open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ramp

In **ramp** of **katastrôfe** (fan it Frânske *catastrofe*, mei deselde betsjutting) is in barren wêrby't in earnstige fersteuring fan it iepenbiere libben en de maatskiplike feilichheid ûntstiet en it libben en/of de sûnens fan in protte minsken, it miljeu en/of wichtige materiële belangen slim bedrige wurde of skansearre reitsje. Der is dan ferlet fan in koördinearre ynset troch ynstânsjes en organisaasjes fan ferskate dissiplines om 'e driging wei te nimmen of de skealike gefolgen te beheinen. In ramp kin ek liede ta it ûntstean fan in langer duorjende krisis. Persoanen kinne by in ramp belutsen reitsje yn in stikmannich hoedanichheden, te witten: as slachtoffer, neibesteande, dupearre, helpferliener of politikus/bestjoerder. Guon lju dy't net by in ramp belutsen binne, fiele de net te ûnderdrukken oanstriid om mei eigen eagen de gefolgen fan in ramp te besjen; dat oer it algemien negatyf beskôge ferskynsel wurdt ramptoerisme neamd.

Rampen kinne yndield wurde yn in stikmannich kategoryen. Yn it foarste plak is er de natoerramp: in ramp feroarsake troch natoerferskynsels, lykas: in berchstoarting, drûchte, fulkaanútbarsting, hjitteweach, ierdbeving, ierdferskowing, lahar (dreklawine), lawine, meteoarynslach, natoerbrân (lykas in boskbrân), oerstreaming, orkaan/tyfoan/sykloan, rotslawine, sinneflam, tornado/wynhoas of tsûnamy. Fierders binne der saneamde antropogene rampen (ek wol bekend ûnder de Ingelske oantsjutting *man-made disasters*), dy't ûntsteane as gefolch fan minsklike oanwêzigens of minsklik hâlden en dragen. Dan moat men tinke oan in epidemy, fleanramp, humanitêre ramp (lykas oarloch, hongersneed of genoside), kearnramp, miljeuramp, skipsramp of treinramp. Ta einbeslút is der noch de kultuerramp. Dat is in ramp wêrby'tde kontinuïteit fan in kultuer slim oantaast wurdt, of wêrby't in protte en/of wichtige aspekten fan in beskaving ferlern geane. Men moat dan tinke oan dingen as de ferneatiging fan de Boeda's fan Bamyan troch Taliban yn Afganistan yn 2001.
Tamarah Benima

**Tamarah Maionah Benima** (Amsterdam, 1950) is in Nederlandsk liberaal earder rabbyn foar de Progressyf Joadske Gemeente Noard-Nederlân (PJGNN) en rabbyn fan de Amsterdamske gemeente Beit Ha' Chidush (BHC),  sjoernaliste en kollumniste.

## Biografy
De pake fan Benima, Salomon Benima, wie keapman yn Wynskoat en waard ryk troch hannel yn klean yn Nederlânsk-Ynje. Hy kocht yn 1926 in pân yn Berlyn op de Kurfürstendamm. Yn 1936 rekke er lykwols alles kwyt en yn 1943 waard er fermoarde yn it  ferneatigingskamp Sobibór. Har beppe Sara Duifje de Vries wie protestantsk-kristelik en waard yn 1920 joadsk.

Benima wurke tusken 1973 en 1979 as fysioterapeut yn Nederlân en Berlyn. Yn 1980 waard se ferslachjouwer foar it *[[Nieuw Israelietisch Weekblad]]* (NIW). Tusken 1992 en 1999 wie se haadredakteur fan dat blêd. Njonken har sjoernalistike wurk skriuwt se kollumns foar ferskate deiblêden (ûnder oaren it Frysk Deiblêd oant yn novimber 2020), jout se lêzingen en fertaalt se Joadske boeken.

Nei it ôfrûnjen fan in rabbinale stúdzje oan it liberaal-joadske Levisson Ynstitút op 27 augustus 2008 skatte Tamarah Benima de kâns net heech yn dat se as rabbyn wurkje kinne soe foar de liberaal-joadske mienskip yn Nederlân (LJG) fanwegen de frijwat nuodlike finansjele tastân fan de liberaal-joadske gemeenten. Op 1 juny 2015 waard hja lykwols dochs oansteld as rabbyn fan de gemeente Beit Ha'Chidush yn Amsterdam. Datselde jier ferskynde har *Joodser dan dit krijgt u het niet. De levenskunst van de joodse beschaving*, útjûn troch útjouwerij Prometheus. Yn Trouw ferskynde in fraachpetear fan Stevo Akkerman mei rabbyn Benima nei oanlieding fan it útkommen fan dat boek.

By de útjouwerij foar harkkolleezjes Home Academy ferskynde fan har in harkkolleezje yn tsien dielen "De Joodse Beschaving".

Yn novimber 2021 stapte Benima as rabbyn op by de PJGNN. Benimas posysje kaam ein oktober yn besprek nei de opskuor dy't folge op har Rede fan Fryslân. Yn dy taspraak yn de Steateseal ferlike se de wize wêrop't it demisjonêre kabinet Rutte net-faksinearren tsjin it koroanafirus apart sette soe mei de wize wêrop't Joaden yn Nazy-Dútslân as 'gefaar foar de folkssûnens' beskôge en apart set waarden.
Regino fan Prüm

**Regino fan Prüm** (Altrip, om 840/50 - Trier, 915) wie abt, kronykskriuwer en muzykteoretikus. Tusken 892 en 899 wie Regino de sânde abt fan de abdij fan Prüm. By it ynfallen fan de Noarmannen yn 892 wie er yn it benediktynske kleaster fan Prüm dêr't er yn itselde jier abt fan waard. Dêr joech er de beroaide en skeinde prins Hugo, soan fan kening Lotarius II, de tonsuer, learde út de earste hân oer de Loataryske opstân en skreau dêr oer yn syn kronyk. Dy beneaming ta abt noaske twa pleatslike hearen net, dy't harren broer, Richer op Regino's plak hawwe wold hiene. Op harren oanstean ferliet Regino Prüm en socht stipe by Ratbod, aartsbiskop fan Trier (883-915), dy't him yn 899 yn it Sint Martinuskleaster fan dy stêd as oerste oanstelde.

## Wurken
Anno 885 skreau Regino de *Kronyk fan de dieden fan de Frankyske keningen*.

Yn Trier skreau Regino tusken 900 en 908 trije wurken. Syn geskriften hawwe in ferskillend  karakter. Syn *De re harmonica institutione* hat belang op it mêd fan de tsjerklike muzykskiednis, it *Chronicon* (de earste wrâldkronyk fan Dútske boaim) beskriuwt it wrâldbarren fan Kristus' berte ôf oant en mei 906, wylst syn *Libri duo de synodalibus causis et disciplinis ecclesiasticis* in wichtige boarne is foar tsjerkwettelike en gerjochtlike gearkomsten of synoaden yn it Dútske Ryk.

Hy stelde *musica naturalis* (muzyk fan de sfearen, de siel en de stim) foar *musica artificialis*, ynstrumintale muzyk, oer.

## De wrâldkronyk fan Regino fan Prüm
Regino fan Prüm skreau yn 907 yn Trier syn *Chronicon*, in wrâldkronyk fan de berte fan Kristus oant it jier 906. Oant 814 brûkte er it wurk fan âldere kronykskriuwers lykas Beda Venerabilis en Paulus Diakonus. Tusken 814 en 870 linet er op ûnwisse oerlevering. Dêrnei makket er gebrûk fan eigen waarnimming. Nei 906 waard it *Chronicon* oant 967 fuortset troch Adalbert fan Maagdenburg.
Wapenstilstân

In **wapenstilstân** of in **bestân** is in formele, juridysk binende oerienkomst tusken de (of guon fan de) stridende partijen yn in oarloch of oar wapene konflikt (lykas in opstân of in boargeroarloch), wêrby't dy partijen ôfsprekke om 'e fijannichheden te beëinigjen. In wapenstilstân is net itselde as in frede, mei't de beëiniging fan 'e fijannichheden faak mar fan tydlik aard is. Wol kin it sluten fan in wapenstilstân in stap yn 'e rjochting fan frede wêze. In wapenstilstân moat fierders net betize wurde mei in sjitferbod (Nederlânsk: *staakt-het-vuren*), dat in folle ynformelere ûnderbrekking fan 'e fijannichheden is, dy't him likernôch ta in wapenstilstân sa't in wapenstilstân him ta in frede ferhâldt.

As in wapenstilstân lang oanhâldt of liedt ta it sluten fan frede, wurdt it yngean fan 'e wapenstilstân oer it algemien beskôge as de ein fan 'e oarloch. Sa rekkenet men ornaris dat de Earste Wrâldoarloch duorre fan 28&nbsp;july 1914 oant 11&nbsp;novimber 1918, doe't it Bestân fan Compiègne fan krêft waard. Dat pas mei de Frede fan Versailles, op 28&nbsp;juny 1919, formeel in ein oan 'e oarloch kaam, wurdt dêrby bûten beskôging litten. Krektsa wurdt ornearre op 27&nbsp;july 1953 mei it sluten fan 'e Koreaanske Wapenstilstânsoerienkomst in ein kaam oan 'e Koreaanske Oarloch. In fredesferdrach dat definityf in ein oan dat konflikt makket, is lykwols anno 2018 noch altyd net sletten. In oar bekend foarbyld fan in wapenstilstân is it Tolvejierrich Bestân, dat fan 1609 oant 1621 in ûnderbrekking foarme yn 'e Tachtichjierrige Oarloch (1568-1648).
Sjitferbod

In **sjitferbod** (miskien bekender ûnder de Nederlânsktalige term *staakt-het-vuren*) is in tydlike en faak geografysk beheinde ûnderbrekking yn oarlochfiering, wêrby't de (of guon fan de) stridende partijen beslute om offinsive aksjes op te skoarjen. In sjitferbod is net itselde as in wapenstilstân (of bestân), dat in folle formelere oerienkomst is, dy't oer it algemien foar it hiele gebiet jildt dêr't oarlochfierd wurdt. In sjitferbod kin wol in earste stap wêze dy't liedt nei in algemienere wapenstilstân en dêrwei úteinlik ta frede.
Katedraal fan Blackburn

De **Katedraal fan Blackburn** (Ingelsk: *Blackburn Cathedral*), offisjeel de **Katedrale Marije en Paulustsjerke fan Blackburn** (*Cathedral Church of Blackburn Saint Mary the Virgin with St Paul*), is in Anglikaanske tsjerke yn it sintrum fan 'e stêd Blackburn, yn Lancashire, Ingelân. Op it plak stiet al sûnt tûzen jier in tsjerke en de earste stiennen tsjerke datearret fan de Normandyske tiid.

## Skiednis

It âldste diel fan 'e tsjerke is it skip fan 'e katedraal, dat út 1826 datearret en neffens in ûntwerp fan 'e arsjitekt John Palmer boud waard. Mei de oprjochting fan it bisdom Blackburn yn 1926 (ôfsplitst fan it bisdom Manchester) krige de grutte parochytsjerke de status fan katedraal.   

Om 'e tsjerke mear yn oerienstimming te bringen mei de nije status sette yn it begjin fan 'e jierren 1930 in jildynsammelingsaksje útein om 'e tsjerke grutter te meitsjen. Yn 1938 wie der genôch jild ophelle om in begjin te meitsjen mei it wurk. De Twadde Wrâldkriich makke ynearsten in ein oan it wurk, mar neitiid gyng de bou fierder oant yn it begjin fan 'e jierren 1960. Nei it ferstjerren fan 'e arsjitekt W.A. Forsyth yn 1950 foege arsjitekt Laurence King him by it projekt en ûntwurp de opfallende krusingstoer. Dy yn 1967 foltôge achthoekige lantearne boppe de krusing bestiet út 56 ferskillende ramen mei kleurd glês en in moderne slanke spits. 

Oan it wurk kaam mei de foltôging yn 1977 in ein en yn dat jier waard de katedraal ek konsekrearre.  

Yn it noardlik dwersskip steane noch acht koerstuollen mei misericordes út de 15e iuw. It is net bekend wannear't de stuollen nei de katedraal kamen, mar der wurdt tocht dat se oarspronklik út de abdij fan Whalley komme. Nei de opheffing fan 'e abdijen yn Ingelân yn 'e 16e iuw troch Hindrik VIII binne se earne oars telâne kommen. Om't de tsjerke pas yn 'e 19e iuw boud waard soe dat betsjutte dat se likernôch 300 jier net brûkt binne.

## Oargels
De katedraal hat in ferneamd oargel, dat boud waard troch J.W. Walker & Sons Ltd en ferboud troch Wood fan Huddersfield. It oargel wurdt net allinne brûkt as ynstrumint by de liturgy, mar ek foar in soad opnames, dy't it hiele jier troch makke wurde fan de regelmjittiich útfierde konserten op it oargel.  

Njonken it haadoargel is der ek noch in fjouwer registers tellend posityf fan Kenneth Tickell út 2001.

## Ofbylden

Blackburn Cathedral Sanctuary, Blackburn, Lancashire, UK - Diliff.jpg|*Ynterieur rjochting easten*
Blackburn Cathedral 09.JPG|*Keunstwurk Kristus boppe westlike tagong*
Blackburn Cathedral Nave 2, Blackburn, Lancashire, UK - Diliff.jpg|*Ynterieur rjochting westen*
Hendrik Jan Broekstra

**Hendrik Jan (Henk) Broekstra** (Saandyk, 2 jannewaris 1924 - Oisterwyk, 19 maart 2015) wie in Nederlânsk pianist en muzyklearaar.

Hy wie in learling fan George Stam en Gerard Hengeveld. Hy trede op yn resitals en mei orkest. Hy wie muzyklearaar skoalmuzyk oan de muzykskoalle fan Ljouwert yn de jierren 1950.

## Publikaasje
* *Alma Musica, leerboek voor middelbare scholen*, Wolters Noordhoff Grins, 1957
Transept

In **transept** is it boudiel fan in tsjerke dat yn in rjochthoekige posysje dwers op it haadskip stiet. It transept wurdt dêrom ek wol **dwersskip** neamd. Fakentiden foarmet it transept de oergong fan it haadskip nei it koer. As in tsjerke in transept hat, dan kriget it oerflak fan it gebou de foarm fan in latynsk krús. As fanút de krusing alle fjouwer rjochtings fan it tsjerkegebou like lang binne, kriget it gebou in plattegrûn fan in gryksk krús. Der wurdt dan ek fan in sintraalbou praat. 

It plak dêr't it skip en it dwersskip by inoar komme wurdt krusing neamd. Sûnt de liturgyske feroarings fan it Twadde Fatikaanske Konsylje is it yn katolike tsjerken de lokaasje dêr't de alterromte plak krige en dêr't de preester de missen opdraacht. Sintraal boppe de krusing, dêr't de daknaden fan it haadskip en it transept inoar snije, stiet fakentiden in krusingstoer.  

By in tradisjonele eastlike oriïntaasje fan de tsjerke is fanút de krusing it transept ferdield yn in súdlike en noardlike dwers- of krúsearm. Somtiden binne oan de eastlike kant fan de transeptearms apsissen oanboud. 

Gruttere tsjerken hawwe somtiden twa transepten, itjinge benammen foarkomt by de Ingelske goatyske katedralen.
Katedraal fan Chelmsford

De **Katedraal fan Chelmsford** (Ingelsk: *Chelmsford Cathedral*) is in katedraal yn 'e Ingelske stêd Chelmsford, Esseks. De tsjerke waard wijd oan 'e hillige Jongfaam Marije, Petrus en de Angelsaksyske muonts Sint-Cedd. Mei de stichting fan it Anglikaanske bisdom Chelmsford waard de eardere tsjerke in katedraal.

## Parochytsjerke
De earste Marijetsjerke waard nei alle gedachten likernôch acht iuwen tebek boud, tagelyk mei de stêd. Yn 'e 15e en it begjin fan 'e 16e iuw waard de tsjerke op 'e nij boud mei muorren fan fjoerstien, gewoane stien en bakstien. It tsjerkeskip stoarte yn 1800 yn en waard mei behâld fan 'e perpendicular gotyk weropboud troch de arsjitekt John Johnson. It hegere diel fan it koer waard yn 1878 op 'e nij boud.  

De tsjerke hat in toer mei trettjin klokken, dêr't tolve fan getten waarden troch John Warner & Sons yn Cripplegate en yn 1913 yn gebrûk nommen binne.

Tusken 1626 en 1629 wurke Thomas Hooker as lektor yn Chelmsford. Hy moast nei de Nije Wrâld flechtsje fanwegen syn puriteinske ideeën, stifte de stêd Hartford (Konnetikut) en wie ien fan 'e grûnlizzers fan de Amerikaanske demokrasy.
## Katedraal
Yn 1914 waard de tsjerke de katedraal foar it doe stifte bisdom Chelmsford. 

Ta oantins fan 'e Anglo-Amerikaanske freonskip en de yn Esseks legere bemanning fan de United States Air Force waard nei de Twadde Wrâldkriich yn 1953 it súdlike portaal fergrutte. Yn 1954 waarden as tsjerkepatroanen Sint-Petrus en Sint-Cedd tafoege.

## Ynterieur
It ynterieur krige yn 1983 in grutte opknapbeurt mei in nije flier, nije stuollen, in nij alter, in nije biskopstroan, in nij doopfont en nije keunstwurken.

De tsjerke krige yn 1994 en 1995 twa nije oargels, ien yn it skip en ien yn it koer. De glês-yn-lead ruten fan 'e katedraal stamme út de 19e en 20e iuw.

Boppe de koerbôge hinget sûnt 2000 it byld fan Kristus yn Gloarje fan Peter Eugene Ball. Ek waard der yn 2004 opdracht jûn foar de nije keunstwurken foar it noardlik transept en it antependium yn de Mildmay-kapel.

## Oargels
Yn 'e katedraal binne twa oargels, dy't alletwa yn 1994 troch de oargelboufirm Mander levere binne. It haadoargel stiet ûnder de toer op 'e westlike kreake en oriïntearret him op 'e Ingelske oargelbou fan d'e 19e iuw. It front is âlder en stamt fan in ynstrumint fan 'e oargelbouwer Arthur Hill. It ynstrumint besit fjirtich registers ferdield oer fjouwer manualen en pedaal. De spyltraktueren binne mechanysk, de registertraktueren elektrysk. It ynstrumint lit him mei de spyltafel fan it koeroargel oanspylje.
## Ofbylden

Chelmsford Cathedral Organ, Essex, UK - Diliff.jpg|*Haadoargel*
Stained Glass window, Chelmsford Cathedral (14983750078).jpg|*Eastlik finster*
Chelmsford Cathedral Nave 2, Essex, UK - Diliff.jpg|*Ynterieur rjochting westen*
Norwegian

**Norwegian** (formele namme: **Norwegian Air Shuttle**) is de grutste loftfeartmaatskippij fan Noarwegen. It makket diel út fan 'e IAG-groep en is mei-oprjochter fan Norwegian Reward, in ynternasjonale alliânsje foar loftfeartmaatskippijen. 

## Float

## Bestimmingen
Norwegian hat bestimmingen yn hiel Europa, de Kanaryske Eilannen, Midden-Easten (Turkije, Israel, Jordaanje en Dubai), Marokko, Azië (Singapore en Tailân), de Feriene Steaten, Argentinië en it Karibysk gebiet.
Ljochtbeuk

De **Ljochtbeuk** (Latynsk: *claristorium* of *clerestorium*), is it heechste diel fan de muorre fan it middenskip fan in basilyk.

De ljochtbeuk is dat muorrediel fan in tsjerkegebou, dat boppe de dakken fan de sydskippen opriist en troch finsters trochbrutsen wurdt. De ljochtbeuk makket de ferlochting fan it middenskip troch deiljocht mooglik. 

Yn tsjinstellling ta de basilyk hat in halletsjerke gjin ljochtbeuk. By de halletsjerke moat it deiljocht troch de finsters fan de sydskippen komme. De tsjerke wurdt in pseudobasilyk neamd as de ljochtbeuk gjin finsters hat en/of de sydskippen hast oant it dak fan it middenskip rikke.

## Keppeling om utens
Ashanti

* Ashanti (folk) of Asjanty (folk), in etnyske groep yn West-Afrika
** Ashanti (taal) of Asjanty (taal), de taal fan dat folk, ien fan trije literêre dialekten fan it Akan
* Ashanti-regio of Asjanty-regio, in krite yn Gana
* Ashanti-ryk of Asjanty-ryk, in pre-koloniaal ryk yn West-Afrika
* Ashanti (sjongster) (1980), in Amerikaanske sjongster en aktrise
** ''Ashanti'' (album), har earste album
* ''Ashanti'' (film út 1979), in Amerikaanske film út 1979
* ''Ashanti'' (film út 1982), in Yndiaaske film út 1982
* Ashanti Goldfields Corporation, in mynboubedriuw út Gana
* Ashanti Gold S.C., in fuotbalklub út 'e Ganeeske stêd Obuasi
Distribúsje

* distribúsje (ferdieling), de ferdieling fan 'e ekonomyske produksje dy't net troch de produsinten sels konsumearre wurdt
* distribúsje (Twadde Wrâldoarloch), de troch de oerheid regulearre ferdieling fan itenswaren ûnder de Twadde Wrâldoarloch
* distribúsje (films), de ferdieling fan films fan filmstudio's oer bioskopen
* distribúsje (frekwinsje), de relative frekwinsje fan foarkommen yn 'e statistyk
* distribúsje (wiskunde), in feralgemiening fan it wiskundige begryp 'funksje'

## Sjoch ek
* logistyk, it proses fan it fersprieden fan guod
Dochterûndernimming

In **dochterûndernimming** is in bedriuw dat hielendal of foar in diel eigendom is fan in oare ûndernimming (de saneamde memme-ûndernimming). Foar in BV of in NV moat de memme-ûndernimming dus alle of in part fan 'e oandielen fan 'e dochterûndernimming yn 'e hannen hawwe.

Om yn Nederlân foar de wet te jilden as dochterûndernimming, moat de memme-ûndernimming sizzenskip hawwe yn 'e dochterûndernimming. Yn kêst 2:24A lid 1 fan it Boargerlik Wetboek stiet dat in bedriuw in dochterûndernimming is as de memme-ûndernimming teminsten de helte fan 'e stimmen yn 'e algemiene gearkomste fan oandielhâlders hat of teminsten de helte fan 'e bestjoerders en/of kommissarissen beneame en ûntslaan kin.

In kloft bedriuwen dy't ûnderling relaasjes hawwe as memme-ûndernimmings en dochterûndernimmings (faak besteane der ferskate triemmen fan sokke relaasjes) wurdt in concern neamd. Foar de bûtenwrâld en ek foar beskate dielen fan 'e wetjouwing wurdt sa'n concern sjoen as ien inkele ûndernimming. De jierrekken fan in dochterûndernimming wurdt yn 'e konsolidearre jierrekken fan 'e memme-ûndernimming opnommen.

Hjirûnder in foarbyld fan 'e relaasjes fan dochter- en memme-ûndernimmins binnen in concern.
* Ford Component Sales: in lytse Britske dochterûndernimming fan 'e fjirde triem, dy't autoûnderdielen fan it merk Ford ferkeapet oan û.m. garaazjes.
** Ford Motor Company Limited: de memme-ûndernimming fan Ford Component Sales en tagelyk in dochterûndernimming fan 'e trêde triem, dy't de Britske tûke fan 'e Ford Motor Company foarmet, mei it haadkantoar yn Brentwood en 10.500 wurknimmers.
*** Ford Technologies Limited: de memme-ûndernimming fan Ford Motor Company Limited en tagelyk in dochterûndernimming fan 'e twadde triem. Dit is de Britske holding fan Ford, mei it haadkantoar yn Brentwood en 5 wurknimmers.
**** Ford International Capital LLC: de memme-ûndernimming fan Ford Technologies Limited en tagelyk in dochterûndernimming fan 'e earste triem. It is in Amerikaanske holding dy't it haadkantoar yn Dearborn (Michigan) hat, mar dy't registrearre is yn Delaware.
***** Ford Motor Company: de memme-ûndernimming fan it hiele concern, fêstige yn Dearborn (Michigan).
Anne of Green Gables

* ''Anne of Green Gables'' (roman), in jeugdboek fan L.M. Montgomery út 1908
## Films
* ''Anne of Green Gables'' (film út 1919), in Amerikaanske stomme film út 1919
* ''Anne of Green Gables'' (film út 1934), in Amerikaanske film út 1934
* ''Anne of Green Gables'' (film út 1956), in Kanadeeske tillefyzjefilm út 1956
* ''Anne of Green Gables'' (film út 1957), in Frânsk-Kanadeeske tillefyzjefilm út 1957
* ''Anne of Green Gables'' (film út 1958), in Kanadeeske tillefyzjefilm út 1958
* *[[L.M. Montgomery's Anne of Green Gables]]*, in Kanadeeske tillefyzjefilm út 2016
** *[[L.M. Montgomery's Anne of Green Gables: The Good Stars]]*, in Kanadeeske tillefyzjefilm út 2017
** *[[L.M. Montgomery's Anne of Green Gables: Fire & Dew]]*, in Kanadeeske tillefyzjefilm út 2017

## Tillefyzje
* ''Anne of Green Gables'' (tillefyzjesearje út 1952), in Britske tillefyzjesearje út 1952
* ''Anne of Green Gables'' (minysearje), in Britske minysearje út 1972
* *Anne of Green Gables*, eins: *[[Akage no An]]*, in Japanske tekenfilmsearje út 1979
* ''Anne of Green Gables'' (tillefyzjesearje út 1985), in Kanadeeske minysearje út 1985
** *[[Anne of Green Gables: The Sequel]]*, in Kanadeeske minysearje út 1987
** *[[Anne of Green Gables: The Continuing Story]]*, in Kanadeeske minysearje út 2000
** *[[Anne of Green Gables: A New Beginning]]*, in Kanadeeske minysearje út 2008
* *[[Anne of Green Gables: The Animated Series]]*, in Kanadeeske tekenfilmsearje út 2000 
** **, in Kanadeeske tekenfilm út 2005
* *[[Anne with an E]]*, in Kanadeeske tillefyzjesearje út 2017
## Harkspullen
* ''Anne of Green Gables'' (harkspul út 1941), in Britsk harkspul út 1941
* ''Anne of Green Gables'' (harkspul út 1944), in Britsk harkspul út 1944
* ''Anne of Green Gables'' (harkspul út 1954), in Kanadeesk harkspul út 1954
* ''Anne of Green Gables'' (harkspul út 1971), in Britsk harkspul út 1971
* ''Anne of Green Gables'' (harkspul út 1997), in Britsk harkspul út 1997

## Oar
* *[[Anne of Green Gables: The Musical]]*, in musical dy't sûnt 1965 eltse simmer op Prins Edwardeilân opfierd wurdt
Carla Jimenez

**Carla Jimenez** (Los Angeles, 14 maaie 1974) is in Amerikaansk tillefyzje- en filmaktrise. 

## Libben en karriêre
Jimenez waard yn 1974 berne yn Los Angeles, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Se is in etnyske Latina fan Meksikaansk komôf.

Jimenez sette yn 2002 útein mei in wurkpaad as aktrise. Har earste rol fan betsjutting hie se as it personaazje Virginia yn 'e ûnôfhinklike kultfilm *My Life with Morrissey*, út 2003, ûnder rezjy fan Andrew Overtoom. Letter hie se op 'e tillefyzje gastrollen yn searjes as *Lincoln Heights*, *Better Off Ted* en *Little Britain USA*. Ek spile Jimenez yn 'e soapsearje *Desperate Housewives* en yn 'e komeedzjesearje *My Name Is Earl*. Op it wite doek wie se te sjen yn films as *Phat Girlz* (2006), *Nacho Libre* (2006), *Lady in the Water* (2006), *Accepted* (2006) en *Miss March* (2009).

Fan 2012 oant 2015 hie Jimenez in weromkearende rol as húshâldster Blanca Álvarez yn seizoen 2 oant en mei 4 fan 'e populêre komeedzjesearje *[[Last Man Standing (Amerikaanske telefyzjesearje)|Last Man Standing]]*, dy't yn 'e Feriene Steaten útstjoerd waard troch it tillefyzjenetwurk ABC. Teffens hie se in weromkearende rol as Rosa yn 'e searje *Raising Hope*. Fierders spile Jimenez in meiwurkster fan in adopsjeburo yn 'e Netflix-komeedzjesearje *Fuller House*. Yn 'e komeedzjesearje *The Mick* wie se te sjen as Alba, de tsjinstfaam fan 'e rike famylje Pemberton.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Carla Jimenez <small>(argivearre)</small>
*  Folsleine filmografy fan Carla Jimenez yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Iderien wurdt bekend

***Iderien wurdt bekend*** is de debútsingle út 2016 fan Frerik de Swetser út Wikel. 

Frerik de Swetser kaam yn 2016 mei dit nûmer binnen op it tredde plak fan de Fryske Top 100. Fan it liet bestiet in klip. Yn de klip dogge in soad bekende Friezen mei: Johannes Rypma en de Bounty Hunters, Emiel van de Hûnekop, Jelle B, Jack Bottleneck, de Suskes, Strawelte, de Dikke Lul Band en Willem Waldpyk. Fierders binne Jack Bottleneck, Arie Kuipers, Arjen, Foppe Land, Wout Paulides Sipke de Boer, Sytse Haima, Stilt Walk Company en Franciska Schram en Fokko Dam te sjen. Yn 2018 ferskynde de Nederlânske ferzje fan it liet mei de titel *Iedereen wordt bekend*.

Yn dit nûmer stekt er de gek mei it Fryske muzykwrâldsje. Sa freget er himsels ôf wêrom 't hy noch net bekend is, oars as de Hûnekop, Johannes Rypma en Jelle B. 

## Te hearren op
* *Iderien wurdt bekend* (single, 2016)
* *De hits fan Frysk FM ; vol.1* (CD) Marista MCD 17181, septimber 2017
Utfierend produsint

In **útfierend produsint** of yn it Ingelsk ***executive producer***, is immen dy't in beskate managementfunksje beklaaid by it op kommersjele wize meitsjen (produsearjen) fan films, tillefyzjeprogramma's, radioprogramma's, muzyk of kompjûterspultsjes. Ofhinklik fan it oangeande medium en de organisatoaryske opbou fan it bedriuw dêr't hy of sy foar wurket, is sa'nent belêstge mei tafersjoch op it jild dat bestege wurdt oan 'e produksjes of mei tafersjoch op it jild dat fertsjinne wurdt mei de produksjes. Yn it lêste gefal giet de útfierend produsint oer bgl. de auteursrjochten en/of de royaltys. It berop fan útfierend produsint is benammen bekend út 'e filmyndustry; dêr geane sokken oer it algemien oer it budget foar de film, en wurkje se, oars as 'gewoane' filmprodusinten, net op 'e filmset. Saken dy't ta it wurk fan in útfierend produsint hearre, binne û.m. it meitsjen fan in produksjeplan en it lieding jaan oan in produksjeteam. De útfierend produsint is de einferantwurdlike foar de hiele produksje, en fungearret as oansprekpunt binnen de filmstudio foar it nimmen fan wichtige beslissings.
Fu Works

**Fu Works** is in Nederlânske filmstudio dy't yn 1995 oprjochte waard troch San Fu Maltha. Anno 2018 is it bedriuw útwoeksen ta ien fan 'e meast toanoanjaande filmproduksjemaatskippijen fan it Nederlânske taalgebiet. De studio, dy't fêstige is yn Amsterdam, produsearret behalven spylfilms ek dokumintêres en tillefyzjesearjes.

## Skiednis
San Fu Maltha is in Nederlanner fan etnysk Sineesk komôf, waans famylje lang yn Nederlânsk-Ynje libbe en mids tweintichste iuw oerkaam nei Nederlân. Hy begûn yn 'e filmyndustry mei it fersoargjen fan 'e distribúsje foar bedriuwen as Warner Bros. Holland, Columbia Tri Star Holland, Polygram Benelux, RCV en Pathé UK. Yn 'e mande mei twa sakepartners rjochte er A-Film op, dat him al rillegau ûntjoech ta de meast toanoanjaande ûnôfhinklike distributeur fan Nederlân. Yn 1995 begûn Maltha in eigen filmstudio mei Fu Works. Yn 2005 ferkocht er syn oandielen yn A-Film om him tenei folslein op it meitsjen fan films en tillefyzjeprogramma's ta te lizzen.

Fu Works produsearre en ko-produsearre ferskate spylfilms, wêrûnder bekroande projekten as *Süskind*, *Tirza*, *Oorlogswinter*, *Alles Is Liefde* en *Zwartboek*, en oare bekende films as *Costa!*, *[[Kenau (film)|Kenau]]* en *Phileine Zegt Sorry*. Dokumintêres fan Fu Works wiene û.m. *Parradox*, *Made in Korea* en *4 Elements*. Foar de tillefyzje produsearre Fu Works û.m. searjes as *Costa!*, *Majesteit* en *Shouf Shouf de Serie*. Njonken filmproduksje is de studio ek aktyf op it mêd fan 'e distribúsje fan films. Datoangeande rjochte Fu Works yn 2015 yn gearwurking mei de filmstudio Submarine it distribúsjebedriuw Periscoop op. Periscoop fersoarget de distribúsje yn 'e Benelúks foar projekten fan trêde partijen, dy't Fu Works en Submarine ek sels graach meitsje wollen hiene, lykas topfilms en grutte ynternasjonale dokumintêres.

## Katalogus
De fûnskatalogus fan Fu Works omfettet (ein 2018) de folgjende projekten:

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Fu Works
Gamaven

De **Gamaven** (Nederlânsk: *Chamaven*) wiene in Germaansk folk; se wurde letter ta it stamferbân fan de Franken rekkene. It gebiet dat sy bewenne hawwe lei oan de rjochter igge fan de Ryn, beëasten dat fan de Friezen, wat tsjintwurdich de Efterhoeke en it distrikt Greefskip Bentheim yn Nedersaksen is. Harren namme libbet fierder in de krite fan Hamalân, tusken de Neder-Ryn en de Isel.

De Romeinske *Peutinger-kaart* hat benoarden de Ryn in ynskrift: *Hamavi que et Franci*; dat betsjut 'de Gamaven dy't ek Franken neamd wurde'.

Neffens Tacitus wenje se eastlik fan de Friezen, yn it gebiet dat letter Hamalân kaam te hjitten. De Bruktearen, in oar Frankysk folk dat dêr earder wenne hat, is troch de Gamaven wierskynlik nei it suden ta ferdreaun. Hamalân is it lân fan de Hamaven. It leit yn it tsjintwurdige Oerisel. Wierskynlik kamen de Gamaven út it noarden (de measte Germaanske stammen gongen fan noard nei sud). Se hawwe sadwaande de stêden Hamm en Hamburch efterlitten. 

De Gamaven wurde yn de *[[Notitia Dignitatum]]* fernijd as in Romeinske legerienheid.

## Fuotnoat
Kommissaris

(etymology: fan it Latynske *commissionarius*)

* kommissaris (plysje), in hege rang by de plysje yn ferskate lannen
* kommissaris (bestjoer), in lid fan 'e ried fan kommissarissen fan in bedriuw
* kommissaris fan de Kening(inne), it haad fan 'e provinsjale bestjoeren yn Nederlân
* folkskommissaris, de formele funksjenamme fan in minister yn 'e Sovjet-Uny
* Jeropeesk kommissaris, in lid fan 'e Jeropeeske Kommisje
* monsterkommissaris of kommissaris fan de monstering, in histoaryske funksjonaris yn 'e kriichsmacht dy't taferjoch hie oer de útbetelling fan soldij
* polityk kommissaris, in ofsier yn it Reade Leger dy't tafersjoch hie op 'e korrekte politike (d.w.s. kommunistyske) foarming fan 'e oare ofsieren en de manskippen
Kommissaris (plysjerang)

**Kommissaris** (fan it Latynske *commissionarius*), ek: **plysjekommissaris** of **kommissaris fan plysje**, is in (almeast) hege rang yn in plysje-organisaasje. Dy rang komt foar by de plysje fan in grut tal lannen, wêrûnder Nederlân en Belgje. Yn Nederlân is in kommissaris in plysjebeämte dy't lieding jout oan in regionaal korps of immen mei in spesjalisearre, liedingjaande rol binnen de plysje-organisaasje (lykas in beliedsfunksje). In kommissaris is yn Nederlân in rang leger as haadkommissaris en in rang heger as haadynspekteur.

Yn oare lannen is in kommissaris net altyd fan ferlykbere rang. Yn Angelsaksyske lannen, lykas de Feriene Steaten en it Feriene Keninkryk, stiet in *police commissioner* bygelyks oan it haad fan 'e hiele plysje-organisaasje (ferlykber mei in Nederlânske haadkommissaris). En yn Dútslân is in *Polizeikommissar* krekt in rang yn it middenkader, dy't te ferlykjen is mei in Nederlânske ynspekteur fan plysje.

## Sjoch ek
*rangen by de Nederlânske plysje
San Fu Maltha

**San Fu Maltha** (Rotterdam, 17 july 1958) is in Nederlânsk filmprodusint en ûndernimmer. Hy is de oprjochter fan 'e filmstudio Fu Works, wêrmei't er sawol spylfilms as dokumintêres en tillefyzjesearjes produsearre hat. Guon fan syn bekendste produksjes binne *Phileine Zegt Sorry*, *Zwartboek*, *Oorlogswinter* en *[[Kenau (film)|Kenau]]*. 

## Libben en karriêre
### Jonkheid en komôf
Maltha is in Nederlanner fan etnysk Sineesk komôf, waans famylje lang yn Nederlânsk-Ynje libbe en mids tweintichste iuw oerkaam nei Nederlân. Sels waard er yn 1958 yn Rotterdam berne.

### Karriêre
Maltha begûn syn wurkpaad yn 'e filmyndustry mei it fersoargjen fan marketing en public relations foar Warner Bros. Holland en Columbia Tri Star Holland. Letter hied er ferskate banen by Meteor Film. Doe't dat bedriuw oerdien waard oan Polygram Filmed Entertainment waard Maltha akwisysjemanager foar Polygram International yn it Feriene Keninkryk.

Doe't er foar himsels begûn, brûkte Maltha de kontakten dy't er opboud hie om 'e distribúsje nei him ta te lûken fan bedriuwen as Warner Bros. Holland, Columbia Tri Star Holland, Polygram Benelux, RCV en Pathé UK. Dêrtroch ûntjoech it distribúsjebedriuw  A-Film, dat er yn 1999 yn 'e mande mei twa sakepartners oprjochte, him al rillegau ta de meast toanoanjaande ûnôfhinklike distributeur fan Nederlân. Yn 1995 begûn Maltha in eigen filmstudio, dy't er Fu Works neamde. Yn 2005 ferkocht er syn oandielen yn A-Film om him tenei folslein op it meitsjen fan films en tillefyzjeprogramma's ta te lizzen.

Mei Fu Works produsearre Maltha Nederlânske spylfilms as *Alles Is Liefde*, *Costa!*, *[[Kenau (film)|Kenau]]*, *Oorlogswinter*, *Phileine Zegt Sorry*, *Süskind*, *Tirza* en *Zwartboek*. Dêrnjonken produsearre Fu Works ek dokumintêres, lykas *Parradox*, *Made in Korea* en *4 Elements* en tillefyzjesearjes as *Costa!*, *Majesteit* en *Shouf Shouf de Serie*. Ferskaten fan Maltha syn films wûnen ynternasjonale prizen, yn 't bysûnder de oarlochsfilms *Zwartboek* (2006), regissearre troch Paul Verhoeven, en *Oorlogswinter* (2008), basearre op in jeugdroman fan Jan Terlouw.

### Priveelibben
San Fu Maltha hat trije soannen. Hy en syn gesin wenje yn Bilthoven, yn 'e provinsje Utert.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Fu Works
*  Folsleine filmografy fan San Fu Maltha yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Trifoarium

In **trifoarium** is in heechlizzende gong yn de muorre fan let-romaanske en benammen goatyske basiliken, dy't oan de kant fan it middenskip iepene is. It foarmet in ferdjipping tusken de arkades op de grûn en de ljochtbeuk, it diel fan it middenskip dêr't de ramen sitte. In trifoarium hoecht net perfoarst sa onlein te wêzen dat der oer hinne rûn wurde kin. Somtiden is in trifoarium ek allinne mar foar de sier oanlein. Yn dat gefal is it in blyn trifoarium. Trifoaria hawwe faak allinne mar in dekorative funksje.  
  
## Betsjutting
Fakentiden wurdt ornearre dat it begryp fan it Latyn stamt. *Tri* (trije) en *foris* (iepening) ferwize dan nei in trijefâldige iepening. Nei alle gedachten is dat net sa, om't it begryp foar it earst troch de midsiuwske muonts Gervasius by de weropbou fan de katedraal fan Canterbury brûkt waard en it dêr om in gong sûnder trije iepenings giet. Dêrom is it oannimmeliker dat it in ôflieding is fan it midsiuwske anglolatynske wurd foar trochbrutsen ambachtlike wurksumheden of it Ingelsk-Latynske keunstwurd *thoroughfarum* (trochgong). Yn alle gefallen is it wurd net allinnich bûn oan in foarkommen mei trije iepeningen.

## Skiednis
In earste oanset fan it trifoarium ûntstie yn 1140 by de bou fan de katedraal fan Sens yn Frankryk. Likernôch tsjien jier letter ûntstie foar it earst in echt trifoarium by de bou fan de katedraal fan Noyon. Sûnt it begjin fan de bou fan it nije skip foar de katedraal fan Chartres waard yn 1190 foar it earst de lettere tradisjonele goatyske muorreyndieling tapast: earst in arkadesône, dan it trifoarium en dêrnei de ljochtbeuk.
Teltsjes fan Tellegen

***Teltsjes fan Tellegen*** is in ferhalebondel mei 41 fabels fan 'e hân fan 'e Nederlânske skriuwer Toon Tellegen. It is in blomlêzing út syn wurk dy't yn dizze gearstalling net yn it Nederlânsk ferskynd is, en inkeld yn it Frysk útbrocht is. De ferhalen waarden oerset troch Anne Tjerk Popkema, dy't earder mei *[[Mearkes fan Grimm]]* ek al in soartgelikense bondel berneteltsjes nei it Frysk fertaalde. *Teltsjes fan Tellegen* waard yn 2017 publisearre troch Utjouwerij Regaad te Grins, mei yllustraasjes fan Douwe Dijkstra. De útjefte waard mei mooglik makke troch finansjele stipe fan 'e Provinsje Fryslân, de Stichting Kristlik Frysk Folksboek, de Boersma-Adema Stichting, it Pot-Cuperus Fûns en de Douwe Kalma Stifting. Yn 2018 publisearre Regaad fan *Teltsjes fan Tellegen* in twadde printinge.
__TOC__
## Ynhâld
De 41 fabels út *Teltsjes fan Tellegen* waarden selektearre út 'e yn it Nederlânsk útbrochte ferhalebondels *Misschien Wisten Zij Alles* (2009) en *Iedereen Was Er* (2015), beide ferskynd by Em. Querido's Uitgeverij yn Amsterdam. Trije fan 'e fabels (*It Wie Nacht*, *Op in Moarntiid Kaam de Kreeft* en *Doe't Er Moarns in Kuierke Makke*) wiene noch net earder publisearre.

::::::::* *De Iikhoarn lei op Bêd*
Sineb El Masrar

**Sineb El Masrar** (Hannover, 1981) is in Dútsk sjoernaliste en publisiste, dy't ferskate útjeften oer de islaam en it islamisme op har namme stean hat.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
El Masrar waard yn 1981 yn 'e Noarddútske stêd Hannover berne as de dochter fan in Marokkaanske automonteur, dy't mids jierren sechstich as gastarbeider yn Dútslân kommen wie en oan 'e ein fan 'e santiger jierren ek syn frou út Marokko oerkomme liet.

### Karriêre
El Masrar folge in oplieding ta en behelle in diploma as sosjaal wurkster. Yn juny 2006 rjochte se it tydskrift *Gazelle* op, in multy-kultureel frouljusblêd, dêr't sy de útjouster en haadredaktrise fan is. Dêrnjonken wie El Masrar yn 2006 ek in lid fan 'e wurkgroep *Media en Yntergraasje* fan 'e yntegraasjekonferinsje ûnder lieding fan Maria Böhmer yn 'e Bûnskânselardij. Fierders naam se fan maaie 2010 oant yn 2013 diel oan 'e Dútske Islamkonferinsje.

Yn it neijier fan 2010 ferskynde by Eichborn Verlag it earste boek fan har hân, mei as titel *Muslim Girls: Wer wir sind, wie wir leben* ("Moslimfammen: Wa't we binne, hoe't we libje"). Dat wie in non-fiksjeboek oer islamityske froulju yn Dútslân, dat yn 2015 ûnder in licht oanpaste namme as paperback werútjûn waard by Herder Verlag.

Har twadde boek, *Emanzipation im Islam: Eine Abrechnung mit ihren Feinden* ("Emansipaasje yn 'e Islam: In Ofrekken mei de Fijannen Dêrfan"), kaam yn 2016 út by Herder. El Masrar rekke by in breder publyk bekend doe't de kontroversjele Turkske islamistyske organisaasje Millî Görüş in klacht tsjin har twadde boek yntsjinne en by de rjochtbank yn München en sinsurearring fan in passaazje ôftwong. Yn dat stikje helle El Masrar in artikel yn 'e krante *[[Die Welt]]* oan oer de belutsenens fan Millî Görüş by de Ynternasjonale Humanitêre Helporganisaasje (IHH), in feriening dy't foar €6,6 miljoen trochspile hie oan 'e militante Palestynske Hamasbeweging en dêrfoar troch de Dútske oerheid ferfolge waard.

Yn 'e hjerst fan 2018 ferskynde in trêde boek fan El Masrar, mei as titel *Muslim Men: Wer sie sind, was sie wollen* ("Moslimmanlju: Wa't se binne, wat se wolle"). Dêryn ûndersocht se op yngeande en krityske wize de foaroardielen dy't yn 'e Westerske maatskippij tsjin moslimmanlju besteane.

### Priveelibben
Sineb El Masrar wennet yn 'e Dútske haadstêd Berlyn.

## Wurk
* 2010 – *Muslim Girls: Wer wir sind, wie wir leben* 
* 2015 – *Muslim Girls: Wer sie sind, wie sie leben*  (werútjefte as paperback en ûnder in oanpaste titel fan *Muslim Girls: Wer wir sind, wie wir leben*)
* 2016 – *Emanzipation im Islam: Eine Abrechnung mit ihren Feinden*
* 2018 – *Muslim Men: Wer sie sind, was sie wollen*

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Sineb El Masrar
Oele Plop

**Oele Plop** (Ljouwert) is de artystenamme fan Lieuwe Paulusma út Sumar. Nei in promoasjeaksje op sosjale media kaam er mei de single *[[Ik wie smoar]]* ein 2018 nij binnen op nûmer ien fan de Fryske Top 100. 

Krektas syn broer Kees rydt Lieuwe Paulusma crosswedstriden. Yn in loads op it yndustrytrrein fan Burgum sleutelje se oan harren crossauto’s. Sa wiene se yn 2015 te sjen yn de ôflevering “Rûchhouwers (diel 1)" fan Fryslân DOK.

Yn 2026 spile Plop ien fan 'e haadrollen yn 'e Fryske film *[[Lulk (film)|Lulk]]* fan regisseur Janko Krist.
Ik wie smoar

***Ik wie smoar*** is de earste single fan Oele Plop út Sumar.

Nei in promoasjeaksje op sosjale media kaam er mei de single *Ik wie smoar* ein 2018 nij binnen op nûmer ien fan de Fryske Top 100.

It nûmer ûntstie neidat Oele Plop yn syn loads it nûmer *Because I got high* fan Afroman hearde. Omdat er sels neat mei blowerij hie, ûntstie it plan om it high wêzen út it liet oan te passen yn smoar te wêzen fan bier. Bier is in ûnderwerp dat folle tichter by in ‘wâldpyk’ stiet. Nei oerlis mei syn freon Emiel Stoffers fan De Hûnekop ûntstie *Ik wie smoar* . De sjonger fan it liet soe fan alles, mar hy wie smoar. It nûmer oer ‘it giele goud’ waard dan ek benammen draaid yn sûpketen, ek 'plophokken' of ‘dophokken’ neamd.
Kees Manders

**Cornelis Petrus Antonius (Kees) Manders** (Leien, 16 oktober 1913 – Amsterdam, 21 maart 1979) wie in Nederlânsk sjonger, kabaretier en nachtklupeigener. Hy wie de broer fan Tom Manders (better bekend as 'Dorus') en de pake fan aktrise Meriyem Manders.

## Biografy
Doe't er noch jong wie trede Manders geregeldwei op as strjitsjonger op merken en jiermerken; ek yn kafees lytse kabarets wie er faak te sjen. Hy waard frege om foar Carré te wurkjen. Rillegau produsearre er dêr in grut tal revus en fariëteeprogramma’s en wie sels ek yn dy shows te sjen as sjonger en konferensier.
 
Nei de Twadde Wrâldoarloch gie er yn België en Lúksemburch oan 't wurk by de radio en makke er as sjonger in stikmannich platen. Nei't er werom yn Nederlân wie sette er útein mei in nachtklup. It duorre net lang foar't mear fan datsoarte klups oan it Amsterdamske Thorbeckeplein hie; it levere him de bynamme de *Keizer fan it Thorbeckeplein* op. Manders makke er syn namme as lietsjeskriuwer, ûnder oare fan it nûmer *‘Amsterdam huilt’*, dat song waard troch Rika Jansen. Jansen trede ynearsten op as akrobate yn de revu fan Manders, mar gie letter oer op sang. Under de namme Zwarte Riek song se in protte fan Manders lietsjes. Manders krige in ferhâlding mei Jansen en se wennen jierrenlang tegearre, ek nei't Manders it ein jierren sechtich kalmer oan dwaan moast nei in hertoanfal en him yn Fuengirola (Spanje) nei wenjen setten hie. Yn 1974 giene se út elkoar.
 
De lêste jierren fan syn libben waard Manders warber yn de filmwrâld en yn 1977 produsearre er de spylfilm *[[De Peetmoeder]]*. Teffens lei er him hieltiten mear ta op skilderjen en skreau er oan syn autobiografy *Kees Manders*. Hy stoar 21 maart 1979.
Stânrjochtlike eksekúsje

In **stânrjochtlike eksekúsje** is in foarm fan eksekúsje wêrby't immen beskuldige wurdt fan in misdriuw, dêrfoar de deastraf oplein kriget sûnder in folsleine en earlike foarm fan proses (of sûnder lykfol hokker foarm fan proses), wêrnei't dy persoan daliks ombrocht wurdt. Behalven as in soarte fan eksekúsje, wat ommers in beskate foarm fan 'e rjochtsgong suggerearret, kin soks ek sjoen wurde as klearebare moard. Stânrjochtlike eksekúsjes binne yn it ferline útfierd troch de plysje, de kriichsmacht en paramilitêre organisaasjes. As ferskynsel wurdt it gauris assosjearre mei de besetting fan it iene lân troch it oare, guerriljastriid, it ûnderdrukken fan opstannen, terrorisme en alle oare sitewaasjes dy't liede ta it ynstoarten of oan kant reagjen fan 'e normale prosedueres foar it omgean mei persoanen dy't fertocht wurde fan misdriuwen.

Under de besetting fan Nederlân yn 'e Twadde Wrâldoarloch waarden in soad fersetslju en ek gizelders dy't neat mei it ferset te krijen hiene, troch de Dútske besetters stânrjochtlik eksekutearre. Yn it gefal fan fersetslju gie it dêrby gauris om in opleine deastraf foar harren fersetsdieden, mar foar de gizelders en ek in soad oare fersetslju gie it om represaille-aksjes fan 'e Dútsers nei fersetsdieden. Oan 'e oare kant die ek it ferset sels oan stânrjochtlike eksekúsjes, bgl. fan kollaborateurs, wichtige Dútske ofsieren of fan lju út 'e eigen gelederen fan it ferset dy't net (mear) betrouber achte waarden en dy't tefolle wisten. 

Stânrjochtlike eksekúsjes fan kriichsfinzenen is ferbean ûnder de Trêde Sjenêfske Konvinsje. Dêrnjonken wurdt it ek beskôge as in oarlochsmisdie om in fijannich militêr dy't him oerjaan wol, of dy't siik, ferwûne of al kriichsfinzen is, sûnder korrekte foarm fan proses te deadzjen. Yn it ferline wiene seerôvers, spionnen, fersetslju of partizanen, en kommando's dy't djip efter de fijannige linys oantroffen waarden, útsûndere fan dy regel, mei't dy net as militêren sjoen waarden, mar as opstannelingen of terroristen. Sokken mochten legaal sûnder foarm fan proses finzen set of sels deade wurde. De slachtings dêr't dat yn 'e Twadde Wrâldoarloch ta late yn lannen as Poalen en de Sovjet-Uny, en yn mindere mjitte ek Frankryk en Nederlân, soarge der nei de oarloch foar dat de regeljouwing feroare waard om ek alle boppeneamde groepen de beskerming fan 'e status fan kriichsfinzenen te jaan.

Yn hast alle rjochtstelsels binne tsjintwurdich stânrjochtlike eksekúsjes yllegaal, mei't se sjoen wurde as dwers yngeand tsjin it rjocht fan eltse beskuldige op in earlik proses. Yn 'e praktyk fine stânrjochtlike eksekúsjes benammen yn oarlochssitewaasjes lykwols noch altyd plak. Guon ferneamde persoanen dy't stânrjochtlik eksekutearre binne, wiene de Nederlânske fersetsstriidster Hannie Schaft, de kommunistyske guerriljastrider Che Guevara en de terroristelieder Osama bin Laden. In foarbyld fan in stânrjochtlike eksekúsje út 'e skiednis fan Fryslân is de Dronryp-represaille fan 1945.
White Chuck Cinder Cone

De **White Chuck Cinder Cone** is in sintekegel-fulkaan by Glacier Peak yn Snohomish County yn de steat Washington, Feriene Steaten. It is part fan it Cascadesberchtme.

It hat in hichte fan 1834 meter. De fulkaan waard wierskynlik foarme tusken 2000 en 17.000 jier lyn. De fulkaan waard yn 1934 fûn.
Spionaazjefilm

De **spionaazjefilm** of **spionnefilm** is in sjenre fan films dat faak as subsjenre ûnderbrocht wurdt by de skrillerfilm. It ûnderskiedt him fan oare skrillers troch spionaazje as ûnderwerp te hawwen, wylst it haadpersonaazje yn 'e regel in spion is. Oare eleminten dy't yn in soad spionaazjefilms weromkomme, binne undercoverynfiltraasjes; spannende sênes wêryn't de spion hàst troch de fijân ûntdutsen of ûntmaskere wurdt; finzennimmings folge troch riskante ûntsnappings; de nijste technologyske snufkes; eksoatyske plakken; en kalmte ôfwiksele mei hommelse aksje.

Spionaazjefilms kinne serieus op it ferskynsel 'spionaazje' yngean, lykas yn *[[The Spy Who Came in from the Cold (film)|The Spy Who Came in from the Cold]]*, nei in roman fan John le Carré, mar faak beljochtsje se it ûnderwerp ek op in net alhiel reälistyske manear (lykas de ''James Bond''-films), op in humoristyske mar net hielendal ûnreälistyske wize (lykas **) of lûke se it folslein yn it ridikule (lykas de ''Austin Powers''-searje). De bekendste haadpersoan fan spionaazjefilms is sûnder mis James Bond, in skepping fan 'e Britske skriuwer Ian Fleming, dy't al sûnt 1962 oanhâldend yn nije films ferskynt en troch oare akteurs spile wurdt. 

## Foarbylden
;bekende spionaazjefilmsearjes:

;bekende spionaazjefilms