open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Omke

In **omke** is man waans broer of suster ien of mear bern hat. Sokke bern wurde omkesizzers neamd. Fanút it eachpunt fan 'e omkesizzer is in omke de broer fan jins heit of mem. Dit is in foarm fan twaddegraads besibskip. In omke dielt 25% fan syn genetyske opmaak mei syn omkesizzer(s). It eigenskipswurd dat by 'omke' heart, is **omkich**, **omke-eftich** of **avunkulêr**, fan it Latynske *avunculus* ("omke", letterlik: "lytse pake", fan *avus*, "pake"). De froulike wjergader fan in omke is in muoike.

Hoewol't men tsjintwurdich yn 'e regel sprekt fan "omke Jan" of "omke Pyt", foege men foarhinne yn it Frysk wol it efterheaksel "-om" oan 'e foarnamme fan in omke ta: "Jan-om" of "Pyt-om". Soks komt men bygelyks noch tsjin yn *[[Rimen en Teltsjes]]* fan 'e Bruorren Halbertsma, en ek yn guon siswizen: "As Marten-om foar 't ljocht komt, dan kin Willem-om him wol opbergje" (in wurdspiling op "moatte" en "wille": 'as it moat, dan is it dien mei de wille'). 

Der binne ferskate soarten omkes. In biologyske omke is de broer of healbroer fan ien fan jins âlden. As it om in healbroer fan ien fan jins âlden giet, soe men, as it derop oankomt, sprekke kinne fan in **healomke**. In oantroude omke is de sweager fan ien fan jins âlden, en in styfomke is de styfbroer fan ien fan jins âlden. Yn alle neamde gefallen wurdt yn 'e regel gewoan fan 'omke' sprutsen. Dat is net (altyd) it gefal mei in **âldomke**, dat in broer fan jins pake of beppe is. In **oerâldomke** is de broer fan jins oerpake of oerbeppe, in **oeroerâldomke** is de broer fan jins betoerpake of betoerbeppe, en sa fierder.
Muoike

In **muoike** is frou wa har broer of suster ien of mear bern hat. Sokke bern wurde muoikesizzers neamd. Fanút it eachpunt fan 'e muoikesizzer is in muoike de suster fan jins heit of mem. Dit is in foarm fan twaddegraads besibskip. In muoike dielt 25% fan har genetyske opmaak mei har muoikesizzer(s). It eigenskipswurd dat by 'muoike' heart, is **muoikich** of **muoike-eftich**. De manlike wjergader fan in muoike is in omke. In synonym foar muoike is **tante**, dat fan oarsprong in hollanistyske ynterferinsje wie, mar dat no yn it Frysk sa ynboargere is dat it yn it Frysk Hânwurdboek (út 2008) stiet, sij it mei in grutte H fan 'hollanisme' derby. 'Tante' komt trouwens út it Frânsk; it oarspronklike Nederlânske wurd wie *moei*, dat fan deselde woartel komt as it Fryske 'muoike', en dat nog foarkomt yn it bekende *petemoei*.

Hoewol't men tsjintwurdich yn 'e regel sprekt fan "muoike Jantsje" of "muoike Pytsje", foege men foarhinne yn it Frysk wol it efterheaksel "-muoi" oan 'e foarnamme fan in muoike ta: "Jantsje-muoi" of "Pytsje-muoi". Soks komt men bygelyks noch tsjin yn *[[Rimen en Teltsjes]]* fan 'e Bruorren Halbertsma, en ek is it (yn ferbastere foarm) bekend fan 'e bynamme 'Marijke-meu' (eins 'Marijke-muoi') foar Maria Louise fan Hessen-Kassel (1688-1765), de frou fan 'e Fryske steedhâlder Jehan Willem Friso fan Nassau-Dietz en de mem fan steedhâlder Willem IV.

Der binne ferskate soarten muoikes. In biologyske muoike is de suster of healsuster fan ien fan jins âlden. As it om in healsuster fan ien fan jins âlden giet, soe men, as it derop oankomt, sprekke kinne fan in **healmuoike**. In oantroude muoike is de skoansuster fan ien fan jins âlden, en in styfmuoike is de styfsuster fan ien fan jins âlden. Yn alle neamde gefallen wurdt yn 'e regel gewoan fan 'muoike' sprutsen. Dat is net (altyd) it gefal mei in **âldmuoike**, dat in suster fan jins pake of beppe is. In **oerâldmuoike** is de suster fan jins oerpake of oerbeppe, in **oeroerâldmuoike** is de suster fan jins betoerpake of betoerbeppe, en sa fierder. De oantsjutting 'muoike', of faker 'tante', wurdt ek wol brûkt foar froulju dy't gjin famylje mar bygelyks goed mei jins mem befreone binne. Dêrnjonken wurdt 'tante' yn it deistich spraakgebrûk ek wol op denigrearjende of humoristyske wize tapast foar willekeurige froulju, likernôch synonym mei 'frommes': 'wat in rare tante' of 'no, dat is in stevige tante'.
Omke- en muoikesizzer

In **omke- en muoikesizzer** (of, hollanistysk, **omke- en tantesizzer**) is de beneaming foar in bern fan in broer of suster. Omke- en muoikesizzers kinne ûnderskaat wurde yn **omkesizzers** (yn ferhâlding ta de omke) en **muoikesizzers** (yn ferhâlding ta de muoike). Dit is in foarm fan twaddegraads besibskip, wêrby't de omke- of muoikesizzer en de (biologyske) omke of muoike 25% fan harren genetysk materiaal gemien hawwe. De term is lykwols ek fan tapassing op 'e bern fan sweagers en skoansusters, wêrby't de omke- of muoikesizzer en de (oantroude) omke of muoike yn prinsipe gjin biologyske besibskip hawwe. Yn guon minsklike kultueren is it fierders wenst en tsjut de bern fan jins folle neven en nichten oan as omke- of muoikesizzers. In omkesizzer moat net betize wurde mei in omsizzer; dat is immen dy't hûs oan hûs it ien of oar meidielt, lykas in leedoansizzer.

'Omke- en muoikesizzer' is hoe dan ek in geslachtsneutrale oantsjutting, dy't dus neat seit oer it geslacht fan 'e omke- of muoikesizzer. Oars as it Nederlânsk (*neef*, *nicht*) of it Ingelsk (*nephew*, *niece*) beskikt it Frysk net oer in wurd dat it geslacht fan 'e omke- of muoikesizzer dúdlik makket. It opdwaanderige 'omke- en muoikesister' is grammatikaal mooglik, mar wurdt nea brûkt. In styfomkesizzer of styfmuoikesizzer is de soan of dochter fan in styfbroer of -suster. In **âldomke- en -muoikesizzer** is de beneaming foar in pake- of beppesizzer fan in broer of suster. Dat is in foarm fan trêdegraads besibskip. In **oerâldomke- en -muoikesizzer** is de beneaming foar in oerpake- of -beppesizzer fan in broer of suster. Dat is in foarm fan fjirdegraads besibskip. By eltse fierdere generaasje komt der ien kear mear "oer-" foar "âldomke- en -muoikesizzer" te stean.

De term nepotisme, fan it Latynske *nepotem* ("manlike omkesizzer"), ferwiist nei in spesjaal soarte fan korrupsje, wêrby't men jins famyljeleden befoardielet. It wurd **nibling** is in neologisme dat yn 1951 troch de taalkundige Samuel Martin foarsteld waard as in ienfâldige oerkoepeljende beneaming foar manlike en froulike omke- en muoikesizzers. It gebrûk hjirfan is lykwols beheind bleaun ta spesjalisearre geneälogyske en antropologyske literatuer. Histoarysk hie in manlike omkesizzer wetlik faak mear rjochten as in dochter, benammen op it mêd fan it erfrjocht. Yn beskate kultueren, lykas guon yn dielen fan Yndia en noardlik Banglades, is dat noch altyd sa.

Yn argayske terminology wurdt nei in manlike maternale omkesizzer (de soan fan jins suster) ferwiisd as **susterssoan**. Dêrmei waard foarhinne de wichtigens fan 'e neiste manlike famyljebân beklamme, fral as men sels gjin soan hie. Dizze praktyk is bygelyks bekend út fereskate Midsiuwske Arthurleginden, en waard oangeande de keningen fan Rohan imitearre troch de Ingelske fantasyskriuwer J.R.R. Tolkien yn syn magnum opus *[[The Lord of the Rings]]*. De minder gongbere term **sustersdochter** foar in froulike maternale omkesizzer komt ek foar.
Neef en nicht

In **neef** of in **nicht** is de soan (neef) of dochter (nicht) fan jins omke of muoike. Hjirby wurdt ek wol sprutsen fan in **folle neef** of in **folle nicht**, om ûnderskie te meitsjen mei de **efterneef** en **efternicht**. Dat is de soan of dochter fan in neef of nicht fan jins heit of mem, mar it kin ek de soan of dochter fan jins eigen neef of nicht wêze.

It Frysk makket tusken dizze beide betsjuttings gjin ferskil, mar it Ingelsk sprekt fan *first cousin* foar in folle neef of nicht; fan *second cousin* foar in efterneef of -nicht dy't de soan of dochter fan in folle neef of nicht fan jins heit of mem is; en fan *first cousin once removed* foar in efterneef of -nicht dy't de soan of dochter fan jins eigen neef of nicht is. Dêrby jout it *once removed* oan dat der ien generaasje fersprongen wurdt.

In **efterefterneef** of **efterefternicht** is dan de soan of dochter fan in efterneef of -nicht fan jins heit of mem (*third cousin*), of de pake- of beppesizzer fan in neef of nicht fan jins heit of mem (*second cousin once removed*), of de pake- of beppesizzer fan jins eigen folle neef of nicht (*first cousin twice removed*). Sa kin men fierder gean troch almar mear "efter"-s foar "neef" of "nicht" te plakken.
Neef

* neef (famyljelid), de soan fan jins omke of muoike
* neef (ynsekt), in wjukt ynsekt, yn guon parten fan Fryslân better bekend as de langpoat
* Neef (plak), in plak yn Dútslân
Nicht

* nicht (famyljelid), de dochter fan jins omke of muoike
* nicht (homo), in geuzenamme foar homoseksuëlen
Oarehelte

In **oarehelte** of **houlikspartner** is in geslachtsneutrale oantsjutting foar immen mei wa't men it libben dielt en in houlik of in oarsoartige duorjende en ornaris eksklusive relaasje op it mêd fan leafde ûnderhâldt (lykas in registrearre partnerskip, in relaasje op basis fan in gearwenningskontrakt of as men oer de putheak troud is).

In oarehelte fan it manlike geslacht wurdt oantsjut as **man** (yn 'e sin fan "myn man"), en in oarehelte fan it froulik geslacht wurdt in **frou** neamd (yn 'e sin fan "myn frou"), of ek wol **wiif**. Men hat it tsjintwurdich ek wol oer *echtgenoat* of *echtgenoate*, mar dat binne hollanistyske ynterferinsjes op basis fan it Nederlânske *echtgenoot* en *echtgenote*. Tegearre foarmje de beide oarehelten in **pear** of **stel**, of, as se troud binne, in troud pear of **man-en-wiif**.
Skoanfamylje

**Skoanfamylje**, **oantroude famylje** of ek wol **de kâlde kant** is de famylje fan jins oarehelte of houlikspartner. Dêrby giet it yn it foarste plak om 'e **skoanâlden**, de âlden fan jins oarehelte. Dat binne jins **skoanheit** en **skoanmem**. Sels is men, ôfhinklik fan jins geslacht, de **skoansoan** of de **skoandochter** fan jins skoanâlden. As der ferskate oantroude bern binne, wurdt datoangeande ek wol sprutsen fan **skoanbern**, almeast yn 'e sin fan "de bern en skoanbern". Njonken de skoanâlden binne der faak ek noch de **skoansuster** (de suster fan jins oarehelte of de oarehelte fan jins broer) en de **sweager** (de broer fan jins oarehelte of de oarehelte fan jins suster). 

Meastal moat men troud wêze om fan in skoanfamylje sprekke te kinnen, mar tsjintwurdich dogge guon minsken it ek as se in oare duorjende relaasje op it mêd fan leafde ûnderhâlde, lykas in registrearre partnerskip of in relaasje op basis fan in gearwenningskontrakt. Guon lju hawwe it sels al oer harren 'skoanfamylje' as se allinnich noch mar ferkearing hawwe.

Yn in protte kultueren hat men (faak wetlik fêstleine) plichten en/of ferantwurdlikheden foar leden fan 'e skoanfamylje oer, benammen as it giet om 'e skoanâlden. De stereotype skoanmem leit yn 'e Westerske maatskippij op in minne namme om't se in ferfelende seurpyt wêze soe dy't mei opsetsin besiket om it libben fan har skoansoan of -dochter soer te meitsjen. Der wurde sadwaande gauris grappen oer de skoanmem makke (de saneamde skoanmemmop), wêryn't òf foarbylden jûn wurde fan hoe't sy te wurk gean soe by it narjen fan 'e skoansoan of -dochter, òf de skoansoan of -dochter ôfweeft mei de skoanmem.
Pleechgesin

In **pleechgesin** is in gesin wêryn't yn it ramt fan 'e pleechsoarch ien of mear bern grutbrocht wurde dy't net de biologyske bern fan 'e âlden yn dat gesin binne. Soks kin foarkomme as de biologyske âlden fan it of de oangeande bern tydlik of foargoed net by steat binne om 'e opfieding sels te fersoargjen, bygelyks om't hja ferstoarn of siik binne, wrakselje mei ferslavingsproblematyk, yn skieding lizze of troch de autoriteiten net geskikt achte wurde. Redens wêrom't âlden net geskikt achte wurde foar de opfieding fan harren bern rinne útinoar fan mishanneling en seksueel misbrûk oant ferwaarleazging of om't se der de mentale kapasiteiten net ta hawwe.

Yn Nederlân is it sa dat yn 'e boppeneamde gefallen de rjochter op advys fan 'e Bernebeskerming en oare belutsen oerheidsynstânsjes in út-'e-hûspleatsing oplizze kin, wêrby't in bern fuorthelle wurdt by de biologyske âlden en yn in pleechgesin pleatst wurdt. Ornaris wurdt dan earst sjoen oft der yn 'e direkte famylje in gesin is dat de pleechsoarch op him nimme kin. Dêrby kin tocht wurde oan in pake en beppe of in omke en muoike. Faak is sa'n oplossing lykwols net mooglik, mei as gefolch dat de út 'e hûs pleatste bern by oare lju bedarje, dêr't hielendal gjin famyljerelaasje mei bestiet. Dat kinne freonen of kunde fan 'e biologyske âlden wêze, mar yn 'e regel binne it wyldfrjemden. Gesinnen wêryn't bern yn it ramt fan pleechsoarch opfongen wurde, moatte dêrta sertifisearre wêze troch beskate oerheidsynstânsjes, dêr't djipdollend ûndersyk oan foarôf giet om der wis fan te wêzen dat de bern yn in pleechgesin net mishannele of misbrûkt wurde sille.

In bern dat fan pleechsoarch ôfhinklik is, wurdt in **pleechbern** neamd. As it in jonge is, hjit er in **pleechsoan**, en as it om in famke giet, is se in **pleechdochter**. In pleechgesin bestiet ornaris teminsten út in **pleechheit** en in **pleechmem**, de saneamde **pleechâlden**, hoewol't bern binnen in famyljenetwurk soms ek ûnderbrocht wurde by in allinnichsteande muoike. De relaasje tusken pleechâlden en harren pleechbern wurdt oantsjut as it **pleechâlderskip**. Faak hawwe de pleechâlden al biologyske bern fan harsels; harren soan en dochter wurde dan de pleechbroer en pleechsuster fan it pleechbern. It kin wêze dat nei ferrin fan tiid, as dúdlik wurdt dat it pleechbern net by de biologyske âlden weromkeare kin, de bân tusken pleechbern en pleechgesin formalisearre wurdt troch in adopsje. Dêrnei sprekt men ornaris net mear fan in pleechgesin, mar fan in adopsjegesin. Likegoed is it lykwols mooglik dat de pleechbern nei ferrin fan tiid weromkeare by de biologyske âlden.
Probandus

In **probandus** (manlik), **probanda** (froulik) of **proband** (geslachtsneutraal) is by geneälogysk ûndersyk de persoan dy't as útgongspunt brûkt wurdt by it opbouwen fan in stambeam. Dit is in term dy't oarspronklik út it Latyn komt. By in genealogy of parinteel (in stambeam fan neiteam) is de probandus de stamheit. By in kertiersteat of *Ahnentafel* (in stambeam fan foarâlden) is de probandus de neikommeling by wa't men wei weromwurket yn 'e tiid. By sa'n kertiersteat wurdt de probandus ek wol de kertierdrager of kertierdraachster neamd. De term 'probandus' wurdt fierders ek wol brûkt by ûndersyk op it mêd fan 'e medyske genetika en oare medyske wurkterreinen, om 'e persoan of it proefdier oan te tsjutten dêr't ûndersyk nei dien wurdt.
Generaasje

It wurd **generaasje** (soms stavere as **ginneraasje**) komt fan it Latynske *generare*, dat "oansette" (fan in bern) betsjut. Yn 'e sosjology is it in beneaming foar in groep minsken dy't yn deselde perioade (fan bgl. 15, 25 of 33 jier) berne binne, synonym mei bertekohorte. Sokke generaasjes hawwe te krijen mei mienskiplike skaaimerken en sosjale en demografyske ferskynsels dy't de ûnderlinge ferskillen tusken de yndividuën oerstige kinne trochdat se binnen ien generaasje ferlykbere problemen, ideeën en hâldings opsmite.

Yn 'e geneälogy is in generaasje in groep leden fan deselde famylje dy't op gelikense hichte yn 'e stambeam steane. Bruorren, susters, neven en nichten foarmje bygelyks in famyljegeneraasje, âlden, omkes en muoikes in twadden en pake en beppe, âldomkes en âldmuoikes in trêdenien. 

Benammen 'generaasje' yn 'e sosjologyske betsjutting fan bertekohorte wurdt tsjintwurdich in protte brûkt yn 'e popkultuer, en foarmet boppedat yn 'e wittenskip in wichtich ûnderdiel foar de sosjologyske analyze fan 'e hjoeddeiske maatskippij. Koartsein kinne nije generaasjes sjoen wurde as de fernijers fan in kultuer, mei as gefolch dat de maatskippij by de tiid bliuwt. Dy fernijingsdriuw fan nije generaasjes liedt faak ta in botsing mei âldere generaasjes, dêr't dan in saneamde generaasjekleau út ûntstiet, in gat tusken de belibbingswrâld fan 'e nije en de âldere generaasjes, dy't dêrtroch net opinoar oanslute. As wat fan generaasje op generaasje trochjûn wurdt, lykas folksferhalen of tradysjes, dan seit men dat it fan **âlder op âlder** trochjûn wurdt.

It earste serieuze ûndersyk nei generaasjes yn 'e sosjologyske sin begûn yn 'e njoggentjinde iuw, doe't de wittenskip him bewust waard fan 'e mooglikheid dat feroaring yn in maatskippij permanint fan karakter is. Tagelyk bestege de sosjology ek foar it earst oandacht oan it ferskynsel fan 'e jongereinrebûlje tsjin 'e fêstige oarder. Hjoed de dei beskôgje guon sosjologen generaasjes as ien fan 'e fûnemintele kategoryen fan in maatskippij, wylst oaren miene dat oare faktoaren, lykas klasse, geslacht, ras, ûnderwiis, ensfh. folle wichtiger binne.

Yn 'e Westerske wrâld kinne yn 'e resinte skiednis de folgjende sosjologyske generaasjes identifisearre wurde:
* De Ferlerne Generaasje of de Generaasje fan 1914, fan 'e soldaten dy't yn 'e Earste Wrâldoarloch fochten. Berne tusken 1883 en 1900.
* De Foaroarlochske Generaasje, yn 'e Angelsaksyske lannen bekend as *the Greatest Generation*, om't dêr de feteranen fan 'e Twadde Wrâldoarloch ta hearden. Berne tusken 1900 en 1925. 
* De Stille Generaasje, dy't trou oan it gesach (oftewol 'stil') bleau. Berne tusken 1925 en 1945.
* De Protestgeneraasje (om't se net 'stil' wiene), ek wol bekend as de Babyboomgeneraasje of de babyboomers (fanwegen de babyboom fan nei de Twadde Wrâldoarloch). Berne tusken 1945 en 1965.
* Generaasje X, ek wol ôfkoarte ta 'Gen X'. Berne tusken 1965 en 1985.
* De Milenniumgeneraasje, *Millennials* of Generaasje Y (om't er nei Generaasje X kaam). Berne tusken 1985 en 2000.
* De Postmilenniumgeneraasje, *Post-Millennials* of Generaasje Z. Berne nei 2000.
List fan beneamings foar generaasjes

It ûndersteande is in **list fan beneamings foar generaasjes** yn in kertiersteat of *Ahnentafel* (in stambeam fan foarâlden). Dizze list is gearstald op basis fan 'e oantsjuttings dy't brûkt wurde troch de Nederlânske Geneälogyske Feriening (NGV). Oant en mei generaasje 5 hâldt dizze list him oan 'e algemien jildende foarmen; dêrnei begjint in systeem dat betocht is troch stambeamspesjalisten fan 'e NGV. It is dêrom net de iennichste list dy't oangeande dit ûnderwerp yn gebrûk is. In algemien jildich synonym foar betoerpake en -beppe is "oeroerpake en -beppe". Dêrnei kin men ek by eltse generaasje in "oer-" oan 'e beneaming tafoegje.

Dêrnei:
* generaasje 66 o/m 129: generaasje 2 o/m 65 werhelje, mar dan mei it foarheaksel "aarts-" derfoar
* generaasje 130 o/m 257: generaasje 2 o/m 257 werhelje, mar dan mei foarheaksel "opper-" derfoar
* generaasje 258 o/m 513: generaasje 2o/m 257 werhelje, mar dan mei foarheaksel "heech-" derfoar
Generaasje 513 bestiet dan neffens dit skema út 'e heechopperaartsfoarealstamâldbetoerpake en -beppe.
Jojakin fan Juda

**Jojakin** (Hebriuwsk: יְהוֹיָכִין; "God befêstiget") folge om 598 f.Kr. hinne syn heit Jojakim op as kening fan Juda. De opfolger fan Jojakin wie Sedekía.

Nei't kening Jojakim wegere noch langer tribút te beteljen oan 'e Babyloanyske kening Nebûkadnêzer II, stjoerde dy syn leger op Juda ôf. Noch foardat it Babyloanyske leger de haadstêd Jeruzalim omsingele, stoar de Judeeske kening. Syn soan Jojakin folge him op. It bibelboek 2 Kroniken ynformearret dat Jojakin doe acht jier wie, mar dat liket in skriuwfout te wêzen. It bibelboek 2 Keningen en de Syryske ferzje fan 2 Kroniken 36:9 neame in âldens fan 18 jier. Dat slút oan op in Babyloanyske boarne, dêr't út bliken docht dat Jojakin seis jier letter fiif soannen hie. 

It regear fan Jojakin duorre mar trije moannen en tsien dagen en hy folge syn heit yn it tsjinjen fan frjemde goaden. 

Doe't it leger fan Nebûkadnêzer foar de poarten fan Jeruzalim ferskynde, joech Jojakin him oer. Nei it ynnimmen fan 'e stêd waard Jojakin troch Nebûkadnêzer ôfset en mei oare leden fan 'e boppelaach en middenstân fan 'e Judeeske mienskip meifierd nei Babyloanje. Allinnich de earmste ynwenners mochten yn Jeruzalim wenjen bliuwe. Nebûkadnêzer hold Jojakin sânentritich jier yn Babel finzen. 

Kening Ewil-Merodak joech Jojakin graasje yn it ramt fan syn troansbestiging. De rest fan syn libben makke Jojakin diel út fan it hôf fan Ewil-Merodak en foar syn ûnderhâld krige er in libbenslange útkearing.
## Sjoch ek
* List fan keningen fan Juda
Carl Heinrich Theodor Knorr

**Carl Heinrich Theodor Knorr** (Meerdorf by Braunschweig, 15 maaie 1800 - Heilbronn, 20 maaie 1875) wie in Dútsk ûndernimmer. Hy stichte in speserijedrûgerij, it begjin fan it bedriuw Knorr, yn Heilbronn.
Transfiguraasjetsjerke (Moskou)

De **Tsjerke fan de Transfiguraasje fan 'e Ferlosser** (Russysk: Храм Преображения) oan it Preobrazjenskaya Plein yn 'e Russyske haadstêd Moskou is in russysk-otterdokske tsjerke. De tsjerke waard foar de oanlis fan 'e metro yn 1964 ferwoastge en yn 'e jierren 2009-2015 rekonstruearre. 

## Skiednis

Yn 1781 waard yn it doedestiidske doarp Preobrazjenskoje op itselde plak fan 'e hjoeddeiske Transfiguraasjetsjerke de earste stiennen tsjerke foar it Preobrazjenski-rezjimint boud. 

Nettsjinsteande protesten waard dizze tsjerke yn 'e nacht fan 17 op 18 july 1964 opblaasd. De offisjele reden foar it beslút om 'e tsjerke te ferneatigjen wiene de plannen foar de oanlis fan 'e metro. Dielen fan 'e ynrjochting lykas de ikonostaze en dekorative eleminten krigen in plak yn oare tsjerken fan Moskou. 

Der wurdt wol ornearre dat de Transfiguraasjetsjerke de lêste wie fan 'e hûnderten Moskouse tsjerken, dy't sûnt de kommunistyske machtsoername yn 1917 sloopt waarden. Dat kloppet lykwols net: noch yn 1972 waard de Tsjerke fan Us Leaffrou by de Kalûga Poarte (Казанская церковь у Калужских ворот) ôfbrutsen.   

Op it plak fan 'e ferneatige tsjerke waard yn 1997 in krús delset. De Moskouse autoriteiten namen op 17 july 2009 it beslút om 'e tsjerke de rekonstruearjen. Yn septimber waarden de wurksumheden úteinset en yn april 2015 waard it bouwurk foltôge en troch patriarch Kirill ynwijd.

## Keppeling om utens
*  Side fan de Transfiguraasjetsjerke
Johan David Zocher sr.

**Johan David Zocher Sr.** (Torgau, 17 july 1763 – Baarn, 15 maaie 1817) wie in Nederlânsk arsjitekt en túnarsjitekt.

Zocher waard berne yn in famylje fan lekkenwevers. Johan David kaam om 1780 hinne nei Nederlân. Hy learde it fak fan túnarsjitekt fan syn lettere skoanheit J.G. Michael. Twa soannen, Jan David Zocher jr. en Carl George Zocher waarden ek arsjitekt en túnarsjitekt. Fral Jan David hat in protte mei syn heit gearwurke. Ek pakesizzer Louis Paul Zocher waard túnarsjitekt.

Zocher stoar mei 53 jier ûnder syn wurk oan it park fan paleis Soestdijk.

## Styl en ûntwerpen

Zocher hat de lânskipstyl fan Michael fierder ûntwikkele yn syn ûntwerpen en re-organisaasjeplannen foar ûnder oaren de parken fan de Hartekamp (fan 1790 ôf), Meer en Berg by Heemstede (1794), Woestduin (om 1800), Bosch en Hoven (om 1800), Vredenoord (Rijswijk, 1801), Bûtenpleats Berbice (Voorschoten, 1803) en Duinzicht (Oegstgeest, 1808).
Yn 1807 waard er troch kening Loadewyk Napoleon Bonaparte beneamd ta arsjitekt fan paleis en tún fan Huis ten Bosch en fan it paleis fan Loadewyk Napoleon yn Utert. Yn 1808 makke Zocher sr. fanwegen Loadewyk Napoleon in reorganisaasjeplan (yn de Ingelske lânskipsstyl) foar de Haarlimmerhout. It ûntwerp út 1809 hat er wierskylik mei syn soan makke. It waard net útfierd en waard troch Zocher jr. ûndertekene. Teffens makke er yn 1808 it plan foar paleis Soestdijk.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske arsjitekten
Sedekía fan Juda

**Sedekía** (Hebriuwsk: צדקיהו; "Myn rjochtfeardigens is JWHW") wie de lêste kening fan Juda. Hy wie de opfolger fan Jojakin, dy't nei it ynnimmen fan 'e Judeeske haadstêd Jeruzalim troch it leger fan Nebûkadnêzer II meifierd waard nei Babel. It regear fan Sedekía wurdt tsjintwurdich datearre tusken 597 f.Kr. oant 587 f.kr. of oant 586 f.Kr. 

## Bibelske skiednis
Sedekía krige by de berte de namme Mattanja en wie de tredde soan fan kening Josjía. Yn 'e âldens fan 21 jier waard Sedekía troch de Babyloanyske kening Nebûkadnêzer as syn fazal op de Judeeske troan set. Alve jier blea Sedekía oan it regear, maar hy spande gear mei Egypte en kaam yn it njoggende jier fan syn regear yn opstân tsjin Babyloanje. Dêrmei ferbruts Sedekía de eed, dy't er by God sward hie om trou te bliuwen oan Nebûkadnêzer. It soe liede ta de ûndergong fan it keninkryk Juda.

De ûntrou fan Sedekía hie fan gefolgen dat Nebûkadnêzer Juda op 'e nij binnenfoel. Hy liet alle fêstings ferwoastgje en belegere Juda's haadstêd Jeruzalim. Dêrtroch ûntstie der in grutte hongersneed ûnder de befolking. De profeet Jeremía warskôge de kening dat er him better oerjaan koe, om't oars de stêd platbaarnd wurde soe en Sedekía net oan Nebûkadnêzer's grime ûntkomme soe. Mar de kening woe net nei Jeremía harkje en wie benaud tamtearre te wurden as er him oerjoech. Doe't it Chaldeeske leger in gat wist te slaan yn 'e stedsmuorre besocht kening Sedekía dy nachts noch te flechtsjen, mar it leger helle him en syn mannen op 'e flakte fan Jericho yn en sloech him dêr yn de boeiens. 

Wylst Sedekía tasjen moast, liet Nebûkadnêzer yn Ribla al syn soannen deadzje. Nei't de prinsen ombrocht wiene, waard Sedekía de eagen útstutsen en nei Babel brocht. Oant syn dea waard er dêr yn it tichthûs finzen holden. 

Op 20 augustus 587 f.Kr., yn it achttjinde regearingsjier fan Nebûkadnêzer II, waarden de muorren fan 'e stêd delhelle en de timpel en Sedekía's paleis en Jeruzalim yn brân stutsen. Wat der noch oer wie oan ynwenners, waard as slaven yn ballingskip weifierd. It lân bleau foar wyld efter, krektsalang oant alle fersomme sabbatsjierren fergoede wiene.   

Kening Nebûkadnêzer stelde Gedalja oan as lânfâd fan it ferroaide Juda, dy't letter troch Jismael, in man fan keninklike komôf, fermoarde waard. 

## It motyf foar de ûndergong fan Juda
It bibelboek 2 Kroniken makket dúdlik dat de ûndergong fan Jeruzalim alhiel werom te bringen is op 'e ûntrou fan Juda foar de God fan Israel oer. Sedekía die wat God ferkeard achte en woe him net nei de Heare ta keare. De prysters en it folk harken net nei de profeten, ûnthilligen de timpel en joegen harren oer oan 'e "grousume gewoanten fan 'e heidenfolken".
*De Heare, de God fan har foarfaars, stjoerde foar en nei boaden, want it dearde Him oan om syn folk en syn wente, mar hja laken Gods boaden út, achten syn wurd net en hiene de gek mei Syn profeten. Dat gong troch oant de grime fan 'e Heare sa grut waard, dat der gjin helpen mear oan wie. Dêrom makke Er, dat de kening fan 'e Chaldeeërs tsjin harren opsetten kaam..... Alles joech God him yn 'e hannen.*  

## Sjoch ek
* List fan keningen fan Juda
Dolní Věstonice

**Dolní Věstonice** (Dútsk: *Unterwisternitz*) is in Tsjechyske gemeente yn de regio Súd-Moraavje, en part fan it distrikt Břeclav. It plak leit 10 km benoarden Mikulov (Nikolsburg).

It plak waard ferneamd om reden fan argeologyske fynsten. Guon fan de âldste artefakten fan ierdewurk binne dêr fûn.

## Untjouwing befolking
Foar de Twadde Wrâldoarloch wie de befolking etnysk Dútsktalich:

## Keppelings om utens

* Bylden fan argeologyske dollerij
*  Biosfearereservaat Súd-Moraavje
* Unter-Wisternitz in „Alte Postkartenmotive der Südmährischen Gemeinden“
Brêgen yn Snits

Der binne ferskate **Brêgen yn Snits**. Van der Aa skreau yn de 19e iuw al oer de brêgen de stêd Snits yn en it "hiel protte houten brêgen" binnen de stêd.  Sûnt, binne der guon brêgen ferdwûn, mei't der grêften yn Snits demme waarden, en it meastepart fan de brêgen dy't oerbleaunen waard ferfongen troch brêgen fan oar materiaal. Mei de útwreidings fan de stêd en it stêdgebiet binne der ek oare brêgen by kaam.

## List
Dit is in list fan brêgen dy't yn Snits lizze of lein hawwe.
Gedalja (bibelsk persoan)

**Gedalja ben Achikam** (Hebriuwsk: גְּדַלְיָהוּ בֶן-אֲחִיקָם, "JWHW is grut") waard yn it jier 587 f.Kr. nei de babyloanyske ferovering fan Juda troch kening Nebûkadnessar oansteld as lânfâd fan 'e provinsje Juda.  

Syn heit wie Achikam, syn pake Sjafan. Dêrmei hearde Gedalja ta de stam fan 'e Sjafaniden. De Sjafaniden hiene foar en yn it begjin fan 'e babyloanyske ballingskip liedende posysjes yn 'e Judeeske maatskippij. Hja stiene yn nauwe ferbining mei de profeet Jeremía. En doe't Jeremía ris út namme fan God wurden spriek, dy't kening Jojakim net nei't sin wiene, wie it de heit fan Gedalja, dy't Jeremía de hân boppe de holle hold en him foar de dea beskermde. 

Gedalja bestjoerde Juda fanút de stêd Mispa. Nei sân moannen yn funksje west te hawwen, waard er lykwols fermoarde troch Jismael ben Netanja, in man fan keninklike komôf. Ut benaudens foar wraak fan 'e kening fan Babel flechte de noch restearjende Judeeske befolking nei Egypte.

Joaden betinke de moard op Gedalja op 'e tredde dei fan 'e moanne tisjri mei in fêsteldei.
Kazan-katedraal (Moskou)

De **Kazan-katedraal** yn Moskou, eins de **Katedraal fan Us Leaffrou fan Kazan** (Russysk: Казанский собор), is in Russysk-otterdoksk tsjerkegebou yn 'e noardeastlike hoeke fan it Reade Plein yn 'e Russyske haadstêd Moskou. It hjoeddeiske gebou is in rekonstruksje fan de orizjinele tsjerke, dy't op oanwizing fan de doedestiidske diktator Josef Stalin yn 1936 ferneatige waard.

## Skiednis
De oarspronklike tsjerke waard yn 'e iere jierren 1630 boud ta oantinken fan 'e befrijing fan Moskou fan 'e Poalske ynvaazje yn 1612.

Nei't de Poalen ferdreaun wiene, skreau Dmitri Pozjarski it súkses ta oan 'e godlike help fan 'e Hillige Mem Gods fan Kazan, ta wa't hy him ferskate kearen keard hie foar bystân. Ut eigen middels finansierde hy de bou fan in houten tsjerke op it Reade Plein fan Moskou, dy't wijd waard oan Us Leaffrou fan Kazan. 

Doe't it lytse hilligdom yn 1632 ôfbaarnde, joech tsaar Michael I opdracht om it te ferfangen troch in stiennen tsjerke. Dy twadde tsjerke waard yn oktober 1636 ynwijd. 

Troch meardere renovaasjes en feroarings oan it gebou gyng it oarspronklike ûntwerp alhiel ferlern. De ferneamde Russyske arsjitekt Pjotr Baranovski stie yn 'e jierren 1929–1932 foar de útdaging om de gevel werom te bringen nei it oarspronklike ûntwerp. Guon spesjalisten hiene lykwols krityk op de krektens fan de rekonstruksje.

Yn 1936, doe't de kommunisten it Reade Plein op 'e nij ynrjochtsje woene foar it hâlden fan grutte militêre parades, joech Stalin opdracht dat de romte frij makke wurde moast fan tsjerken. Ynspannings fan Baranovski om de ôfbraak fan 'e Kazan-katedraal tefoarren te kommen, wiene om 'e nocht. Hy krige it lykwols wol foar inoar dat de Basiliuskatedraal stean bliuwe mocht. 

## De rekonstruksje
Nei de ynstoarting fan de Sovjet-Uny wie de Kazan-katedraal de earste tsjerke dy't wer rekonstruearre waard. Dat barde yn 'e jierren 1990-1993 oan 'e hân fan krekte ôfmjittings en ôfbylden fan 'e oarspronklike tsjerke, dy't Baranovki noch foar de ferneatiging yn 1936 makke hie.

## Keppeling om utens
*  Side fan de katedraal fan Us Leaffrou fan Kazan
Groeneveldpriis

De **Groeneveldpriis** is in priis fan de stichting Groeneveld dy't sûnt 2000 alle jierren útrikt wurdt oan in persoan of organisaasje dy't him tige ynset hat foar it debat oer natuer en lânskip yn Nederlân. De priis bestiet út in jildbedrach fan 5000 euro. De ûntfanger hâldt teffens de jierlikske Groeneveldlêzing. 

## winnaars
* 2016 – Digna Sinke filmmakster
* 2015 – Wouter Helmer, ekolooch
* 2013/14 – de 'Griene redaksje' fan deiblêd Trouw
* 2012 – Tracy Metz, sjoernalist en skriuwer
* 2011 – John Berger, skriuwer en skilder
* 2010 – Willem van Toorn skriuwer en dichter
* 2009 – Auke van der Woud, heechlearaar Arsjitektuer- en Stêdebouskiednis
* 2008 – Louise Fresco, lânboukundige en heechlearaar duorsume ûntwikkeling Universiteit fan Amsterdam
* 2007 – Bennie Jolink, sjonger
* 2006 – Frans van der Hoff, preester-arbeider yn Súd-Meksiko, oprjochter Max Havelaar 
* 2005 – Willem Overmars, lânskipsarsjitekt 
* 2004 – Jared Diamond, heechlearaar geografy UCLA
* 2003 – Matthijs Schouten, heechlearaar ekology yn Ierlân en Nederlân 
* 2002 –  Helen Mayer Harrison en Newton Harrison, Amerikaansk keunstnerspear 
* 2001 – Koos van Zomeren, skriuwer 
* 2000 – Geert Mak, skriuwer en sjoernalist

## Keppeling om utens
*Stichting Groeneveld
Andrew Sachs

**Andrew Sachs**, berne as **Andreas Siegfried Sachs** (Berlyn, 7 april 1930 – Londen, 23 novimber 2016), wie in Dútsk-Britsk akteur en komyk fan Joadsk en Eastenryksk komôf.

## Libben
Sachs waard berne yn Dútslân as soan fan Katharina (berne Schrott-Fiecht), in roomske bibletekaresse dy't fan heal-Eastenrykske ôfstamming wie, en Hans Emil Sachs, in Joadske fersekeringsman. Doe't er acht jier wie ferhuze er mei syn âlden nei Ingelân om te ontkomen aan de Joadefergolging door de nazy's. Sy setten har' nei wenjen yn Noard-London en Andrew wenne de rest fan syn libben yn de wyk Kilburn fan Londen.

Hy spile rollen op radio, telefyzje en yn it teäter. Sachs waard ferneamd fan syn rol as Manuel, de Spaanske ober út de telefyzjerige *[[Fawlty Towers]]*, dy't him in BAFTA-nominaasje oplevere. Hy wurke de lêste jierren fan syn karriêre meast as ferteller yn dokumintêres op radio en telefyzje.

Sachs wie boaske oan Melody Lang. Yn de rige *Fawlty Towers* spile se yn de ôflevering *Basil the Rat* de rol fan frou Taylor.

Sachs krige yn 2012 de diagnose faskulêre demintens. Dêrtroch koe er op in stuit net mear prate en bedarre er yn in rolstoel. Hy stoar yn de âldens fan 86 jier yn in ferpleechhûs yn Northwood, Londen.

## Filmografy
In kar:
* *[[The Night We Dropped a Clanger]]* (1959)
* *[[Nothing Barred]]* (1961)
* ** (1973)
* *[[Frightmare (1974 film)|Frightmare]]* (1974)
* *[[Romance with a Double Bass]]* (1974)
* *Robin Hood Junior* (1975)
* *[[What's Up Nurse!]]* (1977)
* *[[Are You Being Served? (film)|Are You Being Served?]]* (1977)
* *[[Revenge of the Pink Panther]]* (1978)
* *[[History of the World, Part I]]* (1981)
* *[[Nowhere in Africa]]* (2001)
* *[[Coronation Street]]* (2009)
* *[[Run for Your Wife (2012 film)|Run For Your Wife]]* (2012)
* *[[Quartet (2012 film)|Quartet]]* (2012)

## Boek
* 2015, *I Know Nothing! The Autobiography*, The Robson Press, ISBN 978-1849-5490-04

## Keppeling om utens
* Andrew Sachs yn de IMDb
Earstegraads besibskip

In **earstegraads besibskip** of **earstegraads sibskip** is de bân fan bloedsibskip dy't men mei beskate direkte leden fan jins famylje ûnderhâldt. Dêrby giet it om 'e relaasjes mei jins âlden (heit en mem), siblings (broer en suster) en bern (soan en dochter). Earstegraads besibskip oerlapet fierhinne it gesin, mar dan sûnder jins oarehelte. Ek net-biologyske, sosjaal bepaalde famyljebannen, lykas mei styffamylje of mei leden fan in pleechgesin of in adopsjegesin, binne hjir fansels fan útsletten. Likemin hearre healbruorren en -susters ta earstegraads famyljeleden. Mei earstegraads famylje dielt men 50% (âlden, bern) of 100% (bruorren, susters) fan jins genetysk materiaal. Dêrom wurdt yn 'e genêskunde faak neifraach dien nei de medyske skiednis fan earstegraads famyljeleden om it risiko op sykten fêst te stellen.
Twaddegraads besibskip

In **twaddegraads besibskip** of **twaddegraads sibskip** is de bân fan bloedsibskip dy't men mei beskate minder direkte leden fan jins famylje ûnderhâldt. Dêrby giet it om 'e relaasjes mei jins pake en beppe, pake- en beppesizzer, omke en muoike, omke- en muoikesizzer en healsiblings (healbroer en healsuster). Mei twaddegraads famylje dielt men 25% fan jins genetysk materiaal (of yn it gefal fan healsiblings 50%).
Treddegraads besibskip

In **treddegraads besibskip** of **treddegraads sibskip** is de bân fan bloedsibskip dy't men mei beskate minder direkte leden fan jins famylje ûnderhâldt. Dêrby giet it om 'e relaasjes mei jins oerpake en oerbeppe, oerpake- en -beppesizzer, âldomke en âldmuoike, âldomke- en -muoikesizzer, neef en nicht en healomke en healmuoike (de healbroer of -suster fan ien fan jins âlden). Mei treddegraads famylje dielt men 12½% fan jins genetysk materiaal.
Oansibskip

**Oansibskip**, **oanbesibskip** of **affiniteit** (fan it Latynske *affinitas*) is in foarm fan besibskip dy't fral ûntstiet troch it oangean fan in houlik. Dêrby giet it benammen om 'e skoanfamylje. Behalven besibskip troch houlik kinne soms ûnder oansibskip ek oare net-biologyske foarmen fan besibkip beflapt wurde, lykas styffamyljerelaasjes (eins ek feroarsake troch it oangean fan in houlik) en adopsje. It tsjinstelde begryp is bloedsibskip, dat lju fan deselde biologyske ôfstamming oangiet. Yn guon lannen, lykas Nederlân, kin oansibskip tsjintwurdich juridysk ek ûntstean troch it oangean fan in registrearre partnerskip. It tekenjen fan in gearwenningskontrakt smyt lykwols (yn Nederlân) gjin oansibskip op. Foar de wet bliuwt oansibskip altyd bestean as in houlik of partnerskip ien kear sletten is, ek nei in skieding of it ferbrekken fan 'e partnerskipsrelaasje. (Wol ferfalt dan de mei oansibskip mank geande ûnderhâldsplicht.)

It ferskynsel oansibskip is benammen fan belang foar it erfrjocht en foar de ôfdracht fan alimintaasje nei in skieding. De ûnderhâldsplicht jildt yn gelikense mjitte foar bloedsibben en oansibben. Ek yn it prosesrjocht en it bewiisrjocht is oansibskip fan belang. Sa kinne oansibben yn beskate gefallen net twongen wurde om yn in rjochtsaak tsjininoar te tsjûgjen (dêrby giet it benammen om 'e oarehelte, net om 'e eigentlike skoanfamylje). Ek kin oansibskip fan ynfloed wêze op 'e bewiiskrêft fan in ferklearring of tsjûgenis. Nei in skieding of it ferbrekken fan in partnerskip wurdt yn it deistich taalgebrûk ek wol sprutsen fan eks-oansibben: eks-frou, eks-man, eks-skoanâlden, eks-sweager, eks-skoansuster. Juridysk sjoen is dat in manear fan praten dy't himsels tsjinsprekt, om't oansibskip net beëinige wurdt troch in skieding.
Affiniteit

(fan it Latynske *affinitas*)
* affiniteit (geastlike besibskip), in talint dat men earne foar hat of in handichheid dêr't men earne mei omgean kin
* affiniteit (besibskip) of oansibskip, in famyljerelaasje dy't ûntstiet troch it oangean fan in houlik
* affiniteit (skiekunde), it derta oerhingjen fan gemyske stoffen om ferbinings te foarmjen
* affiniteit (taalkunde), it gehiel fan 'e taalkundige, histoaryske, geografyske en ekonomyske bannen tusken twa of mear talen
Ofstamming

**Ofstamming**, of ek wol jins **komôf**, is de delgeande line fan bloedsibskip tusken ferskillende generaasjes. Dit begryp is sawol yn 'e biology as yn 'e antropology tige wichtich. Yn 'e biology berêst de evolúsjeteory fierhinne op it idee fan mienskiplike ôfstamming. Yn 'e antropology bepaalt ôfstamming foar in grut part de sosjale bân dy't tusken minsken bestiet troch in besibskip. Hoewol't dy bân, alteast by bloedsibskip, basearre is op genetyske famyljerelaasjes, is it dochs benammen in kultureel ferskynsel, mei't famyljerelaasjes yn ferskillende kultueren ferskillend ynterpretearre en kategorisearre wurde. Nettsjinsteande dat spilet ôfstamming faak in grutte rol by de oerdracht fan rjochten, plichten en funksjes.

By patrilineêre ôfstamming kriget men troch ôfstamming it lidmaatskip fan 'e manlike ôfstammingsgroep (oftewol de famylje fan jins heit). Dat is bygelyks sa yn Westerske maatskippij, dêr't bern dy't fuortkomme út in houlik of oare seksuële relaasje ta de famylje fan 'e heit rekkene wurde en dêrom ek dy syn efternamme krije. (Mei resinte oanpassings yn it houliksrjocht is dat yn Nederlân en guon oare lannen trouwens net mear folslein fanselssprekkend.) By matrilineêre ôfstamming is it krektoarsom en kriget men troch jins ôfstamming it lidmaatskip fan 'e froulike ôfstammingsgroep (oftewol de famylje fan jins mem). 

Njonken dizze beide foarmen fan unilineêre ôfstamming is ek dûbel-unilineêre ôfstamming mooglik, wat betsjut dat beskate rjochten patrilineêr (fia de heit) trochjûn wurde, en oaren matrilineêr (fia de mem). Der wurde lykwols ek binnen unilineêre ôfstammingsgroepen troch it proses fan kompemintêre filiaasje rjochten oerdroegen oan famyljeleden dêr't men gjin biologyske (mar wol sosjale) besibskip mei ûnderhâldt, en dy't bûten de eigentlike ôfstammingsgroep falle. Dêrby kin men tinke oan styfbern, pleechbern en adopsjebern. By bilaterale ôfstamming, ta einbeslút, wurde de manlike en froulike ôfstammingsgroepen as lykweardich beskôge, en makket men troch ôfstamming diel út fan beide.
Fjirdegraads besibskip

In **fjirdegraads besibskip** of **fjirdegraads sibskip** is de bân fan bloedsibskip dy't men mei beskate minder direkte leden fan jins famylje ûnderhâldt. Dêrby giet it om 'e relaasjes mei jins betoerpake en betoerbeppe, betoerpake- en -beppesizzer, oerâldomke en oerâldmuoike, oerâldomke- en -muoikesizzer, en efterneef en efternicht. Mei fjirdegraads famylje dielt men 6¼% fan jins genetysk materiaal.
Neiteam

**Neiteam**, **neigeslacht**, **neislachte** of **kroas** (bestiet allinnich yn in meartalsfoarm) wurdt foarme troch persoanen dy't fan jinsels ôfstamje. Oare synonimen binne **neikommelingen**, **ôfstammelingen** of **telgen**, wêrfan't ek inkeltalsfoarmen besteane (neikommeling, ôfstammeling, telch). Ta neiteam hearre jins bern, pake- of beppesizzers, oerpake- of -beppesizzers, betoerpake- of -beppesizzers en sa fierder. In direkte manlike neikommeling hjit in soan, en in direkte froulike neikommeling hjit in dochter. Yn 'e regel wurdt mei de oantsjutting 'neiteam' lykwols ferwiisd nei in ûnbeskaat tal generaasjes fan in famylje útgeande fan in persoan dy't yn it ferline libbe hat. Sa heart kening Willem-Alexander (berne 1967) bygelyks ta de neiteam fan Willem fan Oranje (1533-1584). 

It begryp dat tsjinsteld is oan neiteam is foarâlden: Willem fan Oranje is ien fan 'e foarâlden fan kening Willem-Alexander. De famyljebân tusken foarâlden en neiteam is altyd lineêr en ferrint dus fan pake en beppe op âlden op bern op bernsbern ensfh. en net fia omkes en muoikes of neven en nichten. Wol kin dizze bân sawol yn 'e manlike line rekkene wurde, dus fia de famylje fan 'e heit, wat yn 'e Westerske maatskippij 'de rjochte line' hjit te wêzen, as yn 'e froulike line, fia de famylje fan 'e mem. Willem-Alexander stammet bygelyks net yn 'e rjochte line ôf fan Willem fan Oranje, mar fan dy syn jongere broer Jan de Alde; Willem-Alexander syn ôfstamming fan Willem fan Oranje rint yn 'e froulike line, fia Albertine Agnes fan Oranje-Nassau, in dochter fan Willem fan Oranje syn soan Freark Hindrik, dy't mei har folle neef Willem Freark fan Nassau-Dietz troude, dat wer in pakesizzer fan Jan de Alde wie.
Paulina Seikola

**Paulina Seikola**, echte namme ûnbekend (yn Ruslân, 7 oktober 1989), is in rêstend Russysk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Russysk-Mongoalsk etnysk komôf. Hja makke ek wol gebrûk fan 'e artystenammen Yasmine, Verunka en Irenka, en, yn mindere mjitte, fan Alba, Abigail, Danielka, Sandra, Valeska en Vera. Hja sette yn 2008 útein mei in wurkpaad yn 'e pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2012 beëinige Seikola har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Seikola waard yn 1989 earne yn Ruslân berne. Yn 2008, doe't se 19 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se neitiid yn in stik as tritich pornofilms, wêrby't se sawol yn 'e Jeropeeske as yn 'e Amerikaanske pornoyndustry wurksum wie. Seikola lei har benammen ta op it sjenre fan 'e lolitapornografy, en gie dêrby ek anale seks en dûbele penetraasjes net út 'e wei.

Yn Jeropa wie se û.m. yn 't spier foar it Nederlânske Video Art Holland, wylst se yn 'e Feriene Steaten wurke foar sokke foaroansteande labels as New Sensations, Evil Angel, Digital Sin en Devil's Film. Njonken har aktearwurk posearre Seikola ek ferskate kearen as neakenmodel foar guon neakenblêden. Yn 2012 loek hja har út 'e pornoyndustry werom.

## Lichemsskaaimerken
Paulina Seikola is fan mingd blank en mongoloïde ras, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.60&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 50&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 34C. Hja hat gjin piercings en likemin tatoeaazjes.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Paulina Seikola yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Paulina Seikola yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Paulina Seikola op ''FreeOnes''
Lolitapornografy

**Lolitapornografy** is in foarm of sjenre fan pornografy wêrby't de aktrises oer it algemien sa ticht mooglik tsjin 'e minderjierrigens oan sitte (18 of 19 jier) of spylje dat se dat dy leeftyd hawwe. Faak hawwe se dêrby ek seksuële omgong mei âldere (of alteast âlder útsjende) manlike tsjinspilers. De dynamyk dy't it ferskil yn âldens opsmyt, is wêr't pornografysk materiaal fan dit soarte fierhinne om draait. Lolitapornografy kin men behalven oan 'e jong útsjende aktrises wer oan 'e hierdracht fan 'e aktrises (faak hawwe se it hier yn ien of twa hynstesturten of yn frissels), oan 'e meastal fel kleure klean fan 'e aktrises en oan harren goedkeape plestiken en net selden ek fel kleure earmbannen, halskeatlings en hierbantsjes. Al dy eleminten binne bedoeld om 'e sjogger wiis te meitsjen dat de aktrise sa jong mooglik is.

De namme fan lolitapornografy is ûntliend oan 'e literêre roman *Lolita*, út 1955, fan 'e Russysk-Amerikaanske skriuwer Vladimir Nabokov, dy't foarhinne gauris sinsurearre waard, mar dy't no rûnom as in masterwurk beskôge wurdt. It ferhaal giet oer in saaie wittenskipper dy't obsedearre is troch jonge famkes, en him op in reis oan Lolita, de tolvejierrige dochter fan syn hospita, besiket te fertaasten. Lolita is lykwols net sa ûnskuldich as se derút sjocht en der ûntstiet in koarte mar yntinse relaasje. Nei't Lolita de haadpersoan foar in oare man ferlit, slacht dy troch en rint it ferhaal ferkeard ôf.

Lolitapornografy biedt folwoeksenen in legale manear om te fantasearjen oer jonge famkes, en is dêrom al lange tiid tige populêr. It tsjinstelde fan lolitapornografy is milfpornografy, wêrby't âldere froulju seksuële omgong hawwe mei jongere (of jonger útsjende) manlike akteurs. Aktrises dy't bekend wurden binne troch harren wurk op it mêd fan lolitapornografy binne bgl. Henessy, Sandy Milz, Paulina Seikola en Britney Spring. In filmstudio dy't him sterk taleit op 'e produksje fan lolitapornografy is it Nederlânske Video Art Holland, dat behalven pornofilms ek û.m. de pornoblêden *[[Chick (tydskrift)|Chick]]* en *[[Seventeen (Nederlânsk tydskrift)|Seventeen]]* útjout.
Fâd (betsjuttingsside)

"**Fâd**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* fâd (famyljerjocht), in persoan dy't ynstiet foar in minderjierrige
* lânfâd, in oerheidsfunksjonaris dy't in lân bestjoerd yn opdracht fan in heger regear
* tsjerkfâd, in lid fan 'e tsjerkfâdij, in bestjoerskommisje fan in tsjerklike gemeente
Fâdij

**Fâdij** is yn it famyljerjocht de relaasje tusken in (foar de wet) hannelingsûnbekwame minderjierrige en in hannelingsbekwame persoan of rjochtspersoan (de **fâd**) dy't foar him of har en syn of har hanneljen en besittings ynstiet. Ornaris hawwe de âlden de fâdij oer harren bern; âlderlike fâdij hjit yn Nederlân wetlik (en is dus synonym mei) it **âlderlik gesach**.

As âlden skiede, wurdt it âlderlik gesach oer de bern faak ta striidkwestje makke. Yn 'e media en it deistich spraakgebrûk wurdt dêrby ornaris fan 'fâdij' sprutsen, mar dat is wetlik sjoen net de juste term. Yn sokke gefallen beslist meastal de rjochter (of komme de âlden ûnderling ta oerienstimming) om it âlderlik gesach te dielen, wêrby't lykwols de bern by ien fan 'e âlders har haadferbliuw hawwe. Yn útsûnderlike gefallen, bgl. as der sprake is fan bernemishanneling of bernemisbrûk, kin ien fan 'e âlden (of beide) út it âlderlik gesach set wurde.

By adopsje giet it âlderlik gesach oer op 'e adopsje-âlden. As de âlden of oare primêre fersoargers fan in bern lykwols komme te ferstjerren, of as der sadanich grutte swierrichheden binnen in gesin ûntsteane dat in bern út 'e hûs pleatst wurde moat of foar de âlden net mear yn 'e hân te hâlden is, kin der troch de rjochter in oare fâd oansteld wêze, dat yn 'e regel immen is dy't beropsmjittich ferbûn is oan in ynstelling op it mêd fan 'e jongereinsoarch. Ek foar mearderjierrigen besteane der wetlike regelings dy't min ofte mear delkomme op fâdij, nammentlik kuratêle, ûnderbewâldstelling en mentorskip.