open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stadsbrouwerij Sneek

**Stadsbrouwerij Sneek** is in brouwerijhierder yn Snits yn 2018 oprjochte troch Wietse Nieuwenhuis, Cees Vogelvanger en Klaas-Pieter Majoor.
## Skiednis
De brouwerij is oprjochte yn april 2018 ûnder de namme *Bierbrouwerij De Waterpoart.* Freed 13 july 2018 is it earste bier, it Waterpoartsje, presintearre. Dit bier is broud yn de tsjettels fan Brouwerij Troost yn Amsterdam.

Yn 2019 wurdt it twadde bier *Anjenette* op de merk brocht. Dit bier is yn gearwurking makke mei Weduwe Joustra en der waard gebrûk makke fan de echte bearenburchkrûden en is broud by Tsjerkebier yn Easterwierrum. Yn 2020 wurdt de namme wizige yn Stadsbrouwerij Sneek. 

Yn 2021 wurdt de mikrobrouwerij de Stadsbrouwerij Sneek yn *Grand Café De Walrus* offisjeel iepene. Hjir wurde nije bieren betocht, makke en preaun. Foar de gruttere batches wurdt gebrûk makke fan de broufasiliteiten fan de Fryske brouwerijen Tsjerkebier, Het Brouwdok en Brouwerij Bjuster.

## Hjoed
Stadsbrouwerij Sneek is sterk ferbûn oan *Stichting 't Waterpoartsje*. It missy statement fan ’t Waterpoartsje is: “ ut stimúleren fan plezier en ut fergroaten fan maatskapleke betrokkenheid in ’e Sneker gemeenskap." Der is in klup fan 100 oprjochte (KlupFan100) dy 't ek harren stientsje bydraacht.

Stadsbrouwerij Sneek stipet Stichting 't Waterpoartsje troch fan elk ferkocht fleske 25 sint oan de stichting ôf te dragen.

## Assortimint

* *Waterpoartsje* - Mexican Pale Lager
* *Stadhouder* - Sneker Blond Bier
* *Kruizebroeder* - Sneker Amber Ale
* *Leeuwenburger* - Sneker Lager
* *Un Gouden I.P.A.* - Indiana Pale Ale
* *Leeuwenburger* - Snitser lager
* *De Ambassadeur* - Tripel
* Lykfocht (wurdt ferwachte yn 2024)
Broud yn opdracht
* *Hemelse Bock* - Bock Bier (spesjaal broud foar Irish Pub de Poort van Cleef yn Snits)
* *Sneker Dropbier* (broud yn gearwurking mei Het Dropwinkeltje yn Snits)
* *Filmgoud* - Amber (makke foar Filmwinter 2024 fan *Filmhuis Sneek*)

## Keppeling om utens

* Webstek fan Stadsbrouwerij Sneek
Samara (oblast)

De **oblast Samara** (Russysk: Самарская область, *Samarskaja oblast*) is in oblast yn de Russyske Federaasje. Haadstêd is de stêd mei deselde namme. 

## Skiednis
De skiednis fan it gebiet sette yn 1586 mei stifting fan de fêsting Samara útein, dy't al gau in bloeiende hannelsstêd waard. Sûnt 1708 hearde it gebiet by it nije gûvernemint Kazan, mar yn 1717 waard it by it gûvernemint Astrachan foege. Yn 1851 waard it gebiet it selsstannige gûvernemint Samara, dat yn 1918 in diel ôfstean moast foar de stifting fan de Wolga-Dútske Republyk. Yn 1936 feroare it gûvernemint Samara yn de oblast Kûjbysjev, dy't yn 1990 de namme 'oblast Samara' krige.  

## Geografy

De oblast leit yn it easten fan it Russyske Leechlân oan de rin fan de Wolga. Yn it noarden grinzget de oblast oan de autonome republyk Tatarije, yn it easten oan de oblast Orenburg, yn it suden oan de lânsgrins mei Kazachstan en de oblast Saratov en yn it westen oan de oblast Uljanovsk. Goed 12% fan de oblast bestiet út bosk.

## Ekonomy
De yndustry is goed ên lykwichtich ûntwikkele. It foarkommen fan ierdoalje hat in soad bydroegen oan de rykdom fan de regio. Wichtige sektoaren binne de oaljeraffinaderij, de gemyske yndustry en de fleantúchbou. Yn de oblast wurkje tsientûzenen minsken yn de automobylfabriken; 80% fan alle it Russyske motorreau wurde dêr produsearre. 

De opslachmar fan Kûjbysjev soarget foar de produksje fan enerzy. 

## Bestjoersyndieling en stêden
De oblast bestiet út 27 rajon's en 10 stedsdistrikten. Haadstêd is Samara mei mear as in miljoen ynwenners. Fierders binne der noch twa stêden mei mear as 100.000 ynwenners: Toljatti en Syzran. Meiïnoar binne der 11 stêden en 14 plakken mei in stedsk karakter.

 

## Befolkingsûntwikkeling
Wâldpyk Brouwerij

**Wâldpyk Brouwerij** is in bierbrouwerij yn Beetstersweach en is oprjochte yn 2020 troch Ronny Wagenaar.

## Skiednis
Yn jannewaris 2020 waard it earste kommersjele bier broud. De brouwer hat yn syn skuorre in lytse brouynstallaasje stean dêr't er de lytsere *batches* brout. Foar gruttere batches wurdt gebrûk makke fan de fasiliteiten fan Tsjerkebier yn Easterwierrum. It sukses fan Abe, it bier broud mei gers út it Hearrenfeanstadion, hat de trochslach jûn foar in folgjende stap.

Yn july 2021 is de brouwerij ferhuze fan It Hearrenfean nei Beetstersweach. Yn in âld pân oan de Haadstrjitte binne Ronny en syn frou Jolanda in winkel mei bierspesjaalsaak Biergek anneks brouwerij úteinset. 

## Hjoed-de-dei
Efter de winkel komt de hjoeddeistige lytsskalige brouwerij mei in tsjettelkapasiteit fan hûndert liter. Hjir sille nije bieren ûntwikkele wurde en lytse batches broud wurde. Foar de gruttere batches wurdt noch hieltyd broud yn de tsjettels fan Tsjerkebier.

Mei yngong fan 1 jannewaris 2026 is de winkel Biergek sletten.

## Assortimint

* *Wâldpyk Trije* - Tripel
* *Wâldpyk Stikelwetter* - mei jalapeño
* *Wâldpyk Sinne* - Mandarijn saison
* *Abe* - mei gers út it Abe Lenstra Stadion yn it Hearrenfean
* *Fjoer Fretter* - mei de hytste pipers *Carolina Reaper*, *Trinidad Scorpion* en *Naga Jolokia/Ghost Pepper*
* *Sweep! Punk Ale* - strong ale, limitearre útjefte as earbetoan oan de punkrockkultuer
* *<nowiki/>'t Stoute Wicht* - stout mei wichters
* *Âlde Siel* - barrel aged stout, ripe op ikehouten fetten wêr't 12 jier âlde jenever fan *Boomsma* ripe hat
* *Ebenezer's De Gierige Gloed Ale* - winter ale
* *50 Jaar De Buorskip* - tegearre mei Tsjerkebier, broud yn ferbân mei it 50-jierrich jubileum fan doarpshûs De Buorskip yn Beetstersweach
* *Bleate Haver* - blûn bier broud mei bleate hjouwer

## Keppeling om utens

* Webstek fan Wâldpyk Brouwerij
Warhero Brewery

**Warhero Brewery** is in thúsbrouwerij yn Ljouwert dy't yn 2021 troch Rutger Krijgsheld oprjochte waard.

## Skiednis
Lykas in soad oare brouwers is op lytse skaal begûn foar eigen konsumpsje. De folgjende stappen wiene it fierder ferdjipjen yn alle prosessen, it folgjen fan de StiBon 1-oplieding ta bierambassadeur en in hiel soad testen.

Yn 2020 koe fanwegen de koroanapandemy mear tiid bestege wurde oan it brouwen. Op 6 juny 2020 is Warhero Brewery ynskreaun by de KvK. It earste kommersjele bier yn 2020 wie in blond bier, dy 't troch de jierren hinne mei fallen en opstean trochûntwikkele wie. Dêrnei ûntstie it idee foar in "private" label bier, dit hat laat ta it twadde bier, de *Red ale*. Yn de maitiid fan 2021 waard in tredde bier oan it assortimint taheakke, in *weizen*.

## Hjoed-de-dei
De brouwer wurket noch oan mooglike útwreidings fan it assortimint. Fan it bierbostel wurde ferskate *granola's* makke. De ûnderskate miksen binne koalhydraatearm en allinne makke mei natuerlike sûkers út de fruchten of huning. Trochdat in grut part fan de sûkers brûkt wurde om it bier fan te brouwen is de granola ek kaloryearm. Foar it bierbostel binne se ôfhinklik fan de produksje út de brouwerij en fanwegen de lytse omfang binne de granola's beheind leverber fia de webshop.

## Assortimint
* Warhero Blond
* Warhero Red ale
* Warhero Weizen
* Warhero IPA
* Warhero Barleywine

## Keppeling om utens
* Webstek fan Warhero Brewery
De Walster

**De Walster** is in thúsbrouwerij yn Hurdegaryp en is oprjochte yn 2019 troch Willem de Wal.

## Algemien
Brouwerij De Walster is ûntstien út in út de hân rûne hobby fan Willem de Wal.

De brouwer organisearret priuwerijen yn syn brouhok.

## Assortimint
* De Walster Blond
* De Walster Barley
* De Walster Red ale

## Keppeling om utens
* De Walster
Zwaluw Bierbrouwers

**Zwaluw Bierbrouwers** is in bierbrouwerij yn De Fochtel en is oprjochte yn 2017 troch André Hoogendoorn.

## Algemien
Hoogendoorn wie al 30 jier as hobbybrouwer doe't er yn Appelskea in semy-profesjonele brouwerij ynstallearre. Troch drokte kaam it der net fan om echt te brouwen.

Nei de ferhuzing nei De Fochtel is de brouwerij yn 2017 echt úteinset.

## Assortimint
* Zwaluw CZ Amber
* Zwaluw Tripel
* Zwaluw Wildboyz Bock
* Zwaluw Fochteloër Alt
* Zwaluw Porter
* Zwaluw Winterbier

## Keppeling om utens

* Webstek fan Zwaluw Bierbouwers
Sneker Pypke

**Sneker Pypke** is in brouwerijhierder yn Snits en is oprjochte yn 2018.

## Skiednis
In oantal freonen út Snits fine it yn de maitiid fan 2018 heech tiid wurden dat der yn Snits en omkriten geniete wurde kin fan in Snitser bier. De trije besleaten om in Blond bier te ûntwikkeljen. Op 25 july 2018 is it spesjaalbier út Snits, Snitser Pypke, yntrodusearre yn it sintrum fan Snits. Sûnt begjin desimber 2018 is der in Tripel by kaam.

## Hjoed
It Blond, Tripel, Dubbel, Weizen IPA, Wit, Amber, Quadrupel en eigen label bieren wurde op ambachtlik wize broud mei earlike grûnstoffen en sûnder helpstoffen yn de *Ambachtelijke Vechtdal Brouwerij* yn Dalfsen, dêr 't minsken mei in ôfstân ta de reguliere arbeidsmerk in nuttige, sosjale deibesteging hawwe. Under oare soarchfâldich selektearre gêst, mout- en hopsoarten binne yn it resept ferwurke. Dêrnei wurde de fleskes ôffolle yn dizze soarchbrouwerij en etikettearre yn in sosjale wurkpleats fan *Philadelphia* yn Snits.

Yn 2023 wurdt der foar it earst in bokbier broud.

## Assortimint

* *Sneker Pypke Weizen IPA*
* *Sneker Pypke Blond*
* *Sneker Pypke Dubbel*
* *Sneker Pypke Tripel*
* *Sneker Pypke Wit*
* *Sneker Pypke Amber*
* *Sneker Pypke Low IPA*
* *Sneker Pypke Bock*
* *Sneker Pypke Quadrupel*
* *Sneker Pypke IPA* - broud mei tritordeum
* *Sneker Pypke Tútsje Vol Blond*
Bieren yn opdracht:

* *De Frisse Wind* - wytbier yn opdracht fan Rufus aan het water yn Broek
* *Thuishaven* - blûnbier yn opdracht fan Rufus aan het water yn Broek
* *Wirdumer Wit* - wytbier yn opdracht fan supermerk Centerr yn Wurdum
* *Jopies Blond* - blûnbier yn opdracht fan it Jopie Huisman Museum yn Warkum
* *Folkerts Weizen IPA* - weizen IPA yn opdracht fan Restaurant Folkerts yn Warkum

## Keppeling om utens

* Webstek fan Sneker Pypke
Canto Bight

**Canto Bight** (Ingelske útspr.: [ˈkæntoʊ ˈbai̭t], likernôch: "ken-too baait") is in fiktive delsetting út 'e ''Star Wars''-franchise. It is in kasino-resort foar de superriken op 'e planeet **Cantonica**, dy't hast hielendal út woastyn bestiet. Canto Bight leit lykwols oan 'e kust fan 'e See fan Cantonica, de grutste keunstmjittige oseaan fan it Stjerrestelsel. De besikers fan Canto Bight foarmje in mingsel fan toeristen en profesjonele gokkers, mei dêropta oplichters en dieven dy't fan 'e kasino's en de kliïntêle dêrfan profitearje wolle. Behalven de kasino's biedt Canto Bight foar de besikers ek farren yn lúkse jachten op 'e See fan Cantonica en de races mei fathiers, oer de útkomst wêrfan't weddenskippen ôfsletten wurde kinne.

Yn 'e *[[Skywalker Saga]]* wurdt Canto Bight yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VIII&nbsp;– The Last Jedi]]*. Dêryn binne de âld-stoarmtroeper Finn, de monteur Rose Tico en de robot BB-8 op in misje om 'e float fan it Ferset te rêden. Se reizgje nei Canto Bight op 'e siik nei in har oanrikkemandearre master-koadebrekker, waans tsjinsten se ferlet fan hawwe en dy't dêr yn ien fan 'e kasino's oan it gokken wêze soe. Finn wurdt ferbline troch alle pracht en preal, mar Rose wiist derop dat ûnder dat oerflak aaklike dingen beskûl geane, lykas bistemishanneling, berne-arbeid en it caterjen foar oarlochsprofiteurs. Se neamt Canto Bight "in ferskriklik plak, dat fol sit mei de minste lju út it Stjerrestelsel." De master-koadebrekker fine Finn en Rose net, mei't se al rillegau troch de pleatslike plysje oppakt wurde foar foutparkearjen. Se bedarje yn 'e sel, dêr't se yn 'e kunde komme mei in oare arrestant, de hacker DJ. Dyselde brekt harren út 'e sel en biedt oan om harren koadebrekker te wêzen. Finn en Rose stegerje dat oanbod earst ôf, mar se betinke har as se letter fannijs troch de plysje yn it nau dreaun binne en rêden wurde troch DJ en BB-8.

Rian Johnson, de regisseur fan *The Last Jedi*, sei yn in fraachpetear dat er Canto Bight foarmjûn hie nei it foarbyld fan 'e kasinostêd Monte Carlo, yn Monako, en yn mindere mjitte ek nei it foarbyld fan Las Vegas. De opnamen fan bûtendoarsênes yn it nachtlike Canto Bight waarden eins dien yn Dubrovnik, in Kroätyske havenstêd oan 'e kust fan 'e Adriatyske See.

## Keppelings om utens
*Artikel oer Canto Bight yn Wookieepedia, de offisjele ''Star Wars''-Wikipedy
Desersje

**Desersje** (fan it Frânske *désertion*) is it permanint ferlitten fan in kriichsmacht sûnder dêr tastimming foar krigen te hawwen. Dat is in misdriuw dêr't swiere straffen op steane. Immen dy't him oan desersje skuldich makket, is in **deserteur**; it begean fan desersje is **desertearjen**. De bedoeling om net mear werom te kearen ûnderskiedt desersje fan in minder earnstich fergryp, dat ferskillende nammen hat, lykas net-tastiene ôfwêzigens of absinsje sûnder ferlof. It wegerjen fan militêre tsjinst as gewissebeswierde is gjin desersje. As ferskynsel kaam desersje al foar yn 'e Aldheid en it is nea wer ferdwûn. Redens foar desersje kinne bgl. wêze: leffens, ûnwennigens (nei hûs), oarlochswurgens of abominale libbensomstannichheden oan it front. Yn kriichsmachten dy't gebrûk meitsje fan hierlingen of tsjinstplichtigen, sil desersje mear foarkomme as mank beropsmilitêren. Om't in kriichsmacht al syn slachkrêft kwytreitsje kin as in protte soldaten desertearje, besiket de legerlieding ornaris út alle macht it near op desersje te lizzen. Deserteurs wurde, ynsafier't se pakt wurde, berjochte troch de kriichsrie.

Yn Nederlân is desersje as misdriuw fêstlein yn kêst 100 fan it Wetboek fan Militêr Strafrjocht. Desersje wurdt dêr omskreaun as in net-tastiene ôfwêzigens dy't langer duorret as 30 dagen of, yn tiid fan oarloch, langer as 7 dagen. Der is al sprake fan desersje by koartere ôfwêzigens as de dieder dêrmei besiket him oan syn tsjinstplicht te ûntlûken of om oer te rinnen nei de fijân. Ek is it desersje as in militêr troch syn net-tastiene ôfwêzigens in útstjoering nei it bûtenlân misrint. De straf foar desersje is yn Nederlân 2 jier finzenisstraf of in boete fan 'e fjirde kategory yn tiid fan frede, of 71/2 jier finzenisstraf of in boete fan 'e fyfde kategory yn oarlochstiid. Dat is noch frij myld; fral yn it ferline stie yn in protte lannen op desersje yn oarlochstiid de deastraf. Yn guon lannen is dat no noch sa. Yn Nederlân waard by de Dútske ynfal yn maaie 1940 in sersjant Chris Meijer foar desersje eksekutearre. Dat barren waard letter faak bekritisearre.

Under it ynternasjonaal rjocht bestiet op papier ien útsûndering op 'e strafberens fan desersje: as in militêr troch de oerheid fan syn lân of troch in superieur befelle wurdt ta it begean fan in oarlochsmisdie. It Hegekommissariaat foar de Flechtlingen fan 'e Feriene Naasjes erkende yn dat ferbân yn 1998 dat "persoanen dy't [al] militêre tsjinst ferfolje, gewissebeswieren ûntwikkelje kinne". Yn 2005 wie dit prinsipe lykwols net genôch om 'e Amerikaanske deserteur Jeremy Hinzman, dy't sei dat er yn 'e Irakoarloch opdracht krigen hie ta it ferrjochtsjen oarlochsmisdieden, te beskermjen tsjin útlevering troch Kanada, dêr't er polityk asyl oanfrege hie, oan syn heitelân.
Fathier

In **fathier** (útspr.: [ˈfaːðiəɹ], likernôch: "faa-zi-ur") is in fiktyf, semy-yntelligint bist út 'e ''Star Wars''-franchise, dat yntrodusearre waard yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VIII&nbsp;– The Last Jedi]]* (2017), it middelste diel fan 'e ''Star Wars''-ferfolchtrilogy. 

Fathiers binne grutte, fjouwerfuottige sûchdieren mei in skofthichte fan 3&nbsp;m. It binne elegante en sterke bisten, dy't tige hurd drave kinne, mei in topfaasje fan 75&nbsp;km/h. Fathiers hawwe relatyf tinne skonken dy't einigje yn hoeven. De sturt is heal sa lang as de efterskonken. De rêch giet stadich oer yn in spierde nekke en liket dêrom by de foarskonken heger te wêzen as by de efterskonken. De kop is grut, mei in platte snút. Fathiers hawwe fierders grutte earen, dy't mear as in heale meter útstekke oan 'e sydkant fan 'e kop. Fathiers kinne domestisearre wurde foar gebrûk as ryddier of lêstdier. Op 'e planeten Cantonica en Kergans wurde se troch de riken ynset foar hurddraverijen, op 'e útkomst wêrfan't weddenskippen ôfsletten wurde. 

Yn *The Last Jedi* reizgje de âld-stoarmtroeper Finn, de monteur Rose Tico en de robot BB-8 op in misje om 'e float fan it Ferset te rêden nei it kasino-resort Canto Bight, op Cantonica. Dêr bedarje se yn it pleatslik tichthûs. Nei't se útbrutsen binne, sit de plysje harren al rillegau wer op 'e hakken. Mei de help fan in keppel fathiers, dy't troch harren eigners mishannele wurde, en fan 'e minskebern dy't de bisten fersoargje, witte se nei in spektakulêre rit troch de smelle steechjes fan Canto Bight te ûntkommen nei it strân. Harren romtefear wurdt troch de plysje lykwols oan grôt sketten, en fierderop reitsje se ynsletten oan 'e top fan in heech klif. Finn en Rose stjoere de fathiers fuort, dy't harren dan net fierder helpe kinne. Se wurde neitiid rêden troch BB-8 en de hacker DJ, dy't tegearre in romteskip stellen hawwe.

## Keppelings om utens
*Artikel oer fathiers yn Wookieepedia, de offisjele ''Star Wars''-Wikipedy
Stege

In **stege** of **steechje** is in smelle strjitte yn in beboude omjouwing dy't gjin funksje foar trochgeand ferkear hat, útsein foar fuotgongers.

Yn stêden dy't in foar it grutste part midsiuwsk strjittepatroan hawwe, lykas de binnenstêd fan Amsterdam, wiene fan âlds in soad stegen. Se ûntsleaten oarspronklik de iepen romte achter gebouwen oan strjitten en grêften. Earmelju, it grutste part fan de befolking, wennen oant 1900 en ek noch wol dêrnei massaal oan stegen en gloppen. De parten fan in stêd of doarp mei stegen waarden faak oantsjut as efterbuert of sloppewyk. Ek yn lytsere plakken wiene stegen dêr't minsken fan lege stân yn primitive omstannichheden ticht opelkoar libben hiel gewoan.

In al yn de sechstjinde iuw bekende útdrukking seit dat "men stegen voor straten moet kennen". Dêrmei waard bedoeld dat men ûnderskied meitsje moast tusken minsken fan ferskate rang en stân en dêrmei rekken hâlde moast.

Doarpen hawwe ek stegen, meastentiids om de tsjerke hinne.

Regionale beneamingen foar in stege of gloppe binne:
* *gas* - Nijmegen
* *ginkien* - Urk
* *glop* - Hoarn, Inkhuzen, Alkmaar, Skylge, Teksel, East-Flylân
* *steiger* - Inkhuzen
* *gats* - Limburch
Amoer (oblast)

De **oblast Amoer** (Russysk: Амурская область; Amoerskaja oblast) is in oblast yn it Aziatyske diel fan de Russyske Federaasje.

De oblast leit yn it federaasjedistrikt Fernost oan de Sjneeske grins, dy't troch de rivier de Amoer ôfbeakene wurdt. Belangrike sydrivieren yn de oblast binne de Seja en de Bûreja. It Stanovoiberchtme foarmet de natuerlike grins mei de republyk Sacha.

## Skiednis

Yn de 17e iuw waard in begjin makke oan de kolonisaasje fan it gebiet troch Russen, mar dy sette fral yn de 19e iuw troch. De hjoeddeiske haadstêd Blagovesjtsjensk waard yn 1858 stifte. De tsjitnwurdige oblast waard op 20 oktober 1932 stifte as in ûnderdistrikt fan de Fier-eastlike kraj (sûnt 1938 kraj Chabarovsk). Sûnt 1948 is de oblast Amoer selsstannich.

## Ekonomy
Yn de boaiem wurde û.o. koal en goud fûn. De winning fan enerzjy, de metaalferwurking en de houtyndustry binne wichtige sektoaren yn de ekonomy fan de oblast.    

De 'Gasferwurkingsfabryk Amoer' by de stêd Svobodny is yn syn soarte ien fan de grutste fan 'e wrâld.

## Bestjoerlike yndieling en stêden
De oblast Amoer is yn 20 rajon's en 9 stedsdielen ferdield. Haadstêd is Blagovesjtsjensk. Meiïnoar binne der 10 stêden en 15 plakken mei in stedsk karakter. 

## Befolking
It ynwennertal fan de oblast rint al sûnt 1989 tebek. Neffens de sifers fan 2010 foarmje de Russen 93,43% fan de befolking. De iennige minderheid it neamen wurdich is de Oekraynske minderheid, mar harren oandiel yn de befolking is fan 3,49% yn 2002 nei 2% yn 2010 tebek rûn.

### Befolkingsûntwikkeling
Geike Arnaert

**Geike Arnaert** (Poperinge, 13 septimber 1979) is in Belgysk sjongeres. Sûnt novimber 2020 is sy opnij de sjongeres fan muzykgroep Hooverphonic, nei't hja dy rol tusken 1997 en 2008 ek al ferfolle.

## Libben en wurk
Arnaert waard grutbrocht yn Westouter, in dielgemeente fan Heuvelland. Al gau die bliken dat se muzikale talinten hie. Op har njoggende die se mei oan in talintejacht yn har doarp. Yn febrewaris 1997 die se in audysje by Hooverphonic. Hoewol't se noch gjin 18 jier wie, gie Arnaert fan maaie 1997 ôf op toernee as sjongeres fan de groep fuort. Yn 2000 en 2003 waard se yn eigen lân bekroand mei ZAMU Awards foar bêste sjongeres. Se wûn ek ferskate kearen Humo's Pop Poll. Yn 2008 waard Hooverphonic troch TMF Vlaanderen útroppen ta bêste band.

Geike song yn febrewaris 2007 in duet mei Bobbejaan Schoepen by de útrikking fan dy syn Lifetime Achievement Award. It nûmer *Le temps des cerises* ferskynde op it album fan Schoepen dat op 19 maaie 2008 útkaam, ynklusyf in klip.

Op 10 oktober 2008 kundige Arnaert oan dat se Hooverphonic ein fan dat jier ferlitte soe om in eigen muzikale rjochting út te gean. Dochs ferskynde de single *Mijn Leven*, dy deis dag live opnommen mei terminaal kankerpatiënt Andy Sierens foar it VTM-programma "Hart voor elkaar", yn febrewaris 2009 mei as fermelding "Andy Sierens A.K.A. Vijvenveertig & Hooverphonic" as útfierenden. It behelle de nûmer 1-posysje yn de Ultratop 50 twa wiken neidat *Home*, it temaliet fan de tredde Music For Life dat se ein 2008 tegearre song mei Tom Helsen, dyselde kopposysje ferlitten hie.

Mei Erik de Jong fan Spinvis makke Arnaert begjin 2010 de muzyk foar de film *Adem*. Tegearre foarmen se de groep Dorléac, dy't yn 2010 inkelde optredens en in earste album mei bykommend opnamemateriaal realisearren. Yn oktober 2011 brocht Arnaert ûnder de namme 'Geike' har earste soloplaat út, *For the beauty of confusion*.

Yn 2018 skoarde Arnaert tegearre mei de Nederlânske popgroep BLØF in nûmer 1 - hit yn Nederlân en Flaanderen mei it nûmer *Zoutelande*. De plaat berikte yn Nederlân de nûmer 1 - posysje yn sawol de Nederlânske Top 40 as de Mega Top 50. Yn sawol Flaanderen as Nederlân groeide it út ta ien fan de grutste Nederlânsktalige hits ea.

Yn oktober 2019 ferskynde har twadde soloalbum Lost In Time, dêr't Joost Zweegers ek oan meiwurke.

Yn novimber 2020 waard oankundige dat Arnaert nei tolve jier op 'e nij sjongeres waard fan Hooverphonic. Se naam hjirby it plak yn fan Luka Cruysberghs. De band makke him op dat stuit klear foar it Eurofyzjesongfestival fan 2021 yn Rotterdam, dêr't hja út namme fan België oantrede soene. Mei it troch Arnaert songen liet *The Wrong Place* einige de groep der úteinlik op it 19e plak.

Yn de maitiid fan 2021 die Arnaert (mei Tourist LeMC, Ronny Mosuse, Emma Bale, Bert Ostyn, Willy Sommers en Cleymans & Van Geel) mei oan it sânde seizoen fan it telefyzjeprogramma ''Liefde voor Muziek''.

## Diskografy
* Sjoch: Diskografy

## Keppeling om utens
* Hiemside
Apparaat

**Apparaat** (fan it Latynske *apparatus*, dat "wurktúch" betsjut) is in begryp mei ferskate betsjuttings, mar de gongberste is dy fan in net al te grutte, troch minsken út meganyske, elektryske en/of elektroanyske ûnderdielen gearstalde masine. Ferskate (faak min ofte mear soartgelikense) apparaten byinoar neamt men **apparatuer**. De meast foarkommende apparaten kinne opdield wurde yn ferskate kategoryen:
*húshâldlike elektroanika, lykas in kuolkast, friezer, waskmasine, ôfwaskmasine, sintrifúzje, magnetron, gasstel, bôleroaster, kofjesetapparaat, mikser, blender, geiser, boiler, stofsûger, ensfh.
*oare elektroanika foar yn 'e hûs, lykas in tillefyzje, radio, cd-spiler, fideorecorder, kompjûter, scanner, printer, mûs, modem, kopiëarapparaat, tillefoan, mobile tillefoan, faks, antwurdapparaat, koptillefoan, klok, wekker, fototastel, fideokamera, elektryske toskboarstel, föhn, airconditioner, ensfh. 
*apparatuer foar om 'e hûs hinne, lykas in gersmeaner, kantsjemeaner, blêdblazer, ensfh.
*elektrysk ark en reau, lykas in boarmasine, skuormasine, slypmasine, fleks, elektryske skroevedraaier, dekûpearseage, sirkelseage, keatlingseage, laskapparaat, soldearbout, ensfh.
*apparatuer foar yn it sikehûs, lykas in beäzemingsapparaat, kûveuze, hert-longmasine, CT-scanner, keunstnier, ensfh.
Los dêrfan binne der fansels noch withoefolle oare apparaten dy't brûkt wurde foar alderhanne dingen en net sa maklik yn te dielen binne, lykas in megafoan, sinnebank, kassa, pûnsmasine of planetarium. Gruttere masines binne faak opboud út ferskate apparaten. Sa kin in auto net in apparaat neamd wurde om't er gearstald is út ôfsûnderlike apparaten lykas de rutesproeier, de rutewiskers, de doarbeskoatteling, de ferljochting de fersnellingsbak en de motor.

## Oare betsjuttings
Oare, minder gongbere, betsjuttings fan it begryp 'apparaat' komme ek foar.
*Yn 'e biology is in apparaat of orgaansysteem de gearstalling fan ferskate organen dy't mei-inoar in beskate funksje ferfolje.
*Yn 'e bedriuwskunde is in apparaat alle persoanen en helpmiddels mei-inoar dy't nedich binne foar it funksjonearjen fan in bedriuw of ynstelling.
*Yn 'e filology is in apparaat (noate-apparaat) it gehiel fan 'e fuot- of einnoaten dy't mei lytse, yn superskrift werjûne siferkes oan 'e haadtekst tafoege wurde, en dy't ferwize nei oantekenings mei deselde sifers dy't yn in lytsere lettergrutte werjûn wurde ûnderoan 'e bledside (fuotnoaten) of oan 'e ein fan it haadstik of boek (einnoaten). Dêryn wurdt yn it foarste plak de boarne fan in yn 'e haadtekst opnommen bewearing werjûn, mar dêropta soms ek wol in langere opmerking oer datselde punt dy't te wiidweidich is om yn 'e haadtekst op te nimmen.
*Fierders wurdt de oantsjutting 'apparaat' ek wol yn 'e algemiene sin brûkt foar in gehiel, lykas yn 'e wurden 'amtnersapparaat' (alle amtners mei-inoar), 'oerheidsapparaat' (alle oerheidsynstellings mei-inoar) of 'feilichheidsapparaat' (alle ynstellings mei-inoar dy't foar feilichheid soargje moatte, lykas de plysje, de brânwacht, de maresjesee, ensfh.).
Rosa Spier Hûs

It **Rosa Spier Hûs** is in wen- en wurksintrum foar keunstners en wittenskippers op jierren. It sintrum is fan ein 2019 ôf fêstige oan de Hector Treublaan in Laren yn Noard-Hollân.

## Skiednis
It idee foar in 'feilige haven foar âldere keunstners' kaam fan harpiste Rosa Spier. Doel fan it hûs is it mooglik te meitsjen foar âldere keunstners om harren enerzjy yn harren wurk te stekken bliuwe te kinnen en har persoanlike fersoarging oan oaren oer te litten. Yn 1963 rjochte Henriette Polak de Rosa Spier Stichting op, dy't de bou fan it hûs úteinlik mooglik makke.

Oan de Esseboom yn Laren waard in gebou realisearre dat op 11 oktober 1969 iepene waard troch Marga Klompé, de doetiidske minister fan Kultuer, Rekreaasje en Maatskiplik Wurk. Dit appartemintekompleks bea plak oan yn totaal 73 bewenners. Dêrneist wiene der mienskiplike foarsjennings as in biblioteek en in teätersealtsje. It kompleks wie in paviljoeneftich ûntwerp fan buro Goldschmidt & Verbruggen; de tún waard ûntwurpen troch Mien Ruys.

### Nijbou
Yn 2008 waard bekend dat de gemeente Laren en it stichtingsbestjoer oerwoegen it Rosa Spierhûs ôf te brekken en te ferfangen troch 68 apparteminten (wat der úteinlik mear wurde soene). It Bûn Heemschut wiisde yn in brief op de grutte kultuerhistoaryske wearde fan hûs en tún.  Saakkundigen en belanghawwenden besochten stichting en gemeente fergees ta oare gedachten te bringen. Yn maaie 2014 die nei in útspraak fan de Ried fan Steat bliken dat de foarnommen sloop definityf wie. De motivearring wie ûnder oare dat hûs en tún net op in monumintelist stiene.  Yn 2018 waard úteinset mei de bou fan in nij pân oan de Hector Treublaan.  De nijbou is yn de winter fan 2019/2020 yn gebrûk naam. Njonken de 70 bewenners fan it âlde hûs fûnen 67 nije minsken dêr in plak. 

## Gebou
It Rosa Spier Hûs hat:
* de Anna-Stibbe konsert- en teaterseal,
* in algemien atelier,
* in muzykkeamer,
* im bibleteek,
* ferskate lêstafels,
* Galerykafee/restaurant,
* in eksposysjeromte,
* terras en byldetún en
* privee-ateliers en studio’s

## Keppeling om utens
* Hiemside Rosa Spier Hûs
Crait

**Crait** is in fiktive planeet út 'e ''Star Wars''-franchise, dy't yntrodusearre waard yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VIII&nbsp;– The Last Jedi]]* (2017), it middelste diel fan 'e ''Star Wars''-ferfolchtrilogy. Dizze planeet makket diel út fan it planetestelsel mei deselde namme, yn 'e Bûtenrâne fan it Stjerrestelsel. Crait rûntsjedraait yn 525&nbsp;dagen om 'e stjer hinne dy't ek Crait hjit, mar hat sels gjin moannen. De planeet hat in diameter 7.400&nbsp;km en in deilingte fan 27&nbsp;oeren. 

It oerflak fan Crait is fierhinne oerdutsen mei berchtmen, dellings, útstrutsen sâltflakten en pikelseeën. De planeet is ryk oan mineralen, en de atmosfear is sykhelber foar de measte wêzens. Der hat him op Crait nea in yntelliginte foarm fan bûtenierdsk libben ûntjûn, mar lânseigen floara en fauna is der wol. De vulptex, bygelyks, is in foks-eftich sûchdier mei in wite, kristallinen pels, dy't op 'e sâltflakten libbet. 

Under de Galaktyske Boargeroarloch fêstiget it Rebelleferbûn in basis op Crait, yn it binnenste fan in berch oan 'e útein fan in ûnbidige sâltflakte. Yn 'e roman *[[Star Wars: Leia, Princess of Alderaan]]* (2017), fan Claudia Gray, wurdt ferteld dat Bail Organa fan Alderaan dêr in skoft kommandant is. It is as prinsesse Leia Organa him dêr trappearret, dat se foar it earst beseft dat har âldelju behelle binne yn in opstân tsjin it Galaktysk Keizerryk. De basis op Crait wurdt tsien jier letter ferlitten.

Sa't te sjen is yn *Star Wars: Episode&nbsp;VIII&nbsp;– The Last Jedi*, keart Leia mear as fjirtich jier letter werom nei Crait as it Ferset yn 'e striid tsjin 'e faksistyske Earste Oarder (dy't fuortkommen is út 'e restanten fan it Keizerryk) syn basis op D'Qar ûntromje moatten hat en op 'e flecht is foar de fijannige float. Nei de ferneatiging fan alle fersetsskippen sykje de lêste 400 fersetslju har taflecht yn 'e âlde rebellebasis. Troepen fan 'e Earste Oarder, ûnder lieding fan generaal Hux en de Sith-ridder Kylo Ren, sette mei AT-AT's en in reuseftich belegeringskanon de oanfal yn, mar wurde opholden troch de tuskenkomst fan Jedi-master Luke Skywalker. De fersetslju witte te ûntkommen troch in oare útgong, dêr't se troch de vulptex hinne laat wurde, en ferlitte Crait yn 'e *[[Millennium Falcon]]*.

## Keppelings om utens
*Artikel oer Crait yn Wookieepedia, de offisjele ''Star Wars''-Wikipedy
Vulptex

In **vulptex** is in fiktyf bist út 'e ''Star Wars''-franchise, dat yntrodusearre waard yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;VIII&nbsp;– The Last Jedi]]* (2017), it middelste diel fan 'e ''Star Wars''-ferfolchtrilogy. Vulptexen binne fjouwerfuottige sûchdieren mei in skofthichte fan likernôch 50&nbsp;sm. Se lykje sterk op Ierdske foksen, mei in foarútstykjende snút, spitse earen en in grutte boarstelsturt. Mar se hawwe in wite pels dy't bestiet út kristallinen boarstelhier, en reade of blauwe eagen. Harren natuerlike biotoop wurdt foarme troch de útstrutsen sâltflakten op 'e ûnherberchsume planeet Crait. Vulptexen binne eins nachtdieren, en se hawwe tige skerpe sintugen. Se kinne troch tige behindige gatsjes, en stelle oan 'e hân fan harren wiid útstekkende snorhierren fêst oft se har lichem earne trochhinne wrotte kinne. 

Yn *The Last Jedi* sykje de lêste 400 leden fan it Ferset, dy't efterfolge wurde troch de float fan 'e faksistoïde Earste Oarder, beskûl yn in âlde basis fan it Rebelleferbûn op Crait. Dy basis is fêstige yn it binnenste fan in berch oan 'e útein fan in grutte sâltflakte. Lâningstroepen fan 'e Earste Oarder komme har efternei, sadat de grutte feilichheidsdoar halje-trawalje omleech dien wurde moat. Njonken de fersetslju flechtsje ek guon vulptexen de basis binnen, dy't opskrikt binne troch de AT-AT-rinners fan 'e Earste Oarder. Fersetslju en vulptexen komme sa mei-inoar fêst te sitten yn 'e rebellebasis as bliken docht dat der gjin oare útgong is. 

De Earste Oarder set in mânsk belegeringskanon yn om troch de feilichheidsdoar hinne te kommen. Wylst de Jedi-master Luke Skywalker de Earste Oarder ophâldt, liede de vulptexen de fersetslju nei wat oarspronklik in útgong fan 'e basis wie, dy't tichtset is troch in ynstoarting wêrby't reuseftige rotsblokken delkommen binne. De vulptexen kinne har troch de lytse gatsjes tusken de rotsblokken troch wringe en ûntkomme sa, mar de fersetslju sitte fêst. Dan ferskynt de jonge Jedi Rey, dy't de Krêft brûkt om 'e rotsblokken fansiden sweve te litten. De fersetslju kinne dêrtroch út 'e basis fuortglûpe en geane oan board fan it romteskip de *[[Millennium Falcon]]* om fan Crait te ûntkommen.

## Keppelings om utens
*Artikel oer vulptexen yn Wookieepedia, de offisjele ''Star Wars''-Wikipedy
Irkûtsk (oblast)

De **oblast Irkûtsk** (Russysk: Ирку́тская о́бласть, *Irkûtskaja oblast*) is in bestjoerlik dielgebiet yn de Russyske Federaasje. De oblast foarmet ûnderdiel fan it Federale Distrikt Sibearje. De haadstêd is Irkûtsk.

## Geografy

De oblast leit yn it suden fan Sibearje en grinzget oan de republiken Boerjaasje en Tûva yn it suden en súdwesten, oan de kraj Krasnojarksk yn it westen, de republyk Sacha yn it noardeasten en oan de kraj Transbaikal yn it easten.

Yn it súdeasten fan de oblast leit de Baikalmar. De Angara hat syn boarne yn de Baikalmar en streamt nei it noardwesten om yn de Jenisej út te mûnjen. Yn de rivier leit de Irkûtsk-daam. Twa oare grutte damen fierder de stream ôf binne by Bratsk en Ust-Ilimsk, dêr't grutte wetteropslachmarren lizze. In oare rivier dy't syn boarne yn de oblast hat is de Lena, dy't fan it noarden nei it easten nei de oanbuorjende republyk Sacha streamt. 

It lânskip fan de oblast bestiet fral út de bergen en brede deltes fan it Sintraal Sibearyske Plato. It Primorskiberchtme en ut Baikalberchtme lizze oan de Baikalmar. Yn it noardeasten, dat diel útmakket fan 'e Transbaikal, lizze it Noard-Baikalplato en it Patomplato.

## Skiednis
Eartiids wennen Boerjaten en lytse Turkske folken yn it gebiet, mar hjoeddedei foarmje de Russen de mearderheid. Nei Oeigoersk en Mongoalsk bewâld setten yn de 18e iuw de Russyske kolonisaasje yn. De stêd Irkûtsk spile in grutte rol by de ûntdekking en oermastering fan it útwrydske East-Sibearje en it Fiere Easten fan Ruslân. 

Yn 1898 waard it spoar troch it gebiet oanlein as ûnderdiel fan it Trans-Sibearyske spoar.

De yndustrialisaasje fan de stêd sette yn de jierren 1930 útein, yn dy tiid binne in soad fabriken boud. Ek krige de stêd in universiteit.

## Ekonomy
Belangrike sektoaren yn de oblast binne mynbou (goud, koalen en izererts), de enerzjywinning troch de grutte wetterkrêftsintrales by Bratsk, Irkûtsk en Ust-Ilimsk, de gemyske yndustry en de aluminiumproduksje.

## Bestjoersyndieling en grutte plakken

De oblast is ûnderferdield yn 33 rajon's en 9 stedsdistrikten.

Op 16 april 2006 folge nei in referindum it beslút om it autonome distrikt fan de Ust-Ordynsker Boerjaten yn de oblast Irkûtsk te yntegrearjen. It út seis rajon's besteande en folslein troch de oblast Irkûtsk omfieme distrikt wie in selsstannich dielgebiet oant op 1 jannewaris 2008 de gearfoeging fan krêft waard. 

De belangrykste stêden fan de oblast binne njonken Irkûtsk, Bratsk en Angarsk: Ust-Ilimsk, Usolje-Sibirskoje en Tsjeremchovo. Meiïnoar binne der 22 stêden en 52 plakken mei in stedsk karakter.

* Ynwennertallen binne ôfkomstich fan it Russysktalige lemma, oproppen op 31 july 2022 
## Befolking
Russen foarmje in grutte mearderheid ûnder de befolking. Fierder foarmje Boerjaten, Oekraïners en Tataren de grutste minderheden yn de oblast (2022). Sûnt de ûntbining fan de Sovjet-Uny hawwe in soad Oekraïners en Tataren de oblast ferlitten en is it tal migranten út de Kaukasus en Sintraal-Aazje tanommen.

### Befolkingsûntwikkeling

* Ynwennertallen binne ôfkomstich fan it Russysktalige lemma, oproppen op 31 july 2022
VSB Poëzypriis

De **VSB Poëziepriis** is in priis dy't alle jierren útrikt wurdt foar de bekroaning fan in bondel Nederlânsktalige poëzy, foar it earst yn boekfoarm publisearre yn it jier foarôfgeand oan it jier dat de útrikking fan de priis wie. De kâns foar in froulike dichter om de priis te winnen wie 1:5 (21%), dat betsjut relatyf lyts.

De priis fan € 25.000, -, plus in skulptuer fan Maria Roosen, is yn 1993 ynsteld troch it VSBfûns op inisjatyf fan Huub Oosterhuis en foar it earst takend yn 1994. Yn 2010 waard de priis net útrikt fanwege finansjele problemen by it VSBfonds, as gefolch fan it yninoarstoarten fan de oandielekoers. Sûnt 2011 is de priis keppele oan de Gedichtedei, dy 't alle jierren organisearre wurdt troch Poetry International. 

Yn augustus 2017 makke it VSBfonds buorkundich ophâlde te sillen mei de VSB Poëzypriis. Fan 2019 ôf hat it Elise Mathildefûss en it Van Beuningen/Peterich-fûns de priis oernommen. De nije namme waard De Grutte Poëzypriis. Yn 2019 gie it by trije fan de seis nominaasjes om debuten.

## Winners
Jean Bobet

**Jean Bobet** (Saint-Méen-le-Grand, 22 febrewaris 1930 - Rennes, 30 july 2022) wie in Frânsk hurdfytser en de jongere broer fan Louison Bobet dy't trije kear winner wie fan de Omgong fan Frankryk. 

## Karriêre
Bobet wie in aktyf hurdfytser tusken 1949 en 1959. Hy die mei oan alle trije de grutte omgongen. Syn grutste oerwinning wie yn 1955 doe't er Parys-Nice wûn. Op lettere jierren begûn er oer it hurdfytsen te skriuwen en skreau er ferskate stikken, wêryn't er it hurdfytsen optilde ta in nommele warberens, goed foar de sûnens en it libbenslok fan 'e minske.

Jean Bobet ferstoar op 30 july 2022 yn 'e âldens fan 92 jier.

## Dielnimming oan grutte omgongen
### Dielnimming oan de Omgong fan Frankryk
* 1955 - 14e 
* 1957 - 15e

### Dielnimming oan de Omgong fan Spanje
* 1956 - Net finisht; 

### Dielnimming oan de Omgong fan Itaalje
* 1953 - Net finisht;
* 1957 - 25e;
* 1958 - Net finisht;

## Ploegen
* 1949-1950 - CC Rennais
* 1951-1953 - Stella-Dunlop
* 1953 - Bottecchia
* 1954 - Stella-Dunlop
* 1955-1959 - L. Bobet-BP-Hutchinson
Bill Russell

**William Felton "Bill" Russell** (Monroe Louisiana, 12 febrewaris 1934 - Washington, 31 july 2022) wie in Amerikaansk basketballer. Hy spile yn syn karriêre foar de Boston Celtics en wie oanfierder fan it Amerikaansk basketbalteam dat goud wûn op de Olympyske Simmerspelen yn 1956. Russell wurdt sjoen as ien fan de bêste spilers fan alle tiden. Hy ferovere yn syn karriêre 11 kear de NBA titel.

Bill Russel ferstoar op 31 july 2022 yn 'e âldens fan 88 jier.
Hetty Berger

**Hetty Berger** (berne as **Hester Hamburger**)  (Amsterdam, 16 novimber 1920 - dêre, 3 juny 1975) wie in Nederlânske aktrise. 

Sy folge de toanielskoalle en wurke dêrnei yn it teäter. Fan 1952 ôf wurke hja foar de radio as lid fan it harspulkearn. Hetty Berger wie te hearren yn hûnderten harkspullen. Faak naam se de bernerollen foar har rekken. Yn 1969 waard sy, tegearre mei in tal oare NOS-meiwurkers, ûnderskieden mei de "Gouden Transistor".

Hetty Berger wie troud mei gitarist Jan Ceulemans en de mem fan aktrise Leontien Ceulemans en dûnseres Janine Ceulemans.

## Keppeling om utens
* IMDb-profyl
Win Remmerswaal

**Wilhelmus Abraham (Win) Remmerswaal** (De Haach, 8 maart 1954 - De Haach, 24 july 2022) wie in Nederlânsk honkballer. Remmerswaal wie in goede smiter dy't in wiidweidich arsenaal oan smiten manmachtich wie.

## Karriêre
Hy spile yn Nederlân yn de haadklasse, foar de Nederlânske ploech en dêrnei yn Amearika dêr't er úteinlik twa seizoenen útkaam foar de haadmacht fan de Boston Red Sox yn de *Major League*.  Hy wie de earste yn Nederlân oplate honkballer dy't yn de *Major League* spile. Dêrnei spile er noch in oantal jierren yn de Italjaanske haadklasse. Yn totaal spile er santjin jier op it heechste nivo yn Jeropa en Amearika wêrby't er de lânsitels mei syn klups wûn yn sawol Nederlân as Itaalje.

Remmerswaal stie bekend as in eksintrike honkballer. Wilens syn sportkarriêre rekke er ferslave oan alkohol. Nei in dêrnei besibbe oerhaal yn 1997 wenne er yn in fersoargingshûs yn Nederlân. Win Remmerswaal ferstoar op 24 july 2022 yn 'e âldens fan 68 jier.
List fan ferdivedaasjeparken yn Nederlân

Dit is in **list fan [[ferdivedaasjepark]]en yn [[Nederlân]]**. In ferdivedaasjepark, attraksjepark, amusemintspark, temapark of pretpark (hollanisme) is in rekreaasje-oard dêr't jin tsjin betelling fermeitsje kin 

## List fan hjoeddeiske ferdivedaasjeparken yn Nederlân
### Fryslân

### Drinte

### Flevolân

### Grinslân

### Gelderlân

### Limburch

### Noard-Brabân

### Noard-Hollân

### Oerisel

### Seelân

### Súd-Hollân

## List fan eardere Ferdivedaasjeparken yn Nederlân
List fan bistetunen yn Nederlân

Dit is in **list fan [[Dieretún|Bistetúnen]]** yn Nederlân. In bistetún, dieretún of mei in anglisisme *zoo* (koart foar *zoological garden*, soölogyske tún) is in samling libbene, fan oarsprong wylde bisten, dy't yn finzenskip holden wurde op in plak dêr't se besjoen wurde kinne troch it publyk. 

Dizze list bestiet benammen út bistetunen dy't lid binne fan de *Nederlandse Vereniging van Dierentuinen (NVD)* dy't yn 1966 oprjochte waard. Fia de *NVD* wurkje de 13 grutte Nederlânske bistetunen gear op it mêd fan belied, útwikseling fan ynformaasje, edukaasje, ûndersyk en natuerbehâld. In pear lytsere bistetunen yn Nederlân binne feriene yn *Dier en Park*.

### List fan Hjoeddeiske bistetunen yn Nederlân

### List fan eardere bistetunen yn Nederlân
Pleun Strik

**Pleun Strik** (Rotterdam, 27 maaie 1944 – 14 july 2022) wie in Nederlânske fuotballer dy't as ferdigener spile. Pleun Strik wie goed tweintich jier yn it betelle fuotbal aktyf. Hy spile foar ûnder oare Go Ahead, PSV, Eindhoven, N.E.C. en FC VVV en kaam acht kear út foar it Nederlânsk fuotbalalvetal. Yn 1974 siet er yn de seleksje foar it WK yn West-Dútslân, mar by it toernoai kaam er net yn aksje.

## Karriêre
De top fan syn karriêre belibbe er yn Eindhoven by PSV dêr 't er 270 kompetysjewedstriden foar spile. Strik wie lange tiid oanfierder fan PSV en miste fan desimber 1967 oant maart 1975 mar twa kompetysjewedstriden.
Nei PSV gie Strik nei Eindhoven wêrmei't er yn 1977 nei de earste difyzje degradearre. In jier letter kaam Strik werom yn de Earedifyzje by N.E.C. Dêr fuotballe er oant doe't er 38 jier waard, wêrnei't syn karriêre ta in ein like.
De rûtinier liet him lykwols troch âld-ploechmaat Peter Ressel oerhelje om noch twa jier yn de earste difyzje by FC VVV te spyljen. Dêr beëinige syn karriêre, hy wie doe 40 jier. 

Strik ferstoar yn 2022 yn de âldens fan 78 jier.
Jürgen Heinsch

**Hans Jürgen Heinsch** (Lübeck, 4 july 1940 – 14 july 2022) wie in Dútsk fuotballer dy't as doelman spile foar SC Empor Rostock, letter Hansa Rostock. By dyselde klup wie er nei syn aktive karriêre wurksum as trainer-coach. Heinsch helle in brûnzen Olympyske medalje.

Heinsch spile yn totaal sân offisjele ynterlannen foar it fuotbalalvetal fan de Dútske Demokratyske Republyk yn de perioade 1963 - 1965. Under lieding fan bûnscoach Károly Sós makke hy syn debút op 4 septimber 1963 yn de freonskiplike wedstriid tsjin Bulgarije (1 -1) yn Magdeburg. Heinsch makke diel út fan it Dútsk ienheidsteam op de Olympyske Simmerspullen 1964, dêr't de ploech de brûnzen medalje wûn.
Synagoge fan Irkûtsk

De **Synagoge fan Irkûtsk** (Russysk: Иркутская синагога; *Irkûtskaja sinagoga*) is in synagoge oan de Ul. Karla Libknechta (Karl Liebknechtstrjitte) yn Irkûtsk, Ruslân. 

It gebou waard yn opdracht fan de joadske mienskip neffens it plan fan de Irkûtske arsjitekt Vladislav Andrejevitsj Kudelski boud. It twa ferdjippings tellende gebou hat in T-foarmich grûnplan. It haadgebou sjocht út op de Karl-Liebknechtstrjitte. De synagoge is in kultureel-histoarysk monumint út it lêste diel fan de 19e iuw.    

## Skiednis
De fergunning foar de bou waard yn april 1878 ôfjûn. De bou avensearre goed en al op 5 april 1879 waard in earste tsjinst holden. Noch yn itselde jier fûn in brân plak en de restauraasje dêrnei wie yn 1882 foltôge. 

Yn 1920 waard de synagoge ûnteigenene en yn 1932 (of 1933) sletten. De rike bibleteek fan de synagoge gyng yn dy tiid hielendal ferlern. 

It gebou waard yn 1945 (of 1947) foar in diel weromjûn, mar it duorre oant 1981 dat der wer tsjinsten holden waarden. Yn 1990 folge de weromjefte fan it hiele gebou oan de joadske gemeente fan Irkûtsk.   

Op 27 july 2004 fûn, op de dei dat de joaden de ferneatiging fan de timpel betinke, der wer in brân plak yn de synagoge, werby't de hiele ynrjochting ferlern gyng. Joaden oer de hiele wrâld sammelden foar de restauraasje jild yn, dy't op 25 maart 2009 foltôge waard.

## Gemeente
Oan it begjin fan de 20e iuw foarmen de joaden likernôch 10% fan de Irkûtsker befolking. Dêrmei wie it de op ien nei grutste konfesjonele en de tredde etnyske groep fan Irkûtsk. Oan de basis fan de mienskip stiene ferballe minsken en joaden dy't it rjocht kirgen om harren yn it hiele Russyske Ryk nei wenjen te setten. Yn Irkûtsk ûnstie in spesjale joadske mienskip, de saneamde Sibearyske joaden. Hja fielden harren frijer yn de omgong mei oare groepen, mar holden harren tagelyk oan de tradysjes fan it eigen leauwe. 

Oan it begjin fan de 20e iuw waarden ferskillende deportaasjes fan Joaden út Irkûtsk útfierd, om't oannommen waard dat de joaden sosjale ûnrêst en revolúsjonêre tinkbylden feroarsaken. Ek de Sovjet-tiid dy syn wurk en tsjin it ein fan de 20 iuw bestie de mienskip noch út likernôch 300 minsken. 

Yn maaie 1998 waarden yn Irkûtsk op de twa joadske begraafplakken grêven fernield en moast de plysje de synagoge en de begraafplakken beweitsje. De réaksje fan de mienskip wie: 'It hat altiten al sa west. Lit se mar fjochtsje tsjin de deaden, it binne gewoan domme minsken.'
Wim Quist

**Wim Gerhard Quist** (Amsterdam, 27 oktober 1930 – Amsterdam, 6 july 2022) wie in Nederlânsk arsjitekt.
Rjochthoeken, trijehoeken en sirkelfoarmen beynfloedzje syn ûntwerpen. Hy hie omtinken foar de relaasje tusken gebou en omjouwing, stelde de funksje fan it gebou sintraal, en sette him ôf tsjin ûnnedige fersieringen.

## Karriêre
Quist makke yn 1960 syn stúdzje oan de *Academie van Bouwkunst* yn Amsterdam ôf. Al yn 1959 waard him de *Prix de Rome* takend en ûntwurp er foar de Gemeentewurken Rotterdam it Drinkwetterproduksjebedriuw Berenplaat. Yn 1960 sette er mei syn eigen arsjitekteburo yn Rotterdam útein. Hy ûntwurp ûnder oare de wite wetterbollen oan de *Anton Coolenlaan* yn Eindhoven, boud yn 1970, in nije fleugel foar it Kröller-Müller Museum yn Otterlo yn 1977, it Museon yn De Haach yn 1985, de nije Rotterdamske Skouboarch (bynamme *De kiste fan Quist*) yn 1988 en it Museum *[[Beelden aan Zee]]* yn Skeveningen, dat yn 1994 iepene waard.
In byldbepalend wurk is it kantoargebou *Willemswerf*, in rjochthoekich gebou dat trochsnien wurdt troch in lange diagonaal. Ek it drinkwetteropslachplak by de Brienenoordbrêge yn de foarm fan wetterdrippen wie fan syn hân. Ek ûntwurp er de Benno Premselabrêge yn 2004 en de Uyllanderbrêge yn 2012 yn Amsterdam.

Hy wie heechlearaar oan de Technyske Universiteit Eindhoven fan 1968 oant 1975. Dêrnei wie er ryksboumaster yn de perioade 1971 - 1979. Fan 1988 oant 1994 wie er bysûnder heechlearaar yn it bysûnder arsjitektoanysk ûntwerpen oan de Universiteit fan Amsterdam.  Yn 1995 waard it buro fan Quist gearfoege mei Arsjitekteburo Wintermans oant Quist Wintermans Architekten.

Yn 2021 spande er in rjochtsaak oan tsjin *drinkwetterbedriuw Evides* dat in kantoar ûntwerpe liet tsjin it tsjinstgebou op it kompleks fan Kralingen, in oarspronklik ûntwerp fan Wim Quist. De rjochter stelde in ynbrek op syn auteursrjocht fêst en hjitte Evides mei him te oerlizzen.

Quist ferstoar yn 2022 yn de âldens fan 91 jier. 

## Galery

Waterbollen Eindhoven-02.jpg|Wetterbollen yn Eindhoven
Museon 9653.JPG|Museon yn De Haach
Schouwburg Rotterdam.JPG|Skouboarch yn Rotterdam
De ingang van museum Beelden aan Zee, Harteveltstraat 1.JPG|Beelden aan Zee yn Skeveningen
Maersk building in Rotterdam (16273544072).jpg|Kantoargebou Willemswerf yn Rotterdam
Benno Premselabrug naar IJburg.jpg|Benno Premselabrêge yn Amsterdam
The new Uyllander bridge at Amsterdam IJburg-Diemen with lots of water for nature development - panoramio.jpg|Uyllanderbrêge Amsterdam