open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jan Greshoff

**Jan Greshoff** (Nieuw Helvoet, 15 desimber 1888 – Kaapstêd, 19 maart 1971) wie in Nederlânsk sjoernalist en auteur waans namme fral klank krige as dichter en kritikus.

## Biografy
Greshoff wie fan 1908 ôf oan sjoernalist, ûnder oare by it *[[Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage]]* en foar it wykblêd *De Hofstad*. Yn 1916 kaam er op de keunstredaksje fan De Telegraaf. Fan 1920 oant 1923 wie er haadredakteur fan de *[[Nieuwe Arnhemse Courant]]*. Dêrnei waard er *freelancer*.

*Lumen*, in bondel ferzen basearre op in balletsenario wie Grshoff syn literêre debút. Der soene noch in protte fan folgje, lykas *Aardsch en Hemelsch* (1926) en *Ikaros bekeerd* (1938). Syn ferneamdste gedicht is "Liefdesverklaring".

Yn *Afscheid van Europa* (1969) sjocht Greshoff werom op syn (literêre) libben en syn protte bekende freonen, sa as in Adriaan Roland Holst, J.C. Bloem en J. Slauerhoff. De roman *[[Kaas (roman)|Kaas]]* fan Willem Elsschot waard opdroegen oan Greshoff.

De measte boeken fan Jan Greshoff waarden útjûn trochr A.A.M. Stols. De wiidweidige briefwikseling tusken Greshoff en Stols waard yn 1990 útjûn troch it Nederlânsk Letterkundich Museum.

Greshoff wenne lange tiid yn België en yn syn hûs 'Huis De Grashof' by Kaapstêd, Súd-Afrika.
Hy stoar dêre yn de âldens fan 82 jier.

## Bibliografy (ûnfolslein)
* 1909 - *Aan den verlaten vijver*
* 1910 - *Door mijn open venster...*
* 1910 - *Edelsmid* (oer G.H. Lantman)
* 1918 - *Latijnsche lente*
* 1924 - *De ceder*
* 1924 - *Mengelstoffen o.h. gebied der Fransche Letterkunde*
* 1925 - *Dichters in het koffyhuis* (ûnder pseudonym Otto P. Reys)
* 1925 - *Sparsa*
* 1925 - *Geschiedenis der Nederl. letterk.* (mei J. de Vries)
* 1926 - *Aardsch en hemelsch*
* 1926 - *Zeven gedichten*
* 1927 - *De Wieken van den Molen*
* 1929 - *Bij feestelijke gelegenheden*
* 1928 - *Confetti*
* 1930 - *Currente calamo*
* 1931 - *Spijkers met koppen*
* 1932 - *Janus Bifrons*
* 1932 - *Mirliton*
* 1932 - *Voetzoekers*
* 1933 - *Pro domo*
* 1934 - *Arthur van Schendel*
* 1936 - *Critische vlugschriften*
* 1936 - *Gedichten, 1907-1936*
* 1936 - *Rebuten*
* 1938 - *Ikaros bekeerd*
* 1938 - *In alle ernst*
* 1939 - *Steenen voor brood*
* 1941 - *Fabrieksgeheimen*
* 1943 - *Muze, mijn vriendin*
* 1944 - *Catrijntje Afrika*
* 1944 - *Het spel der spelen*
* 1948 - *Zwanen pesten*
* 1948 - *Gedichten*
* 1948 - *Legkaart*
* 1950 - *Het boek der vriendschap*
* 1950 - *Grensgebied*
* 1955 - *Marnix Gijsen* (mei R. Goris)
* 1956 - *Volière*
* 1956-1958 - *De laatste dingen*
* 1957 - *Bric à brac*
* 1958 - *Menagerie*
* 1958 - *Nachtschade*
* 1958 - *Pluis en niet pluis*
* 1964 - *Wachten op Charon*
* 1967 - *Verzamelde gedichten 1907-1967*
* 1968 - *Wind wind*
* 1969 - *Afscheid van Europa*

## Prijzen
* 1927 - Priis fan Amsterdam
* 1966 - Constantijn Huygenspriis (1966)

## Keppeling om utens
*Profyl yn de DBNL
Skyrinnen op de Olympyske Winterspullen 1998

De **[[Olympyske Winterspullen 1998]]**, ek wol de **XVIIIe Olympiade** neamd, waarden yn **[[1998]]** hâlden yn de Japanske stêd Nagano fan 7 oant en mei 22 febrewaris.
It skyrinnen hie plak yn it *Snow Harp*.

## Snow Harp
Foar it skyrinnen wie der plak foar 20,000 taskôgers en de loipes hiene in lingte fan 4,8 oant en 7.5 km.

## Utslaggen
#### 4x10 km

#### 4x5 km

#### Efterfolging

#### 5 km

#### 10 km

#### 15 km

#### 30 km

#### 50 km

## Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it Skyrinnen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 1998.

## Sjoch ek
*Skyrinnen op de Paralympyske Winterspullen 1998
Ale S. van Zandbergen

**Ale S. van Zandbergen** (Easterlittens, 29 juny 1956) is wiskundelearaar oan in skoalle yn Snits en debutearre as Frysk skriuwer yn 2013 mei de roman *Littenser merke*. Hy krige de Rink van der Veldepriis en de Douwe Tammingapriis foar dat boek.

Van Zandbergen wie yn de tachtiger jierren fiif jier aktyf by it tydskrift De Strikel en yn It Skriuwersboun. 

## Bibliografy
* *Littenser Merke*, roman. Friese Pers Boekerij 2013. e-boek, ISBN 978 90 330 0404 9; papieren boek, ISBN 978 90 330 0422 3
* *Famke Famke*, roman. Het Nieuwe Kanaal 2017.
* *De albasten nimf*, roman. Het Nieuwe Kanaal 2024.

## Keppeling om utens
* Webstee Sirkwy fan Tresoar
* YouTube, Van Zanbergen lêst foar út 'Littenser Merke'
* [Priis nei Ale van Zandbergen, [Omrop Fryslân]]
Nico Broekhuysen

**Nicolaas Broekhuijsen** (Doardt, 30 desimber 1876 – Hilversum, 13 maaie 1958) wie in Nederlânsk ûnderwizer, dy't ferneamd waard as útfiner fan it kuorbal.

## Libben en wurk
Hy wie ûnderwizer yn Oisterwijk, Nymwegen en dêrnei yn Amsterdam dêr't er les joech oan de 'nieuwe schoolvereniging'. Yn 1902 gier nei it Sweedske plakje Nääs ûnder Göteborg foar in kursus nifeljen (hanwurk as skoalfak). Dêr ûntduts er it spul *ringboll* dat mingd spile waard. De bal moast troch in ring oan in trije meter hege peal smiten wurde. It fjild wie ferdield yn trije fakken, dêr't de spilers en spylsters net bûten komme mochten.

Werom yn Amsterdam liet Broekhuysen syn learlingen sa'n soarte spul spylje. De spulregels waarden ferienfâldige en de ring waard ferfongen troch in koer. Doe't der by it *Amsterdamse Bond voor Lichamelijke Opvoeding* socht waard nei in spul dêr't jonges en famkes tagelyk oan meidwaan koene, brocht Broekhuysen syn fariant yn.

Op 2 juny 1903 waard de Nederlandsche Korfbal Bond oprjochte, dêr't Broekhuysen foarsitter fan waard. Kuorbal waard fuortendaliks in populêre sport, mar joech ek spul, fanwege it mingd spyljen dat as ûnseedlik beskôge waard. Letter ferhuze er nei Baarn dêr't er haad fan de *Nieuwe Baarnsche School* west hat.

By de Olympyske Simmerspullen 1920 yn Antwerpen wie kuorbal in demonstraasjesport. Yn 1933 wie Broekhuysen mei-oprjochter fan de ''Fédération Internationale de Korfbal'', it ynternasjonale kuorbalbûn. Oant 1934 bleau er foarsitter fan it Nederlânske bûn en waard dêrnei earefoarsitter.

Om de Earste Wrâldoarloch hinne ferhuze er nei Baarn dêr't er haad fan de *Nieuwe Baarnsche School* wie. Hy waard foarsitter fan *Baarns Bloei*, de foarrinner fan de VVV, fice-foarsitter fan it *[[Volksbond tegen Drankmisbruik]]* en sekretaris fan de *Floralia Vereniging*. Ek waard er bestjoerslid fan de *Baarnsche Bond voor Lichamelijke Opvoeding*.  

Yn 1958 ferstoar er yn'e âldens fan 81 jier; hy waard yn Baarn te hôf brocht.
Cottagestyl

De **cottagestyl** is in boustyl dy't yn de 19e iuw yn Ingelân ûntstie. De styl wie in romantyske reaksje op de Yndustriële Revolúsje dy't doe bot opgong makke. Dat fakmanskip en hânwurk stiene sintraal by de bou. 

Nei 1840 waaide de styl oer nei it fêstelân fan Jeropa. Yn Belgje, fral oan de Flaamske kust, en Nederlân waarden huzen yn de cottagestyl set.

Bekende arsjitekten fan dizze styl binne ûnder oaren Gaston Lejeune, dy't ien fan de ferneamdste cottages oan de Westkust ûntwurp, Filla Belvédère yn Oostduinkerke. Teffens wiene in soad ûntwerpen fan bygelyks Foeke Kuipers yn de cottagestyl. Ek no is de arsjitektuer fan filla-apparteminten wol ynspirearre op dy Anglo-Normandyske cottagestyl.
Lincoln Near-Earth Asteroid Research

It **LINEAR** (*Lincoln Near Earth Asteroid Research*) projekt is in automatysk sykprogramma nei planetoïdes en oare dingen yn de romte dêr't de omloop fa dy fan de ierde krúst. Soksoarte planetoïden soene gefaarlik foar de bewenners fan de ierde wêze kinne om't in botsing mei mar in lyts romteobjekt itselde effekt hawwe kinne as de ûntploffing fan mear as ien kearnwapens.

It projekt wurdt útfierd troch it MIT yn 'e mande mei de Amerikaanske loftmacht en NASA.

Under it projekt wiene 2 septimber 2003 al 44.139 planetoïden definityf ûntdutsen.

## Keppeling om utens
* Hiemside fan LINEAR
Tanja Koen

**Dorothea Adriana Maria Koen-Ketelaar** (Amsterdam, 9 desimber 1925) is in earder Nederlânsk omropster dy't jierrenlang foar de NCRV wurke hat.

Ynearsten woe hja balletdûnseresse wurde, mar troch de Twadde Wrâldoarloch koe dat neat wurde. Fia har man Peter Koen kaam se ein jierren fjirtich by de radio telâne. Yn 1951 die se in screentest foar tillefyzje en waard hja omropster. Sy gie ûnder mear mei kollega-omroppers nei eveneminten en waard ek frege foar iepeningen en moadeshows. 

Nei de ein fan har omropperioade yn 1962 presintearre se programma's sa as *Dier en vriend* en *Wie wil er mijn marmotje zien*. Letter wie hja panellid yn *[[Zo Vader, Zo Zoon]]* en die ek mei oan 'Springtrofee'.

Tanja Koen is lid fan de klub fan de ‘Gouden Meiden’, dy't 1985 troch kollega-omropster Karin Kraaykamp oprjochte is. Yn 1977 waard Koen beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Lisette Hordijk

**Lisette Hordijk** (Voorburg, 26 desimber 1946) wie fan 1968 oant 1996 presintatrise en omropster by de NCRV.

Sy wie yn dy tiid as telefyzje-omropster ien fan de gesichten fan de NCRV. Dêrnjonken presintearre se ûnder oaren ek it programma *[[U zij de glorie (telefyzjeprogramma)|U zij de glorie]]*.

Yn 1991 ferdwûn hja, lykas ek kollega Henk Mouwe, as omropster fan de buis, meidat harren foarkommen te âldsk foar de útsrieling fan omrop wêze soe.
Henk Mouwe

**Henk Mouwe** (Snits, 15 april 1952) is in Nederlânsk presintator op telefyzje en radio.

## Wurkpaad
Doe't er fiif jier wie ferhuze Mouwe mei heit en men fan Snits nei it Gelderske Heerde. Letter gong er nei de pedagogyske akademy, mar hy keas úteinlik foar radio en telefyzje.

Doe't Henk Mouwe yn 1973 klear wie mei syn oplieding, gie er oan 'e gong as radio-omropper en presintator by de NCRV. Op de radio presintearre er *[[Nationale Tip 30]], [[LP Pop Special]], [[Gospelrock]], [[Vroeg op]], [[Popstation]], [[Wie weet waar Willem Wever woont]], [[Heer en meester]], [[Matineus met Mouwe]]* en *[[CD-box]].*

Fan 1982 ôf oan is er, njonken op radio, ek geregeldwei op telefyzje te sjen by de NCRV. Op telefyzje brocht er *[[It's All in the Game (spulprogramma)|It's All in the Game]]*, *[[Stedenspel]]*, *[[Verre Vrienden]]* en *[[Boggle (telefyzjeprogramma)|Boggle]]*. Teffens die er it programma *[[Woordroof]]*. Yn totaal wurke Henk Mouwe 23 jier by de NCRV. Yn 1996 ferliet er de omrop fanwege skeel oer syn represintative rol as presintator en omropper. 

Dêrnei giet er oan 't wurk as radio- en telefyzjepresintator by Omrop Gelderlân. Dêr presintearre er it TF-programma *De Zomereditie* en sûnt 2000 alle dagen tusken 14 en 17 oere it radioprogramma *De muziekmiddag*. Sûnt 2006 is er presintator by omrop MAX by Radio 5 Nostalgia fan it radioprogramma *[[Wekker-Wakker!]]* yn 'e mande mei Martine van Os, fan oktober 2008 ôf mei Léonie Sazias en fan ein 2012 ôf mei Myrna Goossen.
Skyrinnen op de Olympyske Winterspullen 1994

De **[[Olympyske Winterspullen 1994]]**, ek wol de XVIIe Olympiade neamd, waarden yn **[[1994]]** hâlden yn it Noarske plak Lillehammer fan 12 oant en mei 27 febrewaris.
It skyrinnen hie plak yn it *Birkebeineren Sky Stadion*.

## Birkebeineren Sky Stadion
De oanlis fan it Sky stadion wie yn 1993 klear. Foar it skyrinnen wie der plak foar 34.000 taskôgers en de loipes hiene in lingte fan 9 km.

## Utslaggen
#### 4x10 km

#### 4x5 km

#### Efterfolging

#### 5 km

#### 10 km

#### 15 km

#### 30 km

#### 50 km

## Medaljespegel
De top-5 fan lannen dy't by it Skyrinnen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 1994.

## Sjoch ek
*Skyrinnen op de Paralympyske Winterspullen 1994
Universiteit fan Recôncavo da Bahia

De **Universiteit fan Recôncavo da Bahia** (**Universidade Federal do Recôncavo da Bahia**, **UFRB**), is in universiteit yn Cruz das Almas, Bahia, Brazylje.

De UFBA bestiet sûnt 2006.

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside fan de UFRB (Portegeesk)
Skyrinnen op de Olympyske Winterspullen 1988

De **[[Olympyske Winterspullen 1988]]**, ek wol de **XVe Olympiade** neamd, waarden yn **[[1988]]** hâlden yn it Kanadeeske Calgary fan 13 oant en mei 28 febrewaris.  
It skyrinnen hie plak yn it *Canmore Nordic Centre Provincial Park*.

## Canmore Nordic Centre Provincial Park
It park hat oan 60 kilometer oan loipes, wêrfan in part brûkt is foar de Olympyske Winterspullen fan 1988.

## Utslaggen
#### 4x10 km

#### 4x5 km

#### 5 km

#### 10 km

#### 15 km

#### 20 km

#### 30 km

#### 50 km

## Medaljespegel
De top-6 fan lannen dy't by it Skyrinnen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 1988.

## Sjoch ek
*Skyrinnen op de Paralympyske Winterspullen 1988
Dick Passchier

**Dick Passchier** (Doardt, 16 maart 1933 - Kollum, 29 septimber 2017) wie in Nederlânsk presintator, fral bekend fan de grutte spulprogramma's dy't er mei Judith Bosch en Barend Barendse yn de jierren santich foar de NCRV presintearre: *[[Spel zonder grenzen]]*, *[[Tweekamp (kwis)|Tweekamp]], [[Zeskamp (TV)|Zeskamp]]* en *[[Stedenspel]]*. Teffens wie er kommentator by de tillefyzje-útstjoerings fan it Keninginnedeidefilee yn de regearperioade fan Keninginne Juliana fan 1973 oant 1981. Teffens wie er in tal jierren foarsitter fan de fuotbalklup FC Dordrecht. Njonken dat presintearre er fan 1976 ôf oan de Mini-voetbalshow en wie er oant en mei 2006 presintator by de jierlikse *[[flagjesdei]]* in Skeveningen. Itselde die er yn de jierren tachtich fan de 20e iuw by it Fruitkorso yn it Gelderske Tiel.

Njonken syn radio- en telefyzjewurk hie Passchier, tegearre mei de frou, tritich jier lang twa winkels yn Easterske kado-artikels en meubels yn Zwijndrecht. Teffens wie er foarsitter fan FC Dordrecht..

Passchier ferdwûn ein jierren tachtich fan tillefyzje en ferhuze letter nei Noarwegen. Ut en troch wie er korrespondint yn it radioprogramma *[[Met het Oog op Morgen]]* en *Wereldnet* (VPRO). Yn 2004 kaam er werom yn Nederlân. Hy wenne lange jierren yn Ingwierrum.

Passchier kaam hommels te ferstjerren yn 2017 yn syn wenplak Kollum; hy waard 84 jier.
Yoná Magalhães

**Yoná Magalhães Gonçalves Mendes da Costa** (Rio de Janeiro, 7 augustus 1935 - Rio de Janeiro, 20 oktober 2015) wie in Brazyljaansk aktrise.

## Filmografy
* 2013 - *[[Sangue Bom]]* - Glória Pais
* 2011 - *[[Tapas & Beijos]]* - Leda
* 2009 - *[[Cama de Gato (telenovela)|Cama de Gato]]* - Adalgisa
* 2009 - *[[Tudo Novo de Novo]]* - Esther (episódios: *"Sogras e Lagartos"* e *"Intimidades"*)
* 2008 - *[[Negócio da China]]* - Suzete Noronha
* 2008 - *[[Dicas de Um Sedutor]]* - Eliana (episódio: *"Amor e Amizade"*)
* 2007 - *[[Paraíso Tropical]]* - Virgínia Batista
* 2005 - *[[Carga Pesada]]* - Edna
* 2005 - *[[Sob Nova Direção]]* - Daslusa Fragoso
* 2004 - *[[Senhora do Destino]]* - Flaviana
* 2004 - *[[Um Só Coração]]* - Lígia do Amaral
* 2003 - *[[Agora É Que São Elas]]* - Sofia
* 2001 - *[[As Filhas da Mãe]]* - Violante Ventura
* 2001 - *[[A Padroeira]]* - Úrsula
* 1999 - *[[Vila Madalena (telenovela)|Vila Madalena]]* - Abigail Ramirez (*Bibiana*)
* 1998 - *[[Era uma vez... (telenovela)|Era uma Vez]]* - Anita
* 1996 - *[[Anjo de Mim]]* - Ivete
* 1995 - *[[A Próxima Vítima (telenovela)|A Próxima Vítima]]* - Carmela Ferreto
* 1994/99 - *[[Você Decide]]*
* 1993 - *[[Sonho Meu]]* - Magnólia
* 1992 - *[[Despedida de Solteiro (telenovela)|Despedida de Solteiro]]* - Lola
* 1990 - *[[Meu Bem, Meu Mal]]* - Valentina Venturini
* 1989 - *[[Tieta (telenovela)|Tieta]]* - Tonha
* 1988 - *[[Vida Nova]]* - Lalá
* 1987 - *[[O Outro]]* - Índia do Brasil
* 1985 - *[[Roque Santeiro]]* - Matilde
* 1984 - *[[Amor com Amor se Paga]]* - Grace (Maria da Graça)
* 1983 - *[[Maçã do Amor]]* - Lia (TV Bandeirantes)
* 1982 - *[[Os Imigrantes - Terceira geração]]* - Mercedita (TV Bandeirantes)
* 1981 - *[[Os Imigrantes]]* - Mercedes (TV Bandeirantes)
* 1980 - *[[Dulcinéa Vai à Guerra]]* - Pepita (TV Bandeirantes)
* 1980 - *[[Cavalo Amarelo]]* - Pepita (TV Bandeirantes)
* 1979 - *[[Gaivotas (telenovela)|Gaivotas]]* - Maria Emília (TV Tupi)
* 1978 - *[[Sinal de Alerta]]* - Talita
* 1977 - *[[Espelho Mágico]]* - Nora Pelegrini
* 1976 - *[[Saramandaia]]* - Zélia Tavares
* 1975 - *[[O Grito (telenovela)|O Grito]]* - Kátia
* 1975 - *[[Cuca Legal]]* - Fátima
* 1974 - *[[Corrida do Ouro]]* - Valquíria
* 1973 - *[[O Semideus]]* - Adriana
* 1972 - *[[Uma Rosa com Amor]]* - Nara Paranhos de Vasconcellos
* 1970 - *[[Simplesmente Maria]]* - Maria (TV Tupi)
* 1969 - *[[A Ponte dos Suspiros]]* - Leonor Dantolo
* 1968 - *[[A Gata de Vison]]* - Dolly Parker / Meggy Parker
* 1968 - *[[Demian, o Justiceiro]]* - Princesa Surama
* 1967 - *[[A Sombra de Rebeca]]* - Suzuki
* 1966 - *[[O Sheik de Agadir]]* - Janette Legrand
* 1966 - *[[Eu Compro Esta Mulher]]* - Maria Teresa
* 1959 - *[[Trágica Mentira]]* - (TV Tupi)
* 1955 - *[[As Professoras]]* - (TV Tupi)

## Keppeling om utens
* Yoná Magalhães yn de IMDb
Doje Pieters van Zeeburgh

**Doje Pieters van Zeeburgh** (Uskwert, 1 july 1779 – Warffum, 12 april 1820) wie in Nederlânsk boargemaster fan de gemeente Warffum.

Van Zeeburgh wie in soan fan Pieter Dojes en Barber Harms. Hy wie maire fan de Grinslânske gemeente Warffum fan 1808 ôf oan.

Van Zeeburgh boaske yn Warffum op 21 juny 1807 mei Alagonda van Bolhuis (1784-1816), dochter fan mr. Jan van Bolhuis. Harren bernsbern Jan Bolhuis van Zeeburgh (1836-1880) wie in bekend histoarikus.
Karel Eduard van Charante

**Karel Eduard van Charante** (Utert, 2 novimber 1894 - dêre, 1 augustus 1985) wie in Nederlânsk faksist.

Van Charante wie accountant fan syn berop. Hy wie lid fan de *[[Algemeene Nederlandsche Fascisten Bond]]* (ANFB), dêr't er ûnder mear warber wie yn de reörganisaasjekommissy 1932-1933. Nei't er by de ANFB weigien wie, rjochte er febrewaris 1933 de *[[Nederlandsche Fascisten Unie]]* op. Hy wie listlûker by de Keamerferkiezings yn 1933. 
Nei de Twadde Wrâldkriich waard er feroardiele ta de deastraf om reden fan it trochspyljen fan ynformaasje oan it Dútsk leger. Letter waard dat fonnis omset yn tweintich jier finzenis.

Hy wie in pakesizzer fan de dichter Nicolaas Antonie van Charante.
Nicolaas Antonie van Charante

**Nicolaas Antonie van Charante** (Rotterdam 19 desimber 1811 – Zaandam 9 septimber 1873) wie in Nederlânsk predikant, skriuwer en dichter. Hy skreau yn 't foarste plak foar bern. 

Syn bondel *Kinderpoëzij* út 1860 wie populêr. Yn 1863 skreau er syn ferzje fan de avontueren fan *[[Robinson Crusoe]]* fan Daniel Defoe. In grut part fan syn ferhalen en gedichten waarden 23 jier nei syn ferstjerren op 'en nij útbrocht as *Charante's kinder-bibliotheek*.

## Wurken
* *Het verkeerde gedrag van den broeder van den Verloren Zoon, ter waarschuwing voor kinderen* (1846)
* *Jezus, toen Hij twaalf jaren oud was* (1846)
* *De blik op het verledene, een rustpunt voor het tegenwoordige* (1848))
* *De spelende kinderen op de markt* (1851)
* *Kinderleven* (1855)
* *Photographiën van kleine menschen, voor groote menschen nageschetst* (1858)
* *Natuurlijke geschiedenis en welsprekendheid* (1859)
* *Kinderpoëzij* (1860). hjir te lêzen
* *Schetsen uit de kinderwereld* (1860)
* *Novellen en vertellingen voor de jeugd* (1861)
* *De levensgeschiedenis van Robinson Crusoe* (1863)
* *Sprookjes uit den ouden tijd* (1863)
* *Charante's kinder-bibliotheek* (1896)
* *De drie spinsters en andere verhalen in proza en in poëzie* (1896)
* *Het blijde avontuur en andere verhalen in proza en in poëzie* (1896)
* *Houten Klaas en andere verhalen in proza en poëzie* (1896)
* *Kardoes en andere verhalen in proza en in poëzie* (1896)
* *Moeder en kind en andere verhalen in proza en in poëzie* (1896)
* *Twaalf broeders en andere verhalen in proza en in poëzie* (1896)

## Keppeling om utens
*  Nicolaas Antonie van Charante yn de DBNL
Skyrinnen op de Olympyske Winterspullen 1980

De **[[Olympyske Winterspullen 1980]]**, ek wol de **XIIIe Olympiade** neamd, waarden yn **[[1980]]** yn Lake Placid,  de Feriene Steaten hâlden. Dat wie fan 13 oant en mei 24 febrewaris. 
It skyrinnen hie plak yn it *Lake Placid Olympic Sports Complex Cross Country Biathlon Center*.

## Lake Placid Olympic Sports Complex Cross Country Biathlon Center
It kompleks waard yn 1978 boud en hat in 50 km oan loipes. 

## Utslaggen
#### 4x10 km

#### 4x5 km

#### 5 km

#### 10 km

#### 15 km

#### 30 km

#### 50 km

## Medaljespegel
De top-6 fan lannen dy't by it Skyrinnen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 1980.

## Sjoch ek
*Skyrinnen op de Paralympyske Winterspullen 1980
H.J. van den Broek

**Hendrik Johannes van den Broek** (Rotterdam, 10 maart 1901 – Hilversum, 15 juny 1959) wie in Nederlânsk sjoernalist.

Fan 1933 ôf oan wie er korrespondint yn Parys foar it deiblêd *[[De Maasbode]]* en letter foar *[[de Telegraaf]]*. Nei de Dútske ynfal yn Nederlân rjochte er de radio-omrop *[[Radio Vrij Nederland]]* op, dy't de harkers yn Nederlân moed ynsprekke woe. Na de Frânske kapitulaasje flechte er mei syn húshâlding oer Portegal nei Londen.

Dêrwei fersoarge er fan 1941 útstjoerings foar Nederlânske seefarders fia de stjoerder *[[De Brandaris]]*. Van den Broek brûkte dêrfoar de skûlnamme *De Rotterdammer.* Yn 1942 gong de stjoerder op yn Radio Oranje, dêr't er haad fan waard. Premier Gerbrandy hat him letter beskreaun as "in goed te brûken potentaat."

Nei de befrijding fan it suden fan Nederlân yn 1944 gie er werom nei it heitelân. Yn Eindhoven joech er lieding oan *[[Radio Herrijzend Nederland]]*. Van den Broek hat syn ûnderfinings yn de oarloch beskreaun yn it boek *"Hier Radio Oranje. Vijf jaar radio in oorlogstijd."* (Amsterdam, 1947)

Nei de oarloch wie er jierrenlang direkteur fan Radio Nederland Wereldomroep. Hy wie de heit fan politikus Hans van den Broek.
Sung Jae-ki

**Sung Jae-ki**(성재기 成在基, 11 septimber 1967 - Seoul, 26 july 2013) wie in Súdkoreaanske manljusrjochte-aktivist, anty-feminist en liberaal tinker. nickname wie **Shimheon**(심헌 審軒), **Shimheon**(심헌 心軒).

Hy wie yn 2008 de stichter fan Man fan Korea, in groep dy't opkaam foar manljusrjochten en dy't it ôfskaffen fan it Ministearje fan Geslachtlikens en Famylje foarstie. Hy wie fierder dwaande mei anty-feminisme, frije leafde, seksuele frijheid en de befrijding fan de man. 

Fan 1999 oant 2013 wie Sung de oanfierder fan de Súdkoreaanske anty-feminismebeweging. Oktober 1999 die mei oan de beweging tsjin it ôfskaffen fan in foarkarbehanneling fan eks-militêren. Hy wie teffens tsjin it ôfskaffen fan it Hoju-systeem en de neffens him fierst te froufreonlike polityk yn Súd-Koreä. Yn 2006 stichte er it Bûn fan Anty-feminisme foar de Befrijding fan Manlju en yn 2007 de Feriening ta it Ofskaffen fan it Ministearje fan Froulju. Yn 2008 rjochte er de Man fan Korea (it bûn fan Koreaanske manlju) op, dêr't er de earste foarsitter fan waard fan 2008 oan 2013.

Tsjin de ein fan syn libben siet Sung swier yn 'e skulden, neffens guon berjochten wol $200 miljoen. Op 25 july 2013 kundige Sung op it webstee fan Man fan Koreä oan dat er fan doel wie himsels tekoart te dwaan. De oare deis sprong er fan de Mapobrêge yn Seoul en stoar.

## Keppelings om utens
* ''Suicide performance and journalist ethics News Dongah'' 
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29
E Street Band

De **E Street Band** is in Amerikaanske Rockband en begeliedingsband. Hja trede al sûnt 1972 op tegearre mei Bruce Springsteen.

De E Street Band ûntstie yn oktober 1972, mar krige pas yn septimber 1974 offisjeel dy namme. De namme is ôflaat fan "E Street" yn Belmar yn New Jersey, dêr't ien fan de doetiidske muzikanten (keyboardspiler David Sancious) opgroeid wie en dêr't de band sa no en dan yn de garaazje fan syn mem repetearje mocht. Yn 1989 gie de band útinoar, yn 1995 wie der in koarte weroplibbing en yn 1999 folge in weroprjochting, wêrnei't de band oant hjoed de dei (2017) ta bestiet.

Twa fan de oarspronklike bandleden binne ûnderwilens ferstoarn: Danny Federici yn 2008 en Clarence Clemons yn de simmer fan 2011.

De band hat yn it ferline ek mei oare artysten optreden, ûnder oaren: Bob Dylan, Meat Loaf, Neil Young, Lou Reed, Bonnie Tyler, Air Supply, Dire Straits, David Bowie, Peter Gabriel, Stevie Nicks, Tom Morello, Sting, Ian Hunter, Ringo Starr, Ray Davies, Ronnie Spector, Gary U.S. Bonds, Darlene Love, Southside Johnny, The Grateful Dead, Santana, Lucinda Williams, Steve Earle, Emmylou Harris, Tracy Chapman, Lady Gaga en Aretha Franklin.

## Gearstalling
#### Hjoeddeistige E Street Band
* Roy Bittan
* Nils Lofgren
* Patti Scialfa
* Garry Tallent
* Steven Van Zandt
* Max Weinberg

#### Yn memoriam
* Clarence Clemons
* Danny Federici

#### Oanfoljende leden
* Soozie Tyrell
* Charles Giordano

#### E street coir
* Cindy Mizelle
* Curtis King
* Michelle Moore
* Everett Bradley

#### E street horns
* Ed Manion
* Jake Clemons
* Curt Ramm
* Clark Gayton
* Barry Danielian

#### Eardere E-streeters
* Vini Lopez
* David Sancious
* Ernest Carter
* Suki Lahav

## Toernees
**Born to Run*, 1974-1977
**Darkness Tour*, 1978-1979
**The River Tour*, 1980-1981
**Born in the U.S.A. Tour*, 1984-1985
**Tunnel of Love Express Tour*, 1988
**Amnesty International Human Rights Now! Tour*, 1988
**Reunion Tour*, 1999-2000
**The Rising Tour*, 2002-2003
**Vote for Change*, 2004
**Magic Tour*, 2007-2008
**Working on a Dream Tour*, 2009
**Wrecking Ball Tour*, fan 2012 ôf
**The River Tour*, 2016
Arthur Wellesley, hartoch fan Wellington

**Arthur Wellesley, 1e hertog fan Wellington** (Mornington House, Dublin, 1 maaie 1769 – Walmer Castle by Dover, 14 septimber 1852), mei de bynamme **Izeren Hartoch**, wie in Britsk-Iersk militêr oanfierder en letter steatsman fan it Feriene Keninkryk fan Grut-Brittanje en Ierlân. Hy fersloech Napoleon yn de Slach by Waterloo (1815).

Wellesley, burggreve (1809), greve (febrewaris 1812), markys (oktober 1812) en sûnt 1814 hartoch fan Wellington, wie befelhawwer fan de Britske troepen yn de Spaanske Unôfhinklikensoarloch (1808 – 1814). Hy tsjinne ek as premier fan it Feriene Keninkryk fan 1828 oant 1830.

Under mear waard de haadstêd fan Nij-Seelân, Wellington, nei him ferneamd. Teffens krige it gerjocht *[[Beef Wellington]]* syn namme en ek de *Wellington boots ("Wellies")*, de Ingelske oantsjutting foar rubberlearzens.
Jan Lourens Thalen

**Jan Lourens Thalen** (Beilen, 25 febrewaris 1909 - Drachten, 24 desimber 1960) wie in Nederlânsk bestjoerder en auteur.

## Biografy
Thalen wie in soan fan Hilbert Thalen, gemeentesekretaris fan Beilen. Hy helle yn 1926 syn HBS-diploma yn Assen en kaam in jier letter yn tsjinst as foluntêr op de sekretary fan de gemeente Beilen. Dêrnei wie er amtner yn Dwingeloo, Zeist en Beilen. Hy waard lang om let sjef fan de ôfdieling finânsjen.

Yn de Twadde Wrâldoarloch wurke Thalen as korrespondint foar ferskate kranten. Yn 1944 dûkte er tegearre mei syn heit ûnder. Hy waard oppakt troch de SD en siet it oerbliuwend part fan de oarloch yn ferskate Dútske konsintraasjekampen. Nei de oarloch gie er werom nei Beilen dêr't er febrewaris 1946 syn heit opfolge as gemeentesekretaris. 

In july 1946 waard Thalen beneamd ta boargemaster fan Utingeradiel. Tsien jier letter folge syn beneaming yn Smellingerlân. Fierders hie Thalen ferskate bestjoerlike njonkenfunksjes.

Thalen stoar yn de âldens fan 51 jier oan in hertoanfal. Hy waard beïerdige op it Suderbegraafplak yn Drachten. Yn Drachten waard it Thalenpark nei him ferneamd.
Abdij fan Riddagshausen

De **abdij Riddagshausen** wie in sistersiïnzerabdij ûnder Braunschweig yn de dielsteat Nedersaksen yn Dútslân.

It kleaster Riddagshausen waard stichte fan Ludolf fan Wenden en yn 1145 befolke út it Kleaster Amelungsborn wei (dat wer út it earste Dútske sistersiïnzerkleaster, Kleaster Kamp stichte wie). Al yn 1146 waard it kleasterbesit fergrutte troch Hindrik de Liuw mei it doarp Ritdageshusen en  en yn de iuwen dêrnei wreide it besit him fierder út.

Abt Johannes Lorbeer (stoarn 1586) fierde yn 1569 foarfêst de Reformaasje yn. Fan 1625 ôf oan wie de earste teolooch fan it lân Brunswyk teffens abt fan Riddagshausen. Sûnt 1690 húsmanne dêr ek in foarneam Lutersk seminarium foar predikanten, de earste fan Dútslân. It seminarium en de kleaster mienskip waarden 1809 opheft. Yn 1776 kaam de abdij noch foar yn in list fan de Nederrynsk-Westfaalske Kreits.

It kleasterdomein wie fan 1822 oant 1934 in selsstannige gemeente.

De kleastergebouwen dy't de tiid trochstien hawwe binne de abdijtsjerke en it poartegebou, dêr't no it 'Sistersiïnzer Museum' yn sit.


Ofbyld:Braunschweig Riddagshausen Tor zur Domaene von innen.JPG|Poartegebou
Ofbyld:Braunschweig Kloster Riddagshausen.jpg|De kleastertsjerke
Ofbyld:Riddagshausen Klosterkirche Innen.jpg|Ynterieur fan de tsjerke
Ofbyld:BS Riddagshausen Merian 1654.jpg|Abdij Riddagshausen yn 17e iuw
James Watt

**James Watt** (Greenock (Skotlân), 19 jannewaris 1736 – Heathfield Hall by Birmingham, 25 augustus 1819) wie in Skotsk yngenieur dy't beskôge wurdt as de útfiner fan de moderne stoommasine, mar net as earste útfiner fan dy masine. Hy wie ek de útfiner fan it earste kopieerapparaat, dêr't er yn 1781 oktroai op krige.

## Libben
James Watt syn heit wie ûnder mear skipsbouwer en syn mem ûnderrjochte him oant er alve wie mei't er te swak wie om nei skoalle te gean. Neidat Watt wol skoallegie, wiksele er in pear kear fan skoalle. De middelbere skoalle die er yn Greenock dêr't bliken die dat er goed yn wiskunde wie. Om't er yn Greenock net fierder leare koe, gie er nei Glasgow. Dêr waard him sein dat immen mei syn kapasiteiten nei Londen moatte soe foar fierdere stúdzje. Dat dêr studearre ek ôf. Yn 1756 gie Watt om reden fan sûnens (reuma en skeane pineholle omdat er út de liken rekke wie) werom nei Glasgow.

Yn 1763 of 1764 makke Watt in stikkene stoommasine fan Newcomen en besocht er manieren om dy te ferbetterjen. Dat slagge en 1769 krige er in oktroai op dy ferbetteringen. Watt syn stoommasine waard û.m. tapast yn de stoomlokomotyf; yn 1784 krige er dêr patint op.

Yn 1800 gong Watt mei pinsjoen en sette him nei wenjen yn Heathfield Hall, by Birmingham. Dêr stoar er ek yn de âldens fan 83 jier.
De Bende van de Blauwe Hand

**De Bende van de Blauwe Hand** wie in Nederlânske keunstnersgroep út Fryslân.

## Skiednis
*De Bende van de Blauwe Hand* waard 1965 oprjochte fan de direkteur fan de *kunstnijverheidsschool*, letter Akademy Vredeman de Vries, Paul Panhuysen. De direkte oanlieding wie in skeel op de akademy tusken in foarútstribjende groep laat fan Panhuysen en de meast behâldende bestjoerders en dosinten fan de oplieding. Ek de ûnfrede by in groep fan jonge Fryske keunstners oer it brekme oan mooglikheden foar nije keunstfoarmen yn Fryslân spile in rol. 

It iennige plak dat romte foar fernijing bea wie gallery ''De Blauwe Hand'' fan Josum Walstra yn Harns. Oan de namme fan de gallery en fan it pân dêr't dy húsmanne ûntliende de keunstnersgroep syn namme. Op 30 juny 1965 waard dêr de earste eksposysje fan de groep iepene, in eksposysje dy't yn de Fryske keunstwrâld in 'ierdskok' feroarsake. Yn de Ljouwerter Krante fan 7 july 1965 ferskynde in artikel mei de kop *"Onverwachte Friese explosie van experimentele kunst"*. 

De groep wie no net drekt Frysk oriïntearre; de bining yn de groep hie útsluting troch de fêstige keunstelite fan Fryslân as oarsaak. De groep joech in eigen periodyk út, *BlaBla*, wêrfan't trije nûmers ferskynden. Bûten Fryslân eksposearre de groep ûnder mear yn Al Veka yn De Haach en by Waalkens yn Finsterwolde. Polityk oppenearre de groep him troch it útbringen fan in Keunstnota, dêr't yn pleite waard foar oerheidsfinansierring fan keunsthuzen, mei *De Blauwe Hand* yn Harns as foarbyld. Yn 1967 presintearre de groep in ferskaat oan foarmen fan situaasjekeunst yn het Haachsk Gemeentemuseum, in presintaasje dy't troch it Vrije Volk *"een zuiver geplaatste kopstoot"* neamd waard. Harren opfiering fan in 'swarte mis' yn Maastricht soarge ek foar opskuor. 

Yn 1969 wie der foar it lêst in presintaasje fan de groep mei de *"eksposisie van de familie Boomsma"* yn de skouboarch fan Eindhoven. Guon kritisy sizze dat it bestean fan de *Bende van de Blauwe Hand* te koart duorre hat om fan wiere betsjutting foar de Fryske keunstwrâld west hawwe te kinnen. Oaren wize op de trochbrek dy't de groep bewurkmastere hat foar de moderne keunst yn Fryslân en op it foarbyld dat se oan oare keunstners jûn hawwe.

## Leden fan de groep
*Harmen Abma
*Paul Panhuysen
Stoommasine fan Newcomen

De **stoommasine fan Newcomen**, as 'atmosferyske (ûnderdruk) masine', is de stoommasine dy't Thomas Newcomen ûntwurp yn 1712.

Dizze stoommasine waard yn de 18e oant fier yn de 19e iuw yn Grut-Brittanje en oare lannen yn Europa yn de mynbou brûkt om wetter út de skachten te pompen. Sechtich jier nei de útfining fan Newcomen makke James Watt in ferbettere ferzje, dy't beskôge wurdt as de earste moderne stoommasine. Watt helle dêrmei in rendemint fan 19%. 

## Keppeling om utens
* Fotoos en animaasjes fan de earste generaasje stoommasines
Leagenbank

In **leagenbank** (ek wol **leagenbolle**) is de beneaming foar in plak dêr't minsken (meast âlderein) by elkoarkomme om nijs út te wikseljen. It is in plak om te sitten, meast op in strategysk plak yn de iepenbiere romte fan in doarp of stêd. De bank stiet meastal yn de iepen loft en hat heechút in muorke mei ôfdakje. Tradisjoneel is it plak oan de haven, it doarpsplein of it merkplein.
Gary Hug

**Gary Hug** is in Amerikaansk amateur-astronoom. Mei Graham E. Bell hâldt er it Farpoint Observatory fan de Northeast Kansas Amateur Astronomers League (NEKAAL) yn Eskridge yn Kansas yn it wurk.

Hy ûntduts tusken 1999 en 2006 goed 40 asteroïden. Dêrnjonken wie er mei oaren ûntdekker fan de komeet 178P/Hug-Bell.
Graham E. Bell

**Graham E. Bell** is in Amerikaansk astronoom. Tegearre mei Gary Hug hâldt er Farpoint Observatory fan de Northeast Kansas Amateur Astronomers League (NEKAAL) yn Eskridge yn Kansas yn it wurk.

Hy fûn tal fan asteroïden, en wie meiûntdekker fan de komeet 178P/Hug-Bell.
Hortensia Bussi

**Hortensia Bussi Soto de Allende**, mei de bynamme **La Tencha**, (Valparaíso, 22 july 1914 - Santiago, 18 juny 2009) wie de frou fan de Sileenske presidint Salvador Allende. Sy wie mei him troud fan 1940 oant syn dea yn 1973, wie *First Lady* fan Sily fan 1970 oant 1973. It pear krige trije dochters: Beatriz, Isabel en Carmen Paz.

Bussi wie in dochter fan keapfardijoffisier Ciro Bussi. Sy studearre oan de universiteit fan Sily, waard leararesse skiednis en ierdrykskunde en wie bibletekaresse by it Sileensk Nasjonaal Ynstitút foar de Statistyk. Doe't har man as presidint fuortstjoerd waard by de steatsgreep, gong Bussi yn ballingskip nei Meksiko dêr't hja kampanje fierde tsjin it rezjym fan Augusto Pinochet. 

Bussi gie yn 1988 werom nei Sily dêr't hja fierders tige op harsels libbe. Sy stoar yn de âldens fan 94 jier yn 'e sliep.
Isabel Allende

* Isabel Allende (skriuwster) (1942), Sileensk skriuwster, nicht fan de Sileenske presidint Salvador Allende
* Isabel Allende (politikus) (1945), Sileensk senator, dochter fan Salvador Allende
Marianna Madia

**Marianna Madia** (5 septimber 1980, Rome) is in Italjaansk politika dy't sûnt 21 febrewaris 2014 de minister fan Iepenbier bestjoer en bestjoersferienfâldiging is.

## Biografy
Sy is in dochter fan de sjoernalist, akteur en politikus Stefano Madia (1954-2004). Har basis- en middelber ûnderwiis krige se op de eliteskoalle Lycée français Chateaubriand yn Rome. Se studearre *[[cum laude]]* ôf yn de politikology en promovearre dêrnei yn arbeidsekonomy.

Sûnt 2011 is hja lid fan de redaksje fan it tydskrift Italianieuropei. Se siet by it technysk sekretariaat fan de ûndersektaris fan foarsitter Enrico Letta ûnder de regearing-Prodi fan 2006 oant 2008. Teffens arbeide se in skoft oan it opsetten fan in ûnderwiisprogramma oer duorsumens mei de namme E-cube (Enerzjy, Ekology, Ekonomy). Foar de earste ôflevering fan dat programma krige se yn juny 2008 de spesjale priis fan it Jeropeesk Miljeu-agintskip Festival: "Green Wave 21e iuw."

## Keppelings om utens
* Webstee fan Marianna (ita/ing)
Kwango (rivier)

De **Kwango** is in sydrivier fan de Kasaï, dy't wer in sydrivier fan is de Kongo yn de Afrikaanske Demokratyske Republyk Kongo. De Kasaï mûnet út yn de Kongo sa'n 200 kilometer foar Kinshasa.

In tal sydrivieren fan de Kwango binne:
* Wamba 
* Kwilu 
* Lukenie.
Isabel Allende (politikus)

**Isabel Allende Bussi** (Santiago de Chile, 18 jannewaris 1945) is in Sileensk politika fan de Sosjalistyske partij fan Sily en de dochter fan de eardere presidint fan Sily, Salvador Allende, en Hortensia Bussi. Fan 1994 oant 2010 wie hja lid fan de Keamer fan Offurdigen fan Sily en maart 2010 waard hja senator fan de regio Atakama. Op 28 febrewaris 2014 waard Allende beneamd as foarsitter fan de senaat.

Nei de dea fan har heit by de *[[Steatsgreep|coup]]* fan 11 septimber 1973 flechte sy mei har mem en twa susters earst nei Kuba en dêrnei nei Meksiko. Nei 16 jier ferballing gie hja yn 1989 werom nei Sily meidat de militêre diktatuer dêre einige wie. Allende is nicht fan de Sileenske skriuwster Isabel Allende.

## Keppeling om utens
* Offisjeel webstee fan Isabel Allende
Jacob Miedema

**Jacobus Pieter Miedema** (Haarlim, 5 july 1934 - Baarn, 14 oktober 1994) wie in Nederlânsk politikus fan de ARP.

Miedema gie nei de legere skoalle yn Heemstede en dêrnei it lyseüm yn Harderwyk. Yn 1961 foltôge er syn stúdzje rjochten oan de Frije Universiteit Amsterdam. Yn 1962 gie er oan 't wurk by de griffy fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal. Oktober 1965 folge er yn Winsum de ferstoarne boargemaster mr. K. Bosch op. Maart 1971 naam er ûntslach by de gemeente Winsum om as boargemaster fan Dokkum beneamd te wurden.

Nei goed fiif en in heal jier boargemaster fan Dokkum west te hawwen, waard Miedema yn 1976 ta boargemaster fan Baarn beneamd.
Peter Ernst I fan Mansfeld

**Peter Ernst I greve fan [[greefskip Mansfeld|Mansfeld-Vorderort]]** (Heldrungen, 20 july 1517 – Lúksemboarch, 22 maaie 1604) wie in Súd-Nederlânsk steatsman en befelhawwer. Hy wie lânfâd fan de Nederlannen fan 1592 oant 1594.

## Biografy
Mansfeld, de tretjinde soan fan Ernst II fan Mansfeld-Vorderort, wie as jongkeardel yn tsjinst fan keizer Karel V nei de Nederlannen kaam, en yn 1535 beselskippe er de keizer op syn ekspedyske nei Tunis, wêrnei't de keizer him yn 1545 as gûverneur fan Lúksemboarch beneamde.

Yn 1562 sleat Mansfeld him ynearsten oan by it protest fan ûntevreden ealju tsjin it belied fan Filips II, mar nei it fuortgean yn 1564 fan de wichtige biskop fan Mechelen en polityk adviseur Granvelle luts er him skyskoarjend tebek út de opposysje en fersmier er úteinlik it Ferbûn fan de Eallju. Nei de Byldestoarm waard er sels ie fan de wichtichste riejouwers fan lânfâdesse Margareta fan Parma en ûnderskiede er him troch syn berettens.
 Under it skrikbewâld fan Alva wie er lykwols it fermoedsoenjen it neist er rekke dêrtroch in bytsje op de eftergrûn. Yn 1575 naam lânfâd Requesens him op yn de Ried fan Steat. Hy waard lykwols fertocht fan sympaty foar de opstannelingen en waard 4 septimber 1576 mei noch oare Riedsleden fêstset oant maart 1577.
Dêrnei die er aktyf mei oan de kriichsdieden fan Don Juan en Aleksander Farnese. Doe't Farnese him 1590 tarette op de kampanje nei Frankryk, fertroude hy Mansfeld it feitlik bestjoer *ad interim* ta. Nei de dea fan Farnese (desimber 1592) waard Mansfeld sels lânfâd en blea er yn tsjinst oant de komst fan aartshartoch Ernst fan Eastenryk (1594). Yn1595 gie er út de polityk en sette him nei wenjen op syn bûtenpleats yn Lúksemboarch dêr't er yn 1604 ek ferstoar.

Mansfeld liet yn de Lúksemboarchske foarstêd Clausen, yn de delling fan de Alzette, in prachtich paleis mei park oanlizze, "La Fontaine", dêr't sa'n fjirtich jier oan boud waard. Der is no noch mar in bytsje fan oer.
Maria Elena Boschi

**Maria Elena Boschi** (24 jannewaris 1981, Montevarchi) is in Italjaansk abbekaat en politika dy't sûnt 21 febrewaris 2014 Minister fan konstitusjonele hermoarmgs is.
Koerganhypoteze

De **Koerganhypotese** is in hypoteze fan de Litousk-Amerikaanske archeologe Marija Gimbutas oer it ûntstean fan de Yndo-Jeropeeske talen. De hypoteze waard publisearre yn 1956 en is basearre op archeologyske en taalkundige argumenten, en giet op foar it gebiet dêr't de proto-Yndo-Jeropese talen sprekkende kulturen ûntstean binne, oantsjutten as "Urheimat". Nei de grêfhichten (Russysk: koergannen) dy't fûn binne yn dat gebiet neamde sy dy kultueren *koergankultueren*. 

De hypotheze oer Koergan hat fan grutte ynfloed west foar it ûndersiik niet de Yndo-Jeropeeske talen en -kultueren mar jildt net as ûnbestriden. Oanhingers fan dy teory ornearje dat op de leechflakte om de Swarte See en Súdeast-Jeropa in koergan- of jamnakultuer (ek wol *kûlegrêfkultuer* of *skachtgrêfkultuer*) bestie fan de fiifde oant it tredde millennium f.Kr.
Wigbert fan Rathmelsigi

**Wigbert fan Rathmelsigi** (Keninkryk Wesseks, om 675 hinne - 13 augustus, 747) wie in Angelsaksysk benediktynske mûnts dy't om it jier 700 hinne missywurk die yn de Fryske lannen. Syn missywurk op oansten fan de Ierske abt Egbert fan Rathmelsigi yn de tiid fan de Frysk-Frankyske oarloggen die net in soad fertuten. Letter hat hy op ferskate plakken yn Dútslân missywurk dien en wie de earste abt fan it Benediktinekleaster yn Fritzlar.
Wigbert fan Rathmelsigi wurke gear mei ûnder oaren Willibrord en Bonifatius dy't mear súkses hiene. 

Wigbert wie in Ingelskman fan aadlik komôf, dy't it kleasterlibben omearme. Der is ornearre dat Wigbert in muonts fan Glastonbury wie, mar Klemens Löffler achtet dat ûnwierskynlik.
Feanhuzen (Tytsjerksteradiel)

It kloftke huzen Ielke Boonstraloane 4a, 6, 8 en 10 yn Garyp waard eartiids yn de folkmûle **Feanhuzen** neamd.
Ierdgasfjild fan Slochteren

De **ierdgasbel** of it **ierdgasfjild fan Slochteren** is in ûnbidich grutte hoemannichte ierdgas ûnder mids-Grinslân, om it plak Slochteren hinne dat fan de NAM eksploitearre wurdt. It Grinzerfjild beslacht sa'n 900&nbsp;km2; it leit op in djipte fan 3.000 meter en de dikte fan de gashâldende laach is likernôch 100 meter.

## Grûnfersakking
De winning gan it gas hat fan gefolgen dat de grûn fersakket en de regio oanhelle is mei lichte ierdskoddings. Dat hat laat ta skea oan fûneminten en gebouwen en in hegere wetterstân makket soms nije slûzen en diken nedich. De ierdskoddings binne yn de rin fan de jierren sterker wurden en sûnt 2012 binne der ferskate skoddings fan 3.0 op de skaal fan Richter metten.  De NAM, dy't it ierdgas wint, fergoedet sokke skea yn prinsipe fia de *Commissie Bodemdaling*.
Luitzen Johannes Oosterhoff

**Luitzen Johannes Oosterhoff** (Ljouwert, 6 april 1907 - Leien, 20 july 1974) wie skiekundige en heechlearaar. 
Oosterhoff studearre skiekunde oan de universiteit fan Leien. Nei syn eksamen yn 1937 kaam Oosterhoff yn tsjinst fan de Bataafsche Petroleum Maatschappij. 

Nei de Twadde Wrâldoarloch siet Oosterhoff yn de fêste stêf fan it Amsterdamske Shell-laboratoarium. Hy promovearre yn 1949 by Kramers op in proefskrift mei de titel *Restricted free rotation and cyclic molecules*.

Ek doe't er yn 1967 beneamd waard ta gewoan heechlearaar yn Leien, bleau er oant 1971 adviseur by de Shell. Yn1963 waard er beneamd ta lid fan de ôfdieling natuerkunde fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen en yn 1974 krige er in earedoktoraat fan de Universiteit fan Zürich.

## Keppeling om utens
* [H.A.M. Snelders, ''Oosterhoff, Luitzen Johannes (1907-1974)'', yn [Biografisch Woordenboek van Nederland]]
Yun Hyon-seok

**Yun Hyon-seok**(윤현석, Incheon, Súd-Koreä; 7 augustus 1984 - Seoul, 26 april 2003) is in Súdkoreaansk miskerjochte-aktivist, homoseksueel dichter en skriuwer.

Fan 2002 oant 2003 wie er lid fan de minskerjochtebeweging *DongInRyun*, dy't krewearre foar de rjochten fan homoseksuelen en transgenders. Yn 2003 wegere Yun militêre tsjinst.

Op 26 april 2003 die er himsels tekoart yn Seoul, fanwegen de homofoby dy't er ûnderfûn yn Súd-Koreä, dat wie op it kantoar fan *DongInRyun* Hy liet in ôfskiedsbrief nei wêryn't er de diskriminaasje fan seksuele minderheden en de yntolerânsje fan behâldende kristenen oan 'e kaak stelde.

It pseudonym dat er yn it iepenbier brûkte wie **Yook Woo-dang** ('Hûs fan Seis Freonen'), oare skûlnammen wiene **Seolheon** en **Midong** ('Moaie jonge').

## Sjoch ek
* Jeon Tae-il
* Emily Wilding Davison
* Sylvia Plath

## Keppelings om utens
* 청소년유해매체물에 '동성애' 삭제키로 오마이뉴스 2003.04.29
* 육우당(六友堂), ‘성소수자 해방’을 위해 지다 참세상 2008.05.01
* 육우당은 여전히 희망이 존재한다고 말하고... 참세상 2006.04.18
* "가식적인 기독교에 깨달음을"…어느 10대의 죽음 프레시안 2013.04.21
* 동성애자가 사탄? 너희는 파시스트 기독교인 경향신문 2012.01.25
Seo Jae-pil

**Seo Jae-pil** (Koreaansk: 서재필;徐載弼, Hanja:  徐載弼, feringelske namme: **Philip Jaisohn**) 7 jannewaris, 1864 - 5 jannewaris, 1951) wie in Koreaansk ûnôfhinklikensaktivist, sjoernalist, politikus en dokter..

Hy wie ien fan de organisearderders fan de Gapsinkûp yn 1884 en fan de boargerrjochtebewegeing fan 1896 oant 1898 en oaren dy't krewearren foar it kiesrjocht. Doe't de Gapsinkûp mislearre, flechte er nei de Feriene Steaten dêr't er dokter waard. Hy wie de earste Koreäan dy't Amerikaansk steatsboarger waard. Fan 1895 oant 1898 wie er yn Koreä adviseur fan it Joseondynasty-regear en fan 1945 oan 1948 wie er haadadviseur fan de Amerikaanske besettingsmacht yn it suden. Hy skreau ûnder de skûlnamme **N.H. Osia**.

## Keppelings om utens
* Seo Jae-pil, Pioneer of Enlightenment for Independence KBS ()
* Seo Jae-pil, a Korean intellectual and activist koreatimes 2010.08.12 ()
* (20) Seo Jae-pil: pioneering reformer, independence fighter koreatimes 2011.12.28 ()
* Jaisohn Was Champion for Korean Independence ()
Spacewatch

**Spacewatch** is in projekt fan de Universiteit fan Arizona mei as doel it ûntdekken fan planetoïden en kometen. De inisjatyfnimmer wie  Robert S. McMillan, dy't yn 1980 yn 'e mande mei Tom Gehrels útein sette mei it projekt. It projekten hat tûzenen fynsten opsmiten, bygelyks in moanne fan Jupiter (Callirrhoë), wêrfan't de minsken hiel lang tochten dat it in planetoïde wie.

## Keppeling om utens
*Hiemside fan The Spacewatch Project
Hindrik fan Brederode (1531-1568)

**Hindrik fan Brederode**, bynamme *Grutte Geus* of *Hindrik II fan Brederode* (Brussel, 20 desimber 1531 - Recklinghausen, 15 febrewaris 1568) wie in Nederlânsk ealman (ûnder de Habsburgers) yn de tiid fan de Tachtichjierrige Oarloch.

## Libben
Hendrik fan Brederode, hear fan Brederode, Vianen en boarchgreve fan Utert, wie de âldste soan fan Reinoud III fan Brederode en Philippote fan der Marck. Hy bekearde him ta de reformaasje en keas de side fan Willem fan Oranje en de greve fan Egmont yn harren ferset tsjin de Spaanske Inkwisysje en it Spaanske despotisme. Yn 1557 boaske er mei Amelia fan Nieuwenaar-Alpen yn Vianen. Sy krigen gjin bern.

Hy waard yn 1565 lid fan it Ferbûn fan de Eallju en bea op 5 april 1566 it earste Smeekskrift oan Margareta fan Parma oan. Fan Brederode rop yn Sint-Truiden de gearkomst (14 july 1566) en behearde ta it Kompromis fan Breda (1567).

Hy organisearre troepen yn Antwerpen, brocht in part dêrfan mei it skip nei Vianen, wylst syn kommandant Bombergen De Bosk ferovere. Hindrik besocht fergees om Utert en Amsterdam yn te nimmen, mar it fan him byïnoar brocht legerke by Antwerpen, laat fan Jan fan Marnix waard op 13 maart 1567 yn de slach by Oosterweel fan generaal Beauvoir ferslein wylst de steun fan de Antwerpske kalvinisten troch Willem fan Oranje persoanlik opkeard waard.

Brederode waard maart fan dat jier ta kaptein-generaal fan Amsterdam beneamd. Tegearre mei syn freon en adjudant Lenaert Jansz de Graeff, krige Brederode yn april fan de Spaanske fjildhear Filips fan Noircarmes dien.

Doe't nei de delfal fan Valencijn it ferset yninoar skromfele, ferlieten syn troepen Vianen en giene nei Dútslân. Nei't Hendrik fan Brederode fergees besocht hie wer by Margareta fan Parma yn de geunst te kommen, wykte er sels op 27 april 1567 út nei Emden.

Op 28 maaie 1568 waar er fan de Ried fan Beroerten by ôfwêzichheid feroardiele, mar hy wie doe al op 15 febrewaris 1568 yn ballingskip op kastiel Horneburg ûnder Recklinghausen ferstoarn.