Jim Butcher

**Jim Butcher** (Independence (Missoery), 26 oktober 1971), is in Amerikaansk skriuwer fan in grut tal bestsellers fan it fantasysjenre. Hy is benammen bekend wurden mei de urban fantasy-rige *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*, mar hat teffens in tradisjonele fantasysearje skreaun, de *Codex Alera*-rige.

## Libben
### Jonkheid
Jim Butcher waard yn 1971 berne yn Independence, yn 'e steat Missoery. Hy wie de jongste yn in gesin mei trije bern, en hat twa âldere susters. Doe't er as bern ris mei streptokokkefaryngitis, in ûntstekking oan 'e kiel, it bêd hâlde moast, joegen syn susters him *The Adventures of Han Solo* en Tolkien syn *[[The Lord of the Rings]]* kado om 'e tiid mei te ferdriuwen. Dat wie it begjin fan Butcher syn leafde foar fantasy en science fiction. Yn syn tinerjierren skreau er syn earste (net-útjûne) roman, wat him ta it beslút brocht om skriuwer te wurden.

### De ''Dresden Files''
Yn 1996, doe't er 25 jier wie, skreau Butcher by wize fan in oefening foar in skriuwkursus dy't er doe folge, it earste boek fan syn searje *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*. Dy rige heart ta it subsjenre fan 'e urban fantasy, en spilet yn it hjoeddeistige Chicago, dêr't haadpersoan Harry Dresden wennet. Dat is de iennichste tsjoender op 'e wrâld dy't iepentlik foar syn ropping útkomt en sels in advertinsje yn 'e *[[Gouden Gids]]* hat. Dresden is ek op oare manearen ûnkonvinsjoneel, wat him allegeduerigen yn botsing bringt mei de geheimdoggerige Wite Ried fan Tsjoenderij, de wrâldorganisaasje fan de tsjoenders. Mei freonen as de plysje Karrin Murphy, syn fampieryske healbroer Thomas Raith, syn learlinge Molly Carpenter, de elemintêre geast Bob, en de Ridder fan it Krús Michael Carpenter (Molly har heit) befjochtet Dresden alderhanne boppenatuerlike fijannen dy't yn Chicago de oarder fersteure, fan wearwolven en fampieren oant de fallene ingels dy't de trewanten fan Satan sels binne.

Goed twa jier lang besocht Butcher mei syn manuskript in foet tusken de doar te krijen by in útjouwerij, oant er úteinlik kontakten lei troch alle fantasykonvinsjes ôf te strunen. Ricia Mainhardt, deselde aginte dy't ek de súksesfolle skriuwster Laurell K. Hamilton ûntdiek, stimde deryn ta om him te fertsjintwurdigjen. Seis moanne neitiid sleat de foaroansteande Amerikaanske útjouwerij Roc Books troch Mainhardt har ynspannings in kontrakt mei Butcher foar de publikaasje fan syn manuskript. Dat waard yn april 2000 publisearre ûnder de titel *[[Storm Front (roman fan Jim Butcher)|Storm Front]]*. It twadde boek, *[[Fool Moon (roman)|Fool Moon]]*, kaam út op nijjiersdei 2001, folge troch nûmer trije yn 'e searje, *[[Grave Peril]]*, yn septimber fan datselde jier. Dêrnei die Butcher it wat kalmer oan, mar dochs publisearre er oan 2014 ta elts jier in boek yn searje, mei útsûndering fan inkeld 2013. Anno 2018 telde *The Dresden Files* sadwaande 15 dielen, en de rige rint noch altyd. Njonken de romans publisearre Butcher ek in ferskaat oan novelles en koarte ferhalen oer Harry Dresden, begjinnende mei it ferhaal *[[A Restoration of Faith]]*, dat er yn 2004 op syn webside sette om Dresden syn libben foarôfgeande oan *Storm Front* te beljochtsjen. Letter levere er ferskate kearen in ferhaal foar in blomlêzing mei wurk fan oare fantasy-auteurs (faak mei in beskaat tema, lykas *[[My Big Fat Supernatural Wedding]]*, út 2006, oer it tema 'houlik').

*The Dresden Files* waarden wat langer wat súksesfoller, en yn 2004 waarden de earste trije romans al werútjûn yn in omnibusedysje, ûnder de titel *Wizard for Hire*. It sânde boek yn 'e rige, *[[Dead Beat]]*, wie it earste dat as hardcoveredysje ferskynde (de seis earste boeken wiene inkeld as paperbacks útjûn). It waard publisearre op 3&nbsp;maaie 2005, yn in oplaach fan 15.000 eksimplaren, en wie trije dagen letter al útferkocht. It achtste boek, *[[Proven Guilty]]* (2006), wie it earste dat op 'e prestizjeuze bestsellerlist fan 'e krante *[[The New York Times]]* ferskynde, op it 21ste plak. Boek nûmer 9, *[[White Night (roman)|White Night]]* (2007) waard publisearre yn in earste oplaach fan 100.000 eksimplaren en helle it fyfde plak op *The New York Times*-bestsellerlist. It tsiende boek, *[[Small Favor]]* (2008), kaam sels op it twadde plak op *The New York Times*-bestsellerlist binnen. *The Dresden Files* is no ien fan 'e populêrste fantasyrigen dy't der binne, en hat fans oer de hiele wrâld. Boeken út 'e searje binne oerset yn it Dútsk, Frânsk, Poalsk, Mandarynsk, Spaansk en Tsjechysk. Yn it Nederlânsk binne de earste trije dielen ferskynd by De Vliegende Hollander.

Behalven yn boekfoarm binne *The Dresden Files* ek útjûn as audioboek en as role-playing game. Yn 2008 ferskynde *Welcome to the Jungle*, in prequel fan 'e searje yn 'e foarm fan in grafyske roman, yllústrearre troch Ardian Syaf. Dêrmei helle Butcher in nominaasje foar in prestizjeuze Hugo Award yn de kategory bêste grafyske ferhaal binnen. Tusken 2004 en 2006 waard der ek in tillefyzjesearje makke dy't basearre wie op 'e boeken fan de romanrige, mei de akteur Paul Blackthorne yn 'e rol fan Harry Dresden. De alve ôfleverings, dy't fan jannewaris oant april 2007 útstjoerd waarden op 'e Amerikaanske tillefyzjestjoerder Sci Fi Channel, krigen lykwols mingde resinsjes, en ta lulkens fan 'e fans besleat de stjoerder om gjin ferfolchsearje mear te meitsjen.

### De ''Codex Alera''
Doe't it him mei *The Dresden Files* sa foar de wyn gie, krige Butcher der it frij ta om in tradisjonele fantasysearje te skriuwen, wat er altyd al wollen hie. Dat waard de *Codex Alera*-rige, in ôfûne gehiel dat út seis romans bestiet. Dêryn wurdt it libben folge fan Tavi, in jongeman dy't libbet yn 'e Calderondelling fan it ryk Alera op 'e wrâld Carna. De kultuer fan Alera is dúdlik basearre op dy fan it Romeinske Ryk, mei as ferskil dat men yn Alera machtige elemintêre krêften behearsket dy't "fuerys" neamd wurde. Oan it begjin fan 'e rige is Alera ferfallen ta gemaksucht en dekadinsje, krekt sa't dat mei it Romeinske Ryk úteinlik barde. Just dan komt it ryk foar de grutste útdaging út 'e skiednis te stean, dy't Tavi by fersin sels feroarsaket, allyk de tsjoenderslearling yn Goethe syn ferneamde gedicht *[[Der Zauberlehrling]]*. It earste boek fan de rige, *Furies of Calderon*, kaam yn augustus 2004 út by Ace Books, en elts jier dêrnei folge in nij diel, oant de searje yn 2009 besletten waard mei *First Lord's Fury*. De *Codex Alera* die it net sa goed as *The Dresden Files*, al ferkocht de rige bêst genôch. *First Lord's Fury* behelle mei plak 7 op bestsellerlist fan *The New York Times* it bêste resultaat.

### Oar wurk
Njonken syn beide grutte searjes hat Jim Butcher ek in roman oer de superheld Spider-Man skreaun, mei as titel *The Darkest Hours* (2006). Yn 2014 waard bekend dat Butcher ûnderwilens úteinset is mei noch wer in nije rige: *The Cinder Spires*. Dat moat in trilogy wurde fan it fantasysubsjenre fan 'e steampunk. Neffens Butcher syn útspraken yn in fraachpetear mei it tydskrift *[[Publisher's Weekly]]* sil it ferhaal spylje yn in wrâld fan swarte toerspitsen (*spires*) dy't milenfier úttuorje boppe in fan dize bewale wrâld. It folget de oarloch tusken twa fan 'e toerspitsen, mei *"[[loftskip]]pen en [[steammasine]]s en bizarre [[kristal]]lene [[technology]] en pratende [[kat]]ten, dy't aaklike lytse pestkoppen binne."* De titel fan it earste boek is *The Aeronaut's Windlass*.

### Priveelibben
Jim Butcher wennet noch altyd yn syn berteplak Independence, yn Missoery, yn 'e mande mei syn frou Shannon K. Butcher, in skriuwster fan romantyske literatuer. Tegearre hawwe se ien soan en ek ien hûn, dy't fan Frostbite hjit. Butcher en Ricia Mainhardt binne ûnderwilens útinoar gien; syn aginte is no Jennifer Jackson. Butcher is in entûsjast beoefener fan alderhanne fjochtsporten. Hy hat fyftjin jier ûnderfining mei û.o. kung fu, taekwondo, ryukyu-kempo en goju-shorei-ryu. Teffens docht er oan skermjen en hynsteriden. Wat dat lêste oanbelanget, hat er yn it ferline oan sawol dressuerwedstriden as oan rodeo's meidien. Syn leafhawwerijen binne sjongen, sjen nei minne science fictionfilms, en it spyljen fan kompjûterspultsjes.

## Wurk
### ''[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]''
;romans
* 2000 – *[[Storm Front (roman fan Jim Butcher)|Storm Front]]*
**  Nederlânske oersetting: *Stormnacht* (fert. Lia Belt, 2009)
* 2001 – *[[Fool Moon (roman)|Fool Moon]]*
**  Nederlânske oersetting: *Wolvenjacht* (fert. Lia Belt, 2009)
* 2001 – *[[Grave Peril]]*
**  Nederlânske oersetting: *Doodsnood* (fert. Robert Neugarten, 2010)
* 2002 – *[[Summer Knight]]*
* 2003 – *[[Death Masks]]*
* 2004 – *[[Blood Rites (roman fan Jim Butcher)|Blood Rites]]*
* 2005 – *[[Dead Beat]]*
* 2006 – *[[Proven Guilty]]*
* 2007 – *[[White Night (roman)|White Night]]*
* 2008 – *[[Small Favor]]*
* 2009 – *[[Turn Coat]]*
* 2010 – *[[Changes (roman fan Jim Butcher)|Changes]]*
* 2011 – *[[Ghost Story (roman fan Jim Butcher)|Ghost Story]]*
* 2012 – *[[Cold Days (roman)|Cold Days]]*
* 2014 – *[[Skin Game (roman fan Jim Butcher)|Skin Game]]*
* 2020 – *[[Peace Talks]]*
* 2020 – *[[Battle Ground (roman fan Jim Butcher)|Battle Ground]]*

;omnibusedysjes en ferhalebondels
* omnibussen
** 2005 – *Wizard for Hire* (omfettet *Storm Front*, *Fool Moon* en *Grave Peril*)
** 2006 – *Wizard by Trade* (omfettet *Summer Knight* en *Death Masks*)
** 2007 – *Wizard at Large* (omfettet *Blood Rites* en *Dead Beat*)
** 2008 – *Wizard under Fire* (omfettet *Proven Guilty* en *White Night*)
* ferhalebondels
** 2010 – *[[Side Jobs]]* (omfettet 11 koarte ferhalen)
** 2015 – *[[Working for Bigfoot]]* (omfettet 3 koarte ferhalen)
** 2018 – *[[Brief Cases]]* (omfettet 12 koarte ferhalen, wêrûnder alle trije út *Working for Bigfoot*)

;koarte fiksje
* *[[Side Jobs]]*
** 2002 – *[[A Restoration of Faith]]* (earder publisearre op 'e webside fan Jim Butcher)
** 2002 – *[[Vignette (koart ferhaal)|Vignette]]* (earder publisearre op 'e webside fan Jim Butcher)
** 2006 – *[[Something Borrowed (koart ferhaal)|Something Borrowed]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[My Big Fat Supernatural Wedding]]*)
** 2007 – *[[It's My Birthday, Too]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Many Bloody Returns]]*)
** 2007 – *[[Heorot (koart ferhaal)|Heorot]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[My Big Fat Supernatural Honeymoon]]*)
** 2008 – *[[Day Off (koart ferhaal)|Day Off]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Blood Lite]]*)
** 2008 – *[[Backup (koart ferhaal)|Backup]]* (ek wol omskreaun as in koarte novelle; earder publisearre as selsstannige útjefte fan Subterranean Press)
** 2009 – *[[The Warrior (koart ferhaal)|The Warrior]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Mean Streets (ferhalebondel)|Mean Streets]]*)
** 2009 – *[[Last Call (koart ferhaal)|Last Call]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Strange Brew (ferhalebondel)|Strange Brew]]*)
** 2010 – *[[Love Hurts (koart ferhaal)|Love Hurts]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Songs of Love and Death (ferhalebondel)|Songs of Love and Death]]*)
** 2010 – *[[Aftermath (novelle)|Aftermath]]* (eins gjin koart ferhaal, mar in novelle; earste publikaasje yn *[[Side Jobs]]*)
* *[[Working for Bigfoot]]*
** 2012 – *[[B Is for Bigfoot]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Under My Hat: Tales from the Cauldron]]*)
** 2012 – *[[I Was a Teenage Bigfoot]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Blood Lite III: Aftertaste]]*)
** 2012 – *[[Bigfoot on Campus]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Hex Appeal]]*)
* *[[Brief Cases]]* (yn dizze bondel binne de ferhalen net oardere op jier fan publikaasje)
** 2017 – *[[A Fistful of Warlocks]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Straight Outta Tombstone]]*)
** 2012 – *[[B Is for Bigfoot]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Under My Hat: Tales from the Cauldron]]*, en yn 'e ferhalebondel *[[Working for Bigfoot]]*)
** 2010 – *[[AAAA Wizardry]]* (earder publisearre yn *The Dresden Files Roleplaying Game Volume Two: Our World*)
** 2012 – *[[I Was a Teenage Bigfoot]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Blood Lite III: Aftertaste]]* en yn 'e ferhalebondel *[[Working for Bigfoot]]*)
** 2011 – *[[Curses (koart ferhaal)|Curses]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Naked City: Tales of Urban Fantasy]]*)
** 2010 – *[[Even Hand]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Dark and Stormy Knights]]*)
** 2012 – *[[Bigfoot on Campus]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Hex Appeal]]* en yn 'e ferhalebondel *[[Working for Bigfoot]]*)
** 2013 – *[[Bombshells (koart ferhaal)|Bombshells]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Dangerous Women (ferhalebondel)|Dangerous Women]]*)
** 2016 – *[[Cold Case (koart ferhaal)|Cold Case]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Shadowed Souls]]*)
** 2015 – *[[Jury Duty (koart ferhaal)|Jury Duty]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Unbound (ferhalebondel)|Unbound]]*)
** 2016 – *[[Day One (koart ferhaal)|Day One]]* (earder publisearre yn 'e blomlêzing *[[Unfettered II]]*)
** 2018 – *[[Zoo Day]]* (eins gjin koart ferhaal, mar in novelle; earste publikaasje yn *[[Brief Cases]]*)
*oar
** 2020 – *[[Christmas Eve (koart ferhaal fan Jim Butcher)|Christmas Eve]]* (earste publikaasje efteryn de roman *[[Battle Ground (roman fan Jim Butcher)|Battle Ground]]*)
** 2022 – *[[Little Things (koart ferhaal fan Jim Butcher)|Little Things]]* (earste publikaasje yn *[[Heroic Hearts]]*)
** 2022 – *The Law* (novelle; earste publikaasje as e-boek en lústerboek)

;grafyske romans
* 2008 – *Welcome to the Jungle* (tekene troch Ardyan Syaf; oarspr. útjûn as in fjouwerdielige rige, yn okt. 2008 yn ien bân ferskynd by Dabel Brothers Entertainment; prequel fan *[[Storm Front (roman fan Jim Butcher)|Storm Front]]*)
* 2009 – *Storm Front, Volume 1: The Gathering Storm* (tekene troch Ardyan Syaf; útjûn troch Dabel Brothers Entertainment; ferstripping fan 'e earste helte fan *[[Storm Front (roman fan Jim Butcher)|Storm Front]]*, ynkl. in ferstripping fan it koarte ferhaal *[[A Restoration of Faith]]*)
* 2011 – *Storm Front, Volume 2: Maelstrom* (tekene troch Ardyan Syaf en Brett Booth; útjûn troch Dynamite Entertainment; ferstripping fan 'e twadde helte fan *[[Storm Front (roman fan Jim Butcher)|Storm Front]]*)
* 2011 – *Fool Moon, Volume 1* (tekene troch Chase Conley; útjûn troch Dynamite Entertainment; ferstripping fan 'e earste helte fan *[[Fool Moon (roman)|Fool Moon]]*)
* 2012 – *Fool Moon, Volume 2* (tekene troch Chase Conley; útjûn troch Dynamite Entertainment; ferstripping fan 'e twadde helte fan *[[Fool Moon (roman)|Fool Moon]]*)
* 2013 – *Ghoul, Goblin* (tekene troch Joseph Cooper; útjûn troch Dynamite Entertainment; orizjinele grafyske roman, fynt plak tusken *[[Fool Moon (roman)|Fool Moon]]* en *[[Grave Peril]]* yn)
* 2014 – *War Cry* (tekene troch Carlos Gomez; útjûn troch Dynamite Entertainment; orizjinele grafyske roman, fynt plak nei *[[Dead Beat]]*)
* 2015 – *Down Town* (tekene troch Carlos Gomez; útjûn troch Dynamite Entertainment; orizjinele grafyske roman, fynt plak nei *[[White Night (roman)|White Night]]* en foàr it koarte ferhaal *[[It's My Birthday, Too]]*)
* 2016 – *Wild Card* (tekene troch Carlos Gomez; útjûn troch Dynamite Entertainment; orizjinele grafyske roman, fynt plak tusken *[[Small Favor]]* en *[[Turn Coat]]* yn)
* 2017 – *Dog Men* (tekene troch Diego Galindo; útjûn troch Dynamite Entertainment; orizjinele grafyske roman, fynt plak tusken tusken *[[Small Favor]]* en *[[Turn Coat]]* yn)

### De ''Codex Alera''
* 2004 – *Furies of Calderon*
* 2005 – *Academ's Fury*
* 2006 – *Cursor's Fury*
* 2007 – *Captain's Fury*
* 2008 – *Princeps' Fury*
* 2009 – *First Lord's Fury*

### De ''Cinder Spires''-rige
* 2015 – *The Aeronaut's Windlass*
* 2023 – *Warriorborn* (koart ferhaal)
* 2023 – *The Olympian Affair*

### Oar skriuwwurk
* 2006 – *The Darkest Hours* (in Spider-man-roman)

### As redakteur
* 2016 – *[[Shadowed Souls]]* (blomlêzing, red. mei Kerrie L. Hughes)
* 2022 – *[[Heroic Hearts]]* (blomlêzing, red. mei Kerrie L. Hughes)

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Jim Butcher