open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gabriella's Liet

***Gabriella's Liet*** is in liet fan de Fryske sjongster Gezina van der Zwaag en brassband De Bazuin út Oentsjerk. 

De tekst is in oersetting fan it nûmer Gabriella's song út de film *As it is in heaven*. De opbringst fan it nûmer gie nei de stichting Semmy dy’t ûndersyk docht nei harsenstamkanker by bern. Dit bart as neitins oan de achtjierrige Florian út Burdaard dy’t ek oan dizze sykte stoar. It liet *Trusten leave* op Gezina har earste album wie ek út neitins oan Florian.

Yn 2008 waard se heechste binnenkommer yn de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân. It soe oant 2010 by de heechste tsien notearrings fan dy list stean.

## Te hearren op
* *Kontrast* (maart 2012, CD)
Samsø (gemeente)

**Samsø** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente ûntstie op 1 april 1962 troch gearfoeging fan de parochygemeentes Besser, Kolby, Nordby, Onsbjerg en Tranebjerg. Yn dy tiid hearde Samsø by Holbæk Amt. By de gemeentlike weryndieling yn 1970 waard it eilân nei Aarhus Amt oerhevele en sûnt dy tiid makket it diel út fan de regio Midden-Jutlân. 

Yn 2007 slagge Samsø der yn om selsstannich te bliuwen. Wol ûntstie der in foarm fan gearwurking mei it de gemeente Aarhus, dy't in tal belestings foar Samsø útfiert.  

## Plakken
Ringkøbing-Skjern (gemeente)

**Ringkøbing-Skjern** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente ûntstie by de weryndieling fan 2007 troch gearfoeging fan de gemeentes Egvad, Ringkøbing, Skjern, Videbæk en Holmsland. Holmsland woe leaver selsstannich bliuwe, mar it die bliken dat de gemeente dêrfoar te lyts wie.

Ringkøbing-Skjern is wat oerflak oanbelanget de grutste gemeente fan Denemark en de gemeente mei de measte doarpen. 

## Plakken
Skanderborg (gemeente)

**Skanderborg** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente ûntstie mei de gemeentlike weryndieling troch de gearfoeging fan de âlde gemeente Skanderborg mei de gemeentes Galten, Hørning en Ry en dielen fan de parochy Voerladegård.

## Geografy
De *Møllehøj* is mei 170,86 boppe seenivo it heechste natuerlike punt fan Denemark. De Møllehøj is 51 sintimeter heger as de 200 meter eastliker lizzende *Ejer Bavnehøj* (170,35 meter boppe seenivo). De *Yding Skovhøj*, súdwestlik fan Skanderborg, is offisjeel it heechste punt fan Denemark mar dat is ynklusyf in ûnnatuerlike grêfhichte út de brûnstiid. Sûnder de grêfheuvel is de Yding Skovhøj 170,77 meter boppe seenivo, dus krekt wat leger as de Møllehøj. De *Himmelbjerget* (Himelberch) leit yn it westlike diel fan de gemeente.

## Plakken
Silkeborg (gemeente)

**Silkeborg** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De hjoeddeiske gemeente ûntstie by de weryndieling fan 2007 troch gearfoeging fan de âlde gemeente Silkeborg mei de trije eardere gemeentes Gjern, Them en Kjellerup.

## Plakken
In Ikoan mei in Knypeach

***In Ikoan mei in Knypeach*** (de offisjele namme is Frysktalich) wie in betinking yn 'e foarm fan in teäterfoarstelling, fan 'e yn 2015 ferstoarne akteur Rense Westra. It barren waard mids septimber 2018 holden yn 'e tsjerke fan Warten yn it doarp Warten, dêr't Westra lange tiid wenne en tsjerke. Op 'e jûn fan freed 14&nbsp;septimber wie de premiêre, inkeld foar minsken dy't útnûge wiene, en op sneon 15&nbsp;septimber en snein 16&nbsp;septimber wiene der elk trije iepenbier tagonklike foarstellings, dy't in heal oere duorren.

It idee foar de betinking kaam fan Wimkje Bruinsma út Warten, dy't it foardroech foar it teäterprojekt Under de Toer, in ûnderdiel fan Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018. By it gearstallen fan dat projekt moast lykwols in kar makke wurde út tsientallen foardroegen plannen, en dêrby foel *In Ikoan mei in Knypeach* ôf. Dêrop besleat men yn Warten de teäterfoarstelling oer Westra op eigen manneboet te produsearjen. 

Regisseur Tsjam Epema, in generaasjegenoate fan Westra dy't gauris mei de man spile hie, woe de foarstelling earst basearje op Westra syn fertolking fan 'e titelrol yn *[[Richard III (toanielstik)|Richard III]]*, fan Shakespeare, dy't er foar Tryater spile. Doe't lykwols bliken die dat it byldmateriaal dat dêrfan bewarre bleaun is, fan in te minne kwaliteit wie, besleat se de oade oan har âld-kollega te basearjen op syn rol yn 'e Frysktalige film *[[De Fûke (film)|De Fûke]]*, oer de Twadde Wrâldoarloch. Yn 'e foarstelling sieten sadwaande Dútske soldaten en ûnderdûkers, dy't even ta libben kamen en dan wer as yn in skilderij befrearen. Westra sels wie allinnich te sjen op bylden út 'e film dy't syn soan Berry oaninoar plakt hie. It publyk hearde de akteur nea praten; it gie yn 'e foarstelling om Westra syn gesichtsútdrukkings, om't er, neffens Epema, in master fan mimyk wie.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan ''In Ikoan mei in Knypeach''
Odder (gemeente)

**Odder** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente ûntstie by de gemeentlike weryndieling fan 1970 en bleau by de gemeentlike weryndieling fan 2007 selsstannich.  

De gemeente leit súdlik fan de gemeente Aarhus en tusken it Norsminde Fjord yn it noarden en Horsens Fjord yn it suden. Westlik lizze de gemeentes Horsens en Skanderborg, wylst de eastlike kant begrinzge wurdt troch it Kattegat mei de eilannen Tunø en Samsø.

## Plakken
De begraffenis fan omke Wopke

***De begraffenis fan omke Wopke*** is in liet fan de Fryske sjonger Doede Veeman. 

It liet wie oarspronklik in Amsterdamsk folksferske *De begrafenis van Manke Nelis* oer in begraffenis dy ’t finaal út de klauwen rint. De orizjinele ferzje waard om 1924 hinne skreaun troch Ferry van Delden. It waard yn 1956 noch songen troch Johnny Jordaan en letter ek noch troch Jenny Arean. De oarspronklike tekst wie folle langer en it gie dêryn noch folle mâlder om en ta. Neffens Veeman binne de Jordanezen ommers ‘de Wâldpiken fan Amsterdam'. It oarspronklike ferhaal wie mooglik skreaun nei in wier bard ferhaal út de iuw dêrfoar. 
De mei Wâldfrysk opgniste Fryske ferzje fan Jan de Hoop waard as foardracht en as liet wol brûkt yn it Winterjûnenocht. Yn de santiger jierren waard it troch Doede Veeman op de plaat setten.
Yn it liet wurdt it stoflik omskot fan Omke Wopke ferjitten ûnder it biljert, famylje tsiert leaver as dat se rouje en de taap jout in soad treast.

*De begraffenis fan Omke Wopke* stie tusken 2001 en 2020 alle jierren yn de top tsien fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân.

## Te hearren op
* *It beste ut de Fryske top 100 fan Omrop Fryslan* (2015, CD)
* *Fryske Stjerre jûn*, mei Gerbrand Westveen en it Nieuw Philharmonisch Orkest (2007, DVD)
* *Fryske stjerre jûn* (april 2007)
* *Fryske stjerrejûn* (maart 2007, CD)
* *Húske* (1987, CD)
* *Frysk hit festival 3* troch Jilles (2005)
* *Toppers ut Fryslan* troch Jilles de Puut (maart 1992, CD)

## Literatuer
*  - *De Fugel Yn Dy*, in samling fan 100 Fryske folk- en poplietteksten fan 1969 oant 2004; útjouwerij Venus;  ISBN 9789059980242
Randers (gemeente)

**Randers** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. 

By de gemeentlike weryndieling yn 2007 waard de besteande gemeente Randers gearfoege mei:

* de gemeente Langå (útsein de trije súdlikste parochy's)
* de gemeente Nørhald
* de gemeente Purhus
* de westlike helte fan de gemeente Sønderhald 
* it plak Havndal en omkriten, dat oars as de rest fan de gemeente Mariager (tsjintwurdich Mariagerfjord) foar oansluting by de gemeente Randers keas .

## Plakken
Skip

In **skip** is in ferfiermiddel oer it wetter. De skipsbou wurdt yn skipswerfen dien. It wichtichste prinsipe fan in skip is syn fermogen om op it wetter te driuwen. De romp is de basis fan it skip en jout it ferfiermiddel syn wettertichte konstruksje.

Fan alle ferfiermiddelen binne skippen it meast brûkt transportmiddel foar guod. Foar it ferfier fan passazjiers oer in langere ôfstân hat it fleantúch de taak fan it passazjierskip oernommen. Passazjierskippen wurde hjoed-de-dei benammen foar rekreative reizen en cruises brûkt.

Skippen op see wurde wolris as 'seeskippen' of 'seeweardige skippen' oantsjutten. Skippen yn ’e binnenfeart wurde gauris 'binnenfeartskippen' neamd.

## Definysje
Gauris is der betizing oer it ferskil tusken skip en boat. Oer it generaal wurdt mei skip in grutter ferfiermiddel ornearre as in boat. In skip kin wol in boat ferfiere (bgl. in rêdingsboat), mar oarsom is tige ûnwierskynlik.

Der binne lykwols ek farrende ferfiermiddelen op it wetter dy’t de grutte fan in skip hawwe kinne, mar dy’t dochs as ‘boat’ oantsjutten wurde. Bygelyks in sleepboat, fearboat, dúkboat of stoomboat.

## Opbou

#De skoarstien is foar de ôffier fan reek út de skipsmoter.
#De spegel is it achterste diel fan it skip.
#De skroef fan it skip soarget derfoar dat it skip foarút komt.
#De bakboardside is - fan spegel nei boech ta sjoen - de linkerside fan it skip.
#It anker soarget derfoar dat it skip op ien plak op it wetter lizzen bliuwt wannear’t it skip net fart.
#De boechstjûne ferminderet de wjerstân fan it wetter, ferheget de snelheid en ferminderet it brânstofferbrûk.
#De boech is it foarste diel fan ’e romp.
#It boppedek slút de romp oan ’e boppekant ôf.
#De opbou is it diel dat op it boppedek boud is.

## Skiednis
Meidat de minsken ferlet krigen mei nije ferfiermetoaden, bygelyks foar it sykjen nei iten of wengebieten, sochten se nei nije ferfiermiddelen. Der wurdt oannomen dat mear as 50.000 jier lyn minsken op ’e hichte wienen fan it bestean fan ferfier oer wetter. It âldst oerlevere fartúch is lykwols om 6500 f. Kr. Boud. De earste fartugen wienen simpele beamstammen. Dy waarden hieltyd fierder ûntwikkele. It grutste skipstype dat mei hout as boumateriaal boud wurde koe, wie de saneamde klipper. Mei stiel as boutmateriaal koenen gruttere skippen makke wurde. De grins leit hjoed-de-dei by sa’n 400 meter. Foar it ferfieren fan guod binne skippen hjoed-de-dei it wichtichste transportmiddel. It guod wurdt yn konteners op spesjale kontenerskippen ferfierd. It grutste skip dat ea op ierde makke is, is de Pioneering Spirit mei in lingte fan 382,0 meter.

Yn de 1960’er jierren begûnen fleantugen hieltyd mear passazjiers te ferfieren. Dêrtroch waard it passazjiersskippen in minder belangryk ferfiermiddel. Hjoed-de-dei wurde noch wol grutte cruiseskippen boud foar reakreative doelen.

## Sjoch ek
*Kogge
*Oarlochsskip
*Skûtsje
*Stoomskip
*Tsjalk

## Keppeling om utens
Norddjurs (gemeente)

**Norddjurs** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. 

By de gemeentlike weryndieling yn 2007 ûntstie de gemeente Norddjurs troch de fúzje fan:

* de gemeente Grenaa
* de gemeente Nørre Djurs
* de gemeente Rougsø 
* de eastlike helte fan de gemeente Sønderhald 

## Plakken
In part fan dy

***In part fan dy*** is in duet fan de Fryske sjongers Marcel Smit en Gerbrich van Dekken.

De single waard op 1 maart 2013 as single presintearre yn it radioprogramma Noardewyn fan Omrop Fryslân. Marcel Smit en Gerbrich van Dekken songen it nûmer foar it earst as duet op it earste Frysk Sjongers Gala fan novimber 2012. It nûmer wie troch Marcel Smit skreaun as gitaarnûmer, mar waard troch Peter van der Zwaag omsetten yn in pianoarranzjemint. Yn de live ferzje spilet multy-ynstrumintalist Hubert Heeringa op fioele, mar op de single spilet er sopraansaksofoan. 

Marcel Smit skreau it nûmer nei it sjen fan in ynterview mei pianist Billy Joel. Dat petear gie der oer dat minsken nei harren dea net ferdwine, mar trochbestean yn it ûnthâld fan oare minsken.
It liet waard – op plak tsien – de heechste nije binnenkommer yn de Fryske Top 100 fan 2013. Ek de jierren dêrnei bleau it yn de top tsjien fan dy list.

## Cover
Yn 2018 covere de band The Bounty Hunters fan Johannes Rypma in diel fan 'In part fan dy'. Dit diene se nei oanlieding fan de muzykrubryk fan Fryslân Hjoed. Yn dy rubryk wurde Fryske artysten útdage om in ferske út de Fryske top 100 te coverjen. It doel is om sa in hiel oare ferzje fan in Frysk nûmer te krijen.

## Te hearren op
* *Mear Muzyk* (oktober 2014, CD) 
* *In part fan dy* (maart 2013, single)
Gerrit van der Heide

**Gerrit van der Heide** (Harns, 6 augustus 1947) is in keatser út Harns, dy ôfstamt fan'e famylje Van der Heide út Harns. Hy wûn twa kear de Jong Nederlânpartij en yn 1973 de PC. 
 
## Utslaggen PC
*1965 - 1e omloop (ferlern fan Hotze Schuil)
*1966 - 1e omloop
*1967 - 2e omloop
*1968 - 2e priis
*1969 - 4e priis
*1970 - 1e omloop (ferlern fan Hotze Schuil)
*1971 - 4e priis
*1972 - 2e omloop (ferlern fan Hotze Schuil)
*1973 - 1e priis
*1974 - 2e priis
*1975 - 1e omloop
*1976 - 2e omloop
*1977 - 2e omloop

## Oare opmerklike útslagen
*1965 - Jong Nederlân/NK junioren 1e priis
*1966 - Jong Nederlân/NK junioren 1e priis
*1967 - 2e priis Bûnspartij
*1970 - 9e priis Bûnspartij
*1972 - 6e priis Bûnspartij
*1974 - 8e priis Bûnspartij
*1976 - 4e priis Bûnspartij
Horsens (gemeente)

**Horsens** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. 

By de gemeentlike weryndieling yn 2007 ûntstie de gemeente troch de gearfoeging fan de folgjende gemeentes:

* de eardere gemeente Brædstrup
* de eardere gemeente Gedved
* de eardere gemeente Horsens

## Plakken
Henk van Os

**Hendrik Willem van Os** (Harderwyk, 28 febrewaris 1938 - Amsterdam, 14 juny 2025) wie in Nederlânske keunsthistoarikus. Hy wie ûnder oare heechlearaar Keunst- en kultuerskiednis, direkteur fan it Ryksmuseum Amsterdam en telefyzepresintator fan keunstprogramma's.

## Wurkpaad
Henk van Os studearre keunstskiednis oan de Ryksuniversiteit Grins, dêr't syn heit, Frederik van Os, twa perioaden rektor-magnifikus fan wie. Ek studearre er in skoft yn Rome. Yn 1969 promovearre er yn Grins; fiif jier letter waard er dê heechlearaar Keunst- en Kultuerskiednis. Tusken 1984 en 1989 wie er teffens dekaan fan de Letterenfakulteit yn Grins. Fan 1989 oant 1996 wie die direkteur fan it Ryksmuseum Amsterdam en dêrnei  universiteitsheechlearaar Keunst en Maatskippij oan de Universiteit fan Amsterdam.

Van Os waard by it grutte publyk bekend troch it presintearjen fan tf-programma's lykas *Beeldenstorm* fan de AVRO en *Museumschatten* fan de VARA, dy't ta doel hienen om keunst, benammen skilderkeunst, by in grut publyk ûnder de oandacht te bringen.   

Ek organisearre er bûten it Ryksmuseum om ferskate grutte tentoanstellingen, ûnder mear yn it Grinzer Museum, de Nije Tsjerke yn Amsterdam, it Mauritshûs en Museum Catharijneconvent yn Utert.

Yn 2012 ferskynde in boek mei brieven dy't Van Os skreau mei syn soan Pieter. De brieven geane oer de driuw ta godstsjinst fan heit Van Os.   
  
Van Os krige út wurdearring foar syn wurk in protte binnen- en bûtenlânske ûnderskiedingen, bygelyks de seldsume Earemedalje foar Keunst en Wittenskip behearend by de Hûsoarder fan Oranje.  

## Publikaasjes (kar-út)
* mei Wim Hazeu, *De vreugden van kunstgeschiedenis*. Baarn, De Prom, 1993
* *De weg naar de hemel: reliekverering in de Middeleeuwen*. Baarn, De Prom, 2000
* *Nederlandse kunst in het Rijksmuseum*, dl. 1 1400-1600. Swol, Waanders, 2000
* *Beeldenstorm: naar keuze*. Amsterdam University Press Salomé, 2002
* *Zien is genoeg*. Amsterdam, Balans, 2003 / 2005
* *Moederlandse geschiedenis*, 2005
* (mei gearwurking fan Epco Runia), *Droom van Italië*. De Haach, Mauritshuis / Swol, Waanders, 2006
* *Augustinus op het strand*. Amsterdam, Balans, 2008
* *De ontdekking van Nederland: vier eeuwen landschap verbeeld door Hollandse meesters*. Nai Uitgevers, 2008
* *Jong in Groningen: kunst uit de periode 1945 - 1975*. Grinzer Museum, 2009
* Pioniers van de moderne kunst. Yn: tentoanstellingskatalogus *Matisse tot Malevich. Pioniers van de moderne kunst uit de Hermitage*, ûnder redaksje fan Albert Kostenevich, Hermitage, Amsterdam, 2010, s. 13 - 19 (gastkonservator: Henk van Os)
* *Kijk nou eens*. Balans, 2e druk, 2012 (Hast in heale iuw lang hâldt Henk van Os yn syn reproduksjesamling in map " Curiosa " by. Keunstwurken dy 't te gek foar wurden binne. Om ea noch wat mei te dwaan.....)
* 'Kunst is leven, leven is kunst', in: *[[Ernst Ludwig Kirchner]]. Paradijs in de bergen*, Bussum, Uitgeverij Thoth / Singer Laren, 2015
* *Heilige en onheilige families*. Balans, 2015
* *Kunstzinnig: verzamelde columns*. Feriening Rembrandt, 2017
Holstebro (gemeente)

**Holstebro** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. 

By de gemeentlike weryndieling fan 2007 ûntstie de gemeente Holstebro troch de fúzje fan:

* de eardere gemeente Holstebro (1970-2006)
* de gemeente Ulfborg-Vemb
* de gemeente Vinderup (ynklusyf Mogenstrup, dêr't de boargers yn in referindum kieze mochten tusken de gemeentes Holstebro en Skive)

Op 3 desimber 2015 waard der in referindum holden oer in mooglike fúzje fan de gemeentes Holstebro en Struer, dy't einige mei in nee yn beide gemeentes. 
## Plakken
Hedensted (gemeente)

**Hedensted** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. 

By de gemeentlike weryndieling yn 2007 ûntstie de gemeente Hedenstêd troch de gearfoeging fan:

* de eardere gemeente Hedensted (1970-2006)
* de eardere gemeente Juelsminde 
* de eardere gemeente Tørring-Uldum (mei útsûndering fan Grejs, dêr't op 19 april 2005 stimt waard foar oansluting by de gemeente Vejle

## Plakken
Peter van der Zwaag

**Peter van der Zwaag**, (Hengelo, 1962), is in Frysk pianist, toetsenist, akkordeonist, komponist, arranzjeur en orkestlieder út Sint Anne.

Peter van der Zwaag studearre klassike piano oan it konservatoarium. Hy wurke foar artysten as Robert Long, Jenny Arean, Willeke Alberti , Liesbeth List, Rients Gratama en Gerrit Breteler, Piter Wilkens. Hy wie de begelieder fan Inez Timmer by har súksesfolle talittingseksamen foar lichte muzyk en sang oan it konservatoarium Hilfertsom. 

## Karriêre
Oan it begjin fan de jierren tachtich spile Van der Zwaag yn de folkgroep *Mecharon*. Dy groep eksperimintearre mei selsmakke muzyk en tradisjoneel materiaal op de grins tusken folk en jazz. Peter wie de sjonger en spile dêrby piano, gitaar en akkordeon. Oare leden fan Mecharon wiene Dick Lont (gitaar, basgitaar), Annemarie van der Reyden (dwersfluit) en Anna Jansen (fioele).

Yn 1989 wie hy pianist en arranzjeur fan Douwe Heeringa, mei syn suksesfolle projekt *Brel, in Fries*.
As útfierend musikus is er meastentiids pianist, mar ek wol toetsenist of akkordeonist. As komponist skriuwt Van der Zwaag lietsjes, jingles, leaders en oare muzyk. Hy docht dat foar ferskate artysten mar ek foar telefyzjeprogramma's en de produksje fan cd's en dvd's.

Geregeldwei skriuwt er arranzjeminten foar harmony, fanfare en brassband besetting, bygelyks it wurk fan Gerrit Breteler.
Sûnt 2001 hat Van der Zwaag de lieding by it *Amsterdams Kleinkunstfestival*. As muzikale tûzenpoat is er sûnt 2012 muzikant, arranzjeur en orkestlieder by it Frysk Sjongers Gala yn skouboarch De Lawei yn Drachten. Fan de CD *Cohen yn 't Frysk* wie hy de muzikaal lieder.

## Priis
Yn 1993 waard Peter van der Zwaag ûnderskieden mei de Scheveningen begeliederspriis.

## Wurklist (kar-út)
;Muzikus
* 1989 - 1994  - Douwe Heeringa
* 1992 - Jenny Arean
* 1995-2006 - Robert Long
* 2001 - Chorus line - musical
* 2002 oant no ta - Willeke Alberti
* 2003 - *Alleen op de wereld* - musical
* 2005 - Tom Parker & New London Chorale
* 2005 - Kabaret - Iepenloftspul Jorwert (+ arranzjeminten)
* 2009-2015 - Cirque d'Hiver Roermond, wintersirkus
* 2011 - *De Fleanende Hollanner* - Piter Wilkens
* 2012 - *Geraniums of Gladioalen* - Rients Gratama Rients Gratama 
* 2012-2015 - Liesbeth List
* 2013 - Sonneveld - Musical
* 2016 - *Tusken heimat en heitelân* - Inez Timmer

;Komposysjes
* *Frjemde kusten* - Frysk Festival 2008
* *[[Grutte grize fûgel]]* - Frederike Kleefstra
* lietsjes foar berneprogramma's Omrop Fryslân: Witwat , It Boskwyfke, Lân fan Efke
* Leader foar dokumintêre-rige *100 Jier Alvestêdetocht*
* *Retoer Ljouwert-Berlin*, cd en teäterprogramma

;Arranzjeminten
* *BAUCK!*, Fryske leginde 
* *Cohen yn it Frysk*
* *Brel, in Fries*
* *Bonifatius, de musical*
Frjentsjerter Omgong

De **Frjentsjerter Omgong** (Nederlânsk en offisjeel: *Franeker Ronde*) is in sportevemint dat sûnt 2016 elts jier holden wurdt yn 'e Fryske stêd Frjentsjer. It fynt plak yn it ramt fan 'e Agraryske Dagen, op in tongersdeitejûn yn 'e twadde helte fan 'e moanne septimber. It parkoers rint troch de binnenstêd fan Frjentsjer. De organisaasje is yn 'e hannen fan 'e Atletykferiening Spartacus út Tsjom, yn gearwurking mei de sportkommisje fan 'e Agraryske Dagen.

## Underdielen
De Frjentsjerter Omgong bestiet út ferskate ûnderdielen. Foar bern jonger as 16&nbsp;jier is der de Kids-run, dy't bestiet út:
* 620&nbsp;m foar bern fan 4 oant en mei 6&nbsp;jier
* 1.240&nbsp;m foar bern fan 7 oant en mei 9&nbsp;jier
* 1.860&nbsp;m foar bern fan 10 oant en mei 15&nbsp;jier
Foar dielnimmers fan 16 jier en âlder is der
* de Bedriuwe-run: in estafette foar teams fan 4 dielnimmers oer in ôfstân fan 5&nbsp;km of 10&nbsp;km
* de Senioare-run foar lju dy't it hiele ein sels drave, wêrby't men kieze kin út in ôfstân fan 5, 71/2 of 10&nbsp;km.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Frjentsjerter Omgong
Klaas Folkerts Post

**Klaas Folkerts Post** (Kimswert, 9 desimber 1843 – Amsterdam, 17 febrewaris 1921) wie in Frysk keatser dy't yn 'e njoggentjinde iuw trije kear de PC wûn. Hy wie ferver fan berop en dreau in kafee yn Kimswert. Post rekke lykwols oan 'e drank en syn bedriuw gie oer de kop. Hy ferfear nei Amsterdam, dêr't er de rest fan syn libben wenne.

## Libben en karriêre
### Keatskarriêre
Post waard yn 1843 berne yn Kimswert, yn 'e doetiidske gritenij Wûnseradiel. Hy sette yn 1861 útein mei in karriêre yn it keatsen. Dat jiers died er mei in partoer dat fierders bestie út twa fan syn bruorren mei oan 'e PC yn Frjentsjer, mar dat waard gjin súkses. Yn 1864 einige er mei oare maten foar it earst op it twadde plak fan 'e PC.

Yn 1867 wûn Post foar it earst de PC, yn 'e mande mei Rein Schiphof en Auke Miedema, beide fan Berltsum. Yn 1868 prolongearren dy trije mannen harren titel, en yn 1869 wûn Post de PC foar de trêde kear, doe mei Miedema, dy't ûnderwilens nei Frjentsjer ferfearn wie, en Klaas W. Boorsma fan Tsjummearum. Neitiid behelle Post noch fjouwer kear it twadde plak op 'e PC: yn 1871, 1872, 1875 en 1876. Dêrmei garre er yn totaal 50 punten op foar it Ivich Keatsklassemint. Yn 1876 breide Post in ein oan syn keatskarriêre.

### Fierdere libben
Hy wie ûnderwilens yn 1867 troud mei in Antsje Westra. Syn frou wie de dochter fan in rike grutboer, mar hja hie in hazzelippe, en dêrom wie hja dreech oan 'e man te helpen. Klaas Post, dy't fan berop ferver wie, fûn soks lykwols gjin beswier, en dêrop kocht syn skoanheit foar him it Kimswerter kafee 'Grutte Pier'. Mei't dêr fanwegen Post syn sportaktiviteiten in protte keatsers del kamen, rûn dy saak yn 't earstoan poerbêst. Sa't in protte kastleins yn 'e njoggentjinde iuw diene, organisearre Post sels ek geregeldwei keatspartijen, wêrby't er flinke prizen beskikber stelde: inkeldris wol ƒ60, wat yn dy tiid in wier fermogen wie.

Nei 1876 bleau it om Post hinne in hoart stil, oant der yn 1879 in advertinsje fan him yn in pleatslike krante ferskynde wêryn't er om klanten foar syn ferverswurk frege. Ut 'e tekst komt net nei foarren wat der krekt bard wie, mar wol skreau er: "Wat my oerkommen is, kin en sil eltsenien wol barre kinne." Ut lettere foarfallen kin opmakke wurde dat Post oan 'e drank rekke wie en dat er syn kafee kwytrekke wie.

Yn 1879 wie syn âldste dochter Tryntsje al nei Amsterdam gien, dêr't se tsjinstfaam by in skoalmaster wurden wie. Post en de frou ferhuzen sels yn 1882 ek nei Amsterdam, dêr't hy in baan fûn by fervefabryk Fa. Vettewinkel. Post ûntdiek in nij prosedee foar de tarieding fan ferve, mar dêr frege it fabryk oktroai op oan en hysels fertsjinne der gjin sint oan. Oer it fierdere libben fan Klaas Folkerts Post is net in soad bekend. Doe't yn 1892 syn dochter Tryntsje troude, koe har mem Antsje dêr net by wêze, mei't dy opnommen wie yn it psychiatrysk sikehûs Meerenberg yn Santpoort. Post bleau yn Amsterdam te wenjen, dêr't er yn 1921, yn 'e âlderdom fan 77 jier, kaam te ferstjerren.

## Prizen
* 1864 - PC 2e priis
* 1867 - PC 1e priis
* 1868 - PC 1e priis
* 1869 - PC 1e priis
* 1871 - PC 2e priis
* 1872 - PC 2e priis
* 1875 - PC 2e priis
* 1876 - PC 2e priis
Vallensbæk (gemeente)

**Vallensbæk** is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. 

De gemeente ûntstie yn by de gemeentlike weryndieling fan 1970 en bleau by de gemeentlike weryndieling yn 2007 selsstannich, mar wurket wol nau gear mei de gemeente Ishøj

## Plakken
Rødovre (gemeente)

**Rødovre** is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. 

De hjoeddeiske gemeente ûntstie yn 1901 doe't de parochy Rødovre ôfskieden waard fan de parochy Brønshøj-Rødovre en Brønshøj by de stêd Kopenhagen foege waard. De gemeente bleau by de weryndielings fan 1970 en 2007 ûnferoare en selsstannich.

Rødovre is te ferdielen yn fjouwer parochy's: Rødovre (13.145 ynwenners), Islev (11.581), Hendriksholm (6.512) en Grøndalslund (8.105 ynwenners), 

De gemeente is folslein beboud, foar it measte mei hûzen, en is yn demografysk opsicht in multikulturele gemeente. 

## Berne
* Brigitte Nielsen (1963), model en aktrise
* Helle Thorning-Schmidt (1966), premier fan Denemark 2011-2015
* Ole Bjur (1968), fuotballer
* Marc Rieper (1968), fuotballer
* Nikolaj Lie Kaas (1973), akteur
* Timmi Johansen (1987), fuotballer
Tårnby (gemeente)

**Tårnby** is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. By de gemeente hearre ek de Sont-eilannen Saltholm (in fûgelreservaat) en it keunstmjittige Peberholm.

Sûnt de gemeentlike weryndieling fan 2007 hat de gemeente in oerienkomst mei de gemeente Dragør sletten om in tal taken foar dy gemeente út te fieren.

Yn it eastlike diel fan de gemeente (Kastrup) leit de nasjonale luchthaven fan Kopenhagen. 

De gemeente is ferield yn fjouwer parochy's mei tusken heakken it befolkingsoandiel:

* Skelgård (31,2%)
* Kastrup (24,8%)
* Tårnby (24,1%)
* Korsvejen(19,9%)

## Berne
* Jan Heintze (1963), fuotballer
* Fallulah, (1985), sjongeres
* Niki Zimling (1985), fuotballer
Paul G. Comba

**Paul G. Comba** (Tunis, 1926 - 5 april 2017) wie in Italjaansk-Amerikaansk kompjûterwittenskipper en amateur-astronoom. Hy ûntdiek 682 asteroïden en kaam dêrmei op plak 27 yn 'e list mei asteroïdeûntdekkers.

Yn 1946 gong er mei in leeftyd fan 20 jier mei in stipendium nei it California Institute of Technology, dêr't er yn 1951 promovearre yn 'e wiskunde. Nei syn stúdzje ferhuze er nei Hawaï en joech dêr wiskunde lessen oant 1960. Dêrnei gong Comba nei softwareûntwikkelder IBM. Hy ûntwikkele in kompjûterprogram dy't de namme Comba-Multiplication krige. Yn krige Comba 2003 de Leslie C. Peltier-priis foar syn fertsjinsten yn 'e astronomy.

Hy is de skriuwer fan de *Astronomical League's Asteroid Club Observing Guide* en hy wie lid fan de *Prescott Astronomy Club*.

Comba stoar yn de âldens fan 91 jier.

De asteroïde (7636) Comba is nei him neamd.
Trần Đại Quang

**Trần Đại Quang** (Kim Son, 12 oktober 1956 – Hanoi, 21 septimber 2018) wie in Fjetnameesk politikus. Hy wie fan 2016 oant syn ferstjerre yn 2018 de presidint fan Fjetnam.

## Wurkpaad
Trần Đại Quang wie sûnt de jierren tachtich lid fan de Kommunistyske Partij fan Fjetnam. By de Fjetnameeske presidintsferkiezingen fan 2016 waard er mei 452 stimmen (91,5 %) keazen troch it 'heechste orgaan mei steatsmacht' (*Quốc hội Việt Nam*). Fan 2011 oant 2016 wie er minister fan Iepenbiere Feilichheid. Op 2 april 2016 waard er presidint fan de republyk.

Yn 2018 stoar Quang hommels yn de âldens fan 61 jier oan in net bekendmakke sykte.
Sal Tas

**Salomon (Sal) Tas** (Amsterdam, 31 augustus 1905 - Neuilly-sur-Seine, 19 july 1976) wie in Nederlânsk sosjaaldemokratysk sjoernalist en politikus fan Joadsk komôf.

## Libben en wurk
Bakkerssoan Sal Tas groeide op yn de Amsterdamske Joadebuert. Syn heit wie aktyf yn de SDAP, dêr't Tas ek lid fan waard. Hy behearde ta de linkerfleugel, dy't ûnder oare tekene waard troch antykolonialisme. Yn 1932 splisten de links-sosjalisten, ynklusyf Tas, harren fan de SDAP ôf en foarmen sy de Unôfhinklike Sosjalistyske Partij (OSP), dêr't Tas twadde partijsekretaris fan waard. Yn 1934 ferliet Tas de partij al wer, in jier foar't dy fusearje soe mei de RSP. Yn 1934 rjochte er yn 'e mande mei Jacques de Kadt it tydskrift *De Nieuwe Kern (1934-1940)* op.

Tas wie goekunde fan de lettere Yndonesyske premier Soetan Sjahrir, dy't yn Leien studearre. Tas syn frou krige in ferhâlding mei Sjahrir en reizge him yn 1932 mei har twa bern efternei nei't hy nei Nederlânsk-Ynje ôfset wie. Dêr troude sy mei him, mar doe't oan it ljocht kaam wa't se wie, setten de autoriteiten har op de boat werom nei Nederlân. Daar skiede se fan har man en boaske oan Sjahrir. Tas bleau oars op freonskiplike wize mei Sjahrir korrespondearjen.

Yn de Twadde Wrâldoarloch siet Tas ûnderdûkt yn Amsterdam. Hy wie belutsen by in ûndergrûnske politike stúdzjegroep, dêr't ek Joop den Uyl by siet. Nei de oarloch waard Tas yn 1946 gemeenteriedslid foar de PvdA yn de gemeente Amsterdam|Amsterdam. Ek gie er as sjoernalist oan 't wurk foar Het Parool. Tas ûntjoech him ta in fûleinich antykommunist.

Yn 1970 gie Tas by de PfdA wei en waard er lid fan de rjochtse ôfspjalting fan dy partij, DS'70. Hy moast neat hawwe fan bewegingen as Provo en de Kabouters, en ek net fan de PfdA-fernijingsbeweging Nieuw Links, dy't pleite foar erkenning fan de DDR.
Lyngby-Taarbæk (gemeente)

**Lyngby-Tårbæk** is in gemeente yn Grut-Kopenhagen yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. 

Oant 1909 hiet de gemeente Lyngby Sogneråd, mar doe't Tårbæk fanwegen in skoallekwestje drige mei ôfskieding waard de namme yn Lyngby-Taarbæk feroare. De ried hie nammentlik besletten ta de bou fan in nije skoalle yn Lyngby, wylst Tårbæk in âlde ferfallen skoalle hie mar wol in soad belestingynkomsten ôfdroech. Om it foar Tårbæk dreger te meitsjen him los te snijen waard de namme feroare en krige in nije skoalle dy't yn 1914 iepene waard.

It besjen wurdich binne yn de gemeente û.o. it Iepenlofmseum fan it Deenske Nasjonale Museum, Slot Sorgenfri, de residinsje fan it Deenske keningshûs, en Marienborg, de simmersit fan de Deenske premier.

By de lêste grutte weryndielings (1970, 2007) fûnen der gjin feroarings plak foar de gemeente Lyngby-Tårbæk
## Plakken
Kopenhagen (gemeente)

De gemeente **Kopenhagen** (Deensk: *Københavns Kommune*) is de meast folkrike gemeente fan Denemark. De gemeente befettet it sintrale diel fan de haadstêd fan it lân, Kopenhagen, ynklusyf grutte dielen fan Amager mar ekslusyf Frederiksberg. 

Nei in dessinia lange tiid fan in stagnearjende groei fan it ynwennerstal is der de lêste tiid wer sprake fan in oanwaaks fan de befolking. Ferwachte wurdt dat de befolking noch oant 2027 tanimme sil ta 665.000 ynwenners. De gemeente hat likernôch 40.000 minsken yn tsjinst en is op de steat sels nei de grutste wurkjouwer fan it lân. 

Yn it ramt fan de weryndieling yn 2007 bleau de gemeente selsstannich, mar it ferlear dêrby de provinsjale status en foarmet no diel fan de regio Haadstêd (*Region Hovedstaden*).
Lucie (rivier)

De **Lucie** is in rivier yn Suriname yn Súd-Amearika. De boarne fan de Lucie leit yn it noarden fan het Eilerts de Haanberchtme, dat mei oare berchkeatlings it Heechlân fan Guyana foarmet. De rivier rint dêrnei yn noardwestlike rjochting, oant tichteby de heechste berchtop fan Suriname, de Julianatop (1280 meter boppe de seespegel). Dêr bûgt de rivier ôf nei it súdwesten en dêrnei nei it westen. It lêste ein foar't de Lucie yn de Corantijn mûnet giet op 'en nij yn haadsaak yn noardwestlike rjochting. De Lucie is de noardgrins fan it ressort Koerûny mei de ressorten Kabalebo en Boppe-Koppename yn it distrikt Sipaliwiny.

De rivier is nei alle gedachten ferneamd nei in ferstoarn nichtsje fan Johan Eilerts de Haan, dy't de rivier op 16 oktober 1908 op in ekspedysje ûntduts.
Ishøj (gemeente)

**Ishøj** is in foarstêdgemeente fan Kopenhagen yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. 

De gemeente bestiet sûnt it begjin fan de gemeentlike yndieling yn 1842. Oan it begjin hie de gemeente de namme fan de twa parochy's Torslunde en Ishøj. De gemeentenamme Torslunde-Ishøj bleau oant 1975 bestean, fiif jier nei de gemeentlike weryndieling fan 1970. Foar dy weryndieling hearde de gemeente ta it bestjoersdistrikt Smørum Herred yn de provinsje Kopenhagen. Der hawwe in tal lytse grinskorreksjes west mei oanbuorjende gemeentes, benammen mei de gemeente Høje-Tåstrup yn de jierren 1960.

By de gemeentlike weryndieling fan 2007 wie de gemeente Ishøj te lyts, mar troch in gearwurkingsferbân mei de gemeente Vallensbæk koe de gemeente Ishøj selsstannich bliuwe. Neffens dy oerienkomst wurde guon gemeentlike taken troch Vallensbæk útfierd en oare taken troch gemeente Ishøj.

Haadstêd fan de gemeente is de stêd Ishøj. In grut part fan de befolking yn Ishøj bestiet út bewenners fan net-Westerske komôf. In grut part (likernôch 17%) is fan Turkske komôf. Dat ferklearret it grutte tal bynammen fan de stêd lykas *Istanhøj*

Fan de 22.988 (01.01.2018) ynwenners fan de gemeente wenje der mar 2.120 ynwenners bûten de sletten bebouwing. 

Yn de gemeente stiet it *Arken Museum for Moderne Kunst*, dat op 20 maart 1996 troch keninginne Margrethe II iepene waard. 

## Plakken
Adelboarst

In **adelboarst** is in marineoffisier yn oplieding oan it Keninklik Ynstitút foar de Marine, KYM (*Koninklijk Instituut voor de Marine*, KIM). In adelboarst is op it KYM ûnderdiel fan it Korps Adelboarsten. By oare kriichsmachtûnderdielen as de marine hjit sanien faker kadet.

It wurd adelboarst is in ferbastering fan it wurd *adelbursche*, dat is edelknaap (paazje). De namme is noch út de tiid dat allinne jonges út aadlike famyljes talitten waarden ta de offisiersoplieding. Fan 1983 ôf wurde oan it KIM ek froulike adelboarsten talitten oan it KYM. De Ingelske namme fan dizze rang is *Midshipman*, de Dútske *Seekadett* en de Russyske ''Mitsjman.   

## Rangûnderskiedingstekens (en oansprektitels)

## Keppeling om utens
* Keninklik Ynstitút foar de Marine
Ingelân (betsjuttingsside)

* Ingelân, in lân yn West-Jeropa, dat histoarysk diel útmakke fan ferskate steaten:
** Keninkryk Ingelân (927-1649)
** Ingelske Republyk (1649-1660)
*** Mienebêst Ingelân (1649-1653)
*** it Protektoraat (1653-1659)
*** Mienebêst fan Ingelân, Skotlân en Ierlân (1659-1660)
** Keninkryk Ingelân (1660-1707)
** Keninkryk Grut-Brittanje (1707-1801)
** Feriene Keninkryk fan Grut-Brittanje en Ierlân (1801-1922)
** Feriene Keninkryk fan Grut-Brittanje en Noard-Ierlân (sûnt 1922)
* Nij-Ingelân, in regio yn it easten fan Noard-Amearika
Keatsferiening Jan Bogtstra

**Keatsferiening Jan Bogtstra** (Nederlânsk en offisjeel: *Kaatvereniging Jan Bogtstra*) is in keatsferiening út 'e Fryske stêd Frjentsjer. De feriening waard oprjochte yn 1893 en fierde sadwaande yn 2018 syn 125-jierrich bestean.

## Skiednis
Keatsferiening Jan Bogtstra waard op 23 augustus 1893 troch in stikmannich begoedige leden fan 'e pleatslike middenstân oprjochte yn kafee De Belt, oan 'e Harnzerwei yn Frjentsjer. It doel fan 'e feriening wie fan it begjin ôf oan om "*’t oude spel weder onder alle standen te doen innemen,*" sa't yn it earste jierferslach fermeld stie. De klup waard ferneamd nei Jan Bogtstra, de grûnlizzer fan 'e PC, dy't tastimming jûn hie foar it gebrûk fan syn namme, mar dy't fierders net aktyf by de feriening belutsen wie.

De leden fan Keatsferiening Jan Bogtstra lykje yn 't earstoan benammen út 'e hegere maatskiplike klassen kommen te wêzen, mei't de Frjentsjerter arbeiders yn 1896 in eigen klup oprjochten, mei as namme Keatsferiening De Iendracht. De ûnderlinge ferhâldings tusken de beide ferienings wiene lykwols goed, in advertinsje yn acht nommen dy't yn 1897 troch De Iendracht publisearre waard. Dêryn waard nammentlik de eigen ledepartij oankundige, dy't ferkeatst wurde soe op it terrein fan Keatsferiening Jan Bogtstra, dy't dat foar dat doel goedgeunstich ôfstien hie.

Yn 1937 folge in fúzje tusken de beide Frjentsjerter keatsferienings, wêrby't besletten waard en hâld de namme fan Jan Bogtstra oan. Nei bemiddeling troch dhr. R.&nbsp;Alkema, de doetiidske útbater fan keatskafee De Bogt fen Guné, waard regele dat it eardere De Iendracht syn findel oerdroech oan Keatsferiening Nij Libben út Hitsum, dat doe sadwaande omneamd waard ta Keatsferiening De Iendracht.

Tsjintwurdich is Keatsferiening Jan Bogtstra elts jier belutsen by de organisaasje fan 'e Jong Nederlânpartij en it NK Keatsen foar Senioaren, dy't beide op it Sjûkelân ferkeatst wurde. Sydlings wurket de feriening ek mei oan 'e PC, wêrfan't de organisaasje yn 'e hannen is fan 'e Permaninte Kommisje fan de Frjentsjerter Balferkeatsersdei. Yn 2018 foel 125-jierrich bestean fan Keatsferiening Jan Bogtstra gear mei it projekt Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa. Yn it ramt dêrfan wie de feriening oant kop en earen behelle yn 'e Keatswike 2018, dy't ein july, begjin augustus yn Frjentsjer holden waard.

Op 15&nbsp;septimber 2018 waard it 125-jierrich jubileum fan Keatsferiening Jan Bogtstra fierd mei in krânslizzing by it grêf fan 'e nammejouwer fan 'e klup en mei in feestjûn yn Kafee De Bogt fen Guné. Dêr waarden ek Peter van Zuiden, Allard Hoekstra en Thomas van Zuiden huldige, de winners fan 'e PC 2018. Fierders rikte Wigle Sinnema, de foarsitter fan it KNKB, dy jûns de gouden wimpel út oan 'e keatsferiening.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Keatsferienings Jan Bogtstra
Ashley Callingbull

**Ashley Callingbull** (troude namme: **Ashley Callingbull Burnham**; Enoch (Alberta), 21 oktober 1989) is in Kanadeesk model en aktrise fan etnysk Yndiaansk komôf. 

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Callingbull waard yn 1989 berne yn Enoch, yn it Stony Plain Yndianereservaat 135 fan 'e Enoch Kry Naasje, dat fuort bewesten de stêd Edmonton leit, yn 'e Kanadeeske provinsje Alberta. Har beide âlden binne Kry-Yndianen. Yn in fraachpetear fertelde se dat se net in maklike bernetiid hân hat, en dat se benammen troch har mem en har pakes en beppes grutbrocht is. Se liet fertelde dat se te lijen hân hie ûnder húslik geweld fan 'e kant fan har heit.

Al op jonge jierren begûn Callingbull mei te dwaan oan skientmewedstriden foar Yndiaanske famkes, de saneamde 'prinsessekroanen'. Tsjin 1999, doe't se tsien jier wie, hie se alle prinsessekroanen yn Midden-Alberta al in kear wûn. Mei sechstjin jier slagge Callingbull yn 2005 foar de eksamens fan 'e middelbere skoalle. Dêrnei folge se in universitêre oplieding dramatyk en tillefyzje.

### Karriêre
Callingbull fertsjintwurdige Kanada op 'e Miss Friendship International-skientmewedstryd, dy't yn septimber 2010 yn it Sineeske Hubei holden waard. Dat die se datselde jiers ek op 'e missferkiezing Queen of the World, yn Dútslân, dêr't se trochkrong oant yn 'e finale. Fierders wie Callingbull ek as Miss Kanada oanwêzich op 'e skientmewedstryd Miss Humanity International, yn Barbados, yn oktober 2011. Yn 2013 wie se finaliste foar de titel Miss Universe Kanada.

Op 29&nbsp;augustus 2015 wie Callingbull de earste Kanadese en de earste Yndiaanse dy't de Mrs. Universe-ferkiezing wûn, in ynternasjonale skientmewedstryd foar troude froulju. Neitiid brûkte se har bekendheid om op te kommen foar slachtoffers fan húslik geweld, dat se sels oan 'e lea ûnderfûn hie. Ek rôp se by de nasjonale ferkiezings fan 2015 alle Yndianen yn Kanada op om tsjin 'e Konservative Partij fan Kanada te stimmen, dy't doe it sittende regear foarme. Callingbull fûn dat de omtinkens fan 'e lânseigen bewenners fan Kanada it fertsjinnen om gâns mear prioriteit te krijen as dat de Konservativen deroan joegen.

Callingbull wurket ek as aktrise, en spile fan 2011 oant 2015 yn 'e tillefyzjesearje *Blackstone* de rol fan Sheila Delaronde. Se naam yn 2016 mei har styfheit diel oan it fjirde seizoen fan it realitytillefyzjeprogramma *The Amazing Race Canada*, wêryn't se it trêde plak berikten. 

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Ashley Callingbull yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Høje-Taastrup (gemeente)

**Høje-Taastrup** is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. De gemeente waard by de weryndieling fan 1970 oprjochte en yn 1974 útwreide mei de doedestiidske gemeente Sengeløse. De gemeentlike weryndieling fan 2007 hie foar Høje-Taastrup gjin gefolgen. 

Høje-Taastrup is ien fan de grutste en grienste gemeentes fan Grut-Kopenhagen. Likernôch twatredde fan de gemeente bestiet út bosk, greide, lân en wetter. 

Yn Høje-Taastrup wenje likernôch 50.000 ynwenners. 

## Plakken
Hvidovre (gemeente)

**Hvidovre** is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. De gemeente waard by de weryndieling fan 1970 oprjochte troch gearfoeging fan de folgjende kerspels: 

* de parochy Avedøre; 
* de parochy Hvidovre;
* de parochy Risbjerg;
* de parochy Strandmarks. 

De gemeentlike weryndieling fan 2007 hie foar Hvidovre gjin gefolgen. 

De haadstêd fan de gemeente is de stêd Hvidovre, dêr't ek it gemeentebestjoer sit hat. Oare grutte plakken yn de gemeente binne Avedøre en Friheden. Oanbuorjende gemeentes binne eastlik Kopenhagen, noardlik Rødovre en westlik Brøndby. Yn de gemeente Hvidovre wenje likernôch 53.000 ynwenners. 
 
Mei de S-tog (S-trein) is it mar njoggen minuten reizgjen nei it sintrum fan de haadstêd Kopenhagen.
Hillerød (gemeente)

**Hillerød** is in gemeente yn Nordsjælland yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. De gemeente waard by de weryndieling fan 2007 oprjochte en bestiet út de gearfoeging fan de folgjende gebieten: 

* de eardere gemeente Hillerød; 
* de eardere gemeente Skævinge;
* it Uvelse Valgdistrikt fan de gemeente Slangerup.

It doedestiidsk yn de gemeente Slangerup lizzende Uvelse Valgdistrikt stimde op 15 jannewaris 2005 yn in referindum yn mearderheid (56,9%) foar oansluting by de gemeente Hillerød. It referindum bleau ynearsten sûnder folgen om't de gemeente Slangerup in mearderheid fan 75% easke. Lykwols kamen de partijen oerien in nij referindum út te skriuwen mei it prinsipe fan in gewoane mearderheid. De stimming fûn op 26 april 2005 plak en 54,6% keas op 'e nij foar Hillerød.

## Plakken
Herlev (gemeente)

**Herlev** is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. De gemeente Herlev ûntstie yn 1909 troch ôfskieding fan Gladsaxe en relatyf jong, mar de grutste stêd fan de gemeente mei deselde namme dêr't ek it gemeentebestjoer sit hat giet werom op likernôch sân iuwen histoarje. De lettere gemeentlike weryndielings yn Denemark hiene fierder gjin gefolgen foar de gemeente Herlev.  

Mei in oerflak fan 12,06 km² is de gemeente op twa nei de lytste gemeente fan it lân. De measte bewenners wenje yn de plakken Herlev en Hjortespring. Oanbuorjende gemeentes binne Furesø, Gladsaxe, Kopenhagen, Rødovre, Glostrup en Ballerup.

Yn de gemeente stiet it heechste gebou fan Denemark, it sikehûs fan Herlev. It waard yn 1976 boud en der binne 710 pasjintenkeamers ûnderbrocht. Oant 2003 wie it noch it heechste gebou fan hiel Skandinaavje.
Helsingør (gemeente)

**Helsingør** is in gemeente yn Nordsjælland yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. 

De gemeente ûntstie by de gemeentlike weryndieling fan 1970 troch gearfoeging fan de gemeentes Helsingør Købstad en Tikøb.

Yn de gemeente Helsingør wenje likernôch 63.000 ynwenners. 

Yn de skiednis hat it skipferkear troch de Sont de hjoeddeiske gemeente in soad stal jûn. Oan it meast smelle stik fan de Sont leit de haadstêd fan de gemeente, Helsingør. De stêd wurdt foar it earst yn 1231 as Flynderborg, in lytse merkstêd, neamd. Yn 1426 liet kening Erik fan Pommeren foar de trochfeart tol ynfiere. Boppedat stifte er fêstingwurken, dêr't yn 1580 de Kronborg út ûntstie. 

## Plakken
Ambachtlik Fryslân

De feriening **Ambachtlik Fryslân** (Nederlânsk: *Ambachtelijk Friesland*) is in feriening, fêstige yn Steggerda, dy’t ambachtlik wurkjen ûnder de oandacht bringt. Neist it fergrutsjen fan de fakkennis meitsje se ek hânmakke autentike produkten.

De feriening waard yn 1985 oprjochte troch inkele ambachtsju en hie yn 2018 mear as fjirtich leden. De leden binne faak te sjen op merken, doarpsfeesten en eveneminten. Boppedat jouwe yndividuele leden ek wol lêzings en eksposysjes oer harren wurk. Der is in grut ferskaat oan ambachten, net allinnich âlde, mar ek hjoeddeiske ambachten.
## List mei ambachten
Halsnæs (gemeente)

**Halsnæs** (oant 01.01.2008: Frederiksværk-Hundested) is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. De gemeente waard by de weryndieling fan 2007 foarme en ûntstie troch gearfoeging fan:

* de eardere gemeente Frederiksværk 
* de eardere gemeente Hundested 

Yn in referindum mochten yn maaie 2007 de ynwenners kieze oer de namme fan de gemeente. De winnende namme waard Halsnæs, dy't op 1 jannewaris 2008 offisjeel ynfierd waard.  

Yn de gemeente wenje likernôch 31.000 ynwenners. 

## Plakken

## Trivia
Nei't de gemeente Brønderslev-Dronninglund de namme feroare yn Brønderslev hie de gemeente Frederiksværk-Hundested mei 31 karakters de langste gemeentenamme fan Denemark.
Gribskov (gemeente)

**Gribskov** is mei in oerflak fan 279,44 km² de grutste gemeente yn Nordsjælland yn de regio Haadstêd (Deensk: *Region Hovedstaden*) yn Denemark. De gemeente waard by de weryndieling fan 2007 foarme en ûntstie troch gearfoeging fan de eardere gemeentes:

* Græsted-Gilleleje;
* Helsinge. 

Yn de gemeente wenje likernôch 41.000 ynwenners. 

De gemeente Gribskov leit westlik fan de gemeente Helsingør en eastlik fan de gemeente Halsnæs, wylst de noardlike begrinzging foarme wurdt troch de kustline mei it Kattegat. It noardeastlike diel fan de Arresø leit yn de gemeente. Grutte dielen fan it Nasjonale park Kongernes Nordsjælland leit yn de gemeente. 

Yn de gemeente leit in grutte konsintraasje fan hunebêden en grêfhichtes. Yn dit ferbân is *Valby Hegn* it neamen wurdich, in lyts natoergebiet yn de omkriten fan Helsinge mei net minder as sân hunebêden út it neolityske Stiennen Tiidrek. 
## Plakken
Wrâldkampioenskip Solexrace

It **Wrâldkampioenskip Solexrace** wie in racewedstryd tusken Solexbrommers. It WK waard sûnt 1972 ferriden op De Jouwer. De organisaasje wie yn hannen fan de Jouster solexclub AOW (Altijd Onderweg). AOW wie yn 1986 oprjochte troch sân Solexbesitters. Dat oantal wie binnen in jier oprûn nei 45. It ledetal skommele om 2006 hinne om de 175. De leden hiene faak út nostalgy in Solex, faak hie harren folk der earder op riden. Leden fan dy club rieden neist toertochten ek de Alvestêdetocht. Sa bleaune de Solexen yn beweging.

## Klassen
Yn de Ludike klasse rieden orizjinele solexen mei sa moai mooglik ferklaaide riders, bygelyks as Mister Bean, Ma Flodder of in brânwarman.De D-klasse wie de klasse fan orizjinele Solexen. Kûreurs hiene op it WK in pothelm op, droegen in lange learen jas en hiene klompen oan de fuotten. De klompen wiene net echt orizjineel, mar se wiene wol handich om te brûken foar it byremjen. De Specials wiene echt spesjaal. It freem wie faak fan in Solex en waard ek oandreaun op it foartsjil mei in rôle, mar dêr hold de fergeliking mei in Solex wol sawat op. Sokke Solexen koene wol 60 kilometer yn in oere ride.

## De wedstriden
Nei it defilee troch de Midstrjitte waarden foarrondes riden. Der waard riden yn de klassen A, de B, de C, de D, de Ludyk, de Ladies klasse en de Specials. Alle Solexen, útsein de Ludike en de D klasse krije in transponder. Dy joech oan de kompjûter yn de sjuerywein troch hoe hurd oft de Solex ried. Hoe hurder de Solex ried, hoe heger de klasse dêr’t dy brommer by yndield waard. De A-klasse wie it heechste nivo. Der waard in rûntsje om it park riden, oer de Iepensteinleane en de Keningin Julianaleane nei de Prinses Christinastrjitte en dan oer de Prins Bernhardleane.In manche duorre fiif rûntsjes. Der wiene ek prizen te winnen. Sa wûn de winner yn 1984 in ballonflecht. It wie wênst dat de winner fan it WK yn de sleat belâne..

It 24e WK yn 2006 gie op 't lêst net troch omdat in meidogger by it proefrûntsje net goed waard en ferstoar. Der diene yn 2006 150 Solexen mei. By de dielnimmers wiene ek in soad Siuwen. Doe’t der gjin nije bestjoersleden foar de organisaasje fûn waarden, stoppe it WK yn 2007, nei 25 kampioenskippen.