Franz Marc

**Franz Marc** (München, 8 febrewaris 1880 – Braquis, ûnder Ferdun, 4 maart 1916) wie in Dútsk ekspresjonistysk keunstskilder, tekener en graveur.

Marc lei him foar alles ta op bisteportretten, wêrby't er no net drekt de úterlike ferskiningsfoarm, mar wol de ynderlike essinsje fan it bist besiket te begripen. Dêrby spile de troch him betochte kleuresymbolyk in grutte rol. Bygelyks blau stie by him foar it "it manlik prinsipe, steech en geastlik" en giel foar "it froulik prinsipe, sêft, fleurich en sinlikheid". Under ynvloed fan it kubisme ferienfâldige er de foarmen ek sterk. Dêrtroch hingje syn skilderijen hieltyd mear oer nei it abstrakte. Syk lêste wurk ferwiist dúdlik nei de wiere útdrukkingskrêft fan it abstrakte ekspresjonisme.

## Biografysk gegevens
* Berne op 8 febrewaris 1880 yn München.
* Yn 1900 wurdt er learling oan de Münchenske Keunstakademy, nei't er ophâlden wie mei syn stúdzje filosofy en teology. Ek mei dy nije stúdzje stoppet er al gau, om't er ek dêrmei gjin nije ynspiraasje opdwaan kinme.
* Tusken 1903 en 1907 wennet en wurket er yn Parys, dêr't er ûnder mear âlde masters bestudearret yn it Louvre.
* Yn 1907 boasket er oan Marie Schnür. It houlik rint lykwols rillegau op 'e non.
* Yn 1910 kriget er kunde oan de lyksinnige skilder August Macke, mei wa't er rillegau goefreon wurdt en in yntinsive briefwikseling oer harren keunst fiert. Macke bringt him yn as lid fan de Neue Künstlervereinigung München.
* Yn 1911 kriget er kunde oan Wassily Kandinsky, mei wa't er in skoftke letter de Blaue Reiter oprjochtet en it tydskrift 'de Almanak' begjint. Hy troude fannijs mei Maria Franck.
* Yn augustus 1914 wurdt er oarlochsfrijwilliger. Hy moast kamûflaazjedoeken skilderje. Hy rekke al gau desyllúsjonearre oer de oarloch.
* Op 4 maart 1916 wurdt er op patrûlje rekke troch in granaat en stjert.

## Wichtichste ynvloeden
* Jean Bloé Niestlé
* Vincent van Gogh
* Paul Gauguin
* Wassily Kandinsky
* Paul Cézanne
* Henri Matisse
* August Macke

## Galery

File:Franz Marc-The Yellow Cow-1911.jpg|**Die gelbe Kuh**, *De giele ko* (1911)
File:Marc-blue-black fox.jpg|**Fuchs**, *Foks* (1911)
File:Franz Marc - Deer in the Forest I - Google Art Project.jpg|**Rehe im Wald I**, *Hart yn de bosk I* (1913)
File:Franz Marc - Dog Lying in the Snow - Google Art Project.jpg|**Liegender Hund im Schnee**, *Hûn lizzend yn de snie* (1910–11)
File:Franz Marc- Die kleinen blauen Pferde.jpg|**Die kleinen blauen Pferde**, *De lytse blauwe hynders* (1911)
File:Franz Marc - Nudes under Trees - Google Art Project.jpg|**Akte unter Bäumen**, *Neakens ûnder beammen* (1911)
File:Franz Marc Roter Stier, 1912.jpg|**Roter Stier**, *Reade bolle* (1912)
File:Franz Marc - Der Traum - Google Art Project.jpg|**Der Traum**, *De Dream* (1912)
File:Das Äffchen (Franz Marc, 1912).jpg|**Das Äffchen**, *It aapke* (1912)
File:Marc, Franz Affenfries 1911.jpg|**Affenfries**, *Monkey Frieze* (1911)
File:Franz Marc - The Foxes - Google Art Project.jpg|**Füchse**, *Foksen* (1913)
File:Franz Marc-In the Rain(Im Regen) (1912).jpg|**Im Regen**, *Yn de rein* (1912)
File:Marc, Franz - The Tiger - Google Art Project.jpg|**Der Tiger**, *De Tiger* (1912)
File:Franz Marc 029a.jpg|**Der Turm der blauen Pferde**,*De toer fan 'e blauwe hynders* (1913),mist sûnt 1945
File:Franz Marc-The fate of the animals-1913.jpg|**Tierschicksale**, *Lot fan de bisten* (1913)
File:Marc - Landschaft mit Haus, Hund und Rind.jpeg|**Landschaft mit Haus, Hund und Rind**, *Lânskip mei hûs, hûn en fee* (1914)
File:Franz Marc 1914 Animals in a Landscape.jpg|**Tiere in der Landschaft**, *Bisten yn in lânskip* (1914)
File:GUGG Dreaming Horse.jpg|**Träumendes Pferd**, *Dreamend hynder* (1913), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Bull.jpg|**Der Stier**, *De bolle* (1911), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Wild Boars in the Water.jpg|**Wildschweine am Wasser**, *Wylde bargen yn it wetter* (1910–11), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Young Boy with a Lamb; The Good Shepherd.jpg|**Knabe mit Lamm; Der gute Hirte**, *Jonge mei laam; De Goede Harder* (1911), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Lizards.jpg|**Eidechsen**, *Hagedissen* (1912), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Two Deer Lying Down.jpg|**Zwei liegende Rehe**, *Twalizzende harten* (1912–13), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Green Horse in Landscape.jpg|**Grünes Pferd in Landschaft**, *Grien hynder yn lânskip* (1912), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Tiger in the Jungle.jpg|**Tiger im Dschungel**, *Tiger yn de wyldernis* (1912-1913), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Sleeping Shepherdess.jpg|**Schlafende Hirtin**, *Sliepende harderin* (1912), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Two Blue Horses.jpg|**Zwei blaue Pferde**, *Twa blauwe hynders* (1913), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Two Wolves.jpg|**Zwei Wölfe**, *Twa Wolven* (1913), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Two Donkeys.jpg|**Zwei Esel**, *Twa ezels* (1914), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Genesis II.jpg|**Löwenjagd nach Delacroix**, *Liuwejacht nei Delacroix* (1913), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG Red Deer.jpg| **Rotes Reh**, *Read Hart* (1913), Solomon R. Guggenheim Museum, New York
File:GUGG St. Julian the Hospitaler.jpg|**St. Julien l'Hospitalier**, (1913), Solomon R. Guggenheim Museum, New York


## Keppelings om utens
* Franz-Marc-Museum
* Artcylopedia: oer Franz Marc
* Kunstaspekte