Stoppelfjildkwartel

De **stoppelfjildkwartel** (wittenskiplike namme: *Coturnix pectoralis*) is in fûgel út it skift fan 'e hineftigen (*Galliformes*), de famylje fan 'e fazanteftigen (*Phasianidae*) en it skaai fan 'e kwartels of echte kwartels (*Coturnix*). Dit bist komt endemysk foar yn it grutste diel fan Austraalje, útsein it tropyske noarden. De stoppelfjildkwartel is, behalven yn Tasmaanje, yn syn hiele ferspriedingsgebiet in stânfûgel. It is in omnivoar dy't oer de grûn libbet en him yn in protte ferskillende biotopen rêde kin. Binnen harren ferspriedingsgebiet liede stoppelfjildkwartels in nomadysk bestean. De neiste sibbe fan dizze soarte is de útstoarne Nijseelânske kwartel (*Coturnix novaezealandiae*). De IUCN klassifisearret de stoppelfjildkwartel as net bedrige.

## Fersprieding
De fersprieding fan 'e stoppelfjildkwartel is beheind ta Austraalje. Dêr komt dizze fûgel op it kontinint as stânfûgel foar yn hiel Fiktoaria, Nij-Súd-Wales, it Australysk Haadstedsk Territoarium en Súd-Austraalje. Yn West-Austraalje, it Noardlik Territoarium en Queenslân ûntbrekt er inkeld yn it tropyske noarden. Yn it súdlike Tasmaanje komme stoppelfjildkwartels yn 'e westlike helte fan it eilân hielendal net foar, en yn it easten inkeld as wintergasten. Oarspronklik hie Tasmaanje in eigen populaasje stoppelfjildkwartels dy't dêr stânfûgels wiene, mar dy stoar yn 'e 1940-er jierren út.

## Taksonomy
De stoppelfjildkwartel waard foarhinne wol beskôge as fan deselde soarte as de Nijseelânske kwartel (*Coturnix novaezaelandiae*), dy't yn 'e njoggentjinde iuw útstoar. De beide fûgels soene dan ûndersoarten wêze, en om't de Nijseelânske kwartel earder wittenskiplik beskreaun wie, soe de stoppelfjildkwartel de wittenskiplike namme *Coturnix novaezaelandizae pectoralis* hân hawwe. Mar yn 2009 die út nij ûndersyk nei it mitogondriaal DNA fan 'e beide fûgels bliken dat it eins om twa nau besibbe mar selsstannige soarten gie. Dy binne troch evolúsje ûntstien om't de Tasmansee tusken Austraalje en Nij-Seelân foar dizze kwartels te breed is om faker as by hege útsûndering oer te stekken.

## Uterlike skaaimerken
De stoppelfjild kwartel is in fûgel mei in plotske lichemsbou. De hoannen hawwe trochinoar in totale lichemslingte fan 18,0–18,5&nbsp;sm, wylst de hinnen ornaris justjes grutter binne. Dyselde seksuele dimorfy komt ek ta utering yn it gewicht, mei't de hoannen omtrint de 100&nbsp;g weagje en de hinne by de 110&nbsp;g om. De wjukspanne fan 'e stoppelfjildkwartel bedraacht 25–33&nbsp;sm.

It fearrekleed is op 'e boppeste lichemsdielen ljochtbrún mei dûnkerbrune spikkels dertrochhinne en teffens streken, fral op 'e rêch, dy't bêzje fan kleur binne, útskaaiend nei wyt. It boarst en de bealch binne bêzje oant wyt mei brune spikkels dertrochhinne. De kiel is rodzich oant oranjich en om 'e eagen hinne sit in smelle ring fan griis. De breedste fan alle ljochte streken rint fan 'e snaffel ôf boppe it each lâns en jout dêrmei de yndruk fan in wynbrau.

## Biotoop
Stoppelfjildkwartels libje yn in ferskaat oan biotopen, fan gebieten mei in heech jierliks delslachsifer, lykas eastlik Nij-Súd-Wales, eastlik en súdlik Fiktoaria en it uterste súdwesten fan West-Austraalje, oant de drûchste dielen fan it woastinige binnenlân fan West-Austraalje, Súd-Austraalje en it Noardlik Territoarium. Se kinne har dus goed oan 'e omstannichheden oanpasse, mar mije ornaris beboske gebieten, mei't it blêdetek de oanwaaks op 'e boskflier dwerseidet fan it tichte, lange gers dêr't se de foarkar oan jouwe. De stoppelfjildkwartel is sadwaande in fûgel fan 'e iepen romte, en it is him allikefolle oft it dêrby giet om wyldernis of om yn kultuer brochte greiden en ikkers. In hege populaasjetichtens fan oare gerskjende bisten, lykas kangoeroes of wylde kninen, kin in krite foar it meastepart ûngaadlik habitat foar stoppelfjildkwartels meitsje.

## Hâlden en dragen
De stoppelfjildkwartel is in fûgel dy't op 'e grûn libbet en it fermogen om lange ôfstannen te fleanen ferlern hat. Dat wol lykwols net sizze dat stoppelfjildkwartels net lange ôfstannen reizgje kinne, mar dêrby moatte se wol gauris eefkes lânje kinne om út te rêsten. Dat betsjut dat stoppelfjildkwartels fêst sitte yn Austraalje en deunby leine eilannen, lykas Tasmaanje, mar net de Tasmansee of de Koraalsee oerstekke kinne nei Nij-Seelân of Nij-Kaledoanje. Binnen Austraalje liede se lykwols in nomadysk bestean en kinne se grutte ôfstannen ôflizze mei in dokumintearre maksimum fan 1.142&nbsp;km. Se libje almeast solitêr of yn pearkes, mar soms kinne se yn gebieten mei genôch fretten waarnommen wurde yn kloften fan oant 20&nbsp;eksimplaren.

Om yn 'e Australyske woastyn oerlibje te kinnen, hat de stoppelfjildkwartel ferskate evolúsjonêre oanpassings ûntwikkele. Sa hat de fûgel in leech deistich ferlet fan drinkwetter en kin er oer in hege sâltgraad yn it wetter dat er al ta him nimt. De urine dy't yn 'e nieren fan 'e stoppelfjildkwartel produsearre wurdt, is tige konsintrearre. As der sawol plantegrien as sieden beskikber binne om te fretten, kin er hielendal sûnder drinkwetter. Midden yn 'e woastyn, dêr't de temperatuer oerdeis sa heech is dat men der wol by delfalle kin, foerazjearje stoppelfjildkwartels nachts, ek al binne it eins deidieren.

De peartiid falt foar stoppelfjildkwartels fan augustus oant desimber, wannear't it op it súdlik healrûn ommers maityd is. Klimatologyske omstannichheden kinne ynfloed hawwe op 'e krekte tiid en doer fan it pearseizoen. It komt foar dat de fûgels monogame pearkes foarmje dy't it hiele jier troch byinoar bliuwe. As sokken inoar by fersteuring kwytreitsje, sille se oan inoar roppe om inoar werom te finen. De hoannen uterje by moarnsdage en yn 'e jûnsskimer harren karakteristike kwartelslach om har territoarium ôf te beakenjen. De hin makket op in troch opgeande fegetaasje beskut plak in nêst dat bestiet út in útskrabe dobke yn 'e grûn. Stoppelfjildkwartels nêstelje faak middenmank lânbougewaaksen, sadat der in boppegemiddelde kâns bestiet dat it nêst mei lechsel en al ferneatige wurdt by de rispinge.

Yn it nêst wurde 7–8 brún bespikkele krêmkleurige aaien lein, dy't útslutend troch de hin bebret wurde. De briedtiid duorret 18&nbsp;dagen. De piken binne nêstflechters, dy't it nêst hast daliks ferlitte kinne nei't se út it aai kommen binne. Se wurde net fuorre, mar ynstee meinommen nei plakken dêr't se harsels fuorje kinne. Sawol de hin as de hoanne begeliede en beskermje de piken oant dy mei 6&nbsp;wiken frijwol folwoeksen binne en in folslein fearrekleed krigen hawwe. Dan wurde de piken ferjage út it territoarium fan 'e âlden.  

## Fretten
Stoppelfjildkwartels binne omnivoaren. It meastepart fan har dieet bestiet út plantaardich guod, lykas gerzen, krûden en sieden, hoewol't se ek nôt en oare lânbougewaaksen frette. Dêrnjonken folje se harren menu oan mei ynsekten en oar lytse wringeleas dierte, lykas spinnen en wjirms.

## Natuerlike fijannen
De wichtichste natuerlike fijannen fan 'e stoppelfjildkwartel binne de foks (*Vulpes vulpes*) en ferwyldere katten, dy't yn Austraalje allebeide as skealike eksoaten beskôge en bestriden wurde. 

## Status
De stoppelfjildkwartel hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en om't de populaasje stabyl liket te wêzen. De fûgel mei yn guon dielen fan Austraalje legaal bejage wurde, mar der binne strange regels fan krêft om 'e soarte te beskermjen yn tiden fan kwetsberens, lykas yn 'e briedtiid, by it ferfearjen en as de populaasje om oare redens ûnder druk stiet.

## Undersoarten
De stoppelfjildkwartel is in monotypyske soarte, wat betsjut dat der gjin erkende ûndersoarten binne.