Martin Bril

**Martin Bril** (Utert, 21 oktober 1959 – Amsterdam, 22 april 2009) wie in Nederlânske kollumnist, skriuwer en dichter.

## Libbensrin
Bril, de soan fan in handelsfertsjintwurdiger, groeide op yn Dieren, twa jier yn Drachten en 't Harde. Syn mem wie fan trettjin bern út de húshâlding Pilat yn Bûtenpost. Syn heit is berne yn Grins en waard letter plysje yn Nij Beets en Bûtenpost. Yn it âlderhûs spile it grifformearde protestantisme in grutte rol. 

Sûnt 1978 studearre Bril filosofy oan de Ryksuniversiteit Grins. Hy makke syn stúdzje net ôf. Dêrnei folge hy lessen senarioskriuwen oan de Nederlânske Filmakademy yn Amsterdam. Yn syn studintetiid yn Grins skreaun hy foar it blêd *[[Nait Soez'n]]* fan it Grinzer Studintebûn en kaam hy yn de kunde mei Dirk van Weelden. Yn Amsterdam wie er in soad yn keunstnerfermiddens dêr't ûnder oare ek skilder Rob Scholte en de lettere skriuwer Joost Zwagerman diel fan útmakken. Van Weelden en Bril foarmen sûnt 1987 in skriuwersduo en publisearren ferskate ferhalebondels. Yn dizze perioade hie Bril in alkohol-, coke-, gok- en seksferslaving. As freelance publisist wurke hy ûnder oare foar *[[Het Parool]]*, *[[Vrij Nederland]]*, *[[NRC Handelsblad]]* en *[[De Morgen]]*.

Yn 1997 skreaun hy foar *Het Parool*, dêr't er op dat stuit al yn tsjinst wie, in rige kollums oer it proses tsjin drugsbaas Johan 'De Hakkelaar' Verhoek. Ek yn 1997 wûn hy de Pop Parse Priis, foar in rige artikels yn *Vrij Nederland* oer popmuzyk. Sûnt dizze perioade waard syn produksje hieltiten grutter, wat ek kaam troch it stopjen mei it brûken fan alkohol en kokaïne. Sûnt 1998 ferskynden der alle jierren meardere boeken fan syn hân. Yn septimber 2001 ruile hy Het Parool foar *[[De Volkskrant]]* en skreaun dêr hast alle dagwen in kollum foar. Yn *Vrij Nederland* publisearre hy fan 22 desimber 2001 ôf it wyklikse feuilleton *Evelien*, wêrfan letter ûnder regy fan Rita Horst de telefyzjesearje *[[Evelien (telefyzjesearje)|Evelien]]* makke waard. Hy publisearre yn ferskate tydskriften en ttrede mei Ronald Giphart en Bart Chabot op yn teaters. Letter wie hy faak as tafelhear fan presintator Matthijs van Nieuwkerk yn it telefyzjeprogramma *[[De Wereld Draait Door]]* te sjen. Dêr liet hy syn foarleafde foar de geografy fan Nederlân sjen. Yn 2006 skreau Bril it santjinde Grut Diktee fan de Nederlânske Taal. De tekst, dy't troch Bril sels foardroegen waard, stie yn it teken fan it keppelteken en befette wurden lykas beatjuggelen, guppy en caipirinha.

In jierliks weromkommend ûnderwerp yn syn kollums wie de saneamde rokjesdei, *dy iene dei yn de maitiid dat alle froulju hommels en dwers in rok oanhawwe, mei dêrûnder bleate skonken*. De bekendheid dy't Bril joech oan dit begryp late ta it opnimmen fan 'rokjesdei' yn de Dikke Van Dale.

Yn juny 2008 waard sloktermkanker by Bril fêststeld. Yn 2001 wie hy alris troffen troch termkanker. Hy wie in skoft út de rûlaasje mar kaam letter yn 2008 werom as kollumnist en op telefyzje by *De Wereld Draait Door*. Yn 2009 krige Bril de Max Pam-oeuvrepriis, takend en útrikt troch sjoernalist en skriuwer Max Pam. Wyls wie dúdlik dat hy ûngenêslik siik wie en nei maart 2009 waard syn sûnens hurd minder. Sûnt april 2009 krige hy in fêst deistich plak rjochtsûnder op de foarside fan *De Volkskrant*. Op 17 april wie syn lêst ferskynde kollum mei as titel *"Boosheid"* dêr te lêzen. Fjouwer dagen letter waard hy ûnderskieden mei de Bob den Uyl-priis foar syn boek *De kleine keizer*. Martin Bril koe troch syn sykte net by de útrikking wêze. Hy stoar in dei letter op 49-jierrige leeftyd.

## Bibliografy

* 1987 *Arbeidsvitaminen* (mei Dirk van Weelden)
* 1990 *Piano en gitaar* (mei Dirk van Weelden)
* 1990 *Voordewind*
* 1991 *Terugwerkende kracht* (mei Dirk van Weelden)
* 1992 *Home sweet home* (mei Dirk van Weelden)
* 1993 *De mooiste baby van de hele wereld*
* 1994 *Altijd Zomer Altijd Zondag*
* 1998 *Het Tekort*
* 1998 *Etalagebenen*
* 1999 *Stadsogen*
* 1999 *Spuigaten*
* 2000 *Hollandse luchten*
* 2001 *Gloriedagen*
* 2001 *Evelien* 
* 2001 *Wereld van heimwee
* 2001 *De manipulatie*
* 2002 *De Afsluitdijk en verder*
* 2002 *Verzameld werk* (gedichten)
* 2002 *Twee broers en een broodjeszaak*
* 2003 *Grote kleine dingen (en andersom)*
* 2003 *Gelukkig niet*
* 2003 *Overal een rode tas*
* 2003 *De Russische achterbuurvrouw*
* 2004 *Het ronde land*
* 2004 *Twee dochters en een reiger*
* 2004 *Verzameld werk deel 2* (gedichten)
* 2004 *De Franse slag*
* 2004 *Eigen benen*
* 2004 *De straten van Amsterdam*
* 2005 *De dag van de nieuwe haring*
* 2005 *Het leed dat liefde heet*
* 2005 *.nl* (mei fotografen [[Ben Deiman]] en [[Karel Tomeï]])
* 2006 *Een plek onder de zon*
* 2006 *Het verdwenen kruispunt*
* 2006 *De heetste dag van het jaar*
* 2007 *Schitterend blauw*
* 2007 *Vaders en dochters*
* 2008 *Liefde, seks & regen*
* 2008 *De kleine keizer*
* 2008 *Tout va bien*
* 2008 *Donkere dagen - nieuwe berichten uit het land*
* 2009 *Mijn leven als hond*
* 2009 *De tomeloze Evelien*
=== Postúm ===
* 2009 *C'est la vie*
* 2009 *Dertig graden in de schaduw*
* 2009 *Overal wonen mensen*
* 2009 *Stad (beheinde oplage)
* 2009 *Traag in cirkels* (poëzy, 30 eks.)
* 2010 *Jongensjaren*
* 2010 *Rokjesdag*
* 2010 *Vaarwel Evelien*
* 2010 *Buurtgeluiden*
* 2011 *Heimwee naar de provincie*
* 2011 *Meisjes*
* 2011 *Het evenwicht*
* 2011 *Au revoir / Alle verhalen uit Frankrijk*
* 2012 *Heimwee naar Nederland*
* 2012 *Wat een man nodig heeft*
* 2012 *Niets bewoog in Langelille*
* 2013 *Man uit de verte*
* 2013 *Het geluk dat gezin heet*
* 2013 *De mooiste dochters van de hele wereld*
* 2014 *De zon schijnt*