19 jier wie ferliet Lilly Steinschneider it âlderlik hûs om tsjin de winsken fan har âlden yn oplieding ta fleander te folgjen. Sy wie de twadde frou yn Eastenryk-Hongarije dy't har piloatelisinsje yn augustus 1912 krige ûnder Karl Illner yn Wiener Neustadt. Allinnich de Boheemske fleander Božena Laglerová hie dat foar har dien. Yn Hongarije krige se har piloatebrevet nûmer 4.

Steinschneider-Wenckheim fleach in Etrich Taube. Earder hie it allinnich meidien as "ballast" yn prestaasjeflechten - bygelyks mei Heinrich Bier, Joseph Sablatnig op in lange-ôfstânsflecht, en mei Hans Vollmöller yn in úthâldingsflecht - om't yn dy tiid passazjiers ferplicht wiene yn guon dissiplines.

Se soarge foar opskuor troch as frou mei te dwaan oan de loftshow fan 1913 op fleanfjild Aspern. Har motor gie stikken, en se waard twongen om in needlâning te meitsjen, dy't se mei lichte ferwûnings oerlibbe. Neist bewûndering hie se ek te krijen mei antysemityske en seksistyske fijannigens.

Lilly Steinschneider spile mei it idee om militêr piloat te wurden, mar froulju mochten net yn it leger. Mei it útbrekken fan 'e Earste Wrâldoarloch yn 1914 waard de boargerloftfeart stillein; sadwaande kaam der in ein oan har karriêre as piloate. Yn 1915 boaske se oan greve Johann Coudenhove-Kalergi en wenne se by him op it kastiel Ronsperg yn Bohemen. Ek nei de oarloch is se nea wer begûn mei fleanen. Yn 'e jierren 1920 en 1930 hold se in soad ta yn it bûtenlân troch en wie se komselden thús.
Yn 1927 waard harren dochter Maria-Electa berne. Doe't de Dútsktalige regio's fan Tsjechoslowakije yn 'e hjerst fan 1938 troch it Dútske Ryk beset waarden as gefolch fan it Ferdrach fan München, wie Lilly Coudenhove-Kalergi yn it bûtenlân. Sa ûntkaam de Joadske frou, doopt yn de Roomsk-Katolike Tsjerke, oan ferfolging troch de nazy's en oerlibbe se yn Itaalje. Nei de Twadde Wrâldoarloch gie it pear útmekoar en skiede lang om let yn 1960.[3]

## Neitins
De Lilly-Steinschneider-Gasse yn Wiener Neustadt yn Eastenryk waard nei har ferneamd.

De skriuwer Bernhard Setzwein beskriuwt har libben en houlik mei Johann Graf Coudenhove-Kalergi yn syn roman *Der böhmische Samurai*, publisearre yn 2017.

Yn 2024 waard it libben fan Lilly Steinschneider ferfilme foar Universum History fan de ORF op orizjinele lokaasjes yn Wiener Neustadt.
Ian Watkins

|
|-
|
|}
**Ian David Karslake Watkins** (Merthyr Tydfil, 30 july 1977 - Wakefield, 11 oktober 2025) wie in Welsk pedofyl en earder sjonger.

## Libbensrin
Watkins is berne yn Merthyr Tydfil wêrnei't er nei Pontypridd ferhuze is. Hy gie dêr nei de Hawtorn High School nei de middelbere skoalle hat er in oplieding dien ta grafysk ûntwerper. In 1991 speelde Watkins in zijn eerste band. Dêrnei waard yn 1995 de band Public Disturbance mar net lang dêrnei ferliet Watkins en noch in oar bandlid de band om Lozt Prophetz op te rjochtsjen fan 1998 ôf stavere as Lostprophets. Watkins ûnthold him in tiid fan alkohol mar joech yn in ynterview ta dat er drugs brûkte.

Begjin desimber 2012 waard Ian Watkins, tegearre mei twa froulju, oppakt en oanklage foar bernemisbrûk. Watkins soe ûnder mear seksuele hannelingen dien hawwe mei in famke fan noch gjin trettjin. Ek soe er besocht hawwe om in poppe fan alve moanne te ferkrêftsjen en ûnseedlike foto's fan bern yn syn besit hân en ferspraat hawwe. De twa froulju, joegen ek in rige seksuele oertrêdingen ta by harren eigen bern.

Doe't de rjochtsaak begûn yn novimber 2013, ûntkende Watkins alles. Letter joech er ta en lei in bekentenis ôf. Yn desimber dat jier waard er feroardiele ta 35 jier sel. De twa froulju dy't, ûnôfhinklik fan inoar, harren bern oan Watkins ta beskikking stelden, krigen in finzenisstraf fan 17 en 14 jier.

Yn augustus 2023 rekke er ferwûne by in stekpartij yn de finzenis. Op 11 oktober 2025 ferstoar Watkins yn de âldens fan 48 jier yn de finzenis ta gefolch fan in stekpartij.

## Diskografy
### Albums
Kaapske pappegaai

De **Kaapske pappegaai** (*Poicephalus robustus*) is in pappegaaiesoarte yn it skaai grutkoppappegaaien (*Poicephalus*) út de famylje Pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*).

## Beskriuwing
Tusken poppen en mantsjes fan 'e likernôch 33 sm lang fûgel bestiet seksuële dimorfy. It wyfke hat in reade bân op 'e foarholle, dy't in folwoeksen mantsje faker mist. Wyfkes ha dêrnjonken in finere kop en in koartere snaffel. De fûgel is foar it measte grien. De kop is grieneftich oant gieleftich brún mei wat donkerbrune plakjes. It grien fan 'e ûnderrêch, it boarst en de búk ha in blauwe waas. De rêch en wjukken ha tige donkere oant swarte fearren mei brede griene seamen, wylst de fearren fan 'e wjukbocht en dijen oranje binne.   

## Taksonomy
Net lang ferlyn waard de Kaapske pappegaai noch net as in selsstannige soarte behannele. De fûgel waard as ûndersoarte fan 'e brúnnekpappegaai (*P. fuscicollis*) beskôge. Ut genetysk ûndersyk die bliken dat it om twa ferskillende soarten giet (Wirminghauset al. 2002). De spesjalisaasje fan 'e Kaapske pappegaai is dêr ek in bewiis fan. De Kaapske pappegaai kin him folle minder goed oan feroaringen oanpasse as de brúnnekpappegaai.  
 
## Fersprieding
De fûgel is endemysk yn it easten fan Súd-Afrika yn 'e provinsjes KwaZulu-Natal en Eastkaap en dêrnjonken is noch in tige lytse isolearre populaasje yn 'e provinsje Limpopo, dêr't se yn iepen bosk, op savannes mei bammen en mangrovegebieten libje.

## Hâlden en dragen
De pappegaaiesoarte is in spesjalist en binne foar harren bestean ôfhinklik fan yellowwood-beammen (*Podocarpus*-soarten), dêr't se foar it iten en it brieden ferlet fan ha. Bûten de briedtiid swalkje se yn groepen fan 3 oant 20 fûgels om en lizze se ôfstannen fan 30 oant 80 km ôf om iten te sykjen. It binne skouwe fûgels.

## Status
It ferspriedingsgebiet fan 'e Kaapske pappegaai is beheind en de grutte fan 'e populaasje waard yn 2017 troch BirdLife op 730 oant 1200 folwoeksen fûgels rûsd. De Kaapske pappegaai stiet troch habitatferlies en fragmintaasje en wyldfang ûnder druk. De fûgel stiet as kwetsber op 'e Reade list fan 'e IUCN. Foar de hannel yn é fûgel binne der beheiningen; de soarte stiet yn 'e Taheakke II fan it CITES-ferdrach. Om de soarte te helpen hawwe Wild Bird Trust en it Percy Fitz Patrick Institute tûzenen yellowwood-beammen yn 'e Eastkaap plante. Ek binne hûnderten nêstkasten ophongen.
Brouwerij Luehop

**Brouwerij Luehop** is in bierbrouwerij yn Midslân op Skylge dy't oprjochte waard yn 2023 troch heit Harold en soan Tymo Luehof. 
## Skiednis
It bierbrouwen wie yn earste ynstânsje in mienskiplike hobby, mar waard nei ferrin fan tiid hieltyd serieuzer. Yn 2023 begûn Harold mei it brouwen fan bier yn syn eigen keuken en skuorre. Tymo die in oplieding ûndernimmerskip en wat as skoalopdracht begûn, groeide út ta in goed útwurke idee mei potinsje en úteinlik de offisjele start fan de brouwerij. 

Ein 2024 binne de earste kommersjele bieren broud. Op termyn hoopje hja de bieren ferkeapje te kinnen op in eigen lokaasje mei itersgelegenheid. 

## Hjoed
Wat duorsumens oanbelanget wurde de bieren broud mei ferskate lokale produkten fan it eilân en de resten fan it brouwen geane nei de lokale bakker foar bôle en boeren as feefoer.

De nammen fan de bieren ha meastentiids in link nei Skylge.

## Assortimint
* *De Domeny -* Bleek Bier
* *Haibai -* NEIPA
* *Drie en Dartig Protters -* blûn
* *Swàrt Skaap -* Ierse Stout
* *Snokker Dinkje* -  IPA
* *Seefeugel -* Tripel
* *Bonte Knyn* -  Swarte IPA
* *Meslanzer Weis bokkie* - Weizenbock
* *Project X*-*MAS* - red IPA 
**Wurde net mear broud**

* *Fer'gete Biertje* - Kuit Bier
* *Roadmosk* - Amber Bier

## Keppeling om utens
* Webstek fan Brouwerij Luehop
Grutkoppappegaaien

**Grutkoppappegaaien** (*Poicephalus*) hearre ta de famylje fan 'e Pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittaculidae*) (*Psittacidae*), dus de echte pappegaaien. It is in skaai dat natuerlik foarkomt yn Afrika besuden de Sahara. De typesoarte is de Kaapske pappegaai (*P. robustus*), wylst de Senegalpappegaai troch de avikultuer it meast bekend is.

## Algemiene eigenskippen
De grutkoppappegaaien binne oer it generaal kompakte fûgels fan 22 oant 33 sm lang mei in brede kop en in krêftige snaffel. Se hawwe oer it generaal in koarte sturt en lange wjukken en wurde dêrom yn it Nederlânsk *langvleugelpapegaaien* neamd. Se ha in frij ticht fearrekleed mei faak grien as oerhearskjende kleur en fierder griis, giel, oranje of brún. 

Grutkoppappegaaien libje meast yn of by bosken en op savannes, faak yn gebieten mei beammen dêr’t se yn holtes harren nêst bouwe. Se ite benammen sied, nuten, fruchten en bytiden ek blommen of knoppen.

By trije soarten binne de poppen kleurriker as de mantsjes, itjinge net in soad foarkomt yn 'e fûgelwrâld.   

## Hâlden en dragen
It binne tige yntelliginte fûgels, net sa lawaaierich as guon oare pappegaaiesoarten, mar wol mei in dúdlik karakter en in tige sterke bytkrêft. Guon soarten kinne minsklike stimmen neidwaan, mar minder dúdlik as bygelyks Afrikaanske grize pappegaaien (*Psittacus*).

## Populaasjetrend
De measte soarten steane ûnder druk troch habitatferlies en fangst foar de fûgelhannel, fral yn West- en Sintraal-Afrika. 

## Soarten
Hjoed-de-dei wurde der tsien soarten erkend. Earder waarden de Kaapske en de brúnnekpappegaai as ien soarte behannele, mar nei ûndersyk die bliken dat it om twa ferskillene soarten giet.
Sitroenparkiten

It fûgelskaai **sitroenparkiten** (*Psilopsiagon*) heart ta de pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*). It giet om in lytse groep Súdamerikaanske parkitesoarten dy't meastentiids yn 'e Andes op in hichte fan 1800 m oant 3000 m yn it súdwesten fan Súd-Amearika foarkomme. 

It skaai omfiemet twa soarten, dy't eartiids faak by it skaai *[[Bolborhynchus]]* set waarden. Genetyske stúdzjes hawwe lykwols oantoand dat se in eigen line foarmje. Op basis fan 'e morfology joech Robert Ridgway de twa soarten yn 1912 in eigen skaainamme en lettere DNA-analyzes ûnderstipen dat beslút. 

It iten fan sitroenparkiten bestiet út sied fan gers en krûden en bytiden ek blommen en fruchten. Se briede faak yn spjalten fan rotsen of kliffen en in lechsel bestiet út 3 oant 6 aaikes. Sitroenparkiten binne sosjale fûgels en libje yn pearkes of lytse groepkes, net yn grutte groepen lykas guon oare parkitesoarten.

## Soarten
Der binne twa soarten. Beide hawwe relatyf stabile populaasjes, al binne der lokaal delgongen troch habitatferlies bekend.
PC 1899

De **[[PC]] fan [[1899]]** waard op woansdei 2 augustus ferkeatst. It wie de 48ste edysje fan it evenemint. De finale gie tusken partoer 7 van der Schueren en partoer 17 Reitsma. De 48ste edysje waard wûn troch it partoer fan Jan Reitsma fan Penjum, Johannes Struiksma fan Wommels en Johannes Douwes Bierma fan Sint-Jabik. Jan Reitsma waard foar de twadde kear útroppen ta kening fan de PC.

## Steande nûmers
Jan Reitsma hie op de earste list in steand nûmer en gie derom daalks troch nei de twadde list. Op de twadde list hie Ferdinand Goisse in steand nûmer en gie fan de earste list daalks troch nei de tredde list. Op de tredde list hie Sytse Vijver in steand nûmer en gie daalks troch nei de heale finale. Sidoine van der Schueren hie yn de heale finale in steand nûmer en gie dêrom nei de tredde list daalks troch nei de finale. 

## Earste list

## Twadde list

## Tredde list

## Heale finale

## Finale
PC 1898

De **[[PC]] fan [[1898]]** waard op woansdei 3 augustus ferkeatst. It wie de 47ste edysje fan it evenemint. Sjoerd Reimers Heslinga hie op de earste list in steand nûmer en gie derom daalks troch nei de twadde list. De finale gie tusken partoer 3 Jacob Kuperus en partoer 11 Reitsma. De 47ste edysje waard wûn troch it partoer fan Jan Reitsma fan Penjum, Johannes Douwes Bierma fan Sint-Jabik en Johannes Struiksma fan Wommels. Johannes Struiksma waard ta kening útroppen.
 
## Earste list

## Twadde list

## Heale finale

## Finale
Božena Kriegerová

**Božena Johana Kriegerová** (Písek, 14 maaie 1888  – ûnbekend) wie in Tsjechyske loftfeartpionier. Op 17 oktober 1910 waard sy de earste Tsjechyske frou dy't in piloat beselskippe yn in fleantúch mei in motor, nammentlik de Eastenriker Josef Sablatnig.

## Libben en wurk
Kriegorová waard berne op 14 maaie 1888 yn it Súd-Boheemske stedsje Písek, yn hûsnûmer 54 yn it stedssintrum (no Chelčického 9). Sy wie de dochter fan skroar Karl Krieger en syn frou Anna (bertenamme: Pešková). Kriegerová waard doopt op 19 maaie 1888 yn 'e Tsjerke fan 'e Berte fan 'e Faam Maria yn Písek as Božena Johana.

### De flecht
Op snein 16 oktober 1910 waard in loftshow hâlden op in gersfjild yn Prosek by Praach. De Dútske fleander en arsjitekt Oswald Kante soe meidwaan, mar syn masine rekke swier skansearre by it ferfier nei Prosek. De Eastenrykske fleander Josef Sablatnig soe ek meidwaan mei syn dûbbeldekker, nei it foarbyld fan 'e Bruorren Wright. It barren waard bywenne troch de aartshartoch fan Eastenryk, Karl Franz Joseph, de lettere keizer, en de Tsjechyske gûverneur Karl Maria Coudenhove. De lettere froulike fleander Božena Laglerová wie der dy dei ek by.

Op 17 oktober foltôge Sablatnig in earste testflecht. Letter waard in twadde flecht oankundige, dizze kear mei in frou út it publyk as passazjier. Kriegerová waard úteinlik keazen. Se waard útrisd foar de flecht en naam har plak yn yn 'e iepen cockpit fan it fleantúch, tichtby de motor, rjochts fan 'e piloat. Har posysje yn it fleantúch, sa ticht by de piloat, luts fuortendaliks in soad media-omtinken. Sablatnig lansearre it fleantúch en fleach doe op in matige hichte oer Kbely en werom, in flecht dy't 2 minuten en 6 sekonden duorre, foardat se feilich lânen. It barren waard ûnder oaren fêstlein troch de redakteur fan it tydskrift Čas; bylden fan dy dei waarden publisearre yn it fotografyblêd Český svět.[4]

Kriegerová har flecht makke har de earste Tsjechyske frou dy't in motorisearre fleantúch fleach. Koart skoft dêrnei waard Božena Laglerová de earste froulike Tsjechyske piloat dy't in fleanbrevet hie.
Yumble Roermond

**Yumble Roermond**, koartwei ek wol **Yumble**, neamd wie yndoar attraksjepark by in grut winkelsintrum yn Roermond. 
It park waard presintearre as "attraksjepark fan de takomst" fanwegen de attraksjes dy't op tige moderne projeksjetechniken en 3D-effekten basearre wiene. Der wie in ynvestearring fan 22 miljoen euro muoid mei de bou fan it projekt. Nei teloarstellende besikerssifers en finansjele problemen is it pretpark nei krekt 4 moanne iepen west te hawwen, fallyt ferklearre. Ek de opfolger fan Yumble, it ljochtsjesfestival *Magic World of Lights*, rêde it net. Dy gie fiif wiken nei iepening alwer ticht om't ek dit kear de besikers fuortbleaunen. De loads wurdt no brûkt as distribúsjesintrum foar it neistlizzende winkelsintrum.

De attraksjes waarden ferkocht of weromhelle troch de fabrikanenten, sa stiet Disk-O (in slingerjende draaiskiif) *Twister* no as *Disco Loco* yn it Frânske pretpark La Mer de sable. Simulator *The Lift of Horror* is ferwurke yn it Fright Nights spûkhûs *Below* yn Walibi Holland.
Sarzana

**Sarzana** is stêd yn it eastlike part fan Liguerje yn it noardwesten fan Itaalje. De stêd leit yn 'e provinsje La Spezia oan 'e râne fan 'e delling fan 'e rivier de Magra, net fier fan 'e grins mei Toskane. De stêd leit op in histoarysk wichtich krúspunt tusken de kust en it ynlân en tusken Liguerje en Toskane, likernôch 15 km fan La Spezia en tichteby de Apuaanske Alpen.

## Skiednis

Sarzana wurdt foar it earst yn 'e 10e iuw neamd, mar it gebiet wie al earder bewenne. It ûntstie as ferfanger fan it âldere Luni, in Romeinske havenstêd dy't troch fersâning fan 'e kust en malaria ferlitten waard.

Yn 'e midsiuwen waard Sarzana in wichtige fêsting. It stie ûnder it bewâld fan 'e biskoppen fan Luni, de famylje Malaspina, ûnder Florâns, Genua en sels koart ûnder Pisa. Yn 'e 15e–16e iuw bouden de Genuezen hjir sterke festingen, dy't ek hjoed-de-dei noch besteane.

## It besjen wurdich
* Oan 'e westkant fan it histoaryske sintrum leit it Fortezza Firmafede, it grutte Genueesk kastiel út de 15e iuw, ûntwurpen troch de arsjitekt Francesco di Giorgio Martini. It is goed bewarre en hat foarse muorren en tuorren. Hjoed-de-dei wurdt it brûkt foar útstallings, toaniel en it Festival della Mente.
* likernôch 2 km bûten it sintrum leit it Forteresse Castracani, in eardere biskoplike sit en letter in Genueeske festing. It is in yndrukwekkend foarbyld fan militêre renêssânse arsjitektuer.
* De Cattedrale di Santa Maria Assunta (Marije-Himelfeartkatedraal) út de 13e oant 14e iuw is in romaansk-goatyske katedraal mei in gevel fan wyt moarmer. 
* Bûten it sintrum stiet de Fransiskustsjerke mei it kleaster, dêr de yn Sarzana berne paus Nikolaas V (1447-1455) begroeven waard. 
* It Piazza Matteotti is it haadplein dat mei 16e oant 18e-iuwske palazzo's omklamme is. Dêr stiet ek it Palazzo Roderio, dat it stedhûs is.
* Likernôch 5 km fan 'e stêd lizze de ruïnes fan 'e Romeinske havenstêd Luni mei in archeologysk park mei in teater, mozaïken en in museum.

## Ofbylden

Concathédrale Santa Maria Assunta - Sarzana (IT42) - 2022-08-28 - 6.jpg|Katedraal fan Sarzana.
Forteresse Castracani - Sarzana (IT42) - 2022-08-28 - 10.jpg|Forteresse Castracani.
Forteresse Firmafede - Sarzana (IT42) - 2022-08-28 - 13.jpg|Forteresse Firmafede.
Sarzana - Palazzo Roderio - 2024-09-17 21-25-19 001.jpg|Stedhûs (Palazzo Roderio)
Amstelmar

De **Amstelmar** (Nederlânsk: *Amstelmeer*) is in mar dy't westlik fan Wieringen yn 'e Kop fan Noard-Hollân leit.

## Skiednis
Oarspronklik wie de mar, as part fan it eardere Amsteldjip, in oergong tusken 'e Waadsee en de Sudersee. Yn it noarden grinzget de mar oan 'e Waadsee, dêr't it ôfsletten is troch de Amsteldjipdyk. Mei it oanlizzen fan dy dyk oan de noardkant en de Wieringermarpolder oan 'e súdeastkant tusken 1920 en 1930, ûntstie de Amstelmar dy't stadichoan swiet waard, om't de ferbining mei de iepen see fuortfoel.

By it begjin fan it oanlizzen fan 'e dyk waard úteinset mei it sluten fan it streamgat tusken de Kop fan Noard-Hollân en it doetiidske eilân Wieringen. Troch de iuwenlange tijstream wie de slinke frij djip, benammen ferlike mei de rest fan 'e Wieringermar. Lykas de lettere ûntstiene Oostvaardersplassen, dy't ferlike mei de rest fan de Flevopolder ek in stik djipper wie, waard dat part net ynpoldere. De djipte fan 'e Amstelmar is lykwols grutter as dy fan 'e Oostvaardersplassen en dêr naam de wettersport in wichtige plak troch yn.

## Wettersport

De Amstelmar is populêr by wettersporters, benammen wyn- en draaksurfen wurdt dêr in soad dien. Oan 'e noardnoardeastkant fan 'e mar, op Wieringen, leit by it lytse doarp Westerland in lyts strân, dat út twa parten bestiet. Ien part is mei gers begroeid en is ornearre foar de surfers. It oare part is bedutsen mei sân en wurdt in soad brûkt as swimstrân. Dêr is hoareka en in kamping.

Súdwestlik fan 'e mar leit it doarpke Van Ewijcksluis, dêr't in jachthaven is. Noardeastlik fan 'e mar, ek op Wieringen, leit it doarpke De Haukes, dêr't in partikuliere wettersportferiening en ek de Marinewettersportferiening fêstige binne. Yn 'e haven fan De Haukes lizze in soad sylboaten fan partikulieren dy't lid binne fan 'e ferienings. Ek krije marineminsken út dy haven wei syllessen yn saneamde B2-sylsloepen. Ek is der yn dy haven in jachtwerf.

## Ferbinings
De Amstelmar wurdt troch it Balgzandkanaal mei De Helder ferbûn. Mei Anna Paulowna oer de Van Ewijcksfeart, en fan Kolhorn ôf oer it Waardkanaal. De Slootvaart ferbynt de mar mei de Wieringermarpolder. By de havenmûning fan De Haukes is in skutslûs dy't skippen út 'e Wieringermar oant likernôch fjouwer meter omheech skut.