open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ulalûm

***Ulalûm***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***Ulalume***, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). Krekt as party oare gedichten fan Poe, lykas *[[The Raven]]* en *[[Annabel Lee]]*, giet *Ulalume* oer it fertriet fan in minner om it ferstjerren fan syn leafste, dy't hjir fan Ulalume hjit. De dichter skreau *Ulalume* as in stik dat bedoeld wie om foar te dragen, en sadwaande konsintrearre er him benammentlik op 'e klank fan it gedicht. *Ulalume*, dat bestiet út fiif frij mânske kûpletten fan wikseljende lingte, stiet grôtfol ferwizings, yn it bysûnder nei de mytologyen fan 'e Klassike Aldheid. It gedicht is skreaun yn it ik-perspektyf. Oer de identiteit fan Ulalume, as hja al basearre wie op in wier persoan, is troch de jierren hinne witwat diskusje fierd. It gedicht waard foar it earst publisearre, sij it anonym, yn desimber 1847, yn it tydskrift *American Review: A Whig Journal*. De Fryske oersetting fan *Ulalume*, fan Klaes Dykstra, datearret út 1949.

__NOTOC__
## Ynhâld
*Ulalume* fynt plak op in nacht yn it "ienlike oktober", mei in grize loft en wylst de blêden ferwylje oan 'e beammen om't it hjerst wurden is. Yn 'e krite Weir, oan 'e wetterkant fan 'e Auber-mar doarmet de nammeleaze ferteller om mei syn "fulkanyske" hert. Hy hat in "earnstich en sober" ûnderhâld mei syn eigen siel, al beseft er net dat it oktober is of wêr't syn omdoarmings him hinne liede. Wylst de nacht opljochtet ta de moarnsdage, oanskôget er de stjerren, wêrby't de helderste syn oandacht lûkt, en hy freget him ôf oft dy wol wit dat de triennen op syn wangen noch altyd net opdrûge binne. Syn siel, lykwols, mistrout de stjer en wêr't dy him hinne liedt. Krekt as de ferteller de soargen fan syn siel delbêde hat, komt er ta it besef dat er sûnder erch de tombe fan syn "ferlerne Ulalume" benei kommen is, dy't er op deseldichste nacht persiis in jier lyn begroeven hat.

## Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan *Ulalume* ferskynde yn 1949 ûnder de titel *Ulalûm*, yn it literêr tydskrift *[[De Tsjerne (tydskrift)|De Tsjerne]]*. De fertaling wie fan 'e hân fan taalkundige Klaes Dykstra (1924-1997), dy't bygelyks ek it boek *[[Dit Is it Jier]]*, fan Frederick Feikema Manfred yn it Frysk oersette.

## Keppelings om utens
*''Ulalume'' op ''Wikisource''
Fallulah

**Maria Christina Apetri** (Tårnby, 6 febrewaris 1985), better kend ûnder har artystenamme **Fallulah**, is in Deensk sjongster.

## Diskografy
* 2010: *The Black Cat Neighbourhood* 
* 2013: *Escapism* 
### Singles
* 2009: "I Lay My Head"
* 2010: "Give Us a Little Love"
* 2010: "Bridges"
* 2010: "Out of It"

## Keppeling om utens
* Webside fan Fallulah
Redbad Veenbaas

**Redbad H. Veenbaas** (Weidum, 1948) is in Frysk ûnderwizer, universitêr ûndersiker en oersetter.

## Biografy
Veenbaas wie fan 1976 ôf by de Frije Universiteit (VU) yn Amsterdam yn it wurk, benammen as ûndersiker en koördinator fan it Jeugdynstitút VU. Dêr hold er him dwaande mei ûndersyk op it mêd fan jongereinproblematyk, wolwêzenswurk rjochte op 'e jongerein en jongereinsoarch. Veenbaas ferdjippe him by útstek yn 'e ûnderfinings fan allochtoane jongerein yn Nederlân.

Fan 2007 oant en mei 2013 wurke er as universitêr dosint by it Sintrum foar Islamityske Teology (CIT) fan 'e Frije Universiteit, wêrby't syn oandacht op 'e nij benammen útgie nei swierrichheden fan 'e jongerein. Fan 2014 ôf wied er mei-begelieder fan bachelor- en masterskripsjes by it CIT.

Dêrnjonken die Veenbaas ûndersyk nei it dichterskip fan 'e *[[Heliand]]* ("Heilân"), in Midsiuwske evangeeljeharmony yn it Aldsaksysk, dêr't 5.983 regels yn stêfrymfersen fan oerlevere binne. Yn dat ramt besocht er bgl. út te sykjen oft de hypoteze, yn 1965 oppenearre troch Johannes Jacobus van Weringh, dat Bernlef de dichter fan dat wurk wie, mooglikerwize op wierheid berêste kin. Veenbaas skreau oer dy mooglikheid (dy't hy tige wierskynlik achte) it proefskrift *Traditionele Zanger of Geleerde: Over de Dichter van de "Heliand"*, dêr't er yn maart 2026 op promovearre oan 'e Frije Universiteit.

Ek is Veenbaas út en troch aktyf as oersetter. Yn 2008 ferskynde ûnder de titel *[[De Raven]]* yn it tydskrift *[[HJIR]]* in fertaling fan syn hân fan it gedicht *[[The Raven]]*, fan 'e njoggentjinde-iuwske Amerikaanske skriuwer en dichter Edgar Allan Poe.

Veenbaas wennet yn Amstelfean, en sit yn it bestjoer fan it Feitsma Fûûns fwar it Frysk.

## Keppelings om utens
* Profyl fan Redbad Veenbaas op vu.nl
Lo-Fi-Fnk

**Lo-Fi-Fnk** is in Sweedske elektropop-band út Stokholm, oprjochte yn 2001. De band bestiet út Leonard Drougge en August Hellsing. Sy hawwe twa EPs útbrocht, *We Is* yn 2002 en *...And the JFG?* yn 2005. Op 24 april 2006 brochten se harren earste studio album út, *Boylife*. Sûnt spilen se oer de hiele wrâld, en yn 2008 wurke se oan har' twadde album, *The Last Summer*, dat augustus 2011 útbrocht waard. 

## Bandleden
*Leonard Drougge
*August Hellsing

## Diskografy
### Album
* *Boylife* (2006)
* *The Last Summer* (2011)

### EP
* *We Is* (2002)
* *(...And the JFG?)* (2005)

### Singles
* "Change Channel" (jan. 2006 Moshi Moshi )
* "City" (juny 2007 Moshi Moshi )
* "Sleepless" (septimber 2010 Moshi Moshi )
* "Boom" (juny 2011 Sony Music / Columbia Records )
* "Kissing Taste" (febrewaris 2012 Sony Music / Columbia Records)
* "Shut The World Out" (juny 2012 Sony Music / Columbia Records )

## Keppeling om utens
* Webside fan Lo-Fi-Fnk
Toerisme

**Toerisme** is reizgjen omreden fan ferdivedaasje. De Wrâld Toerisme Organisaasje (WTO) definiëarret toeristen as lju "dy reizgje en ferbliuwe op plakken bûten harren wenstige wengebiet foar in frijetiidsperioade fan op syn heechsten ien jier efterinoar [...]."

## Oarsprong fan it ferskynsel
Lju dy't dêr yn finansjeel opsjoch it frij ta hiene, hawwe altiten al reizge om gjin bettere reden as dat se der aardichheid oan hiene om nije dingen te sjen en ûnbekende lannen te besykjen. Sels yn 'e Aldheid al wiene kuststêden lykas Baiae populêre fakânsje-oarden foar de elite fan 'e Romeinske Republyk.

De oarsprong fan toerisme yn syn hjoeddeistige foarm giet lykwols werom op 'e saneamde Grutte Toer (Ingelsk: *Grand Tour*) dy't jongemannen fan 'e Ingelske en letter Britske aristokrasy fan likernôch 1660 ôf ûndernamen by wize fan in edukative rûnreis troch benammentlik Itaalje, mar faak ek Grikelân en soms oare lannen dêr't restanten fan 'e Klassike Aldheid te besichtigjen wiene. Dy gewoante krige úteinlik de foarm fan in soarte fan inisjaasjeritueel oan it begjin fan it libben as folwoeksene. Lyksoartige reizen waarden wol makke, sij it folle ynsidinteler, troch rike jongemannen út 'e protestantske lannen fan noardlik Jeropa, en fanôf de twadde helte fan 'e achttjinde iuw ek wol troch guon út de Feriene Steaten en Latynsk-Amearika. Nei't sokke reizen troch de yntrede fan it spoar en it steamskip, healwei de njoggentjinde iuw, makliker en goedkeaper waarden, begûn ek de Ingelske middenklasse deroan mei te dwaan. Yn dyselde snuorje waard ien fan 'e earste reisorganisaasjes foar persiis dit soarte toerisme opset troch de bekende Thomas Cook.

## Toerisme hjoed-de-dei
Hjoed-de-dei is toerisme de hiele wrâld oer in tige populêre frijetiidsbesteging. Yn 2012 waard foar it earst de mylpeal fan 1 miljard toeristen wrâldwiid yn ien jier tiid passearre. De opbringsten fan it ynternasjonale toerisme woeksen oant €740 miljard yn 2011. Yn 2012 stribbe Sina foar it earst Dútslân en de Feriene Steaten foarby as it lân dêr't de befolking it measte útjoech oan toerisme, mei $102 miljard.

Toerisme is wichtich foar frijwol alle lannen, en yn guon gefallen, fan earme ûntwikkelingslannen, is it sels fan ûnmisber belang. Los fan it jild dat dermei fertsjinne wurde kin, is it in aktiviteit dy't neffens de *Ferklearring fan Manilla oangeande Wrâldtoerisme fan 1980* "essinsjeel is foar it libben fan naasjes om't it in direkt effekt hat op 'e sosjale, kulturele, edukative en ekonomyske sektoaren fan nasjonale maatskippijen en harren ynternasjonale relaasjes." Sa skept it wurkgelegenheid yn 'e tsjinstesektor fan 'e ekonomy, bygelyks yn 'e ferfiersmerk, de hoareka-sektor en de entertainmentyndustry (ferdivedaasjeparken, kasino's, winkelsintra, teäters, museä, ensfh.).

## Sifers
Acre (oerflaktemjitte)

In ***acre*** (Ingelske útspr.: ['e:kǝɹ]) is in oerflaktemjitte dy't brûkt wurdt yn it ymperiale stelsel en it Amerikaansk stelsel fan mjitten. It beslacht in gebiet dat likernôch sa grut is as 4.047&nbsp;m², of 40,5 are, of 0,4 hektare, of 1,1 pûnsmiet.

Yn ferliking mei oare mjitten fan deselde mjitstelsels stiet in *acre* gelyk oan 0,0015625 kante myl, 4.840 kante ''yards'' en 43.560 kante foet. Ynternasjonaal is de ôfkoarting **ac** it symboal foar de *acre*, en wurdt dizze oerflaktemjitte definiëarre as 1/640 fan in kante myl. De ynternasjonale *acre* wurdt tsjintwurdich it measte brûkt, hoewol't yn 'e Feriene Steaten dêrnjonken ek noch de *U.S. survey acre* bestiet, dy't justjes fan 'e ynternasjonale noarm ôfwykt.

Histoarysk wie in *acre* in stik lân dat 40 roeden (oftewol 1 *[[furlong]]* of ⅛ myl of 660 foet) lang wie, en 4 roeden (of 66 foet) breed. Men is fan tinken dat dat likernôch de grûnmjitte wie dy't men mei in jok oksen yn ien dei beploegje koe.

De *acre* wurdt hjoed de dei in soad, mar net eksklusyf brûkt yn 'e folgjende lannen: Antigua en Barbûda, de Bahama's, Belize, Burma, Dominika, de Feriene Steaten, Grenada, Yndia, Jamaika, Pakistan, Samoä, Sint-Finsint en de Grenadinen, Sint-Lusia en Sint-Kits en Nevis. Ek yn Grut-Brittanje, Kanada en Austraalje wurdt de *acre* noch allegeduerigen brûkt, hoewol't dy lannen wetlik oergien binne op it metrike stelsel. De *acre* is fierders noch in offisjele oerflaktemjitte yn 'e Britske oerseeske territoaria de Britske Famme-eilannen, de Falklâneilannen, de Kaaimaneilannen, Montserrat, Sint-Helena en de Turks- en Kaikoseilannen, en yn 'e Amerikaanske territoaria Amerikaansk Samoä, Gûam en de Noardlike Marianen.
Travois

In ***travois*** (útspr.: [trav'wa]) is in draachbier of sleeptastel besteande út twa lange stokken of peallen wêrfan't de úteinen oer de grûn slepe en dy't lutsen wurde troch in lûkdier (of minske), mei tusken de stokken of peallen yn de iene of oare konstruksje om guod (of in persoan) op te ferfieren. Sa'n konstruksje kin alderhanne foarmen oannimme, lykas in net, in simpele tekken of in ramt fan tûken of latsjes. It wurd *travois* komt út it Kanadeesk-Frânsk, en giet úteinlik werom op it Frânske *travail*, dat "wurk" betsjut. Aldere, argayske foarmen binne *travoy* en *travoise*.

Histoarysk is de *travois* benammen bekend fan 'e Yndiaanske folken fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika, dy't sokke sleeptastellen brûkten om swiere lêsten (lykas de grutte peallen fan harren tipys) of sike of ferwûne minsken te ferfieren. Yn 'e njoggentjinde iuw waarden om *travois* te lûken benammentlik hynders brûkt, mar foar't de Yndianen yn 'e earste helte fan 'e achttjinde iuw de earste mustangs fongen hiene, spanden se hûnen foar harren *travois*. As gjin lûkdier beskikber wie, ferrjochte men it lûkwurk eigener hân.

Hoewol't sokke *travois* fansels in primitivere foarm fan transport foarmen as weinen mei tsjillen, wiene se foar de ûndergrûn dêr't se op brûkt waarden (bgl. de mei blêden en tûken besiedde wâldboaiem, of it lange gers fan 'e prêrje, of op mul sân of losse snie) feitliken gaadliker as tsjillen west hawwe soene. Sadwaande makken ek de iere Frânske pelsjagers of *coureurs des bois* yn Noard-Amearika gebrûk fan *travois*.
Grutte Dobbe

De **Grutte Dobbe** (Ingelsk: *Great Basin*) is in ûnbidige depresje yn it súdwestlike part fan it Noardamerikaanske kontinint, dy't suver de hiele Amerikaanske steat Nevada omfettet, rûchwei de westlike helte fan Utah en fierders grutte dielen fan Kalifornje en Oregon, en teffens de súdeastlike punt fan Idaho en in lytse hoekje fan Meksiko direkt súdlik fan it binnenlânske diel fan 'e Kalifornyske grins. De regio, dy't 477.664 km² beslacht, wurdt frijwol hielendal troch bergen en heechflakten omjûn.

De Grutte Dobbe foarme yn in prehistoarysk ferline in grutte binnensee, mar bestiet no fierhinne út woastyn, al binne der ek legere berchtmen, rivierdellingen en ferskate marren, dêr't de Grutte Sâltmar de grutste fan is. Hast alle rivieren yn it gebiet belúnje stadichoan ta weiwurden, en inkeld de rivier de Kolorado berikt ea de see. It leechste punt fan 'e Grutte Dobbe is it Badwater Basin, yn Death Valley, op 86 m ûnder seenivo, wylst it heechste punt yn 'e omjaande bergen dat noch ta de Grutte Dobbe rekkene wurdt, de top fan Mount Whitney yn 'e Sierra Nevada is, op 4.421 m.

De beide grutste stêden yn 'e Grutte Dobbe binne Salt Lake City yn it easten, en Reno yn it westen. It gokmekka Las Vegas falt krekt bûten it gebiet. Hoewol't it yn 'e Grutte Dobbe simmerdeis gleonhjit is, kin it der by 't winter nachts stjerrende kâld wêze. Sa is it yn Fallon, yn Nevada, yn july oerdeis trochinoar 33,4&nbsp;°C, mar yn jannewaris nachts trochinoar –7,7&nbsp;°C. De Grutte Dobbe stiet bekend om 'e drûchte, al moat dêrby oantekene wurde dat it westlike diel, dat yn it reinskaad fan 'e hege Sierra Nevada-bergen leit, minder delslach kriget as it eastlike diel.

## Oars
Yn 'e Fryske sprektaal wurdt mei "de Grutte Dobbe" ek wol de Atlantyske Oseaan bedoeld. "Oer de grutte dobbe stekke" betsjut dan: "nei Amearika ferfarre".
Prêrje

In **prêrje**, **prêry** of **prairie** (fan it Frânske wurd *prairie*, dat "greide" betsjut) is in lânskipstype en ekosysteem dat fierhinne bestiet út gersflakten. Hoewol't de namme "prêrje" spesifyk ferbûn is mei it Noardamerikaanske kontinint, kin it eins lykslein wurde mei de pampa's fan Súd-Amearika en de steppen fan Jeraazje. In prêrje ûnderskiedt him fan oare lânskiptypen troch tuskenbeiden klimatologyske omstannichheden, evenredige delslachhoemannichten en gerzen en krûden mei hjir en dêr wat strewelleguod as it dominante fegetaasjetype.

De prêrje omfettet in alderûnbidichst grutte lape fan it binnenlân fan Noard-Amearika en strekt him út oer sawol de Feriene Steaten as súdlik Kanada, mei in pear isolearre stikken yn noardlik Meksiko. Dat gebiet omfiemet de hiele Grutte Flakten, mar dêropta noch it wietere, heuveleftiger lân eastlik dêrfan. Yn it westen wurdt de prêrje begrinzge troch de Rocky Mountains, al is de Sintrale Delling fan Kalifornje ek in soarte fan prêrje. Beëasten de bergen beslacht de prêrje alle of frijwol alle lân fan 'e Amerikaanske steaten Noard-Dakota, Súd-Dakota, Nebraska, Kansas en Oklahoma. Grutte dielen fan 'e steaten Montana, Wyoming, Kolorado, Nij-Meksiko, Teksas, Missoury, Iowa, Illinois, Indiana, Wiskonsin en Minnesota binne ek prêrje. Yn Kanada beslacht de prêrje rûchwei de súdlike helten fan 'e provinsjes Manitoba, Saskatchewan en Alberta.

De Noardamerikaanske prêrjes ûntstiene oan 'e ein fan 'e lêste iistiid, sa'n 10.000 jier lyn, en hawwe harren bestean te tankjen oan 'e formaasje fan 'e Rocky Mountains. Dy skoepen nammentlik in reinskaad dat de beammen yn in grut gebiet eastlik fan 'e bergen útrûge. De ûndergrûn fan 'e prêrjes bestiet fierhinne út löss, dat fetber is foar wyneroazje. De prêrjefegetaasje hat lykwols sokke djippe woartels dat sels yn tiden fan grutte drûchte de grûn fêstholden wurdt. Pas doe't blanke kolonisten de lânseigen prêrjebegroeiïng begûnen te ferfangen troch eksoatyske planten (d.w.s. nôt), waard it systeem fersteurd en ûntstiene der omstannichheden dy't yn tritiger jierren fan 'e tweintichste iuw ta de saneamde *[[Dust Bowl]]* laten, in perioade fan swiere stofstoarmen, dy't de ekology en lânbou op 'e Amerikaanske en Kanadeeske prêrjes slim skansearren.
Wichwam

In **wichwam** (fan it Abenaky-wurd *wigwom*, fia it Ingelske *wigwam*) is in koepelfoarmich soarte fan tinte dat troch in diel fan 'e lânseigen Yndiaanske folken fan Noard-Amearika brûkt waard as wente. Wichwams kamen benammentlik foar by de stammen út 'e krite fan 'e Grutte Marren en it eastlike boskgebiet, en yn in frijwol soartgelikense foarm, as de ***wickiup***, ek by de stammen fan it Súdwesten, Kalifornje, de Grutte Dobbe en de heechflakten fan it Noardwesten. De wichwam wurdt gauris betize mei de tipy, wat de folslein oars útsjende kegelfoarmige tinte fan 'e folken fan 'e Grutte Flakten is.

In rûne wente mei in koepeldak wie by withoefolle ûnderskate Yndiaanske kultueren yn gebrûk om't de rûne foarm fan it dak ideaal is foar alderhanne waarsomstannichheden. Dizze bouwurken waarden foarme mei in ramt fan bûgde peallen dêr't mei oar materiaal wanden en in dak om- en oerhinne makke waarden. Sok materiaal rûn útinoar fan reid of gers en strewelleguod of beamskors ta weve matten en hûden. Yn 'e regel bouden de manlju it ramtwurk, wêrnei't dat beklaaid waard troch de froulju.

Wichwams waarden almeast bewenne foar ien seizoen, al wiene der ek kultueren dy't permanintere wichwamwenten bouden. Yn ferhâlding ta de bekendere tipy nimt it in stik mear tiid om in wichwam oan te lizzen en boppedat kin men in wichwam net opbrekke en meinimme, sa't dat by in tipy wol kin.
Lakota

## Yndianen
* de Lakota (folk) binne in Yndiaansk folk yn Noard-Amearika, dat tegearre mei de Dakota de gruttere etnyske groep fan 'e Sû (*Sioux*) foarmet
** it Lakota (taal) is de taal fan 'e Lakota

* de Republyk Lakota, de selsútroppen ûnôfhinklike (mar net erkende) steat fan 'e Lakota

## Plakken
;Feriene Steaten
* Lakota (Iowa), in plak yn 'e steat Iowa
* Lakota (Noard-Dakota), in plak yn 'e steat Noard-Dakota

;Ivoarkust
* Lakota (Ivoarkust), in stêd yn Ivoarkust

## Minsken
* Gregor Lakota, in Roeteenske hillige, sillich ferklearre yn 2001

* Lakota (band), in Amerikaanske alternative rockband
* Lavolta Lakota, in Amerikaanske post-punkband

## Oar
* UH-72 Lakota, in type Amerikaanske legerhelikopter
Kasjûbysk

It **Kasjûbysk** (*kaszëbsczi jãzëk*) is in West-Slavyske taal, dy't nau besibbe is oan it Poalsk en praat wurdt yn Pommeren yn Poalen. By de Poalske folkstelling fan 2011 ferklearren 108 100 minsken it Kasjûbysk deistich te brûke.

## Sjoch ek
* Kasjûben

## Keppelings om utens
*en
Tahounia Rubel

**Tahounia Rubel** (טהוניה רובל‎) (Gondar, Etioopje, 20 febrewaris 1988) is in Israelysk model, sjongster en telefyzjepersoanlikheid. Se waard algemien bekend as de earste persoan fan Etiopyske komôf dy 't *HaAh HaGadol* (de Israelyske ferzje fan *Big Brother*) wûn, yn it fiifde seizoen.

## Keppeling om utens
* zone-models.com
Mustang

## Oarspronklike betsjutting
* de mustang (hynder), it ferwyldere hynder fan Noard-Amearika

## Geografy
### Plakken
* Mustang (Oklahoma), in plak yn 'e Amerikaanske steat Oklahoma
* Mustang (Teksas), in plak yn 'e Amerikaanske steat Teksas

### Oare geografyske oantsjuttings
* Opper-Mustang, in earder keninkryk yn Nepal
* Mustang (distrikt), in distrikt fan Nepal
* Mustang Island, in barriêre-eilân foar de kust fan 'e Amerikaanske steat Teksas
* Mustang Creek, in beek yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje

## Fleantugen
* North American P-51 Mustang, in Amerikaansk gefjochtsfleantúch út 'e Twadde Wrâldoarloch
* North American F-82 Twin Mustang, in Amerikaansk gefjochtsfleantúch 
* Titan T-51 Mustang, in lytsere foarm fan 'e P-51 Mustang
* Cessna Citation Mustang, in modern priveefleantúch
* Mustang Aeronautics Midget Mustang, in eigenboud sportfleantúchje
* Mustang Aeronautics Mustang II, in eigenboud sportfleantúchje

## Ferfier op lân
* Ford Mustang, in model auto
* Shelby Mustang, in fariant fan 'e Ford Mustang
* Hulas Mustang, in SUV makke troch *Hulas Motors*
* Mustang (motorfyts) in produsint fan minatuermotorfytsen
* Polaris Mustang, in model snieskûter út 1965

## Oar
* ''Mustang!'' (film), in westernfilm út 1959
* Mustang (ofsier), Amerikaansk-Ingelske sprektaal foar in militêr ofsier dy't syn karriêre net begûn is as kadet oan in militêre akademy, mar as sljochtwei soldaat
* de *[[Mustang Ranch]]*, in ferneamd legaal bordeel yn 'e Amerikaanske steat Nevada
Grutte Sâltmar

De **Grutte Sâltmar** (Ingelsk: ***Great Salt Lake***), is de grutste sâltwettermar fan it westlik healrûn, mei in oerflak fan 4.400 km². Hy leit yn 'e Grutte Dobbe, yn it súdwesten fan Noard-Amearika, yn it noardlike diel fan 'e Amerikaanske steat Utah. Oan 'e súdeastlike igge leit it nei de mar ferneamde Salt Lake City, de haadstêd fan Utah. De Grutte Sâltmar mjit op it breedste punt 45 km, en op it langste punt 120 km. De djipte wikselet mei de wetterstân, en is trochinoar 4,9 m, mei in djipste punt op likernôch 10 m. Yn 1987, by de heechste wetterstân ea metten, lei it djipste punt op 14 m, wylst it yn 1963, by de leechste wetterstân, op 7,3 m lei. As men it neffens wetteroerflak besjocht, is de Grutte Sâltmar de grutste mar yn 'e Feriene Steaten dy't net ta de Grutte Marren heart.
__TOC__
## Beskriuwing
De mar is in oerbliuwsel fan 'e Bonnevillemar, in prehistoaryske reinwettermar dy't ienris hast hiel Utah omfieme. De trije wichtichste rivieren dy't yn 'e Grutte Sâltmar útmûnje, binne de Jordan, de Weber en de Bear. Mei-inoar losse dy jiers 1,1 miljoen ton mineralen yn 'e mar. De Grutte Sâltmar hat gjin útgeande streamen, en de wetterhoemannichte ferminderet dus inkeld troch ferdamping. Sadwaande hat it ek in tige heech sâltgehalte, folle heger as dat fan seewetter. Sawol de hoemannichte mineralen yn it wetter as it sâltgehalte groeit stadichoan troch. Oars as guon oare sâlte binnenwetters hat de Grutte Sâltmar him nea ûntjaan kinnen ta in grut kueroard, wat benammen te witen is oan 'e dramatyske wikselings yn 'e wetterstân en de saneamde "marstank", feroarsake troch de ferrotting fan deade ynsekten, dy't fral by lege wetterstân tige ûnoangenaam wêze kin.

## Fauna
De Grutte Sâltmar wurdt wol "de Deade See fan Amearika" neamd, en is in gaadlike habitat foar miljoenen lânseigen wetterfûgels, wêrûnder de grutste koloanje grutte franjepoaten op 'e wrâld. Yn it sâlte wetter sels libje inkeld algen en baktearjen, dy't de mar mei-inoar syn readige of pearzige kleur jouwe. Fuort by de mûnings fan 'e trije rivieren, dêr't it sâltgehalte fan it wetter dat fan swietwetter bytiden hast belykje kin, komme ek grutte hoemannichten pikelgarnalen en ynsektelarven foar, dy't it iten foarmje foar de wetterfûgels. It ûndjippe, relatyf waarme wetter feroarsaket fan 'e ein fan hjerst oant djip yn 'e maityd yn 'e omkriten fan 'e mar in protte sniefal yn 'e fierders oars sa drûge Grutte Dobbe.
Edina (Minnesota)

**Edina** (útspr.: [i:'dainǝ]) is in stêd yn Hennepin County, yn it súdlike part fan 'e Amerikaanske steat Minnesota. It leit direkt súdwestlik fan 'e metropoal Minneapolis. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 lei it ynwennertal fan 'e stêd doe op goed 49.000 minsken. Edina is in foarstêd fan 'e earste ring fan 'e agglomeraasje fan Minneapolis-St. Paul, in stêdekloft dy't goed 3,4 miljoen ynwenners hat. Edina wurdt yn 'e regel beskôge as ien fan 'e woltierichste dielen fan 'e saneamde Twillingstêden.

## Skiednis
Edina waard yn 1864 stifte troch kolonisten dy't foar de Jirpelhongersneed út Ierlân wei flechte wiene. Letter fêstigen har der ek frijwat Skotten. Yn dy tiid foel Edina noch ûnder Richfield Township, dat it persize jier fan 'e stifting is net dúdlik oan te jaan. Yn elts gefal waard yn 1888 troch de bewenners besletten om in selsstannich doarp te stiftsjen, los fan Richfield Township. As namme foar de nije delsetting waard Edina útkeazen, in dichterlike bynamme fan 'e Skotske haadstêd Edinburgh.

Yn it begjin wie Edina in saneamde *[[sundown town]]*, lykas safolle oaren yn dy tiid. Dat woe sizze dat it ferbean wie foar swarten en Joaden om har der nei wenjen te setten of ûnreplik goed yn eigendom te hawwen. Yn 1920 skate it noardeastlike part fan Edina him fan 'e rest ôf as it doarp Morningside. Goed 45 jier letter, yn 1966, waard Morningside wer troch Edina anneksearre.

Hjoed de dei stiet Edina yn 'e stêdekloft fan Minneapolis-Sint-Paul bekend as ien fan 'e woltieriger dielen. Dat soks fierhinne op wierheid berêst, wurdt bewiisd troch it feit dat it gemiddelde ynkommen fan 'e ynwenners fan Edina op rom $66.000 leit, wat in protte is yn ferliking ta Minneapolis (krapoan $38.000) en de steat Minnesota as gehiel (rom $47.000). De ynwenners fan Edina wurde sadwaande wol *cake eaters* ("taartfretters") neamd, in ferwizing nei it foutyf oan 'e Frânske keninginne Marie Antoinette taskreaune sitaat (oangeande de earmen, dy't gjin brea hiene): "*Lit se dan taart ite."*

## Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Edina 20,7% âlder as 65 jier en 24,2% jonger as 18 jier. Fierders bestie 33,1% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst neffens âldere gegevens fan in offisjele skatting út 2007 doe 3,3% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 85,8% blanken; 6,1% Aziaten; 3,0% swarten; 2,3% Latino's; 0,2% Yndianen; 2,6% oaren of fan mingd etnysk komôf.

### Bekende ynwenners
;berne yn Edina
* Dorothy Benham (1955), Miss America 1977
* Audrey Aleen Allen (1991), neakenmodel en ''Playboy'' Playmate

;wenne(t) yn Edina
* Lois McMaster Bujold (1949), fantasy- en science fiction-skriuwster
* John Denver (1943-1997), countrysjonger en aktivist
* Richard M. Schulze (1941), miljardêr en oprjochter fan 'e foardielwinkelkeatling Best Buy

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Edina
Friesland (Paraguay)

**Friesland**, of **Colonia Friesland**, is in 1937 stichte Mennistekoloanje yn it easten fan Paraguay fan Ruslân-Dútsers. De delsetting hat in lytse 700 ynwenners. In grut part fan de befolking praat Plautdietsch. Fan de mennistemienskip yn Paraguay is bekend dat dy strange regels wat leauwe oanbelanget hawwe. De húshâldings binne grutge, trouwe bûten de eigen mienskip is ferbearn, hoewol't de regels de lêste jierren wat linniger tapast wurde. De koloanje Friesland is net sa behâldend as it tichteby lizzend Rio Verde. De bakstiennen tsjerke fan Friesland hat plak foar 400 minsken.

Totaal moatte der sa'n 82.000 mennisten yn Paraguay libje.

## Keppelings om utens en boarnen
*  Beskriuwing fan de koloanje op www.menonitica.org
*  Beskriuwing fan de koloanje op www.landcruising.nl
Friesland

**Plaknamme**
* Friesland (Gelderlân), buorskip yn de gemeente Montferlân yn de Nederlânske provinsje Gelderlân
* Friesland (Minnesota), doarp yn Minnesota, Feriene Steaten
* Friesland (Wiskonsin), doarp yn Wiskonsin, Feriene Steaten
* Vriesland (Michigan), doarp yn Michigan, Feriene Steaten
* Friesland (Paraguay), plak benoardeasten fan Asunción, Paraguay

**Geografy**
* Friesland (berchtme), berchtme op Antarktika
* Friesland (berch), berch yn it Frieslandberchtme

**Merknamme**
* De Friesland Zorgverzekeraar, Nederlânsk soarchfersekerder
* Friesland Bank, in bank
* Friesland Foods, in suvelkoöperaasje
* Friesche Vlag, in merknamme

**Skip**
* Friesland (skip út 1956), fearboat fan Inkhuzen nei Medemblik
* Friesland (skip út 1989), fearboat fan Harns nei Skylge
* Hr. Ms. Friesland, Nederlânske ûnderseeboatjager fan de Friesland klasse

**Sportferiening**
* LVV Friesland, fuotbalferiening út Ljouwert

## Sjoch ek
* Frisia (midsiuwen)
Cali Sweets

**Cali Sweets** (9 novimber 1988), is in Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf, dy't berne is yn steat Las Vegas, Nevada. Hja hat yn it ferline ek wol oare artystenammen brûkt, Cali Sweet en Denise Capri.

## Filmografy

*2013 - Booty Talk 96 
*2013 - Deep Throat This 61 
*2013 - Pretty Young Things 
*2013 - Couples Seeking Teens 12 
*2013 - The Black Book 
*2012 - The Black Pack

## Keppelings om utens

* Cali Sweets yn 'e Internet Movie Database
* Cali Sweets yn 'e Internet Adult Film Database
* Cali Sweets yn 'e Adult Film Database
* Cali Sweets yn 'e Define Sexy Babes
* Cali Sweets yn 'e Twitter
Oh Land

**Nanna Øland Fabricius** (Kopenhagen, 2 maaie 1985), better kend ûnder har artystenamme **Oh Land**, is in Deensk sjongster.

## Diskografy
* 2008 - *Fauna*
* 2011 - *Oh Land*
* 2013 - *Wish Bone*

## Keppeling om utens
* Webside fan Oh Land
Friesland (Gelderlân)

**Friesland** is in buorskip yn de Nederlânske gemeente Montferlân, yn de provinsje Gelderlân. It plakje leit 3 kilometer beëasten Didam krekt benoarden de A18.
Sibille Attar

**Sibille Attar** (Örebro, 27 novimber 1981) is in Sweedske sjongster fan Frânsk komôf.

Attar waard berne yn Örebro en ferhuze doe't se 15 wie nei Stockholm. Se wie lid fan ferskate muzikale bands, wêrûnder de yn Stockholm fêstige band *The Tourettes* fan 2001 oant 2008, en de yn Norrköping oprjochte band *Speedmarket Avenue* fan 2005 oant 2009. 

Yn 2010 waard se lid fan de band [ingenting]. Se is ek aktyf ûnder de namme **Little Red Corvette**. Attar hat opwurke mei tal fan oare artysten lykas Camera Obscura, David Lindh, Jonathan Johansson, Shadow Shadow en The Bear Quartet.

Se ûntfong de SKAP's Poppriis 2019 en TCO's Kulturstipenium 2022. Yn 2021 kaam it album *A History of Silence* út op PNKSLM Recordings, en dat krige loovjende kritiken. Yn 2022 komponearre se muzyk foar in Dramaten-produksje mei Wounded Angel. It stik en de komposysje waarden goed ûntfongen.

## Diskografy
*2012 – *The Flower's Bed*
*2013 – *Sleepyhead*
*2018 – *Paloma's Hand*
*2021 – *A History of Silence*
*2022 - *Lost Tracks 2012-2022*

## Keppeling om utens
*Sibille Attar
Nicole Sabouné

**Nicole Sabouné** (23 maaie 1991) is in Sweedske sjongster fan Frânsk-Libaneesk komôf.

## Diskografy
*2014 – *Must Exist*

## Keppeling om utens
*Webside fan Nicole Sabouné
Abbey Brooks

**Abbey Brooks** (mooglik har echte namme; Chicago, 17 febrewaris 1983), is in Amerikaansk fotomodel, neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Angelsaksysk Amerikaansk en Yndiaansk etnysk komôf, wa har namme oft ek wol misstavere wurdt as Abby Brooks. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m, mei in gewicht fan 57 kg en kupmaat 34E.

## Libben en karriêre
Abbey Brooks waard yn 1983 berne yn Chicago, yn 'e steat Illinois, mar groeide op yn 'e foarstêden fan Detroit, yn Michigan, as it ienlingsbern yn it gesin fan har âldelju. Se waard roomsk grutbrocht en genoat har oplieding fierhinne oan priveeskoallen. Doe't se sân jier wie, sette se ûnder begelieding fan har mem útein mei it dwaan fan modellewurk. Nei't se slagge wie foar de middelbere skoalle, rûne se mei goed gefolch in stúdzje businessmanagement ôf.

Dêrnei begûn Brooks in karriêre as neakenmodel, wêrby't se posearre foar in ferskaat oan neakenblêden. Yn 2006, doe't se 23 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn mear as 130 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande Amerikaanske labels as *[[Wicked Pictures]]*, *[[Vivid Entertainment]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Adam & Eve (bedriuw)|Adam & Eve]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]*, *[[Digital Playground]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Elegant Angel]]*, *[[Penthouse (fideolabel)|Penthouse]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Gina Lynn Productions]]*, *[[Pure Play Media]]*, *[[Digital Sin]]*, *[[Hustler Video]]* en *[[Diabolic Video]]*. Dêrnjonken hat se ek in protte wurke foar pornosites as *[[Reality Kings]]* en *[[Brazzers]]*. Underwilens hat se trije kear in nominaasje foar in *[[AVN Award]]* (de *[[Oskar]]* fan 'e pornowrâld) yn 'e wacht sleept.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Abbey Brooks
* Biografy en filmografy fan Abbey Brooks yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Abbey Brooks yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Black Ice (filmstudio)

***Black Ice*** is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. It is in susterstudio fan 'e gruttere en bekendere labels *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]* en *[[Third Degree Films]]*, dy't allebeide oprjochte waarden yn 2002. *Black Ice* sels bestiet sûnt 2005, en rjochtet him spesifyk op it produsearjen fan pornografyske films fan 'e *[[negroïde ras|ebony]]*- en ynterrasiale subsjenres. Fral de ynterrasiale produksjes genietsje grutte populariteit.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan ''Black Ice''
Petra Verkaik

**Petra Verkaik** (folút: **Petra Charlotte Verkaik**; Los Angeles, 4 novimber 1966), is in Amerikaansk neakenmodel, *[[Playboy Playmate]]* en aktrise fan mingd Nederlânsk-Balineesk etnysk komôf. Hja stiet fral bekend om har natuerlike grutte boarsten, en hat it rekôr yn 'e hannen fan 'e measte fotorapportaazjes yn 'e *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]*.

## Libben en karriêre
Petra Verkaik waard yn 1966 berne yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje, as de dochter fan in Nederlânske heit en in Balineeske mem. Se sette útein mei in karriêre as neakenmodel doe't se yn febrewaris 1989 yn 'e spesjale *Great Playmate Hunt*-edysje fan it ferneamde neakenblêd *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]* stie. Datselde jiers wie se Playboy Playmate fan 'e Moanne septimber yn 'e reguliere Amerikaanske *Playboy*. Verkaik hat neitiid yn mear as 70 nûmers fan it blêd stien, en dêrnjonken ek yn bûtenlânske *Playboy*-edysjes, wêrûnder de Nederlânske. Dêrmei is hja it meast publisearre model út 'e skiednis fan 'e *Playboy*. 

Fierders hat Verkaik tsientallen fideo's foar *Playboy* makke wêryn't se út 'e klean giet, en is se ferskate kearen op 'e tillefyzjestjoerder *Playboy TV* ferskynd. Yn 1997 wûn hja de *Playboy Reader's Choice Model of the Year Award*, in publykspriis dy't útrikt waard op basis fan in stimming fan 'e abonnees fan 'e Amerikaanske edysje. Yn 2003 hiet it dat der foar de lêste kear in fotorapportaazje fan Verkaik yn 'e *Playboy* ferskynde, mar yn 2010 waard se op 'e nij frege foar in *Playmate Xtra*-edysje.

Njonken har wurk foar de *Playboy* hat Verkaik in eigen website wêrfoar't se mear as 300 fotogaleryen en tsientallen fideo's makke hat. Ek hat se wurksum west as aktrise. Sa hie se yn 1987 in gastrol yn 'e Amerikaanske komeedzjesearje *[[Married... with Children]]*, en spile se yn in stikmannich B-films, wêrûnder *Pyrates* (1991), *Auntie Lee's Meat Pies* (1992), *Love Potion No. 9* (1992) en *The Last Road* (1997). Verkaik wennet yn Toluca Lake, in stedsje ûnder de reek fan Los Angeles.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Petra Verkaik
* Side fan ''Playboy.com'' oer Petra Verkaik (lidmaatskip fereaske)
* Biografy en filmografy fan Petra Verkaik yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Dakota's

De **Dakota's** is in oantsjutting dêr't de Amerikaanske steaten Noard-Dakota en Súd-Dakota ûnder beflapt wurde. Histoarysk wie it de oantsjutting foar it Dakota-territoarium, dat bestie tusken 1861 en 1889, foarôfgeande oan 'e opnimming fan Noard- en Súd-Dakota as folweardige steaten yn 'e Amerikaanske Uny. De term wurdt noch altiten wol brûkt om 'e mienskiplike kultuer, sosjology, ekonomy, etnysk erfskip, geografy en floara en fauna fan 'e beide steaten oan te jaan, of gewoan as in ôfkoarting sadat men se net beide hoecht op te neamen.

De beneaming "Dakota" is ôfkomstich fan 'e namme fan it Yndiaanske folk fan 'e Dakota, dat yn 'e njoggentjinde iuw yn súdlik Minnesota en de eastlike Dakota's libbe (en no benammentlik reservaten yn 'e Dakota's, Montana en Nebraska bewennet). Noard- en Súd-Dakota hawwe tegearre in befolking fan likernôch 1.460.000 minsken op in mienskiplik oerflak fan sa'n 383.000 km², wat in befolkingstichtens fan 3,8 per km² opsmyt. De befolking is fierhinne fan Noardjeropeesk komôf, mei hege persintaazjes Dútsers (44,9%), Noaren (21,8%) en Ieren (9,6%). Teffens hawwe de Dakota's yn ferhâlding ta oare regio's fan 'e Feriene Steaten in heech persintaazje Yndianen, benammentlik Lakota en Dakota, mei yn Noard-Dakota ek guon Odjibwe. It klimaat fan 'e Dakota's is in fochtich lânklimaat, mei waarme oant hjitte simmers en kâlde oant sels suver Arktyske winters.
Cheyenne (rivier)

De rivier de **Cheyenne** (útspr.: [ʃɨ'jɛ:n]) is in likernôch 475 km lange sydstream fan 'e rivier de Missoury, yn it westen fan 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota en it easten fan 'e steat Wyoming, dy't in gebiet fan krapoan 63.000 km² ûntwetteret.

## Rin
De rivier wurdt foarme troch it gearstreamen fan 'e rivierkes de Antelope Creek en de Dry Fork Creek yn it Nasjonaal Gerslân Thunder Basin, yn it noardeastlike diel fan Converse County, yn 'e steat Wyoming. Dêrwei streamt de Cheyenne, dy't ferneamd is nei it Yndiaanske folk fan 'e Sjajinnen (Ingelsk: *Cheyenne*), yn eastlike rjochting oer de grins fan Súd-Dakota, it stedsje Edgemont foarby en oan 'e súdlike kant om 'e Black Hills hinne. 

Dan floeit de rivier nei it noardeasten, it stedsje Oral en it Nasjonaal Gerslân Buffalo Gap foarby en by de noardwestlike grins fan it Pine Ridge Yndianereservaat en it Nasjonaal Park de Badlands lâns. Dêr mûnet de Rapid Creek deryn út. De Cheyenne streamt dêrnei it stedsje Wasta foarby, waakst oan troch de gearfloeiïng mei de Belle Fourche, yn it easten fan Meade County, en hâldt dan in eastnoardeastlike koerts oan by de súdlike grins fan it dernei neamde Cheyenne River Yndianereservaat lâns. By it stedsje Cherry Creek mûnet it rivierke de Cherry Creek deryn út, krekt foàr it punt dêr't de Cheyenne sels by de Oahe-kearmar útmûnet yn 'e Missoury, sa'n 50 km noardnoardwestlik fan Pierre, de haadstêd fan Súd-Dakota. De lêste 56 km foarmet de Cheyenne ien fan 'e beide earms fan 'e Oahe-mar.
Wind (rivier)

De term "**Wind (rivier)**", "**Windrivier**" of "***Wind River***" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Films
* ''Wind River'' (film út 2000), in Amerikaanske film út 2000
* ''Wind River'' (film út 2017), in Amerikaanske film út 2017

## Rivieren
### Feriene Steaten
* Wind (rivier yn Alaska), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Alaska
* Wind (rivier yn Kolorado), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Kolorado
* Wind (rivier yn Oregon), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Oregon
* Wind (rivier yn Washington), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Washington
* Wind (rivier yn Wyoming), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Wyoming
* Wind (rivier yn Wiskonsin), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Wiskonsin

### Kanada
* Wind (rivier yn Yukon), in rivier yn it Kanadeeske territoarium Yukon

## Oare geografyske oantsjuttings
* it Wind River Yndianereservaat, yn 'e Amerikaanske steat Wyoming

* it Wind River Ekspiriminteel Wâld, yn 'e Amerikaanske steat Washington
* de Windrivierbergen, yn 'e Amerikaanske steat Wyoming

## Oar
* *[[Wind River Systems]]*, in kompjûtersoftwarebedriuw dat no eigendom is fan Intel
Wind (rivier yn Wyoming)

De rivier de **Wind** (útspr.: [wɪnd]; Arapaho: Hóteiniicíe, útspr.: [hɔteini:ʧie]) is in 298 km lang diel fan 'e bopperin fan 'e rivier de Bighorn, yn it westen fan 'e Amerikaanske steat Wyoming. De hiele rivier stiet ek wol bekend as de Wind/Bighorn. De rivier de Wind ûntwetteret in gebiet fan 20.000&nbsp;km².

De Wind ûntspringt yn it Wind River Lake yn 'e Rocky Mountains, deunby it heechste punt fan 'e Togwoteepas (útspr.: [to:u'ɡo:uti:]), en wurdt dêrnjonken fet troch ferskate sydstreamen dy't út 'e noardeastkant fan 'e Windrivierbergen fan westlik sintraal Wyoming komme. De rivier streamt dêrwei yn súdeastlike rjochting troch de Dobbe fan 'e Windrivier en it Wind River Yndianereservaat hinne, en waakst noch oan troch de gearfloeiïng mei de Lytse Wind, yn 'e neite fan Riverton. Streamop fan dat punt wurdt er troch de pleatslike befolking yn 'e regel de Grutte Wind neamd.

Dêrwei streamt de Wind noardoan, troch in kleau yn 'e Owl Creekbergen, dêr't er oergiet yn 'e Bighorn. Yn 'e Owl Creekbergen is er ôfdame, en foarmet er in kearmar dy't de Boysen-kearmar hjit. De Wind feroaret offisjeel yn 'e Bighorn op it punt dat "*Wedding of the Waters*" neamd wurdt, oan 'e noardkant fan 'e berchkleau.
Riverton (Wyoming)

**Riverton** (útspr.: ['ɹɪvǝɹtn], likernôch: "riw-wur-tun"; Arapaho: *Hóóxonó’oo*, útspr.: [hɔ:xɔnɔʔɔ:], likernôch: "hô-chòn-nò-ô") is in stêd yn Fremont County, yn it westen fan 'e Amerikaanske steat Wyoming. It makket diel út fan it Wind River Yndianereservaat (*Wind River Indian Reservation*). Neffens in offisjele skatting út 2012, op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010, hie Riverton doe krapoan 11.000 ynwenners.

## Skiednis
Riverton, dat sa neamd is om't dêr fjouwer rivieren byinoar komme, waard yn 1906 stifte op lân dat de Arapaho Stamme (*Arapaho Tribe*) en de Eastlike Sjosjoanestamme (*Eastern Shoshone Tribe*) fan it Wind River Yndianereservaat op lêst fan it Amerikaanske Kongres ôfstean moatten hiene foar kolonisaasje troch blanken. De stammen leine har lykwols net by dy gong fan saken del, en de tsierderij oer Riverton giet oant hjoed de dei troch. Yn desimber 2013 besleaten it Amerikaanske Miljeubeskermingsagintskip (EPA), it Ministearje fan Binnenlânske Saken en it Ministearje fan Justysje dat Riverton ûnderdiel útmakke fan it reservaat. Dêrmei liek de saak nei mear as in iuw fan strideraasje einlings besljochte te wêzen, mar yn 2014 focht de steat Wyoming dit beslút by de rjochter oan. It is op dit stuit (juny 2014) noch net bekend hoe't it úteinlik beteare sil.

## Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Riverton 15,2% âlder as 65 jier en 23,9% jonger as 18 jier. Fierders bestie 31,3% fan 'e húshâldings út ien persoan. Neffens âldere sifers, fan 'e folkstelling fan 2000, libbe doe 15,7% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 74,5% blanken; 10,4% Yndianen; 9,0% Latino's; 0,5% swarten; 0,3% Aziaten; 5,3% oaren of fan mingd etnysk komôf.

## Klimaat
Riverton hat in steppeklimaat, mei kâlde drûge winters en hjitte, justjes wietere simmers. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 31,7&nbsp;°C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat –1,1&nbsp;°C. Riverton kriget jiers trochinoar 223,1 mm delslach.

## Sjoch ek
* it Wind River Yndianereservaat

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Riverton
Powder (rivier)

De term "**Powder (rivier)**", "**Powderrivier**" of "***Powder River***" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Rivieren
* Powder (rivier yn Montana), in rivier yn 'e Amerikaanske steaten Montana en Wyoming
* Powder (rivier yn Oregon), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Oregon

## Besibbe geografyske oantsjuttings
* Powderrivierlân, sjoch: Dobbe fan de Powderrivier
* Dobbe fan de Powderrivier (*Powder River Basin*), in wichtige stienkoalprodusearjende krite yn 'e Amerikaanske steat Wyoming

* Powderrivierpas, in berchpas yn 'e Bighornbergen fan Wyoming

* Powder River County (Montana), in *county* yn 'e Amerikaanske steat Montana
* Powder River (Wyoming), in plak yn 'e Amerikaanske steat Wyoming

## Skiednis
* Powderrivierekspedysje, in njoggentjinde-iuwske Amerikaanske militêre fjildtocht troch de Dobbe fan 'e Powderrivier
* Slach oan de Powder, in fjildslach oan 'e igge fan 'e rivier de Powder yn Montana, dy't ûnderdiel útmakke fan 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876
Powder (rivier yn Montana)

De rivier de **Powder** (útspr.: ['paudǝɹ]; Assiniboin: Caȟní Wakpá, útspr.: [ʧax'ni: wak'pa:]) is in 604 km lange sydstream fan 'e rivier de Yellowstone, yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Montana en it noardeasten fan 'e steat Wyoming. Hy ûntwetteret in krite fan likernôch 61.000&nbsp;km² dy't histoarysk bekend stie as it Powderrivierlân, mar dat tsjintwurdich almeast oantsjut wurdt as it Powder River Basin (oftewol de "Dobbe fan de Powderrivier"), op 'e heechflakte eastlik fan 'e Bighornbergen. Syn namme, dy't fan *gun powder* ("buskrûd") komt, hat de rivier te tankjen oan it sân by in diel fan 'e iggen lâns, dat de iere ûntdekkingsreizgers oan buskrûd tinken die. Dizze Powderrivier moat net betize wurde mei Powder yn 'e steat Oregon.

De Powder fynt syn oarsprong yn trije fertakkings yn 'e bergen fan Wyoming. De noardlike en middelste dêrfan ûntspringe op 'e eastlike skeanten fan 'e Bighornbergen, wylst de súdlike begjint op 'e noardkant fan 'e berch de Garfield Peak, yn 'e Granytbergen bewesten de stêd Casper. De trije fertakkings komme byinoar yn it heuvelige foarlân fan 'e Bighornbergen, yn 'e neite fan it stedsje Kaycee. De feriene rivier streamt dêrwei beëasten de Bighorns noardoan oer de grins mei Montana, dêr't de Lytse Powder deryn útmûnet by it stedsje Broadus. De Powder sels mûnet likernôch 80 km streamôf fan Miles City, yn 'e neite fan it stedsje Terry, út yn 'e Yellowstone.
Wounded Knee

## Geografy
* Wounded Knee (Súd-Dakota), in plak yn 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota
* Wounded Knee Creek, in streamke yn 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota

## Skiednis
* it Bloedbad fan Wounded Knee fan 1890
* de Besetting fan Wounded Knee fan 1973

## Literatuer en film
**[[Bury My Heart at Wounded Knee]]*, in skiedkundich wurk út 1970 oer de ûndergong fan 'e Amerikaanske Yndianen troch Dee Brown
* *American Names*, in gedicht fan Stephen Vincent Benèt, dat einiget mei de wurden "*I shall not be there. / I shall rise and pass. / Bury my heart at Wounded Knee.*"
**[[Bury My Heart at Wounded Knee (film)]]*, in filmadaptaasje út 2007 fan it boek fan Dee Brown

## Muzyk
* de *[[Wounded Knees]]*, in Amerikaanske band

* *We Were All Wounded at Wounded Knee*, in liet út 1973 fan 'e Yndiaanske rockband Redbone
* *Wounded Knee*, in liet út 1989 fan Nik Kershaw
* *Bury my Heart at Wounded Knee*, in liet út 1992 fan Buffy Sainte-Marie
* *Wounded Knee*, in ynstrumintaal nûmer út 1993 fan 'e band Primus
* *Wounded Knee*, in liet út 1997 fan Walela
Angelica Raven

**Angelica Raven**, echte namme: **Ashley-Nicole Johnston** (New York, 6 septimber 1983), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Angelsaksysk Amerikaansk en Yndiaansk etnysk komôf, wa har namme oft ek wol stavere wurdt as Angelika Raven en dy't ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Becky Olson, Busty Becky en Vivvian Lee. Neffens har offisjele opjefte is se 1.60 m, mei in gewicht fan 64 kg en kupmaat 37D.

## Libben en karriêre
Angelica Raven waard yn 1983 berne yn 'e stêd New York, yn 'e wyk De Bronx, mar har gesin ferfear guon jierren letter nei de steat Tennessee, dêr't se nei de middelbere skoalle gie yn it plak Soddy Daise. Se helle har diploma yn 2001, en troude noch datselde jiers. Har earste betelle baan hie se yn in restaurant fan it keatling O'Charley's. Yn 2004, doe't se 21 jier wie, rûn har houlik op in skieding út en koart dêrnei makke se har debút yn in pornografyske film.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Raven sûnt yn mear as 80 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Wicked Pictures]]*, *[[Vivid Entertainment]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Elegant Angel]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Adam & Eve (bedriuw)|Adam & Eve]]*, *[[Anabolic Video]]*, *[[Penthouse (fideolabel)|Penthouse]]*, *[[Hustler Video]]*, *[[Diabolic Video]]*, *[[Red Light District]]*, *[[Pure Play Media]]*, *[[Devil's Film]]*, *[[The Score Group|Score]]* en *[[Shane's World]]*. Ek hat se wol wurke foar pornosites as *[[Reality Kings]]* en *[[Kink.com]]*. Yn 2010 waard Raven nominearre foar in *[[AVN Award]]* (de *[[Oskar]]* fan 'e pornowrâld). Se wenne lange tiid yn en wurke fanút Atlanta, yn 'e steat Georgia, mar ferhuze begjin 2012 nei Los Angeles.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Angelica Raven yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Kayla Carrera yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Brent Corrigan

**Brent Corrigan**, echte namme: **Sean Paul Lockhart**  (Lewiston (Idaho), 31 oktober 1986), is in Amerikaansk neakenmodel en homoseksueel pornografysk akteur.


File:Brent Corrigan.jpg
File:Brent Corrigan @ Meteor.jpg
File:Brent Corrigan and Me @ Meteor in Houston.jpg
File:Michael Osterfeld Brent Corrigan.jpg
File:Topher e Brent.jpg
File:Nick Capra & Brent Corrigan.jpg