open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Thomas Brooks

**Thomas Brooks** (Ingelân, 1608 - 27 septimber 1680) is berne yn Ingelân mar wêr't dat krekt wie is net bekend. Yn 1625 wurdt er ynskreaun as studint oan it Emmanuel College yn Cambridge. Hjir krijt er ûnder oaren les fan prefester David Mason. It is net bekend wat er fuortendaliks nei ôfrin fan syn stúdzje krekt dien hat, mar yn 1640 wurdt er (float)predikant. Hjirnei wurdt er fjildpreker by de kolonel Thomas Rainsborough oan dy syn dea yn 1648. Yn 1648 wurdt er predikant yn de tsjerke fan St. Thomas Apostle te Londen. Yn 1653 gie er nei de tsjerke fan de Fish Street Hill ek te Londen, dêr't er oant 1662 bleau. 

Op 24 augustus 1662 waard de *Act of Uniformity* (Ienhydswet) ôfkundige. Dy wet koe troch de puriteinen net ûndertekene wurde en dêrom waard er ôfset as predikant. Thomas Brooks wie boaske oan Martha Burgess, dy't yn 1676 ferstoar en letter mei in mefrou Cartwright. Brooks ferstoar in 1680.

## Wurk
* *Precious Remedies Against Satan's Devices*, Banner of Truth Trust, Edinburgh (Puritan Paperbacks), 1652, ISBN 0-85151-002-7
* *The Secret Key to Heaven: The Vital Importance of Private Prayer*, Banner of Truth Trust, Edinburgh (Puritan Paperbacks), earst útjûn as 'The Privie Key of Heaven' 1665, ISBN 0-85151-924-5
* *Heaven on Earth: A Treatise on Christian Assurance*, Banner of Truth Trust (Puritan Paperbacks), 1654, ISBN 0-85151-356-5
* *A Mute Christian Under the Rod* by Thomas Brooks, Old Paths Gospel Press, Choteau, MT USA
* *The Works of Thomas Brooks*, Banner of Truth Trust, ISBN 0-85151-302-6
* *Smooth Stones taken from Ancient Brooks*, by Thomas Brooks and C.H. Spurgeon, Banner of Truth Trust, ISBN 978-1-84871-113-6
Jitse Sikkema

**Jitse Sikkema** (Ljouwert, 7 maaie 1943) is in Frysk byldzjend keunstner út De Wylgen. 
Sikkema folge in oplieding oan de Akademy foar Byldzjende Keunst Minerva yn Grins.

Syn earste wurk bestiet benammen út skilderingen, mar al rillegau giet Sikkema faker oer op romtlik wurk. In soad fan syn klaaiobjekten wurde yn brûns ôfjitten. De iene kear is it mear figuratyf, in oare kear mear non-figuratyf. Ek kin de foarstelling yn in surrealistyske styl werjûn wurde. Syn tema's binne Minske, minsklike emoasjes en relaasjes. As materiaal brûkt er keramyske en kombinearre materialen en brûns.
In soad fan syn wurken binne makke foar ynstellingen as SBK Ljouwert, ferskate gemeenten lykas Weststellingwerf (Aldlemmer) en partikulieren.

Syn wurk stiet sûnt 1998 permanint eksposearre yn galery Bûtengewoan oan de Drachtster Heawei tusken Drachten en De Feanhoop. Oer syn wurk is by de oersjochtentoanstelling ”Bylden yn de tiid” yn Museum Smellingerlân yn Drachten it boek *Een ontmoeting met het werk van Jitse Sikkema* ferskynd.
Gosse Koopmans

**Gosse Koopmans**(Garyp, 1957) is in Fryske keunstskilder. Hy ferhuze nei syn stúzje oan de Grinzer Akademy Minerva nei Arnhim. Hy wurke dêr as keunstner, mar joech ek kursussen yn Nymwegen, Belgje en Itaalje. Koopmans wennet sûnt 2001 yn it Dam Jaarsmahûs yn Eastermar.

Underwerpen yn syn wurk binne strângesichten dy't er krektas syn oare wurk op lokaasje makket. Simmerdeis skildert er in soad yn Toskane. Syn figurative wurk is tiidleas en fol fan langstme nei it oarspronklike. It Fryske lânskip jout dêrby ynspiraasje mei de moaie loften en de ynfloed fan ljocht en wetter.
Ek makket er portretten wêrby't de eftergrûn faak in terras of merke is mei in soad libben. 
In permaninte eksposysje fan Gosse Koopmans is te finen yn galery Koopmans yn Earnewâld. 
Syn wurk waard û.o. eksposearre by Galery Vis, Art du Nord, Galery Goutum en by Galery Koopmans. Wurken fan him binne ek oankocht troch ferskate ynstellingen en ynstânsjes.


Ofbyld:Gosse Koopmans 41 schilderij5.jpg|sûnder titel
Ofbyld:Gosse Koopmans 147 Earnewald 2006.jpg|*Earnewâld*
Alie Kalverda

**Alie Kalverda** (Ljouwert, 1954) is in keunstner dy't yn Alkmaar wennet. Kalverda folge de oplieding Byldzjende foarming oan de no Nije akademy te Alkmaar. Ek waard se wurkmaster yn brûnsjitterij 'de Hooischuur'. Se makket al mear as tweintich jier keunst en jout der ek lessen yn. Tema's binne hast altyd de minske yn de dûns om it bestean en maatskiplike tema's.

Oant 2006 geat se har brûnzen bylden sels, meidat se dat troch lichaamlike beheinings net mear dwaan kin, is Alie oerstapt op it meitsjen fan wurken yn keramyk en keunststof. Dy wurde dan faak siselearre en patinearre.

As lid fan de "kunsttroup" binne der geregeldwei eksposysjes fan har wurk.
Ineke Ekkers

**Ineke Ekkers** (1944) is in byldhouster út Kûbaard dy't yn Nes wennet. Har atelier "De Tarissing" sit yn de âlde skoalle oan de Wiesterwei.

Yn de sechtiger jierren folge Ineke Ekkers de Keunstakadeemje yn Utert en sûnttiids docht se opliedings en kursussen. Nei har wurk as grafysk ûntwerper en kreatyf terapeute folge se yn 1990 de ambachtlike Stienhouwers-oplieding yn Utert. Faak brûkt se hurde stien, mar ek oare hurde materialen dy't se tafallich tsjnkomt. Se makket brûnzen, lykas dat fan Petronella Moens, de bline dichteres út Kûbaard, en fan beton getten blommefjilden. Se wûn de priisfraach foar it ûntwerp fan in brêgelining yn Ljouwert, de 'Fiskpiip".

Se makket in soad tagelyk, in stien kin moannen duorje. Ynspiraasje krijt se út wat se tsjinkomt. Oan de bylden fan de Roemeen Brancusi, de sensuele bylden fan de Japanner Noguchi fielt se har besibbe. Bylden binne foar har in stjurre gefoel. It binne dan ek lege bylden dy 't woartels yn har jeugd hawwe.

## Keppelingen om utens
* Ineke Ekkers, keunstwurk.nl
* Ineke Ekkers, beeldeninbeeld.eu
* dekruidhof.nl
Koos van Keulen

**Koos(je) van Keulen** (Amsterdam, 19 augustus 1940) is in realistyske keunstskilder en tekstylkeunstner. Se folge fan 1960 oant 1963 in oplieding oan de *[[normaalskoalle|Rijksnormaalschool voor Teekenonderwijzers]]* yn Amsterdam.

Har wurk bestiet foar in grut part út portretten en arsjitektoanyske foarmen. Hja brûkt geregeldwei sân- en okerkleuren. Benammen it strykljocht jout faak in spesjaal effekt. Ein jierren njoggentich ûntwikkelt hja in eigen, lossere styl. It figurative waard hieltiten abstrakter. Sa ûntstienen bylden wêryn de romte útien like te spatten yn in eksploazje fan loft, wolkens en stikken fan ingelefigueren. Ek fragminten fan arsjitektuer waarden yn it wurk ferwurke. 

Ynspiraasjeboarnen binne eardere skilders as Pierro della Francesca  en Johannes Vermeer. Fragminten fan sokke âlde wurken wurde ek wol ferwurke yn wurk fan Van Keulen. 

Har wurk is oankocht troch partikulieren, mar is ek opnommen yn kolleksjes fan bedriuwen lykas de ING Bank Amsterdam. Eksposysjes fan har wienen yn it Amsterdams Histoarysk Museum. Koos van Keulen docht ek mei oan Art Amsterdam, Realisme Amsterdam, Art Verona (Itaalje) en Lineart (Belgje).

Sy wurke yn Amsterdam, Den Helder, Vinkeveen en yn Warkum (1970 - 2010).

Van Keulen is lid fan de Fryske Kultuerried.
Cambridge

De stêd **Cambridge** (útspraak: /ˈkeɪmbrɪdʒ/) is in universiteitsstêd en in bestjoerlik sintrum fan de *[[Greefskippen fan Ingelân|county]]* Cambridgeshire yn Ingelân. It leit sa'n 80 kilometer noardlik fan Londen en besuden The Fens. It is ek in hert fan it *high-tech*-sintrum mei de namme Sillicon Fen.

De stêd is fral ferneamd fanwege de Universiteit fan Cambridge, dy't mei dy fan Oxford de wichtichste Ingelske  universiteit is, en ek ien fan de meast ferneamde yn de wrâld.
Cambridge hat in protte grien yn parken en oan de iggen fan de rivier de Cam, dêr't de stêd nei neamd Cambridge  is: Cambridge betsjut 'brêge oer de Cam. 

## Berne yn Cambridge

* Thomas J. Hicks (7 jannewaris 1875-1963), atleet
* John Maynard Keynes (5 juny 1883 - 21 april 1946), ekonoom
* Richard Attenborough (29 augustus 1923), akteur en (natuer)filmmakker
* Syd Barrett (6 jannewaris 1946-2006), sjonger/gitarist fan Pink Floyd (1964-1968)
* David Gilmour (6 maart 1946), sjonger/gitarist Pink Floyd (1968-no)
* Olivia Newton-John (26 septimber 1948), sjongster/aktrise
* Douglas Adams (11 maart 1952-2001), skriuwer
* Matthew Bellamy (9 juny 1978), sjonger/gitarist Muse (1997-no)
* Andrew Gower, kompjûterspullemakker fan Jagex (1978-no).

## Fotogalery

Clare and King's Bridges from Trinity Bridge.jpg|*Punterje op de [[Cam (rivier)|Cam]]*
Ofbyld:Cam colls from johns.jpg|*Trinity College, Gonville and Caius College, Clare College en King's College Chapel*
Ofbyld:Jerwood Library Trinity Hall Cambridge.jpg|*De Jerwoodbibleteek*
Ofbyld:CambridgeTownCentre.jpg|*Histoaryske gebouwen yn it stedssintrum*


## Keppeling om utens
* Offisjeel webstee
Monique Verbruggen

**Monique Verbruggen** (Jehannesburch, 7 jannewaris 1957) is in keunstneresse dy't wurket mei glês. Nei in dûnskarriêre wie se benijd oft se it hurde glês dûnsje litte koe.
Se makket al sûnt de tachtiger jierren glêskeunst foar moderne ynterieurs, tsjerken, kantoaren, sikehuzen, hotels en skoallen. 

Verbruggen brûkt dêrby techniken as glês yn lead, brânskilderjen en sânstrieljen. 

De ûnderwerpen betinkt se sels, mar hja wurket ek yn opdracht foar arsjitekten en keunstners.
Yn har glêswurkpleats docht se ek restauraasjes en jout se kursussen. 


Ofbyld:Monique Verbruggen 0385.jpg|
Ofbyld:Monique Verbruggen 0215.jpg|
Sûchoj Sû-35

De **Sûchoj Sû-35 „Flanker-E“** is in Russyske *multirol* strieljager. It tastel waard ûtwikkele as part fan in modernisaasjeprogramma foar de Sû-27 en brocht letter de Sû-30-rige fuort. 

De ûntwikkeling fan de fleanmasine begûn al yn de tiid fan de Sowjetuny. Yn juny 1988 waard der foar de earst kear mei de Sû-27M/Sû-35 testflein. 

## Spesifikaasjes Sûchoj Sû-35BM
* Rol: Multirol jachtfleanmasine
* Bemanning: 1
* Langte: 21,9 m
* Hichte: 5,9 m
* Spanwiidte: 15,3 m
* Brânstof: 10.250 liter
* Startgewicht: 25.300 kg
* Wapengewicht: 8.000 kg
* Maks.gewicht: 34.500 kg
* Motor: 2× Saturn 117S
* Driuwkrêft: 2× 142 kN
* Topfaasje: Mach 2,25
* Fleanberik: 3600 km
* Tsjinstplafond: 18.000 m
* Bewapening:
** Boardgeskut: 1× GSh-301 30 mm fluchfjoerkanon, 150 patroanen
** Ophingpunten: 12
** Raketten: û.o. R-27, R-73, R-77, Ch-29, Ch-31 en Ch-59
Danijel Pranjić

**Danijel Pranjić** (Nasice (Kroaasje), 2 desimber 1981) is in Kroatyske fuotballer dy't in oantal jierren ûnder kontrakt stien hat by sk It Hearrenfean. Pranjić spile twa seizoenen foar NK Osijek eardat er yn 2004 mei 53 wedstriden en 3 doelpunten efter syn namme nei Dinamo Zagreb gie. By Dinamo spile hy ien seizoen, en spile 29 wedstriden (2 doelpunten). Op it heden fuotballet er by Bayern Múnchen yn de Bundesliga.

## sk It Hearrenfean
Yn de simmer fan 2005 gie Pranjić foar fjouwer jier nei sk It Hearrenfean, dat wakker fan him ûnder de yndruk rekke wie yn it duel mei Dinamo yn de UEFA Cup. Trochdat de Kroaten de groepsfaze fan it Europeeske bekertoernoai net trochkamen, koe Pranjic foar net te folle jild oernomd wurde. 

Yn syn earste seiizoen wist hy grutte yndruk te meitsjen. Hy sette in pear goals, joech mear as tsien assists en wie der mei ferantwurdlik foar dat sk It Hearrenfean foar it tredde seizoen op rige UEFA Cup ôftwong troch yn de lêste wedstriid fan de play-offs tsjin FC Twente twa kear te skoaren. Ién fan de treffers wie in strafskop, ynsjitten op de bekende *Panenka-manier*. Dit keunstke die hy dêrnei noch wolris. Sels by in 0-3 efterstân tsjin AC Milan doarde hy it oan om mei in moai stiftke keeper Dida kânsleas te litten. Pranjic waard ek al selektearre foar it nasjonale alvetal fan Kroaasje.

Begjin 2007 biede sk It Hearrenfean Pranjić in kontraktferlinging oan, mar de Kroaat gie dêr net op yn om sa oare opsjes iepen te hâlden. Ta ferrassing fan in soad minsken ferlinge de middenfjilder yn septimber fan dat jier syn kontrakt mei fiif jier oant medio 2012.

Yn de rin fan it seizoen 2008/2009 wurdt dúdlik dat Pranjić oan syn lêste jier by sk It Hearrenfean dwaande is. Al yn de simmer van 2008 binne der klups út it bûtelân dy't him ha wolle, mar it bestjoer lit him op dat stuit noch net gean. Nei it seizoen 2008/2009, wêryn Pranjić mei It Hearrenfean de KNVB-beker wint, is de ynteresse fan Liverpool en Bayern Múnchen. Uteinlik is it dy lêste klup dêr't Pranjić foar 7,7 miljoen euro hinne giet.

## Wurkpaad
Lodz

**Lodz** (Poalsk: *Łódź*, útspr.: [wutɕ], dat is letterlik 'boat'; Dútsk: *Lodz* of *Lodsch*, 1940-1945 nei generaal Karl Litzmann *Litzmannstadt*) is mei sa'n 708.500 ynwenners (2014) de tredde stêd fan Poalen. De stêd leit 130 km súdwestlik fan Warsjau, ûngefear op it geografyske middelpunt fan it lân, en is de haadstêd fan it woiwodskip mei deselde namme.

It is in jonge stêd, dy't syn ferskuorrende flot waaksen, healwei de 19e iuw, te tankjen hat oan de tekstylyndustry. Lodz waard ferneamd as it 'Mansjester fan it Easten'. De befolking woeks fan 13.000 yn 1840 nei 506.000 yn 1913. De stêd wie it plak, dêr't yn 1892 it earste algemiene staking fan Poalen wie. Krekt foar it útbrekken fan de Earste Wrâldkriich wie Lodz ien fan de tichtstbefolke plakken fan de wrâld.

Lodz hat ien fan de grutste Joadetsjerkhôven (180.000 grêven) fan Jeropa. Krekt foar it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich wie goed 34% fan de ynwenners Joadsk. Yn 1939 besette Nazi-Dútslân de stêd, dy't doe Litzmannstadt neamd waard. Mear as 300.000 minsken kamen yn it getto te wenjen, dat yn augustus 1944 ferneatige waard, mar 900 minsken oerlibben. 

Karakteristyk yn it stêdsbyld binne de tekstylfabriken en fabrikantefilla's yn neostilen en jugendstil. Ien dêrfan is de filla fan Leopold Rudolf Kindermann (ul. Wólczańska 31), dat ien fan de wichtichste jugendstilgebouwen fan Poalen is. It wite fabryk oan it Plac Niepodlegści stiet symboal foar de skiednis fan de tekstylyndustry, dy't rûnom (Dútslân, Ruslân, Eastenryk) wei arbeiders oanluts. Nijsgjirrich is ek it Grand Hotel oan de ul. Piotrkowska, dy't in iuw lyn ien fan de grutste en foarnaamste hotels fan Jeropa wie. Oan 'e ul. Piotrkowska steane noch in soad oare wichtige gebouwen: dizze strjitte is mear as fjouwer kilometer lang, en is de langste winkelstrjitte fan de wrâld mei de helte fan alle winkels yn de stêd.

## Tal ynwenners
* 2014 - 708.554
* 2009 - 744.541
* 2004 - 774.004
* 2003 - 778.200
* 1913 - 506.000
* 1840 - 13.000
Tórshavn

**Tórshavn** (Fêreuske namme; Deensk: *Thorshavn*) is de haadstêd fan de Fêreu-eilannen, in autonoom gebiet binnen it Keninkryk Denemark mei in soad foech. De stêd leit op it eilân Streymoy en der wenje 12.410 minsken (2014). De namme fan de stêd ferwiist nei haven en nei Thor. Thor is de god fan de tonger en wjerljocht yn de Germaanske mytology, te uzes bekend as Doanar.

## Demografy

## Keppelings om utens
* Torshavn.fo - Offisjele webside
* Faroeislands.dk (foto's)
Bekafallei

De **Bekafallei** (koartwei **Beka**), ek stavere as *Bekaa-*, *Bekwaa-* of *Beka'afallei*, is in streek yn it easten fan Libanon, sa'n 30 km eastlik fan Beiroet. De Bekafallei is relatyf sjoen, in brede fallei of flakte tusken twa berchtmen. Bewesten de Beka leit it Libanonberchtme en eastlik dêrfan it Anty-Libanon berchtme.
De Beka wie ûnder de Libaneeske Boargeroarloch (1975 -1990) ien fan de plakken dêr't fûl fochten is. 

Yn de Bekadelling wurdt ûnder oare wyn makke, *Chateau Ksara*, *Chateau Kefraya* en *Cave Kouroum*.

Baalbek en Anjar binne histoarysk wichtige stêden yn de Bekadelling.

## Keppeling om utens
* Bekaa fotogalery
Fêreu-eilannen

De **Fêreu-eilannen** (Fêreusk: *Føroyar* ; Deensk: *Færøer* ) binne in eilannegroep yn 'e noardlike Atlantyske Oseaan, tusken Skotlân, Noarwegen en Yslân yn. De eilannen foarmje in autonoom lân ûnder de Deenske Kroan, wat sizze wol dat se folslein selsbestjoerend binne, útsein op 'e mêden fan definsje en bûtenlânske saken, dy't noch altiten ûnder it foech fan it regear fan it memmelân Denemark falle. (It is in identike relaasje as dy't Nederlân hat mei Arûba, Kurasao en Sint-Marten.) Der wenje krapoan 50.000 minsken (2013) op 'e Fêreu-eilannen, en de haadstêd is Tórshavn (Deensk: Thorshavn). It Fêreusk, de nasjonale taal, is nauwer besibbe oan it Yslânsk en de Westnoarske dialekten as oan it Deensk.

De Fêreu-eilannen waarden fan de njoggende iuw ôf fal út Noarwegen wei kolonisearre. Yn de alfde iuw kamen de eilannen oan 'e Noarske kening. Doe't Noarwegen letter sels yn Deenske hannen foel, kamen de Fêreu-eilannen ek ûnder Deensk bestjoer. Dat is sa bleaun, ek nei't Noarwegen yn 1815 by Sweden kaam te hearren en yn 1905 selsstannich waard. Yn 1948 krigen de Fêreu-eilannen selsbestjoer. Hja hawwe der foar keazen om bûten de Jeropeeske Uny te bliuwen.

Der binne seekaarten út de sechstjinde en santjinde iuw mei de Fêreu-eilannen as ien grut eilân mei de namme *[[Frislân]]*, men hat noch gjin ferbân lizze kind mei de namme "Fryslân".

## Geografy
De heechste berch fan de eilannegroep is Slættaratindur mei 882 meter. Der binne 18 eilannen dêr't 17 fan bewenne binne. It grutste eilân, Streymoy, is mei in brêge ferbûn mei it op ien nei grutste eilân, Eysturoy.

De 17 bewenne eilannen binne:

It achttjinde, ûnbewenne eilân is Lítla Dímun.

## Demografy
Der wenje likernôch 48.000 minsken op 'e ûnderskate eilannen. De measte minsken, sa'n 92%, komme fan 'e Fêreu-eilannen sels. Oare groepen binne Denen, Yslanners en Grienlanners. Noaren en Poalen binne der ek op 'e eilannen. Sa'n 44.000 minsken op de eilannen prate it Fêreusk, en de op ien nei grutste taal is it Deensk.
Anty-Libanon

De **Anty-Libanon** is in berchtme op de grins fan Libanon en Syrje. De namme 'Anty-Libanon' liket wat nuver. 'Anty' soe yn de hjoeddeiske oersetting 'tsjinoer' betsjutte ynstee fan inkeld 'tsjin'. De lingte fan dizze berchkeatling is om-ende-by 150 kilometer en rint likernôch noard-súd. De heechste berch is de Hermon (*Dschabal ash-Shaichبل الشيخ*), mei in hichte fan 2814 meter, op de grins mei Syrje, Libanon en de troch Israel beset holden Golanhichte. De wetterskieding fan it berchtme foarmet foar it meastepart de grins. Westlik fan de Anty-Libanon leit de Bekafallei en eastlik leit de Helbunfallei, dêr't de stêd Damaskus yn leit. 

## Sjoch ek
*List mei berchtmen yn it Midden-Easten
Stasjon Warkum

**Stasjon Warkum** (**Wk**) is it spoarstasjon fan it stedsje Warkum yn de Súdwesthoeke. 

It stasjon waard iepene op 8 novimber 1885 en leit oan it spoar fan Ljouwert nei Starum. It stasjon wurdt betsjinne troch Arriva persoaneferfier.

It stasjonsgebou út 1883 waard yn 1973 ferfongen troch in abry.

## Skiednis
It oarspronklike stasjonsgebou waard op 8 november 1885 iepene en hearde ta it Standerttype Snits. Dat gebou hie wachtkeamers foar de earste, twadde en tredde klasse, en loketten. It midpart waard bewenne troch de stasjonsmaster. It gebou waard yn 1973 sloopt en ferfongen troch in abry.

Yn de jierren 60 wiene der plannen en slút de spoarline Snits - Starum, dêr't ek it stasjon Warkum sletten troch wurde soe. Om dat te foarkommen, ward op 22 desimber 1969 in protestmars - in deakistewein ynbegrepen - holden. Lang om let besleat steatssekretaris Keyzer dat de spoarline iet ferdwine soe.


Ofbyld:HUA-161556-Gezicht op het H.S.M.-station Workum te Workum.jpg|Foto fan it eardere stasjonsgebou
Ofbyld:HUA-166168-Interieur van het N.S.-station Workum te Workum- loketbalie in de hal.jpg|It ynterieur fan it eardere stasjonsgebou yn 1971


## Treintsjinsten

Sjoch foar it meast aktuele tsjinstroaster op de side fan Arriva.

## Keppeling om utens
* Stasjon Warkum op Stationsweb
Golf fan Aden

De **Golf van Aden** (Arabysk: خليج عدن, útspraak: Khalyj 'Adan) is in part fan de  Yndyske Oseaan en leit tusken it Arabyske Jemen oan de noardside en de Afrikaanske lannen Dzjibûty en Somaalje oan de súdside.

It is in wichtich trochfiergebiet om't sy yn de rin leit fan de Reade See en it Suezkanaal. It foarmet de ferbining tusken dizze twa en de Yndyske Oseaan. 

Wichtige havenstêden oan de Golf binne de lyknammige stêd Dzjibûty yn Dzjibûty, Bosaso en Berbera yn Somaalje, en Aden yn Jemen. Oan Aden tankt de see har namme.

Piraterij komt in protte foar yn de Golf en hat te krijen  trochdat guon fan de kustlannen net stabyl binne. Ek terroristyske oanfallen, bygelyks troch fûnemintalityske moslims hawwe hjir foarfallen.

## Ekology
De Golf fan Aden is in relatyf jonge wettermassa, it hat in unike biodifersiteit mei in grut ferskaat oan fisk, koraal, seefûgels (algemien) en net-wringedieren. Der is net in soad fersmoarging fan minsklike warberens yn it gebiet, wêrfan it libben yn de see goed profitearre hat. Mar miljeu-organisaasje binne benaud dat dit ferdwinen giet omdat der gjin koördinearre besikings dien wurde om de sitewaasje sa te hâlden.
Alatri

**Alatri** is in stêd yn Lazio yn Itaalje mei 27.924 ynwenners (31-12-2004) en in oerflakte fan 97,2 km². 

## Demografy
Alatri hat ûngefear 9.282 húshâldens. It oantal ynwenners naam yn de perioade 1991-2001 ta mei 8,1% neffens sifers út de tsienjierlikse folkstellings fan ISTAT. It hat no in befolkingstichtens fan 292 ynwenners de km².
Teudobald

**Teudoald** (706-741) wie hofmeier yn het Frankyske Ryk. Hy beklaaide dizze funksje mar in lyts skoftsje om't yn 714 nei de dea fan syn pake, Pippyn fan Herstal, Ragenfrid deselde funksje krige yn Neustrje en Karel Martel yn Austraasje. 

## Skiednis
Theodoald wie de ûnwettige soan fan Grimoald II, mar syn beppe Plektrudis besocht him as opfolger fan it Frankyske Ryk nei foaren te skowen ynstee fan har styfsoan Karel Martel. Tusken de gadingmakkers bruts in kriich út dy't bekend stiet as de Frankyske Boargerkriich. Dizze kriich ferrûn foar him illindich. Yn 716 joech er him oer oan Gilperik II fan Neustrje en Ragenfrid. Oer it ferrin fan syn fierdere libben bestean gjin skriftlike boarnen.
Ebroin

**Ebroin** wie in Frankyske hofmeier yn Neustrje. Hy wie twa kear hofmeier, earst fan 658 oant 673 doe't er ôfset waard en letter op 'e nij fan 675 oant syn dea yn 680 of 681. Hy stiet bekend as in gewelddiedich en despoatisk hearsker dy't dernei stribbe om de macht fan Neustrje, dêr't hy de kontrôle oer hie, út te wreidzjen oer Boergonje en Austraasje. Hy hie ek spul mei de Fryske kening Aldgillis.

## Skiednis
Yn 656 stoar Sigibert III, de Austrasyske kening en woe de ambisjeuze hofmeier Grimoald de macht oernimme, in boargerkriich bruts út dy't lykwols net lang duorre soe. De kûp fan Grimoard mislearre en neitiids roppen de elite fan de Franken kening Klodwig II op it ferdielde Frankyske Ryk wer te ferienigen. Erkinoald waard as hofmeier beneamd en doe't er yn 658 stoar wie Ebroin syn opfolger. 

Nettsjinsteande syn hurde polityk wie Ebroin net by machte om de Ienheid fan it Frankyske Ryk te behâlden. Wylst Klotar III, de soan fan Klodwig II yn Neusterje en Boergonje regeare, waard er yn 660 twongen, de Austraasjers mei  Gilderik II (broer fan Klotar III) as eigen kening en mei Wulfoald as hofmeier ta akseptearen. 

Ebroin dy syn bêst om de ferieniging mei Boergonje en Neusterje yn stân te hâlden, mar wichtige Boergondyske eallju woenen harren ûnôfhinklikens werom hawwe. Sy sammele harren ûnder Leodegar, de Biskop fan Autun, fersloegen Ebroin, en setten him finzen yn it kleaster fan Luxeuil (670). Yn in Proklamaasje, waard troch harren bepale dat elts keninkryk syn eigen wetten en gewoanten hâlde mocht en dat der gjin ambtsdragers (hofmeiers) yn meardere riken wêze mochten en dat gjinien mear in tirany festige mocht krekt as  Ebroin dat dien hie. Lykwols waard koart dêrnei Leodegar troch de Austraasjers ûnder Wulfoald ferslein en sels yn in it kleaster opsluten (673).

Yn it selde jier makke de beide ballingen gebrûk fan de algemiene anargy, flechten út it kleaster en stean al gau wer tsjinoer inoar. Beide sykje steun troch in merovingyske kening. Ebroin proklamearet sawier in "falske" Merowinger as hearsker. Leodegar waard by Autun oerwûn en twongen him oer te jaan oan Ebroin. Op 2 oktober 679 waard hy úteinlik fermoarde nei swiere martelingen. De Tsjerke soe him letter hillich ferkleare. 

Nei de dea fan syn jierrenlange tsjinstanner bleau Ebroin oer as ienige absolute hearsker fan de Franken, wreide syn macht oer Boergonje en fersloech de Austraasjers 678 by Bois-du-Fay, yn de omkrite fan  Laon. Syn triomf wie lykwols koart, er waard yn 681 fermoarde troch in oanslach fan ien fan syn talleaze fijannen. 

## Ebroin en de Friezen
Under it bewâld fan Ebroin hienen de Franken ek spul mei harren noarderbuorren de Friezen. Ynset fan de fijannigens wie de behearsking fan de âlde Romeinske grinsfersterkingen yn it Ryngebiet en dêr't de Fryske kening Aldgillis it bewâld oer hie. In oanfal fan de Franken ûnder Ebroin om it gebiet yn hannen te krijen misleare. Kening Aldgilles koe mei syn legermacht de Franken op ôfstân hâlde.

Yn de winter fan 678 ûntfong Aldgillis, tige tsjin it sin fan Ebroin, de Ingelske biskop fan York Wilfried yn Utert en joech dizze in feilich ûnderkommen.
Marije Bouman

**Marije Bouman** (Amsterdam, 1971) is in keunstner dy't benammen tekeningen makket. Se studearre yn 1995 ôf oan de Keninklike Akademy fan Byldzjende Keunsten yn De Haach yn de  rjochting tekenjen/skilderjen/grafyk en wennet yn Akkrum. Se is lid fan de Maatskippij Arti et Amicitiae. 

Har tekeningen binne faak opsetten mei Eastyndyske inkt, pinne, akwarel, pastelkryt, houtskoal, sjabloanen en kollaazje.
Minsklike foarmen en ûnwerkenbere foarmen wikselje inoar ôf. De tekeningen ferbyldzje in wrâld fan tsjinljocht en ûngrypberheid. Der binne bytiden ek Sineeske ynfloeden yn werom te finen.

Marije Bouman eksposearret in soad yn Fryslân lykas by De Keunstromte fan it Museum Willem van Haren op It Hearrenfean, Galery Vromans yn Ljouwert, Galery De Valk yn Harns. Bûten de provinsje wie har wurk te sjen yn it VARA/NPS-gebou yn Hilfertsom.
Ellen Floris

**Ellen Floris** is in keunstner dy't sûnt 1999 yn Sint Anne op It Bilt oan de Waadkust wennet. It ljocht, de kleuren, de rêst en de romte fan It Waad leit se fêst op kleurefoto's mei in skildereftich oansjen. 

De skientme fan it Waad leit se fêst op in wat ferfrjemdzjende wize. Werspegelingen fan it ljocht meitsje dat de foto's hast abstrakt oandogge. 

Sûnt 1995 docht Floris mei oan de ynternasjonale fotomanifestaasje Noarderljocht. Yn 2005 krige se in romte oan hûs: Atelier Elbow.  

Ellen Floris is lid fan de Waadkeunstrûnte en fan FRIA, de fakferiening fan Fryske keunstners. Eksposysjes fan har wurk binne ek te sjen yn Galery De Kleine Hoogstraat yn Ljouwert.
Stijn Rietman

**Stijn Rietman** (Drachten, 1 maaie 1979) is in Fryske keunstner út Holwert. Nei syn oplieding oan de PABO keas hy foar de keunst.

Syn wurk bestiet meast út skilderingen, lânskippen, portretten en stillibbens. 

De lânskippen binne benammen koel, keal en treasteleas. De iensumens komt dêryn bot nei foaren, mar wol mei in ferwizing nei de moaie kanten fan it allinnich wêzen. In weromlûken út de rêstleaze wrâld mei syn drokte en stress. Dizze rauwe ûnderwerpen hawwe wol wat fan it wurk fan Anselm Kiefer. Ek binne der ynfloeden fan Jan Mankes, Berend Groen en syn learmasters Matthijs Röling en Pieter Pander werom te sjen.

De minsken dy't op syn portretten útbylde wurde moatte wat fanselssprekkends hawwe. Taskôgers moatte der wat fan harren sels yn weromsjen kinne. Syn 'Selsportret' is yn 2007 oankocht troch it Drintsk Museum yn Assen. Stijn Rietman makket ek portretten yn opdracht.

Hy eksposearre de lêste jierren in soad, ûnder oare yn festigingen fan Galery Wiek XX, Akademy Minerva en it Festingmuseum yn Naarden. Yn 2008 en 2009 wienen der eksposysjes fan Stijn Rietman yn Realisme te Amsterdam.
Suëzkanaal

It **Suëzkanaal** (Arabysk: قناة السويس‎, Qanāt as-Suwais) is in kanaal fan 163 km lang troch de Lâningte fan Suez, dat de Middellânske See mei de Reade See ferbynt. It ferbynt Jeropa mei Aazje en de twa havenstêden Suëz en Port Saïd. It Frânske Suëzkanaal-Selskip (*Compagnie Universelle du Canal de Suez*), ûnder tafersjoch fan Ferdinand de Lesseps, hie it kanaal yn novimber 1869 ree foar gebrûk. Sûnt hoege skippen fan Jeropa nei Aazje en oarsom net mear om it kontinint Afrika hinne te farren.
Noardlike Iissee

De **Noardlike Iissee** *(letterlik oerset út it [[Ingelsk]]: *'Arktyske Oseaan**') is mei 14,09 miljoen km² de lytste oseaan op de wrâld. Dizze oseaan leit op de noardpoal, binnen de grinzen fan de Arktis. It djipste punt is 5608 m. De oseaan stiet yn ferbining mei de Noarske See nei de Atlantyske Oseaan ta en oer de Beringstrjitte nei de Grutte Oseaan.

## De seeën
Ta dizze oseaan hearre:
* de Baffinbaai
* de Barentssee
* de Beaufortsee
* de Eastsibearyske See
* de Grienlânsee (ek wol ta de Atlantyske Oseaan rekkene)
* de Hudsonbaai (ek wol ta de Atlantyske Oseaan rekkene)
* de Karasee
* de Laptevsee
* de Lincolnsee
* de Petsjoarasee
* de Tsjoektsjensee
* de Wite See

## Eilannen en eilannegroepen
* Beare-eilân
* Beare-eilannen
* Frâns Joazeflân
* Jan Mayen
* Kanadeeske Arktyske Eilannen
** Baffinlân
** Keninginne Elizabetheilannen
*** Ellesmere
* Kolosovitsj-eilannen
* Mona-eilannen
* Nijsibearyske Eilannen
* Noardlân
* Nordenskiöldarsjipel
* Nova Sembla
* Plavnikovye-eilannen
* Spitsbergen
* Wrangel
Neisse

De **Neisse** (Dútsk: (*Lausitzer*) *Neiße*, Poalsk: *Nysa (Łuźycka)*, Tsjechysk: *(Lužická) Nisa*) is in sydrivier fan de Oder en as resultaat fan de Twadde Wrâldkriich, de grins tusken Dútslân en Poalen. De Neisse is 252 kilometer lang en rint troch Poalen, Dútslân en Tsjechje.
Tokio Hotel

**Tokio Hotel** is in poprockband út Magdeburg (Dútslân). De band is yn 2001 oprjochte. De foarste hit fan Tokio Hotel ferskynde july 2005± *Durch den Monsun*. 

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums

### Tours
* 2005 - Schrei Tour
* 2006 - Schrei Tour
* 2007 - Zimmer 483 Tour
* 2008 - North American Tour
* 2008 - 1000 Hotels European Tour
* 2008 - North American Tour 

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside *Dútsk*
Gea Koevoets

**Gea Koevoets** (Ljouwert, 1962) is in Frysk keunstner. Sy wennet en wurket yn Ljouwert.

Hja is autodidakt en folge kursussen by Doet Boersma, Rene van den Bruggen en Anne Feddema. Se wurket mei laachde techniken en brûkt dêrby meast oaljeferve. It Fryske lânskip,  benammen It Waad, is faak ûnderwerp. Al wurkjende ûntstiet it ûnderwerp, se betinkt it meastentiids net fan yn 't foar. 

Tusken it skilderjen troch pakt se ek faak wat oars oan om dêrnei wer in sprong yn har wurkjen te meitsjen. Se stribbet dernei om troch it skilderjen fan rêst emoasje op te wekken by de taskôger.

Der wiene eksposysjes fan har op Dekemastate, yn 2009 wie der in eksposysje yn Lauswolt. Sûnt hat hja meidien oan tal fan groepseksposysjes en hie se solo-eksposysjes yn galerys en musea yn Nederlân en in pear kear yn Flaanderen
Rammstein

**Rammstein** is in Dútske metal-band dy't yn jannewaris 1994 oprjochte is.

## Eftergrûn
Rammstein is oprjochte in jannewaris 1994 trocht gitarist Richard Zven Kruspe. Hja skreaune har op goed gelok yn by in wedstriid foar nije bands, namen in demo (Schwarzes Glas) op en wûnen de wedstriid. De band bruts ynternasjonaal troch neidat regiseur David Lynch de nûmers *Rammstein* en *Heirate Mich* brûkte yn syn film Lost Highway út 1997. 

## Bandleden
* Till Lindemann (sjonger)
* Richard Z. Kruspe (gitarist)
* Paul Landers (gitarist)
* Christoph Schneider (drummer)
* Christian Lorenz (keyboard)
* Oliver Riedel (bassist)

## Albums
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums

## Keppelings om utens
* offisjele hiemside
*  Ofbyldesamling Rammstein
Herbert Grönemeyer

**Herbert Arthur Wiglev Clamor Grönemeyer** (Göttingen, 12 april 1956) is in Dútske sjonger en akteur. Troch syn fans wurdt er ek wol *Herbie* neamd.

Hy waard bekend as kriichskorrespondint Lieutenant Werner yn de film *Das Boot*.

## Albums
* 1978 – *Ocean Orchestra*
* 1979 – *Grönemeyer *
* 1980 – *Zwo*
* 1982 – *Total egal*
* 1983 – *Gemischte Gefühle*
* 1984 – *4630 Bochum*
* 1986 – *Sprünge*
* 1988 – *Ö*
* 1988 – *What's all this*
* 1990 – *Luxus*
* 1991 – *Luxus* (Ingelsk)
* 1992 – *So gut*
* 1993 – *Chaos*
* 1994 – *Cosmic Chaos*
* 1995 – *Unplugged*
* 1995 – *Live*
* 1996 – *Chaos* (Ingelsk)
* 1998 – *Bleibt alles anders*
* 2000 – *Stand der Dinge* (dûbel DVD/CD)
* 2002 – *Mensch*
* 2003 – *Mensch live* (dûbel DVD)
* 2006 – *Zeit, dass sich was dreht / Celebrate the day* 
* 2007 – *12*

## Filmografy
* 1976 *Die Geisel* (rezjy: Peter Zadek)
* 1978 *Uns reicht das nicht* (rezjy: Jürgen Flimm)
* 1979 *Daheim unter Fremden* (rezjy: Peter Keglevic)
* 1981 *Das Boot* (rezjy: Wolfgang Petersen)
* 1982 *Frühlinssinfonie* (rezjy: Peter Schamoni)
* 1984 *Die ewigen Gefühle* (rezjy: Peter Beauvais)
* 1985 *Väter und Söhne* (rezjy: Peter Sinkel)
* 2007 *Frei: Gespielt* (rezjy: Eduard Augustin)
* 2010 *[[The American (film út 2010)|The American]]* (rezjy: Anton Corbijn)

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside
Jeruzalim

**Jeruzalim** (Hebriuwsk: ירושלים *Jerûsjalajym*, Arabysk: القدس *al-Kûds* of أورشليم *Oersjalym*), is de haadstêd fan de tsjintwurdige steat Israel en is al tsientallen iuwen âld. 

Yn de Bibel komt de namme it earst foar yn it boek Jozua; as de earste Israelyske kening David de stêd oermasteret op de Jebusiten en er syn troan fêstiget. Syn opfolger Salomo lit er de timpel bouwe.

Nei de ferneatiging troch de Romeinen yn it jier 70 krige de stêd in oare namme, mar bleau lykwols yn de tinzen hingjen fan de Joaden dy't oer de wrâld ferspraat wienen en hopen ris in kear werom te kommen. Troch de Romeinen waard ek de timpel ferwoaste. It iene dat der fan stean bleau wie in part fan de Westlike muorre, dat no bekend stiet as de Kleimuorre.

Yn 614 waard de stêd opnij ferneatige, diskear troch de Perzen en yn 637 kaam de stêd ûnder Islamitysk bewâld. Yn it Arabysk is de stêd bekend as Al-Quds. De krúsfarders feroveren yn 1099 de stêd en rjochten in ferskuorrende moarderij oan ûnder de Joaden en Moslims dy't dêr wennen. Tusken 1517 en 1917 wie de stêd part fan it Osmaanske Ryk, dêr't de Britten nei de stêd besetten.

Yn 1948, by de stifting fan Israel, waard Jeruzalim (alteast it nije part dêrfan) ta haadstêd makke fan de nije steat en foege de Alde stêd deroan ta nei de Seisdeiske Oarloch yn 1967, dy't derfoar yn hannen wie fan Jordaanje. Dizze anneksaasje is lykwols ynternasjonaal net erkend en noch hieltyd swier omstriden omdat it yn striid is mei resolúsje 242 fan de feilichheidsried.

## Befolkingstal, gearstalling en ûntjouwing
Sûnt it ynnimmen fan it Westjordaanlân op 28 juny 1967 wurde de bewenners fan East-Jeruzalim en de útwreiding dêrmei fan anneksearre Palestynske doarpen, en ek de Israelyske delsettingen om de âlde stêd hinne, meiteld by it ynwennertal fan de Israelyske gemeente Jeruzalim. 
Foar 1967 hie East-Jeruzalim 71.000 ynwenners, allegear net-Joaden.. 

Yn 2007 hie Jeruzalim 747.621 ynwenners, 299.708 yn West-Jeruzalim en 443.802 yn East-Jeruzalim. Yn 2014 wiene it 849.780 ynwenners, 327.890 yn West-Jeruzalim en 521.890 yn East-Jeruzalim.

Fan it begjin fan it Britske Mandaatgebiet Palestina (1922) ôf oan is de befolking fan Jeruzalim sa gearstald:

## Keppeling om utens
* Webstee fan de gemeente Jeruzalim 
* Jeruzalimside, Israelysk ministearje fan bûtenlânske saken 
* Jeruzalimside, Palestynsk ministearje fan ynformaasje
Rein de Vries

**Rein de Vries** (Ljouwert, 4 febrewaris 1944) is in Fryske keunstner. Hy krige syn oplieding oan de Akademy Vredeman de Vries yn Ljouwert en de Akademy Minerva yn Grins. Dêrneist helle hy de Aktes LO Tekenjen en Hannewurk en folge in postakademyske kursus Keunstpsychology oan de katolike Universiteit yn Nymwegen. 

Tusken 1968-1972 wie De Vries tekenlearaar oan de húshâldskoalle yn Surhústerfean, de Mafû yn Ferwert en de legere lânbouskoalle yn Marrum. Fan 1978 oant 2009 joech hy lessen tekenjen en skilderjen oan it Kreativiteitssintrum de Sirkel op It Hearrenfean, oant 2007 yn It Toanhűs (earder De Lantearne) op De Jouwer en fan 1992 oant 2008 ek by Parnas (foarhinne De Blauwe Stoep) yn Ljouwert. Neist FRIA is Rein de Vries ek lid fan de Waadkeunstrûnte en de Nederlânske Feriening fan Seeskilders. Ut dizze posysje wei hat er in soad tekeningen makke (ûntwerpen) oer de enerzjyfoarsjenning en it ferfier yn de takomst.

## Wurk

De keunstner makke in grut ferskaat oan opdrachten: fan ûntwerp en útfiering fan romtlik wurk, boartersplastiken, plastiken, pinningen, skilderijen, tekeningen en grafyk fan lânskippen, arsjitektuer, dekors oant en mei merke-attraksjes.
It iepen lânskip spilet in grutte rol yn syn wurk. Oan it begjin tekent er bygelyks in soad masines dy't dat wide lânskip bewurkje: Ploegen, laadskeppen, bulldozers, baggermoles, betonauto’s, draglines en jirpeldolmasines binne dan ek faak te sjen. Yn syn komposysjes komt de spanning tusken kultuer en natuer wol faker ta uting.

## Prizen
* Drompelpriis foar de skilderkeunst fan de stêd Grins.
*Priis foar in merkeattraksje yn Dútslân
* 1989: Earste prris foar it wykblêd Schuttevaer mei in ûntwerp Binnenfeartskip 
* 1993:Earste priis foar syn ûntwerp 'Auto fan de takomst' troch Kijk/Bovag-Rai 1993. 

Syn keunstwurken binne oankocht troch it Jeropeesk parlemint, de provinsje Fryslân, ferskate gemeenten, bedriuwen en partikulieren. Der komt in lytse oersjochtentoanstelling yn de Keunstromte op It Hearrenfean fan 28 maart - 10 maaie.
Doet Boersma

**Doet Boersma** (Wjelsryp, 1958), is in Fryske byldzjend keunstner. Se helle har akte tekenjen en hannewurk oan de learareoplieding Ubbo Emmius yn Ljouwert  1983 en de Akademy Minerva yn Grins (1985). Se joech letter ek jierren skilder- en tekenlessen oan dizze learare-opliedings. Boersma is artistyk lieder en direkteur fan Keunstakademy Fryslân.

Oant har achttjinde wennet se op de âlderlike pleats yn Wjelsryp. Oer har bertegrûn hat yn 2008 in eksposysje west yn it Martenahûs. Fan 1991 ôf hâldt se har allinne dwaande mei eigen byldzjend wurk en jout lessen yn eigen atelier. Doet Boersma skildert in soad (Fryske) lânskippen en brûkt in soad kleur. Har meast figurative wurken geane bytiden oer yn abstrakte lânskippen.
 
Doet is oprjochter fan it Frysk Skildershûs yn Ljouwert. Dêr makket se yn har atelier frije opdrachten mar wurket ek yn opdracht. Boppedat jout se skilderlessen en wurkshops. Boersma eksposearret sa no en dan op ferskate plakken.


Ofbyld:Doet Boersma IMG 2326 int.jpg|*Fjild*  (1.50 x 1.50)
Ofbyld:Doet Boersma IMG 0411 int.jpg|sûnder titel
Ine Bomers

**Ine Bomers** (Hilfertsom, 1933), is in byldzjend keunstner yn Ljouwert. Har techniken binne meast tekenjen en skilderjen.

Eksposysjes fan har wurk wienen yn Dokkum en Eastermar.

## Keppelings om utens
* Atelierside fan Ine Bomers
* Bomers by FRIA
Einlûdferskerping

De **einlûdferskerping** is in fonologysk proses wêrby stimhawwende rûzers en ploffers oan 'e wurdein feroarje yn stimleaze. 

Yn dit oersicht wurde de rûzers wol stimleas wurde (f, s, x) mar de ploffers net (d, b).

* De ferlinge of meartalsfoarmen binne yn oerynstimming mei de útspraak (d, b, v, z, g).
* De net-ferlinge of meartalsfoarmen:
** *draaf*, *hûs*, *mûs* en *laach* hawwe de rûzers f, s, ch oan 'e wurdein yn de fonematyske foarm. Dêrby is it skriuwteken yn oerynstimming mei de fonetyske foarm;
** *wiid*, *bliid* en *krob* wurde skreaun mei de ploffers d en b oan 'e wurdein yn de fonematyske foarm. Dat is net yn oerienstimming mei de útspraak/fonetyske foarm.
Wia Bouma

**Wia Bouma**, folút **Wytske Antje Bouma** (Drachten, 21 augustus 1957), is in Fryske keunstner.  Se folge in oplieding oan de Akademy foar byldzjende keunst Vredeman de Vries yn Ljouwert. Se rûne har stúdzje ôf yn 1992 mei as rjochting monumintale foarmjouwing. 

De techniken dy't se brûkt binne oaljeferve op doek of paniel en inkt/kryt op papier. Tekstuer, ferfining en pinsielfiering ôfwiksele mei swierdere oansetten binne ek ûnderdiel fan har wurk. De styl wikselt tusken ympresjonistysk nei ekspresjonistysk.

Wia's grutste ynspiraasjeboarnen binne minsk en natoer. Har wurk bestiet dan ek foar in grut part út portretten en lânskippen. It natoerlike aspekt fan beweging en stilte, yntimiteit en romte komme yn de ûnderwerpen werom.

Se hat meidien oan de Iepen Atelierrûte yn Ljouwert. Yn 2008 hie se in solo eksposysje yn Artemisa mei as tema 'It lânskip, de ferve en ik'.
Triodos Bank

**Triodos Bank N.V**. is in Nederlânske bank, oprjochte yn 1980, mei filialen yn Belgje, Spanje, Feriene Keninkryk en Dútslân. De Bank bankieret duorsum en etysk en is fêstige yn Zeist. 

De namme Triodos komt fan it Grykske ‘tri hodos’ wat trijedielich benaderje betsjut. Triodos bank is rigoereuzer yn it etyske bankierjen as de measte oare banken. Dêr wêr't de meast etyske belizzingen faaks basearre binne op it net belizzen yn bedriuwen dy’t skea oanbringe oan minsken of miljeu, sil Triodos inkel belizze yn inisjativen dy’t aktyf bydrage ta in mienskip, lykas fair trade organisaasjes, biologyske buorkerijen en sosjale projekten. Kwa doelstellingen is it te fergelykjen mei de ASN bank, dy’t út de fakbûnen fuortkomt. Triodos bank biedt neist sparjen en betelrekkeningen oan foar sawol partikulieren as ûndernimmers. 

Triodos is oprjochte yn 1980 en hat har woartels yn de antroposofyske beweging. Yn de begjinjierren fregen grutte banken lykas ABN Amro, ING, Rabobank en de Postbank harren ôf hoe oft in bank dy’t in legere rinte joech ea bestean bliuwe koe. Benammen fermogende partikulieren dy’t it goed foar hienen mei de natoer en it miljeu woenen profitearje fan fiskale foardielen en toanden ynteresse. Mei in groei fan likernôch 20 persint yn 't jier hie de Triodos Bank ein 2006 in bedrach fan trije miljard euro ûnder it behear. Foar sparrekkeningen is der net folle ferskil tusken de rintepersintaazjes dy’t de banken jouwe. By Triodos bank is der in garânsje dat it jild duorsum ynvestearre wurdt .
Titia Crab

**Titia Crab** (Ljouwert, doopt op 21 april 1718 - maart 1771) wie in dochter fan Gerhardus Crab en Maycke Mockema. Op 23 septimber 1739 die hja belidenis yn Ljouwert. Op 18 juny 1752 boaske hja mei de predikant Jan Althuysen en kaam hja yn De Lytse Jouwer te wenjen. Nei it ferstjerren fan har man gie hja yn 1765 werom nei Ljouwert. Yn 1768 is hja nei Frjentsjer tein. Hja kaam te hôf yn Ljouwert op 18 maart 1771.
Sibbekunde

**Sibbekunde**, ek wol **stambeamûndersyk** of **genealogy**, is in dissipline fan de skiednis dy't him dwaande hâldt mei ûndersyk nei foarâlden of ek wol ôfkomst fan in famyljenamme. Sibbekunde as leafhawwerij wurdt hieltiten mear dien.

Mei help fan dizze foarm fan ûndersyk is it mooglik de eigendomskiednis fan ûnreplik guod nei te gean. It besit fan grûn fererft nammentlik faak binnen de famylje. Undersyk nei de famyljes fan midsiuwske haadlingen meitsje yn kombinaasje mei eigendomsrekonstruksjes it faak mooglik mear te witten te kommen oer de skiednis fan aadlike machtsposysjes en de bewenningskiednis fan stinzen. 

It fêstlizzen fan de gegevens dy't út sok ûndersyk komme, wurdt tsjintwurdich faken yn in kompjûterprogramma lykas Aldfaer dien.
Hennie Dijk

**Hennie Dijk-Stel** (Aldwâld, 1953), is in byldzjend keunstner út Aldwâld. Se besiket yn har tún in balâns te finen tusken de wiidsheid fan Noard-Fryslân en de smûkere Fryske Wâlden. Se utert dat yn grutte stikken mei oaljeferve of lytsere yndrukken mei East-Yndyske inkt. 

In spesjaliteit fan har is it skilderjen fan tunen. Om har eigen âlde kop-hals-romppleats leit in tún dy't besikerstún fan de Nederlânske Tunestifting is. De tún is yndield yn ôfwikseljende tunen dy't troch ferskate túnûntwerpers oanlein is.

Foar de Folksuniversiteit jout se ek kursussen en wurkshops, faak oer it skilderjen fan blommen. Se hat ûnder oare eksposearre yn Galery Pilat & Pilat yn Twizel, it 
Frysk Skildershûs yn Ljouwert, mar ek yn Denemark Ingelân en Dútslân.


Ofbyld:Hennie Dijk Ternaard 1.jpg|Ternaard
Ofbyld:Hennie Dijk 118 1878.jpg|
Ofbyld:Hennie Dijk Drie wilgen.jpg|Trije wylgen
Seloaten

De **Seloaten** wiene om it begjin fan de Westerske jiertelling hinne in (net al te dúdlik ôftekene) politike groepearring ûnder de Joaden.

## Untstean
Yn âldere literatuer waard wol gauris skreaun dat de groepearring fan de Seloaten stiften wie troch  Judas de Galilejer, dy't yn 4 f.Kr. nei de dea fan Heroades de Grutte in opstân liede. Dizze gedachte is lykwols ynjûn troch wat de Joadske skriuwer Josephus oer de Seloaten sei, dêr't tsjintwurdich fan tocht wurdt dat er de feiten foar syn (Gryksk-Romeinske) lêzerspublyk wat ferienfâldige werjûn hat, om net tefolle omtinken te jaan oan de anty-Romeinske gefoelens dy't ûnder de Joaden hearske yn de 1e iuw. 

Tsjintwurdich wurdt de groepearring of *partij* fan de Seloaten beheind oant de tiid fan Joadske Opstân (66-70 n.Kr.) om't allinnich oant dat tiidrek oanwizings fûn binne dy't der op wize dat doe sprake wie fan in sintrale organisaasje. 
Utsein de 'partij' fan de Seloaten wienen der yn de earste iuw noch oare lytse guerilja-eftige groepearrinkjes dy't yn de literatuer gearfetten wurde as 'Seloatyske bewegingen', mar wat de organisaasje oangiet neat my inoar te krijen hienen. Sy hienen foar it meastepart wol deselde oertsjûgingen mien en it is mooglik dat der guons wienen dy't harren sels ek mei de namme 'Seloaten' oantsjutten.

## Oertsjûging
De namme 'seloat' betsjut 'strider' (fan it Grykske ζηλωτής zèlootès). Seloaten seagen harren sels as 'striders' foar de hillichheid fan de namme fan God, wat foar harren ynhâlde dat sy gjin oare hear boppe harren erkenne woenen as allinnich God. It gefolch fan dizze tinkwize wie dat sy wegeren it keizerlik gesach (en de Romeinske oerhearsking oer it generaal) te erkennen en it as godslasterlik ûnderfûnen. Sy wegeren dan ek belêsting te beteljen.

De meast ekstreme Seloatyske beweging wie dy fan de Sikarjers, dy't mei in dolk (Lat. *sica*) oanslaggen pligen op de Joadske hegerein dy't goede relaasjes ûnderholden mei de Romeinen.

## Sjoch ek
* Essenen
* Fariseeërs
* Sadduseeën
* Sikarjers
Bruno fan Saksen

**Bruno** (± 830/840 - 2 febrewaris 880) út de famylje fan de Liudolfingen, wie de soan fan de Saksyske greve Liudolf en Oda (Billung). Hy wurdt sjoen as stamheit fan de Brunoanen/Ottoanen.

Om't syn heit de titel *dux orientalis Saxonum* (Hartoch fan de East-Saksen) hie, jildt foar him de oantsjutting *dux totius Saxonum*, sa't er as earste hartoch fan Saksen jildt. Hy foel yn it jier 880 yn in gefjocht mei de Wytsingen.

Syn opfolger wie syn broer Otto de Ferljochte.