Habakuk (bibelboek)

***Habakuk***, yn it oarspronklike Hebriuwsk: **חבקוק**, ***Ḥaḇakuk***, is in tekst út sawol de joadske as de kristlike Bibel. Yn 'e joadske *[[Tenach]]* makket it ûnderdiel út fan it boek תרי עשר, *[[Lytse Profeten|Ṯrei Asar]]*, dat "De Tolve" betsjut (t.w. de tolve lytse profeten, dy't yn 'e joadske Bibel gearboske binne ta ien inkeld boek), it 13de fan 24, dat dan wer ûnder de *Neḇi'im Aḥaronim* (de "Lettere Profeten") falt. Yn it Alde Testamint fan 'e kristlike Bibel foarmet *Habakuk* in bibelboek op himsels, it 35ste fan 39 (neffens de Nije Fryske Bibeloersetting fan 1978), dat yn 'e offisjeuze ûnderferdieling fan 'e bibelboeken ta de *[[Lytse Profeten]]* heart (dy't sa neamd wurde om't dy teksten frij koart binne yn ferhâlding ta de saneamde *[[Grutte Profeten]]*).

It boek *Habakuk* omfettet de profesijen dy't taskreaun wurde oan 'e profeet Habakuk, oer wa't frijwol neat mei wissichheid te sizzen is, mei't er fierders inkeld yn it ferhaal *[[Bel en de Draak]]*, in taheakke op it boek *[[Daniël (bibelboek)|Daniël]]*, neamd wurdt. Neffens de joadske tradysje is hy deselde as de soan fan 'e Sjûnnemityske frou, dy't yn *[[2 Keningen]]* 4:16 troch de profeet Eliza wer ta libben brocht wurdt. Mar op grûn fan 'e tekst fan it boek *Habakuk*, dêr't de opkomst fan it Nijbabyloanyske Ryk yn beskreaun wurdt (*Hab.* 1:6-11), kin fêststeld wurde dat de skriuwer dêrfan, oft dat no Habakuk wie of net, yn elts gefal folle letter libbe, yn 'e midden of de lêste helte fan 'e sânde iuw f.Kr. De âldst oerlevere ferzje fan it boek *Habakuk* heart ta de *[[Deade-Seerôlen]]* en wie dêr tafoege oan it apokrife *[[Kommentaar op Habakuk]]*. De earste folsleine Fryske oersetting fan *Habakuk* stie yn 'e fertaling fan it Alde Testamint, fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dy't yn 1943 útkaam.

## Ynhâld
It boek *Habakuk* bestiet út trije dielen dy't net alhiel gearfalle mei de trije haadstikken. It earste diel (*Hab.* 1-2:6a) is in dialooch tusken de profeet en God, wêrby't de profeet him beklaget oer de bedriging dy't it Galdeeske Ryk foar de Joaden ynhâldt, wylst God antwurdet dat elk syn lean krije sil, dus de Galdeeërs ek. It twadde diel (*Hab.* 2:6b-20) is in profesije fan it ûnheil dat oer it Galdeeske Ryk komme sil. En it trêde diel (*Hab.* 3) is in psalm yn 'e foarm fan in lofliet op God, dat dêrop troch Habakuk útsprutsen wurdt.

It sintrale boadskip fan *Habakuk*, "*de rjochtfeardige hâldt it libben troch syn trou*" (*Hab.* 2:4) spilet in wichtige rol yn it kristlike gedachtguod. Dat idee komt werom yn it *[[Brief oan de Romeinen]]* (*Rom.* 1:17), it *[[Brief oan de Galatiërs]]* (*Gal.* 3:11) en it *[[Brief oan de Hebreeërs]]* (*Hebr.* 10:38) as it begjinpunt fan it leauwe. 

## Fryske oersetting
Yn 1919 joech dû. Geart Aeilco Wumkes, yn syn *Ut 'e Heilige Dobbe*, û.m. in oersettingsfragmint fan eigen hân fan *Hab.* 3:16b-19 út. De earste folsleine útjefte fan *Habakuk* stie yn it Alde Testamint fan Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dêr't dy yn 1943 de earste Fryske bibeloersetting mei foltôgen. Om't sawol teologen as taalkundigen beswieren tsjin 'e fertaling Wumkes-Folkertsma hiene, waard fan 1966 ôf wurke oan in nije bibeloersetting, dy't yn 1978 útkaam as de Nije Fryske Bibeloersetting (mei stipe fan 'e provinsje Fryslân, it *[[Nederlands Bijbelgenootschap]]* te Haarlim en de *[[Katholieke Bijbelstichting]]* te Bokstel). Dat is de fertaling dy't noch altiten yn gebrûk is, yn 'e foarm fan 'e trêde, ferbettere druk fan 1995. De oersetting fan *Habakuk* waard dêrby dien troch dû. Bernard Smilde, dy't op taalkundich mêd ûnderstipe waard troch frisikus M.J. de Haan.