De Sânenfjirtich Rōnin

**De Sânenfjirtich ''Rōnin*** ([[Japansk]]: 四十七士, *Shijūshichishi*) wiene in groep *rōnin* (masterleaze *samoerai*), dy't yn [[desimber]] [[1702]] by it saneamde *'Akō-ynsidint*' (Japansk: 赤穂事件, *Akō jiken*) [[wraak]] namen foar de [[dea]] fan harren eardere *daimyō* ([[feodalisme|feodale]] [[hear (aadlike titel)|hear]]), [[Naganori Asano]]. Dat diene se troch de residinsje oan te fallen fan hear [[Yoshinaka Kira]], in machtige [[hofdignitaris|funksjonaris]] oan it [[hofhâlding|hôf]] fan 'e *shōgun*, mei't se him ferantwurdlik holden foar de fal yn ûngenede fan harren hear, dy't ta syn dea laat hie. Nei't se Kira ombrocht hiene, joegen se harsels oer oan 'e autoriteiten, wêrnei't se allegear, op ien nei, oardere waarden om *seppuku* ([[rituele]] [[selsmoard]]) te dwaan. Om't se yn 't foar wisten dat soks har foarlân wêze soe, mar dochs trochsetten mei it wreekjen fan harren hear, wurdt dit foarfal yn 'e [[Japan]]ske [[kultuer]] beskôge as in foarbyldich neilibjen fan 'e *bushido*, de koade fan [[ear (achting)|ear]] fan 'e *samoerai*. It ferhaal fan 'e Sânenfjirtich Rōnin krige neitiid in [[legindarysk]]e status, en der waarden gâns [[fiksje]]wurken op basearre, lykas [[toanielstik]]ken en [[film]]s, safolle sels dat se har ûntjoegen ta in spesjaal [[sjenre]], de *chūsingura*.

==Foarskiednis==
Yn [[1701]] waarden twa jonge *daimyō* ([[eallju]]) oan it [[hofhâlding|hôf]] fan 'e *shōgun* yn [[Edo (Japan)|Edo]] oardere, om yn it ramt fan harren *sankin-kōtai*-tsjinst oan *shōgun* [[Tsunayoshi Tokagawa]], in foechsum ûnthaal te beävensearjen foar de fertsjintwurdigers fan [[keizer]] [[Higashiyama]]. Hja wiene [[Naganori Asano]] fan [[Akō (domein)|Akō]] en Korechika Kamei fan [[Tsuwano (domein)|Tsuwano]]. Foar dy taak krigen se ynstruksjes yn 'e needsaaklike [[etikette|hofetikette]] fan hear [[Yoshinaka Kira]], in machtige [[hofdignitaris]]. Der ûntstie wriuwing tusken de beide eallju en Kira, al is net persiis bekend hoe. Neffens guon ferhalen soe Kira de [[presint]]en dy't de eallju him joegen (by wize fan [[tradysje|tradisjonele]] kompinsaasje foar in [[learaar]] of [[mentor]]) net genôch of net goed genôch fûn hawwe. Oare ferhalen hâlde út dat er [[korrupt]] wie en dat se him de [[omkeapsom]] dy't er easke, net jaan woene, of dat er fan natuere in [[arrogânsje|arrogante]] [[ûnfatsoen]] wie. Yn elts gefal begûn Kira de beide eallju min te behanneljen en kear op kear te [[mislediging|misledigjen]]. 


Yn 't earstoan ferdroech Asano dat stoïsynsk, wylst Kamei ta [[razernij]] dreaun waard en risselwearre om Kira te [[dea]]dzjen út [[wraak]] foar de misledigings. Soks soe lykwols net inkeld op himsels, mar ek op syn [[famylje (besibskip)|famylje]] en al syn ûnderhearrigen weromslein hawwe, dat Kamei syn [[slûchslimmens|slûchslimme]] *samoerai* skoden Kira temûk in grutte omkeapsom ta, wêrnei't dy harren hear fatsoenlik begûn te behanneljen en Kamei ôfseach fan syn plannen. De misledigings oan it adres fan Asano giene lykwols troch. Op 't lêst ferlear Asano syn [[selsbeshearsking]] en fleach er Kira oan yn 'e Matsu no Ōrōka, it grutte oerdutsen rinpaad fan it [[Kastiel fan Edo]], dat de Shiro-shoin en de Honmaru Goten mei-inoar ferbynt. Dêrby loek er syn [[dagge]] en ferwûne Kira dêrmei yn it [[gesicht]] ear't de beide mannen troch [[wachter]]s útinoar helle waarden.

De [[ferwûning]] fan Kira stelde net folle foar, mar in oanfal op in funksjonaris fan it shōgunaat yn 'e eigenste residinsje fan *shōgun* sels wie in tige earnstige saak. Boppedat hie Asano it bestien om in [[blank wapen]] te lûken yn it Kastiel fan Edo, dêr't dat strang ferbean wie. Hy krige dêrom de [[deastraf]] oplein, mar waard omreden fan syn [[adel|aadlike rang]] net [[ophinging (libbensbeëiniging)|ophongen]] as de iene of oare sljochtwei [[krimineel]]. Ynstee waard er oardere om *seppuku* ([[rituele selsmoard]]) te dwaan, sadat er syn [[ear (achting)|ear]] behâlde koe. Dêrby stjit de útfierder in dagge djip yn syn [[búk]], wêrnei't syn *kaishakunin* (of sekundant) him ûnnut fierder lijen besparret troch him mei in *katana* ([[swurd]]) te [[ûnthalzing|ûnthalzjen]]. Asano syn besittings en domein waarden [[ynbeslachname|konfiskearre]], syn famylje út har wente en [[maatskiplike klasse]] set en syn *samoerai* waarden ta *rōnin* makke: masterleaze [[kriger]]s dy't bleatstiene oan [[ferachting]] om't se neat better wiene as [[hierling]]en. It berjocht fan al dit ûnheil waard nei Akō, yn westlik [[Honsjû]], brocht, dêr't de *samoerai* (no *rōnin*) [[Yoshio Ōishi]] it befel fierde yn 'e ôfwêzigens fan syn hear. Hy soarge derfoar dat de famylje fan Asano fuortgean koe foar't er it kastiel en it domein oan 'e fertsjintwurdigers fan 'e *shōgun* oerdroech.


==Gearspanning==
Hoewol't [[wraak]] foar de dea fan Asano ferbean wie troch de *shōgun*, wat betsjutte dat dejingen dy't har dêr net oan holden perfoarst de [[deastraf]] krije soene, wegeren fan Asano syn mear as 300 *samoerai* 47 man om har dêrby del te lizzen. Under lieding fan Ōishi [[gearspanning|spanden dyselden gear]] en swarde se in geheime [[eed]] om Asano te wreekjen. Kira liet himsels lykwols swier bewekje om't hy wol foar it ferstân hie dat er omreden fan syn rol by de dea fan Asano yn gefaar ferkearde. De sânenfjirtich *rōnin* besleaten dat se gjin oare kar hiene as om harren kâns ôf te wachtsjen oant de konsintraasje fan Kira syn mannen fersloppe. Sadwaande giene se útinoar en bouden se in nij bestean op as [[ambachtsman|ambachtslju]] en [[boedisme|boedistyske]] [[mûnts]]en. 

Ōishi sels gie nei [[Kyoto]], dêr't er [[kroegen]] en [[bordelen]] begûn te besykjen. Om har te beskermjen, liet er him nei in [[houlik]] fan tweintich jier [[skieding (houlik)|skiede]] fan syn [[trou]]we [[oarehelte|frou]], dy't er mei harren beide jongste [[bern (persoan)|bern]] nei syn [[skoanâlden]] stjoerde. Syn âldste [[soan]] Chikara Ōishi stelde er foar de kar wat er dwaan woe: bliuwe en stjerre of fuortgean en libje. Chikara keas derfoar om te bliuwen. Ōishi begûn neitiid it bestean fan in [[alkoholist|sûplap]] te lieden en einige [[jûn]]s let gauris [[dronkenskip|smoardronken]] yn 'e goate. Ek [[hold en droech]] er him yn it iepenbier op [[obseniteit|obsene]] wize. Dat waard allegear oan Kira oerbrocht, dy't Ōishi it gefaarlikst fan alle *rōnin* wist en him dêrom [[spionaazje|bespionearje]] liet. Doe't der sa oardel jier foarby gien wiene, rekke Kira derfan oertsjûge dat Ōishi wier oan legerwâl rekke wie en dat der neat fan him útgie. Dêrop fersloppe syn [[wachens]].

De rest fan 'e sânenfjirtich *rōnin* kamen ûnderwilens gear yn Edo, dêr't se as sljochtwei [[arbeider]]s en [[keaplju]] tagong krigen ta de residinsje fan Kira en harsels bekend makken mei de opbou fan it [[hûs]]. Ien fan 'e *rōnin*, Kanehide Okano, [[troud]]e sels mei de [[dochter]] fan 'e [[boumaster]] dy't it hûs set hie, sadat er de [[boutekening]]s bemachtigje koe. Oaren [[smokkeljen|smokkelen]] [[wapen]]s Edo binnen, wat op himsels al in earnstich fergryp wie. Nei twa jier, doe't Ōishi derfan oertsjûge wie dat Kira nearne mear aan fan hie, ûntflechte er Kyoto en joech him by syn mannen syn Edo, dêr't se allegearre harren eed fernijden.


==De oanfal==
Op 'e iere [[moarn (deidiel)|moarn]] fan [[14&nbsp;desimber]] [[1702]], by hurde [[wyn (waar)|wyn]] en swiere [[snie]]fal, oerfoelen de sânenfjirtich *rōnin* yn Edo de residinsje fan Kira. Neffens in soarchfâldich yn 't foar betocht plan spjalten se har op yn twa groepen, de iene ûnder lieding fan Yoshio Ōishi en de oare oanfierd troch syn soan Chikara Ōishi, dy't tagelyk de [[poarte|haadpoarte]], resp. de [[poarte|efterpoarte]] fan it kompleks oanfoelen. Se besochten de *samoerai* fan Kira safolle mooglik sûn en wol [[finzen]] te nimmen, wêrnei't dyselden fêstbûn waarden. Ōishi stjoerde ek boadskippers nei de [[buorlju]] ta, dy't útleine dat de oanfallers gjin [[dieven]] of [[ynbrekker]]s wiene, mar dat it om in saak fan *katakiuchi* (wraak) gie, wêrby't de buorlju neat te freezjen hiene. De buorlju, dy't Kira blykber allegear tsjin him yn it harnas jage hie, bearden dêrnei dat se neat fan alle trelit murken en bemuoiden har nearne mei.

Ōishi stelde [[bôgesjitter]]s op om foar te kommen dat de *samoerai* fan Kira fuortkomme koene om fierderop om help te gean. Tsien fan 'e *samoerai* wisten foar te kommen dat de groep fan Ōishi troch de haadpoarte brekke koe, mar de groep fan Chikara briek troch de wjerstân by de efterpoarte en foel de tsien yn 'e rêch oan. Underwilens ferskûle hear Kira sels him yn in [[kast]] mei syn frou en it froulike [[tsjinstfolk]]. Oare *samoerai*, dy't yn in barak fierder by it hûs wei sliepten, besochten fjochtsjendewei it hûs te berikken, mar de groepen fan Ōishi en Chikara hiene al kontakt makke en wisten dat foar te kommen. Dêrop stjoerden de *samoerai* om help, mar de boadskippers waarden delsketten troch de bôgesjitters dy't Ōishi earder opsteld hie. Uteinlik, nei in fûleindich gefjocht, moasten Kira syn *samoerai* belies jaan. De *rōnin*, dy't de striid allegearre min ofte mear ûnskansearre oerlibben, hiene achttjin fan harren fijannen deadien en nochris twaentweintich ferwûne, ûnder wa de [[pakesizzer]] fan Kira. Se pasten goed op dat se froulju, bern en oare ûnbewapene lju neat diene.

Ōishi liet de wente trochsykje om Kira sels te finen, mar der wie fan him gjin spoar. Doe't Ōishi lykwols syn [[bêd]] befielde, bliek dat noch [[waarm]] te wêzen, dat de *rōnin* wisten dat er hjir earne wêze moast. Uteinlik fûnen se him ferskûle yn in [[stienkoal]]skuorke. Omreden fan 'e hege rang fan harren finzene behannele Ōishi Kira mei grutte [[earbied]], mar hy stie der by him op oan dat er krekt as Asano *seppuku* dwaan soe. Hy treau him dêrfoar de dagge fan Asano yn 'e hannen en stelde foar dat hy (Ōishi) sels syn *kaishakunin* wêze soe, dejinge dy't de selsmoarddogger de genedeklap jout. Hoe't er lykwols ek op Kira ynprate, de ealman joech gjin beskie, mar lei inkeld yninoar krompen te beevjen op 'e flier. Op 't langelêst liet Ōishi him dêrom troch in stikmannich fan 'e *rōnin* fêsthâlde, wêrnei't er him deade troch him mei de dagge fan Asano de holle ôf te snijen. Foar't se de residinsje fan Kira yn it besit fan syn [[holle]] ferlieten, soargen de *rōnin* derfoar dat se alle [[kjers]]en, [[lampe]]n en [[fjoer|fjurren]] yn it hûs útmakken, om foar te kommen der der [[brân]] útbrekke koe dy't yn 'e fan [[hout]] boude stêd maklik oerslaan koe nei de huzen fan 'e buorlju.


==Neisleep==
Ien fan 'e *rōnin*, Kichiemon Terasaka, waard neitiid nei Akō stjoerd om der dêr ferslach fan te dwaan dat hear Asano wrutsen wie. (Dat is de gongberste ferzje fan it ferhaal; der wurdt ek wol sein dat Terasaka foar of nei de oanfal útnaaide of troch Ōishi oardere waard om him ôf te jaan foar't de oare *rōnin* har oerjoegen.) Nei't se de residinsje fan Kira ferlitten hiene, marsjearren de oare seisenfjirtich *rōnin* likernôch 10&nbsp;[[km]] troch Edo nei it [[grêf]] fan harren hear by de [[timpel]] [[Sengaku-ji]], dêr't se de holle fan Kira wosken en him mei de dagge op it grêf pleatsten. Doe [[gebed|beaën]] se yn 'e timpel, joegen de [[abt]] alle [[jild]] dat se noch hiene en fregen him om harrensels neitiid in fatsoenlike [[begraffenis]] te jaan. Dêrnei joegen se harsels oan by de autoriteiten. Underwilens kamen in pear [[freonskip|freonen]] fan Kira om syn holle, dêr't se de timpel in [[resu]] foar joegen dat noch altyd bewarre wurdt.

De Japanske oerheidsfunksjonarissen waarden troch dizze kwestje foar in dreech fraachstik pleatst, want oan 'e iene kant hiene de *rōnin* harren foarbyldich oan 'e *bushido*-koade fan 'e *samoerai* holden en waard harren [[hâlden en dragen]] rûnom bewûndere troch de [[befolking]], mar oan 'e oare kant hiene se in ekplisyt ferbod op it neistribjen fan wraak folslein oan har lears lape. De *shōgun* loste it probleem op troch de *rōnin* te [[rehabilitaasje|rehabilitearjen]] ta *samoerai*, wêrnei't se oardere waarden om *seppuku* te dwaan. Dat krige syn beslach op [[20&nbsp;maart]] [[1703]]. De jongste fan harren wie Chikara Ōishi, dy't by de oanfal noch mar fyftjin en by syn dea noch mar sechtsjin jier wie. 

De sânenfjirtichste *rōnin*, Kichiemon Terasaka, krige [[amnesty]] fan 'e *shōgun* doe't er lang om let fan syn misje nei Akō weromkearde. De reden dêrfoar is ûndúdlik. Yn elts gefal libbe er oant er omtrint [[1747]] yn 'e [[âldens]] fan 87 jier kaam te [[ferstjerren]]. Dêrnei waard er begroeven by de oare seisenfjirtich *rōnin*, dy't nei harren *seppuku* op 'e gerjochtichheid fan 'e Sengaku-ji-timpel foar it grêf fan hear Asano begroeven wiene. Mei de rehabilitaasje fan 'e sânenfjirtich *rōnin* waard ek it aadlik [[laach (famylje)|laach]] Asano rehabilitearre. Neitiid stie de *shōgun* ta dat Nagahiro Asano, de jongere [[broer]] fan Naganori Asano, de hearskippij oer Akō op him naam, al besloech it domein tsjin dy tiid noch mar in tsiendepart fan it oerflak dat it earder hân hie.

==Nammen==



De Sânenfjirtich *Rōnin* wiene:
# Kuranosuke Yoshio Ōishi (大石 内蔵助 良雄)
# Chikara Yoshikane Ōishi (大石 主税 良金)
# Sōemon Mototoki Hara (原 惣右衛門 元辰)
# Gengoemon Takafusa Kataoka (片岡 源五右衛門 高房)
# Yahei Kanamaru Horibe (堀部 弥兵衛 金丸)
# Yasubei Taketsune Horibe (堀部 安兵衛 武庸)
# Chūzaemon Kanesuke Yoshida (吉田 忠左衛門 兼亮)
# Sawaemon Kanesada Yoshida (吉田 沢右衛門 兼貞)
# Kanroku Yukishige Chikamatsu (近松 勘六 行重)
# Kyūdayū Masaaki Mase (間瀬 久太夫 正明)
# Magokurō Masatoki Mase (間瀬 孫九郎 正辰)
# Genzō Shigekata Akabane (赤埴 源蔵 重賢)
# Matanojō Takanori Ushioda (潮田 又之丞 高教)
# Sukeemon Masayori Tominomori (富森 助右衛門 正因)
# Kazuemon Masatane Fuwa (不破 数右衛門 正種)
# Kin'emon Kanehide Okano (岡野 金右衛門 包秀)
# Jūnai Hidekazu Onodera (小野寺 十内 秀和)
# Kōemon Hidetomi Onodera (小野寺 幸右衛門 秀富)
# Okaemon Sadayuki Kimura (木村 岡右衛門 貞行)
# Magodayū Shigemori Okuda (奥田 孫太夫 重盛)
# Sadaemon Yukitaka Okuda (奥田 貞右衛門 行高)
# Tōzaemon Mitsutaka Hayami (早水 藤左衛門 満尭)
# Gorōemon Suketake Yada (矢田 五郎右衛門 助武)
# Sezaemon Nobukiyo Ōishi (大石 瀬左衛門 信清)
# Jūrōzaemon Masahisa Isogai (礒貝 十郎左衛門 正久)
# Kihei Mitsunobu Hazama (間 喜兵衛 光延)
# Jūjirō Mitsuoki Hazama (間 十次郎 光興)
# Shinrokurō Mitsukaze Hazama (間 新六郎 光風)
# Kansuke Masatoki Nakamura (中村 勘助 正辰)
# Saburobei Mitsutada Senba (千馬 三郎兵衛 光忠)
# Hannojō Masatoshi Sugaya (菅谷 半之丞 政利)
# Kihei Hidenao Muramatsu (村松 喜兵衛 秀直)
# Sandayū Takanao Muramatsu (村松 三太夫 高直)
# Densuke Takeyuki Kurahashi (倉橋 伝助 武幸)
# Yasoemon Tsuneshige Okajima (岡島 八十右衛門 常樹)
# Gengo Tadao Ōtaka (大高 源五 忠雄)
# Emoshichi Norikane Yatō (矢頭 右衛門七 教兼)
# Shinzaemon Taketaka Katsuta (勝田 新左衛門 武尭)
# Tadashichi Takashige Takebayashi (武林 唯七 隆重)
# Isuke Munefusa Maebara (前原 伊助 宗房)
# Yazaemon Tomonobu Kaiga (貝賀 弥左衛門 友信)
# Jūheiji Tsugifusa Sugino (杉野 十平次 次房)
# Yogorō Noriyasu Kanzaki (神崎 与五郎 則休)
# Jirōzaemon Kanetsune Mimura (三村 次郎左衛門 包常)
# Kanbei Munetoshi Yakokawa (横川 勘平 宗利)
# Wasuke Tsunenari Kayano (茅野 和助 常成)
# Kichiemon Nobuyuki Terasaka (寺坂 吉右衛門 信行)

==Leginde en adaptaasjes==
It ferhaal fan 'e Sânenfjirtich *Rōnin* waard neitiid yn 'e [[Japan]]ske [[kultuer]] [[legindarysk]] as in foarbyldich neilibjen fan 'e *bushido*, de koade fan [[ear (achting)|ear]] fan 'e *samoerai*. Want hoewol't se wisten dat se der foar 't neist de [[deastraf]] foar krije soene, setten se dochs troch. In punt fan [[krityk]], lykas utere troch [[Tsunetomo Yamamoto]] yn syn *Hagakure*, wie wol dat se eins te lang wachten, want wat as Kira ûnderwilens [[sykte|siik]] rekke en [[ferstoarn]] wie? Dan hiene de *rōnin* harrensels en de Asano-famylje net rehabilitearje kinnen en hiene se foar ivich bekend stien as [[leffert]]s en [[dronkenskip|dronkelappen]]. Mar nettsjinsteande dat komme elts jier op [[14&nbsp;desimber]] noch altyd tûzenen Japanners del nei de Shengaku-ji-timpel om eare te bewizen oan 'e Sânenfjirtich Rōnin.

Neitiid waard it ferhaal fan 'e Sânenfjirtich Rōnin adaptearre ta gâns [[fiksje]]wurken. Meitiid waarden sokke wurken basearre op dit foarfal sels ta in eigen [[sjenre]], dat *chūshingura* neamd wurdt, wat letterlik "Skat fan Trouwe Tsjinners" betsjut. Yn 't earstoan gie it dêrby fral om [[toanielstik]]ken. Fanwegen de [[sensuer]] op hjoeddeistige ûnderwerpen waarden de earste 75 jier de nammen fan alle belutsenen feroare. Japanske [[yllustrator|printmakkers]], lykas [[Hokusai]], [[Ultamaro]] en [[Hiroshige]] ferwurken de leginde fan 'e Sânenfjirtich Rōnin in protte yn harren wurk. It [[postúm]] útjûne [[boek]] *Illustrations of Japan*, fan [[Isaac Titsingh]] makke it ferhaal yn [[1822]] foar it earst bûten Japan bekend. Yn 'e [[tweintichste iuw|tweintichste]] en [[ienentweintichste iuw]] waarden der trettjin [[film]]s op it ferhaal basearre, wylst der yn [[1997]] ek in *chūshingura''-opera makke waard troch Shigeaki Saegusa.