open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Medal of Honor

De **Medal of Honor** (Amerikaansk-Ingelsk foar "Earemedalje"), of ek wol de **Congressional Medal of Honor** ("Earemedalje fan it Kongres") is de heechste Amerikaanske militêre ûnderskieding. Dizze medalje wurdt út namme fan it Amerikaanske Kongres troch de presidint fan de Feriene Steaten takend oan Amerikaansk militêr personeel foar moed op it slachfjild dy't de militêre plicht te boppe giet. Der besteane trije farianten fan 'e ûnderskieding, ien foar de lânmacht, ien foar de marine en ien foar de loftmacht. Mariniers en leden fan 'e kustwacht komme yn oanmerking foar de marinefariant. 

## Skiednis
De skiednis fan 'e Medal of Honor giet tebek oant 21 desimber 1861, doe't oan it begjin fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch de marinefariant ynsteld waard ûnder de namme 'Medal of Valor' ("Dapperensmedalje"). De lânmachtfariant waard in healjier letter, op 12 juny 1862, ynsteld ûnder de namme 'Medal of Honor'. Yn 1863 waarden dizze ûnderskiedings troch it Amerikaanske Kongres permanint makke, en yn 1915 waard de aparte namme foar de marinefariant ôfskaft, sadat beide farianten 'Medal of Honor' kamen te hjitten. Yn 1963 waard in aparte fariant foar de kustwacht ûntwurpen, mar nea ynfierd. Yn 1965 waard der al in aparte fariant foar de loftmacht ynsteld; foartiid ûntfongen leden fan 'e Amerikaanske Loftmacht dy't ûnderskaat waarden, de lânmachtfariant. 

Op 29 febrewaris 2016 wiene der yn totaal 3.514 Medals of Honor útrikt, wêrfan 621 postúm, oan 3.495 ûnderskate persoanen. Dat betsjut dat 19 Amerikaanske militêren twa kear de Medal of Honor takend krigen hawwe; fan dy njoggentjin is Tom Custer, de jongere broer fan 'e ferneamde generaal George Armstrong Custer, it bekendst. Justjes mear as de helte fan 'e takende Medals of Honor, 1.523, binne ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) útrikt. Op it twadde plak komt de Twadde Wrâldoarloch (1941-1945) mei 471 útrikte Medals of Honor en dêrnei de Yndiaanske oarloggen (1863-1890) mei 426 en de Fjetnamoarloch (1955-1975) mei 257. 

## Utrikking
Ornaris wurdt de Medal of Honor útrikt troch de Amerikaanske presidint sels by in formele seremoanje yn it Wite Hûs te Washington, D.C. By postume takennings ûntfange de djipdrôven de ûnderskieding út 'e hannen fan 'e presidint. Fanwegen it prestiizje en de hege status fan 'e Medal of Honor genietet dizze ûnderskieding spesjale beskerming ûnder de Amerikaanske wet; ûnautorisearre dracht, ferkeap en produksje fan 'e ûnderskieding, ynklusyf it lintsje, is ferbean en wurdt strang tsjin optreden. Nei de Medal of Honor is de twad heechste Amerikaanske militêre ûnderskieding it Distinguished Service Cross foar de lânmacht, it Navy Cross foar de marine en mariniers, it Air Force Cross foar de loftmacht en it Coast Guard Cross foar de kustwacht.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan de Congressional Medal of Honor Society
Kamp-Bornhofen

**Kamp-Bornhofen** is in saneamde *Ortsgemeinde* yn de Midden-Ryndelte yn it Rhein-Lahn-Kreis yn Rynlân-Palts. It plak makket diel út fan it gemeenteferbân Loreley. Kamp-Bornhofen is in fan oerheidswegen erkend toeristeplak en ferneamd om de twa kastielen Sterrenberg en Liebenstein en it kleaster Bornhofen.

## Skiednis
Bornhofen dûkt foar it earst yn 949 yn de dokuminten op. Yn de 11e iuw joech keizer Konrad II it *Hof zu Kamp* oan de hearen fan it sticht Limburg an der Lahn. Sûnt 1224 stiet hjir it beafeartskleaster Bornhofen. Yn de ûnrêstige tiid fan de Frânske revolúsje besetten Frânske troepen it plak. It Kongres fan Wenen ornearre dat it plak nei de Frânske besetting by Prusen foege waard. It wurd "Camp" yn de plaknamme waard pas yn 1936 ferfongen troch "Kamp". 

Kamp-Bornhofen heart sûnt 1947 by de doedestiids nije dielsteat Rynlân-Palts. Fan 1972 oant 2012 hearde de gemeente by it gemeenteferbân Braubach.

## It besjen wurdich
* De twa kastelen Liebenstein en Sterrenberg, ek bekend ûnder de namme "*Die feindliche Brüder*, lizze fuortendaliks boppe Bornhofen. It noardlike kastiel, de Sterrenberg, giet werom op de 11e iuw. Liebenstein waard letter tusken 1284 en 1290 boud en wie nei alle gedachten ynearsten in foarwurk fan it kastiel Sterrenberg. In sêge fertelt dat hjir twa bruorren om de leafde fan in frou fochten. Heinrich Heine hat mei syn gedicht "Zwei Brüder" dizze sêge yn in literêr monumint omsetten.     
* It kleaster wurdt bewenne troch Fransiskaanske muontsen. De Marijetsjerke út 1400-1435 wurdt alle jierren troch likernôch 200.000 beafeartsgongers besocht. Tradisjoneel giet de beafeart mei in prosesje per skip oer de Ryn. Yn de tsjerke is in 15e-iuwsk byld van Marije en in yn 1765 stifte heechalter te sjen. De Fransiskaanske muontsen libje hjir sûnt 1890.        
* De neoromaanske Nikolaastsjerke waard yn de jierren 1902–1904 boud, mar hat foar in part in âldere ynrjochting.
* Oan de Rheinuferstraße 8, 12, 13 en 14 binne de resten te sjen fan in earder kleasterkompleks en de âldere Nikolaastsjerke (de toer is fan 1870, de oanbou 15e-iuwsk) te sjen.
## Ôfbylden

Burg Sterrenberg Bild 1.jpg|*Sterrenberg*
Burg Liebenstein Bild 1.jpg|*Liebenstein*
Bornhofen Abbey Church, West view 20150513 1.jpg|*Kleastertsjerke*


Kamp-Bornhofen, genadebeeld.jpg|*Genedebyld*
Bornhofen 1885.jpg|*19e-iuwsk bidprintsje*
MK38553 St Nikolaus (Kamp-Bornhofen).jpg|*Sint-Nikolaastsjerke (1902–1904)*

## Keppeling om utens
Natan (profeet)

**Natan** (Hebriuwsk: נתן, *Naṯan*, útspr.: [natan], likernôch: "nattan"; fl. ±1000 f.Kr.) wie yn it Alde Testamint fan 'e Bibel in profeet fan God. Hy is it bekendst út it ferhaal oer de oerhoer fan kening David mei Batsjêba, de frou fan Oería de Hetyt.

## Libben
Neffens it ferhaal fan *[[2 Samuel]]* wie Natan omtrint it jier 1000 f.Kr. profeet yn it Keninkryk Israel doe't dat ûnder it bewâld stie fan kening David. Yn 'e passaazje *[[2 Samuel]]* 7:2-17 stiet beskreaun hoe't Natan David op 'e hichte stelde fan it ferbûn dat God mei him en syn hûs sletten hie. Doe't de kening letter oerhoer bedreaun hie mei Batsjêba, de frou fan Oería de Hetyt, en doe't Batsjêba swier rekke bliek te wêzen, liet er har man út 'e wei romje om foar te kommen dat syn sûnde útkomme soe. It wie Natan dy't doe (yn *[[2 Samuel]]* 12:1-25) by David kaam en him út namme fan God beskrobbe.

Fierders wie it neffens *[[1 Keningen]]* 1:8-45 Natan dy't David op dy syn stjerbêd ynljochte oer de plannen fan syn soan Adonia om himsels nei de dea fan syn heit kening te meitsjen, mei as gefolch dat David syn jongere soan Salomo as syn opfolger oanwiisde. Letter skreau Natan kroniken oer de regearperioades fan sawol David (*[[1 Kroniken]]* 29:9) as Salomo (*[[2 Kroniken]]* 9:29), en wied er boppedat belutsen by de gearstalling fan 'e muzyk dy't yn 'e Timpel fan Jeruzalim spile waard (*[[2 Kroniken]]* 29:25). David neamde ien fan 'e fjouwer soannen dy't Batsjêba him skonk Natan; mooglik wie dy ferneamd nei de profeet.

Hjoed de dei wurdt de profeet Natan yn 'e Eastersk-otterdokse en de Eastersk-katolike tsjerken as hillige fereare. Syn hjeldei falt yn dy tsjerken op 'e snein foar de kryst. Yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke falt de hjeldei fan Natan de Profeet op 24 oktober.
Jewels Jade

**Jewels Jade**, echte namme: **Julie Anne Wadley** (San Diego (Kalifornje), 13 oktober 1971), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Dútsk, Ingelsk en Italjaansk etnysk komôf. Hja sette yn 2001 útein mei in karriêre yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en ûntjoech har sûnt ta ien fan 'e wichtichste aktrises fan it sjenre fan 'e milfpornografy. 

## Libben en karriêre
Jade waard (neffens de measte boarnen) yn 1971 berne yn San Diego, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hja makke yn 2001, doe't se tritich jier wie, har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn goed 160 films spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Diabolic Video, Penthouse, Wicked Pictures, New Sensations, Evil Angel, Digital Sin, Anabolic Video, Zero Tolerance, Elegant Angel, Digital Playground en Devil's Film. 

Fierders hat Jade ek wol wurke foar minder bekende studio's, wêrûnder Pure Play Media, Third Degree Films, Extreme Associates, Metro, Girlfriends Films en Jill Kelly Productions. Dêrnjonken hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, lykas BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America. Jade hat har ûntjûn ta ien fan 'e meast foaroansteande aktrises út it sjenre fan 'e milfpornografy. Yn 2003 waard se nominearre foar in AVN Award (de Oscar fan 'e pornowrâld) yn 'e kategory bêste nije stjer. Njonken har pornokarriêre sjongt Jade opera's en bespilet se de akkordeön.

## Lichemsskaaimerken
Jewels Jade hat brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 53&nbsp;kg. Se hat kupmaat 34DDD, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Yn in fraachpetear joech Jade oan dat se deis teminsten twa oeren yn 'e sportskoalle trochbringt om har lichem yn goede kondysje te hâlden. Se hat in nâlpiercing, piercings troch har spiennen, en ferskate tatoeaazjes, wêrûnder in ûnderrêchtatoeaazje; de tekst "Lovely" en in read hertsje mei "Jay" op har rjochterskouderblêd; en in *[[tribal]]*-bân om har rjochterboppe-earm hinne.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Jewels Jade
* Biografy en filmografy fan Jewels Jade yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Jewels Jade yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Jewels Jade op ''FreeOnes''
Nâlpiercing

In **nâlpiercing** of **nâlepiercing** is in piercing yn 'e direkte omkriten fan 'e nâle. Nettsjinsteande de namme wurdt de nâle sels net pierced. Yn 'e regel giet it hjirby om in piercing troch de hûdploai oan 'e bopperâne fan 'e nâle, sadat it sieraad dat troch de piercing hinne oanbrocht wurdt, yn 'e nâle hinget. By sa'n sieraad giet it faak om in simpele ring of om in rinkje mei in hingerke, mar der besteane ek mear komplekse sieraden dy't spesifyk ûntwurpen wurde foar nâlpiercings.

Nâlpiercings kinne fluch genêze sûnder fierdere swierrichheden, lykas de mear foarkommende earlelpiercing, mar se kinne ek stadiger genêze, lykas in oerflakpiercing, mei in navenent grutter risiko op ôfstjitting troch it lichem. Ofhinklik fan 'e hoemannichte hûd dy't by it meitsjen fan 'e piercing trochboarre is, kin de genêzingstiid útinoar rinne fan minder as 5 moanne oant wol 9 moanne. Krúsjaal is dêrby dat de piercing ûnder de genêzingstiid goed skjinholden wurdt. It genêzingsproses kin dreger makke wurde troch yrritaasje en skansearring feroarsake troch wriuwing fan broekbannen of troch it dragen fan strakke klean.

De skiednis fan 'e nâlpiercing is frijwat dizenich; guon saakkundigen, lykas Doug Malloy, leauwe dat dit gebrûk yn 'e tiid weromgiet oan it âlde Egypte, hoewol't oaren, lykas Jim Ward, sizze dat dêr gjin bewizen foar binne. Yn 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw waard de nâlpiercing foar it earst populêr ûnder beskate subkultueren, wêrnei't er yn 'e iere jierren njoggentich yn 'e *mainstream*-kultuer trochkrong. Tige wichtich wiene yn dat ramt in moadeshow yn Londen, yn 1993, wêrby't mannekên Christy Turlington har nâlpiercing sjen liet, en de fideoklip fan it nûmer *Cryin’*, fan 'e band Aerosmith, út datselde jier, wêryn't aktrise Alicia Silverstone har nâle pierce liet. Sûnt is it hawwen fan in nâlpiercing, alteast foar froulju, yn 'e Westerske kultuer frij algemien akseptearre rekke.

## Sjoch ek
*nâle
*piercing
Moefty

In **moefty** (fan it Arabyske مفتي, *muftī*) is in geastlike yn 'e soennityske streaming fan 'e islaam, dy't fungearret as útlizzer en/of preker fan 'e islamityske wet. As de ynterpretaasjes fan 'e islamityske wet fan in moefty troch oare moeftys yn in beskaat gebiet as gesachhawwend erkend wurde, sprekt men fan in **grutmoefty**. In moeftiaat is in rie fan moeftys.

Fanwegen de drege oplieding dy't men folgje moat om moefty wurde te kinnen, wurde moeftys beskôge as it toppunt fan 'e hierargy fan soennityske wetsgelearden. Hja steane dêrby boppe kadys (islamityske rjochters). Moeftys wurde sadwaande kwalifisearre achte om in wetlike útlis te jaan dy't bekendstiet as in fatwa.
Natan

* Natan (foarnamme), in jongesnamme
* Natan (profeet), in bibelsk profeet
* Natan (soan fan David), in bibelsk persoan
Matthias Scheits

**Matthias Scheits** (Hamburg, 1630 - dêre, 1700) wie in Dútsk skilder, tekener en etser út de Barok.

Neffens Houbraken hâlde er ta yn Hamburg doe't Johannes Voorhout dêr ek wurke. Scheits krige yn 't earstoan ûnderrjocht yn Haarlim fan Philips Wouwerman, dochs skildere er letter buorkerij- en doarpssênes yn de trant fan David Teniers. Voorhout moete him wylst er wurke oan histoaryske sketsen dy't er letter ûnder eigen namme publisearre as platen fan it Alde- en Nije Testamint.

Neffens de RKD wie er de learaar fan de skilder Adam de Manyoki.


Ofbyld:Matthias Scheits 001.jpg|Lânskip mei figueren
Ofbyld:NathanandDavid.JPG|Natan (rj.) by kening David fan Israel
Metro (betsjuttingsside)

"**Metro**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* metro (ferfier), in ûndergrûnske trein yn grutte stêden
* ''Metro'' (Belgyske krante), in Belgyske krante
* ''Metro'' (Britske krante), in Britske krante
* ''Metro'' (Italjaanske krante), in Italjaanske krante
* ''Metro'' (Kanadeeske krante), in Kanadeeske krante
* ''Metro'' (Nederlânske krante), in Nederlânske krante
* ''Metro'' (tydskrift), in Nijseelânsk lifestyle-tydskrift
* Metro International, in Sweedske útjouwerij fan in grut tal kranten yn Jeropa, Aazje en Noard- en Súd-Amearika
* Metro-Goldwyn-Mayer (MGM), in foaroansteande Amerikaanske filmstudio
* Metro (pornografyske filmstudio), in Amerikaanske pornografyske filmstudio
* ''Metro'' (film út 1997), in Amerikaanske film út 1997
* ''Metro'' (film út 2013), in Russyske film út 2013
New Hampshire (betsjuttingsside)

"**New Hampshire**" of "**Nij-Hampshire**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Nij-Hampshire, ien fan 'e 50 steaten fan 'e Feriene Steaten fan Amearika

## Oare betsjuttings
* Provinsje Nij-Hampshire, de Britske koloanje dêr't de steat Nij-Hampshire út fuortkommen is
* New Hampshire (Ohio), in plak yn 'e Amerikaanske steat Ohio
* Nij-Hampshire (hinneras), in hinneras út Nij-Hampshire
Barend Blankert

**Barend Blankert** (Kampen, 30 desimber 1941 - Amsterdam, 11 july 2023) wie in Nederlânske byldzjend keunstner. Hy wie learaar oan de Vredeman de Vries Akademy, Ljouwert (1966-1972) en de Akademy Minerva, Grins (1971-1992).

## Biografy
Blankert waard berne en grutbrocht yn Kampen. Yn 1948 ferhuze de húshâlding nei Snits, dêr't syn heit rektor fan it gymnasium waard. Fan 1954 oant 1957, hold er jierren yn Schiedam ta, en fan 1957 oant 1960 wie er werom yn Snits. Nei it heljen fan it HBS-b Steatseksamen studearre er fan 1960 oant 1963 oan de Ryksnormaalskoalle foar de Oplieding ta Tekenleararen yn Amsterdam. 

Nei ôfrûning fan syn stúdzje begûn er yn 1963 in skoaljier as tekenleraar oan it lyseum yn Den Helder. Fan 1966 oant 1969 wie er tekenlearaar oan de Lânbouhúshâldskoalle op De Gordyk, en fan 1967 oant 1972 oan it gymnasium yn Snits. Fan 1966 oant 1972 wie er ek dosint oan de Vredeman de Vries Akademy yn Ljouwert en fan 1970 oant 1992 dosint oan de Akademy Minerva yn Grins. 

Njonken it ûnderwizerwêzen lei Blankert him ta op it skilderjen. yn 1963 waard er nominearre foar de Talenspriis en hy wûn fjouwer kear in Brûnzen medalje Europa-priis foar skilderkeunst fan de stêd Oostende yn 1969, 1971, 1973 en 1976. Yn 1999 ûntfong er de Smelik & Stokking-priis en yn 2006 de Sacha Tanja Pinning.

Blankerts technyk wie tekenjen, grafyk en skilderjen. Hy brûkte ferskillende materialen. Eksposearre yn binnen- en bûtenlân, ûnder oare yn it Steedlik Museum yn Amsterdam.
Syn figuerstikken en stillibbens binne meastentiids skildere yn mânske formaten. Se falle op troch harren wat mankelike, ferfjemdzjende sfear dy't de beskôger oan it tinken sette moat. Blankert is wolris in neisiet fan de magysk realisten - en benammen fan Carel Willink - neamd.

Wurk fan him waard oankocht troch de gemeentes Ljouwert en Amstelveen, partikulieren en ferskate museums. Underwerpen en keunstrjochting binne lânskippen, stoffearre mei skaaldieren en 19e-iuwske arsjitektuer, stuollen en oare meubels yn nij figurative en magyske trant.

## Oare prizen
* Beurs BKVB (1989-1991)
* Smelik & Stokking-priis (1999)
* Sacha Tanja Penning (2006)
* J.K. Egberts-publykspriis 2015

## Publikaasjes
* Bosmans, Juub. *Barend Blankert, Koosje van Keulen, Carel van Eeden.* Fries Museum, 1975.
* Blankert, Barend. *Voor eeuwig bevroren, 1975-1998 : Barend Blankert, 1941.* s.n., 1999.
* Blankert, Barend. *Barend Blankert, meester van de melancholie : schilderijen.* Waanders, 2002.
Johannes Voorhout (I)

**Johannes Voorhout (I)** (Uithoorn, 11 novimber 1647 – Amsterdam, foar 12 maaie 1723) wie in Nederlânsk skilder, tekener en dekorassjeskilder.

Hy wie in soan fan de Amsterdamske master-klokmakker Cornelis Voorhout. Fan 1662 oant 1664 wie er warber yn Gouda. Yn 1664 ferhuze er nei Amsterdam, dêr't er tusken 1664 oant 1669 wiersynlik learde by Jan van Noordt. Hy boaske yn 1670 en krige yn 1677 in soan, Johannes Voorhout (II). Iere jierren 70 wurke er yn Hamboarch, dêr't er Matthias Scheits moete, en al yn 1707 festige er him fannijs yn Amsterdam. Hy joech les oan syn soan, dy't him letter as selsstannich skilder festige, earst yn Alkmaar en letter yn Amsterdam.


Ofbyld:Johannes Voorhout - Willem III te paard -1670-2.jpg|Willem III fan Ingelân op 't hynder, 1670
Ofbyld:Musical Company by Johannes Voorhout (1674).jpg|Thús muzyk meitsje, 1674
Christgen Wolf

**Christgen Wolf**, echte namme ûnbekend (±1970), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Christian Wolf, Christian Wolfe, Christina Wolf en Christgen. Hja sette yn 1995 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2007 beëinige Wolf har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Wolf waard om 1970 hinne berne en sette yn 1995, doe't se omtrint 25 jier wie, útein mei in karriêre yn 'e Amerikaanske pornoyndustry. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se dêrby yn krapoan njoggentich pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Vivid Entertainment, Elegant Angel, Sin City en VCA Pictures. Teffens wurke se wol foar minder bekende studio's, lykas Metro, Leisure Time Entertainment, Extreme Associates, Legend Video en Coast to Coast Video. Njonken har aktearwurk wie Wolf ek aktyf as neakenmodel. Yn 2007 loek hja har út 'e pornoyndustry werom.

## Lichemsskaaimerken
Christgen Wolf is blank en hat blauwe eagen en blûn hier. Neffens har offisjele opjefte is se mar 1.52&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 48&nbsp;kg. Hja hat kupmaat 36DD, wêrfoar't se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hat. Wolf hat piercings troch har nâle en klitoris en in Monroe-piercing rjochts troch har boppelippe. Fierders hat se ek ferskate tatoeaazjes, wêrûnder in lynks mei tekst op har lofterstút; in sinne op har lofterskouderblêd, in flinter boppe har skamstreek, in linte om har rjochterboppeskonk mei in strik oan 'e efterkant; bannen om beide ankels; in *[[floral]]* om har rjochterboppe-earm hinne; it symboal foar it stjerrebyld Raam op har ûnderrêch; en lytsere tatoeaazjes op har lofterfoet en de efterkant fan har lofterboppeskonk.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Christgen Wolf yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Christgen Wolf yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Christgen Wolf op ''FreeOnes''
Lippe

In **lippe** is ien fan 'e beide gefoelige en fleizige bûtenste dielen fan 'e mûle by minsken of fan 'e bek by bisten. Dêrby giet it om 'e **boppelippe** (Latyn: *labium superius oris*) en de **ûnderlippe** (*labium inferius oris*), dy't yn 'e mûlshoeken byinoar komme. De gebrûklike oantsjutting foar dit diel fan it lichem is de meartalsfoarm "de **lippen**" (*labia oris*).

## By de minske
By de minske binne de lippen fleiziger as by bisten, en besteane se foar in grut part út twa nei bûten ta omkrôle fealreade bannen dy't evolúsjonêr sjoen oarspronklik diel útmakken fan 'e binnenkant fan 'e mûle. Dizze beide bannen wurde yn it deistich spraakgebrûk oantsjut as 'de lippen', mar eins binne de lippen folle grutter en omfiemje se de hiele losse fleizige flappen tusken de noas en it kin yn. By bisten, sels by primaten, dy't it naust mei de minske besibbe binne, ûntbrekke de beide fealreade bannen. It plak dêr't it fealreade gebiet oergiet yn 'e gewoane hûd wurdt de lipgrins neamd. Yn 'e minsklike boppelippe sit yn 'e midden in fertikale dûk, dy't it filtrum hjit.

Oan 'e binnenkant fan 'e mûle sitte de lippen mei saneamde lipbantsjes of lipfrenula fêst oan it toskfleis fan 'e kaken. Soms is it boppeste lipbantsje te lang en rikt it oant tusken de foartosken. Dêrtroch ûntstiet dan in frontaal diasteem, oftewol in spjalt tusken de foartosken. Yn sokke gefallen moat it lipbantsje operatyf ynkoarte wurde by in yngreep dy't in frenulektomy neamd wurdt.

By de minsken spylje de lippen in wichtige rol by it artikulearjen fan spraak, mar ek by it oannimmen fan ferskate gesichtsútdrukkings. Ek by iten en oare aktiviteiten, lykas it bespyljen fan blaasynstruminten, binne de lippen wichtich. It reade diel fan 'e lippen is tige gefoelich om't de hûd der sa tin is. De reade tint fan dit diel fan 'e lippen wurdt nammers ek feroarsake om't men it bloed troch de hûd hinne sjen kin. Dêrom hat men gau in tosk troch de lippe, en teffens ferklearret dat de rol fan dit diel fan 'e lippen yn 'e minsklike seksualiteit. Sa binne de lippen wichtich by it tútsjen en by it bedriuwen fan orale seks.

Trochdat se sa gefoelich binne, kinne de reade lippen fan in protte dingen te lijen hawwe, wêrûnder drûch waar. Tsjintwurdich bestiet der lippebalsem om drûge of skriele lippen mei yn te smaren. Froulju, dy't oer it algemien fleiziger lippen hawwe as manlju, smare faak lippestift op 'e lippen, in soarte fan kosmetika dy't de lippen ekstra kleur jout. Benammen yn 'e Westerske kultuer wurdt soks frij algemien as oantreklik beskôge. Lippestift komt foar yn in grut tal kleuren, mar benammen yn nuânses read, rôze en pearzich. Guon lju litte piercings troch harren lippen hinne oanbringe by wize fan lichemsfersiering.

## By bisten
By oare sûchdieren ferfolje de lippen in lyksoartige funksje as dat se evolúsjonêr sjoen by de minske hiene: nammentlik om it drinken by de mem makliker te meitsjen. Fierders tsjinje se foar oare foarmen fan itensopname en as taastorgaan. Teffens ûnderstypje se de mimyk; in hûn, bygelyks, lûkt de boppelippe op om syn tosken sjen te litten as er in driigjende hâlding oannimme wol.
Monroe-piercing

In **Monroe-piercing** is in lippiercing dy't oan 'e lofterkant fan it gesicht troch de boppelippe oanbrocht wurdt, en bedoeld is om it ferneamde deaplakje fan aktrise Marilyn Monroe nei te bearen. Yn dizze piercing, dy't hast útslutend foarkomt by froulju, wurdt ornaris in stielen steafke droegen mei in rûn boltsje oan 'e beide úteinen, hoewol't guon minsken oan 'e bûtenkant it boltsje ferfange troch in sieraad mei in fûnkelstientsje. De Monroe-piercing wurdt gauris betize mei de saneamde Madonna-piercing (dy't it deaplakje fan sjongster Madonna neibeare moat), mar dy wurdt oan 'e rjochterkant fan it gesicht troch de boppelippe hinne oanbrocht. As men sawol in Monroe- as in Madonna-piercing hat, wurdt sprutsen fan in *[[angelbite]]* ("ingelbyt").

It meitsjen fan in Monroe-piercing kin in tige pynlike oangelegenheid wêze, mei't der yn dit diel fan it gesicht in protte senuwen gearkomme. Boppedat bestiet der in lyts, mar net te ferwaarleazgjen gefaar dat de boppelipslachier rekke wurdt. Daliks nei it piercen fan dit diel fan it gesicht sil it wang sterk opsette, mar dat lûkt rillegau wer fuort en de groedefoarming is minimaal. In Monroe-piercing moat nei it oanbringen goed skjinholden wurde, sawol oan 'e bûten- as oan 'e binnenkant, mei't dit soarte fan piercing maklik ûntstekt. Hoewol't piercers yn 'e regel in genêzingstiid fan 8 oant 12 wiken opjouwe, is in Monroe-piercing faak al mei 3 oant 6 wiken genêzen.

Krekt as by oare lip-, wang- en tongpiercings bringt in it sieraad dat troch in Monroe-piercing droegen wurdt faak bliuwende skea ta oan it gebit en kin it ek ta gefolch hawwe dat it toskfleis him weromlûkt dêr't dat oanhâldend mei it sieraad yn kontakt komt. Dêrtroch komme de toskhalzen bleat te lizzen dy't net troch glazuer tsjin oantaasting beskerme wurde.
Legend Video

**Legend Video** is in Amerikaanske pornografyske filmstudio, dy't fêstige is yn Chatsworth, in wyk fan 'e stêd Los Angeles, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Dizze ûndernimming hat 20 oant 50 wurknimmers en in jierlikse omset fan tusken de 500.000 en ien miljoen dollar.

## Skiednis
Legend Video waard yn 1992 oprjochte, en wie yn 'e twadde helte fan 'e jierren njoggentich ien fan 'e meast toanoanjaande studio's yn 'e Amerikaanske pornoyndustry. By Legend wiene foaroansteande regisseurs yn 'e tsjinst, lykas Jerome Tanner, Lex Drill, Mark Wood en David Christopher, better bekend as 'Pussyman'. Dy brochten by Legend bekroande filmsearjes út, lykas *Asian Assault*, *Ass Pounder* en *Lex Drill's The Art of Ass*. Hoewol't it mei Legend sûnt de milenniumwiksel wat yn it neigean rekke is en de studio no ta de middenmoat rekkene wurde moat, is it noch altyd in goedrinnend bedriuw. Guon pornostjerren dy't by Legend Video grut waarden, binne Taylor Rain, Bridgette Kerkove en Briana Banks.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Legend Video
Coast to Coast Video

**Coast to Coast Video**, yn 'e regel ôfkoarte ta **Coast to Coast**, is in Amerikaanske ûndernimming dy't him taleit op 'e produksje en distribúsje fan pornografyske films. It is by de Amerikaanske Keamer fan Keaphannel eins ynskreaun as **R Enterprises**, mar brûkt Coast to Coast Video as hannelsnamme. It bedriuw is fêstige oan West 39th Street, yn 'e wyk Manhattan, New York, en hat nei skatting in jierlikse omset fan $150.000, wêrmei't it ien fan 'e lytsere spilers yn 'e Amerikaanske pornoyndustry is.

## Skiednis
Coast to Coast waard yn 1978 oprjochte troch Martin Rothstein as in eigen produksjestudio op it mêd fan pornografy njonken syn al besteande distribúsjebedriuw Model Distributors, dat ien fan 'e âldste distributeurs fan pornografyske films en tydskriften fan 'e Feriene Steaten wie. Oan 'e ein fan 'e jierren tachtich hie Coast to Coast him ûnder lieding fan produsint en regisseur David Christopher ûntjûn ta de op trije nei grutste pornografyske filmstudio fan 'e Feriene Steaten, mei treflik ferkeapjende searjes as *Cheeks*, *Best Butte in the West*, *Kittens*, *Rainwoman* en de oarspronklike *Pussyman*-rige.

Nei't Christopher him begjin jierren njoggentich ôfjûn hie om selsstannich karriêre te meitsjen yn 'e pornoyndustry fan Hollywood, rekke it mei Coast to Coast wat yn it neigean. Nettsjinsteande dat is Coast to Coast noch altyd in bekende namme yn 'e Amerikaanske pornoyndustry. It bedriuw hat in oerienkomst mei it Playboy Channel, dat alle materiaal útstjoerd dat troch Coast to Coast produsearre wurdt.
Penthouse Pet

In **''Penthouse'' Pet** is in froulik neakenmodel dat in fotoreportaazje fan harsels meitsje lit en dêrmei yn it (ienris yn 'e moanne ferskinende) neakenblêd *[[Penthouse (tydskrift)|Penthouse]]* stiet as de Pet fan 'e Moanne. Dêrmei binne *Penthouse* Pets de tsjinfuotters fan 'e Playmates fan it konkurrearjende neakenblêd *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]*.

De fotoreportaazjes fan Pets fan 'e Moanne omfiemje in útklapbere centerfold-poster en yn 'e regel ek in listke mei  persoanlike bysûnderheden fan it model, lykas namme, berteplak en -datum, lichemsmaten, hobbys, ensfh. De oantsjutting *pet* is Ingelsk en betsjut safolle as "skatsje", mar hat in assosjaasje mei it tiidwurd *to pet*, dat "aaie" of "streakje" betsjut; nei't men oannimme mei is dat in bedutsen ferwizing nei it leafdesspul.

Njonken Pets fan 'e Moanne steane der ornaris ek oare neakenmodellen yn 'e *Penthouse* dy't dy titel net drage. Oan 'e ein fan it jier wurdt der in Pet fan it Jier útkeazen, mar oars as dat by de ''Playboy'' Playmates it gefal is, kin it by *Penthouse* Pets ferskate jierren duorje nei harren earste fotoreportaazje as centerfold foar't se útornearre wurde as Pet fan it Jier.

## ''Penthouse'' Pets fan it Jier

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Penthouse (tydskrift, filmstudio, ensfh.)
*Offisjele webside fan it tydskrift ''Penthouse''
*Argyf oangeande ''Penthouse'' Pets
Centerfold

In **centerfold** (Ingelsk foar "middeltear" of "middenfâld") is in útklapbere side yn in tydskrift, meastal fan in steviger soarte papier as de oare siden, dy't yn 'e midden fan it blêd tafoege is. Centerfolds binne smeleftige posters, dy't bedoeld binne om út it tydskrift te heljen (wat maklik dien wurde kin mei't dêrfoar inkeld de nytsjes útbûgd hoege te wurden) en dan oan 'e wand ophongen te wurden. De term 'centerfold' waard oarspronklik betocht troch Hugh Hefner, de útjouwer fan it neakenblêd *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]*, en centerfolds komme dan ek almeast foar yn neakenblêden, dêr't se beprinte binne mei foto's fan neakenmodellen. Hoewol't it wurd eins ferwiisd nei it útklapbere papier en net nei wat derop stiet, is it meitiid ek in oantsjutting wurden foar sokke neakenmodellen sels. Hoewol't 'centerfold' sadwaande yn it publike bewustwêzen assosjearre rekke is mei eroatysk fotomateriaal, komme ek yn oarsoartige tydskriften centerfolds foar, lykas yn *[[Life (tydskrift)|Life]]*, *[[Time (tydskrift)|Time]]* of *[[National Geographic (tydskrift)|National Geographic]]*, dêr't se beprinte binne mei hiele oare ûnderwerpen, lykas lânkaarten.
Rhode Island (betsjuttingsside)

"**Rhode Island**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Rhode Island, ien fan 'e 50 steaten fan 'e Feriene Steaten fan Amearika

## Oare betsjuttings
* Koloanje fan de Rhode Island- en Providence-plantaazjes, de Britske koloanje dêr't de Amerikaanske steat Rhode Island út fuortkommen is
* Aquidneck (eilân), dat offisjeel 'Rhode Island' hjit, en dêr't de namme fan 'e steat wei komt
Torpedo (wapen)

In **Torpedo** is in projektyl dat troch dûkboaten, skippen, helikopters en oare fleanmasines, mar ek fan de wâl ôf, yn it wetter lansearre wurdt om oare skippen en dûkboaten te bestriden. De komst fan de torpedo hat laat ta it ûntstean fan twa nije skipstypen, nammentlik de torpedoboat en de torpedoboatjager. De earste torpedo waard yn 1877 ûntwikkele.

## Konstruksje
Torpedo's binne meast silindryske buizen mei in trochsneed fan 32,4 oant 65,0 sm. mei in lingte fan in stik as wat meters. Yn de torpedo sitte in eksplosive lading (ek nukleêre lading) mei detonaasjemechanisme, in oandriuwingssysteem en in bestjoeringssysteem. De oandriuwing moat gjin atmosfearyske soerstof nedich hawwe útsoarte en krijt syn enerzjy meast út gemyske reaksjes. Yn it ferline waarden akku's brûkt, yn 't earstoan leadakkus, letter ek modernere typen. Moderne torpedo's hawwe ûnder oare stoomturbines foar it oandriuwen fan de skroef; de stoom ûntstiet troch gemyske reaksjes fan bygelyks wetterstofperokside mei in oksidearbere stof of swevelheksafluoride mei fêst litium. 
It bestjoeringssysteem kin ferskille fan ienfâldich oany tige avansearre, mei aktive en passive sonar en kompjûters om de ferkrigen gegevens te ferwurkjen. In torpedo kin ynrjochte wêze om tsjint of deun by it objekt te ûntploffen.

## Histoaryske betsjutting
Mei **torpedo** waard fan de 19e iuw ôf elts eksplosyf bedoeld dat op of yn it wetter brûkt waard. Healwei dy iuw  ferskynden bygelyks de earste *spartorpedoboaten*, dy't in eksplosyf oan in lange boechspriet hiene, ornearre om oare skippen te ramen. Noch oant de Earste Wrâldoarloch waard mei torpedo bedoeld de ferankere driuwende seemyn. Sokke torpedo's waarden brûkt om seeëarmen en riviermûningen om de skipfeart tsjin te kearen.
Crow Agency (Montana)

**Crow Agency** is in doarp (*[[census-designated place]]*) yn it súdlike part fan 'e Amerikaanske steat Montana oan 'e rivier de Little Bighorn en de autodyk U.S. Highway 87. It makket ûnderdiel út fan Big Horn County, en is it haadplak fan it Krieë Yndianereservaat fan 'e Krieë Stamme. Crow Agency waard yn 1884 stifte as in Yndiaansk agintskip fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA). It leit feitliks deunby it plak dêr't yn 1867 de ferneamde Slach oan de Little Bighorn útfochten waard. Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010 hie it doarp doe goed 1.600 ynwenners.
__TOC__
## Skiednis
Op 25 juny 1876 fûn ûnder de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 sa'n 20&nbsp;km súdsúdeastlik fan Crow Agency de Slach oan de Little Bighorn plak. Yn dy ferneamde fjildslach waard it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer ferpletterjend ferslein troch in Yndiaanske koälysje fan Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho ûnder lieding fan Sittende Bolle en Mâl Hynder. Hjoed de dei hat it âlde slachfjild in monumintale status as it Nasjonaal Monumint Slachfjild oan de Little Bighorn. 

Yn 1884 waard Crow Agency stifte, doe't it Yndiaansk agintskip fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA) yn it Krieë Yndianereservaat nei dat plak ta oerbrocht waard. Earder hie it agintskip fan 1869 oant 1874 fêstige west yn Fort Parker, sa'n 13&nbsp;km eastlik fan wêr't no Livingston leit, en doe fan 1875 oant 1884 op in lokaasje dy't 106&nbsp;km fierder nei it easten ta yn 'e delling fan 'e rivier de Yellowstone lei.

## Demografy
Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010 hie Crow Agency doe in befolking fan 1.616 minsken, wat in groei is fan 4,1% neffens 2000, doe't it doarp 1.552 ynwenners hie. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2000 wie doe fan 'e befolking fan Crow Agency 4,6% âlder as 65 jier en 41,5% jonger as 18 jier. Fierders bestie 9,8% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 40,9% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe, ynkl. 42,6% fan 'e leeftydskategory ûnder de 18.

Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2000 sa: 95,7% Yndianen; 2,6% blanken; 1,1% Latino's; 0,1% Aziaten; 0% swarten; 0,5% oaren of fan mingd etnysk komôf. De Yndianen yn Crow Agency binne yn grutte mearderheid etnyske Krieën (*Crow*). It doarp is it haadplak fan it Krieë Yndianereservaat (*Crow Indian Reservation*), dêr't ek de federaal erkende Krieë Stamme (*Crow Tribe*) syn haadkertier hat.

### Berne yn Crow Agency
* Tuff Harris (1983), honkballer
* Clara Nomee (1938-2012), politika
* Jonathan Maxwell Beartusk (19??), keunstner

### Stoarn yn Crow Agency
* Wite Swan (1851-1904), kriger, ferkenner en keunstner
* Krolhier (1856-1923), kriger en ferkenner

## Klimaat
Crow Agency hat in steppeklimaat, mei drûge simmers en noch drûgere winters. Yn  july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 32&nbsp;°C (nachts 12&nbsp;°C), en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 1&nbsp;°C (nachts –14&nbsp;°C). Crow Agency kriget jiers trochinoar 403&nbsp;mm delslach.
Bagaazjetrein

In **bagaazjetrein** of ek wol koartwei in **trein** wie foarhinne it almeast út kapweinen besteande befoarriedingskonfoai fan in militêre ienheid. Der waard fan in trein sprutsen om't de weinen yn in lange rige efterinoar oan rieden; dizze betsjutting fan it wurd is feitliks âlder as de hjoeddeiske treinen, dy't dernei ferneamd binne. Op dreech begeanber terrein bestiene bagaazjetreinen trouwens ek wol út rigen pakezels of mûldieren, of yn woastinige kriten út karafanen kamielen.

Hoewol't in leger of lytsere militêre ienheid yn it ferline syn iten faak byinoar 'foerazjearre' op it lân dêr't sa'n ienheid trochhinne marsjearre (wat delkaam op it bestellen fan 'e pleatslike befolking), wiene der altyd dingen dy't net foerazjearre wurde koene en dy't de soldaten ek net yn har bepakking meinmme koene. Sokke dingen waarden dan ferfierd troch de bagaazjetrein, dy't altyd efteroan yn 'e marsfolchoarder kaam. Yn 'e Midsiuwen gie it dêrby bygelyks om foarrieden pylken foar de bôgesjitters of it harnas fan 'e ridders (swiere izerne platen dy't net foar de poerlegrap droegen waarden, mar inkeld as men de striid oangie). Letter, doe't fjoerwapens útfûn waarden, ferfierden de bagaazjetreinen benammen munysje. Ek de persoanlike bagaazje fan ofsieren reizge yn 'e regel mei de bagaazjetrein mei.
Jelle Banga

Dr. **Jelle Tjeerds Banga** (Frjentsjer, 23 augustus 1786 - dêre, 13 april 1877) wie in genêshear en boargemaster.

## Biografy
Banga kaam út de patrysjersfamylje Banga en wie in soan fan de Fryske patriot en froedskip mr. Tjeerd Sijdses Banga (1741-1810) en dy syn twadde frou Lieuwkjen Hendriks Coster (1756-1810). Hy boaske yn 1808 oan Teatske van der Kooi (1787-1858) mei wa't er tsien bern krige, ûnder wa't de lettere rjochter mr. Klaas Banga (1826-1911) wie. Hy wie de skoanheit fan Earste Keamerlid mr. Gijsbertus Schot (1810-1889), fan boargemaster mr. Pieter Adama Zijlstra (1810-1863), fan heechlearaar godgeleardheid prof. dr. Evert Jan Diest Lorgion (1812-1876) en fan boargemaster mr. Tjepke Mulier (1815-1883).

Jelle Tjeers promovearre yn 1807 yn de genêskunde oan de Universiteit fan Frjentsjer. Hy waard dêrnei dokter, mar skreau ek in ferneamde skiednis fan de genêskunst. Hy makke wiidweidige oantekeningen fan syn medysk hanneljen; dy waarden yn 1991 útjûn. In stúdzje oer epidemyske syktes út 1828 waard bekroand troch de Provinsjale Kommissy fan Genêskundich Undersyk en Tafersjoch yn Noard-Hollân en dêrnei troch dy kommisje ek útjûn. Bagma wie 50 jier lid fan de Provinsjale Kommissy fan Genêskundich Undersyk en Tafersjoch yn Fryslân (1815-1865).

Banga wie fierder kurator fan de Latynske skoalle en fan 1811 oant 1813 maire fan Frjentsjer. Fan dy stêd wie er fan 1813 oant 1815 presidint-boargemaster, fan 1824 oant 1844 gemeenteriedslid, dêrnei oant 1847 wethâlder en fannijs boargemaster fan 1847 oant 1856. Hy wie ek noch fan 1814 oant 1850 lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân.

Nei syn ferstjerren yn 1877 waard syn bibleteek op 12 novimber fan dat jier feild yn Ljouwert.

## Bibliografy
**Theses medicae inaugurales*. Ljouwert, 1807 (proefskrift).
**Verhandeling over den wederkeerigen invloed van de gezondheid des ligchaams en der ziel*. Frjentsjer, 1818.
**Verhandeling over de epidemische ziekte, welke gedurende 1826, in de noordelijke provinciën der Nederlanden geheerscht heeft*. Amsterdam, 1828.
**Geschiedenis van de geneeskunde en van hare beoefenaren in Nederland, vóór en na de stichting der hoogeschool te Leiden tot aan den dood van Boerhaave*. 2 dielen. Ljouwert, 1868. (Fotomeganyske werprint: Skiedam, 1975².)

## Literatuer
*A.H. Israels, *Recensie van Banga's werk over de geschiedenis der geneeskunde in Nederland*, yn: *Nederlandsch tijdschrift voor geneeskunde* 6 (1870), dl. II, s. 273-280 (ek opnaam yn Banga, 1975²).
**Catalogus eener verzameling net geconditionneerde boeken over natuurwetenschap, geschiedenis en letterkunde, uitmakende de bibliotheek nagelaten door J. Banga. Publieke verkooping 12 Nov. 1877 en drie volgende dagen ... door ... J. Swarts, te Leeuwarden*. Ljouwert, 1877.
*[J.H. Goslings-Lysen], *Inventaris van de archief-collectie wijlen Dr. J. Banga*. Frjentsjer, 1928.
*M.J. van Lieburg, *Jelle Banga (1786-1877). Notulist van de 19de-eeuwse genees- en verloskunde in een Friese provinciestad*. Rotterdam, 1991.
Ida Ljungqvist

**Ida Lungqvist** (yn Tanzania, 27 septimber 1981), is in Tanzaniaansk-Sweedsk neakenmodel dat yn maart 2008 yn 'e Amerikaanske edysje fan 'e *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]* stie. Hja wie de earste yn Afrika berne frou dy't ea útkeazen waard as ''Playboy'' Playmate fan 'e Moanne. Yn 2009 wie se Playmate fan it Jier.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Ljungqvist waard yn 1981 yn Tanzania berne as de dochter fan in Tanzaniaanske mem en in Sweedske heit. Fanwegen har heite wurk foar UNICEF, it bernefûns fan 'e Feriene Naasjes, reizge Ljungqvist yn har jonkheid hiel wat ôf. Se sprekt se floeiend Ingelsk, Sweedsk en Swahily. Hja hat diploma's yn moade-ûntwerp en marketing, en se is fan doel om fierder te learen op it mêd fan ekonomy.

### Karriêre
Yn 2007 waard Ljungqvist ûntdutsen troch Playmate fan it Jier 2007 Sara Jean Underwood, wylst se op 'e eksklusive winkelstrjitte Rodeo Drive, yn it Kalifornyske Beverly Hills, oant it winkeljen wie. Op oantrún fan Underwood stimde Ljungqvist deryn ta om in neaken te posearjen foar de oarspronklike, Amerikaanske edysje fan it neakenblêd *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]*. Har fotoreportaazje waard publisearre yn it maartnûmer fan 2008, en Ljungqvist waard dêrby as earste yn Afrika berne frou útroppen ta ''Playboy'' Playmate fan 'e Moanne. Neitiid waard sy fan 'e tolve Playmates fan 'e Moanne út 2008 útroppen ta Playmate fan it Jier 2009. 

Ljungqvist is de earste Playmate fan it Jier dy't har titel publyklik opdroegen hat oan filantropysk wurk fia ferskate non-profitorganisaasjes en goeddiedichheidsynstellings. Dêrby hat se benammen gearwurke mei Empowerment Works, in tinktank dy't him taleit op wrâldwide duorsumens. Ljungqvist har oandiel bestiet derút om har bekendheid te brûken foar reklame en it ynsammeljen fan jild foar dy organisaasje.

### Priveelibben
Yn desimber 2007 troude Ljungqvist mei in Joshua R. Lang, mei wa't se doe al fjouwer jier gearwenne. Yn septimber 2008 rûn it houlik lykwols op 'e klippen, wêrnei't it pear yn in lange striid ferwikkele rekke oer de fâdij fan harren chihuahua. Yn maaie 2009 waard Ljungqvist oanklage troch in Katrina Kantner, dy't bewearde dat Ljungqvist $90.000 oannommen hie fan har eks-man Doug Kantner, yn in snuorje dat dyselde it ferhipte om syn alimintaasje fan $10.000 yn 'e moanne op te hoastjen. Kantner loek de rjochtsaak yn novimber fan datselde jier yn. Yn 2012 krige Ljungqvist in lesbyske relaasje mei in oare *Playboy* Playmate, Kristina Shannon, in eardere freondinne fan *Playboy*-eigner Hugh Hefner.

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Ida Ljungqvist yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Klif

In **klif** is yn 'e geografy en de geology in fertikaal of hast fertikaal rotsferhef. Sokke lânskipseleminten wurde yn 'e regel foarme troch eroazjeprosessen en ferwaring. Kliffen komme benammen in protte foar yn berchtmen, oan kusten en by de iggen fan rivieren lâns. Ornaris besteane kliffen út rotstypes dy't bestindich binne foar eroazje en ferwaring, en dêrtroch bleatlein wurde as oarsoartige stienten fuort-erodearje. Ofsettingsstienten dy't faak kliffen foarmje, binne sânstien, kalkstien, krytstiente en dolomyt. Ek stjurringsstienten, lykas granyt en basalt, foarmje faak kliffen.

In eskarpemint is in soarte fan klif dat net foarme wurdt troch eroazje of ferwaring, mar troch de bewegings fan 'e tektoanyske platen byinoar lâns by in brekline. Ek kin sa'n soarte klif ûntstean troch in ierdferskowing. Net inkeld eskarpeminten, mar ek oare kliffen hawwe faak in bulte stienslach ûnderoan lizzen, mei't se yn 'e regel stadichoan fierder ôfkealje. Yn drûge gebieten of by hege kliffen kin sa'n bulte stienslach derút sjen as in keale púnheap, mar yn fochtiger kriten giet de stienslach faak beskûl ûnder in bedekking fan ierde en plantegroei. In protte kliffen geane mank mei wetterfallen en/of holten of ûndjippe grotten.
Bashar Warda

**Bashar Matti Warda** (Arabysk: بشار متي وردة; Bagdad, 15 juny 1969) is in Iraaksk geastlike fan 'e Galdeesk-Katolike Tsjerke. Sûnt 2010 is er aartsbiskop fan it aartsbisdom Arbil.

## Libbensrin
Warda waard ta pryster wijd op 8 maaie 1993. Yn 1997 kaam er by de Redemptoristekongregaasje en itselde jiers promovearre er oan de Katolike Universiteit Leuven. Op 24 maaie 2010 waard er troch paus Benediktus XVI beneamd ta aartsbiskop fan Arbil.

Syn biskopswijinge wie op 3 july 2010, en waard ferrjochte wurde troch Emmanuël III Delly, roomsk-katolyk kardinaal en patriarch fan Babyloanje fan de Galdeesk-Katolike Tsjerke.

## Galery

Image:Bishops Malvestiti and Warda.jpg|Biskop Warda (rj.) mei biskop Maurizio Malvestiti de jûns foar Pinkster yn de katedraal fan Lodi, 14 maaie 2016.
Image:BISHOP warda bechara in lodi 2016.jpg|Biskop Warda de jûns foar Pinkster yn de katedraal fan Lodi, 14 maaie 2016


## Keppelings om utens
* Biografy fan Bashar Matti Warda op ''Catholic Hierarchy''
Ferdrach fan Medicine Lodge

It **Ferdrach fan Medicine Lodge** is de namme foar trije ûnderskate ferdraggen tusken it regear fan de Feriene Steaten en beskate Yndiaanske folken fan 'e súdlike Grutte Flakten, dy't allegear yn oktober 1867 sletten waarden. It doel fan 'e ferdraggen wie om 'e súdlike Grutte Flakten te pasifisearjen troch de Yndianen ûnder te bringen yn reservaten yn it Yndiaanske Territoarium (it tsjintwurdige Oklahoma), sadat se de kolonisaasje fan harren âlde wengebieten troch de Amerikanen net foar de fuotten rinne soene. Yn dat ramt ferfongen dizze ferdraggen it twa jier earder, yn oktober 1865, tekene Ferdrach fan de Lytse Arkansas, dat itselde probleem regelje sillen hie, mar dat nea útfierd wie.

Foar de ûnderhannelings oer it Ferdrach fan Medicine Lodge kamen de folmachten fan it Amerikaanske regear en de fertsjintwurdigers fan 'e Yndianen gear op in plak dêr't tradisjoneel Yndiaanske seremoanjes holden waarden (*medicine lodge* betsjut "medisynhutte"). It earste fan 'e trije ferdraggen waard op 21 oktober 1867 tekene tusken it Amerikaanske regear en de Kajowa (*Kiowa*) en de Komantsjen (*Comanche*). It twadde ferdrach waard dyselde deis noch sletten tusken de Amerikanen en de Flakte-Apachen. It trêde ferdrach, tusken de Amerikanen en de Súdlike Sjajinnen (*Southern Cheyenne*) en Súdlike Arapaho, waard ûndertekene op 28 oktober. De bekendsten fan 'e yn totaal 48 opperhaden dy't by it sluten fan it Ferdrach fan Medicine Lodge belutsen wiene, wiene Sittende Bear, Satanta en Skopfûgel fan 'e Kajowa, Tsien Bearen fan 'e Komantsjen, Swarte Tsjettel en Lytse Rots fan 'e Súdlike Sjajinnen en Lytse Raven fan 'e Súdlike Arapaho.

Under it Ferdrach fan Medicine Lodge waarden de Yndianen reservaten tawiisd dy't lytser fan omfang wiene as dy dy't har ûnder it Ferdrach fan de Lytse Arkansas taparte wiene. De belutsen folken ratifisearren it ferdrach lykwols nea troch in stimming ûnder folwoeksen manlju te hâlden, sa't nedich wie. Neitiid waard it Yndiaanske lân noch fierder beheind troch de ynfiering fan 'e Lânferdielingswet fan 1887 en oare maatregels dy't troch it Amerikaanske Kongres fan boppe-ôf oplein waarden.

As reaksje dêrop dage it Kajowa-opperhaad Iensume Wolf de Jongere yn 1902 de Amerikaanske minister fan Binnenlânske Saken Ethan A. Hitchcock foar de rjochter foar fraude yn 'e saak *Lone Wolf v. Hitchcock*. Uteinlik waard dêroer yn 1903 beslist troch it Amerikaansk Heechgerjochtshôf, dat tajoech dat de Yndianen net ynstimd hiene mei it opjaan fan harren lân, mar ek fûn dat it Amerikaanske Kongres de folmacht en it politike rjocht hie om sokke beslissings te nimmen sûnder ynstimming fan 'e Yndianen, dy't yn harren reservaten ommers fierhinne fan bedieling troch de steat libben. Ut dat fûnis kaam dúdlik de njoggentjinde-iuwske opstelling fan 'e Feriene Steaten foar de Yndianen út nei foarren. Doe't de belutsen stammen mids tweintichste iuw it net-neilibjen fan it Ferdrach fan Medicine Lodge troch it Amerikaanske regear fannijs foar de rjochter brochten, wûnen de Kajowa, Arapaho en Komantsjen úteinlik oansjenlike skikkings, dy't yn 'e tsientallen miljoenen dollars rûnen.
Ferdrach fan de Lytse Arkansas

It **Ferdrach fan de Lytse Arkansas** is de beneaming foar in rige ferdraggen dy't op 14 oktober 1865 oan 'e igge fan 'e rivier de Lytse Arkansas yn 'e Amerikaanske steat Kansas sletten waarden troch folmachten it regear fan 'e Feriene Steaten en ferskate Yndiaanske folken fan it súdlike part fan 'e Grutte Flakten. Dêrby gie it om 'e Kajowa (*Kiowa*), Komantsjen (*Comanche*), Flakte-Apachen, Súdlike Sjajinnen (*Southern Cheyenne*) en Súdlike Arapaho.

It doel fan 'e ferdraggen wie om 'e súdlike Grutte Flakten te pasifisearjen troch de Yndianen ûnder te bringen yn reservaten yn it Yndiaanske Territoarium (it tsjintwurdige Oklahoma), sadat se de kolonisaasje fan harren âlde wengebieten troch de Amerikanen net langer foar de fuotten rinne soene. It Ferdrach fan de Lytse Arkansas waard lykwols nea ymplimintearre, en de reservaten dy't it hiet te skeppen, waarden nea stifte. Twa jier letter waard it ferfongen troch it Ferdrach fan Medicine Lodge, dat de foarstelde reservaten mei 90% ynkromp.

Foar it Amerikaanske regear waard it Ferdrach fan de Lytse Arkansas û.m. tekene troch Kit Carson en William Bent. Fertsjintwurdigers foar de Yndianen wiene û.o. Sittende Bear en Satanta foar de Kajowa, Swarte Tsjettel foar de Súdlike Sjajinnen, en Lytse Raven foar de Súdlike Arapaho.