USS Utah (skip út 1911)

De **USS ''Utah*** wie in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]] [[slachskip]] fan 'e [[Florida-klasse (slachskip)|*Florida*-klasse]], mei de koade *'BB-31** (letter **AG-16*'). It wie fan [[1911]] oant [[1941]] (formeel oant [[1944]]) yn 'e tsjinst by de [[Amerikaanske Marine]]. De USS *Utah* waard ûnder de [[Oanfal op Pearl Harbor]] ta [[sinken]] brocht en leit noch altyd op 'e boaiem fan 'e [[lagune]] [[Pearl Harbor (lagune)|Pearl Harbor]].
__TOC__
==Bou en skaaimerken==
De USS *Utah* wie it twadde [[skip]] fan 'e [[Florida-klasse (slachskip)|*Florida*-klasse]], nei syn susterskip de [[USS Florida (BB-30)|USS *Florida*]]. De [[kyl (skip)|kyl]] fan 'e USS *Utah* waard lein op [[9 maart]] [[1909]] op 'e [[skipswerf]] fan 'e [[New York Shipbuilding Corporation]] yn [[Camden (Nij-Jersey)|Camden]] yn [[Nij-Jersey]], dêr't it skip op [[23 desimber]] fan datselde jier al [[tewetterlitting|te wetter litten]] waard. As [[marineskip]] wie de USS *Utah* swier [[pânser|bepânsere]], en it skip wie bewapene mei tsien 12 [[inch]] (305 mm)-[[kanon (wapen)|kanonnen]], en dêropta mei ferskate mindere [[wapen]]s. It skip hie in lingte fan 159&nbsp;[[meter|m]], in breedte fan 26.90&nbsp;m en in [[djipgong]] fan 8.70&nbsp;m. De [[faasje|topsnelheid]] bedroech 21&nbsp;[[knoop (seefeart)|knopen]], oftewol 39 [[km]]/[[oere|h]].


==Tsjinst==
===Iere jierren===
De USS *Utah* waard op [[31 augustus]] [[1911]] troch de [[Amerikaanske Marine]] yn 'e feart nommen. Der folge fuortendaliks in earste trainingsreis nei it [[Karibysk Gebiet]], wêrby't û.m. [[Galveston (Teksas)|Galveston]] yn [[Teksas]], [[Kingston (Jamaika)|Kingston]] yn [[Jamaika]] en de [[Marinebasis Guantanamo Bay]] yn [[Kuba]] oandien waarden. Dêrnei waard it skip yn [[maart]] [[1912]] tafoege oan 'e [[Amerikaanske Atlantyske Float]]. 

Begjin [[1914]], doe't de [[Feriene Steaten]] besleaten ta in yntervinsje yn 'e [[Meksikaanske Boargeroarloch]], waarden de USS *Utah* en it susterskip de [[USS Florida (BB-30)|USS *Florida*]] nei [[Meksiko]] ta stjoerd. Underweis ûntfong de USS *Utah* it befel om 'e [[SS Ypiranga|SS *Ypiranga*]] te ûnderskeppen, in [[frachtskip]] dat ûnder de flagge fan it [[Keizerryk Dútslân]] fear en in lading [[wapen]]s oan board hie dy't bestimd wiene foar de [[troepen]] fan 'e Meksikaanske [[diktator]] [[Victoriano Huerta]]. De oankomst fan 'e SS *Ypiranga* yn 'e haven fan [[Veracruz (Meksiko)|Veracruz]] joech oanlieding ta de [[Amerikaanske besetting fan Veracruz]]. De USS *Utah* en de USS *Florida* setten tûzen [[marinier (rang)|mariniers]] en [[matroas (rang)|matroazen]] oan lân, dy't de folgjende dagen alle Meksikaanske [[rebel]]len út 'e stêd ferdreaune. Dêrby foelen oan Amerikaanske kant 94 en oan 'e Meksikaanske kant hûnderten [[dea]]den. Nei twa [[moanne (tiid)|moannen]] yn Veracruz kearde de USS *Utah* werom nei de [[Atlantyske Oseaan]], dêr't it slachskip de folgjende pear jier belutsen wie by rûtine-operaasjes en oefenings.

===Earste Wrâldoarloch===
Nei't de Feriene Steaten yn [[april]] [[1917]] by de [[Earste Wrâldoarloch]] belutsen rekke wiene, waarden fanwegen in grut tekoart oan [[stookoalje]] yn it [[Feriene Keninkryk]] allinne âldere, op [[stienkoal]] stokende Amerikaanske slachskippen de Atlantyske Oseaan oerstjoerd om har by de [[Britske Grutte Float]] te jaan. De USS *Utah* waard ynstee yn 'e [[Chesepeakebaai]] stasjonearre foar de training fan [[masinist]]en en [[kanonnier]]s foar de fluch útwreidzjende Amerikaanske Marine. Pas yn [[augustus]] [[1918]] reizge ek de USS *Utah* ôf nei [[Jeropa]], yn it selskip fan twa oare slachskippen, de [[USS Nevada (BB-36)|USS *Nevada*]] en de [[USS Oklahoma (BB-37)|USS *Oklahoma*]]. De trije slachskippen operearren de lêste [[moanne (tiid)|moannen]] fan 'e oarloch út 'e [[Bantrybaai]] yn [[Ierlân (eilân)|Ierlân]] wei troch grutte en weardefolle [[konfoai]]en [[keapfardij]]skippen te eskortearjen. De USS *Utah* tsjinne by dy operaasjes as it [[flaggeskip]] fan [[skout-by-nacht]] [[Thomas S. Rodgers]].


Tsjin 'e tiid dat de oarloch op [[11&nbsp;novimber]] [[1918]] beëinige waard, hie de USS *Utah* noch gjin skot lost. Yn [[desimber]] eskortearren tsien Amerikaanske slachskippen, wêrûnder de USS *Utah*, it [[passazjiersskip]] de [[SS George Washington|SS *George Washington*]], mei de [[Amerikaanske presidint]] [[Woodrow Wilson]] oan board, nei de [[Frankryk|Frânske]] havenstêd [[Brest (Frankryk)|Brest]]. Dêrwei reizge dy oer lân troch nei de [[Fredeskonferinsje fan Parys (1919)|Fredeskonferinsje fan Parys]]. De folgjende dei, [[14&nbsp;desimber]], setten de slachskippen ôf oer de Atlantyske Oseaan, wêrnei't se op [[26&nbsp;desimber]] [[feest]]lik ynhelle waarden yn [[New York (stêd)|New York]].

===Ynterbellum===
Yn it [[Ynterbellum]] tsjinne de USS *Utah* fan [[july]] [[1921]] oant [[oktober]] [[1922]] as it flaggeskip fan it Amerikaanske [[flottylje]] yn Jeropa. Werom yn [[Noard-Amearika]] waard it skip wer it flaggeskip fan BatDiv&nbsp;6 (Slachskipdifyzje&nbsp;6), op 'e nij mei de USS *Nevada* en de USS *Oklahoma*. Yn [[1924]] brocht de USS *Utah* in Amerikaanske [[diplomasy|diplomatike misje]], mei as ien fan 'e leden [[generaal|generaal fan it leger]] [[John J. Pershing]] nei [[Perû]] foar de hûndertste [[betinking]] fan 'e [[Slach by Ayacucho]]. Oanslutend waard in rûnreis by de kust fan [[Súd-Amearika]] lâns ôflein, wêrby't û.m. [[Montevideo]] yn [[Oerûguay]], [[Rio de Janeiro]] yn [[Brazylje]], [[La Guaira (Fenezuëla)|La Guaira]] yn [[Fenezuëla]] en [[Havana]] yn [[Kuba]] oandien waarden. Yn [[1925]] waard de USS *Utah* yngeand modernisearre. Yn [[1928]] folge in twadde rûnreis by Súdamerikaanske havens lâns, wêrby't yn Montevideo [[presidint-elekt]] [[Herbert Hoover]] en syn [[gefolch]] oppikt waarden en fia Rio de Janeiro thúsbrocht waarden yn New York. 


Neffens de regels fêstlein yn it [[Marineferdrach fan Londen]], fan [[1930]], dat rjochte wie op 'e beheining fan 'e [[wapenwedrin]], waard de USS *Utah*, dy't dochs al ferâldere begûn te reitsjen, tusken [[july]] [[1931]] en [[april]] [[1932]] omboud ta in [[doelskip]] sûnder direkte militere funksje. Alle primêre en sekundêre wapens waarden ferwidere, en de koade BB-31 (foar it 31e Amerikaanske slachskip) waard feroare yn 'e koade foar in doelskip, AG-16. Fierders waard der in systeem ynstallearre dat taliet dat it skip by oefenings dêr't it as doelwyt foar brûkt waard, [[radiografyske bestjoering|radiografysk bestjoerd]] wurde koe. De USS *Utah* waard yndield by de [[Amerikaanske Pasifyske Float]] yn [[San Pedro (Kalifornje)|San Pedro]], yn [[Kalifornje]]. Oant [[1941]] tsjinne it skip doe as doelwyt foar [[bommesmiter]]s fan 'e Amerikaanske [[fleandekskip]]pen fan 'e Pasifyske Float.


===Oanfal op Pearl Harbor===

Fanwegen oprinnende spannings yn it gebiet fan 'e [[Stille Oseaan]], dy't ferbân holden mei de [[Twadde Sineesk-Japanske Oarloch]] en oanboaze waarden troch de oangeande [[Twadde Wrâldoarloch]] yn [[Jeropa]], ferhuze de [[Amerikaanske presidint]] [[Franklin D. Roosevelt]] de [[Amerikaanske Pasifyske Float]] yn begjin [[1941]] fan [[Kalifornje]] nei it [[Marinestasjon Pearl Harbor]], yn it [[Territoarium Hawaï]]. Op [[7&nbsp;desimber]] [[1941]] lei de USS *Utah* foar anker yn 'e [[lagune]] [[Pearl Harbor (lagune)|Pearl Harbor]], oan 'e súdkant fan [[Ford Island]], doe't de [[Japan]]ske [[Oanfal op Pearl Harbor]] plakfûn, wêrmei't de Feriene Steaten de Twadde Wrâldoarloch ynskuord waarden. It ôftanke slachskip waard ûnder it [[bombardemint]] rekke troch twa [[torpedeo (wapen)|torpedo's]]. It skip [[kapseizen|kapseisde]] en [[sinken|sonk]], wêrby't 58 [[bemanning]]sleden de dea fûnen. 

===Neisleep===
Yn [[1942]] waard besocht de USS *Utah* te [[berging (skipfeart)|bergjen]], mar it skip glied los en sonk wer nei de boaiem fan 'e lagune. Dêrnei liet men it âlde skip fierders gewurde, om't it dochs gjin militêre wearde mear hie. It duorre noch oant [[5 septimber]] [[1944]] foar't de USS *Utah* formeel troch de Amerikaanske Marine út 'e feart helle waard. De [[stoflike omskotten]] fan 'e bemanningsleden dy't by it ta sinken bringen fan it skip omkamen, waarden ek nea burgen, dat it wrak waard neitiid beskôge as in [[oarlochsgrêf]]. Yn [[1972]] waard der by it plak dêr't it wrak noch leit in [[monumint]] oprjochte, dat ûnderdiel útmakket fan it [[Nasjonaal Tinkteken foar Pearl Harbor]]. Yn [[maaie]] [[1989]] waarden de wrakken fan 'e USS *Utah* en de [[USS Arizona (BB-39)|USS *Arizona'']], it iennichste oare sonken skip dat nea boppe wetter helle waard, opnommen yn it Amerikaanske Nasjonaal Register fan Histoaryske Plakken.