open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hans Staden

**Hans Staden** (Homberch, om 1525  - Wolfhagen of Korbach, om 1579) wie in Hessysk soldaat en seeman, dy't mids 16e iuw nei Súd-Amearika reizge. Op syn twadde reis waard er finzennaam troch de Tupinambá, in yndianestam yn Brazilië. 

Hy skreau in boek oer syn ûnderfiningen by de Tupinambá mei de titel *Warhaftige Historia und beschreibung eyner Landtschafft der Wilden Nacketen, Grimmigen Menschfresser-Leuthen in der Newenwelt America gelegen*. It boek waard in ynternasjonale *[[bestseller]]* en waard oerset yn it Latyn en in protte oare Jeropeeske talen. It ûnderwerp út it boek dat it measte omtinken krige wie kannibalisme. Neffens Staden wiene de Tupinambá kannibalen. Hy jout in libben omstannersferslach fan it deadwaan, tarieden en opiten fan kriichsfinzenen. Guon gelearden twifelje oan de betrouberens fan syn ferslach, mar der binne ek wittenskippers dy't him ferdigenje.


Tupinambá cannibals (de Bry, 1593).jpg|Kannibalisme yn Brazylje neffens de beskriuwing fan Staden (kopergravuere fan Theodor de Bry, 1562)
Ofbyld:Hans Staden, Tupinamba portrayed in cannibalistic feast.jpg|Houtfyk út 1557 fan Hans Staden toant in kannibalefeest fan de Tupinambá; Staden is de neakene man oantsjut mei "H+S"


## Literatuer
* Duffy, Eve M. en  Alida C. Metcalf (2012) *The Return of Hans Staden: A Go-Between in the Atlantic World* Baltimore: Johns Hopkins University Press ISBN 9781421403465

## Keppeling om utens
* ''Hans Staden: Wahrhaftige Historia''
Kust

De **kust** of in **kustline** is in gebiet dêr't it lân begrinzge wurdt troch de see of de oseaan, en dêr't mei êb en floed ynteraksje tusken lân en wetter bestiet. Soms wurdt ek by gruttere marren wol sprutsen fan in kust, mar by lytsere marren en oare binnenwetters (lykas rivieren, beken, sleatten, fearten en kanalen) brûkt men ynstee de oantsjutting igge of wâl. Oan 'e kust sjocht men gauris dunen, strannen, rotsen en/of kliffen. Yn leechlizzende gebieten wurdt de kust faak beskerme troch in seedyk of oare wetterkearing dy't troch minskehannen oanlein is. Kusten wurde ek foar oare doelen in protte brûkt troch de minske, lykas skipfeart, wettersport, de oanlis fan havens en havenstêden, en sinnebaaien op sânstrannen.

Der binne ferskate soarten kusten. In pelagyske kust is in kust dy't oan 'e iepen see leit, yn tsjinstelling ta de kust fan in baai, ynham of see-earm, dy't mear beskut is. In waadkust is in kust dy't beskerme wurdt troch in rige dunige barriêre-eilannen mei in smelle stripe see tusken de eilannen en it fêstelân yn. In skearekust is in kust dêr't in grut tal lytse, faak rotsige eilantsjes foar lizze. In fjordekust is in kust dy't op in grut tal plakken djip ynsnien is troch djippe smelle see-earmen dy't fjorden neamd wurde. In mangrovekust is in kust mei in moerassich mangrovewâld dat oant djip yn 'e tijsône groeit, sadat it der by floed fierhinne ûnder strûpt, mar by êb oan 'e woartels ta drûchfalt.
Fêstelân

It **fêstelân** is in trochrinnende lânmassa dy't grutter en faak polityk, ekonomysk en/of demografysk wichtiger is as byhearrende eilannen. Dizze oantsjutting kin brûkt wurde foar it diel fan elts willekeurich lân dat op in kontinint leit, sjoen fanút it perspektyf fan ien of mear eilannen dy't by dat lân hearre. Yn it gefal fan Fryslân is it fêstelân bygelyks, sjoen fan 'e Waadeilannen ôf, alles tusken Harns, Linde en Lauwersmar. Yn it gefal fan Kurasau wurdt mei it fêstelân ornaris it Súdamerikaanske kontinint bedoeld. Mei 'fêstelân' kin lykwols ek in grutter eilân bedoeld wurde dat net sels diel útmakket fan in kontinint. Sadwaande kin der ek sprake wêze fan in stikmannich triemmen. Fanút it eachpunt fan 'e Orkney-eilannen, bygelyks, is Skotlân it fêstelân, mar fanút it eachpunt fan Skotlân is kontinintaal Jeropa it fêstelân.
List fan musea yn Ruslân

**List fan [[museum|musea]] yn [[Ruslân]]:**

## [[Moskou]]
*Darwinmuseum
*Kremlyn Museum
*Nasjonaal Histoarysk Museum
*Ostankinomuseum
*Poesjkinmuseum
*Polytechnysk museum
*Tretjakovgalery
*Tropininmuseum

## [[Sint-Petersburch]]
*Hermitaazje
*Keunstkamera
*Marinemuseum
*Pavlovsk museum
*Russysk museum
*Spoarmuseum
*Stieglitz museum
*Wodkamuseum
*Aurora
*Poesjkin Hûsmuseum
*Dostojevsky-museum
*Soölogysk Museum
*Teätermuseum 
*Rimski-Korsakov-museum 

## [[Wolgograd]]
*Histoarysk museum

## [[Krasnojarsk]]
*Keunstmuseum
Konstruktivisme

*Konstruktivisme (keunst), in keunststreaming yn Ruslân begjin 20e iuw
*Konstruktivisme (wiskunde), in streaming yn de filosofy fan de wiskunde, dy't allinne objekten wêrfan't in konstruksje oanjûn wurde kin, erkend
*Konstruktivisme (filosofy), in streaming yn de filosofy dy't hawwe wol dat alle witten út konstruksjes bestiet
Lânskip

In **lânskip** is yn 'e geografy in útstrutsen stik lân mei dat him mei karakteristike (lânskipseigen) eleminten as in selsstannich gehiel ûnderskiedt fan oare, oanswettende gebieten. Ien fan 'e meast opfallende skaaimerken fan in lânskip is hoe't de natoer yntegrearre is yn eleminten dy't troch de minske makke binne of oarsom. As de natoer oerhearsket, sprekt men fan in natoerlânskip; as de troch de minske tafoege eleminten oerhearskje, sprekt men fan in kultuerlânskip. Yn 'e skilderkeunst is it fêstlizzen fan lânskippen ien fan 'e meast tradisjonele ûnderwerpen; keunstskilders dy't soks by de ein hawwe, wurde lânskipsskilders neamd.

Lânskippen besteane út fjouwer kategoryen eleminten. Yn it foarste plak omfiemje se geologysk-geografyske eleminten fan lânfoarmen, lykas bergen, heuvels, in heechflakte, dellings, leechlân, sompen en oerflaktewetters (rivieren, beken, marren, puollen en de see). Dêropta omfetsje se ek (natuerlike) plantegroei lykas beammen (soms yn 'e foarm fan wâlden), strewelleguod, gerzen, krûden en blommen. Fierders binne der troch de minske tafoege eleminten, lykas wegen, huzen, pleatsen en oare gebouwen, mûnen, skippen, stekken, oanplante begroeiïng lykas hagen, útgroeven oerflaktewetters lykas kanalen, fearten en sleatten, en minsklike lânyndieling lykas greiden en ikkers mei har ôffredings. Ta einbeslút binne der dan ek noch flechtige eleminten dy't mei it waar te krijen hawwe, lykas wolkens, rein, wjerljocht, snie of sinneskyn.

Troch de kombinaasje fan 'e geologysk-geografysk oarsprong mei natuerlike foarmen fan begroeiïng en de troch de minske yn kultuer brochte eleminten jouwe lânskippen, dy't faak oer in perioade fan milennia kreëarre binne, in ferraning fan plak en libben wer. Gauris is de foarm dy't in lânskip oannimt fan fitaal belang foar de pleatslike en nasjonale identiteit fan 'e lju dy't der wenje. It oansjen fan in lânskip ûnderstipet it fêstlizzen fan it selsbyld dat de bewenners fan sa'n krite fan harsels hawwe, en fan it karakteristike gefoel dat in plak opropt by besikers út oare regio's wei. De Ierde ken in grut ferskaat oan lânskippen, dy't útinoar rinne fan poalstreken, toendra's en nullewâlden fia berchtmen, heuvelten, iepen flakten, mingde wâlden, leafwâlden, leechlân en moerassen nei tropysk reinwâld en woastinen.


File:Floris v pad.jpg|In maitydslânskip
File:Woolde.jpg|In simmerlânskip
File:Herbstlandschaft_(am_Rebhang).jpg|In hjerstlânskip
File:Winterlandschaft (Schwarzwald).JPG|In winterlânskip
File:Gusev_Spirit_01.jpg|In Marslânskip
File:Stanisław Masłowski (1853-1926), Autumn landscape in Rybiniszki, 1902.jpeg|In skildere lânskip, troch Stanisław Masłowski (1853-1926)


## Sjoch ek
*nasjonaal lânskip
Sulveren Harpe

De **Sulveren Harpe** (Nederlânsk: *Zilveren Harp*) wie in Nederlânske priis dy't fan 1969 oant en mei 2011 alle jierren útrikt waard oan nije artysten yn 'e Nederlânske muzykyndustry. It wie bedoeld as in oanfiteringspriis foar oanstoarmjend talint, en wie ferbûn mei de Gouden Harpe, dat in oeuvrepriis wie. De tawizing en útrikking fan beide prizen wie yn 'e hannen fan Buma Cultuur, in dochterorganisaasje fan 'e Buma/Stemra. De winners waarden oer it algemien oan 'e ein fan it oangeande jier útornearre, wêrnei't de útrikkingsseremoanje yn febrewaris fan it jier dêrop holden waard.

## Winners
* 1969: Lenny Kuhr, Rinus Gerritsen, George Kooymans en Herman van Veen 
* 1970: Saskia & Serge, Hans Bouwens en Jan Visser (George Baker Selection) 
* 1971: Loeki Knol, Frits Lambrechts en Thijs van Leer 
* 1973: Earth & Fire, Greenfield & Cook en Euson
* 1974: Don Quishocking, Fon Klement en Wally Tax
* 1975: Marjol Flore en Robert Long 
* 1976: Alexander Curly, Peter Schaap en Tekstpierement mei û.m. Jos Brink
* 1977: Nelleke Burg, Wieteke van Dort, Ad Kraamer en Anita Meyer 
* 1978: Tol Hansse en Clous van Mechelen 
* 1979: Herman Brood & His Wild Romance, Flairck en Massada
* 1980: Sietze Dolstra, Margriet Markerink, New Adventures en Ad Visser 
* 1981: André Hazes, Maywood, NAR en Spargo
* 1982: Doe Maar, Fay Lovsky en Daniel Sahuleka
* 1983: Het Goede Doel, Cherry en Toontje Lager 
* 1984: Frank Boeijen Groep, Noodweer, Roberto Jacketti & The Scooters en Pluche & Plastic
* 1985: Gerard Joling, Julya Lo'ko, Mai Tai en Frisse Jongens (Titus Tiel Groenestege en Bavo Galama)
* 1986: Nadieh 
* 1987: De Dijk, Frizzle Sizzle en Richenel
* 1988: De Meisjes, Fatal Flowers en René Froger 
* 1989: Loïs Lane, Ruth Jacott en Tambourine 
* 1990: Stef Bos, Tröckener Kecks en Carmen Sars 
* 1991: Gordon, Esther Tuely en Robby Valentine 
* 1992: Ryan van den Akker, Ernst Daniël Smid en Rowwen Hèze 
* 1993: De Jazzpolitie en Valensia
* 1994: Doop, Intermezzo en Van Dik Hout 
* 1995: Frans Bauer, DJ Paul Elstak en Vitalis 
* 1996: Eboman, Skik en Total Touch
* 1997: Acda en De Munnik, Caesar, Trijntje Oosterhuis en Junkie XL
* 1998: BLØF, Postmen en Maarten van Roozendaal
* 1999: Ferry Corsten, André Manuel & Krang en Dyzack 
* 2000: Krezip en Niet Uit Het Raam (NUHR) 
* 2001: Brainpower, DJ Tiësto, De Kift en Green Lizard 
* 2002: Within Temptation, Beef en Relax
* 2003: Spinvis, Peter Pan Speedrock en Tasha's World
* 2004: Ali B, Kasper van Kooten, Alain Clark en The Sheer
* 2005: Stevie Ann, Thomas Berge en Pete Philly & Perquisite
* 2006: A Balladeer, Nick & Simon en Opgezwolle
* 2007: Wouter Hamel, 3js en The Opposites
* 2008: Typhoon en Ziggi
* 2009: Room Eleven, Kyteman, Giovanca en Bertolf
* 2010: Caro Emerald, Frans Duijts, Sander van Doorn
* 2011: Laura Jansen, Django Wagner, Afrojack

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Buma Cultuur-prizen
Lolita (pornografysk aktrise)

**Lolita**, echte namme ûnbekend (yn Ruslân, 20 desimber 1972), is in rêstend Russysk pornografysk aktrise.

## Libben en karriêre
Lolita waard yn 1972 earne yn Ruslân berne. Hja waard yn 1994 ûntdutsen troch de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman en makke datselde jiers noch har debút yn in pornografyske film. Under har koarte karriêre wurke  Lolita eksklusyf mei Woodman foar it Sweedske Private-label, mei as tsjinspilers û.m. Barbara Doll, Alain Deloin en David Perry. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se yn 'e film *The Golden Triangle 1* en yn it *Private Video Magazine 6* (beide út 1994). Yn 1997 makke har audysjesêne diel út fan Woodman syn *Private Castings X 3*. Ek wie se te sjen op 'e kompilaasje-dvd *Absolut Private 1*, út 2000.

## Lichemsskaaimerken
Lolita is blank, mei grize eagen en donkerblûn of brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.73&nbsp;m lang. Oer har gewicht en kupmaat is gjin ynformaasje foarhâns, mar hja hie ûnder har pornokarriêre yn elts gefal gjin boarstfergrutting dwaan litten. Fierders hie Lolita, behalven troch har earlellen, gjin piercings en allikemin tatoeaazjes.

## Keppelings om utens
* Biografyske gegevens en filmografy fan Lolita yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Wynstreek

In **wynstreek**, **wynrjochting**, **kompasstreek** of **himelstreek** is in rjochtingsoantsjutting dy't brûkt wurdt yn it ramt fan 'e navigaasje en de plakbepaling (mei lingte- en breedtegraden). Der binne 4 haadwynstreken (ek wol kardinale rjochtings neamd), ntl.: it noarden (n.), it easten (e.), it suden (s.) en it westen (w.). Dêrby moat men yn 'e rekken hâlde dat by it by it oantsjutten fan 'e wynrjochting om in beweging giet. In westewyn is sadwaande in wyn dy't út it westen wei nei it easten ta blaast. Itselde jildt foar streamings yn 'e atmosfear (fan bgl. in hegedrukgebiet of in reinsteuring).

Njonken de haadwynstreken binne der 4 tuskenlizzende wynstreken (ek wol ynterkardinale of ordinale rjochtings), ntl.: it noardeasten (n.e.), dat de midden hâldt tusken it noarden en it easten; it súdeasten (s.e.), dat tusken it easten en it suden yn leit; it súdwesten (s.w.), tusken it suden en it westen yn; en noardwesten (n.w.), tusken it westen en it noarden yn. Dêropta binne der 8 sekundêre ynterkardinale rjochtings: it noardnoardeasten (n.n.e.), it eastnoardeasten (e.n.e.), it eastsúdeasten (e.s.e), it súdsúdeasten (s.s.e), it súdsúdwesten (s.s.w.), it westsúdwesten (w.s.w.), it westnoardwesten (w.n.w.) en it noardnoardwesten (n.n.w.). Ta einbeslút binne der dan noch 16 tertiêre ynterkardinale rjochtings, begjinnend mei noard beëasten (n.n.n.e.), noardeast benoarden (e.n.n.e), noardeast beëasten (n.e.n.e.), east benoarden (e.e.n.e.), ensfh. Yn totaal komt men op dy manear op 32 beneambere wynrjochtings.
Noard

**Noard** of it **noarden** is in wynstreek en ien fan 'e fjouwer haadwynstreken, njonken east, súd en west. De namme komt fuort út it Proto-Germaanske **norþ-*, fan it Proto-Yndo-Jeropeeske **nórto-s*, dat safolle betsjut hawwe moat as "ûnder wetter strûpt", in ferbûging fan 'e woartel **ner-*: "lofts", "derûnder", yn dit gefal "lofts fan de opgeande sinne". It eigenskipswurd fan noard is **noardlik**, mar ek **boreaal** (út it Gryksk). It noarden is it tsjinstelde fan it suden, en jout de rjochting fan 'e Noardpoal oan. Om't foar de rjochtingsbepaling ornaris in magnetysk kompas brûkt wurdt, en de magnetyske noardpoal net alhiel itselde is as de geografyske noardpoal, ûnderskiedt men it geografyske noarden fan it magnetyske noarden. Fierder is der ek yn 'e astronomy in noardrjochting, it astronomyske noarden, definiëarre.

## Ferskillende noardrjochtings
* It geografyske noarden of wiere noarden is de rjochting fan 'e geografyske noardpoal. Dêrfan ôflaat is de term kaartnoarden, mei't op hjoeddeiske lânkaarten it noarden ornaris boppe-oan is, wylst it suden ûnder-oan is. Sadwaande sprekt men by it lêzen fan in wrâldkaart fan it noarden as men it oer it noardlik healrûn hat. Dêrfan útgeande soe men de geografyske noardpoal omskriuwe kinne as de presize top fan 'e Ierde.

* It magnetyske noarden is de rjochting yn it horizontale flak fan 'e fjildrjochting fan it ierdmagnetysk fjild, de magnetyske meridiaan. De magnetyske noardpoal befynt him yn it noarden fan 'e Kanada, earne yn 'e Arktyske Arsjipel, mar de lokaasje derfan kin net sekuer werjûn wurde om't dy allegeduerigen justjes ferskoot. Trochdat de magnetyske noardpoal net gearfalt mei de geografyske noardpoal, wiist de fjildrjochting fan it ierdmagnetysk fjild net oeral nei it wiere noarden. Dy saneamde fariaasje is it ferskil tusken de magnetyske meridiaan en de geografyske meridiaan. Yn Nederlân is de fariaasje likernôch 0,5° yn westlike rjochting, mar yn oare súdliker leine gebieten komme miswizings fan oant wol 30° foar, wylst yn it hege noarden de ôfwiking sa ekstreem wêze kin dat in magnetysk kompas net mear brûkber is.

* It astronomyske noarden is de rjochting fan 'e noardlike himelpoal. Dat komt rûchwei del op 'e rjochting fan 'e Poalstjer.
East

**East** of it **easten** is in wynstreek en ien fan 'e fjouwer haadwynstreken, njonken noard, súd en west. De namme komt fuort út it Proto-Germaanske **aus-t-* ("moarnsdage"), fan it Proto-Yndo-Jeropeeske **austo-s*, in ferbûging fan 'e woartel **aues-*: "út 'en [readens] skine". In synonym foar 'east' is **Oriïnt**, dat yn 'e regel brûkt wurdt om it easten fan it Jeraziatyske kontinint mei oant te tsjutten; it eigenskipswurd **oriïntaalsk** ferwiist sadwaande ek nei saken of persoanen út it Midden-Easten of it Fiere Easten. Yn 'e koloniale tiid spriek men ek wol fan 'de East' as men East-Ynje bedoelde.

It easten is it tsjinstelde fan it westen. It is de rjochting dêr't de sinne liket op te kommen. Yn 'e astronomy is it easten definiëarre as de rjochting dêr't in himellichem yn syn omrin by wei draait. Op in lânkaart wurdt it easten tradisjoneel as de rjochterkant beskôge, sadat men it noarden boppe hat en it suden ûnder. Sadwaande sprekt men by it lêzen fan in wrâldkaart fan it easten as men it oer it eastlik healrûn hat.

Om't de sinne yn 'e waarnimming fan ierdbewenners yn it easten opkomt (wat as in symboal fan fernijing sjoen wurdt dat assosjearre wurdt mei de opstanning út de dea), is it yn in protte hjoeddeiske en histoaryske religyen wizânsje om yn 'e rjochting fan it easten te bidden. Yn in diel fan it kristendom bestie(t) dy gewoante ek; dêrom steane âldere tsjerken oer it algemien mei it skip nei it easten ta, en wurde de lju ek mei it gesicht (d.w.s. de holle) nei it easten ta begroeven.

## Oare betsjutting
East is ek de namme fan in doarp op Teksel.
Unôfhinklike stêd (Feriene Steaten)

In **ûnôfhinklike stêd** is yn it bestjoer fan 'e Feriene Steaten in stêd dy't net ta it grûngebiet fan ien of mear countys heart of ta dat fan in county-ekwivalint, lykas in parish yn Louisiana of in borough yn Alaska. Unôfhinklike stêden kombinearje de bestjoerslagen fan county en gemeente, in skaaimerk dat se diele mei saneamde city-countys, wêrby't in (grutstedske) gemeente bestjoerlik gearraand is mei de county dêr't dy gemeente oarspronklik ûnderdiel fan útmakke. Unôfhinklike stêden en city-countys wurde lykwols beskôge as aparte kategoryen en moatte net betize wurde. Der binne yn 'e Feriene Steaten 41 ûnôfhinklike stêden, wêrfan't 38 yn 'e steat Firginia lizze. De trije ûnôfhinklike stêden bûten Firginia binne Baltimore (yn Marylân), St. Louis (yn Missoury) en Carson City (yn Nevada). De grutste ûnôfhinklike stêd rekkene neffens befolkingsgrutte is mei ôfstân Baltimore.
Unynkorporearre territoarium fan de Feriene Steaten

In **ûnynkorporearre territoarium fan de Feriene Steaten** is neffens de Amerikaanske wet in geografysk gebiet dat direkt of yndirekt bestjoerd wurdt troch it regear fan 'e Feriene Steaten sûnder dat it feitlik diel útmakket fan (ynkorporearre is yn) de Feriene Steaten. Yn sokke territoaria is de Amerikaanske wetjouwing, de Amerikaanske Grûnwet ynbegrepen, mar foar in part fan krêft, ôfhinklik fan wetten dy't spesifyk dêrta oannommen wurde troch it Amerikaanske Kongres, útspraken dêrta fan it Amerikaansk Heechgerjochtshôf en eventuële pleatslike tradysjes en wetten datoangeande. Der binne op 't heden fiif bewenne ûnynkorporearre territoaria:
* de Amerikaanske Famme-eilannen
* Amerikaansk-Samoä
* Gûam
* de Noardlike Marianen
* Porto Riko

Dêropta binne der njoggen ûnbewenne Amerikaanske oerseeske besittings, wêrfan't inkeld Palmyra ynkorporearre is. De oare acht binne:
* Baker
* Howland
* Jarvis
* Johnston
* Kingman Reef
* Midway
* Navassa
* Wake

Eardere ûnynkorporearre territoaria fan 'e Feriene Steaten wiene:
* de Filipinen (1898-1946)
* de Panamakanaalsône (1903-1999)
* it Trustgebiet fan de Pasifyske Eilannen (1947-1994)
** de Marshalleilannen (1947-1986)
** Mikroneezje (1947-1986)
** Palau (1947-1994)

## Sjoch ek
*ûnorganisearre territoarium
*organisearre territoarium
West

**West** of it **westen** is in wynstreek en ien fan 'e fjouwer haadwynstreken, njonken noard, east en súd. De namme komt fuort út it Proto-Germaanske **wes-t-* ("jûn"), fan it Proto-Yndo-Jeropeeske **uestos*, in ferbûging fan 'e woartel **ues-*: "út 'en [readens] skine", dat sels wer in foarm fan **aues-* wie, dêr't it wurd 'east' út fuortkomt. 

It westen is it tsjinstelde fan it easten. It is de rjochting dêr't de sinne liket ûnder te gean. Yn 'e astronomy is it westen definiëarre as de rjochting dêr't in himellichem yn syn omrin nei ta draait. Op in lânkaart wurdt it westen tradisjoneel as de lofterkant beskôge, sadat men it noarden boppe hat en it suden ûnder. Sadwaande sprekt men by it lêzen fan in wrâldkaart fan it westen as men it oer it westlik healrûn hat.

## Oare betsjuttingen
West is ek de pleatslike Skylgerske namme fan it doarp West-Skylge. Yn 'e koloniale tiid spriek men fierders ek wol fan 'de West' as men West-Ynje bedoelde. Yn ynternasjonaal ferbân wurdt mei 'it Westen' de Westerske wrâld bedoeld; binnen Nederlân ferwiist 'it Westen' lykwols nei de Rânestêd. It Wylde Westen is in oantsjutting foar rûchwei de westlike helte fan 'e Feriene Steaten yn it tiidrek tusken 1850 en 1900.
Súd

**Súd** of it **suden** is in wynstreek en ien fan 'e fjouwer haadwynstreken, njonken noard, east en west. De namme komt fuort út it Proto-Germaanske **sunþ-*, fan it Proto-Yndo-Jeropeeske **sú-n-to-s*, in ferbûging fan 'e woartel **seu-*, dat "siede", betsjut. Ut deselde woartel komt ek it wurdt 'sinne' fuort, dus 'súd' is de rjochting fan 'e sinne.

It suden is it tsjinstelde fan it noarden, en jout de rjochting fan 'e Súdpoal oan. Op in lânkaart wurdt it suden tradisjoneel as de ûnderkant beskôge, sadat men it noarden boppe hat en it westen en easten lofts, resp. rjochts. Sadwaande sprekt men by it lêzen fan in wrâldkaart fan it suden as men it oer it súdlik healrûn hat.
Moarn (deidiel)

De **moarn** is it earste fan 'e trije deidielen (de oare beide binne de middei en de jûn). De moarn falt tusken midsnacht (24.00 of 0.00 oere) en it tiidpunt fan 'e middei (12.00 oere), hoewol't de tiidsperioade tusken midsnacht en 4.00 oere mar komselden as de 'moarn' oantsjut wurdt (men sprekt dan ornaris ynstee fan 'nacht'). Yn 'e tiid tusken midsnacht en middei giet de sinne op, en sadwaande omfiemet de moarn net inkeld in grut part fan 'e nacht, mar ek de moarnsdage en it earste diel fan 'e dei. Yn Flaanderen wurdt trouwens ornearre dat de moarn mar oant 9.00 à 9.30 oere ta duorret; dêrnei begjint dêr wat men de *voormiddag* ("foarmiddei") neamt.

Foar de measte lju stiet de (iere) moarn op troch-de-wykse dagen benammen yn it teken fan it fan bêd ôf kommen, waskjen, oanklaaien, brea-iten, toskpoetsen, ensfh. en dan nei it wurk of nei skoalle ta gean. Soms hat men foar't men fan hûs giet, noch de tiid om in moarnskrante te lêzen. Guon forinzen dy't mei it iepenbier ferfier reizgje, lêze de krante ûnderweis nei it wurk ta.

Tillefyzjeprogramma's dy't moarns útstjoerd wurde, kinne beneamd wurde ûnder de sammelnamme moarnstillefyzje. De moarn is yn 'e tillefyzjebrâns net in botte prestizjeus diel fan 'e dei, mei't de measte lju moarns de tiid net hawwe om tillefyzje te sjen. Op 'e radio, oan 'e oare kant, hearre guon moarnsútstjoerings ta de bêst beharke programma's. Dat ferskil tusken radio en tillefyzje leit der benammen oan dat in protte lju in wekkerradio hawwe en dat radio net sa ôfliedt as tillefyzje, sadat men faak de radio oan hat wylst men oare dingen docht.

Likernôch healwei de moarn (foar de measte minsken), omtrint 9.30 of 10.00 oere, is it kofjetiid. Dan nimt men even lins fan it wurk en drinkt men tradisjoneel in kopke kofje, faak mei in koek of in stikje bôle derta.
Middei (deidiel)

De **middei** is it twadde fan 'e trije deidielen (de oare beide binne de moarn en de jûn). De middei falt tusken it tiidpunt fan 'e middei (12.00 oere), as de moarn einiget, en 18.00 oere, as de jûn begjint. Dêrmei omfiemet it it waarmste diel fan 'e dei, mei't dat berikt wurdt as de sinne syn senit (om 12.00 oere) al passearre is. Dat komt om't de ynstriele sinnewaarmte neitiid noch ferskate oerenlang grutter is as de waarmte dy't troch de Ierde wer útstriele wurdt, mei as gefolch dat de atmosfear dan earst noch fierder opwaarmet ear't er wer begjint ôf te kuoljen. Soks is benammen op tige hjitte dagen yn 'e simmer goed merkber, mei't de hjitste tiid fan 'e dei dan om 16.00 à 16.30 oere hinne falt. Winterdeis giet oan 'e ein fan 'e middei de sinne al ûnder, sadat de middei dan net inkeld in diel fan 'e dei, mar ek de jûnsskimer en stikje fan 'e nacht omfiemet. 

De middei wurdt gauris opspjalten yn 'e **foarmiddei** en de **neimiddei**, wêrby't de foarmiddei fan 12.00 oant likernôch 15.00 à 16.00 duorret, en de neimiddei fan 15.00 à 16.00 oere oant 18.00 oere. Yn Flaanderen wurdt de oantsjutting *middag* trouwens inkeld brûkt foar it tiidfak tusken 12.00 en 12.30 oere, dat yn Nederlân trochgiet foar it middeisskoft of 'tusken de middei'. Fierders sprekt men yn Flaanderen ek fan *voormiddag* ("foarmiddei") en *namiddag* ("neimiddei"), mar mei *voormiddag* bedoelt men it diel fan 'e dei foarôfgeande oan it tiidpunt fan 'e middei (9.00 à 9.30 oant 12.00 oere), en mei *namiddag* ferwiist men nei de tiidsperioade tusken 12.30 en 18.00 oere. 

Foar de measte minsken omfiemet de middei it twadde diel fan 'e wurkdei of skoaldei. Yn dat ramt is it earste part fan 'e middei in perioade mei ôfnimmende produktiviteit, mei't de measte lju nei it iten wat sleau wurde. Neitiid giet de arbeidsproduktiviteit wer omheech, om syn hichtepunt te berikken om 15.00 oere hinne. Dan is it teetiid, en hâldt men even lins om tradisjoneel in kopke tee te drinken, faak mei in koek of in stikje bôle derta. Oan 'e ein fan 'e middei, nei 16.30 oere, nimt de produktiviteit wer ôf, oant foar de measte lju de wurk- of skoaldei einiget om 17.00 oere. Dêrnei reizget men werom nei hûs om iten te sieden foar it jûnsiten, dat meastal omtrint 18.00 oere optsjinne wurdt.
Ferapontovkleaster

It **Ferapontovkleaster**  (Russysk: Ферапонтов Белозерский монастырь) is in otterdoksk kleaster yn Vologda, Ruslân. It kleaster wurdt beskôge as ien fan de moaiste foarbylden fan midsiuwske Russyske boukeunst en waard yn 2000 ynskreaun op de list fan it wrâlderfgoed fan UNESCO.

## Stifting
It kleaster waard yn 1398 stifte troch de hillige Ferapont yn it ûnherberchsume noarden fan Ruslân, eastlik fan it Kirillo-Belozerskikleaster. It krige namme ûnder it bestjoer fan de hillige Martinian, dy't letter yn 1447 oerste waard fan it Trije-ienheid-Sergius Lavra. 

## Skiednis

It âldste bouwurk, de 'Katedraal fan de Berte fan de Jongfaam' (1490), waard fan bakstien boud troch boumasters út Rostov. De muorren fan de katedraal binnen hielendal beskildere mei fresko's fan de midsiuwske master Dionisius, dy't meiïnoar 600 m² beslaan. De fresko's fan de katedraal binne de iennige muorrebeskilderingen fan Dionisius, dy't oant hjoeddedei yn de oarsponklike foarm folslein bewarre bleaun binne.

Yn de jierren 1530 waarden in skatkeamer, in refektoarium en de 'Tsjerke fan de Ferkundiging' mei in klokketoer tafoege. Yn dizze tiid hie it kleaster profyt fan in rige privileezjes, dy't troch Ivan de Ferskriklike jûn wiene. Ta it kleaster hearden sa'n sechtich doarpen yn 'e omkrigen en de tsaar sels kaam ek regelmjittich as pylger nei it kleaster. 

De Poalen ferwoastgen it kleaster yn de Tiid fan Unstjoer. Tidens de weropbou fan it kleaster waarden de lêste bouwurken oan it kompleks tafoege: de tintfoarmige 'Tsjerke fan de Hillige Martinian' (1641), twa poarte-tsjerken (1650) en in klokketoer (1680). De klok fan de klokketoer besit it âldste klokkemechanisme fan Ruslân. 

Yn in tiid dat it religieuse belang fan it kleaster fermindere, waard it in plak fan ferballing foar wichtige geastliken, lykas patriarch Nikon. De Hillige Synoade liet it kleaster yn 1798 slute. It waard yn 1904 op 'e nij as in kleaster foar froulju iepene, mar al tweintich jier letter yn 1924 troch de Sovjet-autoriteiten sletten. 

Yn 1975 krige it kleaster de bestimming fan museum. Sûnt 1991 foarmet it museum diel fan it Nasjonale Park "Russyske Noarden"  (Русский Север).

## Ofbylden

Sobor01 (Ferapontov).jpg|*Katedraal fan de Berte fan de Jongfaam*
Ферапонтово - Церковь Благовещения.JPG|*Tsjerke fan de Ferkundiging*
Ферапонтово - Церковь преподобного Мартиниана.JPG|*Tsjerke fan de Hillige Martinian*


Ворота Святые.jpg|*Tsjerke fan de Hillige Poarte *
Ferapontov 002.jpg|*Klokketoer*
Middei (tiidpunt)

De **middei**, de **middeisoere** of de **noen** is it tiidpunt fan 12.00 oere oerdeis. Dêrmei is it persiis it tsjinstelde fan 'e midnacht, dy't om 12.00 oere (of 24.00 oere of 0.00 oere) nachts falt. De namme 'middei' ferwiist nei it feit dat dizze tiid it mulpunt fan 'e dei en fan it etmiel foarmet. It argayske synonym 'noen' komt oarspronklik fan it Latynske *nona (hora)* (de "njoggende oere"); dat wie oarspronklik 15.00 oere middeis, mar yn 'e Midsiuwen ferskode de betsjutting nei de middeisoere.

Op 'e middei wize de grutte en lytse wizers fan alle klokken nei de 12 en berikt de sinne syn heechste punt (it senit) oan 'e himel. Dit tiidpunt jout de ein fan 'e moarn en it begjin fan it deidiel fan 'e middei oan. Op 'e middei begjint yn it ramt fan 'e wurkdei of skoaldei op troch-de-wykse dagen foar de measte minsken faak de lunchpauze of it middeisskoft, wannear't men faak kâld, mar soms ek waarm iten bepluzet. Sadwaande sprekt men foar de tiid tusken 12.00 en rûchwei 13.00 oere faak fan 'tusken de middei'. Tsjintwurdich begjint it middeisskoft trouwens faak wat letter, om 12.30 oere, en duorret dan faak oant 13.30 oere.
Jûn

De **jûn** is it lêste fan 'e trije deidielen (de oare beide binne de moarn en de middei). Oer it algemien wurdt ornearre dat de jûn tusken 18.00 oere en midsnacht (24.00 oere) falt. Yn dy tiid giet meastal de sinne ûnder, útsein yn 'e midden fan 'e winter as dat al oan 'e ein fan 'e middei bart. Almeast omfiemet de jûn sadwaande noch in diel fan 'e dei, de jûnsskimer en it earste diel fan 'e nacht. 

Jûns is de tiid fan it etmiel dat men yn Fryslân útrêst fan 'e wurkdei, bgl. troch in boerdspul te dwaan of tillefyzje te sjen. Oan it begjin fan 'e jûn wurdt der yn 'e regel iten (tsjintwurdich waarm iten, foarhinne meast kâld), en letter op 'e jûn drinkt men gauris in bierke, in wyntsje of in slokje, mei in hertlik hapke, lykas woarst, tsiis of sjips.

Faak wurde jûns ek feesten en oare gearkomsten holden, lykas (saaklike) gearkomsten fan ferienings, jierdeispartijen en formele diners. As men sels in gesellige gearkomste mei as doel om te sosjalisearjen organisearret, wurdt dat wol in soiree neamd, fan it Frânske wurd *soirée*, dat "jûn" betsjut. Yn it wykein (of soms troch de wike) giet de jongerein jûns út, faak nei nachtklubs of nei in kafee. By feestdagen sprekt men fierders gauris fan in foarjûn, de jûn foarôfgeande oan 'e feestdei, lykas krystjûn, de jûn foar earste krystdei, en âldjiersjûn, de jûn foarôfgeande oan nijjiersdei.
William S. Yellow Robe jr.

**William S. Yellow Robe jr.** (Poplar (Montana), 4 febrewaris 1950) is in Amerikaansk toanielskriuwer, dichter, akteur, regisseur en ûnderwizer fan Yndiaansk komôf. Hy is ien fan 'e meast foaroansteande Yndiaanske toanielskriuwers fan 'e Feriene Steaten, en hat mei syn wurk ferskate prizen wûn.

## Libben en karriêre
Yellow Robe waard yn 1950 berne yn Poplar, yn 'e Amerikaanske steat Montana, it haadplak fan it Fort Peck Yndianereservaat, dêr't er troch syn mem grutbrocht waard. Hy is in folbloed Assiniboin-Yndiaan en in lid fan 'e federaal erkende Assiniboin en Sû fan it Fort Peck Yndianereservaat fan Montana. Hy studearre skriuwen en poadiumkeunsten oan 'e Universiteit fan Montana yn Missoula.

As folwoeksene ûntjoech Yellow Robe him ta in toanielskriuwer en dichter. Dêrnjonken wied er ek aktyf as toanielakteur en -regisseur, net selden fan syn eigen stikken. Guon fan syn bekendste wurken binne *Where the Pavement Ends* en *Grandchildren of the [[Buffalo Soldiers]] and Other Untold Stories*. Syn toanielstikken binne opfierd op lokaasjes troch de hiele Feriene Steaten hinne, wêrûnder troch de Penumbra Theatre Company yn St. Paul, yn it Public Theater yn New York, troch de Trinity Repertory Company yn Providence en yn it Nasjonaal Museum fan de Amerikaanske Yndiaan, dat ûnderdiel útmakket fan it Smithsonian Ynstitút, yn Washington, D.C.

Yellow Robe is in lid fan 'e Penumbra Theatre Company, en ek fan it Ensemble Studio Theater en Amerinda, Inc. Fierders sit er yn 'e advysrie foar de Red Eagle Soaring Theatre Company foar Yndiaanske jongerein. Yn 1989 waard Yellow Robe de teäterbeurs fan 'e Princess Grace Foundation taparte. Yn 1992 wûn er de First Nations Book Award fan 'e Native Writer's Circle of the Americas yn 'e kategory toaniel, en yn 2004 krige er de bysûndere priis fan 'e New England Theater Conference. Yellow Robe hat ek as dosint wurke oan it Ynstitút fan Amerikaanske Yndiaanske Keunsten yn Santa Fe (Nij-Meksiko), de Brown Universiteit yn Providence (Rhode Island) en de Universiteit fan Maine yn Orono (Maine).

## Wurk (in kar)
* 2003 – *Where the Pavement Ends: Five Native American Plays*
* 2009 – *Grandchildren of the Buffalo Soldiers and Other Untold Stories*

## Literatuer
*, *Coming-of-Age on the Rez: William S. Yellow Robe's The Independence of Eddie Rose as Native American Bildungsdrama*, yn: , *Native American Performance and Representation*, Tucson, 2009 (University of Arizona Press), ISBN 978-0 81 65 26 468, s. 171–181.
*, *Border Crossings: Theatre, Tribalism and Twenty-First-Century America. Luis Valdez at San Diego Repertory Theatre and William Yellow Robe, Jr., at Trinity Repertory Company*, yn: , *Stages of Transformation: Collaborations of the National Theatre Artist Residency Program*, New York, 2004 (Theatre Communications Group), ISBN 978-1 55 93 62 771, s. 56-67.
*, *The Quilt as (Non-)Commodity in William S. Yellow Robe Jr.'s The Star Quilter*, yn: *Western American Literature* jg. 46 nû. 1, s. 46-64.
Sertifikaat fan muzykferkeap

In **sertifikaat fan muzykferkeap** is in taastber bewiis dat wol wat op in priis liket, en dat útrikt wurdt as in artyst yn 'e muzykyndustry fan in produkt in beskaat tal eksimplaren ferkocht hat. Hast alle lannen hawwe op dit mêd in fariant fan it systeem fan de Amerikaanske Recording Industry Association of America (RIAA) ynfierd, wêrby't de ûnderskate sertifikaten ferneamd binne nei ealmetalen. Mei't it systeem ynfierd is yn 'e tiid fan 'e grammofoanplaat, sprekt men dêrby yn 'e regel noch altyd fan bygelyks in gouden plaat.

De drompel dy't troch de ferkeapsifers oerstige wurde moat om in beskate rang fan sertifikaasje te krijen, ferskilt per lân of territoarium, mei't dy ôfhinklik is fan 'e grutte fan 'e befolking. Teffens jilde der ferskillende drompels foar ferskillende produkten, lykas albums, singles, fideoklips en muzykdownloads. Elts lân hat yn prinsipe in organisaasje dy't sokke dingen regelet en dy't ynternasjonaal oansletten is by de Ynternasjonale Federaasje fan de Fonografyske Yndustry (IFPI). Yn lannen en territoaria dêr't de muzykyndustry net botte fier ûntwikkele is, ferfollet de IFPI ek de rol fan nasjonale organisaasje. 

Oer it algemien binne der yn it systeem fan sertifikaasje fan muzykferkeap trije rangen: goud, platina en diamant, hoewol't in protte lannen inkeld goud en platina kenne. Grut-Brittanje hat as iennichste lân in systeem fan sulver, goud en platina. Yn Nederlân rikt de Nederlânske Feriening fan Produsinten en Ymporteurs fan Byld- en Lûdsdragers (NVPI) allinnich goudene en platina platen út. By albums moatte dêrfoar 20.000, resp. 40.000 eksimplaren ferkocht wurde (foarhinne wiene dy oantallen heger, mar fanwegen ôfnimmende ferkeapsifers binne se sûnt de milenniumwiksel ferlege). De NVPI freget in kontribúsje fan in fêst bedrach dat ferhege wurdt mei 3% fan 'e omset fan in artyst. Foar guon artysten is dat reden om ôf te sjen fan it lidmaatskip en dêrmei yndirekt ek fan 'e mooglikheid om goudene en platina platen te ûntfangen.
Platina (muzykferkeap)

**Platina** is in term dy't yn 'e muzykyndustry yn it ramt fan 'e sertifikaasje fan muzykferkeap brûkt wurdt om oan te jaan dat fan in produkt in beskaat tal eksimplaren ferkocht is. Hoewol't it dêrby tsjintwurdich gean kin om bygelyks in album, single, fideoklip of muzykdownload, sprekt men yn dit ferbân meastal noch fan in **platina plaat**, om't sokke sertifikaten ynfierd binne yn it tiidrek fan 'e grammofoanplaat. As taastber bewiis fan syn of har súkses kriget de muzykartyst dêr't it om giet in platina replika fan syn of har album of oar produkt útrikt. Yn tsjinstelling ta 'gewoane' muzykprizen seit in platina plaat neat oer de kwaliteit fan it produkt, om't it inkeld kommersjeel súkses beleannet. In lytser kommersjeel súkses wurdt beleanne mei in goudene plaat.

De drompel dy't men yn ferkeapsifers oerstiigje moat om in platina plaat te krijen, ferskille per lân of territoarium, mei't se keppele binne oan 'e befolkingsgrutte. Teffens ferskilt de drompel by ferskillende produkten yn hichte. Yn Nederlân beoardielet de Nederlânske Feriening fan Produsinten en Ymporteurs fan Byld- en Lûdsdragers (NVPI) oft in artyst rjocht hat op in platina plaat. It inisjatyf ta dy beoardieling wurdt nommen troch de platemaatskippij, dy't by de NVPI yn dat ramt in peinje oanfreget. Sa'n peinje is feitliks neat oars as de hantekening fan in notaris, dy't it ferkeapsertifikaat syn ynternasjonale status en dêrmei syn wearde jout. Dêrnei is it oan 'e platemaatskippij om der fierders wat mei te dwaan, wat ornaris útmûnet yn 'e feestlike útrikking fan 'e (yn opdracht fan 'e platemaatskippij makke) platina replika.

De ferkeapsifers dy't yn Nederlân easke wurde foar takenning fan in platina plaat binne:
* foar singles: 30.000 eksimplaren (sûnt 1 oktober 2015 telle dêrfoar ek streams mei, wêrby't 150 streams as 1 single jilde)
* foar albums mei popmuzyk: 40.000 eksimplaren
* foar albums mei klassike muzyk of jazz: 20.000 eksimplaren
* foar muzyk-dvd's: 15.000 eksimplaren
Yn it ferline leine dy drompels heger. Sa waard oan yn 'e 1990-er jierren pas by 100.000 ferkochte popalbums in platina plaat útrikt. Mar fanwegen ôfnimmende ferkeapsifers binne se sûnt de milenniumwiksel ferlege.

## Sjoch ek
*sulver (muzykferkeap)
*goud (muzykferkeap)
*diamant (muzykferkeap)
Gouden plaat (betsjuttingsside)

"**Gouden(e) plaat**" of "**golden record**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* gouden plaat (muzykferkeap), in ferkeapsertifikaasje fan 'e muzykyndustry
* gouden plaat (Pioneerprogramma), de fergulde plaat dy't meigong mei de romtesondes Pioneer 10 en 11
* Voyager Golden Record, de fergulde grammofoanplaat dy't meigong mei de romtesondes Voyager 1 en 2
Diamant (muzykferkeap)

**Diamant** is in term dy't yn 'e muzykyndustry yn it ramt fan 'e sertifikaasje fan muzykferkeap brûkt wurdt om oan te jaan dat fan in produkt in beskaat tal eksimplaren ferkocht binne. Hoewol't it dêrby tsjintwurdich gean kin om bygelyks in album, single, fideoklip of muzykdownload, sprekt men yn dit ferbân meastal noch fan in **diamanten plaat**, om't sokke sertifikaten ynfierd binne yn it tiidrek fan 'e grammofoanplaat. De diamantene ûnderskieding stiet noch in triem heger as it bekendere goud en platina.

Yn 'e Feriene Steaten wurde sûnt 1999 diamantene platen útrikt foar de ferkeap fan 10 miljoen eksimplaren fan in album of single. Under de oare lannen dy't de diamantene plaat kenne, binne Brazylje, Dútslân, Frankryk, Itaalje, Japan, Kanada, Meksiko, Poalen en Ruslân. Yn Nederlân hantearret de Nederlânske Feriening fan Produsinten en Ymporteurs fan Byld- en Lûdsdragers (NVPI) inkeld goudene en platina sertifikaten. U.m. Belgje, Grut-Brittanje, Ierlân, Austraalje, Nij-Seelân en de Skandinavyske lannen hawwe likemin diamantene platen. Der is lykwols neat dat platemaatskippijen tsjinkeart om yn sokke lannen offisjeus dochs diamantene platen út te rikken.

## Sjoch ek
*sulver (muzykferkeap)
*goud (muzykferkeap)
*platina (muzykferkeap)
Sulver (muzykferkeap)

**Sulver** is in term dy't yn 'e muzykyndustry yn it ramt fan 'e sertifikaasje fan muzykferkeap brûkt wurdt om oan te jaan dat fan in produkt in beskaat tal eksimplaren ferkocht is. Hoewol't it dêrby tsjintwurdich gean kin om bygelyks in album, single, fideoklip of muzykdownload, sprekt men yn dit ferbân meastal noch fan in **sulverne plaat**, om't sokke sertifikaten ynfierd binne yn it tiidrek fan 'e grammofoanplaat. De sulverne ûnderskieding stiet in triem leger as de bekendere goudene plaat. Sulverne platen wurde inkeld útrikt troch de British Phonographic Industry (BPI), de sintrale organisaasje fan 'e muzykyndustry yn it Feriene Keninkryk. Dêrby wurdt in oantal fan 60.000 ferkochte eksimplaren hantearre (yn ferhâlding ta 100.000 foar goud en 300.000 foar platina).

## Sjoch ek
*goud (muzykferkeap)
*platina (muzykferkeap)
*diamant (muzykferkeap)
Toernee

In **toernee** (fan it Frânske *tournée*) is in rûnreis fan artyst, yn 'e regel út 'e muzykyndustry, mei as doel om in rige foarstellings te jaan, meast yn 'e foarm fan konserten. Benammen yn 'e hjoeddeiske popmuzyk kinne sokke toernees útwaakse ta ûndernimmings dêr't miljoenen euro's mei muoid binne en dêr't per konsert soms wol tsientûzen fans of mear mei betsjinne wurde. Ek yn 'e klassike muzyk sprekt men fan toernees, mar de ynteine binnendoarfoarstellings fan in klassyk orkest hawwe net folle gemien mei de útskroevene iepenloftkonserten fan popstjerren. Toernees duorje ornaris minimaal in pear wiken, mar meastal in pear moannen oant in healjier of noch langer. De redens om 'op toernee te gean', rinne útinoar. Guon artysten dogge it poer foar harren keunst, nammentlik om't se har muzyk mei harren fans diele te wolle. It komt lykwols faak foar dat [
promosjonele en kontraktuële ferplichtings of kommersjele doelen in rol spylje (dy't rjochte binne op it beheljen fan 'e maksimale omset út it ferkeapjen fan kaartsjes). Soms giet men ek wol op toernee foar it goede doel.
Produsint

fan it Latynske *produco*, "ik bring nei foarren" of "ik bring foarút", fan *pro* ("nei foarren", "foarút") en *duco* ("ik lied")

* filmprodusint, ien dy't it tafersjoch hat oer it meitsjen fan films
** útfierend produsint of *executive producer*, ien dy't him benammen mei de finansiering dwaande hâldt en net (nau) belutsen is by de dêrmei mooglik makke filmprojekten
** lineprodusint of *line producer*, ien dy't op it budget past yn it ramt fan 'e deistige bedriuwsfiering by it meitsjen fan films
* ko-produsint, ien dy't in film- of tillefyzjeprodusint assistearret mar dochs in liedingjaande posysje beklaait
* muzykprodusint, ien dy't in liedingjaande funksje beklaait by in platemaatskippij en/of dy't it tafersjoch hat op it meitsjen fan albums en singles
* radioprodusint, ien dy't it tafersjoch hat by it meitsjen fan in radioprogramma
* teäterprodusint, ien dy't it tafersjoch hat by it meitsjen fan in teäterfoarstelling
* telefyzjeprodusint, ien dy't it tafersjoch hat by it meitsjen fan in telefyzjeprogramma
* webprodusint, ien dy't it tafersjoch hat oer ien of mear websiden
Kirillo-Belozerski-kleaster

It **Kirillo-Belozerski kleaster** (Russysk: Кирилло-Белозерский монастырь) heart ta de grutste kleasterkompleksen fan Ruslân. It waard yn 1397 yn it tsjintwurdige oblast Vologda by it doarpke Gorizi resp. it rajon Kirillov stifte en ûntjoech him ta de wichtichste religieuze sintra fan it Grutfoarstedom Moskou. 

## Skiednis

Stifter fan it kleaster wie de muonts Kirill (ek: Syril), dy't neffens de oerlevering op de berch Maura stie doe't er in godlike oanwizing krige foar de lokaasje dêr't it kleaster boud wurde moast. Oant yn ús tiid wurdt de berch fereare as hillich plak. Kirill neamde him tenei Kirill Belozerksi, ôflaat fan de namme fan de mar wêroan't it kleaster boud wurde soe (*Beloe osero* = Wite Mar).

Ynearsten bestie it kleaster allinnich út in houten kapel en in blokhûs foar de muontsen. Troch famyljebannen fan de stifter mei de russyske adel en de strategyske lokaasje waard it kleaster ryk en ien fan de wichtichste politike en religieuse sintra fan it Russyske Ryk. Under Ivan de Ferskriklike, dy't hjir sels in sel hie, hie it kleaster it op ien nei grutste lânbesit yn Ruslân. 

Frjemde troepen belegeren it kleastser ferskate kearen, mar it koe net ferovere wurde. Oan it ein fan de 17e iuw waard it kompleks hieltyd wer grutter makke. Ek krige it kleaster nije muorren (1654-1680). Dizze muorren steane hjoeddedei noch om it kleaster. Ek Peter de Grutte besocht it kleaster en hjir kaam hy yn de kunde mei de boumasters, mar benammen ek mei de ikoaneskilders fan it kleaster. De bêsten socht Peter de Grutte der út en helle se nei Sint-Petersburch, om dêr oan de bou fan de nije haadstêd te wurkjen. Mei in dekreet fan Katarina de Grutte ferlear it kleaster alle liifeigenen en it lânbesit.

## Nei de Oktoberrevolúsje
Nei de ûnteigening fan de russyske kleasters feroaren de bolsjewiken it kompleks yn in museum. De grutte biblioteek en guon weardefolle objekten waarden nei Moskou of Sint-Petersburch oerbrocht. De ikoanen waarden mei ikoanen fan oare kleasters ta ien kolleksje foege en útstald yn it eardere refektoarium.  

Sûnt 1998 wurdt it kleaster wer troch muontsen bewenne en stadichoan restaurearre. Ta it kompleks hearre alve stiennen tsjerken út de 15e oant 18e iuw, in muorre mei tsien tuorren, it refektoarium, twa sikehûzen, in houten wynmûne en oare fasiliteiten.

## Ofbylden

Успенский собор 2аа.jpg|*Uspenski- of Untsliepeniskatedraal*
Water Gate Kirillov.jpg|*Transfiguraasjetsjerke*
Больничная церковь преподобного Евфимия Великого.jpg|*Eufemiatsjerke*


Kirillo-Beloserski-Kloster Heiliges Tor.jpg|*Hillige Poarte* 
Основной ансамбль от палатки.jpg|*Aartsingel Gabriëltsjerke*
Kirillov Predtecha.jpg|*Jehannes de Dopertsjerke*


## Keppeling om utens
*     Side fan it museum
*  Ynformaasje oer it kleaster yn it Ingelsk
Barbara Doll

**Barbara Doll**, echte namme ûnbekend (Rouen, 7 maaie 1972 – Frankryk, 2 desimber 2023), wie in Frânsk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja wurke ek wol ûnder de artystenammen Barbara Dahl, Barbra Doll en koartwei Barbara. Doll sette yn 1993 útein mei in wurkpaad yn 'e pornoyndustry en spile yn frijwat films. Teffens wie se aktyf as pornoregisseur. Yn 1999 beëinige Doll har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Doll waard yn 1972 berne yn 'e Normandyske haadstêd Rouen. Hja waard yn 1993 ûntdutsen troch de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman, wêrnei't hja datselde jiers noch, mei 21 jier, har debút makke yn in pornografyske film. Neitiid wurke se sawol yn 'e Jeropeeske as de Amerikaanske pornoyndustry.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Doll yn totaal yn 124 pornofilms, hoewol't dêr inkele tsientallen lettere kompilaasjefideo's fan recycle materiaal tusken sitte. Yn Jeropa wurke se mei oan produksjes fan filmstudio's as it Sweedske Private, it Frânske Vidéo Marc Dorcel, it Dútske Videorama en Magmafilm en de Italjaanske Mario Salieri Entertainment Group. Yn 'e Feriene Steaten wie se yn 't spier foar û.o. Wicked Pictures, Vivid Entertainment, Digital Playground, Sin City, Anabolic Video, VCA Pictures, Legend Video, Metro, Leisure Time Entertainment en Coast to Coast Video.

Yn 1995 wûn Doll in Hot d'Or, de wichtichste doetiidske Jeropeeske pornografypriis, yn 'e kategory bêste Jeropeeske aktrise. Datselde jiers kaam har karriêre hast ta in ein doe't se oant twaris ta HIV-posityf test waard. In trêde, akkurate, test joech lykwols in negative útkomst. Njonken har aktearwurk wie Doll tusken 1995 en 1997 ek aktyf as regisseur, wêrby't se foar de Frânske studio Channel&nbsp;69 seis pornofilms makke, te begjinnen mei *French Roommate* (1995) en dêrnei de fiifdielige rige *Miss Anal*. Yn 1999 loek Doll har út 'e pornoyndustry werom.

Barbara Doll kaam op 2 desimber 2023 yn 'e âldens fan 51 jier te ferstjerren oan kanker.

## Lichemsskaaimerken
Barbara Doll Wie blank, mei blauwe eagen en blûn hier. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har karriêre yn 'e pornoyndustry 1.67&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 54&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 38D. Behalven troch har earlellen hie se gjin piercings, en tatoeaazjes hie se allikemin.

## Prizen en nominaasjes

## Literatuer
*, *Skinflicks: The Inside Story of the X-Rated Video Industry*, 2000 (AuthorHouse), ISBN 1 58 72 11 84X, s. 403-404.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Barbara Doll yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Barbara Doll yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Barbara Doll op ''FreeOnes''