open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ald-Beierlân

**Ald-Beierlân** (Nederlânsk en offisjeel: *Oud-Beijerland*) is in plak en eardere gemeente yn de Nederlânske gemeente Súd-Hollân. It doarp is kwa ynwennertal in grutste plak yn de Hoeksche Waard. It oantal ynwenners  yn 2018 wie 24.300. 

Ald-Beierlân wie in agraryske gemeente, mar is ek in forinzeplak. It hat boppedat in regionale sintrumfunksje. It doarp leit oan it Spui en oan de Alde Maas en hat in jachthaven.

Sûnt 1 januari 2019 is Ald-Beierlân mei de gemeenten Korendijk, Strijen, Cromstrijen en Binnenmaas ûnderdiel fan de gemeente Hoekske Waard.

Ald-Beierlân is yn 1559 troch de greve Lamoraal fan Egmont stifte as 'Beierland', nei syn frou Sabina fan Beieren. Egmont krige nei it ferstjerren fan syn broer Karel yn 1541 de rjochten fan it gebiet, en liet it yn 1557 bedykje. Yn 1582 waard de âlde namme *Beijerland* feroare yn *Oud-Beijerland*, ta ûnderskieding fan it nije doarp Nij-Beierlân dat inkele kilometers fierder nei it westen stifte waard.

## Berne
* Vivienne van den Assem (1983), aktrise en presentatrise
* Philip van Dijk (1683), skilder, tekener, keunsthanneler
* Abraham Frank (1838-1917), rabbyn
* Benno de Goeij (1975), producer
* Simon Philip Goudsmit (1844-1889), ûndernimmer
* Renée Jones-Bos (1951), topamtner en diplomate
* Wim Kooiman (1960), fuotballer
* Carla de Liefde (1950-2006), basketbalster en gymnastyklearares
* Rogier Molhoek (1981), fuotballer
* Barbara Sloesen (1988), aktrise
* Adri van Tiggelen (1957), fuotballer
* Ria Visser (1961), reedrydster en telefyzjekommentatrise

## Ofbylden

Ofbyld:HervormdeKerka.jpg|Herfoarme Tsjerke
Ofbyld:Het oude raadhuis van Oud-Beijerland.png|it âlde Riedhûs
Ofbyld:Gemeentehuis van Oud-Beijerland.png|Gemeentehûs
Ofbyld:H.B.S Oud-Beijerland.jpg|ferboude âlde HBS
Ofbyld:Havendam Oud-Beijerland.JPG|Havendaam
Lekkerkerk

**Lekkerkerk** is in doarp yn de gemeente Krimpenerwaard yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. 

Oant 1 jannewaris 1985 wie Lekkerkerk in selsstannige gemeente. Fan 1 jannewaris 1985 oant 1 jannewaris 2015 makke Lekkerkerk mei it buorplak Krimpen oan de Lek diel út fan de gemeente Nederlek. Sûnt 1 jannewaris 2015 leit Lekkerkerk yn de gemeente Krimpenerwaard. It gemeentehûs fan dy gemeente stiet yn Stolwyk.

Yn 2018 hie Lekkerkerk 7.615 ynwenners.
Brielle

**Brielle** (ek wol, benammen histoarysk, **Den Briel**) is in stêd en eardere gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân dat leit op it eilân Foarne. De eardere gemeente beslacht 31,32 km² wêrfan’t 3,71 km² wetteroerflak is. Yn de eardere gemeente Brielle lizze ek de doarpen Vierpolders en Zwartewaal. Brielle hat 12.160 ynwenners. De eardere gemeente is ûnderdiel fan it gearwurkingsferbân Stedsregio Rotterdam en de Metropoalregio Rotterdam-De Haach.

Sûnt 2023 is Brielle part fan de nije gemeente Foarne oan See.

Brielle leit oan de Brielske Mar, in ôfdamme stik fan de Maas dat as rekreaasjegebiet ûntwikkele is. It leit oan de eastkant fan de âlde fargeul Brielske Gat. Oant 1700 waard dat wetter brûkt as ferbining nei Rotterdam, dêrnei waard it troch fersâning minder goed befarber. It Goereeske Gat wie in alternatyf.

## Skiednis
Brielle, yn de midsiuwen de fyfde stêd fan it gewest Hollân, is in âlde festingstêd en it bekendste beafearstplak fan Súd-Hollân. De foar it meastepart santjinde iuwske festing fan Brielle is in ryksmonumint en ien fan de bêst bewarre ferdigeningswurken fan Nederlân.

De namme giet werom op it Keltyske wurd 'brogilo' ('ynsletten gebiet, jachtgebiet') en út âlde geskriften blykt, dat de hjoeddeiske lokaasje 'de nije Briel' is. Yn de 11e en 12e iuw bestie Voorne út in pear lytse en grutte eilantsjes. Op dy eilannen fêstigen har boerefamyljes. Se ûntgûnen feangrûnen dy’t se dêrnei yn gebrûk nommen foar lânbou en feehâlderij, mar dizze gebieten oerstreamden geregeldwei troch de Noardsee en de Maas. De boerefamyljes leine dêrom diken oan sadat se yn dy gebieten dochs wenjen bliuwe koene. Troch de oerstreamings waard it ûntgûne lân in eilân en sa ûntstie stadichoan Brielle. De Grutte of Sint-Catharijnetsjerke waard boud en in soad kleasters ûntstiene dêr’t de stêd fierder omhinne boud is.
Hellefuotslûs

**Hellefuotslûs** of **Hellefuotslús** (Nederlânsk en offisjeel: *Hellevoetsluis*) is in plak en eardere gemeente op  Foarne-Putten, yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. De eardere gemeente hat 40.403 ynwenners (1 jannewaris 2018) it wie doe groeid troch de tafoeging fan Oudenhoorn. ) en hat in oerflak fan 46,14 km² (dêrfan is 14,6 km² wetter). Eardere gemeenten binnen Hellefuotslûs binne ûnder oare Nieuw-Helvoet en Nieuwenhoorn. De eardere gemeente is ûnderdiel fan it gearwurkinsgferbân Stedsregio Rotterdam en de Metropoalregio Rotterdam De Haach.

Sûnt 2023 is Hellefuotslûs part fan de nije gemeente Foarne oan See.

## Etymology
De Helle, dat Romeinen koene as "Helius" of "Helinium", in beneaming dy’t oant yn de midsiuwen brûkt waard foar it hjoeddeiske Haringvliet en de Maas. De namme Hel(le)voet, of "(lân by) it leechste punt fan it Helius", komt dêrnei foar it earst foar yn dokuminten út de 13e iuw, as *Oud-Hellevoet*, de *Hellevoetse Werfhoek*, *Nieuw Hellevoeterland* en yn 1395 at de polder *Nieuw-Helvoet* ta bediking útjûn wurdt. Dy polder hie in útwetteringsslûs yn de Súddyk: de 'Hellefoetske slûs'.
Nieuwkoop

**Nieuwkoop** is in plak en gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. De gemeente Nieuwkoop fusearre op 1 jannewaris 2007 mei Ter Aar en Liemeer ta de nije gemeente Nieuwkoop.
De trije gemeenten dêr’t de gemeente út foarme waard hiene 28.637 ynwenners (jan. 2019) De gemeente hat in oerflak fan 90,19 km² (dêrfan is 16,05 km² wetter). De gemeente leit midden yn it Griene Hert.
Graceland Cemetery

* Graceland Cemetery (Chicago), in ferneamd begraafplak yn 'e Amerikaanske stêd Chicago
* Graceland Cemetery (Washington, D.C.), in begraafplak yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C.
Noardwyk

* Noardwyk (Drinte), in buorskip yn Drinte
* Noardwyk (Grinslân), in doarp yn Grinslân
* Noardwyk (Súd-Hollân), in doarp en gemeente yn Súd-Hollân

* Noardwyk (Batavia), in stedsdiel fan Batavia (Nederlânsk-Ynje)
* Noardwyk (Brussel), in sakewyk fan Brussel

* Noardwyk (kastiel), in earder kastiel by Langbroek (Utert)
Zwijndrecht

* Zwijndrecht (Belgje) - in plak yn de Belgyske provinsje Antwerpen
* Zwijndrecht (Nederlân) - in plak yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân
Aldewetter

**Aldewetter** (Nederlânsk en offisjeel: ***Oudewater***) is in stêd en gemeente yn de Nederlânske provinsje Utert. 

It plak krige stedsrjochten yn 1265 en is dêrmei de âldste stêd yn it Griene Hert. Aldewetter leit oan de mûning fan it rivierke de Lange Linschoten  yn de Hollânske Isel.
De gemeente Aldewetter bestiet neist de stêd Aldewetter de eartiidske gemeenten Hoenkoop, Snelrewaard en Willeskop. Yn 1989 binne de kearnen Papekop en Hekendorp út de ophefte gemeente Driebruggen by Aldewetter komd. Aldewetter heart sûnt 1970 by de provincie Utert, dêrfoar wie it in diel fan Súd-Hollân. De gemeente hat in oerflak fan 40,17 km², wêrfan 1 km² wetter.

De omjouwing bestiet út  lintbebouwing mei in grutte rol foar feehâlderij. De measte bebouwing fan de kearn Aldewetter leit as in krânse om it histoaryske sintrum benoarden de Hollânske Isel. It diel fan de gemeente besuden dy rivier leit yn de Lopikerwaard.
Aldewetter ûntstie omtrint 1100 yn in meänderbocht dêr’t Lange Linschoten gearkomt mei de Hollânske Isel. De oarsprong fan de namme Aldewetter is net bekend. It meast wierskynlik is dat it in ferbastering is fan 'âlde (uter)waarden'.

## Ofbylden

Ofbyld:Oudewater 157.jpg|Grutte of St.-Michaelstsjerke
Ofbyld:Hollandse IJssel Oudewater 04.JPG|Hollânske Isel
Ofbyld:Oudewater banke.jpg|Hûs mei de sân koppen
Ofbyld:Oudewater straote.jpg|Stedhûs


Ofbyld:Witches Scale, Oudewater.jpg|De heksewaach
Ofbyld:Oorlogsmonument Oudewater 13052012.JPG|Oarlochsmonumint
Ofbyld:Polder Oudewater 2.JPG|Polderlânskip krekt bûten de kearn
Ofbyld:Night in Oudewater 03.JPG|Aldewetter by nacht
Iselstein

**Iselstein** (Nederlânsk en offisjeel *IJsselstein*) is in stêd en gemeente yn de Nederlânske provinsje Utert. De gemeente hat  ynwenners (, boarne: CBS). It hat in oerflak fan 21,62 km², dêrfan is 0,46 km² wetter. Iselstein krige syn namme troch de Hollânske Isel en is ûnderdiel fan de stêdekloft Utert. Binnen de gemeente Iselstein lizze gjin oare kearnen.

## Skiednis
Iselstein ûntstie as delsetting by kastiel Iselstein, dat yn 1279 foar it earst neamd wurdt doe’t it yn besit kaam fan Gysbert fan Amstel, hear fan Iselstein. Hy soe himsels letter ek hear fan Iselstein neame.

Nei alle gedachten krige it doarp yn 1310 stedsrjochten. 1310 wie in belangryk jier foar Iselstein. Der is in akte foar de wijing fan de Nikolaastsjerke, in houliksakte fan Marije fan Henegouwen en Arnoud fan Amstel en in akte út dat jier wêryn ’t tastimming ferliend wurdt om tenei trije jiermerken te hâlden. De stêd Iselstein is dan offisjeel in feit. Om 1390 hinne waard it ommuorre, mooglik foar de twadde kear. Yn 1418 waard it ferwoaste troch Jacoba fan Beieren op fersyk fan de Uterters en yn 1466 troch bindes út Gelderlân. By de weropbou nei 1466 waard in gebiet ommuorre dat mar ûngefear heal sa grut wie as dêrfoar: it gebiet foarme troch de hjoeddeiske wyk Nieuwpoort foel der bûten.
Den Burg

**Den Burg** is in doarp yn de gemeente Tessel yn de Nederlânske provinsje Noard-Hollân.

Den Burg is it grutste doarp fan it Waadeilân Tessel. It hat 7070 ynwenners (2010); dat is ûngefear de helte fan it oantal ynwenners fan Tessel. Yn it doarp stiet ek it gemeentehûs fan de gemeente Tessel. It hat ek in iepenbiere bibleteek, in bioskoop en in swimbad.

## Skiednis
Ut argeologyske opgravings die bliken dat it plak dêr't Den Burg leit al lang bewenne wurdt. Sa hat der nei alle gedachten in Fryske boarch stien dy’t yn de 7e iuw ferwoaste is. Dêrby wurdt tocht oan Franken.

Yn 1345/1346 krige it doarp opnij in fêstingwâl troch greve Jan fan Beaumont. It yn it doarp lizzende kleaster (úthof) naam hy yn besit en oude hy om ta it bestjoerssintrium fan it eilân.

Ofbyld:Doorkijkje.jpg|In trochkykje
Ofbyld:Hervormde kerk, Den Burgh 2014.jpg|Herfoarme tsjerke
Ofbyld:Texel view of Den Burg.jpg|Gesicht op Den Burg
Eastfoarne

**Eastfoarne** (Nederlânsk en offisjeel: *Oostvoorne*) is in baaiplak op it eilân Voorne yn de gemeente Foarne oan See yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. It ynwennertal bedraacht 7910 (2015).

Oant 1 jannewaris 1980 wie Eastfoarne in selsstannige gemeente, besteande út de lyksa neamde kearn en Tinte. Dêrnei waard de gemeente gearfoege mei Rockanje ta de nije gemeente Westfoarne.

Yn it doarp stiet de rekonstruksje fan it midsiuwske mottekastiel de 'Boarch fan Foarne', ek wol 'Jacoba Boarch' neamd omdat it as bûten fan Jacoba fan Beieren brûkt waard. De boarch wie net goed fundearre en wie dêrtroch al yn de santjinde iuw net folle mear as in ruïne.

## Dialekt
Tradisjoneel sprutsen de ynwenners it Eastfoarnsk dialekt. Dit is besibbe oan it Siuwsk, krekt as it Flakkeesk dat op Goeree-Overflakkee sprutsen wurdt. It Eastfoarnsk stjert yn heech tempo út troch de grutte ynstream fan Rotterdammers en minsken út oare stêden yn de omkriten.
Aquastate

**Aquastate** is in ferboude eardere wettertoer oan de Grinzer Strjitwei yn Ljouwert. De wettertoer waard yn 1925 boud troch de *Bredasche Beton Maatschappij*. De ynhâld fan it wetterreservoir wie 1000 m³. De toer waard yn 2002 ferboud ta in appartemintekompleks en krige doe de namme https://web.archive.org/web/20131230084403/http://aquastate.nl/'''Aquastate'''. It gebou stiet op it alfste plak yn de list fan heechste gebouwen fan Ljouwert.

De wettertoer waard yn 1999 foar 1 gûne kocht troch de Ljouwerter Theo Douma dy't de plannen makke foar de 9 apparteminten fan no.
Gemeenteried

De **gemeenteried** is in groep fan keazen folksfertsjintwurdigers binnen in gemeente. Dit orgaan kontrolearret it deistich bestjoer: it kolleezje fan boargemaster en wethâlders (B&W). 

## Nederlân

De lytste gemeenten yn Nederlân hawwe 9 sitten, de grutste 45. Yn de Gemeentewet is it oantal riedsleden nei ynwennertal fêstlein:

Sûnt de ynfiering fan de *[[Wet dualisearring gemeentebestjoer]]* fan 7 maart 2002, meitsje wethâlders gjin ûnderdiel mear út fan de gemeenteried. Dêrtroch is de hjoeddeiske sitewaasje (mear) fergelykber mei dy fan de Twadde Keamer (it parlemint) op lanlik nivo. Op lanlik nivo kinne ministers gjin diel útmeitsje fan de folksfertsjintwurdiging. De gemeenterieden wurde om de fjouwer jier keazen. Se wurde bystien troch in riedsgriffier. Ek de funksje fan riedsgriffier is ynfierd troch de Wet dualisearring gemeentebestjoer. Yn lytsere gemeenten is de riedsgriffier meastentiids de ienige amtner dy’t de gemeenteraad hat. Yn gruttere gemeenten is der faak in griffy, dêr’t meardere amtners wurkje ûnder lieding fan de riedsgriffier. 

De bedoeling fan de Wet dualisearring gemeentebestjoer wie om gemeenteried en kolleezje fan boargemaster en wethâlders te ûntflechtsjen, dus út elkoar te heljen. Dit barde neidat in steatskommisje ûnder lieding fan Douwe Jan Elzinga it regear advisearre hie. Eartiids koe de gemeenteried foaral sjoen wurde as it algemien bestjoer fan de gemeente. It kolleezje fan B&W koe sjoen wurde as it deistich bestjoer, dat nammens de gemeenteried de gemeente bestjoerde. De Wet dualisearring gemeentebestjoer brocht sadanige wizigings oan yn de Gemeentewet dat de gemeenteried benammen kaderstellende en kontrolearjende taken krige. De gemeenteried stelt sûnttiids de kaders fêst wêrbinnen it kolleezje fan B&W de gemeente bestjoert. De gemeenteried kontrolearret fierders de wize wêrop it kolleezje wurket. De bedoeling fan dit alles is dat de gemeenteriedsleden minder fergaderje en mear tiid hawwe om ynfolling te jaan oan harren taken op it mêd fan folksfertsjintwurdiging. 

Troch de Wet dualisearring gemeentebestjoer is it oantal politisy dat op gemeentlik nivo wurket (gemeenteriedsleden plus wethâlders) fergrutte. Ommers, in gemeentebestjoer dat foarhinne út 35 riedsleden bestie dêr’t fjouwer fan wethâlder wiene, hie letter 35 riedsleden *plus* fjouwer oaren as wethâlder. Dat wie in ûnbedoeld byeffekt fan de Wet dualisearring gemeentebestjoer. Troch it kabinet-Balkenende III is in wetsfoarstel yntsjinne om de Gemeente- en Provinsjewet te wizigjen en it oantal politisy op gemeentlik nivo wer werom te bringen op it âlde peil. It kabinet-Balkenende IV hat dit wetsfoarstel lykwols wer ynlutsen. 

Gemeenterieden fergaderje yn de regel ienkear yn de moanne, ûnder foarsitterskip fan de boargemaster. By ôfwêzichheid fan de foarsitter wurdt de ried foarsitten troch in dêrfoar troch de gemeenteried oanwiisd riedslid. Foar de ynfiering fan de Wet dualisearring waard de gemeenteried by ôfwêzichheid fan de boargemaster foarsitten troch de lokoboargemaster.  

Yn meardere gemeenten wurdt de fergadering begûn en ôfsluten mei it amtsgebed.

## Navigaasje
Spoar fan Ljouwert nei Harns

It **Spoar fan Ljouwert nei Harns** ferbynt de stêd Ljouwert mei Harns. It spoar bestiet sûnt 27 oktober 1863. It spoar wie yn it ferline  ûnderdiel fan de steatsline B, dy't rûn fan Harns oant Nijeskâns. It spoar Ljouwert-Harns hat in lingte fan 26 kilometer. De trein stoppet op de stasjons fan Ljouwert - Deinum - Dronryp - Frjentsjer - Harns en Harnzer Haven.

It spoar is net elektrifisearre, it is inkelspoarich en is befeilige mei ATB-NG en TPRB (Ter Plaatse bediend RelaisBlokstelsel). Dy befeiliging wurdt betsjinne troch de masinist. It spoar ferbynt in tal plakken yn Noardwest Fryslân mei Ljouwert. In soad reizgers geane fanút de Harnzer Haven mei de boat nei de Waadeilannen. Op de line is beheind frachtferfier. De ferbining Ljouwert-Harns is in desintrale spoarferbining. Dat wol sizze dat de line ûnder ferantwurdlikheid 'light' falt fan de lokale oerheid (Provinsje Fryslân). Arriva exploitearret it reizgersferfier en brûkt dêrfoar sûnt 2007 it treintmaterieel GTW (Spurt).

## Stasjons en gebouwen
Spoar fan Ljouwert nei Grins

It **spoar fan Ljouwert nei Grins** bestiet sûnt 1 juny 1866. De ferbining wie eartiids ûnderdiel fan de steatsline B, dy't fan Harns nei Nijeskâns rûn. It spoar fan Ljouwert nei Grins hat in lingte fan 54 kilometer. Oan it spoar lizze de stasjons Ljouwert - Ljouwert-Kammingabuorren - Stasjon Hurdegaryp - Stasjon Feanwâlden - Stasjon De Westereen - Stasjon Bûtenpost - Stasjon Grypskerk - Stasjon Súdhorn en Stasjon Grins.

De spoarferbining is in desintraal spoar, dat wol sizze dat it net falt ûnder de ferantwurdlikheid fan in Ministearje fan Ferkear en Wettersteat, mar dat it falt ûnder in desintrale oerheid. Dat binne yn dit gefal de provinsjes Fryslân en Grinslân. De ferfierskonsesje is yn hannen fan Arriva. Dêrmei hat Arriva it allinnerjocht om op it trajekt treinen ride te litten.

It spoar waard inkelspoarich oanlein en is net elektrifisearre. Letter waard besluten om it spoar te ferdûbeljen. Doe't bliken die dat ferdûbeljen oer de hiele lingte te djoer wie, is allinnich it stik Feanwâlden - Grijpskerk ferdûbele (sa'n 30 kilometer). Op dit stik fan it spoar jildt in maksimum snelheid fan 140 kilometer it oere. It spoar Ljouwer-Grins is befeilige mei ATB-NG. Op it spoar sûnder boppelieding ride Switserske Spurt-dieseltreinen.

## Stasjons en gebouwen
*(kursyf: earder stasjon)*
Bûzeman

* bûzeman (mytysk wêzen), in mytysk wêzen, faak as berneskrik brûkt
* bûzeman (priisopdriuwer), immen dy't by in iepenbiere ferkeaping de priis opdriuwt
* bûzeman (bedrager), in oar wurd foar bedrager
Bûzeman (mytysk wêzen)

In **bûzeman**, tsjintwurdich miskien bekender ûnder de hollanistyske ynterferinsje **boeman**, is in mytysk wêzen dat troch folwoeksenen brûkt wurdt om bern bang te meitsjen sadat se dwaan sille wat harren hjitten wurdt. It Fryske wurd "bûzeman" is besibbe oan it Nederlânske *boeman*, it Dútske *Butzemann*, it Noarske *busemann* en it Deenske *bøhmand* of *bussemand*. 

In bûzeman hat gjin fêststeande uterlike karakteristiken, hoewol't sa'n wêzen oer it algemien foarsteld wurdt as manlik (sa't yn 'e namme besletten leit), mei in rûchwei minsklik lichem. In bûzeman kin in spesifike misdraging fan bern bestraffe, of alderhanne oerhearrich hâlden en dragen, ôfhinklik fan wêr't ferlet fan is. It gebrûk fan 'e bûzeman as berneskrik wie benammen bedoeld om hearrigens oan opleine regels ôf te twingen as der gjin folwoeksenen yn 'e buert wiene om 'e bern yn 'e rekken te hâlden. Der waard dan bygelyks sein dat de bûzeman bern opfrette soe dy't te ticht by in sleat of in saad kamen, sadat bern dêr út 'e buert bleaune en net ferdrinke soene.

Spesifike uterlike skaaimerken fan 'e bûzeman wurde yn guon folkloristyske kennis of folksferhalen wol jûn, mar steane altyd allinne mar regionaal fêst. Sa wurdt de Dútske *Butzemann* gauris foarsteld as in soarte fan demoanyske kabouter. *Der schwarze Mann* is in spesifyk soarte fan Dútske bûzeman, dy't him ferstoppet yn tsjustere hoeken en ûnder it bêd fan bern. De *bøhmand* út Denemark hâldt ek ta ûnder bernebêden en grypt bern dy't net sliepe wolle. Yn Nederlân wurde soartgelikense ferhalen ferteld oer de *boeman*, dy't fjoerskerpe lange klauwen en slachtosken hawwe soe en ûnder bêden of yn kleankasten tahâlde soe.
Gouden Gids

De ***Gouden Gids*** is (fan oarsprong) in database yn boekfoarm, dêr't konsuminten de adressen en tillefoannûmers fan bedriuwen yn fine kinne. Dy binne dêryn kategorisearre yn sa'n 1.900 rubriken nei bedriuwstûke, ynstee fan dat se der op alfabetyske folchoarder yn opnommen binne. Bedriuwen moatte betelje foar in fermelding, en in opname yn 'e *Gouden Gids* kin dan ek sjoen wurde as in foarm fan reklame.

Yn in protte lannen besteane soartgelikense gidsen mei soartgelikense nammen, lykas de *Gouden Gids* yn Flaanderen, de *Pages d'Or* ("Gouden Siden") yn Walloanje, de *Pages Jaunes* ("Giele Siden") yn Frankryk, de *Gelbe Seiten* ("Giele Siden") yn Dútslân en Eastenryk, en de *Yellow Pages* ("Giele Siden") yn 'e Feriene Steaten, Kanada, it Feriene Keninkryk en Austraalje. Dy nammen binne ôflaat fan it feit dat de kontaktgegevens fan kommersjele bedriuwen op giel papier printe wurdt, wylst foar de adressen en tillefoannûmers fan net-kommersjele organisaasjes wyt papier brûkt is.

## Skiednis
Yn Nederlân ferskynde de *Gouden Gids* yn 1965 foar it earst by Utjouwerij Hiber, ûnder de namme fan 'e *Gele Gids*. Fia de slachsin *Gele Gids… Gouden Gids!* waard dy titel jierren letter stadichoan feroare yn 'e hjoeddeistige namme. It boek waard yn Nederlân publisearre yn 26 ferskillende ferzjes, dy't allegear rjochte wiene op in beskate regio of stêdekloft en dêr't fergees hûs-oan-hûs ferspraat waarden. Fan 'e njoggentiger jierren oant 2005 wie de *Gouden Gids* ek op cd-rom beskikber. Fanôf 2004 koene ek kontaktgegevens fan partikulieren yn 'e *Gouden Gids* opnommen wurde. Dat diel fan 'e gids waard de *Nationale Telefoongids*, of ek wol de *Witte Gids* neamd, mar it wie fan 2006 ôf inkeld noch op it ynternet te rieplachtsjen.

Yn 2005 naam VNU de World Directories oer fan ITT, wêrnei't dy ymprint yn 2007 omneamd waard ta Truvo. De Nederlânske difyzje fan Truvo waard yn 2008 ferkocht oan European Directories, de útjouwer fan û.m. *[[De Telefoongids]]*, de grutte konkurrint fan 'e *Gouden Gids*. Dêrnei waard de *Gouden Gids* ûnderdiel fan *De Telefoongids*. Yn 2018 waard bekend dat de papierren ferzje fan *De Telefoongids* net mear ferskine soe. De *Gouden Gids* is sadwaande no inkeld noch op it ynternet te rieplachtsjen en fia sms-service 5511.
Winkel (betsjuttingsside)

* winkel, in gebou dêr't keapwaar oanbean en ferkocht wurdt

## Plakken
* Winkel (Noard-Hollân), in plak yn Noard-Hollân
* Winkel (Noard-Brabân), in plak yn Noard-Brabân
* Winkel (Belgje), in plak yn Belgysk Limburch
* Winkel (Rynlân-Palts), in plak yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts
* Winkel (Saksen-Anhalt), in plak yn 'e Dútske dielsteat Saksen-Anhalt
* Winkel (Frankryk), in plak yn it Frânske departemint Haut-Rhin
* Winkel (Switserlân), in plak yn it Switserske kanton Zürich
* Oestrich-Winkel, in plak yn 'e Dútske dielsteat Hessen

## Oar
* Winkel (rivier), in rivierke yn Abcoude
* Winkel (natoergebiet), in natoergebiet yn Nederlânsk Limburch
Titania

## Personaazjes
*Titania (fee), in fee yn it toanielstik *In Midsimmernachtdream*, fan William Shakespeare, en yn lettere literêre wurken
*Titania (DC Comics), in personaazje fan DC Comics
*Titania (Marvel Comics), in personaazje fan Marvel Comics
*Titania (Grapplers) of Lascivious, in (oar) personaazje fan Marvel Comics
*Titania (Dungeons & Dragons), in godheid út *Dungeons & Dragons*

## Astronomy
*Titania (moanne), de grutste moanne fan 'e planeet Uranus, ferneamd nei de fee
*593 Titania, in asteroïde

## Keunsten
*''Titania'' (ballet), in ballet fan Cesare Pugni (muzyk) en Marius Petipa (goreografy) út 1866
*''Titania'' (gedicht), in gedicht fan Gustaf Fröding
*''Titania'' (liet), in liet fan Mando Diao

## Oar
*Titania AS, in titaniummynboubedriuw út Noarwegen
*Titania (hotel), in ferneamd hotel yn Atene
*Titania Peak, in rotspjuts op it eilân Alexander, by Antarktika
Titania (fee)

**Titania** is in fiktyf personaazje út it toanielstik *[[In Midsimmernachtdream]]*, fan 'e let-sechstjinde-iuwske Ingelske skriuwer William Shakespeare. Hja wurdt yn dat stik opfierd as in tsjeppe fee, en de keninginne fan 'e ierdgeasten. Fanwegen de grutte ynfloed fan Shakespeare syn wurk op 'e Westerske kultuer is Titania neitiid faak oernommen as de namme fan feeëkeninginnen yn oare literêre wurken.

## Oarsprong fan 'e namme
Hoewol't it personaazje fan 'e feeëkeninginne ek foar de tiid fan Shakespeare al foarkaam yn folksferhalen en literatuer, hie se doe gjin namme. Shakespeare ûntliende de namme 'Titania' oan 'e *[[Metamorphoses]]* fan 'e Romeinske skriuwer Ovidius, dêr't it in oantsjutting is foar de dochters fan 'e titanen.

## Neiere beskriuwing
De Titania fan *[[In Midsimmernachtdream]]* is in tige grutsk wêzen, en like machtich as har oarehelte, Oberon. Yn it toanielstik binne Titania en Oberon behelle yn in rûzje oer de fraach wa fan harren beiden oft sizzenskip hawwe moat oer in minsklike tsjinstfeint, dy't se fan syn mem stellen hawwe yn ruil foar in wikselbern. De rûzje tusken Titania en har oarehelte leit te'n grûnslach oan alle betizing en misse setten fan 'e oare personaazjes. Sa stjoert Oberon syn tsjinner Puck om Titania in leske te learen, wêrnei't se troch in betsjoening fereale rekket op 'e sljochtwei ambachtsman Nick Bottom, dy't troch in oare betsjoening fan Puck de holle fan in ezel kriget. 

## Lettere ferskinings
Neitiid figurearre Titania yn in grut tal literêre en oare wurken:
*Yn it epysk gedicht *The Faerie Queene* (1590-1596), fan Edmund Spenser, is it titelpersonaazje in ôfstammelinge fan Titania.
*Yn *Faust* (1808), fan Johann Wolfgang von Goethe, fiere Titania en Oberon harren gouden brulloft.
*Yn 'e opera *Oberon* (1826), fan Carl Maria von Weber, komme Titania, Oberon en Puck ek foar, mar dat ferhaal spilet yn 'e tiid fan Karel de Grutte.
*Yn it Robin Hood-ferhaal *The Foresters* (1892), in toanielstik fan Alfred Lord Tennyson, komt in koart stikje oer keninginne Titania foar.
*Yn 'e romansearje *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*, fan Jim Butcher, dy't ta it sjenre fan 'e urban fantasy heart, is Titania de keninginne fan 'e Seelie-ierdgeasten fan it Simmerhôf, en dêrmei de wjergader fan Mab, de keninginne fan 'e Unseelie-ierdgeasten fan it Winterhôf.
*Yn 'e manga en anime *The Ancient Magus' Bride* (魔法使いの嫁, *Mahō Tsukai no Yome*) komt Titania foar as keninginne fan 'e ierdgeasten.
Nei Titania is fierders Titania ferneamd, ien fan 'e moannen fan 'e planeet Uranus.
Winkelsintrum

In **winkelsintrum** is in gebou of in rige byinoar hearrende gebouwen dêr't ferskate winkels en faak ek restaurants of oare ytgelegenheden en soms bioskopen yn fêstige binne. Tusken de winkels en oare saken troch rinne brede, oerdutsen gongen dy't op neibearde winkelstrjitten lykje en bredere oerdutsen romten dy't foar pleinen trochgean moatte. Winkelsintra hawwe meastal teminsten twa en soms mear boulagen, dy't mei roltreppen mei-inoar ferbûn binne. Under de begeane grûn is faak in parkeargaraazje makke, hoewol't it ek foarkomt dat der foar of oan 'e sydkant fan it winkelsintrum in grut parkearterrein yn 'e iepen loft is.

De ierste foarrinder fan it hjoeddeiske winkelsintrum wie nei alle gedachten de oerdutsen Merk fan Trajanus, dy't omtrint 100 of 110 yn Rome ûntstie. De Grutte Bazaar fan Isfahan, yn Iraan, dy't fierhinne oerkape is, datearret út 'e tsiende iuw en is noch altyd yn gebrûk. Ek ferskate oare bazaars yn it Heine Easten hawwe in lange skiednis. De Marché des Enfants Rouges, yn Parys, waard yn 1628 yn gebrûk nommen, de Oxford Covered Market yn Oxford yn 1774, de Grutte Gostiny Dvor yn Sint-Petersburch yn 1785, de Passage du Caire yn Parys yn 1798 en de Burlington Arcade yn Londen yn 1819. De The Arcade, yn Providence (Rhode Island), dy't yn 1828 iepen gie, wie it earste winkelsintrum yn 'e Feriene Steaten.

De konsintraasje fan winkels en oare gelegenheden is handich foar de klanten, dy't net fier hoege te rinnen om fan winkel nei winkel te gean, en it is ek oantreklik foar ûndernimmers, mei't op winkelsintra mear klandyzje ôfkomt as op losse winkels. Benammen by 't winter en by min waar is it noflik foar de klanten om oerdutsen winkelje te kinnen. By 't simmer, as it moai waar is en de minsken graach bûtendoar wêze wolle, kin it oerdutsen karakter fan in winkelsintrum just negatyf útpakke. Faak is de oanklaaiïng fan winkelsintra temarjochte, lykas mei de kryst, as der krystferljochting hinget en der in krystbeam opsteld is. Foarbylden fan bekende winkelsintra binne Winkelsintrum Saailân yn Ljouwert, Winkelsintrum Paddepoel yn Grins, Hoog Catharijne yn Utert, Winkelsintrum Alexandrium yn Rotterdam en Cityplaza yn Nieuwegein.
Annie Award

De **Annie Awards** binne in groep Amerikaanske prizen dy't elts jier yn febrewaris útrikt wurde foar de bêste animaasje op it mêd fan film en tillefyzje fan it foargeande jier. De prizen wurde útrikt troch ASIFA-Hollywood, de ôfdieling Los Angeles fan 'e Ynternasjonale Animearre Film Feriening (ASIFA).

De Annie Awards wiene oarspronklik in idee fan June Foray, dy't stelde dat der prizen foar animaasje bestean moasten, wat doe noch net sa wie. Neffens har waard de namme betocht troch har man Hobart Donavan, dy't sei dat de namme fan 'e priis in foarnamme wêze moast om't oare wichtige Amerikaanske amusemintsprizen (Oscar, Emmy, Tony) ek bekend stiene ûnder in foarnamme. Sadwaande stelde er 'Annie' foar, by wize fan ôfkoarting fan 'Animation'. De earste útrikking fan 'e prizen fûn plak yn 1972.

Oarspronklik wiene de Annie Awards oeuvreprizen, dy't takend waarden foar in hiele karriêre op it mêd fan 'e animaasje. Sûnt 1992 wurde de prizen lykwols útrikt oan yndividuële films en foar yndividuële prestaasjes fan animators. It lidmaatskip fan ASIFA-Hollywood stiet, op betingst fan it beteljen fan kontribúsje, iepen foar eltsenien, mar inkeld lju dy't beropsmjittich oan 'e animaasjesektor ferbûn binne, meie stimme oer de takenning fan 'e Annie Awards. Winners krije in trofee yn 'e foarm fan in goudkleurige bokaal. 

## Kategoryen

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Annie Awards
Leanan sídhe

In ***leanan sídhe*** (modern Iersk: *leannán sí*; Skotsk-Gaelysk: *leannan sìth*; Manksk: *lhiannan shee*) is in *[[sídhe]]*, in froulik mytysk wêzen út 'e Gaelyske folkloare. Hja hat de foarm fan in útsûnderlik tsjeppe frou, dy't in minsklike man as minner nimt. De Aldierske namme *leanan sídhe* betsjut safolle as "feeëminneresse". Yn 'e regel wurdt de *leanan sídhe* as in type mytysk wêzen beskôge, mar soms wurdt *Leanansídhe* ek as eigennamme beskôge fan ien inkeld wêzen.

Neffens de sêgen soene minners fan in *leanan sídhe* mar koart libje, mei't de *leanan sídhe* as in soarte fan fampier harren libbenskrêft opsûgde, sadat se stadichoan weikwûnen. Yn ruil dêrfoar joech se harren slachtoffers ynspiraasje, sadat harren koarte libbens tige aktyf trochbrocht waarden, benammen op it mêd fan 'e skiene keunsten. Guon moderne folkloristen binne fan tinken dat de *leanan sídhe* oarspronklik gjin diel útmakke fan 'e Gaelyske folkloare, mar in njoggentjinde-iuwsk betinksel is, dat ta stân kaam ûnder ynfloed fan 'e Romantyk. It wie yn elts gefal de Ierske dichter William Butler Yeats dy't de myte fan 'e *leanan sídhe* yn syn wurk popularisearre.
Cees Schrama

**Cornelius Martin (Cees) Schrama** (De Haach, 18 desimber 1936 – Baarn, 22 maaie 2019) wie in Nederlânsk (jazz)muzikant en produsint. Schrama wie ek jierrenlang presintator fan it jazzradioprogramma *[[Sesjun]]* foar de TROS op Hilversum 3 en Radio 3.

## Biografy
Schrama waard berne yn in muzikale famylje: heit spile saksofoan en mem wie pianiste. Hysels spile ynearsten akkordeon en letter gitaar, dêrnei waarden foaral de piano en it oargel syn ynstruminten. Nei de HBS sette er rillegau útein mei optreden as pianist, lykas yn 1957 mei it Ted Easton Combo ûnder lieding fan Theo van Est foar Amerikaanske militêren yn Europa.

Fan 1966 oant 1970 spile er mei op platen fan Golden Earring (doe noch The Golden Earrings) en yn 1970 brocht er ûnder de namme Casey and the Pressure Group it album *Powerhouse* út. Ut dy tiid datearret ek syn útfiering fan de jazzstandert *[[Comin' home baby]]*, yn 'e mande mei leden fan de Golden Earring. It nûmer *Soultango* waard in beskieden hit. Yn 1972 kaam er yn tsjinst fan platemaatskippij Polydor en it jier dêrop waard er presintator fan it radioprogramma *Sesjun*. Teffens spile er op tal fan platen mei as studiomuzikant en produsearre er noch grammofoanplaten.

Fan begjin jierren njoggentich ôf oan soe Schrama net folle mear produsearje en wie er ek hieltyd minder yn de studio te finen. Yn 1993, 1994 en yn 1995 produsearre er noch platen fan it Rosenberg Trio. Yn 2009 waard de Paul Acket Award him takend.

De lêste jierren presintearre Schrama it programma *Jazz rond Zes* op Baarn FM, de lokale omrop fan Baarn.

Schrama wie oanhelle mei sûkersykte. Hy stoar yn de âldens fan 82 jier.

## ''It don't mean a thing''
Yn it boek *It don't mean a thing: Leven met jazz* (maaie 2007) sammele Schrama oantinkens en anekdoates, opskreaun troch Lodewijk Bouwens. Fan dat boek ferskynde ier yn 2013 ek in digitale ferzje, oanfold mei foto- en fideomateriaal en in ferhaal deropta, oer syn ôfskied as presintator fan it North Sea Jazz Festival.
Sidesturt

De **sidesturt**, **pestfûgel** of **lakfûgel** (wittenskiplike namme: *Bombycilla garrulus*) is in moskeftige fûgel út de famylje fan de sidesturten (Bombycillidae). Der komme twa of trije ûndersoarten fan de fûgel foar, dy't fierder mar in bytsje fan inoar ferskille. De fûgel briedt yn de bjirke- en nuddelbosken op it noardlike healrûn (Skandinaavje, Ruslân, Alaska en Kanada) en komt somtiden winterdeis yn wikseljende tallen ek yn Fryslân foar.

## Beskriuwing
De sidesturt wurdt likernôch 18 sintimeter grut. De fûgel hat yn de loft wol wat fan in protter mar ûnderskiedt him tichterby mei in opfallend túfke en is foar it grutste part brúnroze fan kleur mei grize, swarte, wite, reade en giele aksinten op de fleugels en sturt. Under de snavel hat de sidesturt in befke. It mantsje ferskilt net in soad fan it wyfke yn grutte en kleur. De sidesturt is in sosjale fûgel en komt meastentiids yn groepen foar. In sidesturt wurdt likernôch 13 jier en is maklik te naderjen.

## Namme
Yn it Nederlânsk waard de fûgel nei de pest ferneamd om't de soart der fan fertocht waard de sykte te fersprieden. De fûgel hat de Fryske namme te tankjen oan syn giele glânzjende punten fan de sturtfearren. 

## Fersprieding

De sidesturt briedt yn it hegen noarden en komt as briedfûgel net yn Fryslân en ek net yn de rest fan Nederlân foar. Winterdeis lûkt de fûgel op syk nei iten yn wikseljende oantallen somtiden nei súdliker gebieten. As de tekoarten yn it briedgebiet grut binne kinne de oantallen grut wêze. By sokke ynfaazjes binne de fûgels ek by ús yn parken yn gruttere of lytsere groepen te sjen. 

## Nêst
De sidesturt leit yn de moannen maaie-juny fjouwer oant seis blaugrize aaikes mei swarte punten. It nêst wurdt makke fan moas en tûkjes fan nulle- en bjirkebeammen yn de hegere dielen fan beammen oan boskrânen. Fakentiden briede sidesturten tegearre mei oare pearkes yn 'e omjouwing. De aaikes wurde yn twa wiken tiid troch it wyfke útbret en nei likernôch 16 dagen ferlitte de jonge fûgels it nêst. De sidesturt siket alle jierren in nije partner.

## Iten
Simmerdeis bestiet it iten fan de sidesturt út ynsekten. Nei de winter ta skeakelet de fûgel oer op beien fan bygelyks de hagebeam en de koetsjekraal. Dêrnjonken ite se ek wol apels en fruit.

## Undersoarten
Der wurdt twa of trije ûndersoarten ûnderskieden. Minder dúdlik ûnderskiedend is de B. g. central-asiae.

*B. g. garrulus (Linnaeus, 1758), nominaatfoarm: Sidesturten fan Noard-Europa fan Noard-Sweden oant de Oeral.
*B. g. pallidiceps (Reichenow, 1908): Sidesturten op it Amearikaanske kontinint
*B. g. central-asiae (Poliakov, 1915): Sidesturten eastlike fan de Oeral yn it noarden fan Aazje.
Flat

In **flat** (útspr.: [flɛt]), ek skreaun as **flet** is in wente besteande út ien ferdjipping of in diel fan ien ferdjipping fan in gebou mei mear as ien wenlaach. It kin ek it hiele gebou beskriuwe, dat mei in langere beneaming in **flatgebou** of **appartemintekompleks** hjit. De beneaming 'flat' komt fan it Ingelske wurd *flat* ("plat"), om't alle keamers op itselde nivo lizze. Yn it Ingelsk kin *flat* lykwols inkeld nei de wenienheid ferwize en net nei it gebou as gehiel. In flat, oftewol in appartemint dat hielendal lykfliers is, moat net betize wurde mei in appartemint dat út mear as ien ferdjipping bestiet (wêrby't bgl. de sliepkeamer boppe de wenkeamer leit). Sa'n wente hjit in mêsonette.

## Skiednis
Flatgebouwen binne gjin nij ferskynsel, mar bestiene al yn 'e Aldheid, bygelyks yn Rome, hoewol't se doe oer it algemien mar twa of heechút trije ferdjippings heech wiene. Yn dy (histoaryske) kontekst wurde flatgebouwen faak oantsjut as **wenkazerne**s. Yn 'e moderne tiid groeiden flats út ta gebouwen fan wol seis ferdjippings, mar pas doe't oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw úteinset waard mei it gebrûk fan stielene balken foar de bou fan sokke gebouwen (ynstee fan dat de stiennen muorren alle gewicht drage moasten), koene der hegere flatgebouwen set wurde. De Nirwana-flat oan 'e Benoordenhoutseweg yn De Haach, dy't datearret út 1930, wurdt yn 'e regel beskôge as de earste flat dy't yn Nederlân boud waard. It ûntwerp dêrfoar waard makke troch de arsjitekten Jan Duiker en Jan Wiebenga, mar it gebou waard mar 20&nbsp;m heech ynstee fan 'e oarspronklik bedoelde 60&nbsp;m.

## Skaaimerken
In appartemint yn in flatgebou is faak foarsjoen fan in balkon. In soad flatgebouwen hawwe in treppehûs en lift yn it binnenste fan it gebou, en dêrby rinne dan de gongen by de foardoarren fan 'e apparteminten lâns ek troch it binnenste fan it gebou. Galerijflats hawwe in trep en iepen galerij (rinpaad) oan 'e bûtenkant fan it gebou, wêrby't de foardoarren fan 'e apparteminten dus op 'e bûtenloft útkomme. Dat sparret in soad elektrisiteit út, mei't de gongen binnenyn in flatgebou oer it generaal gjin finsters hawwe en dêrom de hiele dei ferljochte wurde moatte mei TL-buizen. It komt ek foar, benammen as de apparteminten in hiele ferdjipping beslane, dat de foardoarren streekrjocht útkomme op it treppehûs of de lift. Dat soarte flatgebouwen wurde portykflats neamd. By gruttere flatgebouwen hat dat as neidiel dat der mear as ien treppehûs en lift nedich is.

## Galery


File:Nirwana Den Haag 2007.jpg|De Nirwanaflat yn De Haach
File:Brandaris zaandam01.jpg|De Brandarisflat yn Saandam
File:Asemwald.JPG|In flatgebou yn Stuttgart
File:Apartment buildings in Cotton Tree, Queensland 01.jpg|In flatgebou yn Queenslân
File:Storchmühlenweg-Schobersmühlenweg Erfurt.JPG|In flatgebou yn Erfurt
Sûterrên

In **sûterrên**, fan it Frânske *souterrain* (in ferbastering fan *sous terrain*, "ûnder de grûn"), is in ferdjipping fan in gebou, dy't foar in diel (ornaris likernôch de helte) ûnder it meanfjild leit.

## Beskriuwing
In sûterrên yn in wenhûs hat gauris in leech plafond en is foarsjoen fan mar lytseftige finsters, dy't tsjinje foar it talitten fan deiljocht en eventueel frisse lucht. It setten fan in hûs mei in sûterrên wie yn it ferline faak in foardieliger en praktysker oplossing as it bouwen fan in hûs mei in kelder hielendal ûnder de grûn. It sûterrên fan in hearehûs wie faak foarsjoen fan in grutte koken en in pear lytsere ferbliuwsromtes foar it tsjinstfolk. De efterkant fan in sûterrên kin eventueel oanslute op in ferdjippe tún. Soms waarden sûterrêns ek brûkt as wurkplak of as opslachromte; sa'n sûterrên neamt men yn Amsterdam ek wol in *onderstuk*.

By in hûs mei in sûterrên is der almeast gjin dúdlike begeane grûn oan te wizen, mei't dy op 'e hichte fan it meanfjild heart te lizzen. By huzen mei sûterrêns soe de begeane grûn him dus heal yn it sûterrên en heal yn 'e ferdjipping dêrboppe befine. De twadde boulaach, direkt boppe it sûterrên, hjit dêrom net de begeane grûn, mar de bel-etaazje. Dêr komt de foardoar yn 'e regel op út, mei in steatlik stiennen trepke om 'e besikers fan it strjitnivo omheech te bringen nei it nivo fan 'e bel-etaazje. It kin ek dat de bel-etaazje en it sûterrên ferskillende wenten binne; it sûterrên is dan net (of net inkeld) út it gebou wei te berikken, mar mei in trepke omleech fan it strjitnivo nei in eigen foardoar.

## Keppeling om utens
*
Pixie

In ***pixie*** of ***piskie*** is in mytysk wêzen út 'e folkloare fan Ingelân. It wurdt foarsteld as in soarte fan elf, mar dan folle lytser as in minske, ter grutte fan in kabouter of noch lytser. Yn it Frysk en Nederlânsk wurdt foar sokke wêzens oer it algemien de minder spesifike term **elfke** brûkt. *Pixies* lykje yn Ingelân benammen konsintrearre te wêzen op de heechlizzende *moorlands* yn 'e súdwestlike greefskippen Cornwall en Devon, wat wiist op in Keltyske oarsprong foar it leauwen yn it bestean fan sokke wêzens. De etymology fan 'e term *pixie* is lykwols ûndúdlik. Guon taalkundigen hawwe spekulearre oer in ôflieding fan it Sweedske dialektyske *pyske*, dat likernôch deselde betsjutting hat, mar oaren hawwen dêrtsjin ynlein dat it net oannimlik is dat Noardgermaanske lienwurden allinnich yn súdwestlik Ingelân ynboargere rekke wêze en oant de dei fan hjoed oerlibbe hawwe soene.

*Pixies* soene libje yn ûndergrûnske wenten op plakken lykas stienrûnten, grêfheuvels, hunebêden en menhirs. Ut 'e tradisjonele folksferhalen fan súdwestlik Ingelân komme se nei foarren as oer it algemien goedaardich mar ûndogensk yn hâlden en dragen, en lyts fan stal en ynnimlik bernich fan uterlik. Se soene graach dûnsje meie en soms nachts yn grutte oantallen gearkomme om harren dûnsen út te fieren en mei-inoar te wrakseljen. 

Tsjintwurdich wurde *pixies*, benammen ûnder ynfloed fan it personaazje Tinker Bell, út 'e Disney-tekenfilm *[[Peter Pan (film út 1953)|Peter Pan]]* (1953), oer it algemien foarsteld as net folle grutter as in minsklike finger, mei earen dy't fan boppen puntich binne, en mei libelle-eftige wjukjes op 'e rêch dêr't se mei fleane kinne. Se soene fierders yn 'e regel griene klean drage. Dizze moderne foarstelling fan 'e *pixie* datearret lykwols út 'e Fiktoriaanske Tiid en makket net needsaaklikerwize diel út fan 'e âldere folkloare. *Pixies* wurde gauris lykslein mei *[[sprite (mytysk wêzen)|sprites]]*, hoewol't dat neffens de folkloare in oar ras fan mytyske wêzens is, mei wa't de *pixies* in tradisjonele fijânskip ûnderhâlde.
Satellite Award

De **Satellite Awards** binne in groep Amerikaanske prizen dy't op jierlikse basis útrikt wurde troch de International Press Academy, foar de bêste wurken op it mêd fan film, tillefyzje en kompjûterspultsjes fan it foargeande jier. De Satellite Awards waarden foar it earst útrikt yn 1997, doe't se noch de **Golden Satellite Awards** hieten. De útrikkingsseremoanje wurdt fan 2014 ôf yn mids febrewaris holden yn it InterContinental Hotel yn Los Angeles. Earder fûn de útrikking plak yn jannewaris (1997 en 1999-2005), yn febrewaris (1998) en yn desimber (2005-2012). Yn 2005 wiene der twa útrikkings fan 'e Satellite Awards, yn jannewaris en yn desimber, wylst der yn 2013 hielendal gjin útrikking holden waard om't dat jier tusken de útrikkings yn desimber 2012 en jannewaris 2014 yn foel.
__TOC__
## Kategoryen

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Satellite Awards
Cats

*Cats (musical), in musical
*The Cats, in Nederlânske band út Volendam, grûnlizzer fan de *[[palingsound]]*
**Cats (album), in album fan de Nederlânske band The Cats
*The Cats (reggaeband) (1967-1971), in Britske reggaeband
*Cats U.K. (santiger-tachtiger jierren), in Britske band, oprjochte as The Cats, namme feroare fanwegen it bestean fan de Nederlânske band
*Committee Article Thirty-Six, in riejouwende kommisje fan de Jeropeeske Rie
*Cats (rugby), in Súdafrikaansk rugbyteam

## Persoansnammen
* Cats (laach)
*Martinus Manger Cats (1817-1896), Frysk politikus
*Epeus Manger Cats (1822-1896), Frysk politikus
*Pieter Cats (1763-1832), Frysk keapman en rykste ynwenner fan Fryslân yn syn tiid.
*Adrianus Heringa Cats, (1798-?), Frysk steatelid
*Epeus Anne Reinoud Lichtenvoort Cats, (1848-1897), Frysk politikus
*Jentje Epeus Cats, (1793-1853), Frysk amtner
*Jacob Cats, (1577-1660), Nederlânsk abbekaat en politikus
*Joaris fan Cats (1590-1654), Nederlânsk kapitein
*George van Cats, (1632-nei 1676), Nederlânsk ealman
*Jacob Cats (keunstner), (1741-1799), Nederlânsk keunstner
*Volkert Manger Cats, (1942), Nederlânsk medikus
*André Cats, (1968), Frysk swimtrener

## Sjoch ek
*Kat
Spegelretoerskip

It **spegelretoerskip**, ek wol koartwei **retoerskip** neamd (of *eastynjefarder*, de oantsjutting fan alle skipstypen dy't op 'de East' fearen. Ingelsk: *East Indiaman*; Sweedsk: *ostindiefarare*; Dútsk: *Ostindienfahrer*) wie it wichtichste type transportskip fan de V.O.C. foar it ferfier fan guod en persoanen fan en nei Batavia en oar plakken yn it Fiere Easten. De term spegel slacht wierskynlik op it platte ein boppe de eftersteven dy't ryklik fersierd wie en dêrtroch tinken die oan in hânspegel út dy tiid. Om't dit it wichtichste skipstype wie, waard it faak net iens beneamd yn de orizjinele boarnen, mar spruts men gewoan fan in 'skip'. De oare Europeeske hannelsmaatskippijen, lykas de West-Yndyske Kompanjy en de Britske East-Yndyske Kompanjy, hiene ek soksoarte skippen.  

Spegelretoerskippen seagen der oan de bûtekant net folle oars út as de oarlochsskippen fan de Republyk en hiene deselde type kanons, mar safolle net. Yn oarlochstiid waarden de retoerskippen ek útliend oan de Admiraliteiten en brûkt yn de striid op see.

De bou fan in spegelretoerskip duorre zo'n fiif oant acht moannen en dêrnei gong in skip sa'n fyftjin jier mei. Fan 1614 hie de V.O.C. trije klassen retoerskippen. De grutste klasse wie in skip mei in lingte fan 42,25 meter (150 Amsterdamske foet), de middelste klasse hie in lingte fan 39,05 meter (138 foet) en de lytse klasse wie 36,8 meter (130 foet). Letter, yn 1626, kaam der in klasse foar 45,28 meter (160 foet) by en allinne foar Seelân waard in útsûndering foar noch gruttere skippen makke, 48,11 meter (170 foet). In skip hie trochsneed 800 ton oan laadvermogen. 

De skippen hiene standert trije mêsten (fokkemêst, grutte mêst en bezaanmêst) en in boechspriet. In retoerskip hie ferskate dekken. It efterste dek wie it heechste en waard it boppekampanjedek neamd. Dêrûnder sieten de kapiteinshut en de ferbliuwen fan de stjoerlju. De fersierde finsters oan de efterkant wiene foar harren. Dêrnei kaam it heal- of kampanjedek, dat yn de tropen oerskade waard mei in seil. De stjoerman stie krekt efter dit dek en koe fan dat hege plak wei nei de hoarizon sjen. It roer waard betsjinne mei in kolderstôk en letter in stjoerrêd. Dêrnei folge it *verdek*, it leechste dek, dat oan de foarkant begrinze waard troch in opbou mei it ûnderkommen fan de bemanning mei dêrboppe it bakdek. Oan de foarkant siet in nei foaren útstekken boechdiel dat it galjoen hiet  en dêr't de seilen op de boechspriet wei betsjinne waarden. It galjoen waard yn de rin fan de 17e iuw hieltyd koarter. Foar op it galjoen waard in boechbyld pleatst. Ut reden fan de waarmte yn de tropen hiene de dekken fentilaasjeroasters. 

## Ferneamde spegelretoerskippen
* Amsterdam
* Batavia
* Geldermalsen
* Prins Willem
* Delft
* Nieuw Hoorn
Tsjerke fan de Giseling

De **Tsjerke fan 'e Giseling** is in roomsk-katolike tsjerke en in kristlik beafeartsplak yn Jerusalim. De tsjerke stiet net fier fan 'e Liuwepoarte yn 'e islamityske wyk fan 'e âlde stêd en is ûnderdiel fan it Fransiskaner kleaster fan 'e Giseling, dêr't ek de Feroardielingskapel stiet. It kleaster stiet op 'e twadde staasje fan 'e Via Dolorosa.

## Tradysje
Neffens de oerlevering stiet de tsjerke op it plak dêr't de Romeinske soldaten Jezus giselen ear't Jezus syn tocht oer de Via Dolorosa nei Golgota makke. De tradysje is basearre op 'e fynst fan in romeinske flier, ûntdutsen ûnder de oangrinzgjende Feroardielingskapel en it Kleaster fan de Susters fan Sion, wêrfan't oannommen waard dat it Gabbatha wie, it plak dêr't Jezus neffens it evangeelje fan Jehannes (19:13) foar Pontius Pilatus ferskine moast.  

## Skiednis

De oarspronklike tsjerke waard boud troch de krúsfarders. Yn 'e Ottomaanske tiid (foar Palestina sûnt 1516) waarden de oarspronklike tsjerke mei de gebouwen der omhinne brûkt as stâl en letter as wenningen.  

It hiele kompleks waard yn 1838 troch Ibrahim Pasja fan Egypte, dy't tusken 1831-1841 dielen fan it Ottomaanske Syrje ûnder Egyptysk bestjoer brocht, oerdroegen oan 'e Fransiskanen. Hartoch Maximilian Joseph fan Beieren makke in werbou fan 'e tsjerke oer de midsiuwske ruïnes mooglik.
  
De hjoeddeiske tsjerke waard tusken 1928-1929 foltôge en is in troch de Italjaanske Antonio Barluzzi ûntwurpen rekonstruksje yn 'e styl fan 'e 12e iuw. De tsjerke wurdt beheard troch de Fransiskaanske Kustoady fan it Hillige Lân.  

## Beskriuwing
De ienskippige tsjerke hat trije brânskildere ramen, dy't elts in aspekt fan it bibelske ferhaal fan 'e rjochtsaak tsjin Jezus ôfbyldzje. It noardlike raam lit Pontius Pilatus sjen, dy't de hannen yn ûnskuld wasket (Mattéus 27:24), it sintrale raam efter it alter de giseling fan Jezus (Markus 15:15, Jehannes 19:1) en it súdlike raam de frijlitting fan Barabbas (Mattéus 27:26, Markus 15:15, Lukas 23:24–25). Ek de gouden koepel mei syn mozayk en trochskinende eleminten is it besjen wurdich. It is ûntwurpen as in toarnekroan.


Flagelazione091034 (4).jpg|Pontius Pilatus wasket de hannen yn ûnskuld.
Flagelazione091034 (3).jpg|Giseling fan Jezus.
Flagelazione091034 (2).jpg|Frijlitting fan Barabbas.