open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kapelmaster

In **kapelmaster** is immen dy't de lieding hat by it útfieren fan muzyk. It is in lienfertaling fan it Italjaanske *maestro di capella* en it Dútske *Kapellmeister*. De term komt fan 'e hofkapel, dy't yn 'e Midsiuwen it sintrum fan alderlei muzikale aktiviteiten wie. Oarspronklik waard it amt fan kapelmaster dêrby benammen beklaaid troch komponisten, wêrby't it ornaris gie om lju fan adel of dy't ta de geastlikheid hearden. In oanstelling as kapelmaster wie in grutte eare foar sokke komponisten en in erkenning fan harren feardichheden.

Yn 'e njoggentjinde iuw ferskode de term 'kapelmaster' fan betsjutting. Yn 'e Dútsktalige lannen waard it in algemiene term foar diriginten, wylst it yn Nederlân fral begûn te ferwizen nei spesifike diriginten fan harmony- en fanfare-orkesten. Yn 'e kriichsmacht bestiet de rang fan kapelmaster foar de diriginten fan 'e Keninklike Militêre Kapel en de Loftmachtkapel. Militêre kapelmasters binne subalterne ofsieren fan lege rang.
Adjudant

* adjudant (funksje), in persoanlik assistint fan in pommerant
* adjudant (rang), in militêre rang
* adjudant (plysjerang), in (yn Nederlân) ferfallen plysje-rang
Adjudant (funksje)

In **adjudant** is de persoanlik assistint fan in heechpleatst persoan, wêrby't it yn 'e regel giet om in hege militêr, in politikus, in hege geastlike of in steatshaad. De term komt fan it Latynske *adiutor*, fan it tiidwurd *adiuvare*, dat "helpe" betsjut. Yn it leger wurdt ûnderskie makke tusken in **fjildadjudant**, faak bekend ûnder de Frânske oantsjutting *aide de camp*, dy't in militêre befelhawwer op it slachfjild bystiet, en in **fleugeladjudant**, dy't in foarst assistearret en diel útmakket fan 'e hofhâlding. Dêrby giet it beide kearen om in funksje en net om in rang; ofsieren mei de rang fan  adjudant steane folle leger yn oansjen.
Adjudant (rang)

In **adjudant** is de heechste ûnderofsier yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de marine, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers (koartom, alle kriichsmachtsûnderdielen). By lânmacht, marine, loftmacht en maresjesee hjit dizze rang folút: **adjudant-ûnderofsier**, en by de mariniers: **adjudant-marinier**. De oansprektitel is yn beide gefallen "adjudant", mar by de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e marine wurdt om histoaryske redens de oansprektitel "opperskipper" (of "oerskipper") brûkt.

De boppelizzende rang is by de loftmacht en it grutste part fan 'e lânmacht faandrich en by de maresjesee en de lânmachtwapens fan 'e kavalery en de artillery is it kornet. By de marine is de boppelizzende rang luitenant-op-see 3e klasse en by de mariniers twadde luitenant. Direkt ûnder de rang fan adjudant stiet de sersjant-majoar of by de kavalery, artillery en maresjesee de opperwachtmaster. Dêrmei is adjudant de heechste ûnderofsiersrang.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e adjudantsrangen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*ûnderofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Sersjant-majoar

In **sersjant-majoar** is in ûnderofsier yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by it grutste part fan 'e lânmacht en fierders by de marine, de loftmacht en de mariniers. It ekwivalint by de maresjesee en de lânmachtwapens fan 'e kavalery en de artillery is de opperwachtmaster. De oansprektitel is by de lânmacht "sersjant-majoar"; by de loftmacht "sersjant-majoar" of "majoar"; en by de marine en de mariniers "majoar" (om't dêr de haadofsiersrang fan majoar net foarkomt). By de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e marine wurdt om histoaryske redens de oansprektitel "skipper" brûkt.

De boppelizzende rang is by sersjant-majoar yn alle gefallen adjudant, en de ûnderlizzende rang is sersjant by de marine en de mariniers en sersjant 1e klasse by de lânmacht en de loftmacht. Dêrmei is sersjant-majoar ien fan 'e heechste ûnderofsiersrangen. 'Sersjant-majoar' betsjut letterlik "grut-sersjant", en oarspronklik wie in ien fan 'e heechste militêre rangen, dêr't sawol de hjoeddeistige generaal-majoar (oarspronklik sersjant-majoar-generaal) as majoar út fuortkomme. Pas ein achttjinde iuw ûntjoech sersjant-majoar him ta in ûnderofsiersrang.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e sersjant-majoarsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

1) by de artillery en de kavalery

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*ûnderofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Opperwachtmaster

In **opperwachtmaster** of **oerwachtmaster** is in rang yn it leger en by de plysje. Yn it leger komt de opperwachtmaster foar by de maresjesee en by de lânmachtwapens fan 'e kavalery en de artillery, dêr't dizze ûnderofsiersrang lykweardich is oan 'e rang fan sersjant-majoar by de rest fan 'e lânmacht, de loftmacht, de marine en de mariniers. De oansprektitel is fan in opperwachtmaster is "opper". De boppelizzende rang is adjudant en de ûnderlizzende rang is wachtmaster.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e opperwachtmastersrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## By de plysje
De Ryksplysje koe tusken 1945 en 1994 ek de rang fan opperwachtmaster. By de reorganisaasje fan 'e Nederlânske plysje mids jierren njoggentich is der lykwols foar keazen om 'e by de gemeenteplysje gongbere rangoantsjuttings oer te nimmen. Sadwaande ferdwûn de rang fan opperwachtmaster en waard ferfongen troch brigadier.

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*ûnderofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Faandrich

In **faandrich**, yn bûtenlânske kriichsmachten faak in **kadet** neamd, is in subalterne ofsier fan lege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan guon lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht en de loftmacht, hoewol't de wapens fan 'e kavalery en de artillery, dy't ûnderdiel útmeitsje fan 'e lânmacht, de ekwivalinte rang hawwe fan kornet, dy't ek foarkomt by de maresjesee. By de marine en de mariniers ûntbrekt dizze rang eins hielendal, mar kin in faandrich lyksteld wurde oan in luitenant-op-see 3e klasse (marine) of in twadde luitenant (mariniers).

De oansprektitel fan in faandrich is "faandrich". De boppelizzende rang is twadde luitenant, en de ûnderlizzende rang is adjudant. Dêrmei is faandrich de leechste subalterne ofsiersrang. Dêrby moat oantekene wurde dat faandrich yn 'e Nederlânske Striidkrêften gjin by Keninklik Beslút beëdige ofsiersposysje is. De term 'faandrich' komt fan it Dútske *Fähnrich*, dat fan oarsprong in oantsjutting wie foar de findeldrager fan in militêre ienheid. Dy posysje waard nammentlik fan âlds beklaaid troch de jongste ofsier. Tsjintwurdich is in faandrich in ofsier yn oplieding dy't in soarte fan praktykstaazje folget. Deselde funksje wurdt ek wol 'kadet' neamd.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e faandrichsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

1) by de artillery en de kavalery

## Yn de Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*subalterne ofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Opper

* opper (ûngetiid) of oper, in bultsje hea op it lân dat gearheape is om it tsjin slim wietreinen te beskermjen
* opper (rang), oansprekfoarm fan 'e militêre rang en eardere plysjerang fan opperwachtmaster
Skipper

* skipper (gesachfierder), in gesachfierder op in skip
* skipper (berop), in persoan dy't wurksum is yn 'e binnenfeart en syn eigen skip hat
* skipper (rang), oansprekfoarm fan 'e militêre rang fan sersjant-majoar by de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e Keninklike Marine
* skipperke, in Flaamsk hûneras
Sersjant

In **sersjant** is in ûnderofsier yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by it grutste part fan 'e lânmacht en fierders by de marine, de loftmacht en de mariniers. It ekwivalint by de maresjesee en de lânmachtwapens fan 'e kavalery en de artillery is de wachtmaster. By de mariniers is de formele rangoantsjutting eins **sersjant-marinier**. By de lânmacht en de loftmacht besteane twa gradaasjes: de (hegere) **sersjant 1e klasse** en de (legere) **sersjant**. Yn alle gefallen is de oansprektitel "sersjant", útsein by de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e marine, dêr't om histoaryske redens de oansprektitel "boatsman" brûkt wurdt.

De boppelizzende rang is yn alle gefallen sersjant-majoar; de ûnderlizzende rang is korporaal by de marine en de mariniers en korporaal 1e klasse by de lânmacht en de loftmacht. Dêrmei is sersjant de leechste wiere ûnderofsiersrang (mei't de korporaalsrangen dêr formeel net ta rekkene wurde). De term 'sersjant' is ôflaat fan it Frânske *serre gens*, "dyjinge dy't de rangen fan 'e manlju (yn slachoarder) opinoar oanslute lit".

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e sersjantsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

1) by de artillery en de kavalery

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*ûnderofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Boatsman

* boatsman (skipfeart), in funksje yn 'e skipfeart
* boatsman (rang), oansprekfoarm fan 'e militêre rang fan sersjant by de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e Keninklike Marine
Sydney Camm

Sir **Sydney Camm**, CBE (Windsor, 5 augustus 1893  - 12 maart 1966) wie in Britsk loftfeartyngenieur. Ta syn meast bekende ûntwerpen hearre de Hawker Hurricane en de Hawker Siddeley Harrier.

## Wurkpaad
Camm kaam foar it earst yn 1912 mei fleanmasines yn kontakt doe't in baan as timmerman by fleantúchfabryk Martinsyde yn Weybridge, Surrey. Yn 1926 waard er haadyngenieur by fleantúchbouwer Hawker yn Kingston upon Thames en hold dy funksje oant dyn dea ta. Camm waard yn 1953 riddere ta *Commander of the British Empire*. 
Yn syn lange karriêre makke Camm de ûntjouwing fan de earste motorisearre tastellen oant it supersoanyske strieljagers mei. Hy ûntwurp yn totaal 52 fleantúchtypes. Camm gou by syn meiwurkers as geniaal, mar ek as dreech om mei op te arbeidzjen.

## Priveelibben
Sydney Camm waard berne yn Windsor, Berkshire. Hy wie de âldste fan tolve bern fan timmerman Frederick Camm en Mary Smith. Syn broer Frederick James Camm waard skriuwer fan artikels oer technyk en rjochte it blêd *Practical Wireless* op.

Camm wenne yn Thames Ditton yn Surrey. Yn 1915 boaske er oan Hilda Starnes; sy krigen in dochter yn 1922.

Camm stoar ûnder it golfspyljen yn de âldens fan 72 jier en kaam te hôf yn Long Ditton (Surrey).

## Ferneamde ûntwerpen fan Camm <small>(in kar)</small>

* Hawker Nimrod
* Hawker Fury
* Hawker Hurricane
* Hawker Typhoon
* Hawker Tempest
* Hawker Sea Fury
* Hawker Hunter

## Keppeling om utens
* Betinkingstsjinst foar Sydney Camm yn 2008, op youtube
Kertiermaster

* kertiermaster (funksje), militêr ofsier belêstge mei it ynkertierjen fan 'e troepen
* kertiermaster (skipfeart), leecheftige funksje yn 'e (boarger)skipfeart
* kertiermaster (rang), oansprekfoarm fan 'e militêre rang fan korporaal by de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e Keninklike Marine
Soldaat

In **soldaat** (fan it Frânske *soldat*; froulike foarm: **soldate**) wie oarspronklik in kriichsman dy't tsjinne yn ruil foar útbetelling fan soldij, yn tsjinstelling ta hearrigen dy't as kriichsman tsjinnen omreden fan lienplicht of hearfeart, of krigers, dy't har taleine op oarlochfiering yn it ramt fan in tribale maatskippij of kultuer. Tsjintwurdich is in soldaat in militêre rang (yn Nederlân sprekt men by sokke lege rangen yn it militêre jargon fan stannen). In legere rang as soldaat is der net; de boppelizzende rang is dy fan korporaal.

In soldaat yn oplieding hjit in rekrút, en in âld-soldaat in feteraan. Soldaten komme foar by de lânmacht en de loftmacht. De ekwivalinte stannen by de marine, de mariniers en de maresjesee binne matroas, marinier, resp. maresjesee. Mei-inoar wurde dy saneamde ûngraduëarre stannen ek **manskippen** neamd. Sy fersoargje alle legere útfierende taken en binne ynsetber foar ûnderskate tsjinsten binnen de ienheid fan it kriichsmachtsûnderdiel dêr't se ta hearre.

## Gradaasjes
Yn it Nederlânske leger is de stân fan soldaat sûnt 2002 ûnderferdield yn trije klassen:
* **soldaat 3e klasse**: dit is de 'ynstaprang' foar alle manskippen fan it leger; sa'nent folget de Algemiene Militêre Oplieding (AMO)
::ekwivalint mei: matroas 3e klasse by de marine, marinier 3e klasse by de mariniers en maresjesee 4e klasse by de maresjesee
* **soldaat 2e klasse**: hat de AMO ôfrûne en folget de Inisjele Funksje Oplieding (IFO)
::ekwivalint mei: matroas 2e klasse by de marine, marinier 2e klasse by de mariniers en maresjesee 3e klasse by de maresjesee
* **soldaat 1e klasse**: hat in automatyske befoardering krigen 1 jier nei ôfrûning fan 'e IFO
::ekwivalint mei: matroas 1e klasse by de marine, marinier 1e klasse by de mariniers en maresjesee 3e klasse by de maresjesee

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e ûnderskate manskipstannen:

1) by de mariniers

## Oansprektitel
De oansprektitel fan in soldaat is yn 'e measte gefallen "soldaat", mar in soldaat yn oplieding wurdt "rekrút" of "kursist" neamd. Fierders hawwe guon wapens en tsjinstfakken in eigen oansprektitel:
* by de kavalery: "huzaar"
* by de artillery: "kanonnier"
** by de ridende artillery: "rider"
* by de ynfantery: "soldaat", mar
** by de grenadiers: "grenadier"
** by de fuseliers: "fuselier"
* by de kommando's: "kommando"

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Marinier (betsjuttingsside)

"**Marinier**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* marinier, in lid fan in marinierskorps
** marinier, in lid fan it Nederlânske Korps Mariniers
* marinier (rang), rang binnen it marinierskorps ekwivalint oan 'e rang fan soldaat yn 'e lânmacht
** marinier 1e klasse, rang binnen it marinierskorps ekwivalint oan 'e rang fan soldaat 1e klasse yn 'e lânmacht
** marinier 2e klasse, rang binnen it marinierskorps ekwivalint oan 'e rang fan soldaat 2e klasse yn 'e lânmacht
** marinier 3e klasse, rang binnen it marinierskorps ekwivalint oan 'e rang fan soldaat 3e klasse yn 'e lânmacht
Maresjesee (betsjuttingsside)

"**Maresjesee**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* maresjesee (algemien), de plysjetsjinst fan in kriichsmacht, oftewol de militêre plysje
* Keninklike Maresjesee, de Nederlânske militêre plysje
* maresjesee, in lid fan 'e militêre plysje
** maresjesee, in lid fan 'e Nederlânske Keninklike Maresjesee
* maresjesee (rang), rang binnen de maresjesee ekwivalint oan 'e rangen fan korporaal en soldaat yn 'e lânmacht
** maresjesee 1e klasse, rang binnen de maresjesee ekwivalint oan 'e rang fan korporaal 1e klasse yn 'e lânmacht
** maresjesee 2e klasse, rang binnen de maresjesee ekwivalint oan 'e rang fan korporaal yn 'e lânmacht
** maresjesee 3e klasse, rang binnen de maresjesee ekwivalint oan 'e rangen fan soldaat 1e klasse en soldaat 2e klasse yn 'e lânmacht
** maresjesee 4e klasse, rang binnen de maresjesee ekwivalint oan 'e rang fan soldaat 3e klasse yn 'e lânmacht
Matroas

* matroas (skipfeart), in funksje yn 'e skipfeart
** lichtmatroas, in learling-matroas
** folmatroas, in diplomearre matroas
* matroas (rang), in militêre rang by de marine
Matroas (skipfeart)

In **matroas** is in seeman yn 'e keapfardij of de fiskerij dy't alle algemiene en foarkommende wurksumheden oan board fan in skip ferrjochtet dy't nedich binne om dat skip skjin en seeweardich te hâlden. Behalven foar skjinmeitsjen en ûnderhâld wurde matroazen ek ynset as útkyk en as roerman. As it om in sylskip giet, komt dêr noch by it by it hysjen, sakje litten en op oare wize betsjinjen fan 'e seilen.

Yn 'e keapfardij wurdt ûnderskie makke tusken licht- en folmatroazen. In lichtmatroas is in learling-matroas, yn it jargon fan 'e skipfeart in 'oankommend matroas' of 'matroas ûnder gaazje' neamd. Fan âlds holpen lichtmatroazen op sylskippen de boatsman en de kertiermaster. Se soargen foar de feilichheid fan 'e eventuële passazjiers en ferrjochten ek ûnderdeks taken oangeande it skjinhâlden en ûnderhâld fan it skip. Nei in deksman is de lichtmatroas de leechste yn 'e hierargy fan 'e bemanning fan in skip. In lichmatroas folget lykwols in oplieding en mei sadwaande ferwachtsje meitiid heger op te klimmen, wylst in deksman gjin oplieding hat of folget. In folmatroas is in matroas dy't syn oplieding ôfrûne hat en (tsjintwurdich) beskikt oer in diploma. Dat betsjut dat er splisse en knope en mei seilen en roeirimen omgean kin. Teffens kin er oan it roer stean en it skip ûnderhâlde.
Wachtmaster

In **wachtmaster** is in ûnderofsier yn 'e Nederlânske kriichsmacht. Dizze rang komt foar by de maresjesee en by de lânmachtwapens fan 'e kavalery en de artillery. Der besteane twa gradaasjes: de (hegere) **wachtmaster 1e klasse** en de (legere) **wachtmaster**. Yn beide gefallen is de oansprektitel "wachtmaster". De ekwivalinte rangen by de rest fan 'e lânmacht en loftmacht binne sersjant 1e klasse en sersjant. By de marine en mariniers bestiet it ferskil yn gradaasjes net en is de ekwivalinte rang sersjant. Boppe de wachtmaster stiet de rang fan opperwachtmaster. De ûnderlizzende rang is by de kavalery en artillery de korporaal 1e klasse, en by de maresjesee de maresjesee 1e klasse.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e wachtmastersrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*ûnderofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Korporaal

In **korporaal** is yn 'e militêre hierargy in rang dy't tusken de ûnderofsieren en de sljochtwei soldaten yn sit. Soms wurdt de korporaal ta de ûnderofsiersrangen rekkene, mar formeel heart er dêr net ta. De rang fan korporaal komt foar by de lânmacht, de marine, de loftmacht en de mariniers. By de mariniers is de formele namme fan 'e rang **korporaal-marinier**. By de lânmacht en de loftmacht besteane twa gradaasjes: de (hegere) **korporaal 1e klasse** en de (legere) **korporaal**. By de maresjesee binne de ekwivalinte rangen **maresjesee 1e klasse** en **maresjesee 2e klasse**. De oansprektitel foar sawol in korporaal 1e klasse, in korporaal-marinier as in korporaal is "korporaal", útsein by de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e marine, dêr't om histoaryske redens de oansprektitel "kertiermaster" brûkt wurdt.

De boppelizzende rang is sersjant, behalven by de kavalery en artillery, dêr't it wachtmaster is. De ûnderlizzende rang is soldaat 1e klasse de lânmacht en by de loftmacht; matroas 1e klasse by de marine; en marinier 1e klasse by de mariniers. It wurd 'korporaal' is yn 'e sechstjinde iuw oan it Frânsk ûntliend, dêr't njonken *corporal* ek de foarm *caporal* bestie. Dy kaam wer fan it Italjaanske *caporale*, in lytse *capo* ("haad"), oftewol de oanfierder fan in lyts groepke soldaten. Uteinlik giet *capo* wer werom op it Latynske *caput*, dat sawol "haad" as "holle" bestjut.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e korporaalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*ûnderofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Matroas (rang)

In **matroas** is de leechste militêre rang by de marine (yn Nederlân sprekt men by sokke lege rangen yn it militêre jargon fan stannen). De ekwivalinte stân by de mariniers is marinier, de ekwivalinte stân by de lânmacht en loftmacht is soldaat, en de ekwivalinte stân by de maresjesee is maresjesee. Mei-inoar wurde dy saneamde ûngraduëarre stannen ek **manskippen** neamd. Sy fersoargje alle legere útfierende taken en binne ynsetber foar ûnderskate tsjinsten binnen de ienheid fan it kriichsmachtsûnderdiel dêr't se ta hearre.

## Gradaasjes
By de Nederlânske Keninklike Marine is de stân fan matroas ûnderferdield yn trije klassen:
* **matroas 3e klasse**
::ekwivalint mei: soldaat 3e klasse by de lânmacht en loftmacht, marinier 3e klasse by de mariniers en maresjesee 4e klasse by de maresjesee
* **matroas 2e klasse**
::ekwivalint mei: soldaat 2e klasse by de lânmacht en loftmacht, marinier 2e klasse by de mariniers en maresjesee 3e klasse by de maresjesee
* **matroas 1e klasse**
::ekwivalint mei: soldaat 1e klasse by de lânmacht en loftmacht, marinier 1e klasse by de mariniers en maresjesee 3e klasse by de maresjesee
De oansprektitel fan matroazen is yn alle gefallen "matroas".

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e ûnderskate manskipstannen:

## Sjoch ek
*militêre rang
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Commodore

* commodore (rang), in hege militêre rang
* Commodore (bedriuw), in eardere Amerikaansk-Kanadeeske kompjûterfabrikant
* Commodore (Pennsylvania), in plak yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania
* Opel Commodore, in model fan it automerk Opel
Commodore (rang)

In **commodore** of **kommodoar** is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de marine (yn guon Ingelsktalige lannen) en by de loftmacht. De ekwivalinte rang by de lânmacht, de maresjesee en de mariniers is brigadegeneraal, en de ekwivalinte rang by de marine yn net-Ingelsktalige lannen is kommandeur. De oansprektitel fan in commodore is "commodore". De boppelizzende rang is generaal-majoar of yn guon lannen fise-loftmaarskalk, en de ûnderlizzende rang is kolonel (of groepskaptein). Dêrmei is de commodore de leechste opperofsiersrang. Yn 'e boargerloftfeart wurdt 'commodore' hantearre as in eretitel foar piloaten fan grutte fertsjinste.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e commodoresrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Fise-admiraal

In **fise-admiraal** is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de marine; de ekwivalinte rang by de lânmacht, de maresjesee en de mariniers is luitenant-generaal, en de ekwivalinte rang by de loftmacht is luitenant-generaal of loftmaarskalk. De oansprektitel fan in fise-admiraal is "admiraal". De boppelizzende rang is admiraal (mar yn Nederlân luitenant-admiraal), en de ûnderlizzende rang is skout-by-nacht. De letterlike betsjutting fan 'fise-admiraal' is (krekt as by 'luitenant-admiraal') "plakferfanger fan 'e admiraal".

Yn 'e tiid fan 'e sylskippen wie de fise-admiraal dejinge dy't it befel fierde oer it foarste eskader fan 'e float, dat it earste mei de fijân yn gefjocht rekke. Yn 'e praktyk is by de Nederlânske marine de rang fan fise-admiraal tsjintwurdich de heechst helbere. De rang fan admiraal bestiet nammentlik formeel net mear en de rang fan luitenant-admiraal wurdt noch mar selden beklaaid (inkeld as de kommandant fan de striidkrêften ôfkomstich is út 'e marine.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e fise-admiraalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Kingston upon Thames

**Kingston upon Thames** is in stêd yn Ingelân en hjoed de dei de sintrale wenwyk fan it Londensk distrikt Royal Borough of Kingston upon Thames, yn it súdwesten fan de regio Grut-Londen.

## Skiednis
Kingston wie al yn de midsiuwen in *market town* (merkflekke). Seis of sân Ingelske keningen waarden dêr kroane. De earste wie faaks Eduard de Aldere yn 899, mar nei alle wierskyn wie it Æthelstan fan Ingelân yn 925. Dat de plaknamme nei dy keningen ferwiisd berêst op in leginde. Kingston hjitte "Cyninges tun" yn 838, "Chingestune" yn 1086, "Kingeston" yn 1164, "Kyngeston super Tamisiam" yn 1321 en "Kingestowne upon Thames" yn 1589. De namme betsjut "keningsgoed" of "domein fan de kening" fan de Aldingelske wurden *cyning* (kening) en *tun* (tún of lânbougebiet). It wie de earste keninklike residinsje fan de Saksyske keningen.

Kingston upon Thames wurdt yn de takomstfyzje *[[London Plan]]* (2004/2015) neamd as ien fan de 19 *metropolitan centres* fan Grut-Londen mei in fersoargingsgebiet dy't grutter is as de eigen borough. Teffens is it ien fan de 38 *opportunity areas* yn de agglomeraasje, gebieten mei positive ûntjouwingsmooglikheden.

## Ferfier
Kingston hat trije spoarstasjons: Stasjon Kingston, Stasjon Norbiton en Stasjon Hampton Wick. Der ride frekwint treinen nei  stasjon Waterloo yn Londen.


Kingston Bridge, Kingston, Surrey.jpg|Kingston Bridge
Coronation Stone - geograph.org.uk - 664311.jpg|De kroaningsstien, sûnt 1935 in offisjeel monumint
Kingston All Saints01.JPG|All Saints' 
River Thames near Canbury Gardens - geograph.org.uk - 8665.jpg|Teems by Canbury Gardens
File:Universität Kingston.jpg|Haadgebou fan de Universiteit fan Kingston


## Stedsbannen
*  Delft (Nederlân)
*  Aldenburch (Dútslân)

## Berne yn Kingston

* John Cleland (1709–1789), skriuwer 
* Eadweard Muybridge (1830-1904), fotograaf/ûndersiker
* Sydney Camm, yngenieur, fleantúchûntwerper
* David Clayton-Thomas (1941), Kanadeesk sjonger (Blood, Sweat & Tears)
Skout-by-nacht

In **skout-by-nacht** is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de marine; de ekwivalinte rang by de lânmacht, de maresjesee en de mariniers is generaal-majoar, en de ekwivalinte rang by de loftmacht is generaal-majoar of fise-loftmaarskalk. De boppelizzende rang is fise-admiraal, en de ûnderlizzende rang is kommandeur. De oansprektitel fan in skout-by-nacht is "skout-by-nacht".

Yn 'e marines fan 'e measte lannen hjit de skout-by-nacht oars; sa hat de Belgyske marine de difyzje-admiraal en de Angelsaksyske lannen de *[[rear admiral]]* (letterlik "efteradmiraal" of "admiraal fan 'e efterhoede"). Sawol de beneaming 'skout-by-nacht' as it Ingelske *rear admiral* is ûntliend oan it gebrûk út earder tiid dat de skout-by-nacht tafersjoch hold oer de float as de admiraal ôfwêzich wie of sliepte. Nachts ûntstieken alle skippen in lampe dy't se oan 'e efterstjûne hongen; de skout-by-nacht fear dan efter de float oan sadat er alle lampen yn 'e rekken hâlde koe.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e skout-by-nachtsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Kommandeur

* kommandeur (militêre rang), in hege rang by de marine
* kommandeur (ridderoarder), in rang yn in ridderoarder
* kommandeur (bestjoersfunksje), in koloniaal bestjoerder
* kommandeur (technyk), it ûnderdiel fan in fyts wêrmei't de fersnellings betsjinne wurde
Kaptein-op-see

In **kaptein-op-see** is in haadofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de marine; de ekwivalinte rang by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers is kolonel, wylst yn guon lannen de ekwivalinte rang by de loftmacht groepskaptein is. De oansprektitel fan in kaptein-op-see is "kolonel". De boppelizzende rang is kommandeur, en de ûnderlizzende rang is kaptein-luitenant-op-see. Dêrmei is kaptein-op-see de heechste haadofsiersrang by de marine.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e kolonelsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*haadofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Luitenant-admiraal

In **luitenant-admiraal** is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan guon lannen, yn 't bysûnder Nederlân. Dizze rang komt foar by de Keninklike Marine, dêr't er de âldere rang fan admiraal sûnt 1956 net mear bestiet. Bûtenlânske marines kenne yn 'e regel wol de rang fan admiraal, mar net dy fan luitenant-admiraal. Yn 'e Nederlânske kriichsmacht is de luitenant-admiraal by de marine ekwivalint oan generaal by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers. De oansprektitel fan in luitenant-admiraal is "admiraal". De boppelizzende rang is admiraal, en de ûnderlizzende rang is fise-admiraal. De letterlike betsjutting fan 'luitenant-admiraal' is "plakferfanger fan 'e admiraal".

Hoewol't oant yn 'e santjinde iuw eltse Nederlânske admiraliteit (Fryslân, West-Fryslân, Amsterdam, Rotterdam en Seelân) noch in eigen luitenant-admiraal beneamde, is dizze rang no sa goed as útstoarn. Inkeld as de kommandant fan de striidkrêften ta de marine heart, wurdt de rang fan luitenant-admiraal noch beklaaid.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e luitenant-admiraalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Admiraal

In **admiraal** is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de marine; de ekwivalinte rang by de lânmacht, de maresjesee en de mariniers is generaal, en by de loftmacht generaal of opperloftmaarskalk. Yn 'e Nederlânske kriichsmacht is rang fan admiraal (eins fan oarsprong admiraal-generaal, dat "algemien admiraal" betsjut) yn ûnbrûk rekke en ferfongen troch luitenant-admiraal. Yn 'e measte kriichsmachten dy't de rang fan admiraal hawwe, is it mei-iens ek de heechste marinerang, hoewol't guon in noch hegere rang kenne, lykas grutadmiraal of admiraal fan de float. It wurd 'admiraal' is in lienwurd út it Arabysk, en is ôflaat fan *amir al-bahr*, dat letterlik 'kommandant-op-see' betsjut. 

As de term 'admiraal' sûnder fierdere tafoeging brûkt wurdt, giet it om wat wol oantsjut wurdt as in 'fjouwerstjerre-admiraal', dy't sa neamd wurdt om't de rangûnderskiedingstekens faak fjouwer stjerren omfetsje. Behalven de al neamde luitenant-admiraal, in typysk Nederlânske rang dy't ekwivalint is oan in 'folle' admiraal yn bûtenlânske marines, besteane der noch trije legere gradaasjes fan admiraals: fise-generaal (trije stjerren), skout-by-nacht (2 stjerren) en kommandeur (1 stjer). Yn guon marines komt fierders ek noch in ekstra gradaasje foar, de flottylje-admiraal, dy't tusken skout-by-nacht en de kommandeur yn stiet. Admiraals, luitenant-admiraals en fise-admiraals wurde oansprutsen mei "admiraal", wylst skouten-by-nacht oansprutsen wurde mei "skout-by-nacht" en kommandeurs mei "kommandeur". It skip fan in admiraal wurdt it flaggeskip fan in float neamd.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e admiraalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Luitenant-op-see

**Luitenant-op-see** is in militêre rang yn 'e marine fan in protte lannen. Sa komt dizze rang foar by de Nederlânske Keninklike Marine en by de Marinekomponint fan 'e kriichsmacht fan Belgje. Yn 'e Nederlânske Striidkrêften hat de rang fan luitenant-op-see fjouwer gradaasjes, wêrfan't de heechste in haadofsier is de oare trije subalterne ofsieren. Dy gradaasjes binne:
* luitenant-op-see 1e klasse, in rang by de marine dy't ekwivalint is oan 'e rang fan majoar by de lânmacht, loftmacht, maresjesee en mariniers
* luitenant-op-see 2e klasse âldste kategory, in rang by de marine dy't ekwivalint is oan 'e rang fan kaptein by de lânmacht, loftmacht, maresjesee en mariniers
* luitenant-op-see 2e klasse, in rang by de marine dy't ekwivalint is oan 'e rang fan earste luitenant by de lânmacht, loftmacht, maresjesee en mariniers
* luitenant-op-see 3e klasse, in rang by de marine dy't ekwivalint is oan 'e rang fan twadde luitenant by de lânmacht, loftmacht, maresjesee en mariniers
Kampo Abdena

**Kampo Abdena**, ek wol neamd **Kampo Abdena fan Hinte** (* ûnbekend - † 1380 of 1381) wie in Eastfryske haadling. Hy wenne op in stins by Hinte. 

## Skiednis
Kampo Abdena wie haadling fan Hinte, in plak yn East-Fryslân. Hy wie in soan fan Luerd Abdena en hie ien broer en twa healbroers. Hisko Abdena, dy't letter proast fan Emden waard wie in neef fan him. Kampo boaske mei Gyla von Stedesdorf, en hie 3 bern.  

De Abdena's waarden op de ein fan de 14e, begjin 15e iuw, rekkene ta ien fan de wichtichste famyljes fan East-Fryslân. Harren machtssintrum wie de stêd Emden en hja beskikten oer stinzen yn Hinte en Norden. Yn de twadde helte fan de 14e iuw wiene de Abdena's de grutste tsjinstanner fan Okko I tom Brok, doe't dy it bewâld hawwe woe oer hiel East-Fryslân. Hja stipen in oare haadling Folkmar Allena yn syn kriich tsjin Okko I tom Brok. 

It leger dat te striden luts tsjin Okko waard oanfierd troch Kampo en Folkmar Allena. Yn de slach by Loppersum dy't ein 1380 of begjin 1381 striden waard wie Kampo ien fan de njoggentich sneuvelen.
Luitenant-op-see 2e klasse

In **luitenant-op-see 2e klasse** is in subalterne ofsier fan middelhege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de marine. Hjirby wurdt ûnderskie makke tusken de **luitenant-op-see 2e klasse âldste kategory**, wêrfan't kaptein de ekwivalinte rang is by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers, en **luitenant-op-see 2e klasse** sûnder tafoeging (hoewol't der ynformeel soms "jongste kategory" oan taheakke wurdt), wêrfan't earste luitenant de ekwivalinte rang is by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers.

De oansprektitel fan in luitenant-op-see 2e klasse is "mynhear" of "mefrou". De rang wurdt by de Nederlânske marine yn 'e regel ôfkoarte ta 'LtZ2' (foar *luitenant-ter-zee 2e klasse*) of 'LtZ2oc' (foar *luitenant-ter-zee 2e klasse oudste categorie*). De boppelizzende rang is luitenant-op-see 1e klasse, en de ûnderlizzende rang is luitenant-op-see 3e klasse. Dêrmei is luitenant-op-see 2e klasse de middelste subalterne ofsiersrang by de marine.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e oangeande rangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*subalterne ofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Striidkrêften

De **striidkrêften** (komt allinnich yn meartalsfoarm foar), ek wol de **kriichsmacht** of it **leger** neamd, binne de troch de oerheid ynstelde militêre organisaasjes fan in lân. Dy besteane om it politike belied fan it regear fan harren lân te ûnderstypjen yn oarloch (troch oanfal en/of ferdigening), mar ek yn fredestiid. Dêrby is it yn beskerming nimmen fan it regear fan harren lân en fan dat lân sels tsjin sawol bûtenlânske as binnenlânske agressors it wichtichste doel. Sadwaande hjit it ministearje dat oer de kriichsmacht giet, hjoed de dei yn 'e regel it Ministearje fan Definsje, en sprekt men, as men it oer de striidkrêften hat, ek wol koartwei fan **definsje** (fan it Latynske *defensa*, "beskerming", fia it Frânske *défense*). Yn guon lannen omfetsje de striidkrêrften behalven militêre ek paramilitêre organisaasjes. Ornaris besteane de striidkrêften lykwols út trije haadûnderdielen
*de lânmacht, foar striid op it lân;
*de marine, foar striid op see;
*de loftmacht, foar striid yn of fanút de loft;
Faak wurde dêr noch ekstra tûken oan tafoege, lykas de militêre plysje of de kustwacht. Yn guon lannen, lykas de Feriene Steaten, is fierders it marinierskorps losmakke fan 'e marine om in selsstannich kriichsmachtûnderdiel te foarmjen. Datselde jildt yn guon lannen foar de maresjesee (de militêre plysje) en foar de romtemacht, in nij ferskynsel, foar striid yn 'e romte. Guon lannen, lykas Iislân en Kosta Rika, hawwe gjin striidkrêften. De stúdzje fan 'e ynset fan 'e kriichsmacht is de kriichskunde, en de skiednis derfan hjit de kriichsskiednis.
Marine

In **marine**, ek wol de **float** of mei in ferâldere oantsjutting **seemacht** neamd, is dat diel fan 'e kriichsmacht fan in steat, dat him taleit op it fjochtsjen op see. De term 'marine' is in lienwurd út it Frânsk, en komt oarspronklik fan it Latynske *mare*, dat "see" betsjut. De marine bestiet út in ûnbeskate hoemannichte fartugen, wêrûnder skippen, lâningsfartugen en dûkboaten. Tsjintwurdich omfiemet de marine fierders yn 'e regel ek in ienheid dy't him taleit op amfibyske oarlochfiering: de mariniers (hoewol't dy yn guon lannen in aparte tûke fan 'e kriichsmacht foarmje). As in marine ien of mear fleandekskippen hat, omfettet it ek in eigen loftmachtkorps. 

De rol fan 'e marine is net inkeld de beskerming fan 'e kust fan in lân, mar ek de beskerming fan hannelsrûtes oer see, it ferfieren fan troepen en, yn gefal fan oarloch, it oanfallen fan oare marines, havens en kustynstallaasjes. Teffens is it de bedoeling dat de marine foarkomt dat de marine fan 'e fijân sokke operaasjes útfiere kin. De aktiviteiten fan 'e marine kinne rûchwei ferdield wurde yn rivier-, mar- en kustoperaasjes (útfierd troch de saneamde 'brúnwettermarine'); operaasjes op 'e iepen oseaan (útfierd troch de saneamde 'blauwettermarine'); en tuskenbeiden operaasjes (útfierd troch de saneamde 'grienwettermarine'). Yn Nederlân hjit de marine de Keninklike Marine. Foarôfgeande oan 'e Frânske Tiid waard de beneaming 'de Admiraliteit' brûkt, en fan sokke admiraliteiten hie de Republyk fan de Feriene Nederlannen der fiif.
Lânmacht

In **lânmacht** is dat diel fan 'e kriichsmacht fan in steat, dat him taleit op it fjochtsjen op lân. Yn it deistich spraakgebrûk wurdt foar dit kriichsmachtûnderdiel ornaris de oantsjutting **leger** brûkt, hoewol't dat begryp ek in bredere betsjutting hat dat de hiele kriichsmacht omfiemet. In oar, argaysk, wurd foar 'lânmacht' is **armee**, fan it Frânske *armée*, dat wer fan it Latynske wurd *arma* ("wapen") ôflaat is.

De lânmacht is it âldste en meast foarkommende diel fan 'e kriichsmacht, mei't lang net alle lannen in kustline en dus in marine hawwe, wylst de loftmacht in frij resinte útfining is. Fan âlds bestie de lânmacht út trije saneamde wapens: de ynfantery (it fuotfolk), de kavalery (it hynstefolk) en, fan 'e fjirtjinde iuw ôf, de artillery (de kanonnen). Letter kamen dêr spesjalisearre troepen by, lykas de sjeny en de kommando's. It is ek mooglik dat in lânmacht oare kriichsmachtûnderdielen ynkorporearret, lykas in eigen loftmachtkorps. 

Der binne trije haaddoelen dêr't in lânmacht foar ynset wurde kin. Yn it foarste plak giet it dêrby om ferdigening, itsij ferdigening fan it eigen grûngebiet, itsij ferdigening fan in befreone steat. Twad is in lânmacht bedoeld om mei oan te fallen en in diel fan in oare steat of in oare steat yn syn gehiel mei te feroverjen. Soks wurdt tsjintwurdich beskôge as ûnetysk en frijwol net mear dien. (De lêste kear dat dit foarkaam wie yn 2013, doe't Ruslân de Krim op 'e Oekraïne ferovere en ûnrjochtlik besette.) En tred en lêst wurdt de lânmacht ek ynset om 'e oerheid te ûnderstypjen yn net direkt konfliktrelatearre saken, lykas bewekking fan kwetsbere fasiliteiten en helpferliening nei in natoerramp.

In **steand leger** ferwiist nei in lânmacht dy't bestiet út foltiidssoldaten, yn tsjinstelling ta de reservestriidkrêften, dy't inkeld oproppen wurde foar oefenings of yn tiid fan oarloch. In oare tsjinstelling bestiet tusken it **geregelde** of **reguliere leger** en ûngeregelde troepen of milysjes, dy't gearstald binne foar in beskaat doel, faak bûten de autoriteiten fan 'e steat om (sij it soms wol mei goedkarring fan dyselde autoriteiten). In ekspedysjeleger ferwiist nei in diel fan 'e lânmacht dat yn in oerseesk gebiet of lân ynset wurdt. 

De Nederlânske lânmacht is de Keninklike Lânmacht. De grutste lânmacht fan 'e wrâld is it leger fan 'e Folksrepublyk Sina, dat it Folksbefrijingsleger hjit en bestiet út 2.250.000 aktive manskippen en 800.000 man reservepersoneel. De op ien nei grutste lânmacht is it Yndiaaske Leger, mei 1.129.000 aktive manskippen en 2.142.000 man reservepersoneel. Nettsjinsteande it feit dat it lytser is, mei 'mar' 475.000 aktive manskippen en 540.000 man reservepersoneel, wurdt it Amerikaanske Leger rûnom beskôge as de sterkste (want bêst treende en tariste) lânmacht fan 'e wrâld.
Marine (betsjuttingsside)

"**Marine**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings;

* marine, it diel fan 'e kriichsmacht dat oarloch fiert op see
** Keninklike Marine, de marine fan it Keninkryk fan 'e Nederlannen
** marinekorps, in ferâldere namme foar de mariniers

## Oare betsjuttings
* marine (kleur) of marineblau, in nuânse fan 'e kleur blau
* marine (skilderkeunst), in figurative foarm fan 'e skilderkeunst mei de see, rivieren, havens en skippen as ûnderwerp
* Marine (namme), in Frânske famkesnamme
* Marine (Illinois), in plak yn 'e Amerikaanske steat Illinois
* *[[The Marine]]*, in Amerikaanske aksjefilm út 2006
* marine biology (of seebiology), in tûke fan 'e biology dy't him taleit op stúdzje fan 'e see
Loftmacht

In **loftmacht** is dat diel fan 'e kriichsmacht fan in steat, dat him taleit op it fjochtsjen yn of fanút de loft. Dêrby wurdt gebrûk makke fan strieljagers, bommesmiters, helikopters en oarsoartige fleanmasines. Njonken de beneaming 'loftmacht' wurdt nei dit diel fan 'e striidkrêften ek wol ferwiisd mei de term it **loftwapen**. De namme fan 'e Dútske loftmacht, de Luftwaffe, betsjut ek letterlik "loftwapen". It is in wiidferspraat misferstân dat in loftmacht foar it meastepart út piloaten bestiet; fierwei it grutste diel fan it loftmacht wurdt nammentlik opmakke út grûnpersoneel dat nea of frijwol nea yn 'e loft komt.

By de measte (mar net alle) kriichsmachten wurdt der organisatoarysk ûnderskie makke tusken de lânmacht, de marine (of seemacht) en de loftmacht, en binne dat ûnderdielen dy't grutdiels ûnôfhinklik faninoar operearje. It doel fan in loftmacht is om it loftrom fan it eigen lân te ferdigenjen en dêrby de oare kriichsmachtûnderdielen te ûnderstypjen. Yn it gefal fan in oanfalsoarloch is it doel om 'e loftmacht fan 'e fijân út te skeakeljen en oare strategyske en taktyske bombardeminten út te fieren. De eardere Sovjet-Uny hie twa ferskillende loftmachten, wêrfan't de iene him talei op loftferdigening, wylst de oare tawijd wie oan oanfalstaken. Yn lannen dy't oer nukleêre wapens beskikke, binne dy yn 'e regel ek by de loftmacht yndield.

Mei't de oarlochfiering yn 'e loft ornaris as in yntegraal ûnderdiel sjoen wurdt fan 'e moderne oarlochsstrategy, wolle oare kriichsmachtûnderdielen (as de loftmacht) faak ek frij beskikke kinne oer eigen loftienheden. Sadwaande omfiemje in soad marines en beskate lânmachten yn 'e wrâld oer in eigen loftmachtkorps. De Keninklike Lânmacht fan Nederlân beskikt bgl. oer in Loftmobile Brigade dy't tarist is mei helikopters, en yn alle lannen dy't in float mei ien of mear fleandekskippen hawwe, hat de marine eigen gefjochtsfleantugen en/of bommesmiters. Ek yn lannen sûnder fleandekskippen beskikt de marine yn 'e regel oer helikopters foar dûkboatbestriding. En yn 'e Feriene Steaten, hat ek it marinierskorps eigen loftmachtienheden.
Marinierskorps

In **marinierskorps** is in ynfantery-ienheid fan 'e striidkrêften fan in steat, dy't him taleit op it ûnderstypjen fan 'e operaasjes fan 'e marine op see en de lânmacht op lân, en dêrby benammen spesjalisearre is yn it útfieren fan lâningsoperaasjes. Oare beneamings foar itselde soarte troepen binne: **mariniers**, **marineynfantery**, **marinekorps**, **seelâningstroepen** en (argaysk) **seesoldaten**.

It marinierskops foarmet yn 'e measte lannen in ûnderdiel fan 'e marine. Soms ûntstiet der betizing tusken de begripen 'mariniers' en 'marine', temear om't de mariniers yn it Ingelsk *marines* neamd wurde, en de marine *navy*. Der bestiet lykwols in strikte skieding tusken de mariniers en de marine. Rûchwei kin steld wurde dat de marine it floatpersoneel omfiemet, dat de skippen befart, wylst de mariniers gefjochtssoldaten binne dy't fan 'e skippen ôfkomme om ek oan lân it gefjocht mei de fijân oan te gean. Sadwaande komme de rangen fan it marinierskorps ek folle mear oerien mei dy fan 'e lânmacht as mei dy fan 'e marine (sa hawwe de mariniers bygelyks generaals ynstee fan admiraals).

Histoarysk tsjinnen mariniers oan board fan oarlochsskippen, en bestie harren wurk der benammen út om oare skippen te interjen en om soarch te dragen foar de dissipline oan board fan it eigen skip. Dêrnjonken fierden mariniers lânings út op ûnbekende of fijannige kusten. De taken fan moderne mariniers ferskille per lân. Yn Nederlân en it Feriene Keninkryk binne it Korps Mariniers, resp. de Keninklike Mariniers (*Royal Marines*) as ûnderdiel fan 'e marine útrist as lichte ynfantery. Dêrtroch binne se fluch en mobyl ynsetber mei in lichte bewapening. Yn Frankryk falle de yn lâningsoperaasjes spesjalisearre *[[Troupes de Marine]]* ûnder de lânmacht, wylst de *[[Fusiliers Marins]]* (mei befeiligingstaken) en de *[[Commandos Marine]]* (in kommando-ienheid) beide ta marine hearre.

Yn de Feriene Steaten foarmet it Amerikaanske Marinierskorps (*United States Marine Corps*) in selsstannige tûke fan de striidkrêften, los fan 'e Amerikaanske Marine. It USMC beskikt oer swiere meganisearre gefjochtsienheden mei tanks, (amfibysk) pânserreau, swier geskut en eigen gefjochtsfleantugen en helikopters foar stipe út 'e loft. Dêrmei is it USMC eins in soarte fan twadde lânmacht, en yn 'e Irakoarloch, bygelyks, hat it yn Ar-Ramadi en Fallûdja fochten, op hûnderten kilometers ôfstân fan 'e see. Dêrnjonken binne de mariniers ek ferantwurdlik foar de befeiliging fan Amerikaanske ambassades en konsulaten yn it bûtenlân.
Leger

* leger (lânmacht), it op lân fjochtsjende diel fan 'e striidkrêften
* leger (striidkrêften), in algemiene beneaming foar de striidkrêften as gehiel
* leger (militêre ienheid), in militêre ienheid besteande út twa of mear legerkorpsen
* legerkorps, in militêre ienheid besteande út twa of mear difyzjes
* Leger des Heils, in protestantsk-kristlike denominaasje dy't op militêre wize gearstald is en wêrfan't de leden unifoarmen drage en rangoantsjuttings hawwe
* leger (rêstplak), it rêstplak fan in hazze of hart
Eadweard Muybridge

**Eadweard Muybridge**, berne as **Edward James Muggeridge** (Kingston upon Thames, 9 april 1830 – dêre, 8 maaie 1904) wie in Britsk fotograaf en filmpionier dy't ek yn Amearika wurke. Hy naam de namme Eadweard Muybridge oan, meidat er tocht dat it de oarspronlike Angelsaksyske foarm fan syn namme wie. Hy wie ynearsten boekhanneler.

## Yn Amearika
Muybridge krige fan âld-gûverneur fan Kalifornje Leland Stanford, de opdracht om mei help fan fotografy te efterheljen oft in fjouwerjend hynder alhiel fan de grûn loskomt. Mei in komplekse proefopstelling mei tolve fototastellen en in hynder mei de namme *Sallie Gardner* stelde er fêst dat dat yndie it gefal wie. 

Muybridge wurke ek oan in projekt mei de titel *"Animal Locomotion"* wêryn't er de bewegingen fan in rige bisten mei foto's analysearje koe. Yn it projekt *"The Human Figure in Motion"* die er itselde mei minsken middels deselde technyk. 

Muybridge wie de earste dy't foto's makke mei in beljochtingstiid fan mar in fraksje fan in sekonde. Oant doe ta wie de beljochtingstiid net koarter as in pear sekonden. Sa koe er ûnbeweechbere foto's fan it hynder meitsje. Hy wie ek de earste dy't in meganyske fluchwurkjende sluter brûkte.

Under syn ûndersyk foar de gûverneur fan Kalifornje fermoarde Muybridge de frijer fan syn frou Flora. Hy bekende, mar waard dochs troch in sjuery frijsprutsen op grûn fan *justifiable homicide*. Hy koe dêrnei syn wurk rillegau fuortsette.

## Animaasjes

It Ryksmuseum Amsterdam hat wurk fan him yn de kolleksje

## Keppeling om utens
* Eadweard Muybridge yn de IMDb