open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kulturele Priis fan Drinte

De **Kulturele Priis fan Drinte** waard yn 1954 ynsteld troch de Provinsjale Steaten fan Drinte.

De priis wurdt takend oan in persoan as ynstelling dy't him fertsjintlik makke hat op kultureel mêd yn Drinte. De leden fan de *Commissie van Advies voor de toekenning van de culturele prijzen* wurde beneamd troch Deputearre Steaten.

Yn it earstoan wie it de bedoeling dat de priis alle jierren takend wurde soe. Yn 1999 waard besletten de priis om de trije jier te jaan; sûnt 2010 wurdt de priis om de twa jier útrikt. De priis hat trije kategoryen: in yndividuele priis, in groepspriis en in jeugdpriis.

## Winners fan de yndividuele priis
Marc-Joseph Marion du Fresne

**Marc-Joseph Marion du Fresne** (Saint-Malo, 22 maaie 1724 - Nij-Seelân, 12 juny 1772) wie in Frânsk ûntdekkingsreizger.

Hy besocht de Seysjellen, it suden fan de Yndyske Oseaan, Austraalje en Nij-Seelân. Yn 1772 waard Du Fresne deadien troch de Maory.

It befoarriedingsskip foar de Frânske Súdlike en Antarktyske Lannen, de Marion Dufresne 2, is nei him ferneamd.

## Literatuer
* Edward Duyker, *The Discovery of Tasmania: Journal Extracts from the Expeditions of [[Abel Tasman|Abel Janszoon Tasman]] and Marc-Joseph Marion Dufresne 1642 & 1772*, St David's Park Publishing/Tasmanian Government Printing Office, Hobart (Austraalje), 1992, sd. 106, ISBN 0 7246 2241 1.
* Edward Duyker, *An Officer of the Blue: Marc-Joseph Marion Dufresne 1724—1772, South Sea Explorer*, Miegunyah/Melbourne University Press, Melbourne, 1994, s. 229, ISBN 0 522 84565 7.
* Kelly, Leslie G. (1951). *Marion Dufresne at the Bay of Islands*. Wellington: Reed.

## Keppeling om utens
* Biografy fan Marc Joseph Marion du Fresne
Invercargill

**Invercargill** (Maori: *Waihōpai*) is in stêd yn Nij-Seelân en ien fan de fierst yn it suden lizzende plakken yn de wrâld. Invercargill hat goed 52.000 ynwenners en is it hannelssintrum fan it Sudereilân.

## Keppelings
* City of Invercargill
* Invercargill City Council
* ICC Kaarten
John Munro Longyear

**John Munro Longyear** (Lansing, Michigan, 15 april 1850 – Brookline, Massachusetts,  28 maaie 1922) wie in Amerikaansk ûndernimmer dy't yn hout en mineralen hannele  en de sintrale figuer wie efter de *Arctic Coal Company* dy't de eksploraasje en eksploitaasje fan stienkoalfoarrie op Spitsbergen (no Svalbard) fan 1905 oant 1916 yn hannen hie. It bedriuw boude in delsetting foar sa'n 500 arbeiders op Spitsbergen dy't  Longyear City neamd waard, letter Longyearbyen, oan de Advintbaai. 

Longyear wie boargemaster fan Marquette yn 1890–1891. Om 1890 hinne wie er ien fan de stichters fan *Huron Mountain Club* ûnder Big Bay, MI. Yn 1906 stichte er de Arctic Coal Company tegearre mei syn kompanjon Frederick Ayer en ferskate oare lytse oandielhâlders. John Munro Longyear wie de grutste oandielhâlder fan de Arctic Coal Company mei it haadkantoar yn Boston, Massachusetts. Longyear gie al yn 1901 nei Svalbard en kocht de *Tronhjem Spitsbergen Kulkompani* yn 1904.

Store Norske Spitsbergen Kulkompani ûntstie yn 1916 as in konsortsjum fan Noarske ynvestearders, dy't itselde jier de *Arctic Coal Company's* en *Ayer and Longyear's* harren aktiviteiten op Spitsbergen oernaam. Sy wreiden de stienkoalmynbou fier út yn de omkriten fan de Advintdelling en Sveagruva, wat oarspronklik in Sweedske mynbouûndernimming wie.

## Keppeling om utens
*It Longyearmuseum
Hân

De **hân (medyske [[Latyn]]ske term:** *manus*, meartal *manūs*) is in kompleks mearfingerich lichemsdiel, dat troch de pols ferbûn is mei de ûnderearm en geskikt is om dingen mei beet te pakken en fêst te hâlden.

## Keppelings om utens
*  ''Hand in Hand uit''. Wiidweidige side oer hannen: Anatomy, Psychology, Byldzjende keunst, Fotografy & Film, Leksikografy, Literatuer & Poëzy, Sitaten & Sechjes en fan alles noch wat.
Hânbal op de Olympyske Simmerspullen 2000

De **[[Olympyske Simmerspullen 2000]]**, ek wol de **XXVIIe Olympiade** neamd, waarden yn 2000 hâlden yn de Australyske stêd Sydney. It hânbal waard hâlden yn it *The Dome and Exhibition Complex*.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Kwartfinales

### Heale finales

### Pleatsingsrûnde
#### om it 11e en 12e plak

#### om it 9e en 10e plak

#### om it 7e en 8e plak

#### om it 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

### Kwartfinales

### Heale finales

### Pleatsingsrûnde
#### om it 9e en 10e plak

#### om it 7e en 8e plak

#### om it 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Hiorthhamn

**Hiorthhamn** (earder ek *Hiorth(h)avn*) is in ferlitten delsetting oan de eastkant fan it Advintfjord (foar Longyearbyen oer) op it eilân Spitsbergen yn Svalbard, Noarwegen. It wie fan 1917 oant 1921 in kamp foar de mynarbeiders fan *De Norske Kullfelter Spitsbergen*. Ik plak wie ferneamd nei de direkteur fan it bedriuw, Fredrik Hiorth. Nei't yn 1929 Muskesoksen út Grienlân de krite ynbrocht waarden, krige it kamp yn 1938 de namme **Moskushamn**. Yn 2002 krige it plak syn oarspronklike namme werom.
Store Norske Spitsbergen Kulkompani

**Store Norske Spitsbergen Kulkompani** (**SNSK**), of yn 't koart **Store Norske**, is in Noarsk stienkoalmynboubedriuw op Spitsbergen. It bedriuw ûntstie yn 1916, nei de Noarske oername fan de Amerikaanske Arctic Coal Company (ACC) fan John Munroe Longyear. 

De ûndernimming hat 360 minsken yn it wurk en ekploitearret twa stienkoalminen. De grutste myn is dy yn Sveagruva, sa'n 60 km besuden Longyearbyen. De Svea Nord-myn produsearret alle jierren 2 oant 3 miljoen ton bitumenstienkoal. In tredde part dêrfan wurdt brûkt foar metallurgyske doelen. Der wurdt rûsd dat op dat plak sa'n 72,5 miljoen ton stienkoal sit; 32 miljoen ton soe de winning fan kommersjeel útkinne, sadwaande soe de myn noch likernôch 25 jier yn it wurk bliuwe kinne. 

Direkteur fan de Store Norske Spitsbergen Kulkompani is Per Andersson.

## Eardere direkteuren
*Einar Sverdrup
*Robert Hermansen

## Keppeling om utens
* Hiemside SNSK
Abraham Cahan

**Abraham "Abe" Cahan** (Podberezhie, 7 july 1860 - New York City, 31 augustus 1951) wie in yn Litouwen berne Amerikaanske sosjalistysk kranteredakteur, skriuwer, en politikus.

Yn Litouwen die Cahan mei oan anty-tsaristyske aktiviteiten en flechte út eangst om arrestearre te wurden yn 1882 nei de Feriene Steaten. Dêr wurke er as sjoernalist en skreau artikels foar it Joadske *Arbeiter Zeitung*. Yn 1896 publisearre er de Ingelsktalige roman *Yekl*: it boek giet oer de ferneamde getto fan New York City, dêr't de sitewaasje fan Joadske ymmigranten op in naturalistyske wize yn behannele wurdt. De roman *The Rise of David Levinsky* (1917) hat dat ek as tema, it boek wurdt hjoed de dei beskôge as ien fan de grutste romans oer de ûnderfiningen fan ymmigranten yn de Feriene Steaten.

Op 22 april 1897 rjochte Cahan de Jiddyske krante *Der Forverts* (Ingelsk: *The Forward*) op, dy't syn heechtiden in oplage helle fan in kwart miljoen eksimplaren en is dêrmei de grutste net-Ingelsktalige krante yn de Feriene Steaten. Hjoed de dei ferskynt de krante noch hieltiten, yn it Ingelsk, Jiddysk en Russysk.

Tusken 1926 en 1931 publisearre er syn fiifdielige autobiografy.
Johannes Schlaf

**Johannes Schlaf** (Querfurt, 21 juny 1862 – dêre 2 febrewaris 1941) wie in Dútsk toanielskriuwer, skriuwer en oersetter, hy wie in wichtige eksponint fan it naturalisme. As oersetter wie er wichtich omdat er wurken fan ûnder oare Walt Whitman, Emile Verhaeren en Émile Zola yn it Dútsk oerset hat. Dêrneist is er bekend as oprjochter fan de "Whitman Cult" yn Dútslân. Syn literêre prestaasjes lizze fral yn skildereftige dialogen en yn it formalisearjen fan de literêre streaming it ympresjonisme. Hy hat ek bydroegen oan de opkomst fan it "yntime teater". 

Guon fan syn gedichten binne op muzyk set troch de komponisten Alban Berg and Arnold Schoenberg.

## Wurk
(Kar út)
* ''Detlev von Liliencron''
* *Papa Hamlet*, mei Arno Holz, 1889
* *Die Familie Selicke*, drama, mei Arno Holz, 1890
* *In Dingsda*, proazafers, 1892
* *Meister Oelze*, drama, 1892
* *Gertrud*, Drama, 1898
* *Die Feindlichen*, drama, 1898
* *Stille Welten. Neue Stimmungen aus Dingsda*, 1899
* *Der Bann*, drama, 1900
* *Das dritte Reich*, roman, 1900
* *Die Suchenden*, roman, 1902
* *Peter Boites Freite*, roman, 1903
* *Der Kleine*, roman, 1904
* *Weigand*, drama, 1906
* *Kritik der Taineschen Kunsttheorie*, 1906
* *Der Prinz*, roman, 1908
* *Am toten Punkt*, roman, 1909
* *Aufstieg*, roman, 1911
* *Religion und Kosmos*, 1911
* *Mieze. Der Roman eines freien Weibes*, roman, 1912
* *Das Recht der Jugend*, ferhaal, 1913
* *Tantchen Mohnhaupt und Anderes. Dingsda-Geschichten*, 1913
* *Professor Plassmann und das Sonnenfleckenphänomen. Weiteres zur geozentrischen Feststellung*, 1914
* *Auffallende Unstichhaltigkeit des fachmännischen Einwandes. Zur geozentrischen Feststellung*, 1914
* *Mutter Lise*, roman, 1917
* *Zwei Erzählungen*, 1918
* *Die Erde – nicht die Sonne. Das geozentrische Weltbild*, 1919
* *Gedichte in Prosa*, 1920
* *Miele. Ein Charakterbild*, 1920
* *Die Greisin. Vorfrühling*, ferhalen, 1921
* *Die Wandlung*, roman, 1922
* *Das Gottlied*, 1922
* *Seele*, 1922
* *Ein Wildgatter schlag' ich hinter mir zu … Vaterländisches aus Dingsda*, 1922
* *Radium*, ferhalen, 1922
* *Die Wandlung*, ferhalen, 1922
* *Der Weihnachtswunsch und anderes. Neue Erzählungen aus Dingsda*, 1924
* *Deutschland*, 1925
* *Die Nacht der Planeten*, 1925
* *Die andere Dimension*, ferhalen, 1926
* *Die Mutter*, gedichten, 1927
* *Das Spiel der hohen Linien*, dichtwurk, 1927
* *Kosmos und kosmischer Umlauf. Die geozentrische Lösung des kosmischen Problems*, 1927
* *Die Sonnenvorgänge*, 1930
* *Neues aus Dingsda*, 1933
* *Zur Aprioritätenlehre Kants*, 1934
* *Vom höchsten Wesen*, 1935
* *Ein wichtigstes astronomisches Problem und seine Lösung*, 1937
* *Aus meinem Leben. Erinnerungen*, 1941
Emile Verhaeren

**Emile Verhaeren** (Sint-Amands, 21 maaie 1855 - Rouen (Frankryk), 27 novimber 1916) wie in Flaamsk auteur dy't yn it Frânsk skreau. De berte-akte jout de foarnammen **Emile Adolphus Gustavus** (dat net Émile lykas ûnrjochtlik meastentiids skreaun wurdt). De âlden fan Verhaeren joegen harren bern nammers allegearre Flaamske foarnammen, nammentlik Leo en Maria. Verhaeren studearre oan it Sint-Barbarakolleezje yn Gent, dêr't ek al syn freon Georges Rodenbach studearre.

It wurk fan Emile Verhaeren bestiet fral út poëzij. Ynearstenoan behearde er ta it naturalisme, mar as dichter wurdt er meastentiids ta it symbolisme en it mystisisme rekkenne. Marie Gevers, ek in Flaamsk auteur dy't fral yn de Frânske taal publisearre, kaam fia syn nicht mei him yn kontakt. Verhaeren stipelearre har om te skriuwen. Beide binne ek yn it bûtenlân ferneamd rekke en guon wurken binne yn in tal talen oerset.

Verhaeren stoar yn Rouen doe't er op in ridende trein springe woe. Hy soe op dat stuit de legindaryske wurden sprutsen hawwe: *Myn frou, myn heitelân*. Dat is lykwols tige ûnwierskynlik.

Yn Sint-Amands is it Emile Verhaerenmuseum fêstige, lykas de sit fan it Emile Verhaerengenoatskip.

Yn 2005 einige Emile Verhaeren op nûmer 166 yn de Flaamske fersy fan *De Grootste Belg* (in tillefyzjeprogram), bûten de offisjele nominaasjelist. Yn de Waalske fersy einige er op nûmer 67.

De Eastenrykske skriuwer Stefan Zweig (1881-1942) brcht it wurk fan Verhaeren yn it Dútske taalgebiet ûnder de oandacht en tsjûget fan syn bewûndering foar Verhaeren yn syn autobiografy 'De wrâld fan juster. Oantinkens fan in Europeaan'. Johannes Schlaf hat guon wurken fan Verhaeren oerset yn it Dútsk.

## Keppeling om utens
* EmileVerhaeren.be
Roman

In **roman** (fan it Frânske *roman*) is de oantsjutting foar in grut ferskaat oan fral proazateksten, dy't benammentlik fiktyf fan aard binne en yn 'e regel it koarte ferhaal en de novelle yn lingte oertreffe. Der bestiet gjin algemien akseptearre minimumlingte foar in roman (ta ûnderskie fan in novelle), al wurdt troch in protte literatuerprizen de grins fan 40.000 wurden oanholden. Ek soe in roman breder fan opset wêze en in evenrediger opbou hawwe as in novelle, mar dêr binne withoefolle útsûnderings op te jaan.

## Romansoarten
Der kinne ferskate soarten romans ûnderskieden wurde:
* adolesinteroman of jongfolwoekseneroman
* brieveroman
* deiboekroman
* detektiveroman
* esotearyske roman
* famyljeroman
* fantasyroman
* histoaryske roman
* jeugdroman of jongereinroman
* horrorroman
* kollektive roman
* naturalistyske roman
* neoromantyske roman
* oarlochsroman
* psychologyske roman
* pikareske roman
* kaairoman
* science fiction-roman
* spionaazjeroman
* streekroman
* grafyske roman
* thriller (of skriller)
* takomstroman
* ûntwikkelingsroman
Frederick Ayer

**Frederick Ayer** (Ledyard, Konnetikut, 8 desimber 1822 -  Thomasville Georgia, 14 maart 1918) wie in Amerikaansk sakeman. 

Hy is fral ferneamd fan syn aktiviteiten yn de tekstylyndustry, mar wie ek by oare saken belutsen. Sa wie er mei John Munro Longyear stichter fan de Arctic Coal Company.

Ayers hûs yn Lowell is no de , in katolike skoalle en syn bûtenpleats *Frederick Ayer Mansion* yn Boston, Massachusetts is in *National Historic Landmark* wurden.

Ayer syn earste wiif wie Cornelia Wheaton (1835–1878), dochter fan Charles Augustus Wheaton en Ellen Birdseye. It pear krige fjouwer bern: Ellen Wheaton Ayer (1859–1951), James Cook Ayer (1862–1939), Charles Fanning Ayer (1865–1956) en Louise Raynor Ayer (1876–1878). 

Nei it fersjerren fan Cornelia, boaske Ayer yn 1884 oan Ellen Barrows Banning (1853–1918). Sy krigen trije bern: Beatrice Banning Ayer (1886–1953), Frederick Ayer (1888–1969) en Mary Katherine "Kay" Ayer (1890–1981).

Dochter Beatrice troude mei de lettere generaal George S. Patton.

J.C. Ayer syn soan, syn neef, wie ek in Frederick Ayer. Frederick Fanning Ayer (1851) waard abbekaat en filantroop en wie oandielhâlder yn tal fan bedriuwen.

## Keppeling om utens
* Frederick Ayer op *Find a Grave*
Polikarpov I-16

De **Polikarpov I-16** (Russysk: Поликарпов И-16) wie in modern Sovjet-jachtfleanmasine doe't it om 1935 yntrodusearre waard. De fleanmasines wienen de rêchbonke fan de Sovjet Loftmacht by it út ein setten fan de Twadde Wrâldkriich. It type waard ek brûkt yn de Spaanske boargerkriich en de Slach by Halhin Gol.

## Untjouwing
Al dwaande mei de Polikarpov I-153, sette Nikolaj Nikolajevitsj Polikarpov alfêst útein mei in avansearre ienpersoans jachtfleantúch dat nijmoadrichheden hie sa as tsjellen dy't ynlutsen wurde koenen en in Wright-stjermotor.

## Spesifikaasjes

* Bemanning: 1
* Farianten: I-16 (Type 1,4,5,6,10,12,17,18,20,24,27,28,29,30), I-16P, I-16Sh (TsKB-18), I-16SPB (TsKB-29), I-16TK, UTI-1, UTI-2, UTI-4 (I-16UTI).
* Lingte: 6,13 m
* Spanwiidte: 9,00 m
* Hichte: 2,25 m
* Fleugeloerflak: 14,54 m²
* Leechgewicht: 1383 kg
* Startgewicht: 1882 kg
* Motor: ien Shvetsov M-63 luchtkuolle radiaalmotor fan 670 hk
* Topfaasje: 460 km/o
* Klimfaasje: 14,7 m/s
* Aksjeradius: 440 km
* Tsjinststplafond: 9700 m
* Bewapening:
** Boardgeskut: fjouwer 7,62 mm ShKAS mitrailleurs mei ek 725 patroanen. (I-16 Type 24: twa 20mm ShVAK kanonnen)
** Bommen: oant 100kg
** Raketten: seis RS-82 raketten

## Tsjinne by

Nasjonalistysk Sina: Finlân: Sovjet Loftmacht : Spaanske loftmacht (1933): Dútske Loftmacht (1933): Poalske Loftmacht: Spaanske Loftmacht: Mongoalje

## Besibbe ûntwerpen
### Polikarpov
* Polikarpov I-5
* Polikarpov I-15
* Polikarpov I-180

### Fergelykbere fleanmasines
* Gee Bee R-1
* Brewster F2A Buffalo
* Fiat G.50
* Macchi MC.200
* Nakajima Ki-27
* Seversky P-35
Nakajima Ki-27

De **Nakajima Ki-27**, of jachtfleanmasine Type 97, wie de standert jager fan de Japaneeske Loftmacht fan 1937 oant 1940. De Alliearden joegen it tastel de bynamme "**Nate**", mar yn it Fiere Easten wie it faak "**Abdul**" neffens nei-oarlochske boarnen.

## Eksport
De Ki-27 waard ek ferkocht oan de Japanske bûnsmaten Tailân en Mantsjoekwo. Yn Mantsjoerije waard it tastel ek yn lisinsje makke.

Yndoneezje hie nei de Twadde Wrâldkriich de typen Ki-27 en Ki-79 yn gebrûk; tastellen dy't de Japanners efterlitten hienen.

De yn Mantsjoekwo makke Ki-27 en Ki-79 waarden troch de kommunisten yn de Sineeske Boargerkriich brûkt.

## Technyske feiten
Mantsjoekwo

**Mantsjoekwo** of **Mandsjoekwo** (Sineesk: 滿洲國 / 满洲国 , *Mănzhōu Guó*, Japansk: 滿洲國, *Manshū koku*  of *Manshū teikoku* (満洲帝国), dat 'Keizerryk Manshū' betsjut) 

Mantsjoekwo wie de Japanske beneaming fan Mantsjoerije. It wie in fan de Japanske besetters stichte fazalsteat yn Mantsjoerije en it easten fan Binnen-Mongoalje yn Noardeast-Sina. It lân bestie fan 1932 oant 1945. It grutstepart fan de befolking wiene Han-Sinezen. De Mantsjoes wienen in minderheid. Oare minderheden wienen Koreänen, Japanners, Mongoalen en Russen.

## Literatuer
*  (1997). "De Manchuko Opium Monopoly, 1932-1938":. Drugshannel yn Aazje, 1895-1945. "The Manchuko Opium Monopoly, 1932-1938". *The opium empire: Japanese imperialism and drug trafficking in Asia*, 1895-1945 . Greenwood Publishing Group. Greenwood Publishing Group. s. 161. ISBN 9780275957599 . s. 161. ISBN 9780275957599.
Nakajima B5N

De **Nakajima B5N Kate** (alliearde koadenamme: *Kate*) wie in Japanske torpedobommesmiter yn tsjinst fan de Japanske Keizerlike Marineloftmacht. It wie tusken 1940 en 1944 de standert torpedobommesmiter fan Japan yn de Twadde Wrâldkriich yn de Stille Oseaan. Op 7 desimber 1941 hie it type súkses by de oanfal op Pearl Harbor en letter ek Slach yn de Koraalsee, Midway en Slach by de Santa Cruzeilannen.

It tastel wie feitlik yn 1941 al wat ferâldere, mar bleau de hiele oarloch troch yn gebrûk. Yn 1944 wie it lykwols absolút net mear opwoeksen tsjin de moderne alliearde jagers. Der waarden totaal 1149 fan makke. 

## Farianten
***Type K**: Prototype.
***B5N1**: Earste produksjemodel.
***B5N1-K**: In protte B5N1s waarden omboud ta treningstastellen foar foardere fleanders.
***B5N2**: Ferbettere ferzje fan de B5N1.

## Spesifikaasjes (Nakajima B5N2)

* Bemanning: 3 (1 piloat, 1 kommandant en 1 boarskutter/radiotegrafist)
* Lingte: 10.30 m
* Spanwiidte: 15.52 m
* Hichte: 3.70 m
* Fleugeloerflak: 37.7 m²
* Leechgewicht: 2.279 kg
* Gewicht mei lading: 3.800 kg
* Maks. startgewicht: 4.100 kg
* Motor (prop): ien Nakajima Sakae 11, radiaalmotor fan 750 kW (1.000 hk)
* Maks. faasje: 378 km/o
* Fleanberik: 1.992 km
* Tsjinstplafond: 8.260 m
* Klimfaasje: 6,5 m/s
*Bewapening:
** masinegewearen: 1 × 7.7 mm Type 92 masinegewear 'Ru' (Lewis) efteryn cockpit, hânladen mei trommelmagazinen fan 97 patroanen. In tal B5N1s hienen 2 × 7.7 Type 97 masinegewear yn de fleugels.
**Bommen: 1 × 800 kg type 91 torpedo of 1x 800kg bom of 2 × 250 kg bommen of 6 × 132 kg  bommmen

## Sjoch ek
*Nakajima B6N
*TBD Devastator
*Fairey Albacore
Great Smoky Mountains

De **Great Smoky Mountains** (as *The Smokies*) is in berchtme yn it suden fan de Appalachen, op de grins tusken Noard-Karolina en Tennessee, yn it easten fan de Feriene Steaten. It heechste punt fan it berchtme is Clingmans Dome, dy't 2025 meter heech is. De namme (*Smoky*) komt fan de dize dy't faak oer de toppen fan de bergen hinget.

In grut part fan it berchtme wurdt beskerme en is it Great Smoky Mountains National Park, dat op de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO stiet.
J.H. Leopold

**Jan Hendrik Leopold** (De Bosk, 11 maaie 1865 - Rotterdam, 21 juny 1925) wie in Nederlânsk dichter en klassikus.

## Libben
Leopold kaam fan Arnhim, mar festige him op 2 maart 1892 yn Rotterdam. Itselde jier promovearre er yn Leien op it proefskrift *Studia Peerlkampiana* . Hy waard learaar klassike talen oan it Erasmiaans Gymnasium. Hy wie befreone mei syn learlinge Ida Gerhardt, dy't as dichteresse en leararesse klassike talen yn syn fuotleasten gie.

Leopolds oeuvre is net sa grut en neffens guonts hermetysk fan karakter. Ien fan syn ferneamdste wurken is it gedicht *[[Cheops (gedicht)|Cheops]]*, dat teffens ien fan de ferneamdste wurken út de moderne Nederlânske boekdrukkeunst is. Leopold wie ek oersetter fan wurk fan Bacchylides en Sofokles en it gedicht *Rubaiyat* fan Omar Khayyám.

It Stedsargyf en Ateneumbibleteek yn Dimter hat in Leopold-kolleksje, dy't yn 2009 skonken waard troch Gerard Burger, foarsitter fan it Humanistisch Verbond, Dimter.

## Wurken
* *Studia Peerlkampiana* (1892)
* *Ad Spinozae opera posthuma* (1902)
* *[http://www.dbnl.org/tekst/leop004verz04_01/leop004verz04_01_0052.htm Stoïsche wijsheid]* (1904)
* *M. Antonius Imperator* (1908)
* *[http://www.dbnl.org/tekst/leop004verz04_01/leop004verz04_01_0053.htm Uit den tuin van Epicurus] * (1910)
* *Οινου ἑνα σταλαλμον* (1910; privé-druk)
* *[http://www.dbnl.org/tekst/leop004verz04_01/leop004verz04_01_0015.htm Cheops]* (1914; privee-druk)
* *[http://www.dbnl.org/tekst/leop004verz04_01/leop004verz04_01_0016.htm Oostersch]* (1922)
* *Nabetrachtingen van een concertganger* (1929)

## Gedicht
*LAATSTE WIL VAN ALEXANDER*
:*Dan, als ik tuimel in de kist*
:*doodsoverwonnen en bezweken,*
:*laat mijn twee handen zijn ontbloot*
:*en uit de baar naar buiten steken.*
*Uit:Verzen II*

*KWATRIJN XXVII - Omar Khayyám*
:*Tentmaker zie, uw lichaam is een tent,*
:*den Sultan ziel tot een kort logement*
:*De vorst vertrekt; straks vouwt het linnen op *
:*de dood en geen die nog de standplaats kent*
*Uit:Verzen II*

## Keppelings om utens
* Histoarysk-krityske útjefte, diel I
* Keninklike Bibleteek - profyl J.H. Leopold
* H. van der Hoeven, 'Leopold, Jan Hendrik (1865-1925)', yn: ''Biografisch Woordenboek van Nederland'' 1 (1979)
Appalachen

De **Appalachen** (Ingelsk: *Appalachian Mountains*) binne in middelberchtme yn it easten fan Noard-Amearika. It berchtme mei in lingte fan 2400 km en in breedte fan 160 oant 480 km is hersynysk (300 - 450 miljoen jier âld) fan oarsprong en hat in protte stienkoalfjilden. Ea wie it berchtme like heech as de Alpen en de Rocky Mountains foar't it erodearre. Mount Mitchell is no mei 2.037 m de heechste top.

De berchkeatlings rinne fan súdwest nei noardeast yn meast paralelle linen dy't in brede lingtedelling ynslute, de *Great Appalachian Valley*. Sy wienen lange tiid in behindering foar de east-west ferbinings (dyk en spoar) yn de Feriene Steaten.
Lockheed P-38 Lightning

De Lockheed **P-38 Lightning** wie in Amerikaanske swiere jachtfleanmasine yn de Twadde Wrâldkriich. It tastel wie fluch, sterk en betrouber en ferfolde tal fan rollen yn de striid om de Grutte Oseaan, Noard-Afrika en yn Jeropa. Oarspronklik wienen hja ornearre as eskorte- en ûnderskeppingsjager, mar yn dy rol foldiene hja net yn Europa.

De P-38 Lightning waard dêrom oanpast om op te treden as ferkenningsfleanmasine, (jacht-)bommesmiter en nachtjager.

Op 27 jannewaris 1939 fleach it earste prototype en op 11 febrewaris 1939 waard mei dat tastel in  trans-kontinintaal faasjerekord festige troch yn 7 oere en 2 minuten fan Kalifornje nei New York te fleanen. 

## Brûkt troch
* Yn WOII: Feriene Steaten (1941-1947), Austraalje (1943-1950), Sina, Frankryk, Feriene Keninkryk (1942-1945), Portugal.
* Nei WOII: Italië (1951-1957), Hondûras (1953-1959).

## Farianten
XP-38, YP-38, 322F, 322B, XP-38A, P-38D, P-38E, P-38F, F-4, P-38G, P-38H, P-38J, P-38K, P-38L (measten fan boud, 3923), F-5B, F-5E, F-5F, F-5G, TP-38L, P-38M, 822

## Technyske eigenskippen


Ofbyld:An armorer's assistant in a large western aircraft plant works on the installation of one of the machine guns in the... - NARA - 196367.jpg|It boardgeskut wie konsintrearre yn de noas
Ofbyld:Lockheed P-38G cockpit looking in from left wing 061019-F-1234P-004.jpg|Cockpit fan in P-38G


## Keppelings om utens
* Manual: (1943) AN 01-75FF-2 Hânboek P-38L-1 (legerferzje)
* United States Air Force Museum P-38 side
* YouTube - Lockheed P-38 fleaneigenskippen (1943)
Alvin Langdon Coburn

**Alvin Langdon Coburn** (Boston, 11 juny 1882 - Rhos-on-Sea, Colwyn Bay, Noard-Wales, 23 novimber 1966) wie in Amerikaansk-Britsk fotograaf. Hy waard in kaaifiguer yn de ûntjouwing fan it Amerikaansk pikturalisme. Bernard Shaw neamde him yn 1907 'de grutste fotograaf fan de wrâld'.

## Libben en wurk
Langdon Coburn wie noch mar acht doe't er út ein sette mei fotografearjen en hie yn 1898 syn earste eksposysje. Hy waard 1902 lid fan de troch Alfred Stieglitz stichte fotoklub “Photo-Secession”, en in jier letter ek fan har Ingelske tsjinhinger “Linked Ring”. Fan 1904 ôf ferskynden de earste foto’s fan Langdon Coburn yn Steiglitz’ ferneamde fototydskrift ‘Camera Work’. Hy reizge in protte, wie tusken 1899 en 1912 faak yn Europa en fotografearre lânskipppen en stedsgesichten, frak ek yn Londen. It meast ferneamd waard er lykwols troch in rige portretten fan ferneamde Jeropeeske en Amerikaanske persoanen, fral fan skriuwers, dy't letter publisearre waard ûnder de titel *Men of Mark* (1913).

Yn 1912 sette Langdon Coburn him nei wenjen yn Ingelân en sleat er him (mei op oanstean fan syn freon Ezra Pound) oan by de avant-gardistyske Fortisistyske-beweging. Yn dy perioade skeakele er oer op abstrakte fotografy, dy't er sels “*vortographiën*” neamde.

Tusken it begjin fan de tweintichste iuw en de iere jierren tweintich skoep Coburn gâns in fotografysk oeuvre, wêrmei't er in wichtige bydrage levere oan de ûntjouwing en erkenning fan de keunstfotografy. Coburn syn wurk pykt derút troch it brûken fan de fotogravuere-technyk, dy't as skaaimerk beskôge wurdt foar it pikturalisme, dêr't er mei Stieglitz as ien fan de grûnlizzers fan beskôge wurdt.

Yn de jierren sechtich joech Langdon Coburn in grut part fan syn fotoargyf it George Eastman House yn New York op 'e noed; dêr is in protte fan syn wurk te sjen.

## Portrettegalerij

Ofbyld:Alvin Langdon Coburn-Shaw.jpg|Bernard Shaw, 1908
Ofbyld:Alvin Langdon Coburn-Rodin.jpg|Auguste Rodin, 1908
Ofbyld:WBYeats1908.jpg|William Butler Yeats, 1908
Ofbyld:Coburn george seeley.jpg|George Seeley, 1903


## Londen, iere 20e iuw

Ofbyld:Coburn Westminster abbey.jpg|*Westminster Abbey*
Ofbyld:Coburn Regent's canal.jpg|*Regent's Canal*
Ofbyld:Coburn hyde park corner.jpg|*Hyde Park Corner*
Ofbyld:Coburn The Tower bridge2.jpg|*The Tower Bridge*


## Fierder lêze
*Webside Robert Leggat
*Alvin Langdon Coburn, *Alvin Langdon Coburn, Photographer, An Autobiography*, Dover Publications, 1978, ISBN 0-486-23685-4

## Keppelings om utens
* Fotogravueres fan Coburn
* Webside fan it National Media Museum
* National Portrait Gallery - wurk fan Coburn
* Galery fan benei 100 foto's
Stephen Crane

**Stephen Crane** (Newark, New Jersey, 1 novimber 1871 – Badenweiler, 5 juny 1900) wie in Amerikaansk naturalistysk skriuwer en sjoernalist.

## Libben en wurk
Crane waard as fjirtjinde bern berne yn in metodistefamylje en begûn al ier yn syn libben te skriuwen. Hy studearre ûnder oare oan de Universiteit fan Syracuse te New York en waard dêr letter ek sjoernalist. As sjoernalist berjochte er mannichfâld oer de skrinende tastannen yn de efterstânswiken, hokker ûnderfinings him oansetten ta it skriuwen fan syn earste roman: *Maggie: A Girl of the Streets* (1893, Frysk: *Maggie, in famke fan de strjitte*), dêr't er it libben fan in prostituee op naturalistyske wize yn behannelet. Fanwegen syn kontrofersjele tema krige it boek lykwols in minne ûntfangst. 

Hjoed de dei is Crane fral noch bekend om syn roman *The Red Badge of Courage* (1895, Frysk: *It teken fan moed*), dêr't er op ynkringende wize de ûnderfinings fan in jonge soldaat yn de Amerikaanske Boargerkriich yn beskriuwt. It betsjutte syn grutte trochbraak. De roman waard yn 1951 ferfilme ûnder rezjy fan John Huston en mei Audie Murphy yn de haadrol.

Yn 1898 ferfear Crane nei Susseks yn Ingelân en kaam dêr yn kontakt mei literêre grutheden lykas Joseph Conrad en Henry James. Op grûn fan syn literêre rom waard er oarlochsferslachjouwer, ûnder oare yn de Spaansk-Amerikaanske Kriich. Tidens in seereis sloech syn skip brek en dreau guon dagen op in iepen boat, dêr't syn sûnens troch fermindere. Crana hie TBC en stoar yn 'e âldens fan 28 jier by in kuer yn Badenweiler, yn 1900.

## Bibliografy
* *Maggie: A Girl of the Streets*, roman 1893
* *The Red Badge of Courage. An Episode from the American Civil War*, roman 1895
* *The Black Riders and other lines*, gedichten 1895
* *George`s Mother*, 1896
* *The Little Regiment, and other episodes of the American Civil War*, 1896
* *The Third Violet*, 1897
* *The Open Boat*, novelle 1898
* *The Blue Hotel*, novelle 1899
* *The Monster and othe stories*, ferhalen 1899 
* *Avtive Service*, roman 1899
* *War Is Kind*, gedichten 1899
* *Whilomville Stories*, ferhalen 1900
* *Wounds in the Rain, war stories*, ferhalen 1900

## Literatuer en boarnen
* A. Bachrach e.a.: *Encyclopedie van de Wereldliteratuur*, Bussum, 1980
* Linda H. Davis: *Badge of courage. The life of Stephen Crane*. Houghton Mifflin, Boston u.a. 1998.

## Keppelings om utens
*  Teksten fan Stephen Crane (Projekt Gutenberg)
* Biografy Stephan Crane 
* The Stephen Crane Society
Saigon (rivier)

De **Sài Gòn** (Fjetnameesk:*Sông Sài Gòn*), en wol **Saigon-rivier**, is ien fan de grutste rivieren fan Fjetnam mei in lingte fan 450 km en in streamgebiet fan 23.400 km². Ho Chi Minhstêd (ûnder oaren de Sineeske buert Chợ Lớn) is ûntstien oan de westlike igge, mar is no ek útwreide nei de eastigge fan de rivier. De stêd is foar syn wetterfoarsjenning ôfhinklik fan de rivier en ek fanwege syn haven Saigon.

De rivier mûnet út yn de Nhà Bè op it plak dêr't de rivier gearkomt mei de Đồng Nai. Dat is op de hichte fan phường Phú Thuận yn Quận 7 op de westlike igge en phường Thạnh Mỹ Lợi yn Quận 2 op de eastigge.

## Sydrivieren
*Đồng Nai
*Ben Cat
*Thị Tính


Ofbyld:Saïgon - Vue panoramique des Quais et la Rivière de Saïgon.jpg
Ofbyld:Car ferries on Saigon river.jpg
Ofbyld:Container ships on Saigon River 3.jpg
Ofbyld:PANO0001-Pano120920199tam.jpg
Ofbyld:Saigon Ho Chi Minh City (15420160812).jpg
Ofbyld:Vietnam, Ho Chi Minh City (15233931057).jpg
Ofbyld:Vietnam, Near Saigon Ho Chi Minh City (15417321921).jpg
Ofbyld:Sông Sài Gòn ở Thủ Dầu Một.jpg
Ofbyld:Saigon River at Cu Chi Tunnel Vietnam (27767486249).jpg
Ofbyld:Dau Tieng Reservoir (39748281134).jpg
Horace Kephart

**Horace Kephart** (East Salem, Pennsylvania, 1862 – Bryson City, Noard-Karolina, 1931) wie in Amerikaansk reisskriuwer en bibliotekaris. Hy is fral ferneamd  as skriuwer fan *Our Southern Highlanders*, oer syn libben yn de Great Smoky Mountains yn it westen fan Noard-Karolina.

Kephart waard berne yn Pennsylvania en grutbrocht yn Iowa. Hy wie direkteur fan de *St. Louis Mercantile Library* yn Saint Louis, Missouri fan 1890 oant 1903. Yn dy tiid skreau Kephart ek oer kampearjen en jeie op syn reizen. Earder wie Kephart ek al bibliotekaris oan de Universiteit fan Yale en hâlde er in skoft ta yn Itaalje yn tsjinst fan in begoedige Amerikaanske boekesamler.

Letter krewearre Kephart mei syn freon en fotograaf George Masa foar in nasjonaal park yn de Great Smoky Mountains. Twa moannen foar syn dea waard in berch nei him ferneamd, Mount Kephart.
Vishwa Mohan Bhatt

**Vishwa Mohan Bhatt**, ek ferneamd as **V. M. Bhatt** (Jaipûr, 12 july 1950) is in Yndiaask gitarist. Bhatt is ûntwerper fan in modifisearre slide guitar dy't er nei it Yndiaaske ynstrumint Vina ferneamd hat, *[[Mohan Veena]]*. Hy makket Hindûstaanske klassike muzyk en wûn in Grammy Award yn 1994.

Bhatt komt út in famylje fan muzikanten en wie learling fan Ravi Shankar. Sûnt 1970 stiet er yn Yndia op de planken, ek as begelieder fan  Ravi Shankar op dy syn toernees.

Bhatt is it ferneamdst fan syn album *A Meeting by the River*, yn 'e mande mei Ry Cooder, dy't in Grammy award opsmiet. Hy hat teffens spile mei Westerske artysten lykas Taj Mahal, Béla Fleck en Jerry Douglas. Yn 2004 spile er op it Crossroads Guitar Festival, organisearre troch Eric Clapton, en berikte sadwaande in grutter publyk mei syn muzyk.

Hy ûntfong in Sangeet Natak Akademi Award yn 1998 en de Padma Shri yn 2002.

Folkmuzikant Harry Manx, dy't fiif jier by Vishwa Mohan Bhatt en syn âldste soan Salil Bhatt studearre, spilet in Mohan Veena. De Australyske muzikant Lawrie Minson jildt itselde foar. Matt Malley, bassist fan de Counting Crows spilet ek in Mohan Veena en is in learling en freon fan Vishwa Mohan Bhatt.

## Diskografy

Kar-út
*1992 - *Guitar A La Hindustan*, Magnasound (Yndia)
*1992 - *Saradamani*, Water Lily Acoustics
*1993 - *Gathering Rain Clouds*, Water Lily Acoustics
*1993 - *[[A Meeting by the River]]* (mei Ry Cooder), Water Lily Acoustics. Smiet in Grammy Award (*Best World Music Album*) op
*1995 - *Bourbon & Rosewater* (mei Jerry Douglas & Edgar Meyer), Water Lily Acoustics
*1995 - *[[Mumtaz Mahal (Taj Mahal album)|Mumtaz Mahal]]* (mei Taj Mahal & N. Ravikiran), Water Lily Acoustics
*1996 - *Saltanah* (with Simon Shaheen), Water Lily Acoustics
*1996 - *Tabula Rasā (album)* (mei Béla Fleck & Jie-Bing Chen), Water Lily Acoustics
*1996 - *Sounds of Strings*, Music today, Yndia
*2008 - *Mohan's Veena*, Times Music, Yndia
*2010 - *Desert Slide*, Times Music, Yndia
*2010 - *Mohan's Veena II*, Times Music, Yndia
*2011 - *Groove Caravan*, Deeksha Records, Kanada
*2012- "Morning Mist", Bihaan Music, Kolkatta, India
*2014 - OMKARA - The Sound of Divine Love (mei Rupam Sarmah)
*2015-"Vishwa Ranjini"-Bihaan Music, Kolkatta, India

## Keppelings om utens
*Offisjele webside
Gravesend

**Gravesend** is in plak yn it distrikt Gravesham, yn it Ingelske greefskip Kent. Gravesend leit beëasten Londen op de súdigge fan de Teems foar Tilbury yn Esseks oer, en hie yn 2005 56.000 ynwenners.

Yn it *[[Domesday Book]]* (1086) hjitte it plak Gravesham ('hiem fan greven'), it wie al yn de 14e iuw in haven fan belang foar it ferfier fan passazjiers nei Londen. Tusken Gravesend en Tilbury is in feartsjinst.

Pokahontas (1595–1617) wie dochter fan in Yndiaansk opperhaad út Amearika, boaske oan John Rolfe en waard beïerdige yn de St. Georgetsjerke. 


Ofbyld:GravesendThames3447.JPG|*De pier fan Gravesend*
File:St Georges Church.jpg|*It stânbyld foar [[Pokahontas]] foar St. George*


## Keppeling om utens
Koart ferhaal

In **koart ferhaal** is in koart literêr wurk, ornaris skreaun yn proazafoarm. It ûntstie yn 'e santjinde iuw út eardere mûnlinge ferheljende tradysjes en is sûnt útgroeid ta sa'n breed skala en sa'n grut ferskaat, dat men it tsjintwurdich net mear maklik yn syn gehiel typearje kin. Koarte ferhalen meitsje gebrûk fan deselde literêre techniken as oare foarmen fan fiksje; se brûke dy techniken folle mear as in anekdoate, mar minder as in novelle en folle minder as in roman. Der is gjin fêststelde lingte foar koarte ferhalen, al wurdt troch in protte literatuerprizen de grins fan maksimaal 7.500 wurden oanholden. Koarte ferhalen wurde hast nea as op harsels steand wurk útjûn, mar nammenste mear yn samlingen fan in stikmannich byinoar hearrende ferhalen. As sa'n samling gearstald is út ferhalen fan deselde skriuwer, dan sprekt men fan in **ferhalebondel**; befettet er ferhalen fan ferskillende skriuwers, dan wurdt it in blomlêzing neamd.
John Farrow

**John Farrow** (**John N.B. Villiers-Farrow**) (Sydney, 10 febrewaris 1904 - Beverly Hills, 28 jannewaris 1963) wie in regisseur, senarioskriuwer en filmprodusint fan Australysk komôf. 

Farrow waard 1947 natueralisearre ta Amerikaan. Hy wie fan 1936 oant 1963 boaske oan aktrise Maureen O'Sullivan. It pear krige sân bern. Harren dochters Tisa en Mia waarden ek aktrise. In ferneamde film noir dy't hy regissearre wie *[[The Big Clock]]* út 1948, yn syn sjenre in klassiker.

Yn 1957 wûn er de *[[Academy Award]] for Best Writing/Best Screenplay* foar *Around the World in 80 Days* (1956) en yn 1942 wie er nominearre as *Best Director* foar *Wake Island*.

## Keppelings om utens
* John Farrow yn de IMDb
* John Farrow by Find A Grave
Aeron

De **Aeron** is in rivierke yn it greefskip Ceredigion yn it westen fan Wales. De rivier mûnet yn Aberaeron út yn Cardiganbaai. Op âlde kaarten wurdt de stream ek de "Ayron" neamd.

De Aeron ûntspringt yn Llyn Eiddwen op de hichterige Mynydd Bach. Sy rint min ofte mear nei it westen en dêrnei nei it noarden nei see troch in brede delling, mei lege hichten oan de iggen. De sydrivierkes fan de Aeron binne de Gwenffrwd, Nant Wysg, Nant Picadilly, Nant y Wernen en  Nant Rhiw Afallan.

Op wei nei see rint de Aeron Felinfach en it doarp Ciliau Aeron bylâns en streamt dêrnei tichtby de âlde bûtenpleats fan  Llanerchaeron del, dy't no beheard wurdt troch de National Trust, en it stedsje Aberaeron, dêr't sy yn see útmûnet. Nettsjinsteande dat it mar in streamke is, húsmannet der in salm- en beek- en marforelpopulaasje.
Creedence Clearwater Revival

**Creedence Clearwater Revival** (CCR) wie in Amerikaanske rockband, dy't de hichte fan syn karriêre hie yn de jierren 1967 oant 1972. De besetting bestie út sjonger, gitarist, songwriter John Fogerty (1945), syn broer Tom Fogerty (1941-1990; gitaar), Stu Cook (1945; bas) en Doug Clifford (1945; drums). De groep spile in karakteristike swamp blues ('sompe-blues'), in mjuks fan country, blues en rock n' roll.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums

## Keppelings om utens
* John Fogerty
* Creedence Clearwater Revisited
* Ramble Tamble
Aeronwy Thomas

**Aeronwy Bryn Thomas-Ellis** (Londen, 3 maart 1943 - Londen, 27 july 2009) skriuwster en oersetter fan Italjaanske poëzy, wie it twadde bern fan de  Welske dichter Dylan Thomas en syn frou Caitlin MacNamara.

## Libben en wurk
Thomas-Ellis wie de ienige dochter fan de ferneamde Welske dichter Dylan Thomas en waard troch har heit ferneamd nei de Welske  rivier de Aeron. Nei de dea fan har heit yn 1953 ferhuze hja mei har mem nei Sisylje en doe't dy foar de twadde kear troude nei Rome. Sy folge in oplieding Ingelsk en fergelykjende godstsjinstwittenskippen oan "Isleworth College". Yn 2003 krige hja in earedoktoraat fan de *University of Wales, Swansea*.

Thomas-Ellis learde Italjaansk en waard ferneamd fan har fertalingen fan Italjaanske poëzy. Sy publisearre in protte artikelen en joech oeral yn de wrâld ynterviews. Sy wie ambassadeur foar it wurk fan har heit. Nei it ferstjerren fan mem Caitlin yn 1994 wie Thomas-Ellis de wichtichste persoan dy't de oantins fan Dylan Thomas yn libben hold.

Thomas-Ellis hâlde fierder in skoft yn de omkriten fan San Francisco ta, dêr't hja in oertsjûge neifolger fan it boedisme waard  en de Zenfilosofy ûntduts. 

## Wurk
**Later than Laugharne* (Celtion, 1976)
**Christmas and Other Memories* (Amwy Press)
**Poems and Memories* (Pedrini, Turyn)
**Christmas in the Boathouse* (2003)
**Rooks and Poems* (Poetry Monthly Press, 2004)
**I Colori Delle Parole* (Rotaract, 2007) Mei gedichten fan Aeronwy en skilderwurken fan Gianpiero Actis. 
**My Father's Places* (Constable, 2009)
**Nightwatch* (17 gedichten) yn Poet to Poet #3 (The Seventh Quarry, 2010)

## Keppelings om utens
*Aeronwy Thomas lêst foar op poetryvlog.com
*Wales Online Yn memoriam
*TimesOnline betinkt Aeronwy Thomas
*"This is South Wales" 
*Aeronwy Thomas lêst gedichten op PoetCasting
Beurtfeart

**Beurtfeart** is frachtfeart dy't oan fergunnings bûn wie en dy't neffens in fêste tsjinstregeling in fêst tal havens oandie.
In Fryslân, mei minne ferbindings oer it lân, mar wol mei in soad wetters, wienen skippen in gaadliker ferfiermiddel as weinen en reau. Beurtskippers moasten "op harren beurt" wachtsje mei it laden fan in fracht en "om de beurt" mochten hja ôffarre. Dêrfandinne it begryp 'beurtfeart'. Beurtskippen ferfierden persoanen, fee of guod foar fêste prizen. Ut in tarivenlist fan de beurttsjinst Snits op Amsterdam docht bliken dat yn 1845 foar 3 gûne in ko ferfierd wurde koe; deade einen koenen foar 5 sint it stik mei.

Yn Fryslân hie elts doarp oan it wetter in beurtskipper: der hawwe 323 skippers op Ljouwert fearn. Doe't de frachtwein ferskynde waard dat hurd minder. Yn 1934 wiene der noch 141 tsjinsten op Ljouwert; yn 1937 105; nei de Twadde Wrâldkriich waard it alle jierren minder. Ein 1957 wienen it noch 35, wêrfan 9 tsjinsten fan de Waadeilannen nei Fryslân en 3 op Amsterdam as Rotterdam. Yn de fyftiger jierren wie it ferfier fan grutte ladingen noch fan belang. Yn 1956 gie der noch sa'n 262.000 ton fracht fan en nei Fryslân. Dy beurtfeart waard doe meast al dien troch ûndernimmings bûten Fryslân.

;Foarbyld:
It beurtskip *West-Friesland* dat fan 1889 ôf oer de Sudersee út de De Lemmer wei Urk oandie en dêrnei nei Kampen en Swol farde.
Repurchase agreement

In **repurchase agreement** ('weromkeapoerienkomst'), ek wol bekend as in **repo, RP**, as **sale and repurchase agreement**, is de ferkeap fan  weardepapieren tegearre mei in oerienkomst foar de ferkeaper om de *weardepapieren* letter werom te keapjen. De weromkeappriis moat dan grutter wêze as de oarspronklike priis, It ferskil fertsjintwurdiget de rinte. Soms wurdt dizze de *repo rate* neamd. De partij dy’t oarspronklik de weardepapieren keapet, handelt as in útliener. De oarspronklike ferkeaper is feitliken handeljend as in liener, dy’t syn *weardepapieren* brûkt as collateral (ûnderpân) foar syn garandearre opbringst mei in fêst rintepersintaazje.
In repo stiet gelyk oan handel yn *weardepapieren* kombinearre mei in forward contract (kontrakt foar de ferkeaper om it kochte werom te keapjen op in fêst momint tsjin in ôfsprutsen priis). De ferkeap resultearret yn de oerdracht fan jild oan de liener foar wetlike oerdracht fan de *weardepapieren* oan de útliener, wylst it *forward contract* de werombetelling fan de liening fersekert oan de útliener as werombetelling fan de *collateral* oan de liener. It ferskil tusken de weromkeappriis en de direkte ferkeappriis is feitliken de rinte fan de liening en de eindatum fan it *forward contract* is de ferfaltermyn fan de liening.
Weardepapieren

In **weardepapier** is in dokumint mei in jildwearde, lyk as in bewiis fan in oandiel as obligaasje. In weardepapier is oan toeaner, dat hâldt yn dat it net útmakket wa’t dêrfan eigner is. It papier hat kenmerken fan echtens: it wurdt sa drukt dat ferfalsking dêr troch dreger wurdt.

Weardepapieren waarden oarspronklik troch de eigner yn huis bewarre as yn bewarring jûn by in bank. Notiids wurde oandielen en obligaasjes elektroanysk berêden.
Sauk Centre (Minnesota)

**Sauk Centre** is in plak (*city*) yn Stearns County, yn de steat Minnesota yn de Feriene Steaten. Yn 2010 wennen der 4.317 minsken. It plak leit oan de Saukmar, de oarsprong fan de rivier de Sauk, dêr't de namme ek fan komt.

Sauk Centre is it berteplak fan romanskriuwer Sinclair Lewis, winner fan de Nobelpriis foar de Literatuer. Sauk Centre wie de ynspiraasje foar it optochte plak Gopher Prairie, dêr't de ferneamde roman fan Lewis *[[Main Street (roman)|Main Street]]* him ôfspilet. Guon hawwe wol útsteld om Sauk Center om te neamen yn Gopher Prairie.

By de folkstelling fan 2010 wie 95,6% fan de befolking blank, 0,8% Afro-Amerikaan, 0.1% yndiaan (*Native American*) en 0,3% fan Aziatysk komôf. Dêrnjonken wienen 2,2 Hispaniks en Latinos. 

## Tsjerken
*Harvest Community Church
*Our Lady of the Angels Catholic Church
*Saint Paul Catholic Church
*First Lutheran Church (ELCA)
*Zion Lutheran Church (LCMS)
*Faith Baptist Church
*First United Church of Christ
*River of Life Assembly of God Church
*Good Samartian Episcopal Church
*Kingdom Hall Jehovah's Witnesses
*Sauk Centre United Methodist Church

## Berne yn Sauk Centre
* Sinclair Lewis (7 febrewaris 1885 - 10 jannewaris 1951), skriuwer.
Sinclair Lewis

**Harry Sinclair Lewis** (Sauk Centre, 7 febrewaris 1885 - Rome, 10 jannewaris 1951) wie in Amerikaansk skriuwer en sjoernalist. Yn 1930 wie er de earste Amerikaan dy't de Nobelpriis foar de Literatuer wûn.

## Biografy
Lewis wie noch jong doe't er al in deiboek byhâlde. Doe't er 13 jier wie besocht er fergees om fuort te rinnen om mei te fjochtsjen yn  de Spaansk-Amerikaanske Oarloch. As jongkeardel al besocht er syn sosjale idealen wier te meitsjen. Mei 23 jier stoppe er mei syn stúdzje en waard portier fan de Helicon House Colony, in utopysk sosjalistyske mienskip, stichte fan Upton Sinclair. Neidat in grutte brân it pân ferneatige hie, waard er frij sjoernalist yn New York, mar hy kin dêr  benei net troch de tiid komme. Yn 1907 besiket er wurk te krijen by de kanaalbou yn Panama, mar ek dat mislearret him. Yn 1908 studearre er dochs noch ôf oan Yale-universiteit en hellet er syn B.A.-graad. 

Lewis de skriuwer makke yn it earstoan romantyske gedichten en ferhalen. Yn 1912 publisearre er syn earste wurk, it jongesboek *Hike and the Aeroplane* ûnder it pseudonym Tom Graham. Lewis wie in sterke persoanlikheid, dy't altyd ûnderweis wie, hiel Amearika as sjoernalist trochkrúst hat en jierrenlang yn Jeropa wenne hat. Lewis hie bot krityk op de Amerikaanske selsfoldienens, dat him op in soad miskenning en fijânskip kaam te stean. Hy boaske twaris, mei Grace Livingston Hegger en letter mei Dorothy Thompson, mar beide houliken rûnen op 'e non. Ien fan syn twa soannen sneuvele yn de Twadde Wrâldkriich. Alkohol spile in wichtige rol yn syn libben. Hy stoar iensum en allinne yn 1951 in Rome oan in hartkrupsje dy't ûntstien wie troch syn alkoholisme.

## Wurk

**Hike and the Aeroplane* (1912) (jongesboek, ûnder skûlnamme Tom Graham)
**Our Mr. Wrenn* (1914)
**The Trail of the Hawk* (1915)
**Tennis As I Play It* (1915), *ghostwriter* foar Maurice McLoughlin
**[[The Innocents (novel)|The Innocents]]* (1917)
**The Job* (1917)
*"The Willow Walk" (1918) (koart ferhaal)
**[[Free Air]]* (1919)
**[[Main Street (roman)|Main Street]]* (1920)
**Babbitt* (1922)
**[[Arrowsmith (novel)|Arrowsmith]]* (1925)
**[[Mantrap (novel)|Mantrap]]* (1926)
**[[Elmer Gantry]]* (1927)
**The Man Who Knew Coolidge* (1928)
**Dodsworth* (1929)
**Ann Vickers* (1933)
**Work of Art* (1934)
**It Can't Happen Here* (1935)
**Jayhawker* (1935) (toanielstik)
**Selected Short Stories* (1935)
*"Little Bear Bongo" (1936) (koart ferhaal)
**The Prodigal Parents* (1938)
**Bethel Merriday* (1940)
**Gideon Planish* (1943)
**Cass Timberlane* (1945)
**Kingsblood Royal* (1947)
**The God-Seeker* (1949)
**World So Wide* (1951) (postúm)


## Literatuer

* 1957: , *Sinclair Lewis*, Hasselt: Heideland
* 1961: , *Sinclair Lewis: An American life*, New York
* 1993: , *Babbitt: An American life*, New York
Alvechurch

**Alvechurch** is in plak en *[[civil parish]]* yn it distrikt Bromsgrove, yn it Ingelsk greefskip Worcestershire mei sa'n 5.316 ynwenners. De tichtstby lizzende grutte stêd is Birmingham, sa'n 17&nbsp;km nei it noarden.

## Skiednis
Alvechurch betsjut "tsjerke fan Aelfgiva, dy't faaks in sibbe fan kening Atelstan west hat. Kening Offa fan Mercia skonk it lân foar it stichtsjen fan it kerspel oan de pleatslike tsjerke yn de lette 8e iuw. It kerspel wurdt al neamd yn it *[[Domesday Book]]*. Yn de 13e iuw liet de Biskop fan Worcester syn paleis yn it doarp sette, kaam der in wykmerk en in jiermerk.
It biskoplik paleis waard yn de 17e iuw ôfbrutsen; alles wat der fan oerbleau is in part fan de grêft en in taksis dy't yn de tún fan it paleis stie.

Fan de 19e iuw oant mids 20e iuw wie der in stienfabryk yn it buorskip Withybed oan de râne fan it doarp en der hat in fabryk foar sikers en nullen west. Dellowauto's waarden tusken 1949 en 1956 yn Alvechurch makke.

## Berne yn Alvechurch
* Fay Weldon, skriuwster.

## Keppeling om utens