open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Falklânboatein

De **Falklânboatein** (*Tachyeres brachypterus*) is in edemyske fûgelsoarte op 'e Falklâneilannen út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*).

## Beskriuwing
De soarte is in grutte, sterke ein mei lytse wjukken dy't net fleane kin. It fearrekleed is foar it grutste part brún oant griis. Om it each sit in wite eachring dy't as in streek efter nei de nekke fierder rint. It mantsje hat in feloranje snaffel en it wyfke en de jongen in oliifgriene snaffel. De Falklânboatein is it meast besibbe oan 'e fleanende boatein, dy't ek op en om de Falklaneilannen libbet. Oannommen wurdt dat se ek noch wol út en troch mei inoar kruse. 

Ut in ûndersyk fan 2012 die bliken dat de twa soarten genetysk net fan inoar ferskille. Se ha lykwols wol oanstriid om yn ferskillende geografyske gebieten te brieden. It soe kinne dat de genetyske oerienkomsten te ferklearjen binne troch hybridisaasje. Guon wittenskippers ha útsteld dat de twa soarten as ien soarte behannele wurde moat, mar om dat ta in útdragene saak te bringen is der mear bewiis nedich.  

## Fersprieding

De fûgel komt allinne op 'e Falklâneilannen foar en wurdt as monotypysk behannele, itjinge sizze wol dat der gjin ûndersoarten fan binne. 

Falklânboateinen binne oan 'e kust te finen. De soarte jout de foarkar oan lytse rotseftige gebieten en oan baaien yn 'e lijte. De soarte libben ek op markes by de kust, mar oars as de reuzeboatein komt er net yn it binnenlân.

## Status
Neffens ûndersyk ha ynvasive soarten op 'e populaasjes kustfûgels op 'e Falklâneilannnen in negatyf effekt. Wittenskippers stelden fêst dat eilannen mei in soad rotten minder kustfûgels ha. Ek de Falklânboatein falt dêrûnder. In oare soarch binne mooglik oaljeloazingen op see.

De soarte hat lykwols in stabile ûntwikkeling. Dêrfandinne kategorisearret de IUCN de fûgel as net bedrige.

## Keppeling om utens
* BirdLife
* IUCN
* Ebird
* Avibase
Wytkopboatein

De **wytkopboatein** (*Tachyeres leucocephalus*) is in edemyske fûgelsoarte yn Argentynje út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*).

It is de lêst erkende soarte fan it skaai boateinen. De soarte waard foar it earst yn 1981 beskreaun. Dat komt om 't de fûgel yn in relatyf lytse en hast ûnbewenne stripe oan 'e kust fan 'e Golfo San Jorge libbet en om't reuzeboateinen wat fearrekleed oanbelanget in soad op se lykje.

## Beskriuwing

Folwoeksen jerken ha wite koppen mei in ljocht oranjegiele snaffel mei in swarte punt. Yn 'e tiid fan it ferfearjen wurdt de snaffel doffer. De poaten binne gieloranje mei swarte klauwen. De rest fan it fearrekleed is griis mei in wite búk.  

Folwoeksen sijkes ha in brunere kop en nekke mei in smelle wite streek efter it each nei de nekke. Harren snaffels binne griengiel. 

Juvenilen lykje op 'e sijkes.

## Fersprieding
Oarspronklik waard tocht dat de soarte allinne yn 'e súdlike kustkrite fan 'e Argentynske provinsje Chubut libbe. It is no bekend dat it ferspriedingsgebiet fan 'e ein grutter is en tusken it súdlike diel fan 'e San Matíasgolf oant de Islote Chato leit. De wichtichste populaasjes fan 'e soarte wurde fûn yn Bahía San Gregorio (Argentynje)], Bahía Melo en Caleta Malaspina. Dy trije lokaasjes lizze allegear oan 'e San Jorgegolf.

## Gedrach
Wytkopboateinen ite weakdieren en skaaldieren dy't se sykje troch te dûken of troch syn kop ûnder wetter te hâlden. Se sykje ek op it lân nei iten, mar bliuwe ticht by de kust. 

It briedseizoen rint fan oktober oant febrewaris. De soarte makket in nêst fan gers en takjes. In lechsel bestiet út fiif oant seis aaien.    

Om't de wytkopboateinen net fleane kinne, ha se oare techniken ûntwikkele om oan rôfdieren te ûntkommen. Se kinne harren wjukken as peddels brûke en sa op it wetter in snelheid fan 24 km yn it oere helje.  

## Status
Der wurdt tocht dat de populaasje net grutter is as 5.000 fûgels. De earste systematyske ûndersiken oan 'e kust fan 'e provinsje Chubut fûnen tusken 2006 en 2008 plak. Meiïnoar waard de populaasje op 3.400 oant 3.700 fûgels rûsd. It hat der fan dat de soarte yn lege tichtens foarkomt en der wurdt oannommen dat de oantallen tebekrinne. 

De soarte wurdt troch de IUCN as gefoelich op 'e Reade list klassifisearre. 
## Keppeling om utens
* BirdLife
* IUCN
* Ebird
* Avibase
Boateinen

**Boateinen** (*Tachyeres*) foarmje in fûgelskaai út de famylje einfûgels (*Anatidae*). Der binne fjouwer soarten yn it skaai en trije dêrfan kinne net fleane. It binne grutte einen dy't fral oan 'e kust libje en harren ferspriedingsgebiet ha yn it suden fan Súd-Amearika. Twa soarten binne endemyske soarten. 

It skaai waard yn 1875 troch de Ingelske soölooch Richard Owen beskreaun om de Falklânboatein ûnder te bringen. De skaainamme *Tachyeres* komt fan it Aldgrykske ταχυ- "fluch" + ἐρέσσω "ik roei". As se hurd swimme brûke se de wjukken om yn it wetter te slaan, sadat in effekt ûntstiet dat op dat fan in radarsteamboat liket. Dêrfandinne de namme "boateinen".

## Soarten
Giuseppe Airoldi

**Giuseppe Airoldi** (Lecco, 8 septimber 1861 - 13 desimber 1913) wie in Italjaansk puzelmakker en sjoernalist.

Airoldi wie amtner fan de gemeente Lecco en pleatslike korrespondint foar de krante *Corriere della Sera*. Airoldi syn grutste leafhawwerij wie musikolooch en enigmist.

Giuseppe Airoldi waard bekend troch it publisearjen fan it earste ûntwerp fan *Parole incrociate*. Dit 'krúswurdwurd' ferskynde op 14 septimber 1890 yn nûmer 50 fan Il Secolo Illustrato della Domenica, in Milaaneesk tydskrift ûnder redaksje fan Edoardo Sonzogno.  By de puzel stie 'Om de tiid troch te kommen'.

De opjefte bestie út in roaster fan 4 by 4 wite fekjes; elke rige en kolom hie in eigen omskriuwing. De oplossings wiene: RIPA-ODER-SERA-AMEN horizontaal en ROSA-IDEM-PERE-ARAN fertikaal.
Louis Chaillot

**Louis Paul Fernand Chaillot**, (Chaumont, 2 maart 1914 - Aubenas, 28 jannewaris 1998) wie in Frânske baanhurdfytser.

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1932 en 1936). Hy waard yn Los Angeles mei Maurice Perrin Olympysk kampioen op de tandem. Op de sprint wûn Chaillot in sulveren medalje en fjouwer jier letter yn Berlyn waard hy twadde op dat ûnderdiel. 
Louis Chaillot ferstoar op 28 jannewaris 1998 yn 'e âldens fan 83 jier.
Paolo Pedretti

**Paolo Fortunato Pedretti**, (Orsenigo, 22 jannewaris 1906 - Tavernerio, 22 febrewaris 1983) wie in Italjaansk baanhurdfytser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen op de Efterfolging mei Nino Borsari, Marco Cimatti en Alberto Ghilardi yn in tiid fan 4:53.0.

Paolo Pedretti ferstoar op 22 febrewaris 1983 yn 'e âldens fan 77 jier.
Maurice Perrin

**Maurice Joseph Jean Perrin**, (Parys, 26 oktober 1911 - Plaisir, 2 jannewaris 1992) wie in Frânsk baanhurdfytser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles mei Louis Chaillot Olympysk kampioen op de tandem.
Perrin brocht yn de Twadde Wrâldkriich fjouwer jier troch yn in Dútsk kriichsfinzenkamp en naam dêrnei de fleisgruthannel fan syn âlden yn Parys oer.
Maurice Perrin ferstoar op 2 jannewaris 1992 yn 'e âldens fan 80 jier.
Marco Cimatti

**Marco Cimatti**, (Bologna, 13 febrewaris 1912 - dêre, 21 maaie 1982) wie in Italjaansk baanhurdfytser.

## Biografy
Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen op de Efterfolging mei Paolo Pedretti, Nino Borsari en Alberto Ghilardi yn in tiid fan 4:53.0.

Hy waard prof yn 1934, yn de Omgong fan itaalje fan 1937 wûn er trije etappes. Hy wûn ek de earste etappe yn 1938, wêrtroch't er yn de rôze trui ride mocht, sy it mar foar ien dei. Cimatti hie nei syn sportkarriére in lyts fytsefabryk dat in profploech sponsore yn'e jierren fuort nei de Twadde Wrâldkriich.
Marco Cimatti ferstoar op 21 maaie 1982 yn 'e âldens fan 70 jier. 

## Dielname oan grutte omgongen
### Dielname oan de Omgong fan Frankryk
* 1937 - net finishe;

### Dielname oan de Omgong fan Itaalje
* 1937 - 25ste; winner 7e, 12e en de 19e etappe.
* 1938 - Net finishe; winner 1ste etappe.
* 1939 - Net finishe; 

## Ploegen
* 1938 - Lygie-Settebello
* 1939 - UC Modenese
Nino Borsari

**Nino Borsari**, (Cavezzo, 14 desimber 1911 - Melbourne Austraalje, 31 maart 1996) wie in Italjaansk baanhurdfytser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen op de Efterfolging mei Paolo Pedretti, Marco Cimatti en Alberto Ghilardi yn in tiid fan 4:53.0.

Nei de Olympyske Spullen yn Los Angeles waard er frege om te racen yn 6-deiske wedstriden yn *Madison Square Garden*. Yn 1934 waard er foar it earst útnûge om yn Austraalje te racen yn de *Victorian Centenary Cycling Tour*. Hy kearde yn 1939 werom nei Austraalje doe't de fijannichheden yn Europa útbrutsen. Nettsjinsteande it feit dat er in Italjaan wie, yn in tiid dat Itaalje en Austraalje technysk sjoen yn kriich wiene, iepene Borsari in fytswinkel yn Melbourne.
Nino Borsari ferstoar op 31 maart 1996 yn 'e âldens fan 84 jier.
Alberto Ghilardi

**Alberto Ghilardi** (Rome, 25 augustus 1909 - dêre, 30 juny 1971) wie in Italjaansk baanhurdfytser.

## Biografy
Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen op de Efterfolging mei Paolo Pedretti, Nino Borsari en Marco Cimatti yn in tiid fan 4:53.0.

Nei de Olympyske Spullen bleau er noch inkelde jierren as prof riden (1933-36). Hy naam diel oan de Omgong fan itaalje yn 1936, mar helle de einstreek net yn de race wêryn't Gino Bartali de earste fan syn trije Giro's wûn.
Alberto Ghilardi ferstoar op 30 juny 1971 yn 'e âldens fan 61 jier. 

## Dielname oan grutte omgongen
### Dielname oan de Omgong fan Itaalje
* 1936 - Net finishe; 

## Ploegen
* 1933-1934 - A.S. Roma
István Énekes

**István Énekes** (Bûdapest, 20 febrewaris 1911 - Dêre, 2 jannewaris 1940) wie in Hongaarsk bokser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, yn de klasse oant 50,8 kg *(michgewicht)*. Hy waard yn 1930 en 1934 ek Europeesk kampioen by de amateurs.

István Énekes ferstoar op 2 jannewaris 1940, yn 'e âldens fan 28 jier, der binne twifels oer de omstannigheden fan syn dea, der binne boarnen dy't sizze dat er himsels te koart dien hat om út hannen fan de Gestapo te bliuwen, mar der binne ek boarnen dy't skriuwe dat hy út in rút sprongen is nei't er yn in psychiatrysk sikehûs opnaam waard ta gefolch fan in ynsinking.
Horace Gwynne

**Horace Gwynne** (Toronto, 5 oktober 1912 - Dêre, 16 april 2001) wie in Kanadeesk bokser.

Gwynne waard yn Toronto berne as soan fan in Ingelske emigrearre mitseler. Nei it útbrekken fan de Earste Wrâldkriich kearde de famylje werom nei Ingelân en gie syn heit yn tsjinst. De jonge Horace begûn mei syn broer te boksen by tentoanstellingen foar de troepen. Nei de kriich kaam de húshâlding werom nei Kanada en de lytse Gwynne rjochte him op de hynstesport mei as doel jockey te wurden. Mar oan it begjin fan de jierren 20 begûn er mei bokstraining, as in manier om syn gewicht leech te hâlden foar it hynsteriden. 

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, yn de klasse oant 53,52 kg *(bantamgewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard Gwynne profesjoneel bokser, hy focht as prof oant 1939. Dernei kearde er werom nei syn earste sport.
Horace Gwynne ferstoar op 16 april 2001, yn 'e âldens fan 88 jier.
Carmelo Robledo

**Carmelo Ambrosio Robledo** (Buenos Aires, 13 july 1912 - ûnbekend) wie in Argentynsk bokser.

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1928 en 1932). Yn 1928 wie Robledo krekt 15 jier âld en it jongste lid fan de Argentynske delegaasje. Hy waard fjouwer jier letter Olympysk kampioen yn Los Angeles, yn de klasse oant 57,15 kg *(feargewicht)*. 

Hy wurke as klerk yn Buenos Aires, mar der is net in protte bekend oer syn lettere libben. Guon boarnen jouwe oan dat er om 1981 hinne stoar, wylst oaren in datum yn it begjin fan de sechstiger jierren jouwe.
Boardmeganisien

In **boardmeganisien** (of **boardwurktúchkundige**) is oan board fan in fleantúch of loftskip de persoan dy't ferantwurdlik is foar it korrekt funksjonearjen fan alle technyske systemen. Tsjintwurdich hawwe allinnich de âldere typen fleantugen noch in boardwurktúchkundige: yn moderne typen is de cockpit sa fier automatisearre, dat de taak fan de boardwurktúchkundige oernommen is troch kompjûtersystemen lykas ECAM of EICAS.

Yn fleantúchtypen dêr't noch in boardmeganisien meifljocht is dy de tredde persoan fan de cockpitbemanning, nei de gesachfierder en de copiloat. It gebrûklik plak yn de cockpit is achter de beide piloaten. Syn stoel is draaiber sadat er him ôfhinklik fan de situaasje rjochtsje kin op in sydpaniel, wêrop't de tastân en it funksjonearjen fan hast alle systemen oan board ôf te lêzen is, of nei foaren op de motorynstruminten en gashendels.

De taak fan de boardwurktúchkundige bestiet út it fóár de flecht folslein kontrolearjen fan de technyske steat fan alle systemen, wêrûnder it luchtdruksysteem fan de kabine, it brânstofsysteem, de motoaren, it lâningsgestel, it hydraulyske systeem, it elektryske systeem en de navigaasje - en kommunikaasjeapparatuer. Ek ûnder de flecht hâldt er alle systemen yn de gaten, lokalisearret en ferhelpt as it kin steuringen, en advisearret de piloaten yn gefal fan need.   

Yn de Twadde Wrâldoarloch hiene in soad Amerikaanske bommewerpers in boardwurktúchkundige. Dy syn posysje waard lykwols ek brûkt as boardskutter, meastentiids om de boppeste koepel (*turret*) te betsjinjen, lykas it gefal wie by de Boeing B-17 Flying Fortress.

## Trivia
Op 1 maart 2008 lâne op Skiphol foar de lêste kear in Boeing 747-200F yn Nederlân. Dêrmei wie dit de lêste kear dat der in boardwurktúchkundige yn sivile Nederlânske tsjinst yn de cockpit meifleach.
Lawrence Stevens

**Lawrence Stevens** (Jehannesburch, 25 febrewaris 1913 - Durban, 17 augustus 1989) wie in Súdafrikaansk bokser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, yn de klasse oant oant 61,24 kg *(bantamgewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard Stevens profesjoneel bokser, en hie in reedlik suksesfolle karriêre op in lytser poadium. Hy focht hast allinnich yn Súd-Afrika fan desimber 1932 oant july 1946, mei 39 oerwinningen. Hy iepene nei syn sportkarriêre in sportwinkel yn Jehannesburch.
Lawrence Stevens ferstoar op 17 augustus 1989, yn 'e âldens fan 76 jier.
Edward Flynn

**Edward Loring (Eddie) Flynn** (New Orleans, 25 oktober 1909 - Tampa, 7 febrewaris 1976) wie in Amerikaansk bokser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, yn de klasse oant oant 66,68 kg  *(weltergewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard Flynn profesjoneel bokser, en ferlear yn trije jier tiid mar ien gefjocht fan de 15 gefjochten. Flynn waard yn 1935 oproppen foar it leger en bleau yn unifoarm oant de ein fan de Twadde Wrâldkriich. Flynn studearre de toskehielkunde en wurke nei de kriich as toskedokter.
Edward Flynn ferstoar op 7 febrewaris 1976, yn 'e âldens fan 66 jier.
Carmen Barth

**Carmine R. (Carmen) Barth** (Cleveland, 13 septimber 1912 - Lorain, 17 septimber 1985) wie in Amerikaansk bokser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, yn de klasse oant oant 72,57 kg *(middengewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard Barth profesjoneel bokser. Yn 1942 waard er troch de marine oproppen foar tsjinst; hy hat nei de kriich nea wer profesjoneel fochten.
Carmen Barth ferstoar op 17 septimber 1985, yn 'e âldens fan 73 jier.
David Carstens

**David Krynauw Enslin (Dave) Carstens** (Strand, 23 septimber 1913- Jehannesburch, 6 augustus 1955) wie in Súdafrikaansk bokser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, yn de klasse oant oant 79,38 kg *(healswiergewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard Carstens profesjoneel bokser. Nei syn sportkarriére wurke er as diamantsliper.
David Carstens ferstoar op 6 augustus 1955, yn 'e âldens fan 41 jier.
Santiago Lovell

**Santiago Alberto Lovell Birnes** (Buenos Aires, 23 april 1912 - Dêre, 17 maart 1966) wie in Argentynsk bokser.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, yn de klasse boppe 79,4 kg *(swiergewicht)*. Lovell waard yn 1934 profesjoneel bokser. en wûn it Súd-Amerikaanske swiergewichtkampioenskip yn 1938, in titel dy't er oant 1953 yn syn besit hie, hoewol't er dy nei 1944 net mear ferdigene. Alberto Lovell wie de broer fan Guillermo Lovell dy't sulver wûn yn 1936 en de heit fan Santiago Lovell dy't yn 1964 oan de Spullen meidie.
Santiago Lovell ferstoar op 17 maart 1966, yn 'e âldens fan 53 jier.
Nijseelânske muskusein

De **Nijseelânske muskusein** of **Nijseelânske kwabein** (*Biziura delautouri*) is in útstoarne fûgelsoarte fan Nij-Seelân. De fûgel is allinne bekend fan subfossile bonken. De soarte wie sa'n 10% grutter as syn meast besibbe famyljelid, de Australyske muskusein, dêr't er earder ek wol mei kombinearre waard.

De Nijseelânske muskusein stoar yn 'e 16e iuw út troch de jacht fan minsken. 

## Skiednis
It earste subfossyl fan 'e fûgel, in tarsometatarus (in stik fan 'e poat), waard mei in grut tal moäbonken fûn yn Enfield by Oamaru op it Sudereilân fan Nij-Seelân. De fûgel waard foar it earst yn 1892 troch Henry Forbes as *Biziura delautouri* beskreaun, de doetiidske direkteur fan it Canterbury Museum yn Christchurch. Hy ferneamd de fûgel nei H. de Lautour, dy't him oan 'e soarte holp. By in oare beskriuwing fan Forbes brûkte er de namme *Biziura lautouri*, mar de earste wurdt oanholden.

Dêrwei waard materiaal fûn op Marfells Beach by Lake Grassmere op it noardeastlike ein fan it Sudereilân. Dat materiaal waard yn 1969 troch Ron Scarlet beskreaun en hy brocht in ferwizing oan nei de B. lobata. Oare subfossilen waarden by Lake Poukawa en Waikuku Beach op it Noardereilân fûn.

## Beskriuwing

Dúdlik is dat de soarte in soad like op 'e Australyske muskusein. Ut in analyse fan it beskikbere *Biziura*-materiaal fan Nij-Seelân troch Trevor Worthy die bliken dat de Nijseelânske soarte grutter wie as syn Australyske sibbe. Rekkenhâldend mei it gruttere formaat, joegen de mjittingen oan dat de Nijseelânske fûgel ek relatyf gruttere poaten en koartere wjukken hie as syn Australyske sibbe, wat nei alle gedachten betsjut dat de Nijseelânske fûgel mear op de grûn libbe, alhoewol't er noch altiten wol fleane koe. De kombinaasje fan ferskillen yn formaat, foarm en de relative ferhâldingen fan 'e bonken befêstigen dat de Nijseelânske muskusein in aparte soarte west hat.    

## Ekology
De fossilen fan 'e soarte binne fûn yn grutte wiete gebieten. Dêrút kin opmakke wurde dat de soarte ferlet hie fan itselde biotoop as de Australyske muskusein: grutte, permaninte sompen, marren en estuaria mei in soad wetter om dêr yn te foerazjearjen. De soarte libbe hast folslein op it wetter en de Nijseelânske biolooch Kerry-Jayne Wilson spekulearre dat de fûgel mooglik op gruttere proaien as oare einen jaagde, lykas rivierkreeften, grutte ynsekten, weakdieren en fisken.  

## Keppeling om utens
* New Zealand Birds Online.
Kwabeinen

**Kwabeinen** (*Biziura*) foarmje in fûgelskaai út de famylje einfûgels (*Anatidae*). It skaai bestiet út twa soarten, wêrfan ien yn 'e 16e iuw útstoar.

## Soarten
Attilio Pavesi

**Attilio Pavesi** (Caorso, 1 oktober 1910 - Buenos Aires Argentynje, 2 augustus 2011) wie in Italjaansk hurdfytser en twafâldich Olympysk kampioen. 

## Biografy
Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen op de yndividuele tiidrit mei in tiid fan 2:28:05.6, de tiidrit gie oer in ôfstân fan 100 kilometer. Troch de goede prestaasjes fan syn lângenoaten Guglielmo Segato en Giuseppe Olmo yn dyselde yndividuele tiidrit wûn de Italjaanske ploech ek it ploegeklassemint. Nei de Olympyske Spullen bleau er noch inkelde jierren as prof riden (1932-35). Hy naam diel oan de Omgong fan itaalje yn 1934. 

Oan it begjin fan de Twadde Wrâldkriich ferhuze Pavesi nei San Miguel, Argentynje, dêr't er in fytswinkel iepene.
Pavesi wie by syn ferstjerren de âldste libjende olympyske kampioen; hy waard opfolge troch de Hongaarske wetterpoloër Sándor Tarics.
Attilio Pavesi ferstoar op 2 augustus 2011, yn 'e âldens fan 100 jier.

## Dielname oan grutte omgongen
### Dielname oan de Omgong fan Itaalje
		
* 1934 - 52ste;

## Ploegen
* 1933 - Maino - Clement
* 1934 - Bianchi
Guglielmo Segato

**Guglielmo Segato** (Piazzola sul Brenta, 23 maart 1906 - Motta di Livenza, 19 july 1979) wie in Italjaansk hurdfytser. 

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerspullen. Hy wûn yn Los Angeles it sulver op de yndividuele tiidrit mei in tiid fan 2:29:21.4 , de tiidrit gie oer in ôfstân fan 100 kilometer. Troch de goede prestaasjes fan syn lângenoaten Attilio Pavesi en Giuseppe Olmo yn dyselde yndividuele tiidrit wûn de Italjaanske ploech ek it ploegeklassemint. Nei de Olympyske Spullen bleau er as prof riden, Hy naam diel oan de Omgong fan itaalje yn 1933. Koart dêrnei beëinige er syn profesjonele karriêre, en gie nei Frankryk. Nei de kriich kearde Segato werom nei Itaalje en iepene hy in drukkerij yn de regio Veneto.
Guglielmo Segato ferstoar op 19 july 1979, yn 'e âldens fan 73 jier.

## Dielname oan grutte omgongen
### Dielname oan de Omgong fan Itaalje
		
* 1933 - 33ste;
Giuseppe Olmo

**Giuseppe Olmo** (Celle Ligure, 22 novimber 1911 - Milaan, 5 maart 1992) wie in Italjaansk hurdfytser. 

## Biografy
Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerspullen. Hy waard yn Los Angeles mei syn lângenoaten Attilio Pavesi en Guglielmo Segato Olympysk kampioen yn de tiidrit foar lannen. Nei de Olympyske Spullen bleau er as prof riden, hy naam fiif kear diel oan de Omgong fan Itaalje en die ien kear mei oan de Omgong fan Frankryk.
Nei syn sportkarriêre begûn er in fytsfabryk.
Giuseppe Olmo ferstoar op 5 maart 1992, yn 'e âldens fan 80 jier.

## Dielname oan grutte omgongen
### Dielname oan de Omgong fan Frankryk
		
* 1938 - 38ste;

### Dielname oan de Omgong fan Itaalje
		
* 1933 - 18e; winner fan de 4e en 12e etappe
* 1934 - 4e; winner fan de 13e, 16e en 17e etappe
* 1935 - ; winner fan de 5e, 12e, 15e en 16e etappe
* 1936 - ; winner fan de 1e, 5e, 6e, 11e, 12e, 13e, 15e, 16e, 17e en de 19e etappe
* 1937 - Net finisht; winner fan de 6e etappe

## Ploegen
* 1933-1940 - Bianchi
* 1940-1942 - Dei
Raymond Suvigny

**Raymond André Marie Suvigny** (Parys, 21 jannewaris 1903 - Dêre, 26 oktober 1945) wie in Frânsk gewichtheffer.

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1924 en 1932). Yn Parys waard hy njoggende, de Olympyske Spullen fan Amsterdam moast hy sjitte litte ta gefolch fan in blessuere, hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen yn de klasse oant 60 kg. Nei syn Olympyske titel hâld Suvigny op mei gewichtheffen. 
Raymond Suvigny ferstoar op 26 oktober 1945, yn 'e âldens fan 42 jier, nei in lange perioade fan kriichsfinzenskip.
René Duverger

**René André Duverger** (Parys, 30 jannewaris 1911 - Caen, 16 augustus 1983) wie in Frânsk gewichtheffer.

Hy die seis kear mei oan Europeeske kampioenskippen en twa kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1932 en 1936). Hy waard by dizze kampioenskippen yn 1934 ien kear Europeesk kampioen, en yn Los Angeles Olympysk kampioen yn de klasse oant 67,5 kg.

Nei syn sportkarriêre wie Duverger sportlearaar fan berop, jierrenlang sekretaris fan de Gewichtheffederaasje fan Frankryk.
René Duverger ferstoar op 16 augustus 1983, yn 'e âldens fan 72 jier.
Jaroslav Skobla

**Jaroslav Skobla** (Praach, 16 april 1899 - Teplice nad Bečvou, 22 novimber 1959) wie in Tsjechysk gewichtheffer, dy't útkaam foar it doetiidske Tsjechoslowakije.

Hy die ferskate kearen mei oan Europeeske kampioenskippen en trije kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1924, 1928 en 1932). Hy waard by dizze kampioenskippen ien kear Wrâldkampioen, en yn Los Angeles Olympysk kampioen yn de klasse oer 82,5 kg, nei't er fjouwer jier earder yn Amsterdam it brûns wûn hie yn dizze klasse.

Foar de kriich wie Skobla plysjeman. Nei't de kommunisten oan de macht kamen, moast de antykommunistyske Skobla syn baan opjaan, en gie oan it wurk as akkountant en parttime útsmiter yn in kafee yn Praach. Jaroslav Skobla wie de heit fan kûgelstjitter Jiří Skobla, dy't op de Olympyske Spullen fan 1956, in brûnzen medalje wûn.
Jaroslav Skobla ferstoar op 22 novimber 1959, yn 'e âldens fan 60 jier, oan de gefolgen fan longkanker.
Harlekynein

De **harlekynein**  (*Histrionicus histrionicus*) is in fûgel út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1758 as *Anas histrionica* publisearre troch Carolus Linnaeus. De wittenskiplike namme *histrionicus* betsjut akteur.

## Beskriuwing

Harlekyneinen binne lytse einfûgels en wurde 38 oant 45 sm lang.

Yn 'e briedtiid is de jerk fral laaiblau mei readbrune flanken. De kop en de nekke binne laaiblau en oer de kop rint in swarte streek mei oan wjerskanten in reade streek. In wite kraach mei in swarte bân skiedt de nekke fan it boarst. It bealchje is foar it meast laaigriis en hat kastanjereade flanken. Tusken it boarst en de flanken rint in wite bân mei swarte rânen. De sturt is swart, lang en puntich. De wjuk hat in blauglânzgjende spegel en de binnenste sekundêre wjukfearren binne wyt en foarmje by it optearen fan 'e wjuk wite tekeningen oer de rêch. De snaffel is blaugriis en it each is readeftich. Bûten de briedtiid liket de jerk op it sijke, mar hy hat noch in feal readbrún diel en wat ljochte streken.  
Folwoeksen sijkes binne minder kleurryk en ha brúngrize fearren mei trije wite plakken op 'e kop: in rûn plak efter it each, in grutter plak fan it each nei de snaffel en in lyts plak boppe it each. De búk is brúnbûnt.

Juvenilen lykje op sijkes, mar binne doffer en bruner.

## Fersprieding
De soarte briedt by kâlde, hurdstreamende rivieren fan noardeastlik Sibearje, noardwestlik Noard-Amearika, noardeastlik Kanada, Grienlân en Iislân. Se ha harren nêst yn 'e regel op in goed ferside lizzend plak op 'e grûn. Se trekke op koarte ôfstân en winterdeis wurde se oan 'e rotseftige kust fan 'e Atlantyske en Pasifistyske kust oantroffen. Yn West-Europa is de soarte in dwaalgast.  

Yn Europa briedt de soarte allinne op Iislân mei in populaasje fan likernôch 4.000 oant 7.000 pearkes.   

## Gedrach
De fûgels foerazjeare troch ûnder wetter te swimmen of te dûken. Se ite weakdieren, skaaldieren en ynsekten. Harlekyneinen ha in glêd en ticht fearrekleed, dat in soad loft opnimme kin. Dat is wichtich om de bealchjes te isolearjen tsjin it kâlde wetter dêr't se yn swimme. It soarget der ek foar dat se nei it dûken wer hiel gau omheech komme, sadat se as koarken werom nei it wetteroerflak stuiterje.  

Se binne net in soad mei oare soarten einfûgels te sjen. 

## Status
De populaasje yn eastlik Noard-Amearika rint tebek en wurdt as bedrige beskôge. Mooglike oarsaken binne ferlies fan leefgebiet troch wetterkrêftprojekten en it ferlies fan fûgels troch oaljeloazings by kustgebieten. 

Neffens in rûzing fan Wetlands International yn 2015 soe de wrâldpopulaasje 190.000 oant 380.000 telle. De fûgel wurdt troch de IUCN as net bedrige klassifisearre.

## Keppeling om utens
* BirdLife
* IUCN
* Ebird
* Avibase
Rudolf Ismayr

**Rudolf Ismayr** (Landshut, 14 oktober 1908 - Marquartstein, 9 maaie 1998) wie in Dútsk gewichtheffer.

Hy die seis kear mei oan Europeeske kampioenskippen en twa kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1932 en 1936). Hy waard by dizze kampioenskippen trije kear Europeesk kampioen, en yn Los Angeles Olympysk kampioen yn de klasse oant 75 kg, fjouwer jier letter yn Berlyn wûn Ismayr in sulveren medalje yn dizze klasse.

Ismayr waard yn 1937 lid fan de NSDAP, Fan 1940 oant 1945 ferfolle er militêre tsjinst en wie er kriichsfinzene fan de Brittenn oant de hjerst fan 1946. Nei de kriich wie jurist Ismayr tsjinstanner fan it op'e nij fieren fan'e tsjinstplicht, en belutsen by protesten tsjin kearnwapens. Yn 1957 stelde er him ferkiesber foar de *Bund der Deutschen * en yn 1961 en 1965 foar de *Deutsche Friedens-Union* Letter waard er lid fan de *Deutsche Kommunistische Partei*. 
Rudolf Ismayr ferstoar op 9 maaie 1998, yn 'e âldens fan 89 jier.
Flagge fan Flylân

De **flagge fan Flylân** is de flagge fan de gemeente Flylân. De flagge waard op 29 july 1938 registrearre.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*De flagge fan de gemeente Flylân bestiet út twa like grutte rjochthoekige banen, de boppeste fan seegrien, de ûnderste fan wite kleur, mei in ferhâlding fan 2:1.*

De kleuren komme út de wapens fan East- en West-Flylân.
Ofbyld:Dorpsstraat 148, Vlieland (2014) -3.jpg|It wapen fan East-Flylân
Ofbyld:Dorpsstraat 148, Vlieland (2014) -2.jpg|It wapen fan West-Flylân.


## Symbolyk
De flagge soe ek al yn de 16e en 17e iuw brûkt wêze. De kleuren fan de flagge komme út in rymke: "Grien is de helm, wyt is it sân, dat binne de kleuren fan Flylân". 'Helm' ferwiist yn dit ferbân nei helm. Ferskate waadeilannen ha in rymke oer de betsjutting fan de kleuren fan de flagge. Mooglik waarden de kleuren fan de flagge en de folchoarder wêryn se stean op dizze manier oan de bern te learen.

## Sjoch ek

Ofbyld:Vlieland wapen.svg|Wapen fan Flylân
Ofbyld:Vlieland en Terschelling vlag.svg|Flagge fan Flylân en Skylge
Romeo Neri

**Romeo Neri** (Rimini, 26 maart 1903 - Dêre, 23 septimber 1961) wie in Italjaansk turner.

## Biografy
Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1928, 1932 en 1936). Hy waard yn Los Angeles trije kear Olympysk kampioen. Op de mearkamp yndividueel behelle er 140.625 punten, op de brêge 56.9 punten en hy wûn mei it Italjaanske team de mearkamp foar lannen.

De Twadde Wrâldkriich makke in ein oan Neri syn sportkarriêre, nei de kriich gie hy oan it wurk as trainer.Romeo Neri ferstoar op 23 septimber 1961, yn 'e âldens fan 58 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen

### wrâldkampioenskippen turnen
Maskerstikelsturt

De **maskerstikelsturt** (*Nomonyx dominicus*) is in einesoarte út de famylje einfûgels (*Anatidae*). 

## Beskriuwing

Yn 'e briedtiid ha folwoeksen jerken in rustbrún bealchje, in swarte kop en bûnte wjukken. Folwoeksen sijkes en jerken yn harren winterkleed ha in brúngriis bealchje mei streken en twa horisontale donkerkleurige streken oer it bleke gesicht.   

## Fersprieding
Se wurde fan it suden fan Teksas en Meksiko oant en mei Súd-Amearika en de Kariben waarnommen. De fûgel is net in trekfûgel en se komme as dwaalgast selden foar yn 'e meast súdlike dielen fan 'e Feriene Steaten, oan 'e Meksikaanske grins en yn Florida. De populaasje fan Teksas soe yn 2000 om 3.800 fûgels gean. 

Maskerstikelsturten briede yn 'e lijte fan beamtegrien lizzende sompen, marren en oar wetter mei in soad begroeiïng. Ek wurde se yn mangroves waarnommen.  

## Iten
Maskerstikelsturten ite foar it measte sied, woartels, stâltsjes, blêd en wetterplanten. Ek wetterynsekten en oare lytse dierkes wurde iten. Se sykje harren iten troch te dûken. 

## Status
De soarte is skou, mar net seldsum en wurdt troch de IUCN as net bedrige beskôge.

## Keppeling om utens
* BirdLife
* Ebird
* Avibase
István Pelle

**István Béla Pelle** (Bûdapest, 26 july 1907 - Buenos Aires Argentynje, 6 maart 1986) wie in Hongaarsk turner.

## Biografy
Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1928, 1932 en 1936). Hy waard yn Los Angeles twa kear Olympysk kampioen. Op de flier behelle er 28.8  punten, op it Foltiizjehynder 56.9 wûn hy mei 57.2 punten. Pelle die ek mei oan de Wrâldkampioenskippen yn 1930 yn Lúksemboarch dêr wûn hy in gouden medalje oan it rekstôk, fjouwer jier letter yn syn bertestêd Bûdapest wûn hy gjin medaljes.

Nei de Twadde Wrâldkriich emigrearre hy en toerde as artyst rûn, wêrby't hy op in ljedder Hongaarske ferskes song en fioele spile. Hy fêstige him nei ferin fan tiid yn Argentynje.István Pelle ferstoar op 6 maart 1986, yn 'e âldens fan 79 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen

### wrâldkampioenskippen turnen
Koekútsein

De **koekútsein** of **koekoeksein** (*Heteronetta atricapilla*) is in fûgel út de famylje (*Anatidae*). De wittenskiplike namme fan 'e soarte is foar it earst yn 1841 jildich publisearre troch Merrem. It is de iennige soarte yn it skaai koekútseinen. 

## Beskriuwing

Koekútseinen wurde likernôch 35 sm lang. De soarte hat in lang bealchje en nei ferhâlding koarte wjukken. De snaffel bestiet út in swarte boppekaak en in oranje ûnderkake. Yn 'e briedtiid hat de boppekaak in read plak by de basis. Folwoeksen jerken ha in glânzgjende swarte kop en boppenekke en in wyt kin. De boppedielen binne brúnswart mei kanielkleurige of feale readeftige spikkels. De tichtsleine wjukken ha twa wite balken. De bút is wyteftich mei brune plakken en sjocht der sulvereftich út. Folwoeksen wyfkes ha in donkerbrune kop en nekke en in wyteftige kiel en lykje fierder op 'e jerkjes. 

Juvenilen ha in soad fan it sijke, mar in mear readeftige boppekant, in mear gielige búk en in feale eachstreek. 

Koekútseinen misse de stikelsturt en de dikkere snaffel fan syn sibben yn 'e tûke stikelsturtfûgels (*Oxyurini*). 

## Fersprieding
De soarte komt yn it midden en suden fan Súd-Amearika foar. De grutste konsintraasjes binne te finen yn Sintraal-Sily oant Paraguay en Sintraal-Argentynje. De soarte libbet fral yn swietwettersompen mei de plant *Scirpus californicus*  en bûten it briedgebiet wurdt de soarte yn marren, sleatten en ûnderstrûpt lân oantroffen.

## Gedrach
Koekútseinen bouwe sels gjin nêst, mar lizze de aaien yn nêsten fan oare einen lykas dat fan 'e peposaka-ein (*Netta peposaca*), mar ek wol yn nêsten fan ralfûgels. Meiïnoar binne der 18 soarten bekend, dy't de aaien fan 'e koekútsein útbriede. Nei de ynkubaasje fan likenrôch 25 dagen binne de pykjes yn in pear oeren nei it ferlitten fan it nêst folslein selstannich.

Se dûke om te iten en ite fral sied, oanfolle mei slakken.

## Status
Op 'e Reade list fan 'e IUCN hat de soarte de status fan net bedrige.

## Keppeling om utens
* Birdlife.
* Ebird.
* Avibase, oproppen 2 febrewaris 2025.
Dallas Bixler

**Dallas Denver Bixler** (Hutchinson, 17 febrewaris 1910 - Buena Park, 13 augustus 1990) wie in Amerikaansk turner.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, op de Rekstôk mei 55.0 punten. Syn sportkariêre kaam yn 1935 ta in ein fanwegen in blessuere oan syn skouder. Bixler wurke dernei as bankier, restauranthâlder en as taferjochhâlder foar Disneyland. Pas yn 1963 begûn er in stúdzje en helle syn diploma as learaar, hy joech mear as tsien jier yn itensieden op in koksoplieding.
Dallas Bixler ferstoar op 13 augustus 1990, yn 'e âldens fan 80 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
George Gulack

**George Julius Gulack** (Riga, Keizerryk Ruslân, 12 maaie 1905 - Boca Raton, Feriene Steaten, 27 july 1987) wie in Amerikaansk turner fan Letsk komôf.

Yn syn jeugd yn Letlân ferdielde George Gulack syn tiid tusken turnjen, dêr't er yn 1921 nasjonaal mearkamp kampioen waard, en atletyk, mar doe't er yn 1922 nei Amearika kaam, wie er in wedstriidgymnast.
Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, op de ringen mei 56.9 punten. Nei syn sportkariêre waard er bestjoerder by ferskate Amerikaanske gymnastykorganisaasjes.
George Gulack ferstoar op 27 july 1987, yn 'e âldens fan 82 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Hinnegoes

De **hinnegoes** (*Cereopsis novaehollandiae*) is in endemyske fûgel yn Austraalje út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*). 

## Beskriuwing

Hinneguozzen binne grutte fûgels fan 75 oant 100 sm lang en ha in gewicht tusken 3.7 oant 5.2 kg. Mantsjes binne trochstrings grutter as wyfkes. De fearren binne foar it measte griis mei wat brún. De kop is yn ferhâlding ta de bealch lyts en foar it grutste part griis mei in wyteftige streek fan 'e snaffel ôf oant oer de krún. De soarte hat in koarte, swarte snaffel mei opfallende, griengiele waakshûd, dy't foar it grutste part de snaffel bedekt. De fearren op it boarst en de rêch ha bleke rânen, wylst alle dek- en skouderfearren fan 'e boppewjuk in brúneftich plak op 'e punt ha. De slachpinnen binne griis mei swarte einen. De sturtfearren binne swart en de poaten rôze en de fuotten swart.

## Fersprieding
In eardere tebekgong is feroare yn in stabile ûntwikkeling nei't de hinneguozzen yn it easten fan Austraalje harren oanpasten om yn agraryske gebieten te foerazjearjen. De briedgebieten foarmje gerslannen fan 'e súdlike Australyske kust. 

In pear guozzen fan 'e soarte binne yntrodusearre by Christchurch yn Nij-Seelân, dêr't in populaasje him hanthavenje kin. Yn 1968 is in lyts oantal fan 'e soarte yntrodusearre op Maria Island. 

## Gedrach

De soarte libbet foar it grutste part op 'e grûn en is allinnich út en troch op it wetter. Se weidzje en ite fral gers, sigge, fruchten, blêd en fetplanten. Under de planten ite se ek  *Poa poiformis*, *Disphyma australe*, *Myoporum insulare* en soarten fan *Trifolium* en *Juncus*.

Mantsjes kinne in flugge, heech toeterjende rop produsearje, fakentiden by it opfleanen of yn 'e flecht. Beide skaaien meitsje in leech, barge-eftich gnoarjend en systerjend lûd as der gefaar is. Jonge guozzen produsearje fluitsjende needsinjalen.

Hinneguozzen binne monogaam en hat in partner foar it libben. Nei de balts jout in pearke in triomf-seremoanje, wêrby't se de koppen omheech stekke en wer sakje litte, wylst se inoar oansjogge en lûd roppe. Pearkes stelle yn 'e hjerst harren territoarium fêst en briede winterdeis. Se kinne allinnich briede of yn losse koloanjes. 

In nêst bestiet út in kûle mei wat fegetaasje en dûns tusken gers, rotsen of strewellen. De bou fan it nêst is it wurk fan it mantsje, wylst it wyfke de ôfwurking fersoarget. It wyfke leit 4 oant 5 krêmkleurige aaien mei tuskenskoften fan 1 oant 3 dagen. De aaien wurde troch it wyfke yn 34 oant 37 dagen útbret. Nei it útkommen passe beide âlders op 'e piken.     

De hinneguozzen kinne sâlt en brak wetter drinke. Dat makket it foar de fûgel mooglik om ek it hiele jier troch op eilannen bûten de kust te bliuwen.

## Status
De soarte wurdt troch de IUCN as net bedrige klassifisearre.

## Keppeling om utens
* BirdLife
* IUCN
* Ebird
* Avibase
Rowland Wolfe

**Merrill Rowland Wolfe** (Dallas, 8 oktober 1914 - Conroe, 14 jannewaris 2010) wie in Amerikaansk turner.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, tûmeljen mei 56.7 punten. Wolf studearre ôf as skiekundige en wie yn de Twadde Wrâldkriich belutsen by it Manhattanprojekt (dat de earste atoombom ûntwikkele). Nei de kriich wie er wurksum yn in laboratoarium.
Rowland Wolfe ferstoar op 14 jannewaris 2010, yn 'e âldens fan 95 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
George Roth

**George Helm Roth** (Los Angeles, 25 april 1911 - Dêre, 31 oktober 1997 ) wie in Amerikaansk turner.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, mei de Yndiaanske knotsen behelle hy 26.9 punten. Yn de tiid fan de Spullen fan 1932 wie Roth wurkleas. Hy naam iten mei nei hûs út it Olympysk Doarp wei om syn frou en poppe te fieden, en nei't er syn Olympysk goud yn ûntfangst naam hie, moast er liftsjend nei hûs.

Nei de Spullen fûn er in baan yn it ramt fan in programma dat diel útmakke fan de *"New Deal"* fan presidint Roosevelt (ferlykber mei de wurkferskaffing yn deselde tiid yn Nederlân) en úteinlik waard er oannommen by Shell as geologysk tekener. Hy begûn mei jûnsûnderwiis en studearre nei acht jier ôf yn geology en petroaljetechnyk. Yn 1952 rjochte er syn eigen advysburo op.
George Roth ferstoar op 31 oktober 1997 yn 'e âldens fan 86 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Raymond Bass

**Raymond Henry (Benny) Bass** (Chambersville (Arkansas), 15 jannewaris 1910 - Los Angeles, 10 maart 1997) wie in Amerikaansk turner.

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen, by it touklimmen yn in tiid fan 6.7 sekonden.

Nei syn ôfstudearjen oan de Amerikaanske Marine-akademy yn Annapolis yn 1931 tsjinne Raymond Bass oant 1959 by de Amerikaanske Marine en berikte úteinlik de rang fan fise-admiraal. Yn 'e Twadde Wrâldkriich wie er kommandant fan ûnderseeërs, ien fan de mar twa marineoffisieren dy't dy posysje yn 'e kriich besette en it neifertelle koe. Nei de Japanske kapitulaasje late Bass tolve ûnderseeërs nei de Baai fan Tokio. Nei syn pinsjonearring by de marine wurke Benny Bass as konsultant foar in produksje- en yngenieursbedriuwen letter waard er makelder.
Raymond Bass ferstoar op 10 maart 1997 yn 'e âldens fan 87 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Oreste Capuzzo

**Oreste Capuzzo** (Rivarolo, 7 desimber 1908 - Genua, 5 desimber 1985) wie in Italjaansk turner.

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1932 en 1936). Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen mei it Italjaanske team by de mearkamp foar lannen. 
Oreste Capuzzo ferstoar op 5 desimber 1985, yn 'e âldens fan 76 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen

### wrâldkampioenskippen turnen
Mario Lertora

**Mario Lavinio Lertora** (Genua, 27 augustus 1897 - Dêre, 28 maart 1939) wie in Italjaansk turner.

Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1924, 1928 en 1932). Hy waard yn Parys en Los Angeles Olympysk kampioen mei it Italjaanske team by de mearkamp foar lannen, Los Angeles wûn er yndividueel ek noch in brûnzen medalje op de flier mei 27.7 punten. Syn sportkariêre einige nei't er yn 1936 net selektearre waard foar de Spullen yn Berlyn
Mario Lertora ferstoar op 28 maart 1939, yn 'e âldens fan 41 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Savino Guglielmetti

**Savino Guglielmetti** (Milaan, 26 novimber 1911 - Dêre, 23 jannewaris 2006) wie in Italjaansk turner.

## Biografy
Yn syn jonge jieren oerlibbe Guglielmetti in fal fan fjouwer ferdjippingen heech troch him fêst te klamjen oan elektrisiteitskabels dy't bûten hongen.
Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1932, 1936 en 1948). Hy waard yn Los Angeles twa kear Olympysk kampioen. Op de sprong behelle er 54.1 punten en hy wûn mei it Italjaanske team de mearkamp foar lannen. 

Nei syn aktive karriêre bleau Guglielmetti belutsen by it Italjaanske turnbûn.Savino Guglielmetti ferstoar op 23 jannewaris 2006, yn 'e âldens fan 94 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Joaquín de la Cantolla

**Joaquín de la Cantolla y Rico** (Meksiko-Stêd, 1837 - dêre, 1914) wie in Meksikaanske telegrafist en ballonfarder. Cantolla wie ien fan de populêrste persoanen yn Mexico-Stad oan de ein fan de 19e iuw. Hy stie derom bekend dat er him by syn presintaasjes altyd klaaide yn pak en mei silinderhoed, wylst op syn luchtballons it wapenskyld fan Meksiko ôfbylde wie.

## Biografy
Joaquín de la Cantolla waard yn 1829 berne yn Meksiko-stêd as soan fan Juan de la Cantolla, in Spanjert út Liérganes, Kantabrië, en Soledad Rico. Nei syn basisstúdzje gie er nei de militêre akademy fan it kastiel fan Chapultepec (*Castillo de Chapultepec*). Hy die mei oan de ferdigening fan it kastiel by de Amerikaanske ynvaazje, mar helle syn diploma net. In buskrûdûngelok makke dat er net mear yn militêre tsjinst mocht omdat er in each ferlear. Letter wurke er by de Nasjonale Telegraaf.

De la Cantolla hie in passy foar fleanen, waard ynspirearre troch de ballonnen fan de bruorren Montgolfier en de flecht fan Benito León Acosta út Guanajuato yn 1844 yn Morelia. Cantolla rjochte de Empresa Aerostática de Méxio op en frege yn 1862 oerheidsstipe om persoanlike proeven út te fieren mei it bestjoeren fan loftskippen.

## Undersyk en ûntwikkeling
Lykas dy fan de bruorren Wilson, waarden De la Cantolla's ballonnen makke fan snien en naaide Ingelske tekken. De la Cantolla fûn in alkoholflamregelsysteem út om it opstigen en sakjen fan de ballon te regeljen en sa de tafier fan hjitte lucht te ferbetterjen. De útfining waard analysearre troch eksperts en mei sukses teste op 22 oktober 1877 op de binnenplein fan de Escuela de Ingenieros del Colegio de Minería.

## Ungemakken
Op in kear fleach er boppe Meksiko-stêd doe't in stoartbui fan hite lucht de ballon yn it dakrút fan in hûs yn de Salto del Agua Straat smiet en troch it dak hinne sloech. De famylje oerwûn de skrik en joech him mear as ien kear in pak op 'e bealch. 

Op 10 novimber 1863, doe't er de lêste hân lei oan de tariedings foar in opstiging fan it Plaza de Armas ôf, krige er de help fan in taskôger, de snider Avilés, om ien fan de touwen fêst te hâlden. Doe't de ballon omheech gie, gong de skroar efterop mei de tuier oan'e skonk bûn en foel er dea boppe it Nasjonaal Paleis.

## Lêste flecht
Yn 1914 hie Alberto Braniff, de earste Meksikaan dy't yn 1908 yn in fleantúch fleach, út Frankryk in ballon mei seis sitplakken en in ekspert, Julio Dubois, ynhelle om him te betsjinjen en hy nûge De la Cantolla út foar in testflecht. Neidat de ballon op grutte hichte wie, waard er fanwegen in loftoanfal omlaat nei de Chalco Delling, in gebiet dat regearre waard troch de Zapatista troepen fan generaal Genovevo de la O, dy't besochten de ballon del te sjitten. It leger foarkaam fierdere skea, mar de skrik wie te grut foar Joaquín de la Cantolla, dy't thúskommen in oerhaal krige en in pear dagen letter ferstoar.
Peposaka-ein

De **peposaka-ein** (*Netta peposaca*), ek **Pampa-ein** of **bloedsnaffelein**, is in einfûgel, dy't yn Súd-Amearika libbet.

## Namme
De namme is ôfkomstich fan 'e wittenskiplike namme en is ôfkomstich fan 'e namme foar de fûgel yn it  Guaraní: Ihpé pepó-sakâ.
## Beskriuwing

Folwoeksen fûgels binne likernôch 56 sm lang, wege 1,1-1,3 kg en ha in spanwiidte tusken 72 en 84 sm. Jerken kinne wat grutter as sijkes wêze, mar oer it generaal binne se hast fan itselde formaat. 

Lykas in soad oare sibben út de famylje einfûgels besteane der grutte ferskillen tusken jerken en sijkes. Jerken ha in poarperswarte kop, nekke en boarst mei grize flanken en in wyt gebiet by de anaalstreek. De snaffel hat in grutte helderreade knobbel en de rest fan 'e snaffel wurdt stadichoan rôzich en einiget yn in swarte punt. De knobbel groeit en wurdt yntinsiver fan kleur yn 'e briedtiid, wylst it fearrekleed it hiele jier troch itselde is. De poaten en fuotten binne giel oant oranje. 

Wyfkes binne brún en ha in blaugrize snaffel mei in swarte punt. De poaten binne gieloranje oant griis. By sijkes is de konstrastearjende anaalstreek noch it meast opfallende skaaimerk.  

Juvenilen lykje in soad op 'e sijkes, mar de ûnderkant is donkerder. 

## Fersprieding
Peposaka-einen binne trekfûgels en trekke as de waarsomstannichheden dat needsaaklik meitsje. Drûge perioades yn Sintraal-Argentynje twinge de fûgels tsjin 'e hjerst nei gruttere wettergebieten te trekken. 

## Gedrach
De soarte is omnivoar en ite meast gers, woartels, sigge en wetterplanten en wat bistjes. Se ite fral sied. De soarte is net ôfhinklik fan in spesifike fiedselboarne en de ein past him maklik oan it oanbod oan. Alhoewol't de ein by de dûkeinen yndield is, ite se fral op it oerflak fan it wetter en dûke se selden. 

De ein is net monogaam en in pearke foarmet allinnich yn it briedseizoen in bûn. Der wurdt bret yn oktober oant novimber en de sijkes bouwe fan planten it nêst boppe it wetter en  ek yn rysfjilden. Se leit oant 10 krêm- oant grienkleurige aaien en as se der in oar nêst beskikber is, leit se dêr ek wol har aaien. Allinne sijkes bringe de piken grut. 

## Status
Peposaka-einen binne foar de rysbou pleachbisten en de soarte hat in soad lêst fan jacht yn Argentynje. Ek wurde se foar it fleis sketten. Njonken de direkte jacht hat de soarte ek lêst fan leadfergiftiging. Ut in ûndersyk fan 2013 die bliken dat Peposaka-einen mear leadhagel ynnimme as hokker oare einesoarte ek. Se ite de leaden kûgels om't se tinke dat it stientsjes binne, dy't se nedich ha foar de spiisfertarring. Njonken de kûgels yn 'e mage waarden ek leadkonsintraasjes yn 'e bonken oantroffen, itjinge tige giftich en skealik is foar de fûgel. Der binne ûndersikers dy't tinke dat de populaasjes troch de oermatige jacht ôfnimme sil.

De IUCN klassifisearret de fûgel op it stuit (2025) as net bedrige. Wetland International rûsde yn 2023 de populaasje op likernôch 1.000.000 fûgels.

## Sierfûgel
Sûnt de ein fan 'e 19e iuw wurdt de soarte ek as sierfûgel yn Europa holden. De ein is winterhurd en is maklik te hâlden.   

## Keppeling om utens
* Birdlife.
* Ebird.
* Avibase.