open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Latécoère 28

De **Latécoère 28** wie in súksesfolle Frânske lange-ôfstân post- en passazjiersfleanmasine yn de 1930er jierren. It waard it meast wichtige symboal fan Air France's foargonger, *Aéropostale*. Mei dit tastel waard in ynterkontinintale loftposttsjinst fêstige mei ûnder oaren de Frânske koloanjes. It tastel spile sadwaande in rol yn it fergrutsjen fan de Frânske kultuerele ynfloed tusken de wrâldkrigen.

Ferneamde fleanders as Antoine de Saint Exupéry en de dichter Jean Mermoz fleagen mei dit tastel. Fleanders fan doe wienen de sporthelden fan no.

De **Latécoère 28** waard ûntwikkele út de Latécoère 26. It wie in ienmotoarige iendekker, mei fleugels dy't oan de bûtenkant skoarre waarden en oandreaun troch in Renault 12Jbr-motor. De Latécoère 28 hie in fêst lâningsgestel en in sletten cockpit foar twa man. Yn de kabine wie plak foar 8 passazjiers. 

In totaal fan sa'n fyftich waarden der boud, yn ferskate ferzjes, tusken 1927 en 1932. De seefleanmasine ferzje, de Latécoère 28-3, makke de earste postflecht oer de Súd Atlantyske Oseaan op 12 maaie 1930;  Mermoz fleach fan Dakar nei Natal yn 21 oeren, foar in part op wei holpen fan in skip ôf. http://jnpassieux.chez-alice.fr/html/Late28_3.php De Latécoère 28 waard ferneamd yn Súd-Amerika om't it der foar soarge dat de posttsjinst fan Frankryk nei Argentynje, en fierder fuort, net miste. Mei dit fleantúch koe post fan Parys Santiago de Chile yn mar fjouwer dagen berikke. Earder dienen stoomskippen der wiken oer.

## Specifikaasje Latécoère 28.0
*Bemanning: 2
*Passazjiers: 8
*Lingte: 13.64 m
*Spanwiidte: 19.25 m 
*Hichte:  3.58 m 
*Fleugeloerflak: 48,6 m² 
*Gewicht leech: 2.173 kg 
*Maks. startgewicht:  3.856 kg
*Motor: Renault 12Jb fan 373 kW (500 hk)
*Maks. faasje: 223 km/o 
*Fleanberik:  4.685 km (!)
*Maks. fleanhichte: 5.200 m

## Keppeling om utens
* Latécoère 28
Golfoarloch

De **Golfoarloch** of **Golfkriich** wie in wapene konflikt fan augustus 1990 oant en mei febrewaris 1991. Dizze oarloch waard yn it earstoan de **Twadde Golfoarloch** neamd omdat de oarloch tusken Iraan en Irak (1980-1988) as de Earste Golfoarloch beskôge waard. Letter spriek men faak fan 'e **Earste Golfoarloch** om't de Amerikaanske ynfal yn Irak yn 2003 (it begjin fan 'e Irakoarloch) as de Twadde Golfoarloch beskôge waard.

Irak foel yn 1990, ûnder lieding fan Saddam Hoessein, om ekonomyske redenen syn buorlân Koeweit yn. De Feriene Naasjes (FN) kamen hjirtsjin meiïnoar yn aksje. Ynearsten besochten de FN te ûnderhanneljen. Dêrnei stelden sy in hannelsembargo yn tsjin Irak. Dat embargo hâlde yn dat Irak gjin guods yn- of útfiere mocht. Doe dat net holp, dienen de FN in mânske loftoanfal op Irak. Dizze oanfal ferdreau de Irakeeske troepen Koeweit út.

De loftoanfal stie benammen ûnder Amerikaanske lieding. Sawat alle lannen yn de wrâld joegen harren stipe oan de aksje, ek de Sowjet-Unie. It súkses fan dat yngripen late ta in nij optimisme wrâldwiid. Mei de 'Nije Wrâldoarde' fan nei de Kâlde Kriich soe de FN tenei yn steat wêze fredesfersteuringen gau en effektyf oplosse te kinnen.

## Keppeling om utens
* The Unseen Gulfwar
* Parlemintêre stikken dêr't dit ûnderwerp yn te praat komt.
Almoines

**Almoines** is in gemeente yn de Spaanske provinsje Valencia in de regio Valencia mei in oerflakte fan 2 km². Almoines telt 2.395 ynwenners (2009).
Ruhr

De **Ruhr** is in sydrivier fan de Ryn yn de Dútske dielsteat Noard-Rynlân-Westfalen.

De rivier ûntspringt sa'n trije kilometer benoardeosten Winterberg yn it Sauerlân. De Ruhr is 217 kilometer lang en rint meast yn east-westrjochting. By Duisburg-Ruhrort mûnet de rivier út yn de Ryn.

De Ruhr is befarber oant Essen-Rellinghausen. Yn de 18e iuw wie it fral in transportier foar koalen. Ut reden fan de tanimmende skipfeart waard de rivier op ferskate plakken better befarber makke. It stienkoaleferfier wie sa'n bytsje dien mei de komst fan it spoar. Anno 2010 is de ekonomyske bestjutting fan de Ruhr rekreaasje, ferdivedaasje en ekektrisiteitsproduksje.

Oan de rivier is in oantal wetterkrêftsintrales te finen. Oare elektrisiteitssintrales brûke it wetter út de Ruhr as kuolwetter en mear as 5 miljoen minsken krije harren drinkwetter fan de Ruhr. Dêrfoar wurdt sa'n 510 miljoen m² wetter it jier út de rivier belutsen.

It Ruhrgebiet is neamd nei dizze rivier. De Ruhr mei niet betiisd wurde mei it rivierke de Roer dy't by Roermond yn de Maas rint.
Anholt (De Wolden)

**Anholt**, (Nedersaksysk: *Nanholt*),  is in buorskip yn de gemeente De Wolden (oant 1998 Ruinen) tusken Ruinen en Pesse yn de provinsje Drinte. 

Boskryk gea mei kemping. Fjouwerkantich delsettingspatroan mei streekrjochte wegen. De buorskip ûntstie om it pleisterplak ('oanhâlden') op de postwei fan Grins nei Swol; de herberch 't Oude Posthuis is fan de 18e iuw en waard restaurearre yn 1962. De âlde rûte bestiet noch foar in part - as sânpaad - en hjit ek Postwei. De Frânske kaart (1811-1813) jout it plak oan as Anhold.

Anholt leit deun tsjin it Nasjonaal park it Dwingelderfjild oan.
Aalden

**Aalden** is in iesdoarp yn de gemeente Coevorden (oant 1998 Zweeloo) tusken Meppen (súdwesten) en Zweeloo (noardeasten).

Typysk Drintsk sândoarp mei âlde Saksyske pleatsen en in mûne, de achtkante bultmûne 'Jantina Helling' (1890). Op dit plak waard al yn 1652 in standermûne boud. Dizze waard yn 1835 ferfongen troch in gruttere achtkante mûne, dy't yn 1890 by ûnwaar ôfbaarnde, wêrnei't de hjoeddeiske mûne ta stân kaam.

Aalden is bekend troch de pleats 'Hoes van Hol An' (1688), restaurearre yn 1965 en no in restaurant, en it bungalowpark Aelderholt (Landal GreenParks) mei swimbad en golfbaan.

Beskerme doarpsgesicht sûnt 1969. Oan de noard- en eastkant fan it doarp rint de Aalderstroom, dy't oergiet yn de Westerstroom, dy't it doarp skiedt fan Zweeloo. Beide doarpen lizze tsjininoar oan. Yn it noardeasten leit it net oanmakke Aalderfjild; yn it suden de Aalderesch.

Boarnen fermelde: *Alede* (1322), *tAelden* (1381-83), *tho Eelde* (1482) en *Alen* (1851-55). De útlis derfan is twaliddich: a) *Aa-lede*: wetterrin nei de A (it rivierke), b) âlde plant- of beamnamme: *alud* (bitter), *aladh* (fieding, spize), *aldin* (ytbere fruchtbeam) en/of alda (fruchtdragende iik).

## Galery

't-Hoes-van-Hol-An_Aalden_Drenthe_Nederland-01.JPG|Koffie- en pannenkoekenboerderij 't Hoes van Hol-An, Oud Aalden 11
Jantina hellingmolen Aalden.jpg|De *Jantina Helling*, in achtkantige bultmûne
Aelderstraat-60_Aalden_Drenthe_Nederland.JPG|In Saksyske pleats
Rie van Rossum

**Maria Elisabeth Dijkstra-van Rossum**, koartwei **Rie van Rossum** (De Haach, 28 maart 1903 - Ljouwert, 5 oktober 1973), wie Nederlânsk skriuwster en ûnderwizeresse dy't sûnt 1941 yn Ljouwert wenne.

Debutearre yn 1934 mei * Kloof zonder brug* (ek yn Deensk en ingelsk) en skreau mear as 10 romans en 30 berneboeken (ûnder oare de Gijs Grapjas-rige en de Koen en Koosje-rige); skreau fan 1948 ôf langer as tweintich jier ûnder de namme Saskia in rubryk yn de Ljouwerter Krante en hearde oarspronklik ta de Jong-Protestantske Auteursrûnte.
Jochem de Ruiter

**Jochem de Ruiter** (Schoonhoven, 1893 - Alfen oan de Ryn, 1963) wie skoalmaster en politikus.

De Ruiter begûn yn 1925 as haadûnderwizer oan de kristlike legere skoalle yn Aldemardum. Dêrnei wie hy sûnt de oprjochting yn 1930 oant 1946 direkteur fan de Legere Lânbouskoalle yn Balk. Steatelid en riedslid foar de gemeente Gaasterlân. Yn 1946 waard De Ruiter lid fan de Twadde Keamer foar de CHU oant 1963. Nei him waard in strjitte yn Balk neamd.
Wigle Ruiter

**Wigle Ruiter** (Ychten, 1944) is in poppespiler en gûchelder. 

Neist in edukatyf Frysk programma, stipe troch de provinsjale oerheid, hie er ek in amusemintsprogramma mei ûnder oare gûcheljen. Hy einige yn 1973 op in fjirde plak yn de ôfdieling jeugdprogramma fan it nasjonaal gûchelkongres. Wurke dêrfoar mear as sân jier as rekreaasjelieder yn Sondel (1966-1973). Spile ek in skoftke by toanielselskip Tryater en krige bekendheid mei syn poppeteater. Hat in eigen teaterburo.
Geart fan Wou

.
**Maria Johannes Gerardus (Geert) fan Wou** (Hintham, om 1440 - Kampen, 1527) wurdt beskôge as de wichtichste liedklokkejitter dy't Jeropa kend hat. 

## Libben en wurk
Geert fan Wou wie de soan fan in klokkejitter. Hy waard yn 1474 as poarter fan De Bosk ynskreaun. Yn 1477 socht er gearwurking mei de Boske jitter Gobel Moer, mei him geat er in grutte klok foar de  Sint-Eusebiustsjerke yn Arnhim. It liket derop dat Geert fan Wou dêrnei selsstannich oant wurk gien is. Sa geat er yn 1479 in lytse foarslach foar de Domtoer fan Utert. In jier letter fêstige er him yn Kampen. 

Geert fan Wou hat syn reputaasje fral te tankjen oan syn swiere liedklokken, dy't er meast foar stêden yn Dútslân geat, sa as Hamburch, Osnabrück (weirekke), Recklinghausen (trije klokken, 1500), Braunschweig (trije klokken, 1502) en Erfurt. Foar Erfurt makke er yn 1497 de ferneamde klok Gloriosa mei in gewicht fan likernôch 11.400 kg. Dy klok tsjûget fan syn grutte betûftens yn it jitten mar ek fan syn omtinken foar fersieringen en opskriften. It liedwurk fan de Domtoer te Utert út 1505 is syn grutste prestaasje; it bestiet út leafst trettjin klokken dêr't de swierste fan 8100 kg waacht (de sân lytste binne yn 1664 omraand foar in nije beierd en yn 1982 rekonstrearre). Dochs krige er nei it foltôgjen fan de opdracht krityk fan it Domkapittel, faaks omdat de klank troch in wizige profyl oars wie as eardere klokken dy't er makke hie.

Nei 1507 waard er minder warber en geat syn klokken faak yn 'e mande mei syn styfsoan Johannes Schonenborch. Dat jildt ûnder oaren foar it swiere klokwurk foar Lübeck út 1507. De klokken út de perioade 1523 oant 1527, sinjearre mei Geert fan Wou, binne wierskynlik fan syn soan (dy't fan 1528 - 1542 mei Johan ter Steghe wurke) of neef mei deselde namme.

Yn totaal binne der sa'n 140 klokken fan Geert fan Wou bewarre bleaun. Neist klokken geat Geert fan Wou ek geskut.

Hy wie de pake fan muzikant Gert Cantor.

## Ferskaat
By de bou fan Amsterdam-Súd waard yn 1880 in grutte strjitte parallel oan de Amstel nei him neamd, de Van Woustrjitte.

Geert fan Wou komt foar yn it boek *Hasse Simonsdochter* fan skriuwster Thea Beckman.

## Literatuer
* C.N. Fehrmann, *De Kamper Klokgieters, hun naaste verwanten en leerlingen*. Kok Kampen 1967 in útjefte fan de *Nederlandse Klokkenspel Vereniging*. (gjin ISBN)

## Keppeling om utens
* ''Geert van Wou een uitzonderlijk luidklokkengieter'' (yn't argyf)
----
Fideo's
* Reparaasje fan Gloriosa Glocke Erfurt
* Gloriosa yn it nijs
* Van Wou klok yn Oldenzaal, ophingjen
Hedzer Rijpstra

**Hedzer Rijpstra** (Zelhem, 11 maaie 1919 - Oegstgeest, 7 april 2011)  wie in eardere Nederlânsk amtner en âld-politikus foar de CHU.

Fan juny 1946 oant septimber 1952 wie Rijpstra wurksum by it Ministearje fan Bûtenlânske Saken. Hy wie boargemaster fan Smilde (oktober 1952 - 1960), fan Terneuzen (1960-1966) en fan Almelo (1966 - juny 1970). Yn 1970 waard er Kommissaris fan de Keninginne yn Fryslân. Hy gie yn 1982 mei pinsjoen en waard opfolge troch Hans Wiegel. Hy stie bekend as in dynamyske persoanlikheid dy't it iepenbier bestjoer bedreau as in spul. Yn Fryslân waard er sjoen as in goede foarsitter en as in freonlike bestjoerder mei natuerlik gesach. Hy waard ienris (yn 1967) neamd as CHU-minister fan Ynlânske Saken.

Fierders wie er ûnder oare foarsitter fan it ETIF, it Provinsjaal opbouorgaan, de behearskommisje PEB en presidint-kurator fan de Noardlike Leargongen. Ek wie er lid fan it haadbestjoer fan de AVRO.

## Underskiedings
* Ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau (7 juny 1970)
* Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw
* Grutofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau (juny 1982)
* Gouden earepeinje fan Terneuzen (1966)

## Famylje
* Johannes Rijpstra (1889-1944), boargemaster (heit)
* Jan Rijpstra (1955), gymnastyklearaar, sportbestjoerder en politikus (û.o. boargemaster) (neef)
Ter Aard

**Ter Aard** is in buorskip yn de gemeente Assen (oant 1998 Vries) noard fan Assen, dêrfan skieden troch de Rykswei A28 (Grins-Utert) en it Noard-Willemskanaal.

Boanen fermelde: *in Arth* (1335), *van Aerde* (1383), *ter Aert* ( 1436, 1459 en 1566 ). Oare skriuwwizen binne: *Ter Aart*, *Ten Aart*, *Ter Aarth*, *Aard* en *Teraard*; de lêste út 1955.

De plaknamme is ôflaat fan *aert*, *aerd*: beploeide of beboude grûn, boulân.
SBBN

De **Stifting ta Befoardering foar Buertwurk yn it Noarden** waard oprjochte yn juny 1957 foar it buerthûswurk yn de provinsjes Fryslân, Grinslân en Drinte. DE SBBN hâlde him ek dwaande mei it fersoargjen fan de finansjele administraasje fan doarpshuzen.

Yn 1975 wienen yn Fryslân sân ynstellings foar buert- en opbouwurk foar de ynhâldlike begeleiding by de SBBN oansluten: COL yn Ljouwert ( Wyksintrum Nijlân, buertsintrum de Easthoeke en Rengerspark, buerthûs de Wielepôle; doarpshûs yn Sint-Anne, buerthûs Allardseach yn Bakkefean en it buerthûs yn Noardwâlde ).
De SBBN hie doe trije konsulinten en in finansjeel konsulint yn tsjinst.
Johannes Schalekamp

**Johannes Arnoldus Schalekamp** (Ljouwert, 12 jannewaris 1919 – Grins, 12 july 2001) wie stedspostorganisator. 

Schalekamp hie sûnt 1946 in buro foar reklametsjinsten. Yn 1964 begûn mei it besoargjen fan adressearre brieven en printwurk, dat er yn 1969 útwreide (helte fan it PTT-taryf ), en ûnder de namme Stadspost. Waard fjouwer kear troch justysje ferfolge foar oertreding fan de Postwet (it besoargjen fan post foar mear as ien firma tagelyk) dat mei boetes ôfrûn. Joech ek eigen postsegelsearjes út (de Fryske provinsjesegel mei Fryske flagge) en in neimaak Thorbeckesegel (it opskrift op de echte "er is meer dan voorheen in de wereld te doen" feroare hy ta "er is meer dan voorheen aan de PTT te voldoen"). Kaam yn 1973 yn swierrichheden en moast doe syn wurk ynkrimpe. Syn publisiteitskantoar joech destiids ek it Leeuwarder Weekblad út, dat op 14 july 1976 opgie yn it blêd "Huis aan Huis".
Hendrik Schippers

**Hendrik Schippers**, folút: **Hendrik Karel Schippers** (Jobbegea Skuorregea, 27 april 1893 – Drachten, 1971), wie in Frysk koardirigint, oersetter, learaar oan 'e rykskweekskoalle te Drachten en frisiast. Teffens joech er gauris foardrachten fan Frysktalige proaza.

Schippers hat ek konservator fan 'e Drachtster Aldheidkeamer west, en wie de stichter fan toankeunstkoar Frisia Cantat Drachten, dat er ek 40 jier laat hat.

## Wurk
* 1941 - *Enige Opmerkingen over het Koorleiderschap in Friesland*
* 1957 - *Hofkesjonge by Tûke Tinkers*
* 1963 - *[[Pastorale Symfony]]* (oersetting nei *[[La Symphonie Pastorale]]*, fan André Gide)

## Keppeling om utens
* Artikel oer Schippers yn ''Breeduit'', 29 septimber 2009
Eddy Scholl

**Eddie Scholl** (Ljouwert, 17 oktober 1944) is in skaker en earder wiskundelearaar.

Hy wûn yn 1970 nei in beslissingswedstriid tsjin Coen Zuidema (4-3) it nasjonaal skaakkampioenskip. Hy naam dy titel oer fan Hans Ree. Die yn 1970 ek mei oan de skaakolympiade yn Siegen.

Oant juny 2007 wie hy wiskundelearaar op it Stedsk Gymnasium Ljouwert.
Ids de Beer

**Ids de Beer** (Nes (West-Dongeradiel), 7 juny 1916 - Ljouwert, 2 febrewaris 1945) wie in Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich.

De Beer wie hannelsreizger en wenne yn Nes (Dongeradiel). Hy wie lid fan de LO fan Dokkum. Syn fersetsnamme wie "Viervoeter". Nei de eksekúsje fan tweintich finzenen oan de Wâldwei te Dokkum op 22 jannewaris 1945, sochten alle fersetsminsken út dy kriten sa gau mooglik in feilich ûnderdûkplak. Ek De Beer stie op de list fan minsken dy't socht waarden. Op 2 febrewaris waard syn skûlplak yn Ljouwert ûntdutsen. Hy besocht te flechtsjen, mar waard delsketten en is noch deselde deis oan syn ferwûnings stoarn.

De Beer wie grifformeard en hannele tsjin ûnrjocht fanút syn bibelske oertsjûgings. Hy wie troud en liet in frou en twa bern nei. Hy waard beïerdige op it Herfoarme Begraafplak yn Nes. Yn Nes is ek in betinkteken foar him oprjochte en in strjitte nei him neamd.

## Keppelings om utens
* Oarlochsmonumint Dokkum
* Grêf fan Ids de Beer
Hayte Schootstra

**Hayte Schootstra**, (Ljouwert, 2 maaie 1920 - Warkum, 2 augustus 1990) wie in strafpleiter, sûnt 1952 abbekaat en prokureur en pleiter yn ûnder oare de moardsaak Eanjum (1958) en it twadde proses dokter O. (1960 en 1962). 

Hy wie lid fan de steatskommisjes op it mêd fan strafrjocht en stafprosesrjocht, deputaat yn de grifformearde tsjerken foar geastlike fersoarging yn strafgestichten en foar saken oangeande de tsjerkoarder. Sûnt simmer 1975 wie er riedshear yn Arnhim.

Hy wie sekretaris en dêrnei foarsitter fan it Frysk Genoatskip en fan Stichting Frysk Museum, letter earelid fan it genoatskip.

## Wurk
* *De rechtspositie van de preventief gedetineerde* (pre-advys 1965)
* *La Represéntation par l'avocat aux Pays Bas* (1970)
* *De voorwaardeklijke veroordeling* (mei prof. mr. G.E. Mulder, pre-advys Ned. Juristeferiening, 1974)
Fenno Schoustra

**Fenno Lodewijk Schoustra** (Ljouwert, 7 jannewaris 1924 – Oosterbeek, 26 maaie 2012) wie publisist/útjouwer en sportredakteur fan Het Vrije Volk (1945-1962). Doe't oerpleatsing út Fryslân drige, begûn er yn 1963 mei in eigen publisiteitskantoar. Utjouwer/haadredakteur fan * 't Kleine-krantsje-voor-Leeuwarden-en-de-wijde-wereld-er-omheen* sûnt 1964, in 14 deisk periodyk (ta gelegenheid fan it tsienjierrich jubileum yn 1974 kaam út: *Koekehappen*)

## Wurk
* *De Friese Elfstedentocht 1956; Een halve eeuw Elfstedentochten* (1959)
* *Elfstelogboek* (1963)
* *De schaatsen scherp-Elfstedentocht* (1971)
* ''Friesland sportief (oer 4 spesjale Fryske sporten: keatsen, reedriden, fierljeppen en skûtsjesilen, 1972)
* tinkboeken, meast op sportgebiet.
Ad van Seijen

**Ad van Seijen** (folút: **Adam van Seijen**; Ljouwert, 29 april 1922 - It Hearrenfean, 7 desimber 2003) wie in Frysk skriuwer. 

## Libben en karriêre
Van Seijen waard yn 1922 berne yn in kommunistyske húshâlding yn 'e Fryske haadstêd Ljouwert. Hy brocht syn jonkheid troch yn Ljouwert en Harns.

As autodidakt waard er letter skriuwer, wêrby't er syn wurk foar in diel yn it Nederlânsk en foar in diel yn it Frysk publisearre. Van Seijen koe libje fan 'e pinne, mei om't er in protte sjenres beoefene. Sa skreau er romans, lykas *De Simmer fan it Lok*, dat útjûn waard troch syn jongere broer Melis van Seijen, mar ek toanielstikken, harkspullen, jongesboeken, omtrint 3.000 berneferhalen, artikels yn ûnderwiisblêden en learboekjes foar it basisûnderwiis. 

Van Seijen syn berneferhalen waarden yn radioprogramma's by de KRO, VARA en BRT útstjoerd, krekt as in rige harkspullen fan him dy't foar bern bedoeld wiene. Letter folgen ek literêre harkspullen by de NCRV, TROS en BRT. Hy wurke ek as oersetter en as harkspulbewurker fan klassike (berne)boeken. In tsiental harkspulbewurkings waard op langspylplaten útbrocht. Ek skreau Van Seijen in bernemusical foar de KRO. 

Sûnt 1970 lei Van Seijen him ta op it skriuwen fan toaniel. Njoggentjin fan syn stikken waarden opnomd yn 'e manuskriptebibleteek fan it Nederlânsk Sintrum Amateurteater (NCA), wylst ien stik in oanmoedigingspriis krige fan it Sintrum foar Nederlânske Dramaturgy (CND), dat him yn 1975, mei njoggen oare Nederlânske auteurs, opdracht joech om in harkspul, toanielspul of telefyzjespul te skriuwen. Van Seijen keas foar it televyszjespul. 

Van Seijen wenne lange tiid yn Dimter, dêr't er jierren haadredakteur wie fan it tydskrift *[[De Schuttevaer (tydskrift)|De Schuttevaer]]*. Hy kaam yn 2003 yn 'e âlderdom fan 81&nbsp;jier te ferstjerren op It Hearrenfean.
Klaas Sierksma

**Klaes Sierksma** (Ljouwert, 2 july 1918 - Oentsjerk, 21 maart 2007), eigentlik **Klaas Sierksma**, wie saakkundige op it mêd fan oerheidswapens en oerheidsflaggen, Liudger en wie stêffunksjonaris NOS (haad ôfdieling Filmsaken). Sierksma publisearre nei 1945 ek ûnder de skûlnammen Okke Haverkamp, M. Lasis en Diederik van Loo.

Sierksma studearre sosjogeografy yn Gint yn 1941-42. Yn 'e besettingstiid wurke Sierksma foar it fassistyske tydskrift *[[Hamer (tydskrift)|Hamer]]*, en hy wurke ek op 'e radio mei oan it programma Land en Volk, dat propaganda fersprate foar de besetter. Hy waard nei de oarloch feroardiele ta njoggen moannen finzenisstraf. Hy krige ek in publikaasjeferbod, dat er omsile troch te skriuwen ûnder skûlnammen.

Sierksma wie de stifter, yn 1964, en wichtichste dielhawwer fan de Stifting foar Banistyk en Heraldyk en sûnt de stifting fan de feriening yn 1966 sekretaris fan de Nederlânske Feriening foar Flaggekunde. Hy wie fan de oprjochting yn 1965 ôf bestjoerslid fan de Ynternasjonale Liga fan Feksilogen, en doe't dêrút yn 1967 de Ynternasjonale Federaasje foar Feksilogyske Assosjaasjes foarme wie, wie er lid fan de stiftingsrie, en dêrnei fan 1969 oant 1981 siktaris-generaal foar Kongressen en sekretaris fan it International Flag Standard Committee.

Yn Fryslân wie er lid fan de Flaggekommisje dy't de oarsprong fan de Fryske Flagge beskriuwe moast. It flaggerapport dat hjir it risseltaat fan wie late yn 1957 ta de offisjele erkenning troch Provinsjale Steaten fan de Fryske flagge. Nei de útjefte fan it flaggerapport waard op syn foarstean troch de Fryske Akademy yn 1956 de Fryske Rie foar Heraldyk oprjochte, dêr't er de earste siktaris fan waard. Hy sette him der foar yn dat alle Fryske gemeenten in eigen flagge ynstelden, en ek gemeenten yn de rest fan Nederlân. Sa ûntstienen mear as 400 gemeenteflaggen. Op grûn fan syn stúdzjes waarden 18 gemeentewapens ferbettere, ûnder oaren dat fan Flylân.

## Wurk <small>(kar-út)</small>
* *Nederlands Vlaggenboek* (1962)
* *Vlaggenssymbool, traditie, protocol* (1963)
* *Flags of the World* ( 1669 - 1670 ( 1966 )
* *Nederlands Vlagprotocol* ( 1972)
* *Liudger 742-809: De confrontatie tussen heidendom en christendom in de Lage Landen*, Muiderberg: de Bataafsche Leeuw, 1984.
* Tal fan artikels oer Liudger
Eoban

**Eoban** (Ingelân, ? - by Dokkum, 5 juny 754) wie in biskop fan Utert fan Angelsaksysk komôf en is hillich ferklearre. Eoban wie in muonts by de Benediktinen en waard preester. Mei Bonifatius en Willibrord evangelisearre er yn Fryslân.

Yn de moarn fan 5 juny 754 of 755, waard er deadien troch heidenske Friezen mei Bonifatius en 50 selskipsleden by Dokkum.

Oft syn dea in wiere martelersdea west hat of dat it rôfmoard west hat, is in teologysk fraachstik. Ut resinte stúdzjes docht bliken dat de dieders heidenske Friezen wienen dy't wisten mei wa't hja te meitsjen hienen, mar dy't ek harren trekken waarnamen en oergienen ta stellerij.

## Ferearing yn Erfurt
Nei 756 waarden de reliken fan de Utertse biskoppen Eoban en Adalar oerbrocht nei Fulda en neist Bonifatius begroeven. Foar 1100 binne de reliken ûnderbrocht yn Erfurt. Yn dy snuorje kaam ek de pelgrimaazje nei Erfurt op gong.

De sarkofaach mei de oerbliuwsels fan Adalar en Eoban yn de katedraal fan Erfurt is datearre op likernôch 1350.

Syn feestdei as hillige is 7 july.

## Keppeling om utens
* Eoban yn it *Ökumenisches Heiligenlexikon*
Hermanus Gooike van Slooten

**Hermanus Gooike van Slooten** (Ljouwert, 28 augustus 1913 - dêre, 24 july 1994), bestjoerder op it mêd fan musea, folkloare en wettersport. 

Eigener fan in feembedriuw en lid fan de redaksjekommisje (foarsitter) fan it Genealogysk Jierboekje (1951-1970), lid fan ûnder oare Kulturele Ried fan Ljouwert sûnt 1970 (sûnt 1974 foarsitter) en skriuwer fan de tinkboeken fan Rotaryklup Ljouwert (1928-1968), Kingma's Bank NV (1969), Keninklike Sylferiening * Oostergoo* (1973) en fan artikels yn it Genealogysk Jierboekje.
Franke Sloothaak

**Franke Sloothaak** (It Hearrenfean, 2 febrewaris 1958) is in Dútsk-Nederlânsk springruter.

Sloothaak begûn as 10-jierrige jonge op pony’s mei de rutersport en helle al gau syn earste súksessen yn 1969 mei in earste priis yn It Oranjewâld. Yn 1970 wûn er it provinsjaal kampioenskip. Waard as 12-jierrige útroppen ta de bêste lanlike ruter op it Indoors-konkoers yn de Fryslânhal yn Ljouwert. Treende oerdeis hynders by de firma Brouwer yn Aldskoat en folge jûns de Mafû. Yn 1972 waard hy provinsjaaal Z-kampioen, yn 1973 mei hynder *Elsetta* nasjonaal jeugdkampioen.
Op 14-jierrige leeftiid hearde hy by de Nederlânske equipe dy't op de Europeeske kampioenskippen foar junioaren de sulveren medalje ferovere. Yn 1974 waard er jeugdkampioen, mei *Polo Marco*. Doe't hy 18 wie gie hy by de Dútske Olympysk kampioen fan 1976, Alwin Schockemöhle yn de lear. Yn 1979 waard hy Dútsk steatsboarger en twa jier letter helle hy op *Argonaut* foar de earste kear de Dútske kampioenstitel.

Fan 1996 oant 2011 hie er syn eigen stâl yn Borgholzhausen. Hy is heit fan twa bern. 

## Hichtepunten
;Olympyske Spullen: 
*1984 yn Los Angeles: brûnzen medalje (team) mei *Farmer*
*1988 yn Seoel: gouden medalje (team) mei *Walzerkönig*
*1996 yn Atlanta: gouden medalje (team) op *Joly Coeur*
;Wrâldkampioenskippen:
*1994 yn De Haach: gouden medalje (team) en in gouden medalje yndividueel mei Weihaiwej
*1998 yn Rome: gouden medalje (team) en in sulveren medalje yndividueel mei Joly Coeur
;Europeeske kampioenskippen: 
*1985 yn Dinard: brûnzen medalje mei syn team
*1991 yn La Baule: sulveren medalje mei *Walzerkönig*
;oare: 
*3x Dútsk kampioen (1981, 1989, 1991)
*1x winner yn de  Grutte priis fan Aken (1989 mei *Walzerkönig*)
*1x winner fan Deutschen Springderby yn Hamburch (2001 mei *Landdame*)
Spearsoerder

De **spearsoerder** (*Rheumaptera hastata*) is in nachtflinter út 'e famylje fan 'e lânmjitters of spanners (*Geometridae*). 

Spearsoerders binne goed te werkennen oan 'e swartwite tekening op 'e foar- en efterwjuk, dy't bestiet út in ôfwikseling fan swarte en wite dwersbannen. Karakteristyk binne de wite spearpunten, dy't fanút de brede bûtenste wite dwersbân de wjukseame ynstekke (in "spearsoerd" is in spearpunt).

De flinter is oerdeis fral op waarme, sinnige dagen warber. Hy hat in foarwjuklingte tusken de 14 en 19 millimeter. De pearsoerder hat syn ferspriedingsgebiet pop it noardlik part fan it noardlik healrûn. Yn Nederlân is it in seldsume flinter, dy't fan ein april april oant begjin augustus  meast op 'e Feluwe sjoen wurdt. Hy oerwinteret as pop.

## Sjoch ek
* List fan flinters
Hotel Goerres

**Hotel Restaurant Goerres** is in hotel-restaurant yn Akkrum, dat bestiet sûnt 1886 en sûnt 1961 troch de famylje Goerres rund wurdt. Oan de foarkant rint de Kanadeeskestrjitte, oan de efterkant rint it wetter de Boarn. It is ien fan de âldste hotels yn Fryslân.
 
Famyljehotel Goerres wûn yn 2009 de Gastfrij Frysk-award. It waard ferliend op it Frysk Toerismekongres yn Ljouwert. Gastfrij Frysk is in inisjatyf fan de Praat mar Frysk-kampanje.
Boarnstee

**Boarnstee** is in útwreidingswyk oan de eastkant fan Akkrum by Nes, oanlein ein 20e iuw. De measte fan de 360 wenningen lizze oan it wetter. 

De Boarn is hjir omlein, oan de noardkant leit it Leppe Akwadukt oer de fjouwerbaansdyk A32. De Boarn rûn eartiids lâns de wettertoer fan Nes, fia de Sylsbrêge en dan nei it noarden. Dêr leit no in daam, en fierderop is de Boarn hielendal tichtsmiten.
Duo Decimo (ynternaat)

**Duo Decimo** wie de namme fan de filla wêryn't de hear J. Bakker yn 1928 oan de Vaartweg 89 in Hilfertsom in partikuliere skoalle mei ynternaat stifte. Yn 1937 waard it in stifting foar yndividueel ûnderwiis. Der sieten sa'n 60 bern út Hilfertsom op skoalle, allinnich jonges wienen yntern. De stifting hierde it pân fan de hear Bakker. Bakker hat "syn" skoalle oerdien oan de Dhr. Dick Slooves en syn frou Dollie.

It wie in skoalle foar swaksinnige bern en bern dy't ûnder it 'Beslút bútengewoan leger ûnderwiis 1949' foelen, bern mei lear- en opfiedingsswierrichheden. De measte ynterne jonges wie wol 'wat' mei. Of thús swierrichheden, learefterstân en ek wolris ien mei it syndroom fan Down, mar noait mear as twa. Fierders fan alle rangen en stannen. Partikulier betelle jonges troch heiten mei jild, en ek jonges dy't troch jeugdsoarch pleatst wienen, in tige mingd selskip. It ynterne magazine fan it ynternaat hjitte "Duo Spiegel".

Tusken 1 desimber 1937 oant 30 april 1950 wie de ôfdieling foar swaksinnigen subsidiearre, ± 1978 gie it ynternaat ticht. It gebou oan de Vaartweg stiet der noch, dêr hat nei Duo noch in skoft it haadkantoar fan Veronica yn sitten.
Leppehiem

**Leppehiem** is in soarchsintrum yn wyk De Himmen fan Akkrum. De haadtaak fan it ein sechtiger jierren boude fersoargingshûs is âldereinsoarch. Yn 2009 is begûn mei 32 nije apparteminten en in foarsjenning foar begeliede wenjen. Ek binne doe in swimbad en itensierdlokaal boud.

Leppehiem hat in eigen kommunikaasjeorgaan mei de namme 'Minsken'. 

Shantykoor Kromme Knilles, Muzykferiening De Harmonie, de Harmonica's en It Akkrumer Toaniel brûke it gebou ek as repetysje- en útfieringsromte.
De Kromme Knilles

**De Kromme Knilles** is in shantykoar út Akkrum. It koar is oprjochte op 6 novimber 1997. De mear as 20 ‘sjongers’ bringe shantys en seemanslieten ûnder lieding fan Piet van den Broeck en wurde begelaat mei akkordeon en lûkharmoanika troch Teake Gras, Sieta Heida, Joke Arends en Jose Jonker. 

It koar is neamd nei ien fan de reuzen (de oare wie Manke Meine) dêr't Akkrum syn ûntstean oan te tankjen hat. It krûme wetter tusken Akkrum en it Prinses Margrietkanaal: De Kromme Knilles.  

Yn Akkrum trede de ‘sjongers’ jierliks by de Shantydei op, de earste sneon fan septimber. Mar ek op 'Boot Holland' yn Ljouwert foar de bewenners fan Ielannen yn Snits en dy fan Leppehiem. Se wienen ek by it ûntbleatsjen fan ‘de lampekape’ en fan it reuzebyld by Simmer 2000.Der wienen ek optredens op de Fryske Stjerrejûn en it bekende telefyzjeprogram De Wereld Draait Door. It koar brûkt kafee Kromme Knilles ( earder kafee Rorije ) as oefenromte. 

By it tsienjierrich bestean ferskynde de CD *Home from Sea* (2007).
De Swiepers

**De Swiepers** is in rekreative badmintonferiening út Akkrum. De feriening is oprjochte op 11 april 1984, it jier dat ek de Sport-en Aktiviteitenhal Utingeradielhal iepene waard. Op 15 april 2010 waard it 25-jierrich bestean fierd mei in reuny.

De klup spilet yn de Utingeradielhal en hat dêr fiif spylfjilden.
Hercules (gymnastykferiening)

**Hercules** is de gymnastykferiening fan Aldeboarn en Akkrum. De feriening waard oprjochte yn 1913 en fierde yn 2013 it hûndertjierrich bestean mei in reuny.

Der wurdt gymnastike yn de seal fan basisskoalle de Boarne yn Aldeboarn.
Iisklub Foarút (Akkrum)

**Iisklub Foarút** fan Akkrum is oprjochte op 1 febrewaris1862 ûnder de namme *Voaruwt*. Neidat der yn 1861 en 1862 winters west hiene dat skippen ynferzen sieten en in soad kastleins hurdriderijen organisearren kaam der in iisklub. Dit om hurdriderijen better en earlijker ferride te litten.. By de oprjochten wienen der 18 leden mei W. Osinga as foarsitter. Der binne sûnttiids in soad koartebaanriderijen hâlden. Yn de mande mei de iisklub fan Grou waard twa kear in Skatetoertocht hâlden. Op de jierfergadering wurdt nei it saaklike gedielte in sprekker útnûge. Sa kamen iis-VIP's as Henk Kroes, Jeen van den Berg, Jan Charisius, Jan Ykema, Sake Santema, Johannes Lolkama, Atje Keulen-Deelstra en Rein Zwart nei Akkrum.

## Lokaasjes
Yn it earstoan waarden de wedstriden ferriden op de Meinesleat, dêrnei op de âlde iisbaan foar it plak dêr't no garaazje Fennema sit, oan it spoar, en sûnt 1968 op de nije baan oan de UT-wei. Dizze baan is destiids troch boargemaster Anker iepene. Yn 1975 is der mei de fuotbalklub in mienskiplike kantine en klaaigelegenheid boud. Yn it jier 2000 kaam der in nije moderne baanferljochting.

## Sûkelarjewedstriden
Foar de skoalbern waard yn 1885 Lyts Voaruwt oprjochte. It findel dêrfan hinget no yn de kantine fan sportkompleks De Meine. De tradysje om – by genôch iis- earst in riderij foar de skoalbern oftewol de sûkelarjewedstryd te hâlden bestiet noch. Wa't ferlern hat krijt in sûkelarjereep.

## Hichtepunten
Yn de rin fan de tiid binne meardere Fryske Kampioenskippen hâlden, it Jeugd Kampioenskip fan Boarnsterhim, twa belslidewedstriden yn 1964, 1997. Fierders de iismaraton troch Akkrum oftewol de Lus fan Akkrum yn 1986 en 1997 dy't yn gearwurking mei Sport Real en de Iiswegensintrale organisearre binne. Ynwenners dy 't de Alvestêdetochten folbrocht hawwe yn 1963, 1985, 1986 en 1997 waarden troch Foarút huldige. Yn 1987 ferskynde it Jubileumboek fan Foarút. 

## Keppeling om utens
* Iisclub Foarút
Akkrum Ald en Nij

Stichting **Akkrum Ald en Nij** is de histoaryske feriening fan Akkrum. Organisearret ek de optocht mei Palmpeaske. Oer it libben fan en wurk fan Akkrumer doarpsdichter W.J. Koopmans joech Ald en Nij in boek út.
Meindert Geertsma

**Meindert Geertsma** (1940?) is in doarpsman fan Akkrum.

Foar de Muzykferiening De Harmony is er aktyf as trombonist, foarsitter (1977-1994), bestjoerslid en ferfangend siktaris (1994-2010) en lid van de jeugdkommisje (sûnt 2000). Troch syn ynset koaam der in jeugdorkest sadat de takomst fan de feriening sekerder waard. 

Fierders wie er bestjoerslid fan de Stichting Akkrum Ald en Nij, bestjoerslid en lid van de kulturele kommisje fan de sport- en aktiviteitenhal Utingeradielhal, lid fan de Ried fan Tafersjoch fan it fersoargingssintrum Leppehiem, bestjoerslid fan de Stichting Aquaceum Akkrum, ponghâlder fan de Stichting Befoardering Muzykûnderwiis, sjauffeur fan it buske foar it ferfier fan âlderein yn Leppehiem en meiwurker fan de Túngroep fan Coopersburg yn Akkrum.

Op 29 april 2010 waard er riddere yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Tusken de Marren

**Tusken de Marren** is in jachthaven, boateferhier en camping oan de Meinesleat yn Akkrum. It park leit oan de westkant fan Akkrum. Ein desimber 2009 waard begûn mei it ôfbrekken fan de lêste âlde steigers yn de haven oan de Ulbe Twijnstrawei. Begjin 2010 waard de earste faze oplevere en waarden der 14 ferbliuwen op setten ynstee fan de steanplakken foar tinten en karavans.

## Keppeling om utens
* Webstee Tusken de Marren
Keimpe Sikkema jr.

**Keimpe Sikkema jr.** (De Westereen, 1918 - Ljouwert, 1986) wie saaklik direkteur fan de Fryske Akademy sûnt 1966 en dêrfoar sjoernalist (Het Volk, De Vrije Pers en sjef-provinsje redaksje Ljouwerter Krante, 1946 - 1966). 

Foarsitter krante-aksjes foar de Rêdingboat (1949), it Frysk Orkest( 1956 ) en Fryske Akademy ( 1958 ). Bestjoerder op it mêd fan omrop (lid omroprie, RONO), It Fryske Boek, Frysk Utjefte Fûns), Prins Bernhard Fûns, Anjerfûns Fryslân en It Fryske Gea.

## Wurk
* *Zwaagwesteinde, het ventersdorp op de Friese heide* (mei pake Keimpe Sikkema senior, 1954)
* ''senario foar film fan Han de Vries oer It Amelân, ôfsluting Lauwerssee en Frjentsjer en wurken op toeristysk mêd.
NSB (betsjuttingsside)

"**NSB**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging yn Nederlân tusken 1931 en 1945
* Nasjonale Stridersbûn fan Belgje (NSB) vzw, Keninklike Feriening, in heitelânsleafjende belangenferiening, oansluten by it *Nationaal Eenheidsfront der Oud-strijders* vzw (NEFOS/FUNAC)
* Norges Statsbaner, it Noarske steatsspoar
Rabbinge

**Rabbinge** is in buorskip ( yn 1851 - 1867 *Rabbering* neamd ) oan de wei mei deselde namme yn de gemeente De Wolden (oant 1998 Zuidwolde). Leit súdwestlik fan Zuidwolde en benoarden Balkbrug (Oerisel) flakby de Reest, de provinsjegrins mei Oerisel. Benoarden leit bosk- en greidegebiet Rabbinge en yn it noardeasten it Rabbingerfjild (foaral greide, mar ek boulân).
Fort Hinderdam

**Fort Hinderdam** (ek **Fort by Hinderdam**) is in earder Nederlânsk fort dat diel útmakke fan de ferskillende wetterlinys. It leit op de grins fan Utert en Noard-Hollân, yn de Noard-Hollânske gemeente Wijdemeren, op in eilantsje midden yn de fecht. Ten noarden leit Weesp. Ten noardeasten, oan de Fecht leit it Fort by Uitermeer

It fort is boud yn 1673 en hie as hie as doel it ferkear de Fecht en op de Fechtdiken te kontrolearjen. Tagelyk koe it de buorforten mei it geskut ûndersteune. By it fort op eilân yn de Vecht hearden noch in lyts eilantsje (lunette) oan de Nigtevechtse kant fan de Fecht en in binnendykse lunette oan de Nederhorst den Bergse (no Wijdemeren) kant fan de Vecht.

It fort hat ûnderdiel west fan de Alde- en Nije Hollânske Wetterliny en fan de Stelling fan Amsterdam. It is no eigendom fan Natoermonuminten.

It Wetterlinypaad folget hjir de rin fan de Fecht. OP de wanneling is it fort te sjen.
Stelling fan Amsterdam

De **Stelling fan Amsterdam** is in militêr ferdigeningswurk dat tusken 1870 en 1915 oanlein is ta beskerming fan Amsterdam. De ferdigeningsring is 135 kilometer lang en bestiet út diken mei damen en slûzen, terreinen dy't ûnder wetter setten wurde koenen (ynundaasje ) en net minder as 42 forten. Sa koe in wetterplasse foarme wurde, net djip genôch foar skippen en te djip foar man en hynder. Noch foar de stelling klear wie, wie hy al efterhelle. Troch de fleantugen hie er gjin betsjutting mear. De Stelling fan Amsterdam is noait as ferdigeningswurk brûkt, ek al waard er yn steat fan ferdigening brocht yn 1940. De forten en ferbiningswurken binne lykwols bewarre bleaun, in unyk monumint fan definsive en wettersteatkundige technyk. 

Yn 1996 is de Stelling taheakke oan de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO.
Lus fan Akkrum

De **Lus fan Akkrum** is in prestaasjeloop fan 11,6 km. yn Akkrum. 

De prestaasjeloop wurdt organisearre troch de Luskommisje fan de Stichting Sport- en Aktiviteitenhal Utingeradiel sûnt 1982. De rûte kin ek kuierjend dien wurde. In alternative luds fan 7,5 km kin makke wurde troch in oerset oer de Nesker Sylroede. 

De Lus fan Akkrum bestiet eins út twa rûtes, ien fan 11,6 km en ien fan 7,5 km. De start fan beide rûtes is om 19.00 oere by de Utingeradielhal op de Feansterdyk. De rûte giet dêrnei oer de Burstumerdyk oer de Leppedyk werom nei Akkrum, en einiget by de Lange Miente. It grutste part fan de lange rûte giet troch de greiden oer de Leppedyk. 
By de Bokkumer Mar wurde de dielnimmers oan de koarte rûte mei boatsjes oer de Nesker Sylroede setten, se einigje ek op de Lange Miente.
Balinge

**Balinge** ( Drintsk:Baoling ) is in iesbuorskip yn de gemeente Midden-Drinte (oant 1998 Westerbork, oant 2000 Middenveld ) súdlik fan Westerbork en eastlik fan Wijster; fanâlds mienskiplike ies en griengrûnen nei it noardliker lizzende Garminge: Garminger- en Balingeres en Garminger- en Balingerstikken. Súdeastlik fan it doarp leit it Balingerfjild (boulân), 2 km fierder nei it suden it Balingersân (heide, sânferstowing) en 6 km súdliker it doarp Nij-Balinge. 

Boarnen neame: yn 1381-1383 *Balinghe* en *Bolingen*, en letter *Baelinghe*, *Ballinge*, *Baallinge* en *Baalinge*. De betsjutting fan de namme is: by de lju fan de persoan Bale of Balle, dy't fan Baldo komme, de dappere, de moedige. De skaainamme komt foar yn 1437 en 1438 as (Otto) Balinghe resp. (Otto) Balynghe. 

Balinge en Garminge en it súdwestlik derfan lizzende Mantinge binne satellytdelsettings fan(út) Westerbork. It gea wurdt pleatslik Broekstreek neamd. Skimpnamme foar de ynwenners: Stalpaolen, stive, houtene, net bot ploaibere lju.
Provinsjale wei 392

De **provinsjale wei 392** of **N392** is in provinsjale wei tusken de N380 by Jobbegea Skuorregea en de A32 by Akkrum. Tusken Aldeboarn en Akkrum rint de wei bylâns de Boarn. By De Tynje is in oansluting op de A7, nei It Hearrenfean en Drachten.

De wei is útfierd as twastripe-gebietsûntslutingswei, dêr't in maksimumfaasje fan 80 km/o jildt. Yn de gemeente It Hearrenfean hjit de wei *Gordyksterwei*, yn de gemeente Opsterlân *Nijewei*, *Badwei*, *Koaibosk*, *Brêgeleane*, *De Rakken* en *Warrewei*. Yn de gemeente Boarnsterhim hjit de wei *Easterboarn*, *Braksdyk*, *Súdkant* en *Boarnsterdyk*.
Timmy Turner

**Timmy Turner**, folút **Timothy Tiberius Turner** is in haadpersoan út de tekenfilmsearje *The Fairly OddParents* fan telefyzjestjoerder Nickelodeon. Yn Nederlân wurdt de searje oer it generaal neisyngronisearre útstjoerd. De searje is betocht troch Butch Hartman, dy't ek de searje *Danny Phantom* betocht hat. It earste seizoen kaam yn Amearika op 'e tillefyzje yn 2001.

Timmy is in lyts jonkje fan tsien jier mei in rôze petsje en hazzetosken. Syn âlden jouwe him net folle omtinken en syn oppas *Vicky* lit him in soad ferfelende putsjes dwaan, mar gelokkich hat er op syn keamer in fiskkom mei twa goudfisken, dy't - sûnder dat immen oars it wit - syn feeënpeetâlden binne, dy't hast al syn winsken ferfolje kinne. Timmy is temûk fereale op Trixie Tang, in famke dat allinnich falt op jonges dy't ryk en populêr binne. Timmy syn bêste freonen binne syn klassegenoaten Chester Mc Badbat en AJ. Hoewol't er goed meikomme kin, hat er it mier oan learen en hellet er allinnich ûnfoldwaandes. Timmy docht geregeldei winsken út eigenbelang, mar is altiten ree om te helpen om syn fouten goed te meitsjen, yn it gefal dat in winsk ferkeard beteard. At ien him freget hoe't er oan beskaat guod komt dy't er winske hat, is syn beskie steefêst "Ynternet".
Garminge

**Garminge** (Drintsk: *Garming* is in iesbuorskip yn de gemeente Midden-Drinte (oant 1998 Westerbork) besuden Westerbork, tichtby it buorskip Balinge (suden). Beide plakjes hawwe in mienskiplike marke en ies, de Garminger- en Balingeres, tusken beide yn lizzend, en de ûnbedonge greiden fan de beekdellingen, de Garminger- en Balingergreiden  noardwestlik en de Garminger- en Balingerstikken bewesten Garminge. 

Yn 1851-1855 wurdt it Balingerfjild súdeastlik fan Balinge (ek) oantsjutten as it Garminger- en Balingerfjild. Boarnen fermelde: *Gharminge* en *Gherminge* (1362) en *to Grimminge* (1381-1383). De betsjutting is: 'by de lju fan de persoan Garm, Germ of Gharen (de moedige)'. 

Mei Balinge, Mantinge en Bruntinge is Garminge in satellytdelsetting fan Westerbork; it gebiet wurdt pleatslik 'Broekstreek' neamd. 

Skimpnamme foar de ynwenners: *Stalpaolen* (stive, houten, net bot ploaibere lju).
Tréwes (Aldeboarn)

**Sloeproeiferiening Tréwes** út Aldeboarn is yn 1992 ûntstien. Tréwes is âld Frysk wurd foar gesellichheid. 

De eardere dielnimmers oan it toulûken dienen yn it oprjochtingsjier yn de restaurearre sloep "Trewes 1" mei oan de Amsterdamske Grachtenrace. Wyls hat de feriening 3 sloepen: yn de "Tréwes 2" roeit de jongerein en yn de "Tréwes 3" de froulju. 

Gerrit Hofstra kocht in keapfardijskipke doe't er yn Terkaple om in pream út wie. It âlde wrak hie ek as wenboatsje west en gie foar f 100, - mei nei Aldeboarn. It boatsje sonk doe't it as minigondel by de gondelfeart meidwaan soe. Neidat it in heal jier op de wâl omtoarke hie waard mei Tjerk van der Bij besluten om der in roeiboat fan te meitsjen. It skip waard lichter makke en opknapt, wêrnei't yn augustus 1992 de "Trewes 1" feestlik mei sjampanje te wetter litten wurde koe.
Sonde (tydskrift)

***Sonde*** wie in meast Frysktalich tydskrift dat oprjochte waard yn oktober 1969 troch Amsterdamske studinten. Yn 1978 kaam der in ein oan it tydskrift. 

De redaksje bestie út Pier Boorsma, letter oanfold mei Johan Frieswijk en Pieter de Groot. Rein Munniksma (tredde jiergong) en Meindert Bijlsma (fjirde jiergong) makken letter diel út fan de redaksje. Guon spesjale nûmers wiene *De neidagen fan in  Keamerhear*, (gedichten fan Pier Boorsma) en *Poem Power* (yllustrearre blomlêzing fan it dichtersfestival fan Operaesje Fers yn 1973). De novelle *Boartsjendewei* fan Meindert Bylsma ferskynde yn 1981 yn in apart nûmer fan *Sonde*.
It Skriuwersbûn

**It Skriuwersbûn** is in "fakbûn" en gesellichheidsferiening fan Fryske skriuwers en belangstellenden dy 't de Fryske literatuer in waarm hert tadrage. It oantal leden by de oprjochting op 22 maart 1969 wie 35, medio 1974 sawat 130. Foarsitters wienen Jo Smit (1969 - 1971) en Rudi Boltendal (1971). Yn 2013 waard Hein Jaap Hilarides foarsitter as opfolger fan Koos Tiemersma, fierder sitte Symen Schoustra, Anne Tjerk Popkema, Tryntsje van der Veer, Auck Peanstra en Jan Schotanus yn it bestjoer.

It orgaan fan de feriening is De Oesdrip, dat digitale blêd ferskynt trijeris it jier en stiet ûnder redaksje fan Sytske de Boer en Simon Oosting. It bûn organisearre sûnt 1972 (oant 1974) in jierlikse grutte Sutelaksje, ek organisearret it somtiden in skriuwerskafee en in Literêr Sirkwy. Om ta better Fryske ferhalen, gedichten, romans, toaniel en oare literêre teksten te kommen, hat it Bûn it projekt SKRIUW opset. Skriuwers krije dan stipe en begelieding om ta in better manuskript te kommen. In skriuwer dy't troch dat projekt ûntdutsen is, is Ferdinand de Jong. Ek wurde der oant de dei fan hjoed skriuwerswykeinen organisearre. Begjin santiger jierren waard dat net troch it bestjoer dien, mar troch yndividuele leden.

## Keppeling om utens
Hiemside Skriuwersbûn
Bouke van der Hem

**Bouke van der Hem** (Tersoal, 6 juny 1946) Frysk skriuwer en mediator.

## Libben
Groeide op yn Tersoal as boeresoan. Nei it fuortset ûnderwiis yn Snits studearre er rjochten yn Grins. Dêrnei kaam er yn de sosjaal-jurydyske helpferliening en waard direkteur fan Stichting Maatskiplik Wurk  Fryslân. Sûnt 2000 hat er yn Grins in buro foar ‘Mediation’, konfliktbemiddeling.

Yn syn stúdzjetiid wie er lid fan studinteferiening Bernlef en begûn mei it skriuwen fan proaza. Tegearre mei Sjoerd Bottema skreau er it orgaan fan Bernlef. As skriuwer debutearret er yn 1967 mei in ferhaal yn De Tsjerne, mar dan bliuwt it in tiid stil mei de skriuwerij. Yn 1998 pakt er de pinne wer op mei in ferhaal yn it Frysk. Syn debútroman *Sloppe Opels* ferskynde yn 2002. De haadpersoanen beskriuwt er as minsken dy't er ken. 
Yn 2005 ferskynt syn twadde roman *It poadiumbeest*. Hy nimt hjiryn stelling tsjin it folgjen fan opleine koades en tsjin it swijen as der sprutsen wurde moat. Hjirby hat er mei de opkomst fan Pim Fortuyn foar eagen. 

## Bibliografy
;romans:
* *Sloppe Opels* (2002)
* *It poadiumbeest* (2005)
* *Stille tochten: de Snipperij-syklus* (2006)
* *De Fuery* (2010)
Westerbuorren (Skiermûntseach)

**Westerbuorren** wie in earder doarp op it waadeilan Skiermûntseach. 

De namme wurdt ek skreaun yn *Westerburen* en *Westerburenweg*.
It hjoeddeiske doarp Skiermûntseach wurdt ek wol *Aisterbun*, ofwol Easterbuorren neamd. Doe't it doarp Westerbuorren stadichoan troch de see ferswolge waard, liet de famylje Stachouwer yn 1719 Easterbuorren, ofwol it hjoeddeiske Skiermûntseach bouwe. Op 2e krystdei 1760 ferdwûnen de lêste huzen yn see.

## Sjoch ek
* Fryske doarpen, buorskippen en delsettings
Tsjisse Hettema

**Tsjisse Hettema** (Bitgum, 16 july 1955 - Frjentsjer, 26 july 2021) wie Frysk skriuwer en dichter.

Nei de middelbere skoalle studearre er twa jier Ingelsk yn Grins, mar stapte dêrnei oer nei it MU-Frysk.
Hy wurke yn it bibleteekwêzen en by it Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum, dat yn 2003 opgie yn Tresoar.

Hy skreau earst koarte ferhalen, dy't ferskynden yn Trotwaer, Hjir en de jeugdbondel Skroei. Stapte dêrnei oer op it skriuwen fan fersen. Yn 1996 ferskynde syn debútbondel *Tsi tsi*. Nei syn ferstjêren ferskinde postúm de bondel *Hewwy dát*. Njonken yn it Frysk skreau Tsjisse Hettema ek yn it Stellingwerfsk.

Fan 2018 ôf wie Hettema aktyf belutsen by it dichterskollektyf RIXT. Tsjisse Hettema ferstoar yn 2021 oan de gefolgen fan akute leukemy
 
## Bibliografy
;Poëzij
* *Tsi Tsi* (1996)
* *It eachwyt fan de simpele rider* (1999)
* *Heeho heeho de leafde is as de mage fan in ko* (2015)
* *Hewwy dát* (2021)

## Keppelingen om utens
* www.tsjissehettema.nl
* Tsjisse Hettema by Sirkwy
* Tsjisse Hettema yn de DBNL
Eastlike Binnenpolder

De **Eastlike Binnenpolder** is in polder by Tienhoven (Stichtske Fecht) yn de provinsje Utert.

It gebiet is eigendom fan Natoermonuminten. Om it karakteristike trilfean fan de Vechtplassen mei syn eigen floara wer in kâns te jaan wurde nije petgatten groeven, in soad strewelleguod en beammen binne weihelle, sadat de trilfeanfloara wer in kâns krijt: pearelblom (wintergrien), rûne miggefangerke, grutte rinkelbel, triedsigge, reade rinkelbel en in soad orchideesoarten. 

Yn it Noarderpark is eartiids fean ôfgroeven sadat petgatten fan sa'n oardel meter djip ûntstienen. De petgatten groeiden yn de rin fan de tiid ticht mei wetterplanten sadat in moeras ûntstie. Yn in perioade fan 50 oant 60 jier feroare dit moeras stadichoan yn fêst lân: ferlâning. Trilfeanen binne in tuskenstadium yn de ûntwikkeling fan wetter nei lân. Op it wetter driuwt in dik stevich pakket fan wetterplanten, woartels en deade planten. Dit 'nije' fean kin ûnder it rinnen sterk weagje en hjit dêrom 'trilfean'. Op in goed ûntwikkele trilfean komme ferskillende en karakteristike biste- en plantesoarten foar en binne dêrtroch wichtich foar de natoer.

De trilfeanen dêr't it hjir om giet kinne allinnich ûntstean yn opkweljend, fiedselearm wetter. Dit komt mar op in pear plakken yn Nederlân foar. Yn in perioade fan fiif jier wurde nije petgatten groeven. Dit bart bytiden mei grutte masines. Yn de nije petgatten kinne wer nije trilfeanen ûntstean. Dit wurdt natoerûntwikkeling neamd. It projekt is ta stân komd troch gearwurking tusken de direksje NBLF, de lânynrjochtingstsjinst en Steatboskbehear fan it ministearje fan Lânbou, Natoerbehear en Fiskerij, de Feriening Natoermonuminten en de provinsje Utert.