open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reinier Nooms

**Reinier Nooms**, bynamme *Zeeman* (Amsterdam, ± 1623 - dêre, augustus 1664) wie in Amsterdamske keunstskilder dy't foaral skippen skildere. 

Hy hie in rûch seemanslibben efter de rêch foar't er op lettere jierren mei it skilderjen, etsen en gravearjen begûn. Hoe't er it leard hat is net bekend. Hy wist in soad fan de skipfeart dat docht dúdlik bliken út syn detaillearde ôfbylden fan skippen en útlânske plakken. Syn wurk tsjinne as foarbyld foar oare keunstners. 

Nooms hat in protte reizge. Hy hat yn Parys, Feneetsje en mûlk ek yn Berlyn west, en reizge de kust fan Noard-Afrika bydel, al skilderjend en tekenjend.

Foaral it skilderjen fan de Nederlânske oerwinnings yn de seeslaggen fan de Ingelsk-Nederlânske Oarloggen mocht er graach dwaan. Hy skildere it flaggeskip *Amalia* fan Maarten Tromp foar de Slach by Duins yn 1639 (Nasjonaal Maritym Museum yn Londen) en de Slach by Livorno yn 1653 (hinget no yn it Ryksmuseum).

Fanôf de 1650er jierren begûn Nooms mei it etsen fan skippen en topografyske ûnderwerpen dy't er yn it earstoan ek útjoech. Dat etswurk wurdt skaaimerke troch ferfining en waard troch in protte keunstners as foarbyld brûkt. Foaral de 19e iuwske Frânske etser Charles Méryon waard tige fan Nooms beynfloede. Nooms' Paryske stedsgesichten wiene de ynspiraasjeboarne foar Méryon syn rige etsen fan Parys. Méryon droech wurk yn dichtfoarm op oan Nooms.

Ien fan Nooms syn lêste skilderijen, út 1664, lit it IJ sjen en *'s Lands Zeemagazijn* (it magazyn fan de marine), no it Skipfeartmuseum, yn Amsterdam. It skilderij hinget ek yn dat museum.

## Keppelings om utens
* Ryksmuseum
* Maritime Art Greenwich
* Artcyclopedia
Pieter de Ring

**Pieter de Ring** (Ieper?, 1615-1620 – Leien, 22 septimber 1660) wie in keunstskilder fan stillibbens.

Hy waard wierskynlik berne yn Ieper, mar de argiven fan dy stêd binne yn augustus 1914, yn de Earste Wrâldkriich ferlern gien. De famylje(?) is nei Leiden ferhûze lykas in protte Flaamske tekstylwurkers yn dy tiid en Pieter waard healwei de 17e iuw lid fan it Sint Lukasgilde. Hy hearde ta de oprjochters lykas ek Gabriel Metsu en Jan Steen. Fermoedlik is er syn karriêre begûn as graveur, mar De Ring waard ferneamd fanwege syn rike stillibbens, of banketstikken mei fruit, kreeften, grenaten, oesters, kleedsjes en Sineesk porslein. Faak ûndertekene er mei in ring of syn latinisearre namme, P.Ab.Annulo. 

Pieter de Ring is noait troud yn Leien, hat gjin hûs kocht, en gjin testamint neilitten. It is wis dat er begroeven is fanút de Nonnestege wei, neist it Akademygebou yn Leien. Syn famyljeleden arbeiden allegearre yn de lekkenyndustry. Dat er sa goed kleden skilderje koe hat dêrmei te krijen. Syn wurk ferriedt de ynfloed fan Willem Claesz. Heda. Der wurdt ek wol tocht dat er in learling west hat fan Jan Davidsz. de Heem.

## Keppeling om utens
* Stillibben mei in gouden pronkbokaal
* De skildertechnyk fan Pieter de Ring
*  Skilderij
* Skilderij
* Skilderij
Kromhaskerdiken

**Kromhaskerdiken** is in tropke boerepleatsen tusken Haskerdiken en Nes by Akkrum. 

Se lizze oan de slingerjende âlde hearewei dy't nei de Twadde Wrâldoarloch as strjitwei Van Sminiadyk kaam te hjitten.
Lambertus Krips

**Lambertus Frans Krips** (Wommels, 2 septimber 1875 - Grins, 27 novimber 1951) wie in foardrachtskeunstner. 

Hy die mei Simke Molenaar Krips en Molenaar en die mei oan de programma's fan de Winterjûnenochten tusken 1904 en 1926.

Lambertus skreau ûnder oare sels *Fen Ljouwert nei [[Jellum]]-[[Boksum]]*.
Keppelarbeid

**Keppelarbeid** wie seizoenarbeid troch organisearre groepen. Sokke groepen bestienen út losse arbeiders, froulju en bern, ûnder lieding fan in keppelbaas dy't it wurk fan de boer oannaam.

Keppelarbeid wie yn de 19e iuw benammen yn de bouhoeke wenst foar wjudzjen, flaakslûken, ierpeldollen en sa. Trochdat der gjin beskerming tsjin de eigenwille fan de boer en de keppelbaas wie en troch de gearstalling fan de 'keppel' of 'boom', soms besteand út de rûchste eleminten fan de arbeidersdoarpen op de heide, foarme de keppelarbeid faak in maatskiplik kwea. Dat kaam benammen troch de berne-arbeid en it ferfal fan de troch de need yn it keppel dreaune goede arbeider. Sjoch ek by Sint Jabik: "Broedertrouw".
Lâningte fan Korinte

De **Lâningte fan Korinte** is in lâningte by de stêd Korinte dy’t Peloponnes mei it fêstelân fan Grikelân ferbynt. De lâningte is op it smelste punt 6,3 kilometer breed. Sûnt 1893 rint it Kanaal fan Korinte troch de lâningte, wêrtroch Peloponnes eins in eilân wurden is.

Westlik fan de lâningte leit de Golf fan Korinte, eastlik leit de Golf fan Egina. Skippen dy’t fan Attika nei de Golf fan Korinta farre woenen moasten de omwei om Peloponnes meitsje. Dizze rûte wie net allinnich lang, mar ek gefaarlik. In soad skippen hienen te lijen fan skipbrek op de rotseftige kusten fan de trije kapen yn it suden fan it skiereilân. Al yn de âldheid hie men betocht om in kanaal troch de lâningte te dollen om it probleem op te lossen. Yn de 7e iuw nei Kristus waard begûn mei it dollen fan it kanaal, mar it slagge net troch technyske problemen. Ynstee dêrfan waard in falom makke, yn it Gryksk *“diolkos”* neamd. De falom lei yn it westen by it plak Poseidonia (no in bûtenwyk fan Korinte), súdlik fan it hjoeddeiske kanaal, en yn it easten by Schinous, noardlik fan it kanaal. By Poseidonia binne noch hieltyd oerbliuwsels fan de falom te sjen. Ek yn de Romeinske Tiid waarden troch Julius Caesar en Tiberius besikings dien troch de lâningte te dollen. It duorre noch oant 1893 foar it Kanaal fan Korinte wier klear wie.

Lâns it kanaal rint in âld stienen paad, dat ea brûkt waard foar it lûken fan skippen. Der binne grutte soargen oer it yn stân hâlden fan it paad. Griken dy’t harren soargen meitsje oer de sitewaasje hawwe de Grykske oerheid frege mear te dwaan om it archeologyske paad te behâlden.

Fan 408 ôf besocht Theodosius II de lâningte ôf te sluten mei in muorre, de Hexamilion, dy’t mei tuskenstoppen ta de ferovering fan it Despotaat Morea yn 1460 fan belang bliuwe soe.


Ofbyld:Korinth Isthmus de.png|*De Lâningte fan Korinte*
Ofbyld:Corinth Isthmus.jpg|*It Kanaal fan Korinte*
Ofbyld:Kärtchen des Isthmus von Korinth enlarged.jpg|*Alde kaart fan it Kanaal fan Korinte*
Bill Gates

**William Henry (Bill) Gates III**, meast **Bill Gates** (Seattle, 28 oktober 1955) is in Amerikaansk hannelsman en grûnlizzer fan it bedriuw Microsoft.
Soasiael-Demokratysk Frysk Forbân

It **Soasiael-Demokratysk Frysk Forbân** is in organisaasje dy't oprjochte waard yn 1928 troch minsken dy't de belangen fan de SDAP en de Fryske Beweging tsjinje woenen. Der waarden kampen organisearre en der ferskynde brosjueres oer ûnder oare it Esperanto. Der wie in Forbânsboekhannel De Fûnk. 

It Frysk Folksblêd ferskynde yn 1931-1932 en krige in fuortsetting yn  'It Forbân' dat tusken 1932-1939 ferskynde mei as redakteur M.K. Scholten.
Kelvin

* Kelvin (ienheid), de ienheid fan temperatuer, neamd nei
* William Thomson, Lord Kelvin, dy't himsels neamde nei
* Kelvin (rivier), dy't troch Glasgow rint, dêr't Thomson oan de universiteit wurke.
Oksidaasjetastân

De **oksidaasjetastân** (ek wol **oksidaasjegetal**,  **oksidaasjegraad**, **oksidaasjetrep**) is in maat foar de mate wêryn in atoom oksidearre is. In atoom kin elektroanen diele mei oare atomen, en kin elektroanen mienskiplik krije. Dizze elektroanen foarmje dan mei elkoar in elektroanepear. It elektroanepear sit gemiddeld altyd tichter by ien fan de twa atomen (útsein it twa eksakt deselde atomen binne yn in symmetrysk molekúl), by it meast elektronegative. Om it oksidaasjegetal te bepalen wurdt oannomd dat dit elektroanepear hieldendal by it atoom sit mei de heechste elektronegativiteit. Omdat it atoom no in elektron mear hat as it sûnder de bining hawwe soe, is it atoom ienweardich negatyf laden. Foar de berekkening fan it oksidaasjegetal (it atoom dêr't de atomen fan it elektroanepear it fierste by wei steane krijt logyskerwize in ienweardige positive lading takend). Dêrnei wurdt dit foar elke bining oan in atoom dien, en dizze getallen wurde by elkoar opteld. Dit levert in getal op tusken de -7 en de 7. Dit wurde meast werjûn yn Romeinske sifers, dit yn tsjinstelling ta de falinsje. 

At elektroanen opnomd wurde treedt it atoom op as in oksidator. At it elektroanen ôfjout, treedt it atoom op as in reduktor. Edelgassen hawwe ornaris, d.i. útsein útsûnderlike gefallen, oksidaasjetrep 0. In soad eleminten kinne meardere oksidaasjetastannen hawwe. Bygelyks swevel kin ien of twa elektroanen opnimme: oksidaasjetastân -II en -I (optredend as oksidator) of twa, fjouwer of seis elektroanen ôfstean: oksidaasjetastân +II, +IV en +VI (optredend as reduktor). De oksidaasjetastân kin dus posityf of negatyf wêze. 

By oergongsmetalen kinne ferskillende oksidaasjetastannen foarkomme. Benammen foar dy eleminten wurdt it begrip falinsje ek noch brûkt (divalent izer foar Fe2+ en trivalint izer foar Fe3+) De oksidaasjetastân is yn de koördinaasjegemy tige wichtich. Dizze wurdt dan mei bepaald troch de liganden.
Kronyk

In **kronyk** is in ferhaal fan of boek mei kronologysk oardere bjusterbaarlike en/of histoaryske feiten.

## Feitlikens
De âlde Fryske kroniken binne lange tiid sûnder derby nei te tinken leaud, dêrnei, benammen ûnder ynfloed fan Jan Bolhuis van Zeeburgh sterk wantrouwe. De fraach: "Wêrom is der sa skreaun?" is lykwols like wichtich as de fraach "Wat is der skreaun?". Te tinken falt oan in útspraak fan Jan Romein: "Gelooft niet wat de geschiedschrijvers zeggen, maar evenmin, dat zij het zonder grond zeggen". (*Leau net wat de skiedskriuwers sizze, mar likemin dat hja it sûnder grûn sizze.)

== Kleasterkroniken ==
Ta de Fryske kleasterkroniken hearre dy fan [[Kronyk fan Bloemhof|Bloemhof]], [[Mariëngaarde]], [[Lidlum]] en [[Lúntsjerk]], [[Bloemkamp]], [[Sint Odulfus]] yn [[Starum]], [[Aduard]], [[Drylts]], Feldwirt, fransiskanerkleaster yn Grins, Thabor en Norden.<br>
Patriottyske geskriften binne *Fon alra frescena fridome, Hoedae Fresen Roem wonnen, Thet Freske Riim, Tractatus Alvini, Historia Frisiae, Gesta Fresonum, Gesta Frisiorum, Olde Freesche Cronike, Aldfrysk kronykje*.

== Oare kroniken en memoiren ==
Ut de Lette [[Midsiuwen]] en de [[16e iuw]] stamme Cleyne Cronoca fan de Grinslanner Ommelannen, de kronyk fan [[Sicke Benninghe]] (Beninga), dy fan Sybe Jarichs, fan [[Eggerik Beninga]], [[Cornelius Kempius]], Johan Rengers van ten Post, Andreas Cornelius, [[Suffridus Petrus]], Idzardus Gravius. Ek moatte de neikommende 'Memoiren' neamd wurde: *Proeliarius* fan Paulus Rodolphi van Rixtel, de *Groninger Passie* fan hear Meynert toe Fraenker , dee geskriften fan [[Jancko Douwama]], it *Annael* fan Keimpo fan Martena, oantekeningen fan A.A. Jonghama, it *Cronyxke'' fan Tjalling Aykema, de memorien fan Rienk Fresinga, de kronyk fan Abel Eppens, dy fan Eggerik Egges Phebens en de beskriuwing fan de Waalske fury yn Dokkum fan Henricus à Bra.

## Sjoch ek
* Annalen

## Keppeling om utens
*
Mark de Vries

**Mark de Vries**, yn Ljouwert op it stuit **Mark de Leewadder** neamd, (Paramaribo, 24 augustus 1975) wie in Nederlânske proffuotballer fan Surinaamske komôf dy't ûnder oaren by SC Cambuur-Ljouwert spile hat.

## Biografy
De Vries begûn syn wurkpaad yn Folendam, by it pleatslike FC Volendam, dat destiids yn de Earedifyzje útkaam. Foardat it seizoen 1998/99 útein sette makke hy de oerstap nei de Frânske klup Chamois Niortais. 

Nei in matich seizoen yn Frankryk kearde hy werom nei Nederlân om spylje te gean by Dordrecht'90. Yn syn twadde seizoen kaam dêr syn echte trochbraak en makke hy in soad doelpunten. Dat smite him in trânsfer op nei de Scottish Premier League dêr't hy te spiljen kaam by Heart of Midlothian FC. Ek by de "Hearts" gong it doelpunten meitsje him goed ôf. Yn it seizoen 2004/05 spile hy mei Hearts yn de UEFA Cup. In de groepsfase waarden sy koppele oan ûnder mear Feyenoord. De Vries woe hiel bot syn bêst dwaan yn de wedstryd tsjin de Nederlânske klup, mar rekke blessearre en koe net meidwaan yn de ûnderlinge moeting. 

Nei syn refalidaasje tekene hy in kontrakt by Leicester City yn de Football League Championship, dêr't hy werenige waard mei syn eardere trêner Craig Levein. Yn jannewaris 2006 kearde hy werom nei Nederlân om by Sportklub It Hearrenfean te gean spyljen as ferfanger foar de fuortgongen Klaas-Jan Huntelaar en Georgios Samaras. 

It Hearrenfean seach yn him lykwols net mear as in pinchitter. De Vries dy't mear spilje woe, beslute in nije útdaging te sykjen en gong ynearsten werom nei Leicester City mar omdat syn posysje dêr ek net dúdlik wie, waard hy ferhierd oan ADO Den Haag. Mei ADO degradeare hy en kearde werom by Leicester. Yn oktober 2007 wurdt hy foar in pear moanne ferhierd oan Leeds United. De rest fan it seizoen fuotballe hy foar it Skotske Dundee United. 

## Mark de Leewadder
Foar it seizoen 2008/2009 bea De Vries syn tsjinsten oan by Cambuur. Nei in proefperioade tekene hy yn augustus 2008 foar 2 seizoenen in kontrakt by de Ljouwerter klup. Yn syn earste seizoen ûntpoppe hy him ta in suksesfol pinchitter en skoarde hy in oantal wichtige doelpunten. Yn seizoen 2009/2010 is er goed begûn en hat er in basisplek ferovere. Hy makket is soad doelpunten en dêrtroch de favoryt by it Ljouwerter publyk. Koezjend wurdt er dêrom ek *"Mark de Leewadder"* neamd. 

## Statistiken

*Bywurke oant 24 oktober 2009*

## Keppeling om utens
* Profyl en statistiken fan Mark de Vries op vi.nl
Arnold Houbraken

**Arnold Houbraken** (Doardt, 28 maart 1660 – Amsterdam, 14 oktober 1719) wie in keunstskilder en skriuwer.  

## Biografy
Houbraken wie learling fan ûnder oaren Jacobus Leveck en Samuel van Hoogstraten. Yn 1685 boaske er oan Sara Sasbout. Om 1709 ferhuze er nei Amsterdam nei útnûging fan Jonas Witsen. Yn 1713 makke er in reis nei Ingelân om dêr in histoarysk wurk fan platen te foarsjen. Hy besocht in hantlieding foar artysten te meitsjen dat bedoeld wie om mooglike tema's foar skilderijen oan te rikken, it *Embleem boek, Inhoud van 't Sieraad der Afbeelding*.

## Famylje
Syn soan Jacobus Houbraken (1698–1780) wie in bekend graveur fan portretten en boekyllustraasjes; hy yllustrearre ûnder oaren syn heite boeken. Antonina (1686-1736), syn dochter, wie tekener en yllustrator. Sy wie boaske oan de topografysk tekener Jacobus Stellingwerff (1667-1727). Ek dochter Christina skilderde en tekene. Sy troude mei de skilder Anthony Elliger. Harren dochter Christina Maria waard tekenaresse.

## Skilderwurk
Arnold Houbraken skildere mythologyske en bibelske taferelen, portretten en lânskippen.


File:Arnold van Houbraken (kopie naar) - De schilder en zijn model 1690.jpg|*De skilder en syn model (kopy)*, 1690
File:Houbraken, Arnold - Commemoration of King Mausolus by Queen Artemisia.jpg|*Betinking kening Mausolus troch keninginne Artemisia*
File:Houbraken, Arnold - Pallas Athene Visiting Apollo on the Parnassus - 1703.jpeg|*Pallas Atene op besite by Apollo op de Parnassus*, 1703


## Boeken
Arnold Houbraken wurdt fral te binnen brocht fanwege syn *[[De groote schouburgh der Neder­lantsche konstschilders en schilderessen]]* (1718–1721), mei 500 biografyen fan keunstskilders út de 17e iuw.
List fan keizers fan it Byzantynske Ryk

It Byzantynske Ryk is in fuortsetting fan it eastlike diel fan it Romeinske Ryk nei de fal fan it westlik diel yn 476. De splitsing fan it Romeinske Ryk begjint at Diokletianus yn 284 it Keizerryk yn in Westlik en Eastlik diel ferdielt foar bestjoerlike doeleinen. In djippere splitsing tusken East en West bart sûnt 364. De echte oanset foar it Byzantyske Ryk komt fan Konstantyn de Grutte dy't de haadstêd yn 330 fan Rome ferpleatst nei de Grykske stêd Byzantsium oan de Bosporus, it lettere Konstantinopel. De splitsing wie foarfêst yn 395 doe't de lêste keizer dy't oer it ûnferdielde ryk hearske stoar. 
Foar de list keizers sûnt it begjin fan it keizerryk oant de fal fan it westlike gedielte, sjoch Keizers fan Rome.

## Legenda

## Iere Byzantynske Ryk

## Dynasty fan Herakleios

## [[Ikonoklasme]]

## Masedoanyske dynasty

## Komnenen, Doukai en Angeloi

## Laskariden, Paleologen en Kantakûsenen

## Keppeling om utens
* http://www.wildwinds.com/coins/byz/i.html
* http://www.roman-emperors.org/
Jan Planting

**Jan Planting** (Drachten, 27 maaie 1893 - dêre, 29 novimber 1955) wie in ferver, dekoraasjeskilder en keunstskilder út Drachten. Planting syn wurk hat foaral dokumintêre wearde.

## Libben
Jan Planting hat syn hiele libben yn Drachten tahâlden. Hy hat in skoftke yn de lear west by printerij 'De Vrije Fries' yn Drachten, mar waard al rillegau feint by in hûsskilder. Neist dat wurk folge er tekenûnderrjocht. 

Yn 1914 moast er yn tsjinst, krekt yn de tiid fan de mobilisaasje as gefolch fan de Earste Wrâldkriich. Hy bedarre yn Noard-Brabân by de grinsbwaking. Dêr tekene er portretten fan syn tsjinstmaten en op in útstalling yn Tilburch en wûn dêrmei in brûnzen medalje.

Werom yn Drachten waard er ferver en boaske er oan Aeltsje Bergsma yn 1923.

Op in stuit wûn Planting hynder en reau op in lot út de lotterij. Dat smiet him 850 gûne op dêr't er in eigen skildersbedriuw fan begjinne koe. Wilens tekene en skildere Planting en bestudearre er it wurk fan oare keunstners. Hy krige advys fan Ids Wiersma dy't fan 1918 oant 1926 yn Drachten wenne. Wiersma syn ynfloed is te fernimmen yn guon fan Planting syn wurken. Wat letter krige er ek kunde oan de skuonmakker en keunstner Thijs Rinsema, mei wa't er syn wurk bespriek.

Ek waard er oantrune ta skilderjen troch Sjoerd de Roos, famylje fan memmekant.

## Wurk
It bêste fan Planting syn wurk hat grif artistike wearde. It measte hat lykwols histoarysk-topografyske betsjutting mei't Planting, faak tige detaillearre, stikjes fan Drachten en omkriten feistlein hat yn syn skilderijen en tekeningen; plakken dy't al lange tiid ferdwûn binne.

## Wurk yn [[Museum Dr8888]]
In kar:
* Hûnderten tekeningen (fral fan Drachten en omkriten)
* *Stillibben mei fervepotten*. Oaljeferve.
* *Stillibben mei trije soarten koal*. Oaljeferve.
* *Selsportret* (mei 56 jier yn wurkklaaiïng fan hûsskilder). Oaljeferve.
* Fan 4 novimber 2023 oant en mei 31 maart 2024 de tentoanstelling: *Jan Planting, skilder*.
List fan skûlnammen

Dit is in **list fan [[skûlnamme]]n**

## 0-9

## A

## B

## C

## D

## E

## F

## G

## H

## I

## J

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## Q

## R

## S

## T

## U

## V

## W

## X Y Z

## Sjoch ek
*Bynammen yn de sport

## Keppeling om utens
* go.to/realnames List mei pseudonimen
* www.trussel.com/books/pseudo.htm Trussel's EclectiCity
* www.famousfolk.com Noch in list mei pseudonimen
Rasjonalisme (boustyl)

**Rasjonalisme** is in boustyl en designstreaming út de jierren 1926-1945.
Yn Nederlân is de term Rasjonalisme foaral ferbûn oan in arsjitektuerstyl fan om 1900 hinne, dy't yntrodusearre is troch H.P. Berlage. It grutte skoallefoarbyld fan it Rasjonalisme yn de Nederlânske arsjitektuer is de Beurs fan Berlage yn Amsterdam, mar ek de Bazel yn Amsterdam fan arsjitekt Karel de Bazel.

## Komôf
* Itaalje

## Haadskaaimerken
* Strakke geometryske foarmen
* Earsteklas materialen, sa as fergroomde metalen buizen

## Foarbylden arsjitektuer
* Bauhaus in Dessau
* Hûzen fan de Weissenhofsiedlung yn Stuttgart
Dûbai

**Dûbai** (Arabysk:دبي; ek wol transliterearre as **Dubai** of **Doebai**) is ien fan de Feriene Arabyske Emiraten (FAE). It is de haadstêd fan it lykneamde emiraat Dûbai. Dûbai leit oan de noardkante fan it grûngebiet fan it emiraat. De stêd wurdt trochsnien troch in srream, in smelle baai fan de Perzyske Golf. 

De stêd is ferneamd rekke om har heechbou, wêrûnder it heechste gebou fan de wrâld is, de Burj Khalifa, en de eilannen dy't foar de kust fan de stêd opspuite binne yn de foarm fan in palm en in wrâldkaart.

## Ekonomy
De oaljereserves en de oalje-releteare ynkomsten fan Dûbai binne minder as ien-tweintichste fan dy fan it emiraat fan Abu Dhabi. Dûbai en Deira binne de wichtigste thúshavens foar westerske fabrikanten. It grutste part faan it bankwêzen fan de nije stêd en de finansjele sintrums binne fêstige yn it havengebiet.

Ynternettagong is beheind troch middel fan ynternetfilters, sa´t men seit om de godtsjinstige wearden fan de Feriene Arabyske Emiraten te beskermjen.

Elts jier yn desimber wurdt yn Dûbai it Ynternasjonaal Filmfestival fan Dûbai holden, it grutste evenemint fan syn soarte yn 'e Arabyske wrâld.

## Nijsgjirrige bouwurken
* Burj Al Arab
* Burj Khalifa

## Stêdebân
*  Gold Coast (Queenslân)
*  Osaka
*  Djedda
*  Jerevan
*  Istanbûl
*  Damaskus
*  Detroit (Michigan)
*  Washington, D.C.
*  Sjanghai
*  Kasablanka
*  Sjenêve
*  Beirût
*  Frankfurt am Main
Emporis Skyscraper Award

De **Emporis Skyscraper Award** is in priis dy’t sûnt 2000 elts jier útrikt wurdt oan de nije wolkekliuwer dy’t wat ûntwerp en funksjonaliteit oanbelanget de beste is. De priis wurdt útdield troch it Dútske bedriuw Emporis, dat gegevens byhâldt op it mêd fan heechbou.

Sûnt 2001 wurdt der njonken de gouden priis ek in sulveren en in brûzen priis útrikt.

Om nominearre te wurde foar de priis moat it gebou yn elts gefal 100 meter heech wêze, en it gebou moat yn it jier fan de útrikking oplevere wurde. De winner wurdt eltse jannewaris fan it neikommende jier bekend makke en inkele moannen letter wurdt de priis útrikt.

It is twa kear foarkaam dat in Nederlânsk gebou yn de top-3 kaam. Yn 2005 waard de Montevideo yn Rotterdam tredde, en yn 2007 krige Het Strijkijzer yn De Haach de gouden priis.

## Oersjoch fan de winners

## Keppeling om utens
*Hiemside fan de Emporis Skyscraper Award
Nîmes

**Nîmes** is in stêd yn de regio Oksitaanje, (Frankryk). It is de "prefectuer" fan it departemint Gard. Nîmes leit net fier fan Avignon, Montpellier en Marseille ôf en is berikber oer de autorûte A9 en A54 en de TGV.

## Skiednis
Sa as út de menhir fan Courbessac bliken docht wie lang foar ús jiertelling al sprake fan minsklike oanwêzigens en aktiviteit yn de omjouwing fan Nîmes. Lykwols set de histoarje fan Nîmes útein mei de komst fan de Romeinen, dy't de stêd stiften en dy *Colonia Nemausensis* neamden. Under keizer Augustus waard it in wichtich sintrum. 

## Nijsgjirrichheden
It Maison Carrée, dat beskôge wurdt as ien fan de bêst bewarre Romeinske timpels, wie oan de "Prinsen fan de Jeugd" (de pakesizzers fan de keizer) wijd.

De Arena fan Nîmes, waard boud tusken 50-100 nei Kr. en wie ynspirearre troch it "Colosseum" yn Rome. Ek dat bouwurk is ien fan de bêst bewarre út de Romeinske tiid. It is 113 by 101 m. grut. De flier is 70 by 38 m. Oan de bûtenkant binne twa nivo's fan 60 bôgen elk te ûnderskieden. Binnen joech dizze arena plak oan 24.000 taskôgers ferdield oer 34 tribunes, dy't plak nimme koenen yn 4 sônes dy't gearhongen mei de sosjale status fan de besikers. De arena is ûntwurpen foar gladiatoaregefjochten. Yn de Midsiuwen waard it ta in fersterke doarp ferboud dêr't oant 1812 twa tsjerken, in lyts kastieltsje en om-ende-by 220 huzen stienen. Hjoed-de-dei wurde der Bollefjochtsjen, konserten en foarstellings jûn. 

Fierders binne yn Nîmes te sjen:
* Romaanske katedraal "Notre-Dame-et-Saint-Castor"
* "Place du Marché"
* "Jardins de la Fontaine"
* Romeinske ringmuorre
* ferskate musea lykas:
** Carré d'Art, museum fan moderne keunst
** Musée du Vieux Nîmes, oer it libben yn Nîmes fan de ein fan de Midsiuwen ôf
** Musée des Cultures Taurines
** Archeologysk Museum
** Natuerhistoarysk Museum "Chapelle des Jésuites"
** Museum fan Schone Keunsten
** Planetarium


Maison Carree in Nimes (12).jpg|Maison Carrée
Arenes de Nimes panorama.jpg|Romeinsk amfiteater
Nîmes, La cathédrale Notre-Dame-et-Saint-Castor (17. Jhdt.) (46563659375).jpg|Katedraal


## Trivia
De namme "denim", in stof foar jeansbroeken, komt oarspronklik fan Nîmes, nammentlik: "de Nîmes".

## Berne yn Nîmes

* Etienne Ozi (9 desimber 1754 – 5 augustus 1813), Frânske komponist en muzykpedagooch
* Manuel Amoros (1 febrewaris 1962), fuotballer
Lâningte fan Suëz

De **Lâningte fan Suëz** is in lâningte yn Egypte. Oan de westkante fan de lâningte leit Afrika en it grutste part fan Egypte. Oan de eastkante leit Aazje en it Egyptyske skiereilân Sinaï.

De lâningte is ferneamd rekke om it Suëzkanaal dat troch de lâningte giet. It kanaal, 163 kilometer lang, waard yn 1869 iepene en ferbynt de Middellânske See mei de Reade See. It Suëzkanaal soarget foar in koartere rûte fan Jeropa nei Súdeast-Aazje. Wêr’t skippen foar 1869 om heul Afrika hinne farre moasten kinne dizze no troch it Suëzkanaal.
Laurence Chaderton

**Laurence Chaderton** (± 1536 &ndash; 13 novimber 1640) wie in Ingelske puriteinsk godgelearde en ien fan de oersetters fan de King James ferzje fan de Bibel.
Chaderton waard berne yn Lees of oars yn Chadderton yn Ingelân wierskynlik yn de rin fan septimber 1536 as soan fan de katolike Thomas Chaderton.

## Wurk
Chaderton publisearre om 1580 in preek dy't er hold yn St Paul's Cross en in ferhanneling fan syn *On Justification* waard printe troch  Anthony Thysius, heechlearaar Godgeleardheid yn Leien. In stikmannich oare wurken oer teologyske ûnderwerpen fan him bleaune manuskript (fan 1911 ôf).

## Keppeling om utens
* http://www.emma.cam.ac.uk/about/famous/index.cfm?id=2
Boeretoer

De **Boeretoer** (Nederlânsk: *Boerentoren*) is in 97 meter heech gebou yn de Belgyske stêd Antwerpen. It is dêrmei it op ien nei heechste gebou fan de stêd. De toer is in ûntwerp fan Jan van Hoenacker en mei de bou is útein set yn 1929. Doe’t it revolúsjonêre projekt yn 1931 klear wie, wie it ien fan de earste wolkekliuwers op it fêste lân fan Jeropa. It gebou dat yn art deco-styl boud is wie doe noch 87,5 meter heech en bleau dêrmei oant yn de jierren ’50 it heechste tuorregebou fan Jeropa. De hichte fan 96 meter berikte it gebou nei de restauraasje fan 1976. Yn Antwerpen is allinnich de Us Leaffroukatedraal heger.

De namme Boeretoer komt fan de bank dy’t him yn de toer fêstige hie en benammen boeren as klanten hie. Nei in grut tal nammeferoarings en fúzjes fan de bank ûntstie de KBC-bank, wêrtroch't de toer ek wol as de KBC-toer oantsjutten wurdt.

Hjoed de dei is de Boeretoer in skaaimerk fan de stêd. Dat wie oars yn de tiid fan de bou fan de toer. De Antwerpenaren wienen yn it begjin net bliid mei de toer en der wie in soad wjerstân tsjin it projekt, mar stadichoan binne de ynwenners it gebou begûn te beskôgjen as ikoan fan de stêd. Doe’t der ein jierren ’60 plannen kamen om it gebou ôf te brekken foar in oare toer ûntstie der in soad protest ûnder de bewenners. De plannen binne úteinlik nea útfierd.
Henry Burton

**Henry Burton** (Yorkshire, 1578 &ndash; 1648), wie in Ingelske puriteinsk predikant. Tagelyk mei John Bastwick en William Prynne, waarden syn earen yn 1637 ôfsnijd fanwegen it skriuwen fan pamfletten tsjin aartsbisskop Laud.

## Syn jonge jierren

Hy waard berne yn Birdsall, in lyts doarpke yn East-Yorkshire yn it neijier fan 1578, sa't men dit fan syn skriuwen ôfliede kin. Syn heit William Burton wie boaske oan Maryanne Homle/Humble op 24 juny 1577. Hy waard oplaat oan it St. John´s College yn Cambridge, dêr´t er yn 1602 ôfstudeare. Syn favorite foargongers wienen Laurence Chaderton en William Perkins. Doe´t er universiteit ferliet, waard er fâd oer twa soannen fan Robert Carey.
De groote schouburgh der Neder­lantsche konstschilders en schilderessen

**De groote schouburgh der Neder­lantsche konstschilders en schilderessen** is in boek troch Arnold Houbraken, yn trije dielen útkaam fan 1718 oant 1721. It boek jout 500 libbensbeskriuwings fan keunstskilders út de 17e iuw. It is dêrtroch in wichtige boarne fan kennis oer de skilders út dy tiid, as ferfolch op it Schilderboeck fan Carel van Mander út 1604. Trittich jier nei Houbraken syn dea waard in twadde útjefte publisearre yn in wat wizige foarm. In faksimilee fan dizze útjefte waard yn 1976 troch útjouwerij B.M. Israel BV te Amsterdam op 'en nij útbrocht.

## List fan opnommen skilders
De nûmers efter de nammen binne keppelings nei harren plak yn de webferzje fan it boek yn de Digitale Bibleteek foar de Nederlânske Letterkunde.
  	  	

## Keppeling om utens
* It boek op DBNL.
Amearika (kontinint)

**Amearika** is in lânmassa op it westlik healrûn dat eastlik fan de Grutte Oseaan en westlik fan de Atlantyske Oseaan leit. Amearika wurdt oer it algemien ferdield yn Noard-Amearika en Súd-Amearika, mar der besteane ek oare yndielings, bygelyks Noard-Amearika, Midden-Amearika en Súd-Amearika.

De namme Amearika is ôflaat fan de Italjaanske ûntdekkingsreizger Amerigo Vespucci (1454-1512). In wrâldkaart dy’t yn 1507 troch Martin Waldseemüller publisearre waard wie de earst bekende publikaasje dêr't de namme yn brûkt waard.

Yn de measte talen wurde mei de termen Amearika en Amerikanen faak allinnich de Feriene Steaten fan Amearika en harren ynwenners bedoeld. Noard- en Súd-Amearika hawwe tegearre likernôch 1.091.000.000 ynwenners.

## Status as wrâlddiel
De klassifikaasje fan Amearika as ien inkel wrâlddiel yn stee fan meardere kontininten wurdt net algemien akseptearre. Tradisjoneel wurde yn de Ingelsktalige lannen, as ek yn Nederlân, Noard- en Súd-Amearika beskôge as twa kontininten dy’t skieden wurde troch it Panamakanaal. Yn in soad oare lannen wurdt Amearika al as ien kontinint sjoen. Fan de fiif ringen fan de Olympyske flagge dy’t de fiif parten fan de wrâld fertsjintwurdigje, wurdt Amearika troch in inkele ring symbolisearre.

## Oare nammen
Yn Jeropa wurdt Amearika ek wol oantsjutten mei de Nije Wrâld. Under Yndiaanske aktivisten is sûnt in pear jier de term *Abya Yala* yn it gebrûk as oare namme foar it Amearikaanske kontinint. It westlik healrûn wurdt ek wol as synonym brûkt foar it Amearikaanske wrâlddiel, alhoewol’t lytse parten fan Afrika en Jeropa ek op it westlik healrûn lizze.

## Lannen en gebieten
### Soevereine steaten
Der binne 35 soevereine steaten yn de Amearika's, 23 yn Noard-Amearika aen 12 in Súd-Amearika:

### Oerseeske gebieten

## Sjoch ek
* Karibysk Gebiet
* Latynsk-Amearika
* Midden-Amearika
* Sintraal-Amearika
Tram

In **tram** is in iepenbier ferfiersmiddel. Lykas de trein en de metro rydt de tram oer in spoar. Trams ride yn stedsgebieten, boppe de grûn. 

Eartyds wienen der yn Fryslân ferskate tramlinen, lykas de tramwei Snits-Boalsert.

## Sjoch ek
* Nederlânske Tramwei Maatskippij.
* Hynstetram

## Keppeling om utens
*
Finske Golf

De **Finske Golf** (Finsk: *Suomenlahti*; Russysk: *Финский залив*, *Finskiy zaliv*; Sweedsk: *Finska viken*; Estsk: *Soome laht*) is it eastlikste part fan de Eastsee en leit tusken Finlân (yn it noarden), Estlân (yn it suden) en Ruslân (yn it easten) yn. Yn Ruslân leit Sint Petersburch oan de golf, op it plak dêr’t de rivier Neva yn de golf útmûnet. Oare grutte stêden oan de Finske Golf binne Helsinky en Tallin. It eastlikste part fan de golf is fan Ruslân en guon fan syn wichtichste oaljehavens lizze oan it wetter. 

## Geografy
De Finske Golf is likernôch 29,500 km² grut, hy hat fan east nei west in lingte fan 428 kilometer en is fan noard nei súd op syn breedst 120 kilometer. De wiidte oan de begjin fan de golf is 75 kilometer. Yn it easten wurdt de golf hieltyd smeller en giet oer yn de Golf fan Kronstadt, dêr’t er sa’n 10 oant 28 kilometer breed is. Oan de noardkust leit noch de Golf fan Vyborg en oan de súdkust leit de Narva Baai.

Der lizze ferskate eilannen yn de Finske Golf, dêr't Hogland, Tyters, Lavansaari en Seiskari de grutsten fan binne. Utsein dy grutte eilannen binne der noch ûntelbere lytse eilantsjes lâns de noardkust fan de golf, de saneamde skearen. De djipste parten fan it wetter lizze oan it begjin fan de golf, dêr’t in djipte fan 80 oant 100 meter berikt wurdt en lâns it suden dêr’t it op guon plakken noch djipper as 100 meter is. Oan de noardkant is it wetter nea djipper as 60 meter. Troch rotsen en de ûndjipten is de noardkust ek tige min te befarren. Sûnder goede kaarten is it sels gefaarlik om troch de wetters lâns de kust te farren. It djipste punt, op 121 meter, leit krekt noardeastlik fan Tallinn. Likernôch 5% fan de wettermassa fan de Eastsee is yn de Finske Golf.

It wetter yn de Finske Golf hat in lege saliniteit, fan trochstrings 4‰. Yn it easten is dat sels noch leger, omdat dêr de Neva yn it wetter útkomt.

De golf hat te lijen fan eutrofiearring. Dêrtroch komme yn de waarme moannen in soad algen foar.

## Stêden

## Grutste eilannen

* Bolshoy Tyuters (*Tytärsaari*)
* Hogland (*Suursaari*)
* Kotlin Eilannen
* Lavansari (Lavansaari)
* Naissaar
* Grachevo (Seiskari)
* Pakri Eilannen
Hallofryslan.nl

**Hallofryslan.nl** wie in Frysk-Nederlânske webstee makke troch en yn it behear fan Eline en Yvette de Koning. It webstee bestie sûnt febrewaris 2009 en krige stipe fan de Provinsje Fryslân mei de útfieringsregeling *projektsubsydzjes Kultuer, Taal en Underwiis*. 

It wichtichste ûnderdiel fan webstee wie in *Frysk-Nederlânsk* en *Nederlânsk-Frysk* wurdboek, mei in oersetter en in staveringshifker. Dêrneist waarden der kolumns skreaun, troch ûnder oaren Rendert Algra en Lutz Jacobi, waarden der filmpkes oanbean en wie der muzyk te finen op de hiemside. Ek wie der omtinken foar it Fryske toaniel en de iepenloftspullen en Fryske museums.

In projekt dat besibbe is oan Hallofryslan.nl is it webstee Wurdboek.nl. Dizze side is hielendal yn it Frysk opsetten en biedt in wurdboek, staveringshelp en rymwurdboek oan. De wurden binne gearstald troch de Fryske Akademy.

Desimber 2015 wie it oarspronklike Hallofryslan.nl webstee net mear aktyf, mar Wurdboek.nl al.

## Keppeling om utens
*Wurdboek
Waalske Fuery

De **Waalske Fuery** wie in wraakgerjocht fan de Walen fan Caspar de Robles yn 1572 yn Dokkum.

## Foarskiednis
Op 1 april 1572 ferôveren de wettergeuzen Den Briel yn Súd-Hollân. In protte Hollânske stêden sleaten harren doe by de opstannelingen oan. Yn augustus 1572 kamen de stêden Snits, Boalsert en Frjentsjer dêrby. Dit wienen nammentlik festingstêden dy't harren goed ferdigenje koenen at se belegere wurde soene.

## Dokkum
Ein augustus 1572 slagge it de geuzen en hâldt Dokkum beset. Mar de Waalske troepen fan Caspar de Robles ferjoegen de geuzen al yn begjin septimber en namen wraak op de boargers fan Dokkum, nei ien waard ûntsjoen. Het moardzjen, plonderjen en brânskatten dat doe folge is de skiednis yngien as de 'Waalske Fuery yn Dokkum'.

De skiedskriuwer Pier Winsemius skriuwt dêroer:
*Also is de Stadt Dockum, nadat de selve drie dagen te vooren van den Spaenschen verlaten was wederom aen haer ghecomen. Die terstont begost hebben na hare maniere alle wreetheyt te gebruycken. Waer over binnen de Stadt groot gecrijt ende getter gehoort is. Middeler-tijt zijn van Groningen gecomen tsestich Ruyters die den Stadts-plaetse (van waer men na Collum gaet) ingenomen ende alles doot gheslaghen hebben. Sonder ooghen te nemen op Mans, Vrouwen, Kinderen ofte andersins. De doode lichamen zijn over de Straten ghestroyt. En het bloet is in vele plaetsen over de selve gevloden. Also dat sij in dese furie noch Papijsten noch Reformeerden verschoont hebben.*

De oanfal fan de Walen en de gefolgen dêrfan hawwe de oanlieding foarme ta it oanlizzen fan de bolwurken en stedsgreften yn 1582.
Sakoku

**Sakoku** (Japansk: 鎖国, letterlik 'lân yn de keatlingen' of 'lân op slot') wie de bûtenlânske polityk fan Japan yn it tiidrek 1642-1853, dêr't gjin bûtenlanner it lân yn komme mocht en Japanners it lân net út mochten. Dy polityk kaam ta stân troch de ynfloedrike Tokugawa-dynasty laat fan Tokugawa Iemitsu en bleau bestean oant de komst fan kaptein Matthew Perry út de Feriene Steaten dy't soarge foar de iepenbrekking fan Japan. 

Yn it tiidrek fan de Sakoku wie Japan lykwols net folslein isolearre. Under tige strikte kondysjes wiene hiel beheind kommersjele relaasjes mei it bûtenlân mooglik, mar wol ûnder strang tafersjoch fan de Shogun. De Nederlanners op it eilân Desjima hienen dêr in wichtige rol yn. 

## Ein fan it isolemint
Op 8 july, 1853, kaam kaptein Matthew Perry fan de United States Navy mei fjouwer oarlochsskippen yn Japan oan en easke fan de Japanners harren doarren iepen te setten foar de hannel mei it Westen. It folgjende jier (1854), kaam Perry werom mei sân skippen en twong de Shogun om in ferdrach te tekenjen, de "Treaty of Peace and Amity", dat diplomatike relaasjes tusken Japen en de Feriene Steaten mooglik makken. 

## Literatuer
* , *Tanuma Okitsugu: Foreruner of Modern Japan.* Cambridge: Harvard University Press, 1955.

## Keppeling om utens
* Numismatist in Commodore Perry's fleet (1853-54)
Henricus fan Bra

**Henricus fan Bra** (Dokkum, 29 augustus 1554 - Kampen 1622) wie in genêshear.

Hy waard troch syn heit oplaat ta dokter en studearre fierder yn Keulen, Wenen en Bazel. Doe't syn heit stoar gie er werom nei Dokkum. Hy moast flechtsje yn 1571 fanwegen de fury fan de Waalske troepen, de Waalske fury, dy't er ek wiidweidich beskreaun hat.

Hy makke doe wer in stúdzjereis en waard yn Bazel befoardere ta medysk doktor. Bra wie stedsgenêshear fan Kampen fan 1581 oant 1583 en deselde funksje hie er fan 1616 oant 1620 yn Ljouwert. Jan Jansz. Starter joech dêr yn 1616 syn wurk op 'en nij út.

## Wurk
* *Medicamentorum simplicium* (1591)
* *De curandis vevenis* (1602)

## Sjoch ek
*Kronyk
Lucas Achtschellinck

**Lucas Achtschellinck** (Brussel, doopt 16 jannewaris 1626 - dêre, beërdige 12 maaie 1699) wie in Brusselsk lânskipsskilder út de baroktiid.

## Libben
Achtschellinck waard op 26 oktober 1639 ynskreaun yn it Brusselske skildersgilde as learling fan Peter van der Borcht. Men nimt oan dat er tusken 1639 en 1657 in soad reizge en earst yn 1657 gildemaster waard.

Achtschellinck waard tige beynfloede troch Jacques d'Arthois, in learling út de Rubensskoalle. Hy skildere foaral grote bosklânskippen foar tsjerkegebouwen en kleasters. Dizze lânskippien waarden troch oaren fierders ôfwurke mei figueren en tafrelen út de bibel. Achtschellinck skildere ek ferskate lânskippen yn de skilderijen fan Gaspar de Crayer. Hy foarme mei Lodewijk de Vadder en Jacques d'Arthois de sahjitten *[[Zoniënwoud]]skilders*, de op dat stuit foar master opslaande groep fan Brusselske lânskipsskilders. Ien fan syn learlingen wie Theobald Michau.

Op 13 maart 1674 boaske er oan Anna Parys.

## Wurk
Wurk fan Achtschellinck is te sjen yn de katedraal an Sint-Michiel en Sint-Goedele yn Brussel, yn it Groeningemuseum yn Brugge en yn museums te Dresden en Berlyn.
Gerardus Buskens

**Gerardus Buskens** (Bergharen, 7 augustus 1853 - Nymwegen, 15 july 1933 wie in Nederlânsk boumaster en oannimmer. Syn wurk fynt men foaral oan de pleinen en singels fan de Nymweechske stedsútlis. Hy wie in âldere neef fan de arsjitekt Piet Buskens. Gerardus Buskens leit begroeven yn it famyljegrêf oan de haadloane fan begraafplak Daalseweg. Yn de Nymweechske wyk Bottendaal wie eartiids in strjitte nei him neamd om't er de earste wenten fan dy strjitte ûntwurpen hie.

## Inkeld wurk
*1883-1883 Nymwegen: Van Welderenstjitte 2-4, hoeke Ziekerstrjitte 148-150
*1892-1892 Nymwegen: Oranjesingel 8-10
*1895-1896 Nymwegen: Oranjesingel 14-34
*1900-1901 Nymwegen: Graafsewei 56-58

## Sjoch ek
*Nederlânske Arsjitekten
Samuel Bolton

**Samuel Bolton** (Londen, 1606 - 15 oktober 1654 ) wie in Ingelsk geastlike en learde en in lid fan de Westminster rie en haad fan it Christ's College yn Cambridge. 

## Libben
Samuel Bolton wie de soan fan William Bolton fan Lancashire. Hy waard berne yn 1606 yn Londen, en waard oplaad oan de *Christ's College* yn Cambridge. Yn 1643 waard er keazen yn de Westminster rie fan godgelearden. Hy wie efterinoar predikant: fan de St.Martin's yn de Ludgatestrjitte, fan de St. Saviour's te Southwark en fan de St. Andrew's te Holborn; allegear te Londen.

Hy stoar nei in lang sykbêd op 15 oktober 1654. Edmund Calamy preke op syn begraffenis.

## Wurk
Under oaren: 

**A Tossed Ship making for a Safe Harbour; or a Word in Season to a Sinking Kingdom* (1644)
**The True Bounds of Christian Freedom* (1645)
**A Vindication of the Rights of the Law and the Liberties of Grace* (1646) 
**The Arraignment of Error* (1646) 
**The Sinfulnesse of Sin* (1646)
**The Guard of the Tree of Life* (1647)
**The Wedding Garment* 
*Postúm, *The Dead Saint speaking to Saints and Sinners,*

## Keppeling om utens
* monergism.org
Rendert Algra

**Rendert Hylke Algra** (Snits, 5 oktober 1963) is in politikus fan Frysk komôf. Hy wie fan 26 july 2002 oant 30 novimber 2006 en fan 1 septimber 2009 oant 17 juny 2010 lid fan de Twadde Keamer foar it CDA. Sûnt 1 juny 2010 is hy foarsitter fan de fakbûn De Unie. Algra hinget it protestantske leauwe oan en is sûnt 1 maaie 1985 lid fan it CDA. Hy wennet yn Jobbegea.

## Libbensrin
Rendert gie nei de protestantsk kristlike legere skoalle yn Kûbaard. Oanslutend folge hy de havo en it ateneum oan it J. Brugman Kolleezje yn Boalsert, dêr’t hy yn 1982 syn ateneumdiploma helle. Fan 1983 oant 1984 folge hy lessen oan de hegere lânbouskoalle fan Amsterdam, mar hy soe de oplieding net ôfmeitsje. Fan 1985 oant 1987 folge hy de polysje-oplieding yn Amsterdam.

Fan 1 april 1982 oant 1 juny 1983 wie hy meiwurkjend foarman by in melkfeehâlderij, fan 1 febrewaris 1984 oant 1 augustus 1985 selsstannich judolearaar yn Wommels en Dronryp en fan 1 april 1985 oant 1 jannewaris wie hy plysjeman yn Amsterdam. Dêrnei gie hy oan de slach by it CNV, dêr’t er ferskate funksjes hân hat.

Fan 1 april 1990 oant 12 april 1994 wie hy foar it CDA lid fan de dielgemeenterie Amsterdam-Westerpark. Ek foar it CDA wie hy fan 1 april 1998 oant 1 jannewaris 2003 lid fan de gemeenterie fan It Hearrenfean. By dizze ôfdieling fan it CDA wie hy fan 1995 oant 1998 al bestjoerslid en yn de gemeenterie wie hy de fraksjefoarsitter fan syn partij.

Dêrneist hat Algra yn it ferline ferskate bestjoersfunksjes hân by stichtingen en semi-oerheidsorganen. Yn de Twadde Keamer hâldt Algra him dwaande mei plysje, maresjessee, startersbelied, konsumintebelied en ESF-subsydzjes. 

As ienige fan syn fraksje stimde Algra yn 2003 foar in moasje dy’t in regeling ynhâlde foar útprosedearre asylsikers dy’t lange tiid yn Nederlân bleaunen. Dêrneist stimde hy yn 2005 as ienige fan it CDA foar in moasje-Kant oer in registraasjesysteem foar orgaandonors, dat earder noch ien fan de kearnpunten fan it CDA wie. Beide stimmingen lieden ta kommoasje binnen de partij, wêrtroch't hy by de Twadde Keamerferkiezings fan 2006 op nûmer 54 fan de CDA-list kaam te stean. Mei it biedwurd *“Kies in Fries”* besocht hy noch mei foarkarsstimmen yn de keamer te kommen. Hy krige lykwols net genôch stimmen om dat op te rêden. 

Algra hat in ôfskiedsresepsje organisearre op 18 jannewaris 2007, mar troch de tige slimme waarsomstannichheden berikte hy de resepsje net.

Op 1 septimber 2009 kaam hy werom yn de Twadde Keamer foar it CDA, hy waard de opfolger fan Wim van de Camp dy’t nei it Jeropeesk Parlemint gie. By syn ôfskied op 16 juny 2010 as lid fan de Twadde Keamer hat Rendert Algra de keninklike ûnderskieding Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau krigen. De Jobbegeaster is doe foarsitter fan it fakbûn De Unie wurden.

## Keppelings om utens
*Hiemside fan Rendert Algra
*Parlement.com - biografy
Antoni van Leeuwenhoek

|
|-
|
|-
|
|-
| 
|-
|
|-
|}
**Antoni van Leeuwenhoek** (of *Anthonie*, *Antonie* of *Theunis*; Delft, 24 oktober 1632 - dêre, 26 augustus 1723) wie in Nederlânsk hannelsman, lânmjitter, pegelder, glêsblazer en mikrobiolooch. Van Leeuwenhoek is foaral bekend wurden troch syn sels-makke mikroskoop en syn wurk foar selbiology en mikrobiology. Fan 1674 ôf die er in soad ûntdekkings dy't bekend waarden troch syn korrespondinsje mei de Royal Society yn Londen.

## Literatuer
* Hooykaas, R., Geschiedenis der natuurwetenschappen, Utert, 1976
* Kooijmans, L., Gevaarlijke kennis. Inzicht en angst in de dagen van Jan Swammerdam. 2007
* Palm, L.C., *Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723)* in Kox, A.J. & M. Chamalaun [eds.]. Van Stevin tot Lorentz. Portretten van Nederlandse natuurwetenschappers. Amsterdam, Intermediair, 1980

## Keppelings om utens
* Warnar Molls webside oer Antonie van Leeuwenhoek
* e-book: Van Leeuwenhoeks ''Den Waaragtigen Omloop des Bloeds''
* Busken Huet -  ''Het land van Rembrand''
Cardiff

**Cardiff** ('it fort oan de Taff'; Welsk: *Caerdydd*) is de haadstêd fan Wales en is ek de grutste stêd (*city*) fan dat part fan it Feriene Keninkryk. De stêd leit yn it suden fan Wales oan it Bristolkanaal. De rivier de Taff rint troch de stêd. Kastiel Cardiff is toeristyske attraksje fan belang.

## Ut de skiednis

Cardiff ûntstie yn 1093 om in kastiel fan de Noarmannen hinne. Op itselde plak hie earder in Romeinsk *[[castellum]]* stien. Oant de 19e iuw wie Cardiff in relatyf lytse stêd, mar troch de yndustrialisaasje en de stienkoalminen groeide de stêd bot. Yn 1883 krige Cardiff in universiteit; it stedhûs waard yn 1904 boud. In jier letter krige Cardiff stedsrjochten (1905) en fyftich jier letter waard it de haadstêd fan Wales (1955). Yn de jierren tachtich ferkommere it havengebiet tige, in gefolch fan de stienkoalkrisis. Wilens is it gebiet omboud nei in kantoarensône en frijetiidssintrum.

Sûnt 1999 hat Cardiff it Millennium Stadium, de grutskens fan de Welsh Rugby Union. Oant it nije Wembley-stadion yn gebrûk naam waard, was dat it grutste stadion fan it Feriene Keninkryk. It is 93 meter heech, dat it is it heechste gebou fan Wales.

## Ekonomy
De haven fan Cardiff, *Cardiff Bay* of *Tiger Bay* hjitten, wie yn it ferline ien fan meast drokke haven fan de wrâld, dy't fral tsjinne foar it skypjen en útfieren fan de stienkoal út de noardliker dellingen. Troch de delgong fan de stienkoalwinning yn de jierren tachtich fan de 20e iuw, waard it belang fan de haven in stik minder. De wichtichste yndustriën binne no metaalbewurking, autoproduksje en meganika.

## Ferkear en ferfier
Cardiff leit oan de autosnelwei M4 dy't east-west troch it suden fan Ingelân en Wales rint, fan Londen oant westlik fan Swansea (*Abertawe*). Cardiff leit ek oan it haadspoar fan Londen nei Fishguard en is it begjinpunt fan ferskate sydlinen. Op sa'n 16 kilometer fan it stedssintrum leit de ynternasjonale lofthaven fan Cardiff. Fan 1942 ôf hie Cardiff in trolleybusnet. Yn 1970 waard dy opheft. No hat de stêd in protte bus- en treinlinen.

## Demografy
Daniël David Büchler

**Daniël David Büchler** (1787 - 1871) wie in Nederlânsk arsjitekt, meioprjochter en de earste foarsitter fan de Maatskippij ta Befoardering fan de Boukeunst, 20 jier lang.

Earder wie er al sekretaris fan de Maatskippij ta Oanmoediging fan de Boukeunst, dy't fan 1818 oant 1830 bestien hat. Hy wie in grut oanhinger fan de Dútske arsjitekt Karl Friedrich Schinkel.

## Sjoch ek
*Nederlânske Arsjitekten

## Referinsje
* (edd.), *Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst: Schetsen uit de geschiedenis van het genootschap*, Amsterdam, 1993.
__NOTOC__
Krintsjebrij

**Krintsjebrij**, ek wol **peareltsjebrij**, **gruwel**, **gruweltsjebrij** en **gruwelbrij **, is in neigesetsje mei in soad beisop en mei krinten en rezinen, dat waarm en kâld iten wurde kin.

## Wat der yn sit
* peareltsjegrôt
* beisop
* krinten
* rezinen
* sûker
* skyl en sap fan in sitroen
* sâlt
* wetter.

Fierders kin der ek noch by:
* kaniel.

## Fabryk
Der is lang troch it Bessola-fabryk yn Grinslân krintsjebrij makke, mar Friesland Foods hat it fabryk sletten. De produksje is sûnt 2008 oernaam troch Vecozuivel yn Leusden. Fierders binne der noch De Kreuijerij yn Eekst en Boermarke yn Ynskedee.

## Keppeling om utens
*
Ambrosius Bosschaert

**Ambrosius Bosschaert de Oude** (Antwerpen, novimber 1573 - De Haach, 1621) wie in Nederlânsk keunstskilder fan blomstillibbens.

## Libben
Koart nei 1587 ferhuze Bosschaert syn hûshâlding nei Middelburch yn Seelân om godstsjinstige redenen. Hy waard keunstskilder en keunsthanneler. Yn 1604 troude er. Yn Middelburch joech er ûnderrjocht oan syn sweager Balthasar van der Ast, dy't ek goed slagge as skilder fan blomstillibbens. Koarte tiid nei 1611 ferliet er Middelburch, libbe fan 1615 oant 1619 yn Utert en fêstige him úteinlik yn Breda. Hy stoar yn Den Haach doe't er dwaande wie mei it ôfleverjen fan in skilderij oan in tsjinstfeint fan prins Maurits. Syn soan Ambrosius Bosschaert de Jonge en syn twadde soan Johannes Bosschaert dienen letter itselde wurk as harren heit. 

## Wurk
Bosschaert wie in pionier fan it skilderjen fan blomstillibbens, hy makke der in nij selsstannich sjenre fan. De blommen waarden mei botanyske presisy wjerjûn. Sy komposysjes en kleurgebrûk binne yn in perfekt lykwicht. Van der Ast en Bosscheart's soan Ambrosius de Jonge skilderen ek yn dizze styl.

### Galery

File:Ambrosius Bosschaert, the Elder 06.jpg
File:Ambrosius Bosschaert, the Elder 02.jpg
File:Ambrosius Bosschaert, the Elder 01.jpg
File:Ambrosius Bosschaert, the Elder 03.jpg