open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Protestantske Tsjerke (It Heidenskip)

De **Protestantske Tsjerke** oan de Brânburren is de tsjerke fan de PKN-gemeente yn It Heidenskip.

## Skiednis
De tsjerke waard yn 1886 boud foar de herfoarme gemeente. It is in ienfâldige sealtsjerke mei in dwersskip en in lytse dakruter boppe de gevel. De konsistoarje achter de tsjerke is in tafoeging út 1913. 

Oarspronklik wie de gemeente oansletten by de herfoarme gemeenten fan Aldegea-Kolderwâlde en Nijegea-Ealahuzen oan de oare kant fan De Fluezen. De komst fan konkurrinsje yn de foarm fan in baptistegemeente soarge yn it lêste fearn fan de 19e iuw foar grutte opskuor ûnder sawol herfoarme as katolike bewenners. Om ledenferlies tefoarren te kommen besletten de herfoarmen in oerset yn te setten om it de leden makliker te meitsjen de sneinske tsjinsten yn Nijegea by te wenjen.  

Net folle letter waard yn 1886 yn in pear moanne tiid in eigen herfoarme tsjerke boud, dy't yn desimber fan dat jier yn gebrûk nommen waard. Yn 1902 waard de gemeente by Warkum foege.

De herfoarmen fan It Heidenskip giene yn 1980 by de grifformearde gemeente. De grifformearde tsjerke waard neitiid ferkocht en ferboud ta wenhûs. Sûnt 2004 is It Heidenskip in selsstannige protestanske gemeente.

Yn 2003 folge in restauraasje fan de tsjerke. 

## Oargel
De tsjerke hat in Bakker & Timmenga-oargel út 1909-1910. Restauraasjes fan it ynstrumint folgen yn 1946 en 2012, wylst it ynstrumint yn 1959 fan in elektryske wynmasjine foarsjoen waard. De disposysje is sûnt de bou net mear feroare.

## "Ons Eeuwig Belang"

De feriening "Ons Eeuwig Belang" dy't yn 1886 oprjochte waard, mei as doel it bouwen fan de tsjerke yn It Heidenskip, waard, neidat de tsjerke in helptsjerke fan de Herfoarme tsjerke fan Warkum waard, opheft. 

Op 24 desimber 2022 ferskynde it tsjerkeblêd "Ons Kerkblad" foar it lêst. Yn dit krantsje stie it nijs yn fan in groep Protestantske gemeenten yn de súdwesthoeke fan Fryslân. Om kontakt mei de leden fan de tsjerke te hâlden, waard yn It Heidenskip as ferfanger in digitaal tsjerkeblêd oprjochte. It krige de âlde namme "Ons Eeuwig Belang". 

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
* Protestantske Gemeente It Heidenskip
* "Ons Eeuwig Belang"
Yn Us Eigen Tael

***Yn Us Eigen Tael*** wie in Frysk tydskrift dat it orgaan fan it Kristlik Frysk Selskip (KFS) wie en dat yn it Frysk skreaun waard. It ferskynde fan 1909 ôf mei as ûndertitel "*periodyk fan it [[Kristlik Frysk Selskip|Christlik Selskip for Fryske Tael- en Skriftenkennisse]]*" en fan 1933 ôf mei as ûndertitel "*moanneskrift fen it Kristlik Frysk Selskip*". Oarspronklik waard it seis kear yn 't jier útbrocht, mar yn 1923 makke men der in moanneblêd fan. It doel fan it tydskrift wie om 'e Friezen yn har eigen taal oan it lêzen te krijen.

De ynhâld fan *Yn Us Eigen Tael* wie fan it begjin ôf oan frij breed, mei literêre teksten en resinsjes, gebedens en stikken bibeloersetting, organisatoarysk nijs oangeande it KFS en taalkundige artikels. Geandewei waard it tydskrift lykwols wat langer wat literêrder, en fan 1932 ôf waard it ferieningsnijs fan it KFS apart yn in *Byblêd* ôfprinte. *Yn Us Eigen Tael* publisearre ferskate fúljetons, û.m. fan *It Fryske Reveil yn Portretten* fan Geart Aeilco Wumkes, *Koarte Skiednis fan de Fryske Skriftekennisse* fan Jan Tjittes Piebenga en *De Sûnde fan Haitze Holwerda* fan Ulbe van Houten. Ferskate foaroansteande dichters, lykas Fedde Schurer en Douwe Tamminga, makken har debút yn it blêd.

De wichtichste meiwurkers fan *Yn Us Eigen Tael* wiene: Geart Aeilco Wumkes fan begjin oant ein; Eeltsje Boates Folkertsma fan 1913 ôf; Gerben Postma en Pieter de Clerq oant 1915; Rinke Tolman fan 1916 oant 1919; en Anders Minnes Wijbenga oant 1929. It tydskrift sette oarspronklik útein mei in oplaach fan sa'n 500 en woeks oan ta in 1.000 yn 1912, wêrnei't it stadichoan tebekrûn oant likernôch 600 flak foar de Twadde Wrâldoarloch. Yn 1943 waard *Yn Us Eigen Tael* úteinlik opheft.
Slach om de Skelde

De **Slach om de Skelde** wie in militêre operaasje yn it noarden fan Belgje en it súdwesten fan Nederlân oan de ein fan de Twadde Wrâldkriich. De alliearden woenen de Skelde frij fan Dútske striidkrêften meitsje, sadat Antwerpen de wichtichste oanfierhaven foar de alliearde legers wurde soe. De stêd Antwerpen wie foar Operaasje Market Garden al befrijd, mar it gebiet fan de Skeldeútrin oant de stêd noch net.

Nei fiif wiken fjochtsjen waard de slach wûn troch de Kanadezen, Poalen en Britten fan it Kanadeeske 1ste Leger. Trije wike letter waard de haven fan Antwerpen iepene foar de alliearde skipfeart. Hoewol't dizze slach net hiel ferneamd is, wie hy fan grut belang om de alliearde legers fan foarrieden te foarsjen wêrmei't de operaasje op it front yn West-Jeropa trochsetten wurde koe.
Beukerskoalle

De **beukerskoalle** (ek wol mei in hollanistyske ynterferinsje **kleuterskoalle** neamd) is in foarm fan ûnderwiis dy't bedoeld is foar beukers, bern yn 'e leeftydskategory fan likernôch 4 oant 6 jier âld. Dit type skoalle waard oarspronklik almeast **bewarskoalle** neamd om't de bern der "yn bewarring" jûn waarden. Yn it Frysk waard dêrby de Nederlânske term *bewaarschool* oernommen as *bewaarskoalle*, wat net selden ferbastere waard ta *bewaanskoalle*. In oare beneaming foar de beukerskoalle is **fröbelskoalle**, nei Friedrich Fröbel, de Dútske pedagooch dy't de beukerskoalle betocht. Formeel waard it foarhinne 'tariedend leger ûnderwiis' neamd. De beukerskoalle moat net betize wurde mei it pjutteboartersplak, dat in foarm fan opfang is foar noch jongere bern fan 2 of 3 jier.

## Nederlân
Yn Nederlân wie de term 'beukerskoalle' oant en mei it skoaljier fan 1984-1985 de namme foar in ûnderwiisfoarm dy't foarôfgie oan 'e legere skoalle. Hoewol't bewarskoallen yn stêden en gruttere doarpen al foar de Twadde Wrâldoarloch bestiene, kaam der pas yn 1956 in wet dy't it beukerûnderwiis en de finansiering dêrfan regele. Ferplichte wie it nea, mei't bern yn Nederlân pas mei 6 jier learplichtich binne. Fan 1985 ôf kaam ûnder de Wet op it Basisûnderwiis foar sawol de beukerskoalle as de legere skoalle de basisskoalle yn 't plak. De beukerskoalle hie twa klassen: de earste klasse foar bern fan 4 oant 5 jier (ferlykber mei de hjoeddeistige groep 1 fan it basisûnderwiis) en de twadde klasse foar bern fan 5 oant 6 jier (ferlykber mei groep 2). Nei de twadde klasse giene bern oer nei de earste klasse fan 'e legere skoalle (ferlykber mei groep 3).

## Oare lannen
Yn Flaanderen bestiet de beukerskoalle noch altyd, hoewol't dêr ek pjutten fan 3 jier of soms noch jonger hinne geane. Behalven *kleuterschool* wurdt de beukerskoalle yn Flaanderen ek wol *kindertuin* of *papschool* neamd. Yn 'e Feriene Steaten sprekt men foar in beukerskoalle fan in *kindergarten*, in (Dútske) beneaming dy't ôfkomstich is fan Friedrich Fröbel. *Kindergartens* foarmje almeast de earste klassen fan 'e *[[legere skoalle|elementary school]]* en meitsje dêrmei diel út fan it ferplichte ûnderwiisstelsel. Oan 'e ferplichte *kindergarten* giet faak noch de frijwillige *preschool* foarôf.
Amanda Steel

**Amanda Steel**, echte namme ûnbekend (9 oktober 1978), is in rêstend Hongaarsk pornografysk aktrise. Hja makke ûnder har karriêre ek wol gebrûk fan 'e artystenammen Amanda Steele, Amanda Still, Amanda Grier, Anouska,  Erica Lindauer, Erika Lindauer, Erika Noir, Erica Rossi, Erika Shuster en Erika Thunder. Steel sette yn 1996 útein mei in wurkpaad yn 'e Jeropeeske en de Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 1999 beëinige se har wurkpaad as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Steel waard yn 1978 berne yn Hongarije. Yn 1996, doe't se achttjin jier wie, waard se ûntdutsen troch de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman, doe't dy yn East-Jeropa audysjes hold op 'e siik nei nij talint foar syn films. Datselde jiers noch makke Steel har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se yn totaal yn goed fjirtich pornofilms, wêrby't se benammen aktyf wie foar it Sweedske Private-label, dêr't Woodman doedestiden ek foar wurke. Sa wie se te sjen yn 'e film *Sweet Baby 2*, twa dielen fan *Private Castings X* en fjouwer dielen fan *Private Triple X*.

Dêrnjonken wurke Steel yn Jeropa ek foar studio's lykas it Dútske Magmafilm, it Frânske Vidéo Marc Dorcel en de Italjaanske Mario Salieri Entertainment Group. Oare kant de Atlantyske Oseaan wie Steel yn 'e Amerikaanske pornoyndustry ek te sjen yn produksjes fan û.m. Evil Angel en Elegant Angel.

Under har karriêre wurke Steel gear mei kollega-pornoaktrises as Nikki Anderson, Erika Bella, Anita Blond, Rita Cardinale en Nicolette Fauludi, en mei manlike tsjinspilers as Christoph Clark, Mark Davis, Alain Deloin, Jean-Yves Lecastel, Rocco Siffredi, Philippe Soine, Leslie Taylor en Andrew Youngman. Nei trije jier beëinige Steel yn 1999 har wurkpaad as pornoaktrise, hoewol't der neitiid noch oant 2001 nije films fan har útbrocht waarden.

## Lichemsskaaimerken
Steel is blank, mei blauwe eagen en brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.68&nbsp;m lang, mei (alteast ûnder har karriêre yn 'e pornoyndustry) in gewicht fan 60&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 38C. Behalven troch har earlellen hat se gjin piercings, en allikemin hat se tatoeaazjes.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Amanda Steel yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Amanda Steel yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Amanda Steel op ''FreeOnes''
Molotov-Ribbentroppakt

It **Molotov-Ribbentroppakt**, offisjeel it **Net-oanfalsferdrach tusken Dútslân en de Sovjet-Uny**, is de benamming foar in net-oanfalsferdrach tusken Dútslân en de Sovjet-Uny dat op 24 augustus 1939 (datearre op 23 augustus) yn Moskou troch de Dútske minister fan Bûtenlânske Saken Joachim von Ribbentrop en syn sovjetkollega Vjatsjeslav Molotov tekene en publisearre waard. Mei dit pakt hie it Dútske Ryk de garânsje dat de Sovjet-Uny neutraal bliuwe soe, sadat in kriich tsjin Poalen en it Westblok mooglik waard.

Yn it ferdrach waard fêstlein dat Finlân, Estlân, Letlân, it easten fan Poalen en dielen fan Roemeenje (Bessaraabje en de Noard-Bûkovina) ûnder de ynfloedssfear fan de Sovjet-Uny falle soenen en Litouwen, it westen fan Poalen en de rest fan Roemeenje ûnder de Dútske. De skiedingsline yn Poalen kaam by de rivieren Narew, Wisla en San te lizzen, en dy yn Roemeenje by de Prut.
Praachske Opstân

De **Praachske Opstân** wie in besykjen fan it Tsjechyske ferset om de stêd Praach te befrijen fan de Dútske besetting tidens de Twadde Wrâldkriich. De opstân begûn op 5 maaie 1945 en duorre oant en mei 8 maaie 1945, doe't der in wapenstilstân kaam en it Dútske leger him út Praach weromluts. De dei derop kaam it Reade Leger de sa goed as befrijde stêd binnen.

## De opstân

Op 30 april en 1 maaie 1945 liet *SS-Obergruppenführer* en plysjegeneraal Karl Hermann Frank op de radio yn Praach witte dat elts besykjen ta in opstân yn in moarderij einigje soe. De reden dêrfoar wie dat de ynwenners fan de stêd wisten dat de alliearden tichtby wienen en men dêrom ûnrêstich waard. Mannichien kaam de dyk al op om de befrijers te ferwolkomjen, wêrop't Frank it befel om alle minsken fan de strjitte te heljen. Elkenien dy't net meiwurkje woe moast delsketten wurde.

Op 5 maaie waard tidens de moarnsútstjoering fan de Tsjechyske radio de opstân oankundige. Mei de wurden *"je sechs hodin"* (in kombinaasje fan Tsjechysk en Dútsk foar "it is seis oere") begûn Zdeněk Mančal syn útstjoering. Dêrnei gong er yn it Tsjechysk fierder, wat troch de Dútsers strang ferbean wie. Yntendant Ferdinand Thürmer stjoerde dêrop Dútske soldaten nei it radiostasjon, dêr't hja yn in gefjocht kaam mei Tsjechyske opstânelingen. Doe't dat ek op de radio te hearren wie, begûnen minsken harren op mear en mear plakken yn de stêd te fersetten tsjin de besetter.

Letter dy dei slagge it Tsjechyske ferset deryn de SS-ienheden by it radiostasjon te oermasterjen en it haadkertier fan de Gestapo en de Sipo yn te nimmen. Middeis folge ek it stedhûs. De opstân waard grutter en hieltyd waarden mear Dútske ienheden oanfallen en ûntwapene, oant jûns en nachts in tsjinoanfal fan de Dútsers úteinsette. Mei swier geskut waard fan bûten de stêd besocht in ferbining te slaan mei de striidkrêften yn de stêd en by einbeslút de opstân te beëinigjen. Troch de oanfal feroaren de krêftferhâldings en slaggen de Dútsers deryn om de sitewaasje te stabilisearjen.

Op 6 maaie wienen der mear as 1.000 barrikades boud en hienen de Tsjechyske troepen al de helte fan de stêd yn hannen. Om it foar de Dútsers, dy't op dat stuit op alleagear plakken ynsletten wienen, noch dreger te meitsjen, waarden troch de Tsjechen ek stroom-, wetter- en telefoanferbinings fernield.

## Sjoch ek
* Praachoffinsyf
Multatulipriis

De **Multatulipriis** wie in literêre priis foar proaza dy't fan 1972 oant 2003 alle jierren takend waard troch it Amsterdamsk Fûns foar de Keunst (AFK). 

De Multatulipriis waard ynsteld om de skeppende keunst te befoarderjen. De priis wie in fuortsetting fan de Proazapriis fan de gemeente Amsterdam, dy't fan 1946 ôf útrikt waard. Yn 2003 gie de Multatulipriis op yn de Amsterdampriis foar de keunsten.

De Multatulipriis foar 1973 wie ornearre foar Jan Arends syn wurk *Keefman*. Arends stoar lykwols hommels foar it sjuryrapport ôf wie. Doe waard besletten de priis dat jier net ta te kennen en it priisjild in literêre bestimming te jaan. Dat barde mei it ien kear útrikken fan de Jan Arendspriis oan Jacques Commandeur yn 1976 foar syn foardracht fan *Keefman*. Commandeur frege it fûnsbestjoer om it priisjild in literêre bestimming te jaan. It waard in talage dy't yn 1977 foar Martin Hartkamp foar it skriuwen fan in toanielstik.

## Winners

* 2002 - Paul Claes - *De Kameleon*
* 2001 - Jeroen Brouwers - *Geheime Kamers*
* 2000 - Kees 't Hart - *De revue*
* 1999 - Marie Kessels - *Ongemakkelijke portretten*
* 1998 - Dirkje Kuik - *Broholm*
* 1997 - Maria Stahlie - *Honderd deuren*
* 1996 - Rascha Peper - *Russisch blauw*
* 1995 - Tonnus Oosterhoff - *Het dikke hart*
* 1994 - Nelleke Noordervliet - *De naam van de vader*
* 1993 - Harry Mulisch - *[[De ontdekking van de hemel]]*
* 1992 - Dirk van Weelden - *Mobilhome*
* 1991 - Marita Mathijsen - *De geest van de dichter*
* 1990 - Marjolijn Februari - *De zonen van het uitzicht*
* 1989 - Armando - *De straat en het struikgewas*
* 1988 - Stefan Hertmans - *Gestolde wolken*
* 1987 - H.C. ten Berge - *Het geheim van een opgewekt humeur*
* 1986 - A.F.Th. van der Heijden - *De gevarendriehoek*
* 1985 - Cees Nooteboom - *In Nederland*
* 1984 - Armando - *Machthebbers*
* 1983 - K. Schippers voor *Beweegredenen*
* 1982 - Hugo Brandt Corstius - *[[Opperlandse taal- & letterkunde]]*
* 1981 - Doeschka Meijsing - *Tijger*
* 1980 - Jeroen Brouwers - *Het verzonkene*
* 1979 - Renate Rubinstein - *Niets te verliezen en toch bang*
* 1978 - Gerrit Krol - *De weg naar Sacramento*
* 1977 - Louis Ferron - *De keisnijder van Fichtenwald*
* 1976 - Bob den Uyl - *Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam*
* 1975 - Maarten 't Hart - *Het vrome volk*
* 1974 - Anton Koolhaas - *Vanwege een tere huid*
* 1973 - net takend troch it hommels ferstjerren fan Jan Arends
* 1972 - Louis Paul Boon - *[[Pieter Daens (roman)|Pieter Daens]]*

## Sjoch ek
* Proazapriis fan de gemeente Amsterdam
Eric Voegelin

**Eric Voegelin**, berne as **Erich Hermann Wilhelm Vögelin** (Keulen, 3 jannewaris 1901 – Stanford, 19 jannewaris 1985), wie in Dútsk-Amerikaansk filosoof, politikolooch, heechlearaar en publisist, dy't fanwegen syn politike opfettings al ier de wyk naam nei Eastenryk, om te ûntkommen oan it nazy-rezjym. Nei de Anschluss, doe't de nazys it ek yn Eastenryk foar it sizzen krigen, flechte er yn 1938 mei syn frou nei de Feriene Steaten.

## Keppelings om utens
* Eric Voegelin papers at the Hoover Institution Archives
* Eric-Voegelin-Archiv
* The Eric Voegelin Institute, LSU
* The Centre of Eric Voegelin Studies (EVS), Ghent University 
* Eric Voegelin Study Page
* An Eric Voegelin page
* Stephen Mcknight "Gnosticism and Modernity: Voegelin’s Reconsiderations Twenty Years After The New Science of Politics"
* Intellectual Conservatives Greatest Works No 23
* The suggestion of pneumopathological consciousness as the proper term of Voegelin's intended Gnosticism
* Voegelin—Research News
Operaasje Nordwind

**Operaasje Nordwind** (31 desimber 1944 – 25 jannewaris 1945) wie it lêste grutte Dútske offinsyf oan it westfront tidens de Twadde Wrâldkriich en fûn plak yn de Elzas en Loataringen yn it noardeasten fan Frankryk. It offinsyf soarge foar politike spanningen tusken Frankryk en de Feriene Steaten, ek wol de *"kontroverse fan Straasburch"* neamd, mar dochs is it ien fan de minder ferneamde grutte operaasjes fan de kriich.

It doel fan it offinsyf wie om de liny's fan it Amerikaanske 7de Leger en it Frânske 1ste Leger yn de Fogezen troch te brekken en te ferneatigjen. Dêrmei soenen de Dútsers frij baan krije foar *Operaasje Zahnarzt*, in plan om it Amerikaanske 3de Leger út te skeakeljen, mar sa fier kaam it net om't de Amerikanen deryn slaggen de Dútske oanfallen ôf te slaan.
Jean Johnson

* Jean Johnson (sjongster) (19??), Amerikaansk sjongster
* Jean Johnson (skriuwster) (1972), Amerikaansk skriuwster
* Jean Bassett Johnson (1915-1944), Amerikaansk antropologe
Femke Boersma

**Femke Boersma** (skûlnamme: **Femke Talma**) (Amsterdam, 11 desimber 1935 -  Laren, 10 febrewaris 2026) wie in Nederlânsk aktrise. Yn 1958 studearre sy ôf oan de Amsterdamske Toanielskoalle. Se siet jierrenlang by ferskate toanielselskippen en spile yn de jierren 60, 70 en 80 fan de 20e iuw ek yn films en tf-dramasearjes. 

Yn de jierren dêrnei wie hja lid en ficefoarsitter fan de Ried foar de Keunst en de opfolger dêrfan, de Ried foar Kultuer. Yn de jierren santich wie sy bestjoerslid fan de Nederlandse Vereniging van Toneelkunstenaars (NVT) en dy syn opfolger Keunstbûn FNV. Se wie dosint oan de rezjyôfdieling fan de Teäterskoalle yn Amsterdam fan om 1978 hinne oant 1995.

Se wie de oarehelte fan de eardere politikus Frits Bolkestein. Derfoar wie se boaske oan akteur en skriuwer Henk Rigters (1915–2001). De lêste jierren wenne se yn it Rosa Spier Hûs in Laren

## Rollen
* *[[Het wonderlijke leven van Willem Parel]]* - Angele (1955)
* *Zesde Etage* - Madeleine (1961)
* *Geld te geef* - Patricia Elliot (1963)
* *Les Enquêtes du commissaire Maigret* - Lisbeth Popinga (1976)
* *[[MS Franziska]]* - Aavje Wilde (1977)
* *[[Pastorale 1943]]* - Frou Poerstamper (1978)
* *[[Ons goed recht]]* - Trees Bakker (1979)
* *[[Een vlucht regenwulpen]]* - Ferpleechster (1981) 
* *[[Medisch Centrum West]]* - Jacqueline Breeveld (1989)

## Keppeling om utens
* Femke Boersma yn de IMDb
Dream Walkin' (liet)

***Dream Walkin’*** is in liet fan 'e Amerikaanske sjonger Toby Keith. It heart ta it sjenre fan 'e countrymuzyk.

## Produksje
*Dream Walkin’* waard skreaun en komponearre troch Keith yn gearwurking mei lietsjeskriuwer Chuck Cannon, en produsearre troch Keith en James Stroud foar platemaatskippij Mercury Records. De byhearrende fideoklip waard regissearre troch Michael Salomon. It liet waard yn jannewaris 1998 útbrocht as de trêde en foarlêste single fan it album *[[Dream Walkin' (album)|Dream Walkin']]*. (De oare singles fan dat album wiene *[[We Were in Love]]* en *I'm So Happy I Can't Stop Crying*, beide útbrocht yn 1997, en *Double Wide Paradise*, dat yn juny 1998 ferskynde.) 

## Ynhâld
*Dream Walkin’*, dat safolle betsjut as "yn dreamelân omrinne", hat in doer fan 3:56 minuten en is skreaun yn it ik-perspektyf. De sjonger fertelt oer in onenightstand dy't er hân hat. Doe't er de oare moarns wekker waard, wie syn bêdpartner al fuort, mar se hie in giele roas yn in flesse op syn nachtkastke efterlitten mei in papierke derby dêr't se yn lippestift op skreaun hie dat se it tige nei 't sin hân hie. Hy wit fierders neat fan har, sels har namme net, en kin har dus net weromfine. No besiket se him inkeld noch elke nacht yn syn dreamen en dêrom wol er net mear wekker wurde, mar draait er him nochris om.

## Hitlisten
Yn 'e Feriene Steaten bleau *Dream Walkin’* op it fyfde plak yn 'e countryhitlisten stykjen, mar yn Kanada berikte it nûmer it trêde plak. Yn *[[Billboard (tydskrift)|Billboard]]*, it toanoanjaande tydskrift fan 'e Amerikaanske muzykyndustry, skreau resinsinte Deborah Evans Price dat it liet "in sterke meldij" hie, wylst se de liettekst as "tige fisueel" karakterisearre. Sjonger Toby Keith levere neffens har in "winnend optreden" ôf, wêrby't "syn djippe country-bariton eltse lyryske nuânse ferkent."

## Keppelings om utens
*''Dream Walkin’'' op YouTube
Billboard

* billboard (reklame), in grut reklameboerd tapast as bûtendoarreklame
* ''Billboard'' (tydskrift), in Amerikaansk toanoanjaand tydskrift op it mêd fan muzyk
** ''Billboard'' Hot 100, in ferneamde Amerikaanske hitlist fan it tydskrift *Billboard*
** ''Billboard'' 200, in ferneamde Amerikaanske hitlist fan it tydskrift *Billboard*
** ''Billboard'' Music Award, in Amerikaanske muzykpriis útrikt troch it tydskrift *Billboard*
* Billboard (winkel), in eardere Belgyske winkelkeatling
Operaasje Bodenplatte

**Operaasje Bodenplatte** wie in loftoanfal fan de Dútske Luftwaffe op fleanfjilden fan de alliearden yn Nederlân, Belgje en Frankryk op 1 jannewaris 1945 tidens de Twadde Wrâldkriich. De bedoeling wie om de alliearde loftmachten sa te ferswakjen dat it Dútske leger en de Waffen-SS it Ardinnenoffinsyf trochsette koenen. De operaasje wie pland foar 16 desimber 1944 mar koe om it minne waar pas op Nijjiersdei útfierd wurde.

De Dútsers slaggen deryn in protte alliearde fleanmasines op de grûn te ferneatigjen, mar om't hja sels in protte piloaten ferlearen en yn de loft eins nea de oerhân krigen, wie de skea by einbeslút grutter as de winst. *Bodenplatte* wie it lêste grutskalige offinsyf fan de Luftwaffe tidens de kriich.
Alternative für Deutschland

De **Alternative für Deutschland** (Frysk: *Alternatyf foar Dútslân*), ôfkoarte ta **AfD**, is in yn 2013 oprjochte politike partij yn Dútslân. De partij stiet bekend as rjochts-populistysk en Euroskeptysk, mar ek as konservatyf en ekonomysk liberaal. By de lânlike ferkiezings fan 2013 waard de kiesdrompel fan 5 persint krekt net helle om yn it Dútske parlemint, de Bûnsdei, te kommen.
Fuortset Grifformearde tsjerke (Fryske Peallen)

De **Grifformearde Tsjerke** is de tsjerke fan de fuortsette Grifformearde tsjerke fan Fryske Peallen. De gemeente naam yn 2004 it beslút net mei te gean nei de Protestanske Tsjerke yn Nederlân en slette har oan by it nije tsjerkegenoatskip fan de fuortsette Grifformearde Tsjerken yn Nederlân.  

## Skiednis
De gemeente waard yn 1927 oprjochte en hat de woartels yn de Grifformearde Tsjerke fan Oerterp. 

Op 3 maaie 1943 waard de gemeente slim rekke troch de stânrjochtlike eksekúsje fan 13 gemeenteleden en trije ûnderdûkers troch de Dútsers by Trimunt fanwegen de Molkstaking. Yn 1946 ferliet in diel fan de leden de tsjerke om harren oan te sluten by de Frijmakking. Ek emigrearre likernôch in fyftichtal leden nei de Feriene Steaten en Kanada. 

Nettsjinsteande dat koe de tsjerke oan it ein fan de jierren 1940 en it begjin fan de jierren 1950 ferboud wurde. Der waard in nije konsistoarje boud; de âlde waard by de tsjerke lutsen en der fûn in útwreiding plak mei in dwerskip oan beide siden. Achter de tsjerke waard letter noch it tsjerklik mienskipssintrum "Iepen Doar" boud.  

Yn 1997 waard de tsjerke renovearre. Sawol de flier en it plafond waarden fernijd en fan de yn 1998 ôfbrutsen Noardertsjerke út Drachten waarden de banken oernommen.   

De tsjerke fierde yn 2003 it 75-jierrich jubileum.. Nei't in mearderheid fan de gemeenteleden tsjin it opgean yn de PKN stimde, hat de gemeente him yn 2004 oansletten by it ferbân fan de fuortsette Grifformearde Tsjerken.  
## Oargel
It hjoeddeiske oargel waard boud nei't it âlde oargel nei in renovaasje al rillegau op 'e nij klachten joech. Tanksij in legaat fan frou A. Bekkema koe it nije ynstrumint yn 2010 boud wurde. Oargelbouwer wie de firma Reil út Heerde.  

## Keppeling om utens
* Disposysje en ôfbylden oargel
Grumman F6F Hellcat

De **Grumman F6F ''Hellcat*** wie in [[FSA|Amerikaanske]] [[jachtfleanmasine]] út de [[Twadde Wrâldoarloch]]. It tastel opererearre fan [[fleandekskip]]pen ôf. It wie de opfolger fan de [[Grumman F4F|Grumman F4F Wildcat]].

Hoewol't de Hellcat op syn foargonger like, wie it in nij ûntwerp, mei in sterkere motor. Yn it ûntwerp waard rekken holden mei de gefjochtsûnderfining tsjin de [[Japan|Japanske]] [[Mitsubishi A6M Zero|Zero]]. Tegearre mei de [[F4U Corsair]] wie de Hellcat de wichtichste jager fan de Amerikaanske Marine yn de twadde helte fan de oarloch.

De Hellcat waard it meast súsesfolle marinefleantúch, mei in totaal fan 5.163 oerwinningen (*kills'') op fijanlike tastellen (56% fan alle U.S. Navy/Marine oerwinningen yn de loft yn de oarloch). Dêrby giene 270 Hellcats ferlern. 
Hy wie yn tsjinst fan de Amerikaanske Marine, Mariniers en de Britske Royal Navy. Nei de Twadde Wrâldoarloch waard it tastel stadichoan ferfongen, mar de lêste Amerikaanske Hellcats diene tsjinst oant 1954 as nachtjager.

## Technyske gegevens


File:f6f5niemenweb.jpg|F6F-5, GC 2/6 Normandie Niemen
Vf83web.jpg|F6F-5 VF83
Vf27web.jpg|F6F-3 VF27
Flottile1fweb.jpg|F6F-5, Flottille 1F


## Besibbe ûntwerpen
*  Chance Vought F4U Corsair
*  Nakajima Ki-84
*  Kawanishi N1K1-J
*  Kawanishi N1K2-J
Grifformeard-frijmakke tsjerke (Oerterp)

**De Levensbron** oan De Feart is de tsjerke fan frijmakke gemeente  yn Oerterp.

## Skiednis
Op 4 maart 1860 waard der yn Oerterp in kristlik-ôfskieden gemeente stifte. Ynearsten kamen de leden fan de tsjerke byinoar yn in skuorre, mar rillegau kaam der foar de gemeente in tsjerkegebou. Under dûmny Van Wageningen, dy't yn Oerterp fan 1877 oant 1907 stie, naam it tal leden troch de doleânsje en it doopjen fan folwoeksenen foars ta en moast de tsjerke in ferbouwing ûndergean.

In skeel yn de lear mei de synoade wie yn 1946 de oarsaak dat dûmny Meedendorp him mei it grutste diel fan de tsjerkeried losmakke fan de Grifformearde Tsjerke. It tsjerkegebou en de pastory waarden nei in lange striid tawiisd oan de gemeente fan it doe oprjochte tsjerkegenoatskip fan de Grifformearde Tsjerken frijmakke. De grifformearden dy't trou bleaune oan de synoade tsjerken dêrnei yn in needgebou en lieten letter yn it doarp oan de Mounestrjitte in nije tsjerke bouwe.  

Yn 1975 waard de âlde tsjerke ôfbrutsen om plak te meitsjen foar nijbou. Yn 1993 folge der in útwreiding en yn 2008 in renovaasje.

## Oargel
It oargel waard yn 1979 troch Van Vulpen út Utert boud. De klankkleur fan it ynstrumint is 17e-iuwsk. Njonken de begelieding fan de sang yn de tsjerketsjinst wurde der ek út en troch konserten op it ynstrumint jûn, dy't op de side fan de gemeente kundich wurde makke.
Heer (Wehrmacht)

It **Heer** (Frysk: lânmacht) wie fan 1935 oant 1946 benjonken de Kriegsmarine en de Luftwaffe ien fan de trije kriichsmachtûnderdielen fan de Dútske Wehrmacht. Yn de Twadde Wrâldkriich hawwe meiïnoar likernôch 13 miljoen soldaten yn it Dútske leger tsjinst dien.

Krekt 17 moanne nei't Adolf Hitler de werbewapening fan Dútslân oankundige, bestie it Heer al út de 36 plande divyzjes. Yn de hjerst fan 1937 kamen dêr twa korpsen by, en mei it taheakjen fan de fiif difyzjes fan it Eastenrykske Leger waarden der yn 1938 nochris fjouwer nije korpsen ynsteld. Dit wie allegear yn striid mei it oan de ein fan de Earste Wrâldkriich tekene Ferdrach fan Versailles dat de grutte fan it Dútske leger flink beheinde.
Billboard (tydskrift)

***Billboard*** is in Amerikaansk tydskrift dat berjochtet oer de muzyk- en entertainmentyndustry, en dat artikels publisearret op it mêd fan nijs, opinystikken, resinsjes, ferslaggen fan eveneminten en lifestyle. It stiet lykwols benammen bekend om syn hitlisten en albumlisten oangeande koartby útbrochte muzyk, wêryn't de populêrste singles en albums yn 'e Feriene Steaten byholden wurde. De bekendste fan dy hitlisten binne de ''Billboard'' Hot 100 en de ''Billboard'' 200, en foar countrymuzyk de Hot Country Songs.

*Billboard*, dat letterlik "oanplakboerd" of "oankundigingsboerd" betsjut, is in wykblêd mei in oplaach fan 17.000 eksimplaren dat útjûn wurdt troch de Hollywood Reporter-Billboard Media Group, in difyzje fan Eldridge Industries. It waard op 1 novimber 1894 oprjochte yn Cincinnati, yn 'e Amerikaanske steat Ohio, troch William Donaldson en James Hennegan as in fakblêd op it mêd fan oanplakposters. Yn 1900 waard Hennegan troch Donaldson útkocht foar $500, wêrnei't de ynhâld feroare waard ta in soarte fan reklameblêd foar sirkussen, merken en fariëteefoarstellings. Teffens waard it brûkt as platfoarm om fia miny-advertinsjes berjochten oer te bringen oan merkefolk en reizgjende artysten.

Neigeraden dat de fonograaf, de radio en letter de jukebox mear ynboargere rekke, likernôch mids tweintichste iuw, begûn *Billboard* him mear ta te lizzen op muzyk. Tagelyk waarden oare ûnderwerpen ûnderbrocht by oare tydskriften, lykas it yn 1961 oprjochte *Amusement Business* foar sirkussen en merken. De redaksje ferfear yn 1946 nei Brighton (Ohio) en yn 1948 nei New York. Meitiid krige *Billboard*, benammen troch syn hitlisten, de namme it toanoanjaande tydskrift fan 'e Amerikaanske muzykyndustry te wêzen. Nei't Donaldson yn 1926 stoarn wie, waard it tydskrift oerdroegen oan ferskate generaasjes fan syn neiteam, oant it yn 1985 ferkocht waard oan privee-ynvestearders. Sûnt gie it ferskate kearen yn oare hannen oer, oant it yn 2015 eigendom fan Eldridge Industries waard.

## Keppelings om utens
● Offisjele webside fan ''Billboard''
Chuck Cannon

**Chuck Cannon** (folút: **Marion Cletus Cannon jr.**; Greenville (Súd-Karolina), ±1964) is in Amerikaansk lietsjeskriuwer fan countrymuzyk dy't troch oare artysten songen wurdt. Dêrnjonken er sels ek aktyf as sjonger en muzikant. Hy hat mei syn ferskes ferskate prizen wûn, wêrûnder in Academy of Country Music Award yn de kategory liet fan it jier.

## Libben en karriêre
Cannon waard mids sechstiger jierren berne yn Greenville, yn de Amerikaanske steat Súd-Karolina. Syn heit wie in predikant yn 'e pinkstertsjerken. Cannon die al jong ynspiraasje op troch pleatslike folksferskes en negrospirituals. As tiner trede er op as sjonger yn lokale gelegenheden, oant er yn 1984 ferfear nei Nashville, yn Tennessee, om dêr te studearjen oan de Belmont Universiteit. Yn 1988 waard him in kontrakt oanbean om countrylieten te skriuwen.

Sûnt hat Cannon foar ferskate grutte nammen yn 'e Amerikaanske countrymuzyk skreaun, wêrûnder Toby Keith, John Michael Montgomery, Wynonna Judd, Billy Dean, Sarah Buxton, Shane Minor, Danny Gokey en de band Lonestar. Ien fan syn ierste súksessen wie *I Love the Way You Love Me*, dêr't John Michael Montgomery yn 1993 in nûmer&nbsp;1-hit mei skoarde, en dat Cannon skreaun hie yn gearwurking mei Victoria Shaw. Dat liet wûn yn 1994 de Academy of Country Music Award yn de kategory liet fan it jier.

Foar Toby Keith skreau Cannon, faak yn gearwurking mei Keith sels en soms mei oaren, ferskes as *Me Too*, *[[Dream Walkin' (liet)|Dream Walkin']]*, *[[We Were in Love]]*, *Getcha Some* en *If a Man Answers*. Mei it troch Cannon skreaune *How Do You Like Me Now?!* hie Keith yn 2000 in nûmer&nbsp;1-hit en in gouden plaat, en yn 2003 wie *American Soldier*, krektlyk fan Cannon syn hân, foar Keith ek in nûmer&nbsp;1-hit en in platina plaat. Sawol *I Love the Way You Love Me* as *How Do You Like Me Now?!* wûnen de Eight-Million-Air Award fan Broadcast Music Incorporated om't se yn 'e Feriene Steaten mear as acht miljoen kear op 'e radio draaid wiene.

Cannon brocht sels twa albums út: *God Shaped Hole* en *Love and Money*. Syn single *If I Was Jesus* waard nominearre foar de Independent Music Award yn de kategory Americana-liet fan it jier. Cannon is sûnt 1994 troud mei muzykprodusinte en countrysjongster Lari White, foar wa't er ek ferskate lieten skreaun hat, lykas *What a Woman Wants*, *That's My Baby* en *That's How You Know (When You're in Love)*. Cannon en White hawwe twa dochters, M'Kenzy en Kyra, en in soan, Jaxon.

## Diskografy
;albums
*2006 – *God Shaped Hole*
*2008 – *Love and Money*

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Chuck Cannon
Kriegsmarine

De **Kriegsmarine** (Frysk: *Kriichsmarine*) wie de marine fan Nazy-Dútslân fan 1935 oant 1945. Hja wie besiden it Heer en de Luftwaffe ien fan de trije dielstriidkrêften fan de Wehrmacht.

De Kriegsmarine wie de opfolger fan de Reichsmarine fan de Weimarrepublyk. Neffens it Ferdrach fan Versailles mocht dy inkeld út in lytse float bestean dy't puer bedoeld wie foar it weitsjen oer de kust. Underseeboaten en oare ferlykbere skepen wienen strang ferbean.

Doe't Adolf Hitler yn 1933 de macht yn hannen krige, waard de Kriegsmarine wer opboud en waard Erich Raeder de nije opperbefelhawwer. Nei syn ûntslach yn 1943 waard Karl Dönitz befelhawwer. De Kriegsmarine groeide yn dizze perioades wer út ta in grutte seemacht.
Fedor von Bock

**Fedor von Bock** (3 desimber 1880, Kostrzyn nad Odrą, Poalen – 4 maaie 1945, Aldenburch yn Holstein) wie in Dútsk fjildmaarskalk fan it Dútske Leger tidens de Twadde Wrâldkriich. By de Poalske Fjildtocht fan 1939 hie er de lieding oer *Heeresgruppe Nord*, by de Slach om Frankryk fan 1940 oer *Heeresgruppe B* en letter, by de oanfal op de Sovjet-Uny, oer *Heeresgruppe Mitte*. Syn lêste befel hie er yn 1942 oer *Heeresgruppe Süd*.

Yn de hearst en winter fan 1941 hie Bock de lieding oer Operaasje Taifûn, it úteinlik mislearre besykjen om de stêd Moskou yn te nimmen. It offinsyf fan de Wehrmacht krige in protte wjerstân fan de Sovjet-legers en ek de waarsomstannichheden wienen min. In tsjinoanfal soarge derfoar dat Bock syn striidkrêften weromlûke moast.
Reichsmarine

De **Reichsmarine** (Frysk: *Ryksmarine*) wie de Dútske marine yn de tiid fan de Weimarrepublyk en de earste twa jier fan Nazy-Dútslân. Hja makke diel út fan de Reichswehr en bestie fan 1919 oant 1935. Nei de oprjochting fan de Wehrmacht troch Adolf Hitler waard de Reichsmarine omdoopt ta de Kriegsmarine.
Echte kamieleftigen

De **echte kamieleftigen** (wittenskiplike namme: *Camelinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e evenhoevigen (*Artiodactyla*), it ûnderskift fan 'e ylpoatigen (*Tylopoda*) en de boppefamylje fan 'e kamieldieren (*Cameloidea*) en de famylje fan 'e kamieleftigen (*Camelidae*). Dizze taksonomyske groep ûntjoech him foar it earst sa'n 38&nbsp;miljoen jier lyn yn Noard-Amearika, en is sûnt 2 oant 3&nbsp;miljoen jier lyn ek lânseigen yn Aazje, Noard-Afrika en Súd-Amearika. Omtrint 10.000 jier ferlyn binne de echte kamieleftigen yn Noard-Amearika útstoarn.

De echte kamieleftigen besteane út twa tûken, dy fan 'e echte kamielen (*Camelini*), mei trije libbene soarten, en dy fan 'e lama-eftigen (*Lamini*), mei fjouwer libbene soarten. Under dy beide tûken falle de kamielen (*Camelus*), lama's (*Lama*) en fikûnja's (*Vicugna*), mei as soarten it Arabyske kamiel of de dromedaris (*Camelus dromedarius*) út it Midden-Easten en Noard-Afrika, it Baktryske kamiel (*Camelus bactrianus*) en it wylde Baktryske kamiel (*Camelus ferus*) út Sintraal-Aazje, en de lama (*Lama glama*), de gûanako (*Lama guanicoe*), de alpaka (*Vicugna pacos*) en de fikûnja (*Vicugna vicugna*) út 'e Andes fan Súd-Amearika.

## Underfamylje-opbou
Lama-eftigen

De **lama-eftigen** (wittenskiplike namme: *Lamini*) foarmje in tûke fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e evenhoevigen (*Artiodactyla*), it ûnderskift fan 'e ylpoatigen (*Tylopoda*), de boppefamylje fan 'e kamieldieren (*Cameloidea*), de famylje fan 'e kamieleftigen (*Camelidae*) en de ûnderfamylje fan 'e echte kamieleftigen (*Camelinae*).

## Beskriuwing
Dizze taksonomyske groep omfiemet de lama's (*Lama*), wêrfan't noch fjouwer libbene soarten besteane. Dy binne allegearre lânseigen yn Súd-Amearika, foar it meastepart yn it Andesberchtme. Fan 'e fjouwer soarten binne de lama (*Lama glama*) en de alpaka (*Lama pacos*) folslein domestisearre, wylst de gûanako (*Lama guanicoe*) en de fikûnja (*Lama vicugna*) útslutend yn it wyld foarkomme. Fierders is der de útstoarne tsjilihûeke (*Lama araucana*) en teffens binne der noch twa fossile skaaien bekend, te witten *[[Hemiauchenia]]* en *[[Palaeolama]]*.

Lama-eftigen hawwe alhiel gjin seksuële dimorfy, en likemin beskikke se oer in galblaas. Wol hawwe se in spiisfertarringsstelsel dat har by steat steld om beskate giftige stoffen ta har te nimmen. Fierders ferskille se fan har neiste sibben, de echte kamielen (*Camelini*) trochdat se de beide teannen oan eltse poat ûnôfhinklik faninoar bewege kinne, wat har in bettere gryp jout op rotsige berchgrûn.

## Tûke-opbou
Ojuungerel Ganchujagiin

**Ojuungerel Ganchujagiin** ('Ojuungerel' is de foarnamme en 'Ganchujagiin' in patronym; Mongoalske foarm: Ганхуягийн Оюунгэрэл, sekuerdere transliteraasje: Ganchujagijn Ojuungerel) (Ulaanbaatar, 1985) is in Mongoalsk model. Bûten Mongoalje wurdt har namme gauris ôfkoarte ta **Ojuungerel Ganchujag**.

Ganchujagiin wûn yn 2007 de skientmewedstryd Miss World Mongolia. Dêrtroch mocht se dat jiers har heitelân fertsjintwurdigje op 'e ynternasjonale Miss World-ferkiezing. Hja hat studearre oan 'e Humanitêre Universiteit fan Mongoalje en is fan doel om nei it beëinigjen fan har karriêre as model bankier te wurden.
Gesant

* diplomaat, yn 't bysûnder in 
** folmachtige minister of in
** ambassadeur
* koerier
* boade (berop)
Lama's

De **lama's** (wittenskiplike namme: *Lama*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e evenhoevigen (*Artiodactyla*), it ûnderskift fan 'e ylpoatigen (*Tylopoda*), de boppefamylje fan 'e kamieldieren (*Cameloidea*), de famylje fan 'e kamieleftigen (*Camelidae*), de ûnderfamylje fan 'e echte kamieleftigen (*Camelinae*) en de tûke fan 'e lama-eftigen (*Lamini*).

## Beskriuwing
Ta de lama's hearre fjouwer soarten kamieleftigen út Súd-Amearika, te witten de inkeld yn it wyld foarkommende fikûnja (*Lama vicugna*) en gûanako (*Lama guanicoe*), en de allinnich yn domestisearre foarm foarkommende lama (*Lama glama*) en alpaka (*Vicugna pacos*). De lama stammet ôf fan 'e gûanako, en foarhinne waard tocht dat dat foar de alpaka ek sa wie. Yn 2001 wiisde DNA-ûndersyk lykwols út dat de alpaka eins ôfstammet fan 'e fikûnja. Njonken de fjouwer libbene soarten is der ek noch de tsjilihûeke (*Lama araucana*), in domestisearre soarte dy't yn 'e achttjinde iuw útstoarn wêze soe. Foarôfgeande oan 'e Spaanske ferovering fan Súd-Amearika wiene lama's, alpaka's en tsjilihûekes de iennichste domestisearre evenhoevigen op dat kontinint. Se waarden holden as lêstdier, mar ek foar harren wol, fleis en hûden. 

## Taksonomy
Lama's hawwe lange poaten, in lange hals en in yn ferhâlding lytseftige kop. Hoewol't iere waarnimmers harren ornaris seagen as in soarte fan langhalzich skiep, waard harren sibskip mei de kamielen al rillegau dúdlik, sadat Linnaeus harren al yn 1758 by it skaai fan 'e kamielen (*Camelus*) yndielde. Georges Cuvier ferpleatste de lama's en fikûnja's yn 1800 nei in eigen skaai, dat fan 'e lama's (*Lama*), binnen de famylje fan 'e kamieleftigen. Yn 1842 makke René Lesson de fikûnja fan 'e lama's los en skoep foar dy soarte it selsstannige skaai fan 'e fikûnja's (*Vicugna*). Yn 2001 waard de alpaka dêrhinne oerhevele, mar nijere ynsichten laten yn 2022 ta it opgean fan it skaai fan 'e fikûnja's yn it skaai fan 'e lama's.

## Skaai-opbou
Palaeolama

***Palaeolama***, letterlik: "âlde lama" of "iere lama" is in útstoarn skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e evenhoevigen (*Artiodactyla*), it ûnderskift fan 'e ylpoatigen (*Tylopoda*), de boppefamylje fan 'e kamieldieren (*Cameloidea*), de famylje fan 'e kamieleftigen (*Camelidae*), de ûnderfamylje fan 'e echte kamieleftigen (*Camelinae*) en de tûke fan 'e lama-eftigen (*Lamini*). Dit skaai waard yn 1869 beskreaun troch de Frânske paleöntolooch Paul Gervais.

## Soarten en fynplakken
*Palaeolama* libbe yn it Pleistoseen, fan 1,8 miljoen oant 11.000 jier lyn, yn sawol Noard- as Súd-Amearika. Der is ien soarte út dit skaai bekend, *Palaeolama mirifica*, de "stevichpoatige lama", beskreaun troch George Gaylord Simpson yn 1931. Dêrfan binne yn 'e Feriene Steaten fossilen fûn yn Kalifornje en de súdeastlike steaten, mei de heechste konsintraasje yn Floarida, yn 't bysûnder yn 'e countys Alachua, Brevard, Citrus, Hillsborough, Levy, Manatee, Orange, Polk en Sumter. Yn Midden-Amearika binne fossilen fan *Palaeolama mirifica* fûn yn Meksiko en El Salvador, en yn Súd-Amearika yn Argentynje, Bolivia, Brazylje, Ekwador, Fenezuëla, Oerûguay, Paraguay, Perû en Sily.

## Lichemsgewicht
De Amerikaanske paleöntologen Legendre en Roth hawwe yn 1988 fan fjouwer fossilen fan *Palaeolama mirifica* it gewicht berekkene dat it bist by libben hawwe moatten hat. Hja kamen út op 'e folgjende resultaten:
*eksimplaar 1: 198,0 kg
*eksimplaar 2: 284,8 kg
*eksimplaar 3: 205,5 kg
*eksimplaar 4: 203,0 kg
Echte kamielen

De **echte kamielen** (wittenskiplike namme: *Camelini*) foarmje in tûke fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e evenhoevigen (*Artiodactyla*), it ûnderskift fan 'e ylpoatigen (*Tylopoda*), de boppefamylje fan 'e kamieldieren (*Cameloidea*), de famylje fan 'e kamieleftigen (*Camelidae*) en de ûnderfamylje fan 'e echte kamieleftigen (*Camelinae*). Dizze taksonomyske groep omfiemet de kamielen (*Camelus*), wêrfan't noch trije libbene soarten besteane.

De echte kamielen ûntjoegen har foar it earst yn it Let Eoseen, sa'n 37&nbsp;miljoen jier lyn, yn Noard-Amearika. Sûnt 2 oant 3&nbsp;miljoen jier lyn binne de echte kamielen ek lânseigen yn Aazje en Noard-Afrika, dêr't se har hinne ferspraten oer de Beringlânbrêge. Yn deselde snuorje berikte teminsten ien skaai fan dizze tûke, ntl. *[[Eulamaops]]*, Súd-Amearika as ûnderdiel fan 'e Grutte Amerikaanske Utwikseling, nei de foarming fan 'e Lâningte fan Panama. Dat skaai is letter lykwols weiwurden, en omtrint 10.000 jier ferlyn binne de echte kamielen yn Noard-Amearika ek útstoarn.

## Tûke-opbou
Sigga

**Sigga** (wiere namme: **Sigríður Beinteinsdóttir**; Reykjavik, 24 july 1962) is in Iislânsk sjongster. 

## Libben en karriêre
Sigga waard yn 1962 yn 'e Iislânske haadstêd Reykjavik berne as Sigríður Beinteinsdóttir. Fan 'e 1980-er jierren ôf wie hja aktyf as sjongster, en yn 'e 1990-er jierren naam se fjouwer kear diel oan 'e Iislânske ynstjoering foar it Eurofyzjesjongfestival. 

Op it songfestival fan 1990 makke Sigga ûnderdiel út fan 'e band Stjórnin, dy't mei it nûmer *[[Eitt Lag Enn]]* op it fjirde plak (fan 22) einige mei in totaal fan 124 punten. Dat wie it bêste resultaat foar in Iislânske ynstjoering oant Selma Björnsdóttir yn 1999 twadde waard. In jier letter wie Sigga wer op it songfestival, as eftergrûnsjongster foar Stefán en Eyfi, dy't mei *[[Draumur um Nínu]]* it fyftjinde plak (fan 22) behellen mei 26 punten.

As lid fan 'e band Heart 2 Heart naam Sigga in yn 1992 jitris diel oan it songfestival. Dat jiers berikte de Iislânske ynstjoering mei in totaal fan 80 punten it sânde plak (fan 23) mei it liet *[[Nei eða Já]]*. Yn 1994, ta einbeslút, die Sigga foar de fjirde kear mei oan it Eurofyzjesongfestival, diskear as solo-artyst mei it liet *[[Nætur]]*. Dêrmei einige se op it tolfde plak (fan 25) mei in totaal fan 49 punten, wêrûnder twa kear de maksimale skoare fan tolve punten, dy't se ûntfong fan it Feriene Keninkryk en fan Portegal. 

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Sigga
* Sigga op Facebook
Nætur

***Nætur*** (útspr.: ['naityr], likernôch: "naituer"; betsjutting: "Nachten") is in Iislânsktalich liet út 1994, dat dat jiers de ynstjoering fan Iislân wie foar it Eurofyzjesongfestival. It waard útfierd troch de sjongster Sigga en einige op it tolfde plak.
__NOTOC__
## Ynhâld
*Nætur* is in ballade dy't ta de popmuzyk heart. De sjongster jout utering oan har blydskip oer de macht dy't nachten hawwe. Yn har dreamen kin se nammentlik by har minner wêze, wat yn it wiere libben net mooglik is.

## Eftergrûn
Yn 'e finale fan it Iislânske nasjonale songfestival waard *Nætur* útfierd troch Sigga har suster Sigrun. Op it Eurofyzjesongfestival fan 1992 hiene de beide susters tegearre meidien as leden fan 'e band Heart 2 Heart. Fan hegerhân waard lykwols troch de Iislânske omroporganisaasje besletten dat *Nætur* mei Sigrun as sjongster net genôch kâns makke om te winnen. Dêrom waard Sigga oanwiisd om it liet te fertolkjen op it Eurofyzjesongfestival, en boppedat waard der ek in nij arranzjemint foar it nûmer skreaun troch de Ierske komponist Frank McNamara, dy't op it songfestival foar de Iislânske ynstjoering ek as dirigint fan it songfestivalorkest fungearre.

## Eurofyzjesongfestival
Op it Eurofyzjesongfestival fan 1994 waard *Nætur* as fyfde liet fan 'e jûn útfierd, nei de Syprioatyske ynstjoering *[[Ime Anthropos Ki Ego]]*, songen troch Evridiki, en foàr de Britske ynstjoering *[[We Will Be Free (Lonely Symphony)]]*, songen troch Frances Ruffelle. By de stimming oan 'e ein fan 'e jûn krige *Nætur* 49 punten, wêrûnder twa kear de maksimale skoare fan tolve punten, dy't it taparte krige troch it Feriene Keninkryk en Portegal. Dêrmei behelle it liet in tolfde plak yn in fjild fan 25 ynstjoerings.

## Keppelings om utens
*''Nætur'' op YouTube
Marijetsjerke (Winsum)

De **Marijetsjerke** (offisjele namme Frysk; Nederlânsk: *Mariakerk*) is in tsjerkegebou fan 'e Protestantske Tsjerke yn Nederlân dat stiet yn Winsum, yn 'e Fryske gemeente De Waadhoeke (foarh. Littenseradiel). De tsjerke sels is gjin ryksmonumint, mar it stek om it tsjerkhôf hinne wol. De Marijetsjerke is ien fan 'e trije tsjerkegebouwen fan 'e eardere Nederlânsk-Herfoarme Tsjerke dy't yn gebrûk binne by de protestantske Streekgemeente Lank-Meamert (de oare beide binne de herfoarme tsjerke fan Baard en de Margaretatsjerke fan Easterlittens).

## Beskriuwing
De Marijetsjerke stiet op in terp oan 'e Tsjerkebuorren, ien fan 'e beide histoaryske buorrens fan Winsum (de oare is de Brêgebuorren). It is in sealtsjerke mei in trijesidige koarsluting, wêrfan't de (readstiennene) kearn út 'e sechstjinde iuw datearret en de (gielstiennene) noardgevel út 'e achttjinde iuw.

Omtrint 1880 waard de tsjerke ommitsele en doe waard ek de sealdaktoer ferfongen troch in flakopgeande toer mei in ynsnuorre toerspits. It stek om it tsjerkhôf hinne, dat út dyselde tiid datearret, hat sûnt 1983 de status fan ryksmonumint. It oargel út 1875 is makke troch Willem Hardorff. By in renovaasje yn 1977 binne ferskate âlde eleminten út 'e tsjerke ferfongen; mooglik dat dat de reden is dat de tsjerke sels gjin monumintale status hat.

Nei in restauraasje dy't twa jier duorre, is de Marijetsjerke op 28 septimber 2001 wer yn gebrûk nommen. By dy restauraasje, dy't €130.000 koste, waard û.m. de houten flier ferwidere dy't sûnt de santiger jierren de âlde stiennene grêfsarken bediek.

## Gallery

File:Marijetsjerke, Winsum, Fryslân2.jpg|Tsjerkhôf en tsjerke.
File:Marijetsjerke, Winsum, Fryslân3.jpg|Tsjerkhôf en tsjerke.
File:Marijetsjerke, Winsum, Fryslân4.jpg|De oarskleurige noardgevel.
File:Marijetsjerke, Winsum, Fryslân5.jpg|De toer.
File:Intenieur,_aanzicht_orgel,_orgelnummer_1684_-_Winsum_-_20417347_-_RCE.jpg|It oargel.


## Sjoch ek
* Annatsjerke (Winsum)