open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tanner Mayes

**Tanner Mayes**, echte namme: **Jillian Courtney Glover** (Adrian (Michigan), 31 maaie 1989), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, pornografysk aktrise en kollumniste fan Kostarikaansk komôf, dy't ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Tanner Mays, Tanner Maze, Tanner Mayberry, Evangeline en Tanja. Neffens har offisjele opjefte is se 1.68 m, mei in gewicht fan 52 kg.

## Libben en karriêre
Tanner Mayes waard berne yn it plakje Adrian yn 'e steat Michigan, mar de middelbere skoalle folge se yn Fort Lauderdale, yn súdlik Floarida. Nei't se fan skoalle kommen wie, wurke se as in juridysk assistinte op in abbekatekantoar, foar't se yn 2008 mei de pornoyndustry yn 'e kunde brocht waard troch kollega-pornoaktrise Missy Mae.

Datselde jiers noch, koart foar har njoggentjinde jierdei, makke se har debút yn in pornografyske film. Sûnt spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn likernôch 175 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Hustler Video|Hustler]]*, *[[Diabolic Video]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]* en *[[Pure Play Media]]*. Mayes waard ûnder har fjouwerjierrige karriêre nominearre foar net minder as acht *[[AVN Award]]s* (de *[[Oskar|Oskars]]* fan 'e pornowrâld). Ein novimber 2009 sette se útein mei it skriuwen fan in searje artikels foar it tydskrift *Wack! Magazine*, ûnder de titel *Tanner Mayes' aDICKtion Issues*. Yn 2012 loek se har werom út 'e pornoyndustry.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Tanner Mayes
* Biografy en filmografy fan Tanner Mayes yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Tanner Mayes yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Madison Parker

**Madison Parker**, echte namme: **Zsannett Fröschl** (Boedapest, 21 juny 1989), is in rêstend Hongaarsk neakenmodel en pornografysk aktrise fan etnysk Dútsk komôf, dy't ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Madison, Medison, Zsannett en (op websiden) Barbara Bonita. Neffens har offisjele opjefte is se 1.60 m, mei in gewicht fan 51 kg.

## Libben
Madison Parker is hikke en tein yn 'e Hongaarske haadstêd Boedapest. Yn 2007, doe't se achttjin jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Sûnt spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn hast 160 pornofilms. Yn 2008 ferfear se nei de Feriene Steaten, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. Dêr wurke se û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Wicked Pictures]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]*, *[[Diabolic Video]]* en *[[Digital Playground]]*.

Ek wurke Parker in protte foar pornowebsiden, lykas *[[Twistys]]* en *Pure18.com*. Hja sleepte trije nominaasjes yn 'e wacht foar in *[[AVN Award]]* (de *[[Oskar]]* fan 'e pornowrâld), en ien foar in *[[Hot d'Or]]*, de wichtichste Jeropeeske pornografypriis. Yn 2012 loek se har werom út 'e pornoyndustry.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Madison Parker
* Biografy en filmografy fan Madison Parker yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Madison Parker yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Leafde's Lêst Al Leanne

***Leafde's Lêst Al Leanne***, yn it Ingelsk: ***Love's Labour's Won***, is in ferlern gien toanielstik fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare. It wurdt foar it earst neamd troch Francis Meres yn dy syn *Palladis Tamia* ("De Skatkeamer fan 'e Humor"), wêryn't dy in stik as seis Shakespeariaanske komeedzjes opneamt. Mei't *Palladis Tamia* datearret fan 1598 soe *Leafde's Lêst Al Leanne* dus fan foàr dy tiid wêze moatte.

## Teoryen
Shakespearesaakkundigen hawwe ûnderskate teoryen oer it stik. De earste dêrfan is dat *Leafde's Lêst Al Leanne* in ferfolch wie op *[[Leafde's Lêst Net Leanne]]*, dat wat ûnbefredigjend einiget foar in komeedzje, mei fjouwer houliken (fan 'e kening fan Navarra en fan dy syn trije hôvelingen Berowne, Dumaine en Longaville) dy't by wize fan proeftiid in jier en in dei útsteld wurde.

In oare al lang besteande teory wie dat *Leafde's Lêst Al Leanne* in alternative namme wie foar it stik dat hjoed de dei bekend is ûnder de namme *[[De Fekke Nuet]]*, dat ferskate jierren foàr 1598 skreaun wie en dat opfallendernôch ûntbrekt yn Meres syn opsomming. Yn 1953 ûntdiek de Londenske antikêr Solomon Pottesman lykwols in list út augustus 1603 fan 'e toanielkatalogusbyhâlder Christopher Hunt, wêryn't dy opneamt as printe op kwartformaat: *"marchant of vennis, taming of a shrew, [...], loves labor lost, loves labor won."* Dy fynst ferskafte it earste bewiis dat *De Fekke Nuet* (*The Taming of the Shrew*) en *Leafde's Lêst Al Leanne* (*Love's Labour's Won*) twa ferskillende toanielstikken wiene.

Wer in oare mooglikheid is dat *Leafde's Lêst Al Leanne* in alternative titel wie foar in oare Shakespeariaanske komeedzje dy't net yn Meres syn opsomming opnommen is, lykas *[[Folle Spul om Neat]]*, wêrfan't men mient dat it ek om 1598 hinne skreaun is. Ek wurdt wol spekulearre dat *Leafde's Lêst Al Leanne* in iere titel wie fan 'e trageedzje *[[Troilus en Kressida]]*, al liket dat aardich fiersocht, mei't yn dat stik krekt in leafde ferlern giet (saakkundige Kenneth Palmer bekritisearre dizze teory dan ek om't it in *"forsearre ynterpretaasje"* fan *Troilus en Kressida* fereaske); boppedat is *Troilus en Kressida* foar 't neist skreaun omtrint 1602.
Jan van Dommelen (akteur)

**Johannes Sebastianus Engelbertus (Jan) van Dommelen** (Amsterdam, 28 april 1878 - Santpoort, 26 oktober 1942) wie in Nederlânsk akteur en filmregisseur út de tiid fan de stomme film. Hy ferskynde yn 44 films tusken 1911 en 1939.

## Filmografy

* *[[Boefje]]* (1939)
* *[[De Big van het Regiment]]* (1935)
* *[[De Familie van mijn Vrouw]]* (1935)
* *[[Moderne landhaaien]]* (1926)
* *[[Bleeke Bet (1923 film)|Bleeke Bet]]* (1923)
* *[[Bulldog Drummond (1922 film)|Bulldog Drummond]]* (1922)
* *[[De leugen van Pierrot]]* (1922)
* *[[Rechten der jeugd]]* (1921)
* *[[Schakels (film)|Schakels]]* (1920)
* *[[Een Carmen van het Noorden]]* (1919)
* *[[Het goudvischje]]* (1919)
* *[[Amerikaansche meisjes]]* (1918)
* *[[Oorlog en vrede - 1918]]* (1918)
* *[[Op hoop van zegen (1918 film)|Op hoop van zegen]]* (1918)
* *[[Oorlog en vrede - 1916]]* (1918)
* *[[Oorlog en vrede - 1914]]* (1918)
* *[[Toen 't licht verdween]]* (1918)
* *[[De kroon der schande]]* (1918)
* *[[Ulbo Garvema]]* (1917)
* *[[Gouden ketenen]]* (1917)
* *[[Madame Pinkette & Co]]* (1917)
* *[[Het geheim van Delft]]* (1917)
* *[[La renzoni]]* (1916)
* *[[Majoor Frans]]* (1916)
* *[[Het geheim van den vuurtoren]]* (1916)
* *[[Liefdesstrijd]]* (1915)
* *[[Ontmaskerd]]* (1915)
* *[[De vrouw Clasina]]* (1915)
* *[[Het geheim van het slot arco]]* (1915)
* *[[De vloek van het testament]]* (1915)
* *[[Toffe jongens onder de mobilisatie]]* (1914)
* *[[Luchtkastelen]]* (1914)
* *[[Weergevonden]]* (1914)
* *[[Heilig recht]]* (1914)
* *[[De bloemen, die de ziel vertroosten]]* (1914)
* *[[Liefde waakt]]* (1914)
* *[[Zijn viool]]* (1914)
* *[[Krates]]* (1913)
* *[[Silvia Silombra]]* (1913)
* *[[Nederland en Oranje]]* (1913)
* *[[Roze Kate]]* (1912)
* *[[Vrouwenoogen]]* (1912)
* *[[De bannelingen]]* (1911)
* *[[Ontrouw]]* (1911)

## Keppeling om utens
* Jan van Dommelen by de IMDB
* Profyl op Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
Elektra

"**Elektra**" of "**Electra**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

### Namme
* De famkesnamme Elektra of Electra.

### Grykske mytology
* Elektra, de dochter fan Agamemnon en Klytemnêstra.
* Elektra, ien fan 'e Plejaden.
* Elektra, in oseanide, de frou fan Taumas.
* Elektra, ien fan de Danaïden, de dochters fan Danaos en Polykso.

### Literêre wurken basearre op 'e Grykske mytology
* *[[Elektra (Euripides)|Elektra]]*, in Aldgrykske trageedzje fan 'e toanielskriuwer Euripides.
* *[[Elektra (Sofoklês)|Elektra]]*, in Aldgrykske trageedzje fan 'e toanielskriuwer Sofoklês.

### Geografy
* Electra, in earder wetterskip yn West-Ginslân.
* Electra, in plakje yn Grinslân, ferneamd nei wetterskip.
* Electra, in plak yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje.
* Electra, in plak yn 'e Amerikaanske steat Teksas.
Loire (rivier)

De **Loire** is de langste rivier fan Frankryk. De rivier is sawat 1000 km lang en ûntspringt yn Cévennes en mûnet út yn de Atlantyske Oseaan. De wurking fan it tij is oant 60 km it lân yn te fernimmen.

It streamgebiet fan de Loire fan 117.000 km² beslacht in fyfde part fan Frankryk.

De Loiredelling tusken Sully-sur-Loire en Chalonnes-sur-Loire is troch UNESCO ta Wrâlderfgoed ferklearre om reden fan de protte kastielen dy't dêr steane, lykas Amroise, Blois, Chambord, Lageais en Chenonceaux.

De wichtichste sydrivieren fan de Loire binne:
* Allier
* Cher
* Indre
* Loiret
* Maine
** Mayenne
** Sarthe
** Loir
* Vienne
** Creuse
* Thouet
* Erdre
Bordeaux

**Bordeaux** (Frânske útspraak: /bɔʁdo/; Oksitaansk: *Bordèu*, /burˈðɛw/) in stêd yn it súdwesten fan Frankryk; de haadstêd fan it departemint Gironde en de regio Nij-Akwitaanje. It is de histoaryske haadstêd fan de regio Gascogne. De agglomeraasje is organisearre yn in ferbân fan gemeentes, de *Communauté Urbaine de Bordeaux*.

Bordeaux is wrâldferneamd om de winen dy't út de omkriten komme. Sûnt jun 2007 stiet in diel fan de stêd, de *[[Port de la Lune]]*, op de UNESCO-Wrâlderfgoedlist.
Bordeaux (betsjuttingsside)

* Bordeaux (stêd), in stêd yn Frankryk
* Bordeaux (wynkrite), in wynsoarte dy't yn de omkriten fan Bordeaux makke wurdt
* Arrondissemint Bordeaux, in administrative ienheid mei as haadstêd (prefektuer) Bordeaux
* Aartsbisdom Bordeaux, in betsjoerlik part fan de Roomsk-Katolike tsjerke
* bordeauxread, in donkere kleur read
Corrie ten Boomhûs

It **Corrie ten Boomhûs** ek wol it **Corrie ten Boom Museum** of **Corrie ten Boommuseum** (korrekte stavering), yn Haarlim, is sûnt 1987 in museum ta oantins fan Corrie ten Boom.

## Skiednis
Corrie ten Boom wie yn it earstoan horloazjemakker. Under de besetting wie sy mei-oprjochter fan in helpline foar joaden. It hûs mei aparte ferbouwings, lykas in skûlromte, wie in trochfieradres. Yn 1943 waard dy skeakel yn de line nei in ûnderdûkadres foar joaden ûntdutsen. Corrie, har heit Casper en har suster Betsie waarden nei in konsintraasjekamp stjoerd. Yn it kamp tsjûge hja fan har leauwe yn Kristus. Sy oerlibbe it kamp en ferfear nei de oarloch nei de Feriene Steaten. Dêr waard hja bot ferneamd.

De wente fan de horloazjery oan de Barteljorisstrjitte 19 yn Haarlim, út 1837, waard earst yn 1983 oankocht en renovearre troch de stichting Corrie ten Boom Fonds en sûnt is it in museum, dat fral troch Amerikanen besocht wurdt. De sionistyske Amerikaanske auteur en sjoernalist Michael David Evans (1947), oprjochter fan ferskate konservative kristlike organisaasjes en skriuwer fan tsientallen boeken, is foarsitter fan it bestjoer. Corrie ten Boom hat ek tal fan boeken skreaun, dy't in protte fan har ûnderfinings yn de Twadde Wrâldkriich behannelje.
Third Degree Films

***Third Degree Films***, ek wol stavere as ***3rd Degree Films***, is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. Hy waard yn 2002 oprjochte waard troch Joey Wilson. It *third degree* (letterlik "trêdegraads-") út 'e namme is in Amerikaansk-Ingelske sprektaalterm dy't "dreech", "yngeand" (yn it Nederlânsk *grondig*) betsjut.

De films dy't *Zero Tolerance* produsearret kinne yn 'e regel ta de *[[gonzopornografy|gonzo]]*-pornografy rekkene wurde, it út 'e losse hân filme reality-subsjenre fan 'e porno, dat folle goedkeaper te meitsjen is as it subsjenre fan *feature films*, de eigentlike films. *Third Degree Films* is in susterstudio fan *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]* en *[[Black Ice (filmstudio)|Black Ice]]*. 

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan ''Third Degree Films''
Oer-Hamlet

**Oer-''Hamlet***, yn it [[Ingelsk]]: ***Ur-Hamlet***, is de namme wêrmei't in ferlern gien [[toanielstik]] fan ûnbekend auteurskip oantsjut wurdt. Der waard foar it earst yn [[1589]] nei ferwiisd yn [[Thomas Nashe]] syn yntroduksje ta it stik *Menaphon*, fan [[Robert Greene]], mear as tsien jier foar't de [[Ingelân|Ingelske]] [[skriuwer]] en [[dichter]] [[William Shakespeare]] yn [[1603]]/[[1604]] syn wiidferneamde [[trageedzje]] *Hamlet, Prins fan Denemark* skreau. Ut in ferskaat oan oerlevere ferwizings docht bliken dat in toanielstik mei Hamlet yn 'e haadrol al wolbekend wie yn 'e njoggentiger jierren fan [[sechstjinde iuw]], en der is bewiis fan in opfiering fan it stik yn [[1594]].

==Teoryen==
Om't Nashe, dy't Oer-*Hamlet* as earste neamde, yn deselde passaazje ek ferwiisde nei de [[toanielskriuwer]] [[Thomas Kyd]], en fanwegen de oerienkomsten tusken Shakepeare syn *Hamlet* en Kyd syn *The Spanish Tragedy*, wurdt wolris oannommen dat Kyd de skriuwer wie fan Oer-*Hamlet*, mar dat it stik nea publisearre waard en ferlern gien is.

Oare [[literatuer|literêr]] [[histoarikus|histoarisy]] binne fan tinken dat Oer-*Hamlet* in iere ferzje west hawwe moat fan Shakespeare syn eigen toanielstik, en skoarje dy hypoteze troch derop te wizen dat *Hamlet* oerlevere is yn trije tige ferskillende foarmen, *Q1* út [[1603]], *Q2* út [[1604]] en *F* út [[1623]], wat derop wize kinne soe dat Shakespeare oer in langere perioade oan *Hamlet* pield en byskaafd hat. Wylst de persize relaasje fan 'e koarte en skynber embryoanyske tekst fan *Q1* mei de lettere ferzjes noch net wis is, hawwe guon saakkundigen suggerearre dat it in eardere foarm fan it toanielstik is, wat betsjutte kinne soe dat Oer-*Hamlet* in noch eardere ferzje wie, of dat it miskien wol *Q1* sels wie. De miening fan 'e mearderheid fan 'e saakkundigen is lykwols dat *Q1* in ferwrongen ûnautorisearre ferzje wie, wat útlizze soe wêrom't *Q2'' sa fluch dernei publisearre waard.
ClubJenna

***ClubJenna*** (eins *ClubJenna, Inc.*) is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Scottsdale, yn 'e steat Arizona. Hy waard yn 2000 oprjochte troch porno-superstjer Jenna Jameson (echte namme: Jennifer Marie Massoli) en har partner Justin Sterling (Jay Grdina).

Yn 't earstoan wie it ien inkele webside, mar it bedriuw wreide him fluch út en begûn yn 2001 ek eigen pornografyske films te produsearjen. Dêrmei hie *ClubJenna* grut súkses; ien fan dy films, *Briana Loves Jenna* (mei yn 'e haadrollen Jenna Jameson en Briana Banks), waard yn 2003 troch it gesachhawwende faktydskrift *[[AVN]]* útroppen ta de bêstferkeapjende en bêstferhierende titel fan 2002. Hjoed de dei bestiet *ClubJenna* út in filmstudio, in netwurk fan betelwebsiden en in kabeltillefyzjestjoerder dêr't men jin op abbonearje moat om him ûntfange te kinnen.

Yn 2005 brocht *ClubJenna* jiers $ 30 miljoen binnen, wêrfan't likernôch de helte út skjinne winst bestie. Yn 2006 waard it troch it parseburo Reuters omskreaun as ien it hantsjefol studio's dat de Amerikaanske pornoyndustry dominearret. Datselde jiers waard *ClubJenna* oernommen troch *[[Playboy Enterprises]]* (de memme-ûndernimming fan û.m. it neakenblêd *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]*), al bleaune Jameson en Sterling wurksum yn bestjoerlike funksjes.

## Keppelings om utens
● Offisjele webside fan ''ClubJenna''
Zero Tolerance (filmstudio)

***Zero Tolerance***, folút eins ***Zero Tolerance Entertainment***, is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. Hy waard yn 2002 oprjochte troch Greg Alves. De namme waard keazen om't it bedriuw tasei in *"nul-tolerânsje hawwe te sillen foar minne porno"*.

De films dy't *Zero Tolerance* produsearret kinne yn 'e regel ta de *[[gonzopornografy|gonzo]]*-pornografy rekkene wurde, it út 'e losse hân filme reality-subsjenre fan 'e porno, dat folle goedkeaper te meitsjen is as it subsjenre fan *feature films*, de eigentlike films. Yn 2005 waard de susterstudio *[[Black Ice (filmstudio)|Black Ice]]* oprjochte, dy't him spesjalisearret yn *[[negroïde ras|ebony]]*- en ynterrasiale pornografy, wylst in oare susterstudio, *[[Third Degree Films]]*, al sûnt 2002 bestiet. Yn 2006 wie *Zero Tolerance* de earste grutte Amerikaanske filmstudio dy't yn it gat yn 'e merk sprong dat foarme wurdt troch de almar grutter wurdende Spaansktalige minderheid yn 'e Feriene Steaten, troch útein te setten mei de produksje fan Spaansktalige pornofilms.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan ''Zero Tolerance''
Casper ten Boom

**Casper ten Boom** (Haarlim, 18 maaie 1859 – 9 maart 1944) wie in Nederlânsk horloazjemakker dy't út kristlike oertsjûging in soad joaden en fersetsstriders holpen hat om oan de Nazys ûnder de Holokaust yn Twadde Wrâldkriich te ûntkommen.  Hy wie de heit fan Betsie en Corrie ten Boom, dy't ek joaden holpen hawwe en dy't nei ferrie nei it konsintraasjekamp Ravensbrück stjoerd waarden. 
Ten Boom stoar 9 maart 1944 yn it Oranjehotel yn Scheveningen, tsien dagen nei de arrestaasje fan syn húshâlding.

## Keppeling om utens
*[[Corrie ten Boommuseum]]
Evangeelje fan de Hebreeërs

It ***Evangeelje fan de Hebreeërs*** wie in algemien as apokryf beskôge kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. It is ien fan 'e joadsk-kristlike evangeeljes, wêrfan't de oarspronklike namme ûnbekend is, mar dat troch de tsjerkfaar Hieronymus fan Stridon "it *Hebriuwske Evangeelje*" neamd waard. It waard wierskynlik yn 'e earste helte fan 'e twadde iuw yn it Gryksk skreaun, en brûkt troch in kristlike mienskip fan Joadsk komôf yn Egypte. It is inkeld oerlevere yn 'e foarm fan sitaten yn 'e wurken fan iere tsjerkfaars as Hieronymus, Klemins fan Aleksandrië en Origenes, dêr't in grut respekt út sprekt foar Jakobus, de broer of healbroer fan Jezus.

## Ynhâld
Hoewol't it *Evangeelje fan de Hebreeërs* sels net oerlevere is, bestie it neffens in list fan kanonike en apokrife wurken yn 'e njoggende-iuwske *Stichometry fan Nisefoarus* út 2200 regels (300 minder as it *[[Evangeelje fan Mattéus]]*). Op grûn fan 'e tekst fan 'e oerlevere sitaten is men fan tinken dat it *Evangeelje fan de Hebreeërs* kwa opbou de kanonike evangeeljes net wanlyk west hawwe moat, en dat it bestie út in ferheljende struktuer wêryn't Jezus syn doop yn 'e rivier de Jordaan, syn ferlieding troch de duvel, it Lêste Jûnsmiel en syn weropstanning út 'e dea op 't aljemint kamen. Teffens moatte der guon útspraken fan Jezus diel fan útmakke hawwe. Mear as dat by de kanonike evangeeljes it gefal is, waarden de foarfallen út it libben fan Jezus presintearre yn in synkretistysk joadsk-kristlik ramt.

## Keppelings om utens
*  Oersetting fan (sitaten út) it ''Evangeelje fan de Hebreeërs'' yn it Ingelsk
Evangeelje fan de Nazareners

It ***Evangeelje fan de Nazareners*** of it ***Evangeelje fan de Nazoreeërs*** wie in algemien as apokryf beskôge kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. It is ien fan 'e joadsk-kristlike evangeeljes, wêrfan't de oarspronklike namme ûnbekend is, mar dat nei gedachten yn gebrûk wie by de sekte fan 'e Nazareners of Nazoreeërs.

De datearring fan dit geskrift is ûnwis, mar om't Klemins fan Aleksandrië der yn it lêste fearn fan 'e twadde iuw nei ferwiist, moat it yn alle gefallen fan foàr dy tiid wêze. De oarspronklike taal fan it *Evangeelje fan de Nazareners* wie it Hebriuwsk. It is inkeld oerlevere yn 'e foarm fan 36 sitaten yn oare wurken; dêrfan binne der 23 ôfkomstich út 'e geskriften fan 'e tsjerkfaar Hieronymus fan Stridon, wylst de oare 13 út Midsiuwske boarnen komme.

Ut dy sitaten komt û.o. de grutte gelikenis fan it *Evangeelje fan de Nazareners* en it kanonike *[[Evangeelje fan Mattéus]]* nei foarren. Guon saakkundigen wolle datoangeande hawwe dat *Mattéus* foar in part op it *Evangeelje fan de Nazareners* basearre wie, al is de mearderheid fan tinken dat it krekt oarsom west hawwe moat.

## Keppelings om utens
*  Oersetting fan (sitaten út) it ''Evangeelje fan de Nazoreeërs'' yn it Ingelsk
Hieronymus fan Stridon

**Hieronymus fan Stridon**, folsleine namme yn 't Latyn: *Sophronius Eusebius Hieronymus* (Gryksk: Εὐσέβιος Σωφρόνιος Ἱερώνυμος) (Stridon yn Dalmaasje, om 347 - Betlehem,  30 septimber 420)  is ien fan de fjouwer grutte tsjerkfaars fan it Westen. Syn hjeldei is 30 septimber yn de Roomsk-katolike Tsjerke en 15 juny yn de Eastersk Otterdokske Tsjerken. Ek de Lutherske Tsjerke en de Anglikaanske Tsjerke beskôgje Hieronymus as hillige. De kristlike ikonografy byldet Hieronymus faak ôf mei in liuw.

## Keppeling om utens
* Latynske tekst fan Hieronymus syn Bibelfertalingen
Anabolic Video

***Anabolic Video*** is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Chatsworth, yn 'e steat Kalifornje. De namme betsjut letterlik "Anabolide Fideo". It bedriuw waard yn 1991 oprjochte yn it Kalifornyske Venice troch Christopher Alexander (ek wol bekend ûnder syn skûlnamme Biff Malibu), en wie ien fan 'e pioniers op it mêd fan 'e *[[gonzopornografy|gonzo]]*-pornografy, it út 'e losse hân filme reality-subsjenre fan 'e porno, dat folle goedkeaper te meitsjen is as it subsjenre fan *feature films*, de eigentlike films. Mei datsoarte publikaasjes hie *Anabolic Video* grut súkses.

Yn 1998 waard de susterstudio *[[Diabolic Video]]* oprjochte; *Diabolic* hie dêrfoar sûnt de midden fan 'e jierren njoggentich in ymprint fan *Anabolic* west. *Anabolic* en *Diabolic* ûnderholden hast in desennium lang nauwe bannen, oant yn 2007 besletten waard om 'e beide labels elk har eigen paad gean te litten. Yn 2004 liek *Anabolic Video* yn it neigean te reitsjen, doe't frijwol tagelyk in stikmannich súksesfolle regisseurs, wêrûnder Erik Everhard en Jon Dough, oerstapten nei oare studio's. Mar *Anabolic* wist dy ierlitting wer te boppe te kommen en is noch altyd in grutte spiler yn 'e Amerikaanske pornoyndustry.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan ''Anabolic Video''
Diabolic Video

***Diabolic Video*** is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Chatsworth, yn 'e steat Kalifornje. De namme betsjut letterlik "Duvelske Fideo". It bedriuw ûntjoech him út in ymprint fan 'e studio *[[Anabolic Video]]* dy't yn 'e midden fan 'e jierren njoggentich ûntstien wie.

Yn 1998 waard dy ymprint troch Gregg Allan en Christopher Alexander (ek wol bekend ûnder syn skûlnamme Biff Malibu) yn it Kalifornyske Venice útwreide ta in folweardich susterlabel fan *Anabolic*. Hast in desennium lang ûnderholden *Diabolic* en *Anabolic* nauwe bannen, mar yn maaie 2007 kundigen de beide studio's oan dat se harren partnerskip beëinigje en allebeide allinnich fierder gean soene. *Diabolic Video* konsintrearret him op it produsearjen fan *[[gonzopornografy|gonzo]]*-pornografy, it út 'e losse hân filme reality-subsjenre fan 'e porno, dêr't it ek yn it ferline, yn gearwurking mei *Anabolic*, grut súkses mei hie.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan ''Diabolic Video''
Hydatius

**Hydatius** (sa. 400 - 469) wie biskop fan Aquae Flaviae yn de Romeinske provinsje Gallaecia (nei alle gedachten it hjoeddeiske Chaves, yn Portegal yn it distrikt fan Vila Real). Hydatius is fral bekend troch syn kroniken dêr't ferslach yn dien wurdt fan foarfallen út syn eigen tiid, en dy't ús de bêste ynformaasje jouwe fan de skiednis oer Spanje yn de fiifde iuw.

Yn syn jonge jierren makke hy in reis nei Egypte en Judea, wêr't er de tsjerkfaar Hiëronymus mette, dy't grutte yndruk op him makke. Letter doe't de Romeinske macht ynstoarte, fersette hy him tsjin de Suevyske oerweldigers. Hy waard finzen setten op befel fan Frumar, kening fan de Sueven en brocht de lêste moannen fan syn libben troch yn finzenis. Neffens Hydatius wie de ein fan it West-Romeinske ryk in teken fan de eintiid. 

## Keppeling om utens
* Hydatius : Chronicon/Fasti op *[http://www.thelatinlibrary.com/ The Latin Library]* 
* Idatius Aquaeflaviensis Episcopus (Opera) op *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/ Documenta Catholica Omnia]*
Sin City (filmstudio)

**Sin City** (of **Sin City Films**) is in Amerikaanske pornografyske filmstudio wêrfan't it haadkertier om belestingtechnyske redens fêstige is yn Nassau, op 'e Bahama's.

It bedriuw is eigendom fan 'e oprjochter David Sturman, dy't in soan is fan 'e legindaryske pornografyprodusint en belestingwegerder Reuben Sturman (1924-1997). Sûnt 2009 hat David syn soan Jared Sturman de deistige lieding oer Sin City.

Guon fan 'e bekendste pornofilms dy't Sin City produsearre, wiene de parodyen op 'e populêre aksjesearje *[[Baywatch (tillefyzjesearje)|Baywatch]]*, út 'e 1990-er jierren: *[[Babewatch]]* (1994) en *[[Boobwatch]]* (1996). 

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Sin City
Private (filmstudio)

**Private**, eins folút: de **Private Media Group**, is in fan oarsprong Sweedske pornografyske filmstudio dy't him ûntjûn hat ta in ynternasjonaal mediaconcern dat sawol pornografy produsearret as útsutelet, fia printe publikaasjes, dvd's, it ynternet, mobile tillefoans en in eigen beteltillefyzjestjoerder, Private Spice. 

## Skiednis
Private waard yn 1965 oprjochte yn 'e Sweedske haadstêd Stockholm troch Berth Milton sr., dy't doe úteinsette mei de publikaasje fan it earste pornoblêd yn kleur fan 'e hiele wrâld, *[[Private Magazine]]*. Begjin fan jierren njoggentich waard it bedriuw oernommen troch syn soan, Berth Milton jr., dy't it haadkertier letter ferhuze nei Sant Cugat del Vallès, dat ûnderdiel is fan 'e Spaanske metropoal Barcelona. Under Milton jr. wie der in grutte útwreiding. *Private Magazine* krige susterútjeften, lykas *Pirate* en *Triple X Magazine*, en de Private Media Group begûn ek films te produsearjen en sette in meartalige webside op.

Private hie rillegau in soad súkses mei syn films, benammen yn Jeropa, lykas mei de *Tatiana*-trilogy en de *The Pyramid*-trilogy. Guon fan 'e bekendste Jeropeeske pornoaktrises binne harren karriêre begûn by Private, lykas Katja Kean, Laura Lion, Nikki Anderson en Tania Russof. Private is ferneamd om syn ekstrafagante filmprojekten, lykas de twadielige film *Millionaire*, regissearre troch Alessandro del Mar, dy't, nei't der grute wurdt, in budget fan $1,9&nbsp;miljoen hie, en de trilogy *The Private Gladiator* ûnder rezjy fan Antonio_Adamo, dy't in budget hie fan $1,5&nbsp;miljoen. Trochstrings produsearret Private tsien oant tolve nije films per moanne. Yn 1998 waard fierders in eigen designerkleanmerk lansearre, dat yn 't earstoan Private Circle hiet, mar letter omneamd waard ta Private Clothing. Yn 1999 liet de Private Media Group him registrearje yn 'e Amerikaanske steat Nevada en fan 1999 oant 2011 wie it de earste pornoproduksjemaatskippij dy't ynskreaun stie by de Amerikaanske effektebeurs Nasdaq. Sûnt 2008 wurket Private benammen op 'e Frânske merk nau gear mei de Frânske studio Vidéo Marc Dorcel.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan ''Private''
Biloxi (Mississippy)

**Biloxi** is in stêd in de Amerikaanske steat Mississippy. Biloxi is bekend fanwege de kasino's en it fiskjen.

Op 29 augustus 2005 waard Biloxi swier rekke troch de orkaan Katrina; der wiene 86 deaden en in protte skea.
Biloxi

"**Biloxi**" of "**Biloksy**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* De Biloksy (Ingelsk: *Biloxi*), in Yndiaansk folk yn it suden fan 'e Feriene Steaten, wêrfan't de ôfstammelingen diel útmeitsjen fan 'e federaal erkende *[[Tunica-Biloxi Indian Tribe]]*.
** It Biloksy, de útstoarne taal fan 'e Biloksystamme.

* Biloxi, in stêd yn 'e Amerikaanske steat Mississippy.
* Biloxi, in plak yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Teksas.
Biloxi (Teksas)

**Biloxi** is in *unincorporated area* yn it easten fan Newton County, yn it easten fan Teksas, Feriene Steaten. It waard ferneamd nei it plak Biloxi (Mississippy), of de Biloksy, in Yndiaansk folk. Biloxi hie in soad plantaazjes yn de tiid foar de Amerikaanske Boargerkriich. It plak leit oan de grins tusken Teksas en Louisiana. Op 't heden is it ynwennertal frijwat lyts.

## Keppeling om utens
*  Handbook of Texas Online, artikel oer Biloxi
Gina Lynn

**Gina Lynn**, echte namme: **Tanya Mercado** (Mayagüez (Porto Riko), 15 febrewaris 1974), is in Amerikaansk rêstend neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Portorikaansk-Italjaansk komôf, dy't op 't heden wurksum is as pornoregisseur en -produsinte.

## Libben
Gina Lynn waard berne yn Mayagüez, op Porto Riko, mar ferfear doe't se fiif jier wie mei har heit en mem nei de Feriene Steaten, dêr't se opgroeide yn Jackson, yn 'e steat Nij-Jersey. Yn 1993, doe't se njoggentjin jier wie, begûn se te wurkjen as stripper yn in stripklub oan 'e saneamde *[[Jersey Shore]]* ("Jerseykust"), yn Asbury Park. Op in stuit waard har doe frege om te posearjen foar neakenblêden, lykas *[[Chéri (tydskrift)|Chéri]]*, dêr't se yn 1997 yn stie. Se waard as neakenmodel sa populêr dat har frege waard oft se net guon lesbyske pornofilms meitsje woe. Gina Lynn gie dêr op yn en makke har debút yn in pornografyske film yn 1999.

Yn 2001 die se har earste heteroseksuële sêne yn in film foar de studio *[[Pleasure Productions]]*, dêr't se doe in kontrakt by rinnen hie. Sûnt spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn hast 180 pornofilms, oant se yn 2012 oankundige net mear as aktrise wurkje te sillen. Mei har aktearwurk hat se ien kear in *[[AVN Award]]* (de *[[Oskar]]* fan 'e pornowrâld) wûn, wylst se 11 nominaasjes yn 'e wacht sleept hat. Boppedat waard se yn 2010 ynhuldige as lid fan 'e *AVN Hall of Fame*. Fan 2004 ôf regissearre Gina Lynn sels ek films; oant 2013 binne dat der 28. Yn 2004 rjochte se, tegearre mei har man, pornoakteur en -regisseur Travis Knight, in eigen filmstudio op, *[[Gina Lynn Productions]]*. Yn 2012 stie se nochris yn 'e *[[Penthouse]]* as de *[[Penthouse Pet]]* fan 'e moanne april.

Njonken har pornokarriêre figurearre Gina Lynn ek yn fideoklips fan 'e rappers Eminem (fan it nûmer *Superman*) en Vinnie Paz (fan it nûmer *Keep Movin' On*). Fierders wie se in figurante yn 'e *mainstream*-films *[[Analyze That]]* en *Minghags*. Yn 2004 hie se in lyts (pratend) roltsje as stripper yn in ôflevering fan 'e misdiesearje *[[The Sopranos]]*.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Gina Lynn
* Biografy en filmografy fan Gina Lynn yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Gina Lynn yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Racquel Darrian

**Racquel Darrian**, echte namme: **Kelly Jackson** (Hutchinson (Kansas), 21 july 1968), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Amerikaansk-Yndiaansk komôf, wa har artystenamme oft ek wol (mis)stavere is as Raquel Darrian of Raquel Darian, en dy't yn it begjin fan har karriêre ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Racquel, R. Devon, R. Davon, R. Damian, R. Damien, R. Derrian en Raquel Corben.

## Libben
Racquel Darrian waard berne yn Hutchinson, yn 'e steat Kansas, mar ferfear yn 1975 mei har âldelju nei it Kalifornyske Los Angeles, dêr't se opgroeide. Yn 1988 begûn se te posearjen foar neakenblêden, wat datselde jiers noch late ta har debút yn har earste pornografyske film. Yn 't earstoan spile se inkeld yn lesbyske films, lykas *Lez'be Friends* (1988) en *No Boys Allowed* (1991), mar meitiid begûn se ek heteroseksuële pornografy te meitsjen mei akteur Derrick Lane. Yn 1994 troude se mei him (yn 2000 rûn it houlik op in skieding út). It pear krige yn july 1997 in dochter, dy't se Brooke neamden, en wurke jierrenlang allinnich mar mei-inoar. Pas yn 'e lêste pear jier fan har pornokarriêre spile Darrian ek mei oare manlju.

Racquel Darrian wie yn 'e jierren njoggentich ien fan 'e grutte nammen yn 'e Amerikaanske pornoyndustry, en waard wol de *Brunette Goddess of Porn* (de "Brúnhierrige Goadinne fan 'e Porno") neamd. Ek wie se ien fan 'e kontrakstjerren fan 'e studio *[[Vivid Entertainment]]*. Yn har goed tsienjierrige karriêre wurke se mei mear as hûndert ferskillende froulike tsjinspylsters, mar mei mar sân ûnderskate manlju. Yn totaal makke se 103 pornofilms en wûn se ien *[[AVN Award]]* (de *[[Oskar]]* fan 'e pornowrâld). Yn 2000 beëinige se har pornokarriêre en sette se har nei wenjen yn Las Vegas, yn 'e steat Nevada. Yn 2002 waard se ynhuldige as lid fan 'e *AVN Hall of Fame*. Njonken har aktearwurk gie se yn 'e njoggentiger jierren ek troch mei te wurkjen as neakenmodel. Sa stie se yn 1990 yn 'e *[[Penthouse (tydskrift)|Penthouse]]* as de *[[Penthouse Pet]]* fan 'e moanne oktober (ûnder de namme Kelly Jackson), en makke se yn 1996 diel út fan spesjale nûmer dat de *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]* dat jiers oan strippers wijde. Ek wie se te sjen yn *[[Hustler]]*, *[[Velvet (tydskrift)|Velvet]]* en *[[Chéri (tydskrift)|Chéri]]*.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Racquel Darrian
* Biografy en filmografy fan Racquel Darrian yn 'e ''Internet Movie Database''
Hannelingen fan Barnabas

De ***Hannelingen fan Barnabas*** is in algemien as apokryf beskôge kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. It is in yn it Gryksk steld pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan 'e apostel Jehannes Markus, dy't beweart de sindingsreizen fan 'e apostel Barnabas, de selskipsman fan Paulus, te beskriuwen. Dêrby wurdt fral yngien op dy syn stifting fan 'e earste kristlike mienskippen op Syprus.

It taalgebrûk en de ûnderlizzende tsjerkepolitike polemyk ferriede lykwols dat it hjir giet om in fyfde-iuwske tekst, dy't bedoeld is om 'e ûnôfhinklikheidsstriid fan 'e Syprioatyske tsjerke te ûnderstypjen en fan in apostoalysk fûnemint te foarsjen. De Tsjerke fan Syprus besocht him nammentlik fan it Earste Konsylje fan Efeze, yn 431, ôf los te meitsjen fan it Patriargaat fan Antiochië (wat yn 478 slagge). De *Hannelingen fan Barnabas* moatte net betize wurde mei it ier-kristlike *[[Brief fan Barnabas]]* of mei it Midsiuwske *[[Evangeelje fan Barnabas]]*.
Stridon

**Stridon** (Latyn: *Strido Dalmatiae*) wie in plak yn de Romeinske provinsje Dalmatia. It plak lei nei alle wierskyn net fier fan it hjoeddeiske Ljubljana yn Sloveenje. Oare lokaasjes dêr't oan tocht wurdt binne: Sdrin, Štrigova, Zrenj (Kroaasje), Starod (Sloveenje), Zrin en noch mear plakken yn Kroaasje en Sloveenje.

Stridon is ferneamd meidat de tsjerkfaar Hiëronymus fan Stridon dêr berne waard. Yn 379 waard Stridon ferwoastge troch de Goaten. Hiëronymus skreau oer dat barren yn syn wurk *[[De viris illustribus]]*

Teffens kaam Domnus fan Stridon út dit plak. Domnus wie in biskop, dy't meidie oan it Earste Konsily fan Niseä, yn 325.
Aubrey Beardsley

**Aubrey Vincent Beardsley** (Brighton (Ingelân), 21 augustus 1872 – Menton (Frankryk), 16 maart 1898) wie in Ingelsk yllustrator, waans wurk rekkene wurdt ta de keunststreaming jugendstil of art nouveau. Beardsley syn tekeningen yn swarte inket lizze de klam op it groteske, it dekadinte en it eroatyske. Hy wie in foaroansteand persoan yn de estetyske beweging dêr't ek Oscar Wilde en James A. McNeill Whistler ta rekkene wurde. Beardsley's ynfloed wie grut nettsjinsteande syn koarte karriêre dy't einige mei syn foartiidske dea troch tuberkuloaze.

## Galery

File:Aubrey Beardsley, Ali Baba.jpg|Omslach fan *"One Thousand and One Nights"*
File:Le morte d-arthur-201.gif|Yllustraasje út *"Le Morte d'Arthur"*
File:Aubrey Beardsley - Edgar Poe 4.jpg|Yllustraasje út *"Short stories by Edgar Allan Poe"*
File:Aubrey Beardsley - Masquerade.jpg|Maskerade
File:Salomé- a tragedy in one act pg 79.jpg|*The Dancers Reward*
File:Venus between terminal gods beardsley.jpg|*Venus between Terminal Gods*
File:Aubrey-beardsley-lysistrata-01.jpg|*[[Lysistrata]], yllustraasje (1896)
File:Aubrey Beardsley Beardsley - Isolde.jpg|Isolde, yllustraasje yn Pan magazine
</gallery>

== Literatuer ==
*J. Pennell: ‘A New Illustrator: Aubrey Beardsley', The Studio, i (april 1893), sd. 14–19
*A. E. Gallatin: *Aubrey Beardsley: Catalogue of Drawings and Bibliography* ([[New York (stêd)|New York]], 1945)
*B. Reade: *Beardsley* ([[Londen]], 1967)
*S. Weintraub: *Beardsley: A Biography* (Londen, 1967, rev. University Park, 1976)
*H. Maas, T. L. Duncan and W. G. Good, eds: *The Letters of Aubrey Beardsley* (Londen, 1971)
*B. Brophy: *Beardsley and his World* (Londen, 1976)
*M. Benkovitz: *Aubrey Beardsley: An Account of his Life* (Londen, 1981)
*I. Fletcher: *Aubrey Beardsley* ([[Boston]], 1988)
*R. Langenfeld, ed.: *Reconsidering Aubrey Beardsley* ([[Ann Arbor]], 1989)
*L. G. Zatlin: *Aubrey Beardsley and Victorian Sexual Politics'' (Oxford, 1990)

## Keppelings om utens
Wurk fan Beardsley
De Feniks en de Toartel

***De Feniks en de Toartel***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***The Phoenix and the Turtle*** (fan *turtledove*, "toarteldo", net it reptyl de *turtle*, "skylpodde"), is in allegoarysk gedicht oer de dea fan 'e ideälisearre leafde, fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare. It wurdt algemien beskôge as ien fan syn meast obskuere wurken en is op ferskillende manearen ynterpretearre. De titel is tradisjoneel, mar net orizjineel: it gedicht waard publisearre sûnder titel. It waard foar it earst útjûn yn 1601, as in soarte fan epilooch ta it lange gedicht *Love's Martyr* ("Martelder fan 'e Leafde"), fan Robert Chester. De Fryske oersetting fan Douwe Kalma ferskynde yn 1976.

## Ynhâld en ynterpretaasje
It gedicht beskriuwt de begraffenis dy't beävensearre wurdt foar de ferstoarne feniks en toartel (dy lêste fûgel is it tradisjonele symboal foar tawijde leafde). Guon fûgels wurde útnûge, mar oaren wurde bûtensletten. Neffens it gedicht skoep de leafde fan 'e beide stoarne fûgels in folsleine ienheid dy't alle logika en rede te boppe gie. It beslút mei in gebed foar de deade minners.

Dizze allegory op it perfekte houlik wurdt wol beskôge as in oade oan 'e Welske steatsman sir John Salusbury en dy syn frou Ursula Stanley, mar inkeld om't Robert Chester syn *Love's Martyr* oan harren opdroech. Oare ynterpretaasjes wolle hawwe dat *De Feniks en de Toartel* oer keninginne Elizabeth I giet, of oer har en har minner Robert Devereux, de greve fan Esseks, of oer har erfgenamt Jakobus VI fan Skotlân (de lettere Jakobus I fan Ingelân). Wer in oare útlis, dy't ferbân hâldt mei de bewearing dat Shakespeare sympatisearre mei de Roomsk-Katolike Tsjerke, is dat it eins in temûk lofliet op it (doedestiden yn Ingelân ferbeane) roomske leauwe wie.

## Tekst

**De Feniks en de Toartel**

## Fryske oersetting
*The Phoenix and the Turtle* waard yn it Frysk oerset troch Douwe Kalma. Yn 1976 waard it publisearre troch de Fryske Shakespeare Stifting te Drachten, as ûnderdiel fan harren omnibusútjefte *Shakespeare's Wurk Dl. VIII*, yn 'e mande mei de fertalings fan 'e oare Shakespeariaanske poëzij en fan guon Shakespeariaanske trageedzjes.
Fenus en Adoanis

***Fenus en Adoanis***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***Venus and Adonis***, is in lang gedicht fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare, dat skreaun is yn 1592-1593. It is basearre op in passaazje út 'e *[[Metamorphoses]]* fan 'e Romeinske skriuwer Ovidius. It gedicht is in yngewikkeld, mozaysk wurk dat in allegeduerigen ferskowende toan en in hieltyd ferspringend perspektyf brûkt om kontrastearjende mienings oer it aard fan 'e leafde te jaan. It waard foar it earst publisearre yn 1593; oant 1640 waard it fyftjin kear werútjûn, wat it ta ien fan 'e grutte artistyk-finansjele súksessen fan syn tiid makket. De Fryske oersetting fan Douwe Kalma ferskynde yn 1976.

## Eftergrûn
Yn 1593 hie Shakespeare wierskynlik de earste fiif of seis fan syn toanielstikken skreaun en begûn er bekend te reitsjen. Dat jiers, lykwols, waard Londen troffen troch de útbraak fan 'e pest. Om 'e fersprieding fan 'e sykte safolle mooglik foar te kommen, sleaten de autoriteiten alle publike gelegenheden, wêrûnder ek de skouboargen. Shakespeare griep dy tiid fan twongen linzens oan om poëzij te skriuwen, wêrûnder *[[De Rôf fan Lukresia]]* en *Fenus en Adoanis*. Hy droech it wurk op oan 'e greve fan Southampton, en hoewol't dy doedestiden sels ek finansjeel yn swierwaar ferkearde, is it mooglik dat sa'n opdracht de grutte toanielskriuwer dochs gjin wynaaien lein hat.

## Ynhâld
As de kreaze jongeling Adoanis (yn lettere myten weromkearend as de god fan 'e skientme en it begear) risselwearret om op jacht te gean, wurdt er tsjinholden troch Fenus, de goadinne fan 'e leafde, dy't him efteroer triuwt om seksuële omgong mei him te hawwen. Hoewol't it him net in protte skele kin, bepraat Fenus him om har te tútsjen. Adoanis fynt himsels te jong foar har en soe eins folle leaver op jacht gean wolle. It gedicht befettet nei alle gedachten Shakespeare syn meast útsprutsen omskriuwing fan seks. Koart nei't se útinoar geane, komt Adoanis om by in "jachtûngemak".

Yn 'e ferzje út Boek 10 fan Ovidius syn *Metamorphoses*, dêr't Shakespeare him op basearre, wurdt ferteld hoe't de kreaze Adoanis ta minner nommen wurdt troch de goadinne Fenus. Se bliuwe lange tiden yn inoars selskip en geane tegearre op jacht. Fenus warskôget Adoanis om net op gefaarlike bisten te jeien, mar hy slacht har warskôging yn 'e wyn en wurdt deade as er in everswyn tenei komt. Shakespeare syn wichtichste ynnovaasje wie om Adoanis Fenus har avânses ôfstegerje te litten, wat makket dat syn lettere dea ûnder de jacht liket op har wraak.

## Fryske oersetting
*Venus and Adonis* waard ûnder de titel *Venus en Adonis* yn it Frysk oerset troch Douwe Kalma. Yn 1976 waard it publisearre troch de Fryske Shakespeare Stifting te Drachten, as ûnderdiel fan harren omnibusútjefte *Shakespeare's Wurk Dl. VIII*, yn 'e mande mei de fertalings fan 'e oare Shakespeariaanske poëzij en fan guon Shakespeariaanske trageedzjes.

## Keppelings om utens
● ''Fenus en Adoanis'' op 'e site fan ''Project Gutenberg''
Faversham

**Faversham** is in plak en civil parish yn it distrikt Swale, yn it Ingelske greefskip Kent. It plak hat 17.710 ynwenners (2001). It karspel (*parish*) Faversham (*Feversham*) ûntstie oan in âlde haven oan de Faversham Creek en wie it plak dêr't de eksplosiven- en munysjeyndustry fan Ingelân ûntstie yn de 16e iuw. Yn it Domesday Book wurdt it plak oantsjut mei *Favreshant*.

## Keppelings om utens
* Faversham Gunpowder Mill, begraafplak en listen fan de deaden
* Faversham - Associate Cinque Port
* Faversham Group Flickr Bilder 
* Faversham - Fotografyprojekt
Seizoen (betsjuttingsside)

"**Seizoen**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

(fan it Aldfrânske *seson* of *seison*, dat "siedderstiid" betsjutte)

* seizoen (jiertiid), ien fan 'e fjouwer jiertiden
* seizoen (aktiviteit), in beskaat diel fan it jier beneamd troch de aktiviteiten en foarfallen dy't dan plakfine (bgl. it pearseizoen, it fuotbalseizoen, it jachtseizoen, enfsh.)
* seizoen (omrop), in jier neffens de yndieling fan 'e tillefyzje en radio (fan septimber oant juny)
Emma Lavinia Gifford

**Emma Lavinia Gifford** (Plymouth, Devon, 24 novimber 1840 - Dorchester, 27 novimber 1912) wie in suffragette en de earste frou fan de Britske skriuwer Thomas Hardy.

## Houlik mei Hardy
Emma Gifford moete Thomas Hardy yn 1870 doe't er arsjitekt wie. Hardy wie doe dwaande mei in ferslach oer de tastân fan de tsjerke fan St. Juliot, ûnder Boscastle yn Cornwall. Harren ferkearing wie de ynspiraasje foar syn tredde roman, *[[A Pair of Blue Eyes]]*. Sy boasken earst fjouwer jier letter op 17 septimber 1874 yn St Peters Church, Paddington, yn Londen. It pear gie op houliksreis nei  Brighton en farden dêrnei nei Dieppe en reizgen fierder mei de trein nei Rouen en Parys.

## Letter libben
De Hardy's koene gjin bern krije, wat harren ferhâlding faaks gjin goed dien hat. Nei tweintich jier houlik publisearre Hardy Jude the Obscure. Emma moast net folle hawwe fan dy roman om reden fan de krityk op religy yn it boek en meidat hja benaud wie dat de lêzer oerienkomsten sjen soe tusken de ferhâlding fan Jude en Sue en harres mei Hardy. Emma en Hardy seagen elkoar hieltyd minder en hy lei it oan mei oare froulju. Yn 1899 luts Emma har hieltyd mear werom en siet hja in protte op de souderkeamer dy't Hardy foar har makke hie op har fersyk, *‘my sweet refuge and solace.’*

## Frouljus emansipaasje
Emma Gifford wie in warber suffragette en oanhinger fan fouljusemansipaasje; 1907 die hja mei oan in mars yn Londen mei George Bernard Shaw en de frou.

## Dea
Emma Gifford stoar mei 72 jier yn Max Gate, harren hûs ûnder Dorchester. Op de 26e wie hja net goed wurden. Dokter waard roppen, mar sy woe net lije dat er har ûndersocht. Hertfalen en beklemde galstiennen soene neffens de dokter har dea betsjut hawwe. Trije dagen letter waard hja beïerdige by St Michaels-tsjerke yn Stinsford, Dorset. Thomas Hardy liet op har grêf sette: *From her lonely husband, with the Old Affection.*

*[[Satires of Circumstance]]*, Thomas Hardy’s fjirde dichtbondel befettet *The Poems of 1912-13*, in samling gedichten dy't er fuort nei Emma har dea skreau. Nei har dea fûn Hardy in skrift mei de titel "What I Think Of My Husband" yn Emma's souderkeamer. Hy hat de rest fan syn libben spyt hân fan it fertriet dat er har oandie hie.

Teffens ûnduts Thomas Hardy in manuskrip, bûn yn brún papier mei de titel *Some Recollections by E.L. Hardy* oer har libben foar har houlik.

## Keppelings om utens
* Portret fan Emma Gifford, 30 jier (yn it Dorset County Museum) 
* Skiderijen fan Dorset fan Emma Lavinia Hardy (BBC)
Faksimilee

In **faksimilee** (fan it Latynske *fac simile*, "gelikens meitsje") is in kopy of reproduksje fan in âld boek of manuskript, of fan in âlde lânkaart of keunstprint, of fan lykfol hokker oar ding fan histoaryske wearde, dat safolle as mar mooglik is op it orizjineel liket. In faksimilee ferskilt fan oare foarmen fan reproduksje om't hjirby besocht wurdt de boarne sa sekuer mooglik te kopiëarjen, net inkeld oangeande ynhâld, mar ek wat grutte, kleur, kondysje en oare materiaalkwaliteiten oanbelanget. Yn it gefal fan boeken en manuskripten betsjut dat dat alle siden reprodusearre wurde moatte, mei mooglike skriuwflaters en al. Is dat net it gefal, dan wurdt sprutsen fan in "ûnfolslein faksimilee". It doel fan it meitsjen fan in faksimilee is gauris sadat wittenskippers in boarne ûndersykje kinne dêr't se oars gjin tagong ta hawwe soene (bgl. fanwegen de fragilens fan in beskaat manuskript). Ek wurde troch museä en argiven wol faksimilees makke by wize fan mediapreservaasje en -konservaasje (bgl. as de boarne net mear te rêden is). Faksimilees wurde ek makke om kommersjeel te ferkeapjen, gauris mei in byhearrende bekommentarisearjende tekst. Sokke faksimilees wurde yn 'e regel produsearre yn beheinde oplagen fan 500-2000 eksimplaren, en kostje by de twatûzen euro om.
Gysbert fan Skoaten

**Gysbert fan Skoaten** wie grytman fan Doanjewerstâl fan 7 febrewaris 1517 oant 1524. Hy wie wierskynlik earder houtfester fan Hollân en doe troud mei Jehanna fan Skagen. Yn novimber 1517 wie dizze gritenij Geldersk en foel doe wierskynlik ûnder it bestjoer fan de grytman fan Himmelumer Aldefurd.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Aller (rivier)

De **Aller** is in sydrivier fan de Wezer yn de Dútske dielsteaten Saksen-Anhalt en Nedersaksen. Hy is 263 km lang en hat in streamkrite fan likernôch 15.600 km2.

De boarne fan de Aller leit ûnder Seehausen (Landkreis Börde), bewesten Maagdeboarch. De rivier streamt yn west-noardwestlike rjochting en komt ûnderweis nei de Wezer troch de stêden Wolfsburg, Celle en Verden. De rivier is nei Celle befarber (117 km) en mûnet justjes nei Verden yn de Weser út.

De Aller en sydrivieren lykas de Oker en de Leine, dy't fan lofts yn de Aller útmûnje, fersoargje de ôfwettering fan it grutste part fan de Harz. Fan rjochts komme lytsere rivieren, dêr't de Lüneburger Heide op ôfwetteret.


Ofbyld:Allerbeiwefensleben.jpg|De Aller in pear kilometers nei de boarne
File:Allerbrücke.jpg|Allerbrücke yn Vorsfelde
File:Aller in Blumlage (Celle) IMG 2472.jpg|De Aller yn Celle


## Keppelings om utens
*  Landschaftssteckbrief Allertal
*  Landschaftssteckbrief Aller-Talsandebene
*  Die Aller als Schifffahrtsweg