open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Omgong fan Itaalje 1946

De 29ste edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 15 juny oant en mei 6 july 1946, it wie de earste Giro d'Italia nei de Twadde Wrâldkriich. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch
In dei foardat de wedstriid begûn, makken de organisatoaren bekend dat de tolfde etappe fan Rovigo nei it troch de alliearden kontrolearre Triëst net yn Triëst finishe koe en dat de finish ferpleatst wurde soe nei Vittorio Veneto. Triëst stie doe ûnder Britske en Amerikaanske kontrôle. Dit beslút feroarsake kontroverze sawol binnen Triëst as yn hiel Itaalje, en it regear begûn al gau te ûnderhanneljen oer in einstreek yn Triëst. Nei't de omgong begûn wie, makke de alliearden op 22 juny bekend dat de oarspronklik plande finish yn Triëst tastien wurde soe. Mar doe't it safier wie feroare de etappe nei de start yn in gaos, wêrby't sketten waard, mei stienen goaid wurden wêze soe en tomspikerkes oer de dyk struid wiene, dêrtroch waard de etappe dochs noch ôfsein. Fanwegen de gaos, waard de trettjinde etappe in dei letter as it doel wie fytst.

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Master Kackadorispriis

De **Master Kackadorispriis** is de priis dy't de Feriening tsjin de Kwaksalverij sûnt 2003 ien kear yn 't jier útrikt oan dy persoan of ynstânsje dy 't dat jier, neffens de feriening, de kwaksalverij tige befoardere hat. It giet dêrby útdruklik net om minsken dy 't sels kwaksalverij beoefenje, mar om dy persoanen of ynstellingen dy 't kwaksalverij befoarderje wylst fan harren it tsjinoerstelde ferwachte wurde meie soe.

De feriening makket earst in list mei nominearren bekend, en dêrnei de winner. Elkenien mei persoanen, bedriuwen of ynstânsjes oandrage foar de priis. De feriening beoardielet wa 't nominearre wurdt en wa 't de priis wint. De winner krijt de gelegenheid ta in wjerwurd dat ek publisearre wurdt yn it tydskrift fan de Feriening tsjin de Kwaksalverij.

De namme fan de priis is ûntliend oan de kwaksalver Kackadoris, dy 't in haadrol spilet yn it rederikerstafelspul *Meester Kackadoris, ende een doof-wijf met ayeren* fan Filips fan Marnix fan Sint-Aldegonde (1ste publikaasje 1596,  nijprintinge út 1631).
Dwercheinen

**Dwercheinen** foarmje in groep hiele lyts eintsjes fan it skaai *Nettapus*. De eintsjes briede yn Afrika besuden de Sahara, it suden fan Aazje en Austraalje. It binne de alderlytste wetterfûgels. 

Der binne trije soarten dwercheinen:
Annemarie Postma

; Annemarie Postma kin ferwize nei: 
* in Nederlânsk neakenmodel en publisiste berne yn 1969, Annemarie Postma (model)
* in Nederlânsk sportsjoernaliste en publisiste berne yn 1985, Annemarie Postma (sjoernaliste)
Omgong fan Itaalje 1940

De 28ste edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 17 maaie oant en mei 9 juny 1940, it wie de lêste Giro d'Italia foar de stop fanwegen de Twadde Wrâldkriich. 

## Dielnimmende ploegen
Seis profesjonele teams fan elk sân hurdfytsers diene mei oan de race (útsein Olympia, dat der seis registrearre) en tsien sportgroepen fan elk fiif hurdfytsers, foar in totaal fan 91 registrearre hurdfytsers en oan de start. Hjirfan berikten 47 de einstreek yn Milaan. De Ganna-ploech (nûmers 15 -21), mei fiif Belgyske en twa Lúksemboarchske hurdfytsers, gie net fan start om't de Belgen gjin tastimming krigen om diel te nimmen.

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Joan Haanappel

**Joan Haanappel** (De Haach, 13 novimber 1940 - Leuven (Belgje), 23 febrewaris 2024) wie in Nederlânsk keunstrydster; nei har aktive sportkarriêre wie sy sportpresintatrise en ferslachjouster by de NOS, AVRO, ZDF en Eurosport.

Sy die seis kear mei oan it Wrâldkampioenskip, en it Europeeske kampioenskip dêr't sy al mei tolve jier har debút makke, en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1956 en 1960). Sy wist by dizze kampioenskippen trije in brûnzen medalje te winnen by de Europeeske kampioenskippen. Sy waard ek fjouwer kear Nederlânsk kampioene keunstriden.

Nei it WK fan 1960 sette hja in punt efter har wedstriidkarriêre en waard hja earst beropsrydster by de *"Wiener IIsrevue"* en letter by *"Holiday on Ice"*.

Fan 1975 ôf joech se tritich jier lang kommentaar by it keunstriden foar Studio Sport en letter by Eurosport. Yn de jierren 1980 wie sy op it Dútske twadde net (ZDF) alle moannen ko-presintator fan *Das Aktuelle Sport Studio*, in sportshow op sneontejûn.

Hja wie as earste keunstrydster lid fan it Algemien Bestjoer fan 'e KNSB.
Yn 2008 rjochte sy de *Stifting Keunstriden Nederlân* (SKN) op, om mear omtinken te freegjen foar it Nederlânske keunstriden en om talintearre keunstriders te trainen en begelieden.  Hja waard ek de foarsitter fan dizze stichting. Ek trede se op as mentor fan Olympiër Lindsay van Zundert. Yn 2018 waard de stifting omneamd ta de *Joan Haanappel Stifing Keunstriden*.

Joan Haanappel ferstoar op 23 febrewaris 2024, yn 'e âldens fan 83 jier, nei in koart siikbêd.
Bercheinen

**Bercheinen** (*Tadorna*) is in fûgelskaai út de famylje einfûgels (*Anatidae*). It skaai bestiet út seis ferskillende soarten. Ien dêrfan is nei alle gedachten útstoarn.

It is in groep fan gruttere wetterfûgels, dy't ek wol op lân te sjen binne. It skaai komt yn 'e Alde Wrâld en Austraalje foar. Wat de morfology oanbelanget sitte se earne tusken einen en guozzen. It wyfke is by de soarten trochstrings wat ljochter fan it kleur as it jerkje. Se ite fral wringeleaze dierkes, gers en wetterplanten.

## Soarten
Boskeinen

**Boskeinen** (*Aix*) foarmje in fûgelskaai út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*). 

It skaai bestiet út twa soarten: de mandarynein en de Karolina-ein. De manadarynein komt oarspronklik út it easten fan Aazje, de Karolina-ein út Noard-Amearika. Der bestiet in grutte ôfstân yn it ferspriedingsgebiet fan 'e twa soarten, mar de twa einen binne dochs oan inoar besibbe.    

Mei't de mandarynein en de Karolina-ein yn Europa populêre fûgels binne om te hâlden en der yn it ferline guon útpykten, binne de soarten yntusken ferwyldere en ûnstiene der lytse, lokaal foarkommende Europeeske populaasjes. Dat jildt lykwols folle mear foar de mandarynein en minder foar de Karolina-ein.
Amerikaanske smjunt

De **Amerikaanske smjunt** (*Mareca americana*, synonym: *Anas americana*) is in fûgel út it skaai smjunten, dy't yn Noard-, Midden- en Súd-Amearika libbet.

## Beskriuwing
De Amerikaanske smjunt wurdt 45 oant 55 sm lang en hat in spanwiidte fan 75 oant 90 sm. It gewicht fan 'e fûgel leit tusken 600 en 850 gram.  

Jerken hawwe yn  'e pronkfearren in rôze boarst in in swart efterdiel. De romp is readbrún en giet nei de rêch ta oer yn in sulvergrize kleur. De fearren op de rêch binne yn in patroan fan fine weachjes griisbrún, itjinge nei de flanken ta minder wurdt. It ûnderbealchje is helder wyt. De fûgel hat in opfallende wite spegel (*speculum*), dy't sawol yn 'e rêst as yn 'e flecht te sjen is. De kop is griiseftich mei in griene streek fan it each oant yn 'e nekke en dêre yn swart wite flekken einiget. Tusken de snaffel oant de foarholle is de kop gielich. De sturt bestiet út twa of trije langere fearren. Bûten de briedtiid lykje de jerkjes op de wyfkes.

It wyfke is ljochtbrún en hat in soad fan it wyfke fan 'e wylde ein. Troch de foarm fan it bealchje is de Amerikaanske smjunt wol fan oare soarten te ûnderskieden, útsein de smjunt. De smjunt hat lykwols oars as de Amerikaanske smjunt in wat donkerder kop en in grize ûnderkant fan 'e wjukken. Alles by inoar binne de wyfkes fan de smjunt wat grizer fan kleur mei in swym fan fiolet.    
By jerkjes en wyfkes binne de snaffels blaugriis mei in swart puntsje en in swarte snaffelbasis. De poatsjes binne blaugriis.   

## Fersprieding

De Amerikaanske smjunt briedt yn in grut part fan Kanada, yn Alaksa en oan 'e Grutte Marren. De fûgel oerwinteret yn Teksas, Louisiana en oan 'e kust fan 'e Golf fan Meksiko. 

De Amerikaanske smjunt is út en troch as dwaalgast yn West-Europa te sjen. 

## Hâlden en dragen
De Amerikaanske smjunt libbet yn iepen gebieten mei wetter en yt grondeljend of gerskjend planten. Likernôch 90% fan it iten bestiet út planten. De rest bestiet út wetterdierkes, dy't mei it iten fan 'e planten ynnommen wurde. Faak wurde Amearikaanske smjunten yn groepen fan dûkeinen sjoen, fan wa't se de wetterplanten stelle as dy wer boppe komme.

Yn maaie komme de Amerikaanske smjunten út harren oerwinteringsgebieten yn 'e briedgebieten oan. De balts ferrint net opfallend. It nêst wurdt 1tichteby wetter op 'e grûn boud, leafst yn tichte begroeiing of goed begroeide eilannen en bestiet út 6 oant 12 krêmkleurige aaien. Allinne it wyfke briedt en bringt de einepiken ek allinne grut. It jerkje bliuwt tichteby it wyfke oant it ferfearjen. De jonge fûgels fleane trochstrings nei 45 oant 63 dagen út.

## Status
It oantal Amerikaanske smjunten wurdt op likernôch 2.700.000 rûsd. De populaasje nimt stadichoan ôf, mei in trochsnit fan 0,3% it jier.
Omgong fan Itaalje 1935

De 23ste edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 18 maaie oant en mei 9 juny 1935. Alfredo Binda die dizze Giro foar de lêste kear mei en it wie de earste dielname fan de doetiids 20 jier âlde Gino Bartali, dy't fuortendaliks it berchklassemint wist te winnen.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Hellboy

*Hellboy (personaazje), in superheld skepen troch striptekener Mike Mignola

## Fideospultsjes
***', in fideospultsje út 2000
***', in fideospultsje út 2008

## Films
### Animaasje
**[[Hellboy Animated]]*, in animaasjefilmsearje oer Hellboy
****', in Amerikaanske animaasjefilm út 2006
****', in Amerikaanske animaasjefilm út 2007

### Live-action
*''Hellboy'' (film út 2004), in Amerikaanske film út 2004
**[[Hellboy II: The Golden Army]]*, in Amerikaanske film út 2008
*''Hellboy'' (film út 2019), in Amerikaansk-Bulgaarske film út 2019
***, in Amerikaansk-Bulgaarske film út 2024

## Muzyk
*''Hellboy'' (mixtape), in mixtape fan Lil Peep út 2016

## Strips
*''Hellboy'' (strip), in strip oer Hellboy dy't ferskynde fan 1994 oant 2011
**[[Hellboy in Hell]]*, in strip oer Hellboy dy't ferskynde fan 2012 oant 2016
**[[Hellboy and the B.P.R.D.]]*, in strip dy't ferskynt sûnt 2014
Omgong fan Itaalje 1933

De 21ste edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 6 oant en mei 28 maaie 1933. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch

## Berchklassemint
De Omgong fan Itaalje hie dit jier wat nijs: It berchklassemint, dêr't punten foar te fertsjinjen wiene op de toppen fan de bergen (cols). De earste berchklassemint wurdt mei grutte oertsjûging wûn troch Alfredo Binda, dy't ek it algemien klassemint wûn.

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Amsterdamsmjunt

De **Amsterdamsmjunt** (*Mareca marecula*, earder *Anas marecula*) wie in einesoarte, dy't endemysk wie op it Île Amsterdam fan 'e Frânske Súdlike en Antarktyske Lannen. It wie in wetterfûgel, dy't net fleane koe en nei alle gedachten troch de jacht fan seelju en ymportearre rotten om 1800 hinne útstoar. Yn 1894 besocht in natoerûndersiker it eilân foar it earst, mar doe wie de ein al útstoarn. De fûgel is allinne bekend fan bonken.

De earste bonken fan de soarte binne yn 1955-1956 fûn. Doe waard tocht dat de fûgel it meast oan 'e skiertsjilling besibbe wie. Yn 1987 waarden yn grotten bonken fan 'e fûgel fan teminsten 33 yndividuën ûntdutsen. Ut dy fynst die bliken dat it om in hiele lytse einesoarte gie, mei in koarte, puntige snaffel lykas dy fan smjunten. De sterke poatsjes, in redusearre einebok en lytse wjukken binne in oanwizing dat de fûgel net fleane koe. Undersyk fan 'e plasse, wêrút bliken die dat de fûgel mar in bytsje of gjin sâlt wetter dronk, en dat de bonken oant op in hichte fan 500 meter fûn waarden, wize der op dat de fûgel net fuort oan 'e kust libbe. De fûgel krige de namme *Anas marecula*, nei it smunteskaai *Mareca*.

By in besite fan 'e ûntdekker John Barrow oan it likernôch 80 km fierder lizzende Île Saint-Paul op 2 febrewaris 1793 rapportearre dy oer it bestean fan in lytse brune ein, dy't net folle grutter as in klyster wie. Op it eilân wiene de fûgels it favorite iten fan 'e fiif seehûnejagers dy't op dat eilân wennen. Om 't it eilân in ein fierder as Île Amsterdam lei, soene dy ek útstoarne eintsjes in aparte soarte fertsjintwurdige ha, dy't te ferlikenjen wie mei de Amsterdamsmjunt.
Amerikaanske swarte ein

De **swarte ein** (*Anas rubripes*) is in ein út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*). De swarte ein libbet yn it easten fan Noard-Amearika.

## Beskriuwing

De swarte ein is likernôch like grut as de wylde ein (*Anas platyrhynchos*). Ek de wyfkes fan 'e twa soarten lykje op inoar, al binne se wat donkerder. De einen binne 48 oant 63 sm lang en hawwe in spanwiidte fan likernôch 88 oant 96 sm. Se binne 720 oant 1640 gram swier. 

Der is net in soad ferskil tusken jerkjes en wyfkes. Allinne de snaffel jout dúdlik ûnderskied. Dy is by jerkjes giel en by wyfkes grieneftich.    

## Fersprieding
Swarte einen libje op marren, dobben, rivieren, yn sompen, oan rânen fan brakke wettergebieten fan 'e mûning fan rivieren en  dridzich lân yn it noarden fan Saskatchewan, Manitoba, Ontario, Quebec en de oare Kanadeeske provinsjes oan 'e Atlantyske kust en it gebiet om 'e Grutte Marren fan 'e Feriene Steaten hinne. De swarte ein krúst noch alris mei de wylde ein en dêrtroch wurdt de populaasje swarte einen jimmeroan lytser en nimt it tal krusings ta.  

## Nêst

De balts fynt fan febrewaris oant maart plak. De populaasje hat in heech oandiel jerkjes, sadat yn it earste jier in soad jerkjes net ta pearen komt. Oer it algemien bliuwe pearkes langer by inoar as by de wylde ein. It nêst wurdt troch it wyfke boud, dat net folle foarsteld en faak net mear as in mei fearkes beklaaide kûle is. Under it brieden wurdt it nêst mei dûns ôfset en as it wyfke it nêst ferlit bestoppet se de oant 11 krêmwite aaien mei dûns. Allinne it wyfke briedt en de aaien komme nei 23 oant 25 dagen út. It ferlies fan lechsels is by de swarte ein tige heech. Yn 'e Chesapeake Bay wurde bygelyks mar 38% fan 'e lechsels piken útbret. Predatoaren dy't faak aaien frette en wyfkes deadzje binne rôffûgels, foksen en waskbearen. Nei it ferlies fan in lechsel besiket in wat âldere swarte ein op 'e nij aaien út te brieden, oant wol trije kear ta. 

## Status
De populaasje waard yn 2020 op 700.000 folwoeksen yndividuën rûsd. De IUCN hat de ein op de Reade list as net bedrige opnommen.
Omgong fan Itaalje 1930

De 18e edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 17 maaie oant en mei 8 juny 1930. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak en einstreek
De start wie yn Messina, in stêd yn it noardeasten fan Sisylje, Itaalje. Messina is de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme en leit oan de Middellânske See. De einstreek lei yn Monza in stêd yn de regio Lombardije.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Itaalje 1929

De 17e edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 19 maaie oant en mei 9 juny 1929. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak en einstreek
De start wie yn Rome, de haadstêd fan Itaalje en tagelyk haadstêd fan de regio Latium en de provinsje mei deselde namme *Rome*.

De einstreek lei yn Milaan de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch
Amerikaanske piiptsjilling

De **Amerikaanske piiptsjilling** (*Anas carolinensis*) is in lytse ein, dy't in soad op 'e (Euraziatyske) piiptsjilling liket en foarhinne ek as ûndersoarte *A. crecca carolinensis* beskôge waard.

## Beskriuwing

De Amerikaanske piiptsjilling is 31 oant 398 sm lang en hat in spanwiidte fan 52-59 sm. It eintsje weecht 140 oant 500 gram.

De fûgel liket wat oansjen en gedrach oanbelanget in soad op 'e piiptsjilling. By de wyfkes is hast gjin ûnderskie, mar by it mantsje fan 'e Amerikaanske piiptsjilling is de griene maskerflek fan it kopke in bytsje omseame mei in brúngiele râne, wylst dy by de Euraziatyske soarte dúdliker en helder giel is. Amerikaanske piiptsjillings hawwe boppedat in opfallende wite streek oan wjerskanten fan it boarst dy't by de Euraziatyske ein ûntbrekt. Oarsom hat de Euraziatyske piiptsjilling in horizontale wite streek op 'e flanken, dy't de Amerikaanske soarte net hat.  

## Fersprieding
De ein briedt yn Alaska, Kanada en it noarden fan 'e Feriene Steaten en oerwinteret súdliker oant yn Midden-Amearika. As dwaalgast wurdt de Amerikaanske piiptsjilling somtiden oant op Hawaï oantroffen. 

De Amerikaanske piiptsjilling mei graach oer ryk begroeid, dridzich gerslân en wetter mei in soad ûnderwetterplanten.

It oantal folwoeksen einen fan 'e Amerikaanske piiptsjilling wurdt op likernôch 3.900.000 rûsd. De fûgel liket yn oantal ta te nimmen. 

## Gedrach
De Amerikaanske piiptsjilling fan it noarden is in trekfûgel en oerwinteret folle súdliker fan syn briedgebiet. Bûten de briedtiid foarmet de fûgel grutte groepen.   

## Nederlân
Yn Nederlân is de soarte in dwaalgast. 

## Ofbylden
Omgong fan Itaalje 1925

De 13e edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 16 maaie oant en mei 7 juny 1925. It wie de earste dielname fan de doetiids 23 jier âlde Alfredo Binda, dy't fuortendaliks it einklassemint wûn, en ien fan 39 hurdfytsers wie dy't de einstreek helle, fan de 126 dielnimmers dy't fan start gien wiene op 16 maaie. 

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch
Moarmerein

De **moarmerein** (*Marmaronetta angustirostris*) is in fûgel út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*). De moarmerein komt foar yn Súd-Europa, it Midden-Easten en it Súdwest-Aazje.

## Beskriuwing

De moarmerein is in 39 oant 42 sm lange ein mei in spanwiidte fan 63 oant 70 sm. De ein is ljochtbrún mei wyteftige flekken oer it hiele bealchje en in donkere flek op 'e sydkant fan 'e kop om it each hinne. De wjukken binne lang en hawwe gjin spegel (*speculum*), de snaffel is lang, tin en swart. De sturt is ek lang en de poatsjes binne swart. It jerkje is te werkennen oan 'e langere fearren oan 'e ûnderkant fan syn kop, krekt as begjint dêr in toefe. It wyfke hat op 'e basis fan 'e snaffel in griene flek en gjin langere fearren efter op 'e kop.

## Fersprieding
De ein libbet yn it suden fan Europa, dielen fan it Midden-Easten en dielen fan Noard-Afrika.

Yn 'e briedtiid sitte se by en op ûndjippe, lytse dobben mei in soad begroeiing oan 'e kant en ûnderwetterplanten of op rêstige rivieren yn in fierder drûge omjouwing. 

Yn Nederlân is de moarmerein in dwaalgast. 

## Fuortplanting

De moarmerein briedt allinne of yn lytsere groepkes yn strûken by in mar of in dobbe, somtiden ek yn dridzich gerslân. It wyfke leit yn juny of july 7 oant 12 giel- oant brúneftige aaien, dy't yn 25-27 dagen troch it wyfke útbret wurde. Jerkjes foarmje dan groepkes en ferfearje en nimme it brieden somtiden eefkes fan 'e wyfkes oer. By it driigjen fan gefaar fleant it jerkje mei in soad leven om 'e fijân hinne. As de aaien útkomme, bringt it wyfke se nei it wetter en fersoarget se oant se fleane kinne.   

## Iten
De moarmereinen ite planten, sied en wringeleaze wetterdierkes. 

## Status
De populaasje nimt al in skoft ôf en wurdt op 10.000-42.000 yndividuën rûsd (opjefte 2023). De moarmerein hat te lijen fan biotoopferlies as gefolch fan it oanmeitsjen fan lânbougrûn. Ek brûkt de lânbou yn it ferspriedingsgebiet fan 'e fûgel in soad wetter út de gebieten dêr't de moarmerein libbet, lykas dat it gefal is mei it Nasjonaal park Doñana. 

De moarmerein is yntusken al yn Syprus, Noard-Masedoanje, Kaapverdje en it grutste diel fan Turkije útstoarn. De fûgels is dêrom as gefoelich op 'e Reade list fan 'e IUCN opnommen.
Moarmereinen

**Moarmereinen** (*Marmaronetta*) foarmje in fûgelskaai út de famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*). 

It skaai bestiet út mar ien soarte:

* de moarmerein (*Marmaronetta angustirostris*)
Monotypysk takson

In **monotypysk takson** is yn 'e taksonomyske yndieling fan 'e biology in takson dat mar ien ûnderhearrich takson omfettet. In monotypyske famylje befettet bgl. mar ien skaai, en in monotypysk skaai befettet mar ien soarte. In monotypyske soarte is in soarte dy't gjin ûndersoarten hat. By skaaien wurdt yn 'e wittenskiplike literatuer soms de term **monospesifyk** of **unispesifyk** brûkt ynstee fan monotypysk.
Kroanein

De **kroanein** (*Netta rufina*) is in fûgelsoarte út 'e famylje einfûgels (*Anatidae*). In folwoeksen kroanein is likernôch like grut as de wylde ein. It is net in talrike briedfûgel, mar sûnt it earste briedgefal yn 1942 binne de oantallen tanommen.  

## Beskriuwing
De fûgels binne 53 oant 57 sm lang en hawwe in spanwiidte fan 85 oant 90 sm. 

De ein hat in opfallend grutte rûne kop en like opfallend is de brede ljochte streek op 'e wjukken mei in smelle, swarte efterrâne. It jerkje hat in readbrune kop, in koraalreade snaffel en in swarte boarst en búk. De rêch is ljochtbrún en de flanken smoarchwyt fan kleur. 

It wyfke is effen griisbrún, fan boppe donkerde en op 'e flanken wat ljochter. De krún oant it each is donkerbrún en dêrûnder is de kop wer folle ljochter griisbrún. It wyfke hat in donkere snaffel. It jerkje sjocht der nei it ferfearjen hast itselde út, mar hat dan as ûnderskied noch wol de reade snaffel.

## Iten
It iten bestiet út wetterplanten, dy't er yn ûndjip wetter siket, lytse fiskjes, ynsekten en oare lytse wetterdierkes. 

## Nêst
It nêst wurdt op in eilantsje boud by wetter. It lechsel bestiet út seis oant tolve griiseftige oant ljochtgriene aaien, dy't nei 28 dagen útkomme. 

## Fersprieding

Yn West-Europa is it briedgebiet tesnipele mei in soad lokale populaasjes. De kroanein komt fierder yn dielen fan Lyts-Aazje, Midden-Aazje oant noadwest Sina en it west fan Mongoalje foar. De Aziatyske fûgels oerwinterje op 'e Swarte en de Kaspyske See, mar ek op it Yndyske subkontinint en fierder eastlik oant yn Birma.

De kroanein mei graach oer grutte plassen mei brede reitkragen en begroeiing, baaien, lagunes en sâlte sompen.

### Nederlân
De kroanein komt yn Nederlân net in hiel soad foar. Sûnt 1942 is der foar it earst mei wissen in briedend pearke fêststeld. Fral tusken 1990 en 2010 binne it tal briedpearkes tanommen oant likernôch 440 oant 520. De fûgel komt frâl yn Súd-Hollân, de Finkefeanske Plassen en de Iselmarkust foar. Yn Fryslân briede kroaneinen yn 'e Makkumerwaard en it Hegewiersterfjild ûnder Harns.

## Status
De kroanein hat in grut ferspriedingsgebiet. It is net bekend hoefolle fûgels der binne, mar it ferspriedingsgebiet is grut en de populaasje is yn alle gefallen sa grut, dat de kâns op útstjerren lyts is. Rûge rûzings geane fan in wrâldpopulaasje fan 420.000-600.000 yndividuën út. De Europeeske populaasje soe delkomme op 55.000-86.000 folwoeksen fûgels.
Kroaneinen

**Kroaneinen** (*Netta*) binne in fûgelskaai út 'e famylje einfûgels (*Anatidae*). It skaai telt trije soarten.

## Soarten
Amazônetsjillings

**Amazônetsjillings** (*Amazonetta*) foarmje in fugelskaai út 'e famylje einfûgels (*Anatidae*). It skaai bestiet út mar ien soarte.

## Soarte(n)
* *[[Amazônetsjilling]]* (*Amazonetta brasiliensis*)
Callantsoog

**Callantsoog** is in doarp yn 'e gemeente Skagen yn 'e provinsje Noard-Hollân. It plak leit oan 'e kust en is bekend by in soad toeristen. Oant 1 jannewaris 1990 wie Callantsoog noch in selsstannige gemeente. 

Callantsoog hat  ynwenners ().

## Skiednis

Foar safier bekend waard it doarp as Callinge foar it earst yn 920 neamd as besit fan it kleaster yn Egmond. De skiednis fan it doarp giet dus al mear as tûzen jier werom. 

Troch de floed en it feroarjen fan 'e dunen wie de lokaasje oant yn 'e Nije tiid nuodlik. It doarp hat in skoft op in eilân lein en waard doe *Callinghe op ’t Oghe* neamd. Sûnt de 16e iuw wie it doarp gjin eilân mear, mei't yn dy tiid in dyk oanlein waard, dy't it doarp mei it fêstelân by Petten ferbûn. It eardere doarp lei likernôch 3-4 km foar de hjoeddeiske kust en gie yn 1570 mei de Alderheljenfloed ferlern.  

## Toerisme
Callantsoog is hjoed-de-dei in populêr toeristeplak foar fral Dútsers en Nederlanners. It doarp hat hotels, in VVV, fakânsjehûzen, campings en fakânsjeparken. Ek binne der ferskillende restaurants en winkels. Fuort efter de dunen leit it strân, dat oer fjouwer paden tagonklik is. Callantsoog stiet ek bekend fanwegen it naturistestrân, dat yn 1973 it earste naturistestrân fan Nederlân wie. Oarspronlik wie it naturistestrân 370 m lang, mar yn 'e jierren nei 1973 is it mei 2.300 m hjoed-de-dei ien fan 'e grutste strannen dêr't neakenrekreaasje mooglik is. 

## It besjen wurdich

It âldste gebou fan it doarp is de Herfoarme tsjerke. De tsjerke besit in klok dy't yn 1491 getten waard. 

*Tante Jaantje* is it streekmuseum. It is ûnderbrocht yn in Westfryske stolp fan mear as 100 jier âld. Oarspronklik stiene der 13 fan sokke pleatsen yn it doarp. Yn 'e Twadde Wrâldkriich baarnde ien fan 'e lêste doarpspleatsen ôf. De op ien nei lêste pleats waard yn 1946 ôfbrutsen en sa bleau allinne de pleats fan tante Jaantje oer. It museum lit it boerelibben fan doe sjen en fierder argelogyske fynsten (dy't gearhingje mei de Britsk-Russyske ynfaazje yn Nederlân, 1799) en saken dy't mei it strân en de see te meitsjen ha.        

Súd fan it doarp stiet 'De Zwaan', in lyts spinnekopmûntsje, dat tusken 1991 en 1994 boud waard.

### Musea
* Tante Jaantje
* Juttersmuseum
## Natoer
Súd fan it doarp is it natoergebiet *Zwanewater*.
Omgong fan Itaalje 1919

De 7e edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 23 maaie oant en mei 6 juny 1919. It wie de earste Omgong fan Itaalje nei de Earste Wrâldkriich. Foar it earst stie der in hurdfytser fan bûten Itaalje op it einpoadium: de Belch Marcel Buysse waard tredde yn it einklassemint. 

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Itaalje 1920

De 8ste edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 23 maaie oant en mei 6 juny 1920. 

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Njoggen winners
Yn de achtste etappe waard de einsprint fersteurd doe't der in losbrutsen hynder op de baan kaam, alle njoggen hurdfytsers út de earste groep waarden ta winner fan 'e etappe útroppen. Yn alfabetyske folchoarder gie dit om: Ugo Agostoni, Jean Alavoine, Gaetano Belloni, Marcel Buysse, Nicola Di Biase, Angelo Gremo, Emilio Petiva, Giovanni Rossignoli en Enrico Sala.

## Etappe-oersjoch
Amazônetsjilling

De **Amazônetsjilling** (*Amazonetta brasiliensis*) is in fûgelsoarte út de famylje einfûgels (*Anatidae*). 

## Beskriuwing
Amazônetsjillings hawwe in lingte oant 40 sm en wurde oant 600 gram swier.

Tusken jerkjes en wyfkes fan 'e Amazônetsjilling besteane in pear opfallende ferskillen. Jerkjes hawwe in reade snaffel, reade poaten en hawwe in helder grize kop en hals. Wyfkes hawwe yn it gesicht wat wite fearkes en by har ûntbrekt de helder grize tekening oan 'e kop en hals. De snaffel fan 'e wyfkes is griis, de poaten binne ek read, mar matter.   

Juvinilen lykje op folwoeksen fûgels, mar binne wat ljochter. As de piken noch yn it dûns sitte, ha se in brune snaffel, in donkerbrune iris en oranjereade poatsjes. It boppebealchje is foar it measte swartbrún, it gesicht en it ûnderbealchje goudgiel oant striegiel. Al nei 28 dagen nei it útkommen kinne de geslachten fan 'e piken bepaald wurde. Dan begjint it snaffeltsje fan it jerkje al read te wurden.   

De ûndersoarte *Amazonetta brasiliensis ipecutiri* is dúdlik grutter as de *Amazonetta brasiliensis ipecutiri*.

## Fersprieding en gedrach
Amazôneeinen libje yn pearkes of yn lytse groepkes oan 'e rânen fan marren, fivers en sompen yn 'e tropyske bosken fan Súd-Amerika eastlik fan 'e Andes. Se ite wetterplanten, dy't se swyljend mei de snaffel en grondeljend út ûndjip wetter fiskje.   

Se briede it hiele jier troch en bouwe harren nêsten yn 'e begroeiing oan 'e wetterkant of driuwend op it wetter. In nêst hat sa'n 8 oant 12 aaien, dy't nei 23 oant 28 dagen útbret wurde. By Amazônetsjillings briedt allinne it wyfke, mar de jerkjes helpe by it grutbringen fan 'e piken, dy't nei in jier folgroeid binne. Yn it wyld wurde Amazônetsjillings likernôch 10 jier.  

## Undersoarten
Der binne twa ûndersoarten:

De lytse Amazônetsjilling (A. b. brasiliensis) is de troch Gmelin yn 1789 beskreaune nominaatfoarm. Dy komme yn Brazylje, Suriname, Guyana, Frânsk-Guyana, sintraal Fenezuëla, it easten fan Kolombia en it noardeasten fan Perû foar.   

De grutte Amazônetsjilling (A. b. ipecutiri) waard yn 1816 troch Louis Pierre Vieillot beskreaun en libbet yn Brazylje, it noarden fan Argentynje, it easten fan Bolivia, Oerûguay en Paraguay.

## Status
De IUCN giet der fan út dat de fûgel net bedrige wurdt. De populaasje en it ferspriedingsgebiet is grut, mar liket ôf te nimmen.

## Sierfûgel
Amazônetsjillings wurde sûnt 1850 yn Europa holden. De earste fok slagge yn 1878 yn 'e dieretún fan Londen en sûnt 1884 yn 'e dieretún fan Berlyn.
Omgong fan Itaalje 1912

De 4e edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 19 maaie oant en mei 2 juny 1912. Der stiene 54 hurdfytsers ferdield oer 6 ploegen oan de start. It algemien klassemint bestie dizze edysje út in klassemint foar ploegen. It wie de Italjaanske Atala ploech dy 't wûn..

## Startplak en einstreek
De start wie yn Milaan de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

De einstreek lei yn Bergamo in stêd yn de Italjaanske regio Lombardije, 40 kilometer eastlik fan Milaan. It is de haadstêd fan de provinsje Bergamo.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Itaalje 1910

De 2e edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 18 maaie oant en mei 5 juny 1910. Foar it earst wie der in hurdfytser fan bûten Itaalje dy't in etappe wûn. de Frânsman Jean-Baptiste Dortignacq wûn op 20 maaie de twadde etappe dy't fan Udine nei Bologna fierde.

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Itaalje 1909

De earste edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 13 oant en mei 30 maaie 1909. De doetiids 27 jier âlde Luigi Ganna wûn dizze 1ste edysje fan de Omgong fan Itaalje, en ien fan 49  hurdfytsers wie dy't de einstreek helle, fan de 115 dielnimmers dy't fan start gien wiene op 13 maaie. 

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Itaalje 1911

De 3e edysje fan de **[[Omgong fan Itaalje]]** waard hâlden fan 15 maaie oant en mei 6 juny 1911.

## Startplak en einstreek
Sawol de start as einstreek lei yn Rome, de haadstêd fan Itaalje en tagelyk haadstêd fan de regio Latium en de provinsje mei deselde namme *Rome*.

## alfde etappe
De foarlêste etappe fan de ronde soe fan Bari nei Napels gean. yn de etappe gie de Frânske hurdfytser Lucien Petit-Breton slim ûnderút en moast hy de wedstriid ferlitte. De rûte liet de hurdfytsers oer diken gean dy't swier wiene fan it stof en út en troch oer beekjes giene, wêrtroch't de diken ûnder wetter kamen te stean. De hurdfytsers waarden ek efterfolge troch poerrazende buffels. Al dy faktoaren soargen derfoar dat de hurdfytsers in pear kilometer foar Napels, yn Pompeii besletten op te hâlden mei koersen.

## Etappe-oersjoch
Triëst

**Triëst** *(Trieste yn it Italjaansk)* is in stêd eastlik fan Feneesje, oan de grins mei Sloveenje. Triëst telt 198.417 ynwenners (2023) en hat in oerflakte fan 84,5 km². Triëst wie de haadstêd fan de eardere provinsje Triëst. Sûnt 2017 is it de haadstêd fan de UTI Giuliana yn de regio Friûly-Julysk Feneesje.

## Galery

Ofbyld:Riccardo Poort Romeins 1ste eeuw.JPG|Riccardo Poarte 1ste iuw
Ofbyld:Trieste Serb-orthodox church of San-Spiridione3.jpg|Tsjerke fan St. Spiridio
Ofbyld:Schloss miramare.jpg|Kastiel fan Miramare
Ofbyld:Vittoria Lighthouse from Trieste.jpg|Fjoertoer Faro della Vittoria
Triëst (betsjuttingsside)

"**Triëst**" of "**Trieste**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* In Italjaanske stêd oan de Sloveenske grins. Triëst
* In eardere Italjaanske provinsje oan de Sloveenske grins. Triëst (provinsje)
* in earder lân om de stêd Triëst hinne (oant 1918). Frije ryksstêd Triëst
* in stêdsteat, destiids situearre tusken it kommunistyske Joegoslaavje en de republyk Itaalje. (1947-1954). Frije sône Triëst 
* Trieste (ûnderseeboat), de bathyscaaf dêr't Jacques Piccard en de Amerikaanske marine-luitenant Don Walsh, de 10.912 meter djippe Marianetrôch yn 1960 mei ôfdaalden
* Trieste (stêdsdiel), in stêdsdiel yn 'e Italjaanske haadstêd Rome
Bologna (betsjuttingsside)

; Bologna kin ferwize nei: 
* In Italjaanske stêd. Bologna
* In eardere Italjaanske provinsje. Bologna (provinsje)
* De bestjoerlike opvolger fan de provinsje Bologna. Bologna (stedsgewest)
* In fuotbalklup út de stêd Bologna. Bologna FC 1909
Bologna

**Bologna**, is in Italjaanske stêd mei 387.971 ynwenners yn Noard-Itaalje. De stêd is de haadstêd fan it stedsgewest  mei deselde namme en fan de regio Emylje-Romanje. De stêd leit oan de foet fan de Apeninen tusken de rivieren de Reno en de Savena.

Bologna is ôfgeand op it ynwennerstal de sânde stêd fan Itaalje en it hert fan ien fan de agglomeraasjes yn dat lân. De totale omfang fan de metropool leit om en by de 1 miljoen ynwenners. De telling is basearre op de agglomeraasje Bologna-Modena, twa metropoalen dy't hast oaniensletten binne. De Universiteit fan Bologna is mei har oprjochting yn 1088 de âldste universiteit fan Europa. Dêrneist stiet de stêd bekend om syn grutte, fierhinne bewarre bleaun histoaryske binnenstêd, nettsjinsteande de ferstedsking oan de ein fan de 19e iuw en de Twadde Wrâldkriich. Dit is mei te tankjen oan de renovaasje oan de ein fan de jierren 60.

De stêd hat in pear bynammen: *“la rossa”* (“de reade”, omreden fan de reade bakstiennen gebouwen yn de histoarysk binnenstêd, neffens guon ek fanwegen de fanâlds sosjalistyske sinjatuer), *“la dossa”* (“de gelearde”, in ferwizing nei de foaroansteande universiteit) en “la grassa” (“ de fette ”, mei it each op de kulinêre kultuer) en “la turrita”. De woarst mortadella en de tradisjonele Italjaanske saus, Bolognesesaus foar by de pasta hawwe harren oarsprong yn Bologna.

Bologna wie yn 2000 de *"[[Kulturele Haadstêd fan Jeropa|kulturele haadstêd fan Europa]]"* en yn 2006 de *"muzikale haadstêd fan Europa"* en is sûnt in *"UNESCO City of Music"*.

## Galery

Ofbyld:Bologna-1369.jpg|De tuorren Garisenda en Asinelli
Ofbyld:" Piazza Maggiore - Bologna ".jpg|De Piazza Maggiore, it sintrale plein fan de stêd
Ofbyld:DSCN7007-01-01.jpg|Arkaden fan de Palazzo della Banca d'Italia
Ofbyld:Bologna‘s Renato Dall‘Ara Stadium in 2021.jpg|Stadio Renato Dall'Ara it fuotbalstadion fan Bologna
Parma (betsjuttingsside)

; Parma kin ferwize nei: 

;topografy
* In Italjaanske stêd. Parma
* In Italjaanske provinsje. Parma (provinsje)
* In histoarysk hartochdom. Hartochdom Parma en Piacenza
* In plak yn de Amerikaanske steat Idaho. Parma (Idaho)
* In plak yn de Amerikaanske steat Michigan. Parma (Michigan)
* In plak yn de Amerikaanske steat Missoery. Parma (Missoery)
* In plak yn de Amerikaanske steat Ohio. Parma (Ohio)
* In plak yn de Amerikaanske steat Ohio. Parma Heights

;biology
* In fisken laach Parma (geslacht)

;sport
* In fuotbalklup út de stêd Parma. Parma Calcio 1913
* In Italjaanske honkbalferiening Parma (honkbal)

;spiritualiteit
* In komi-Permjaakse personifikaasje fan de mei de taiga bedutsen heechlannen fan de Noard-Oeral Parma (goadinne)

;persoanen 
* hartoggen fan Parma
** Hartoch fan Parma en Piacenza berne yn 1545. Alexander Farnese 
** Hartoch fan Parma berne yn 1970 Carlos de Bourbon de Parme
* lânfâdesse Margareta fan Parma

;iten
* In tsiissoarte dy't oarspronklik út Itaalje komt, út de omkriten fan Parma. Parmezaanske tsiis
* In op tradisjonele wize drûge rauwe ham út de provinsje Parma. Parmaham
Comité flamand de France

It **Comité flamand de France** (Frânsk foar *Flaamsk komitee fan Frankryk*) is in Frânske feriening, dy't him as geleard genoatskip rjochtet op it ûndersyk, behâld, en fersprieding fan de Flaamske kultuer yn Frânsk-Flaanderen, mei in bysûndere belangstelling foar taal, literatuer, en skiednis. It waard op 10 april 1853 oprjochte yn Dúntsjerk troch Edmond de Coussemaker en is hjoed-de-dei noch aktyf, wêrtroch't it ien fan 'e âldste gelearde genoatskippen yn Frankryk is.

Yn Hazebroeck hâldt it komitee in spesjale biblioteek, dêr't al syn eigen publikaasjes en ek wol oare streekwurken bewarre wurde. Fierders hat it de ferantwurdlikheid foar de kolleksjes fan it Jeanne Devos Museum yn Wormhout.

## Keppelings om utens
* Webstee fan it Comité flamand de France
* Jierboeken fan de jierren 1853 oant en mei 1999 op Gallica
* Bulletêns fan de jierren 1857 oant en mei 2000 op Gallica
Muskuseinen

**Muskuseinen** (*Cairina*) foarmje in fûgelskaai út 'e famylje einfûgels (*Anatidae*). It skaai hat ien soarte.

## Soarte(n)
* *[[Muskusein]] (*Cairina moschata'')
Bari

**Bari** (Napolitaansk: *Bare*) is in havenstêd oan de Adriatyske See. It leit yn it noardwesten fan de 'hakke' fan de Lears fan Itaalje. Bari is de haadstêd fan de provinsje Bari mei deselde namme en fan de regio Apulje. De stêd hat om-ende-by 328.458 ynwenners.

Bari is in wichtich havenplak. Ut de haven wei farre geregeld feartsjinsten nei Durrës yn Albaanje, en nei oare stêden lykas Dubrovnik yn Kroaasje en Bar yn Montenegro.

## Skiednis

Eartiids lei Bari yn de ynfloedssfear fan de Grykske koloanjes yn Súd-Itaalje. Letter wie it as *Barium* part fan it 
Romeinske Ryk en troch de iuwen hinne hie it mei ferskate oerhearskers te krijen, krektas Goaten, Noarmannen en yn de 9e iuw mei Arabieren. Yn tsjinstelling ta Malta en Sisylje lei Bari net oan de wichtichste seerûtes fan de Middellânske See.

Yn de Basilyk fan Sint-Nikolaas yn Bari wurdt it stoflik omskot fan Sint Nikolaas bewarre, de biskop fan Myra. De hillige Nikolaas is beskermhillige fan de stêd.

## Hjoed-de-dei
Fierders is Bari in universiteitsstêd en beskikt it oer in histoarysk museum.

## Galery

File:Castello normanno-svevo (Bari) 2017.jpg
File:Izlošci zbirke u Bariju.jpg
File:Bari u rujnu.jpg
File:Palazzo del Governo (Bari).jpg
File:Spomenik u talijanskom gradu Bariju.jpg
File:Palazzo delle Finanze (Bari).jpg
File:Katedrala sv. Sabina.jpg
File:Katedrala sv. Sabina, Bari, Apulija.jpg
File:U Bazilici svetog Nikole u Bariju 2017.jpg
File:Nadvratnik crkve u Bariju.jpg
File:U Bariju u crkvi 2017.jpg
File:Crkva, Bari 2017.jpg
File:Muzej sv. Nikole.jpg
File:U Bariju gradu.jpg


## Keppeling om utens
* Gemeente Bari
Parma

**Parma** is in stêd yn de Poflakte yn de Italiaanske regio Emylje-Romanje. De stêd hat 198.292 ynwenners .

Parma is in yndustrystêd dy 't foaral fan belang is foar de itenswareyndustry. Oan 'e stêd binne produkten as de Parmezaanske tsiis en parmaham ferbûn.

Parma foarme tegearre mei Piacenza iuwenlang in hartochdom (Hartochdom Parma en Piacenza), dêr 't nammen oan ferbûn binne as Margareta fan Parma en Alexander Farnese, de hartoch fan Parma, dy't yn de skiednis fan de Nederlannen in wichtige rol spile hawwe. De hjoeddeiske hartoch fan Parma is prins Carlos de Bourbon de Parme, soan fan prinses Irene fan de Nederlannen en prins Carel Hugo.

Bekende Parmezanen wiene de operakomponist Giuseppe Verdi, dy't yn de buert fan de stêd berne waard en nei wa't it pleatslike fleanfjild neamd is, de dirigint Arturo Toscanini en de filmregisseur Bernardo Bertolucci.

## Galery

Ofbyld:Parma-pjt7.jpg|Palazzo del Governatore
Ofbyld:Battistero di Parma - Vista Ingresso.jpg|Baptisterium.
Ofbyld:Parma-pjt6.jpg|Domtsjerke fan Parma
Ofbyld:Palazzo del Giardino, Parma.jpg|Palazzo del Giardino
Aquila

; Aquila is it Latynske wurd foar earn. Aquila as L'Aquila kin ferwize nei:

;Spiritualiteit
* In stjerrebyld Earn (stjerrebyld)
* In iere bekearling ta it kristendom, neamd yn 'e Bibel. Priscilla en Aquila
* In Joadske bekearling út de twadde iuw dy 't de Hebriuwske Bibel yn it Gryksk oersette. Aquila fan Sinope
* In kristlik hillige út 'e fjirde iuw Aquila (hillige)
;Skiednis
* In Romeinsk fjildteken Aquila (fjildteken)
;Topografy
* In gemeente yn it Switserske Ticino. Aquila (Blenio)
* In stêd yn Meksiko Aquila (Meksiko)
* In Italjaanske stêd. L'Aquila (stêd)
* In Italjaanske provinsje. L'Aquila (provinsje)
;Biology
* In laach fan earnen. Aquila (geslacht)
* In hopfariëteit brûkt foar it brouwen fan bier Aquila (hop)
;Technyk
* In Italjaansk fleandekskip. Aquila (skip)
* In Italjaansk histoarysk motorfytsmerk oprjochte út 1926 Aquila (Bologna)
* In Italjaansk histoarysk motorfytsmerk oprjochte út 1954 Aquila (Rome)
* In Belgysk automerk Aquila (Belgje)
* In Italjaansk automerk út 1905 Aquila Italiana
* In Britsk automerk Aquila (Feriene Keninkryk)
;Oare ûnderwerpen
* Yn ierdbeving yn de Italjaanske regio Abruzzo. Ierdbeving L'Aquila 2009
't Zand (Skagen)

**'t Zand**' is in doarp yn 'e gemeente Skagen yn 'e provinsje Noard-Hollân en hat  ynwenners ().

## Skiednis
't Zand is ûntstien as buorskip oan it begjin fan 'e 18e iuw. De kearn ûntstie om it loazjemint *'t Wapen van Alkmaar* hinne. Yn 1733 stienen der likernôch tsien hûzen oan 'e haadwei, de *Bosweg*. De namme fan it doarp is ûntliend oan 'e doetiidske herberge mei de namme * 't Zand*. De buorskip waard op 't lest in doarp nei it oanlizzen fan it Noardhollânsk Kanaal om 1824 hinne. In ynwenner of eat dat der wei komt wurdt in *Zandtemer* neamd.

## It besjen wurdich

De katolike tsjerke út 1863 waard boud neffens in ûntwerp fan Theo Molkenboer. It tsjerkeoargel waard boud troch Ypma en hat it manuaal oan 'e sydkant, dat earder typysk foar herfoarme tsjerken is. De pastorij is modern en datearret fan 1985.

Yn 't Zand is noch ien fan 'e flotbrêgen dy't oer it Noardhollânsk Kanaal oanlein binne. Oan 'e Rijkweg N9 is yn 2011 de nôtmûne 'De Hoop' wer opboud. 

Krekt eastlik bûten it doarp leit in natoergebiet mei in einekoai, in besikerssintrum en in hut dêr't fûgels opstrewearre wurde kinne. Yn 'e selde polder steane ek de twa poldermûnen.

## Eveneminten
De bekendste eveneminten yn it doarp binne:

* It muzykfestival Zandstock, dat alle jierren yn it twadde wykein fan augustus organisearre wurdt. 
* Yn it twadde wykein fan oktober is der fjouwerdagen merke mei op moandeis in koartebaandraverij.
* Alle jierren organisearret de karnavalsferiening de Knollenburgers it karnaval.
Rinkeleinen

De **rinkeleinen** (*Bucephala*) foarmje in fûgelskaai út 'e famylje fan 'e einfûgels (*Anatidae*). De namme is ôflaat fan it Grykske βουκεφαλος (boukephalos), dat okse- of bollekop betsjut. De namme ferwiist nei de yn ferhâlding grutte kop fan 'e einen, dy't fral by de buffelkopein opfalt. 

## Soarten
It skaai bestiet út trije soarten:

Fiif oare soarten binne allinne fan fossilen bekend.
Formule 1 yn 2023

It Formule 1-seizoen 2023 wie it 74e Formule 1-seizoen. De "Formule 1", offisjieel het "FIA Formula One World Championship", is de heechste klasse yn de autosport, sa is bepaald troch de FIA.

Max Verstappen wie by de start fan it seizoen de ferdigenjend wrâldkampioen by de koereurs, syn team Red Bull-RBPT is de regearjend wrâldkampioen by de konstrukteurs.

It wrâldkampioenskip waard wûn troch Max Verstappen; dat waard pas by Grutte Priis fan Katar beslist. Syn team Red Bull waard kampioen by de konstrukteurs.

## Kalinder

## Utslaggen

## Klasseminten
### Klassemint by de koereurs

De top 10 klassearre auto's, krije punten, en 1 punt foar de koereur dy't de fluchste omgong riden hat yn de wedstriid (mits finisht yn de top 10).

Punten wurde takend oan de top 8 klassearre koereurs fan de sprintkwalifikaasje.

**Opmerkingen**:

* † — Koereur hat de finish net helle yn de GP, maar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch hy as klasearre noteard stiet.

### Klassemint by de konstrukteurs

De top 10 klassearre auto's, krije punten, en 1 punt foar de koereur dy't de fluchste omgong riden hat yn de wedstriid (mits finisht yn de top 10).

Punten wurde takend oan de top 8 klassearre koereurs fan de sprintkwalifikaasje.

**Opmerkingen**:

* † — Koereur hat de finish net helle yn de GP, maar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch hy as klasearre noteard stiet.
Jo Rispens

**Johannes (Jo) Rispens** (Ulrum, 25 jannewaris 1914 - 2002) wie in byldzjend keunstner dy't fan 1969 ôf oan yn Nes, Noardeast-Fryslân, wenne en arbeide. Teffens wurke er op Skiermûntseach en It Amelân. Hy wie autodidakt.

Rispens makke tekeningen, skilderijen (fan ferskate materialen) en muorreskilderingen. Hy wurke figuratyf mei symbolistyske en naturalistyske skaaimerken.

Under oaren de provinsje Fryslân hat wurk fan him kocht. De eardere grifformearde tsjerke, no Museumtsjerke Eben-Haëzer yn Wierum hat 15 oaljeferveskilderijen mei as tema De Skepping en De Iepenbiering út de Bibel fan Rispens oankocht. Rispens makke dy searje tusken 1960 oant 1975.