open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Organisaasje fan Oalje Eksportearjende Lannen

De **Organisaasje fan oalje-eksportearjende lannen** (Ingelsk: *Organization of the Petroleum Exporting Countries*, ***OPEC***) is in gearwurkingsferbân fan tolve lannen dy't netto oalje útfiere. OPEC foarmet feitlik in kartel, dat troch it feroarjen fan it oanbod fan oalje de priis dêrfan stjoere kin.

OPEC is op 14 septimber 1960 oprjochte yn Bagdad (Irak) op inisjatyf fan Fenezuela. De oprjochters wienen neist Fenezuela en Irak, Saûdy-Araabje, Iran en Koeweit.
Letter kamen der njoggen oare leden by OPEC, wêrfan der twa wer út de organisaasje gien binne: Katar (1961), Yndoneezje (1962-2008), Lybje (1962), Feriene Arabyske Emiraten (1967), Algerije (1969), Nigearia (1971), Ekwador (1973-1992) opnij lid wurden yn novimber 2007), Gabon (1975-1994) en Angoala (2007).

OPEC hat sûnt 1 septimber 1965 syn haadkertier uyn Wenen. Dêrfoar siet it yn Genêve. 

De Arabyske leden fan de OPEC kundigden yn 1973 maatregels oan tsjin it westen nei oanlieding an de Jom Kipoeroarloch. Hjirtroch ûntstie de oaljekrisis. Nei de revolúsje yn Iran fan 1979 gie de oaljepriis en dêrmei wie de twadde oaljekrisis in feit.

Lannen dy't relatyf in soad oalje produsearje, mar gjin lid binne fan de OPEC binne:
Kanada, Meksiko, Noarwegen, Feriene Steaten, Ruslân, Oman en Brazylje.

## Organisaasjie en doelstellings
De OPEC telt 12 leden. Alle lannen dy't netto oalje-eksporteur binne en likense belangen hawwe as de hjoeddeiske OPEC-leden kinne lid wurde. Om ta de OPEC ta te treden is de ynstimming fereaske fan trije fjirde fan alle sittende leden en fan alle fiif lannen dy't de OPEC yn 1960 oprjochte hawwe. 

De doelstellingen van de OPEC binne:
* koördinaasje fan de belangen fan de oalje-eksportearjende lannen, benammen it fersekerjen fan in stabile boarne fan ynkomsten foar de oaljeprodusearjende lannen;
* soarch drage foar genôch oalje tsjin in ekonomysk oantreklike priis foar de oaljekonsumearjende lannen;
* it heljen fan in reedlik rendemint op de ynvestearrings dy't needsaaklik binne foar genôch oaljeoanbod.

Ut de skiednis fan de OPEC blykt dat it hanthavenjen fan stabile oaljeprizen, benammen troch it bepalen fan produksjekwoata, gjin maklike opjefte is. It fêststellen fan de júste hichte fan de oaljepriis is ek net ienfâldich. In te lege priis liedet ta te lege opbringsten foar de oalje-eksportearjende lannen, mar in te hege priis liedt ta de ûntwikkeling fan alternative enerzjyboarnen. Alternativen kinne nije oaljefjilden wêze lykas bygelyks yn it noarden fan Alaska of de Noardsee, dy't in hegere kostpriis hawwe en dêrtroch allinnich ekonomysk winbere reserves opleverje as de oaljepriis heech is, of folslein oare enerzjyboarnen as kearnenerzjy of wynenerzjy.

Yn septimber 2010 fierde de OPEC it 50 jierrich bestean fan de organisaasje.
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1980

De **[[Olympyske Simmerspullen 1980]]** ek wol de XXIIe Olympiade neamd waarden yn 1980 yn Moskou,  de Sovjet-Uny hâlden. De wetterpolokompetysje wie plak yn it  *Central Lenin Stadium area Olympic Pool, Moscow*.

## Groepsfase
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Pleatsingsrûnde
#### om it 7e oant 12e plak

#### om de medaljes

## Einrangskikking
Wrâldbank

De **Wrâldbank** is it grutste ynstitút foar ûntwikkelingsgearwurking. It ferstrekt lieningen oan ûntwikkelingslannen en middenynkommenslannen, mei as foarnaamste doel it bestriden fan earmoede. De ynternasjonale bank is technysk in spesjalisearre organisaasje fan de Feriene Naasjes.

De finansjele stipe fan de Wrâldbank wurdt brûkt foar meardere saken, fan strukturele herfoarmingen fan de sûnens- en ûnderwiissektor fan in lân, oant miljeu- en ynfrastruktuerprojekten lykas damen, wegen en nasjonale parken. Dêrby stelt de Wrâldbank stringinte easken oan har kliïnten: saneamde strukturele oanpassingen wurde fereaske, wêrûnder antikorrupsjemaatregelen en fiergaande privatisearring fan oerheidstsjinsten.

## Oersjoch fan presidinten fan de Wrâldbank

## Keppelings om utens
* Worldbank.org
* Worldbank Boycott Europe
Wrâldsûnensorganisaasje

De **Wrâldsûnensorganisaasje ** (Ingelsk: *World Health Organization*, **WHO**) is in spesjalisearre organisaasje fan de Feriene Naasjes dy't fêstige is yn de stêd Genève mei as doel wrâldwide aspekten fan de sûnenssoarch yn kaart te bringen, aktiviteiten op it mêd fan de sûnenssoarcch te koördinearjen en de sûnens fan de wrâldbefolking te befoarderjen. De WHO waard op 7 april 1948 oprjochte troch de Feriene Naasjes.

Yn it logo fan de WHO sit in eskulaap ferwurke.

De wrâldsûnensorganisaasje hâldt him ek dwaande mei klassifikaasje fan oandwaningen (ICD-10) en genêsmiddels (ATC-kodearring).

## Bekende persoanen assosjearre mei de WHO
* Gro Harlem Brundtland, direkteur-generaal yn de perioade 1998 - 2003
* Jesús Kumate Rodríguez, foarsitter yn 1995
* Carlo Urbani, de ûntdekker fan SARS

Yn maaie 2006 ferstoar de direkteur-generaal fan de WHO, Lee Jong-wook. Syn posysje is inkele moannen ûnbeset bleaun, mar sûnt 9 novimber 2006 is Dr. Margaret Chan direkteur-generaal fan de organisaasje.
Bauke van der Woude

**Bauke van der Woude** (26 april 1949, Dokkum - 9 juny 2023, Harns) wie in sjonger en tekstskriuwer. Hy sjonge sûnt 1993 - yn it Frysk en yn it Stedsfrysk - lietsjes oer de leafde mar ek fan grappige foarfallen. Faak treedt Van der Woude tegearre op mei bassist Campbel Forbes. As John Eskes derby komt, hjit it trio Swart Wyt. 

April 2023 waard bekend dat van der Woude ophâld mei it meitsjen fan muzyk om't er de diagnoaze demintens krigen hat. Yn juny 2023 ferstoar hy yn Harns.

## Diskografy
### CD's
* *Beklonken leafde* (Inner 9702, 1997)
* *It slyt mar net* (Inner 9906, 1999)
### CD's mei Campbel Forbes
* *Skaadman* (2005)
* *Swart wyt* (Marista MCD 7277, 2007) 
### CD's mei oaren
* *De Beste fan Omroep Fryslân, diel 3* (Marista MCD 5380, 1998)
* *Mooie stad aan het wad*, (Frigram FGCD 6859, 2002?)
* *Fryslân muzyklân 5*, (Marista MCD 7101, 200?)
Saak

* in foarwerp, sjoch foarwerp (ding)
** yn it bysûnder: saak (juridysk)
* in bedriuw
* in rjochtssaak
Wikselkoers

De **wikselkoers** is de priis fan in munt útdrukt yn dy fan in oare munt. In wikselkoers fan bygelyks 1,33 dollar foar 1 euro betsjut dat 1,33 Amerikaanske dollars likefolle wurdich binne as ien euro. En dat 1 dollar in wearde hat fan 75 eurosint.
Wikselkoersen spylje in grutte rol by de ynternasjonale hannel mar hawwe ek ynfloed op de binnenlânske ekonomy. Oerheden en sintrale banken hâlde dêrom de wurking fan de falutamerken goed yn de gaten, de merk dêr't wikselkoersen ta stân komme.
San Marino (stêd)

**San Marino Città** is de haadstêd fan San Marino, in dwerchsteat fan alle kanten omjûn troch Itaalje. It stedsje leit yn de gemeente (*castelli*) Città di San Marino (lett: 'stêd'). Yn 2003 wennen der 4.493 minsken op in oerflak fan 7,09 km². San Marino leit op de skeanten fan de berch Monte Titano, ticht by de Adriatyske See.

It toerisme is yn de rin fan de tiid hieltyd wichtiger wurden foar de stêd. Trije miljoen minsken komme dêr elts jier te sjen, dêr't 85% fan Italjaan is. Oar ynkommen komt fan hannel, it ferkeapjen fan postsegels en de (delgeande) lytse agraryske yndustry.

De tradysje wol hawwe dat de stêd op 3 septimber 301 stifte is, doe't kristlike flechtlingen ûnder Marinus fan Rimini in delsetting op de Titano bouden. Under de Romeinske ferfolgingen kamen mear kristenen nei San Marino; de stedsteat San Marino waard de earste republyk fan Europa. Yn de 11e, 13e en 14e iuw waarden trije fersterke tuorren boud om de stêd te beskermjen tsjin oanfallen fan bûten.


File:Palazzo Pubblico - esterno.jpg|*Palazzo Pubblico*, it stedhûs
File:View of Mount Titano - San Marino.jpg|Guaita-toer
File:Panorama of the Cesta Tower in San Marino.jpg|Cesta-toer
File:Montale Tower.jpg|Montale-toer
Wake (eilân)

**Wake** is in atol yn it noardlik part fan de Stille Oseaan, likernôch op sa'n twatredde tusken Hawaï en de Noardlike Marianen. Wake heart oan de Feriene Steaten fan Amearika (FS).

De FS anneksearre Wake yn 1899 foar de stifting fan in kabelstasjon (*Trans-Pacific-Kabel*). Yn 1940-1941 waard dêr in Amerikaanske fleanbasis en marinebasis oanlein. Yn desimber 1941 waard Wake oermastere troch de Japanners en dat bleau sa oant de ein fan de Twadde Wrâldkriich. Op 7 oktober 1943 waarden 100 Amerikaanske finzenen troch de Japanners deasketten op Wake Island.

## Befolking
Olympyske Winterspullen 1984

De **Olympyske Winterspullen 1984**, ek wol de XIVe Olympiade neamd, waarden yn **[[1984]]** yn Sarajevo,  Joegoslaavje hâlden. Dat wie fan 8 oant en mei 19 febrewaris.

## Akkommodaasjes

## Sporten
Op de Spullen fan 1984 stiene seis sporten op it programma en 39 ûnderdielen ferdield oer 10 dissiplines.
  

## Medaljes
### Medaljespegel

## Dielnimmende lannen
In rekordoantal fan 49 lannen die mei oan de Spullen. De Amerikaanske Famme-eilannen, Egypte, Monako, Puerto Riko en Senegal debutearren. Sily, Sineesk Tapei, Marokko, Meksiko, Noard-Korea, San Marino en Turkije makken harren rentree. Alle lannen dy't meidiene yn 1980, wiene ek dit kear fan de partij.  

Foar Egypte kaam mar ien atleet yn aksje en dy skyer Jamil El Reedy is oant no ta ek de ienige Egyptyske dielnimmer oan de Winterspullen.

## Sjoch ek
*Paralympyske Winterspullen 1984

## Keppeling om utens
* IOC webstee oer de Olympyske Winterspullen fan 1984
Japanske yen

De **yen** (Japansk: 円, "en") is de muntienheid fan Japan. De yen wurdt yn it Latynske skrift ôfkoarte ta ¥, yn it Japansk wurdt de kanji 円 brûkt.

Troch it belang fan Japanske ekonomy is de yen yn de wrâld in wichtige muntienheid.

## Grutte bedraggen en Japanske taal
Troch de ferskillende wizen fan tellen yn Europa en Japan kin it lestich wêze om mei in Japanner oer grutte bedraggen te sprekken. dêr't men yn Europa yn tûzenen en miljoenen praat (mei 3 sifers tagelyk), tinkt men yn Japan yn groepen fan 4 sifers (myriaden). As in net-Japanner dus oer 10 miljoen yen sprekt, sil in Japanner dit earste oersette moatte nei 1000 kear 10000 yen (of 1000万円） eardat hy in gefoel krije sil foar hoefolle it jild dat bedrach krekt is.

## Munten en bankbiljetten
Der binne munten fan 1, 5, 10, 50, 100 en 500 yen. Der binne bankbiljetten fan 1.000, 5.000, 10.000 yen en it komselden brûkte biljet fan 2.000 yen.

## Skiednis
Under en nei de Twadde Wrâldkriich ferlear de yen in grut diel fan syn wearde. Nei in ûnstabile tiid waard de yen yn 1949 keppele oan de Amerikaanske dollar (¥360 waard lyksteld oan US$1). Dat plan fan de Feriene Steaten wie ûnderdiel fan it Bretton Woods Systeem. Doel fan dat systeem wie in stabile Japanske ekonomy. Yn 1971 waard de bân tusken de yen en de dollar ferbrutsen. Reden dêrfoar wie it loslitten fan de Amerikaanske goudstandert, wat in wichtich ûnderdiel wie fan it Bretton Woods Systeem.

## Sjoch ek
* Euro
* Dollar

## Keppeling om utens

* xe.com yen omrekkenje
* Yahoo Finance yen omrekkenje
Lûsaka

**Lûsaka** of **Lusaka** (Ingelsk: *Lusaka*) is de haadstêd en grutste stêd fan Sambia. 

Lûsaka waard yn 1905 troch Europeeske kolonisten stifte. Fanwege de sintrale posysje yn Sambia en de gaadlike lizzing oan it spoar, koe Lûsaka yn 1935 Livingstone as haadstêd fan de Britske koloanje Noard-Rhodeesje ferfange. Yn 1964 waard it de haadstêd fan it krekt dêrfoar ûnôfhinklik wurden Sambia.


Image:Zambia 126.jpg|Kabwata
Image:LusakaShowgrounds.jpg|Lânboushow
Image:LusakaSuburbs.jpg| Olympia Park


## Keppelings om utens
* Zambia Tourism page on Lusaka
* Map of Lusaka
* Lusaka Social Centre
* Lusaka Times
* Zambia Online
Kompanjonshûs

It **Kompanjonshûs** is it hûs fan de eardere ferfeanters yn oan de Dr. Mulderstrjitte yn Noardwâlde. It is it âldste noch bewenne wenhûs fan Noardwâlde. Oant yn de 17e en 18e iuw leinen yn de omkriten fan Noardwâlde grutte heechfeangebieten. Se leinen op de grins fan Fryslân mei Oerisel en Drinte. 

Yn 1614 wurdt foar it earst in *feankompanjy* neamd dy't yn de omkriten fan Steggerda op lytse skeal it heechfean planmjittich ôfgroef. Dy feankompanjy, dy't om 1610 oprjochte wêze moat, droech de namme *Compagnie van Steggerdasloot*. 

In twadde kompanjy fan de hearen Lourens fan Wijlandt, Dyckmans en Staekenbroeck krige yn 1642 tastimming om in feart te graven fan de feanen by Finkegea en Noardwâlde nei de Linde. Oan dy *Noordwoldiger vaart* blykt yn 1644 op it stee fan it hjoeddeiske kompanjonshûs al in hûs te stean. Dêrnei ûntstiet oan beide kanten fan de Noardwâlder Feart op de krusing mei de Hearenwei it hjoeddeiske doarp Noardwâlde. 

Yn it Kompanjonshûs hong dus yn 1645 de feankaart fan it doarp mei de feanperselen wêrfan in kopy inkele jierren ferlyn oan it Doarps Argyf Noardwâlde (DAN), skonken waard troch Karst van Wijlandt, in neisiet fan de graver fan de Noardwoldiger Feart. Neffens Looijenga is it hjoeddeiske Kompanjonshûs, dat as kantoar foar de Kompanjy brûkt waard, grif boud yn 1681. It gebou wie gearkomstromte foar de kompanjons, mar de hearen koenen der ek sliepe. Der wurken yn it gebou in tal administrateurs om de ynkomsten by te hâlden.

Nei 1650 wurdt sprutsen oer de Eastkompanjy, Westkompanjy en Súdkompanjy. Dy wurde byelkoar brocht, en ein 18e iuw is it hast dien mei de turfgraverij. Yn dy tiid wurdt fan Noardwâlde sein dat it doarp yn grut ferfal rekke is.
Doarpsargyf Noardwâlde

De Stifting **Doarpsargyf Noardwâlde** (DAN) is de histoaryske feriening fan Noardwâlde dy't op 8 jannewaris 1999 oprjochte waard. Twa kear jiers ferskynt it tydskrift 'De Twiegsnieder'.

DAN hat twa doelstellings:
* garjen en oarderjen fan histoaryske materialen (foto's, films, akten, kaarten, ferieningsargiven, ensfh.) om sa de skiednis fan Noardwâlde en omkriten sekuerder te dokumintearjen. 
* materiaal tagonklik meitsje foar it grutte publyk.
 
## Aktiviteiten
* *Sneupersdei*: twa kear yn it jier kinne bygelyks fotoboeken en histoaryske kaarten en nije oanwinsten yn it Kompanjonshûs oanbean wurde.  
* *Skiednis fan Noardwâlde*, alle jierren in koarte kursus oer de lokale skiednis. 
* *Publikaasjes*, fan it DAN-materiaal om de kennis fan de skiednis fan Noardwâlde te fergrutsjen.
Jacob Hoeksma

**Jacob Hoeksma** is in Nederlânske sitfollyballer. Hy spilet by de sitfollybalklup *Mikro-Electro* út Roosendaal. Ek sit er yn de seleksje fan de Nederlânske ploech. Hy die mei dy ploech yn 2010 mei oan it Wrâldkampioenskip sitfollybal yn de Feriene Steaten, dêr waard er mei de ploech tolfde fan de 24 dielnimmende lannen.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Nairobi

**Nairobi** is de haadstêd en grutste stêd fan Kenia. De stêd leit oan de rivier mei deselde namme op in hichte fan 1.661 meter yn it suden fan it lân. De namme komt fan it Masai *Ewaso Nyirobi*, dat 'koele wetters' betsjut. It oantal ynwenners wie yn 2007 sa'n 2.864.667 (yn de stedekloft 3.778.742) en yn 2019 4.397.073. De talen dy't dêr it meast sprutsen wurde binne: Swahily, Kikuyu en Ingelsk. De gemeente Nairobi hat yn Kenia de status fan in provinsje.

Nairobi waard yn 1899 yn in sompe stifte as befoarriedingsdepot foar it Ugandaspoar tusken Mombassa en Uganda. Yn 1905 krige it de status fan haadstêd fan de provinsje Nairobi. De stêd waard begjin 20e iuw folslein fannijs boud, neidat it rekke waard troch in pestepedimy en platbaarnd wie. Dêrnei bleau de stêd groeien. Nairobi waard yn 1907 haadstêd fan it Britsk East-Afrikaansk Protektoraat, yn it plak fan Mombassa, en bleau dat ek nei it ûnôfhinklik wurden fan Kenia yn 1963.

Nei de ein fan de Twadde Wrâldkriich wie dêr de rebûlje fan de Mau Mau.

Augustus 1998 pleegde de terroristske organisaasje Al Qaida in bomoanslach op de Amerikaanske ambassade yn Nairobi.

## Ferfier
Nairobi hat in ynternasjonale lofthaven, Jomo Kenyatta International Airport, de grutste fan East- en Sintraal Afrika. Yn 2006 ferwurke it 4,4 miljoen reizgers. Under oaren de KLM, Kenya Airways en British Airways fleane op Nairobi. De lofthaven is te berikken mei de taksy, bus en pindelbus. Kenia hat noch twa oare lofthavens foar ynternasjonaal ferkear: yn Mombassa en yn Eldoret.

Wilson Airport is in lyts, mar drok, fleanfjild yn it suden fan Nairobi wat troch lytsere fleanmasines brûkt wurdt, bygelyks foar it toeristeferfier. It fleanfjild waard yn de jierren '30 en '40 foar tuskenlâningen brûkt op de rûte fan Southampton nei Kaapstêd. De ynternasjonale helporganisaasje Missionary Aviation Fellowship hat dêr in basis.

## Underwiis en wittenskip
Nairobi hat ferskate universiteiten:
* Universiteit fan Nairobi 
* Kenyatta University 
* Strathmore University 
* United States International University - Nairobi
* Daystar University
* Catholic University of Eastern Africa
* Africa Nazarene University

It East African Herbarium is in herbarium dêr't ûndersyk dien wurdt nei de flora fan East-Afrika.

## Berne yn Nairobi
* Roger Whittaker (1936), Britsk sjonger en tekstskriuwer
* Richard Dawkins (1941), Britsk etolooch, evolúsjebiolooch en skriuwer fan populêr-wittenskiplike boeken 
* Richard Leakey (1944), paleo-antropolooch
* Kiran Shah (1956), Keniaansk akteur en stuntman
* Catherine Ndereba (1972), Keniaansk maratonrinner en olympysk dielnimmer
* Chris Froome (1985), hurdfytser
* Jason Dunford (1986), swimmer
* Stella Mwangi (1986), Noarsk-Keniaas sjongster

## Partnerstêden
* Denver (Feriene Steaten)

## Befolking

De befolking fan Nairobi groeit op it heden mei 4.1% it jier. Sa't it no liket sil Nairobi syn befolking de 5 miljoen berikke yn 2015.
Lomé

**Lomé** is de haadstêd fan Togo. De stêd is it bestjoerlike en yndustriële sintrum mei de grutste haven fan it lân.

Lomé leit oan de Golf fan Guinee (oan de Atlantyske Oseaan. De stêd hat lichte yndustrie, mar ek in oaljeraffinaderij en eksportearret ûnder oaren kakao, kopra en kofje. Lomé is ek it medysk en ûnderwiissintrum (Unversiteit fan Lomé) foar hiel Togo. Ut Lomé wei rinne wegen nei Boerkina Faso en dêrwei nei Maly en Niger, lannen dy't net oan de see lizze, dat de haven hat ek wat te betsjutten foar de omlizzende lannen.

Yn 1975 waard yn Lomé de Konfinsje fan Lomé sletten tusken de Jeropeeske Mienskip en de ACS-steaten.

## Demografy

## Berne yn Lomé
* Emmanuel Adebayor - fuotballer fan Manchester City FC.
* Nicéphore Soglo - âld-presidint fan Benyn.
* King Mensah, populêr Afropopmusikus en filantroop


File:Lomé000.jpg|*Dyk yn Lomé*
File:Lomé Fetish Market.jpg|*[[Fetisj]]merk Lomé*
Ofbyld:Lomé-Monument de l'Indépendance.jpg|*Unôfhinklikheidsmonumint Lomé*


## Keppelings om utens
* ''The Olympio family''
* Kaart fan Lomé
* ''Togo Woezon Tourism''
Ger van Heugten

**Gert van Heugten** is in Nederlânske sitfollyballer, ek is er sitfollybaltrainer.
 
In skoft lang hat er yn de seleksje fan de Nederlânske ploech opnommen west. Neist syn aktive karriêre as sitfollyballer is er ek trainer. Sa wie er ien fan de trainers dy't mei de Nederlânske frouljusploech brûns helle op de Paralympyske Simmerspullen 2008. In jier dêrfoar, yn 2007, waard er as assistint-trainer fan de ploech op it Europeesk kampioenskip Europeesk kampioen.

Neist de nasjonale ploech wie er ek trainer fan de sitfollybaklup *Holyoke*, neist dy klup hie er ek de lieding oer de jonges fan *Regionaal Talenten Centrum (RTC) [[Eindhoven]]*. It doel fan dy oplieding is de talinten maksimaal ûntwikkelje te kinnen, sa't de spilers meidwaan kinne yn it topfollybal.  

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Nijensleek

**Nijensleek** (Drintsk: *Neiensleek*) is in streekdoarp of lintbebouwing yn it súdwesten fan de provinsje Drinte, yn de gemeente Westerfjild (Westerveld). It doarp is in kilometer of fjouwer lang. Oan de Haadwei, de provinsjale wei fan Vledder nei Stienwyk steane de pleatsen oan beide kanten fan de wei. Yn it doarp wenje in pear hûndert ynwenners. It doarp rint fan Frederiksoard oant Eesveen yn de provinsje Oerisel.

Nijensleek is yn de Midsiuwen ûntstien doe't de boeren út Vledder wei de 'nije sliken' (frij oerset: nije slyk, of wiete grûnen) yn kultuer brochten en har nei wenjen setten. De skiednis fan dit streekdoarp is dus gâns oars as dat fan de letter ûntstiene wei- of streekdorpen yn de feankoloanjes lykas Stadskanaal of Gasselternijeveen. Ek op oare plakken yn Súdwest-Drinte ûntstiene yn de lette Midsiuwen sokke lintbebouwingen. Foarbylden binne Wapserveen ûntstien fanút it esdoarp Wapse, Nijeveen is sa ûntstien fanút Havelte en Ruinerwold fanút Ruinen.

Nijensleek leit tsjin it stroomdal fan de Vledder Aa. Oan de noardwestside rint de hichte stadichoan op. Dêr leit in útrinnner fan de Wâldberch, in stuwwal even ten noardeasten fan Stienwyk. De hearlikheid 'de Eese' mei har boskwachterijen leit op dy útrinner fan de Woldberg.

Nijensleek makke oant 1998 diel út fan de eardere gemeente Vledder. It doarp hat gjin echte winkels mear foar libbensmiddels. De lêste winkelman ferdwûn yn de jierren njoggentich. Wol is der in kristlike basisskoalle 'De bron', in doarpshûs Grietnstede, en in bedriuwenterreintsje Moersbergenerven mei inkele detailhannelbedriuwen.

## Twadde Wrâldoarloch
Op 15 augustus 1944 wie in loftgefjocht boppe súdwest Drinte, wêrby't meardere fleantugen delstoarten binne. By Nijensleek stoarte om 13:00 in Dútsk jachtfleantúch del (type Messerschmitt Bf 109G-6 mei searjenûmer 441988) wêrby't Unter-Offizier. R. Schierghofer fan it Luftwaffe-ûnderdiel II/JG 5 (Seisde Staffel fan it Jagd Geschwader 5 Eismeer) mei in parasjute delkaam yn de omjouwing Eesveen/ Stienwyk. De piloat rûn in brutsene skonk op nei in hurde lâning.

## Bustsjinst
De busline troch Nijensleek wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt troch Nijensleek:

* **Line 18 Stienwyk - Easterwâlde fia Noardwâlde:** Stienwyk - Eesveen - *Schoolweg* - Frederiksoard - Wilhelminaoard - Noardwâlde - Eastersteek - Boyl - Elslo - Makkingea - Easterwâlde

## Berne yn Nijensleek
* Sipko Drijber (1859 - Voorburg, 1942), luitenant-generaal fan it KNIL, drager fan de earesabel
Nearo-dekreet

It **Nearo-dekreet** (*Befehl zu Zerstörungsmaßnahmen im Reichsgebiet*) wie de koadenamme fan in befel dat Adolf Hitler op 19 maart 1945, yn de lêste dagen fan it Tredde Ryk, útgean liet, wêrmei't de ferneatiging begûn waard fan de hiele Dútske yndustriële ynfrastruktuer. Albert Speer, destiids Ryksminister foar Bewapening en Munysje, beskreau yn syn memoires *"Inside the Third Reich"* de gaos fan de dagen neidat it befel jûn waard en de minne tiid dy't hy hie om de nazi-distriktlieders (Gauleiters) te oertsjûgjen it Nearo-befel te negearen en de oerbliuwende ynfrastruktuer (nei de alliearde bombardeminten) noch yntakt te litten. Sadwaande koe dy as basis brûkt wurde foar it neioarlochske tiidrek.
Nietap

**Nietap** is in doarp yn de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte. It doarp grinzet oan it Grinslanner De Like.

Nietap kin beskôge wurde as it Drintske gedielte fan it doarp De Like. It hat syn bestean dan ek te danken oan it feit dat de jonkers fan Nienoard alles te fertellen hienen oer De Like, mar dat harren macht net fierder rikte as "de Leke", de grins mei Drinte. Hjirtroch ûntstienen yn it hjoeddeiske Nietap inkele gelegenheden dêr't it (yn De Like ferbeane) buorreltsje opnomd wurde koe. Men gie nei de 'Nije Tap', sa't de earste herberch hjir hjitte. Dizze namme is dêrnei oergien op dy fan it doarp.

It ienichste ryksmonumint is in wenhûs yn sobere klassisistysk tinte bakstienarsjitektuer út 1850 oan de J.P. Santeewei 16. 


Ofbyld:Nietap Duiventoren Natuurschoon Nietap 1.JPG|Doweflecht yn Natuurschoon Nietap
Ofbyld:Nietap Herdenkingsbank Natuurschoon Nietap 1.JPG|Master Posthumabank yn Natuurschoon Nietap
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1976

De **[[Olympyske Simmerspullen 1976]]** ek wol de **XXIe Olympiade** neamd waarden yn 1976 yn Montreal, Kanada hâlden.
De wetterpolokompetysje wie yn it *Complexe sportif Claude-Robillard*, de finales waarden hâlden yn it *Olympic Pool*.

## Groepsfase
### Groep A

### Groep B

### Groep C

## Pleatsingsrûnde
### om it 7e oant 12e plak

### om de medaljes

## Einrangskikking
Timbûktû

**Timbûktû** (Frânsk: *Tombouctou*) is in plak yn Maly en ek de haadstêd fan de regio Timbûktû. It plak leit sa'n 13 km benoarden de rivier de Niger. De oarsprong fan de namme is ûnwis.

De earste Europeaan dy't de stêd berikte wie de Skotske majoar Gordon Laing, dy't op de weromreis út de stêd fermoarde waard. De namme is no noch symboal foar in fier fuortlizzend en dreech te berikken plak.

## Ekonomy
Timbûktû wie yn it ferline in wichtige hannelsstêd op de karavaanrûtes troch de Sahara fan Súd Marokko en Algerije nei de Sahel. Dêr waard it hannelsguod oerladen fan de karavaan yn boaten yn de haven fan Timbûktû, Kabara. Sâlt, wûn by Awdaghust yn de Sahara en no by Taoudennit, waard ferhannele tsjin goud út de Riken fan Gana oan de rivier de Senegal (net betize mei de Republyk Gana fan no) en letter Maly, dat wer nei Marokko brocht waard en dêr ferhannele foar pleatslike produkten. De kombinaasje fan rykdom fan de stêd en syn ûnberikberens foar Kristlike hannelers joegen de namme Timbûktû in hast mytyske klank yn it Westen.

Tsjintwurdich is it toerisme de wichtichste ynkomstenboarne yn de stêd. Sûnt in oantal jierren wurdt yn jannewaris it muzikale 'Festival au Désert' organisearre, krekt bûten Timbûktû, dat besocht wurdt troch hûnderten Westerske toeristen. De Djinguereber-moskee datearret út de 14e iuw. Yn de regio om Timbûktû hinne wurdt weet boud, dêr't pleatslik bôle fan bakt wurdt: *tagulla*, in ferneamde lekkernij yn de omkriten.

## Ferkear
Timboektoe hat sûnt 1961 in ynternasjonale lofthaven en teffens in haven foar transport oer de rivier de Niger. Der binne fierders ek no noch pistes nei de Sahara yn it Noarden dy't fan de azalaï brûkt wurde (karavaanrûtes).

## Berne
* Alphadi, pseudonym fan Seidnaly Sidhamed (1957), moadeûntwerper

## Literatuer
* , *Timbuktu & the Songhay Empire* (Leien 2003)
* , *Tombouctou au milieu du XVIIIe siècle* (Parys 1982)
Harare

**Harare** (oant 1982 **Salisbury**) is de haadstêd fan Simbabwe. De stêd hie yn 2002 sa'n 1,4 miljoen ynwenners en de stedekloft hie sa'n 2,8 miljoen minsken. Harare is de grutste stêd fan it lân en it politike en ekonomysk sintrum; it is in hannelssintrum foar tabak, mais, katoen en sitrusfruchten. Teffens wurdt dêr tekstyl, stiel en gemikaliën makke. Yn de omkriten leit in goudmyn. Harare leit op 1.483 meterhichte  en hat in myld klimaat.

Yn Harare sit de Universiteit fan Simbabwe, de grutste universiteit yn it lân.

## Skiednis
De stêd waard stifte troch de Ingelsen yn 1890. It wie doe allinne in fort foar de *[[Pioneer Column]]*, in striidmacht oprjochte troch Cecil Rhodes, de stifter fan Rodeesje. De stêd hie oarspronklik de namme *Fort Salisbury*, nei de markys fan Salisbury, dy't op dat stuit premier fan Ingelân wie. Letter waard de namme ynkoarte ta Salisbury. 
Salisbury waard in gemeente yn 1897 en in stêd yn 1935. It wie de haadstêd fan de Federaasje fan Rodeesje en Nyasalân fan 1953 oant 1963. Dêrnei bleau it de haadstêd fan Súd-Rodeesje en yn 1965 de haadstêd fan Rodeesje ûnder premier Ian Smith. Sûnt is Salisbury útgroeid tan in moderne stêd. 

Doe't Robert Mugabe yn 1980 oan it bewâld kaam woe er de Europeeske namme kwyt en dat waard in feit op 18 april 1982. De betocht it lân it twadde jier fan de stifting fan Simbabwe. 

Tsjintwurdich hat Harare frijwat te lijen ûnder it bewâld fan Robert Mugabe. Lânûnteigning fan de blanke boeren hat in ekonomyske delgong feroarsake. Iepenbiere tsjinsten lizze folslein stil. Ek de poltike situwaasje is net stabyl; de keazen ried hat dien krige en is ferfongen troch in ried fan neifolgers fan Mugabe. 
Maaie 2005 liet it Simbabwaansk regear alle earme foarstêden sûnder earst te warskôgjen ôfbrekke, de saneamde Operaasje Murambatsvina. Dit waard skerp feroardiele yn de wrâld. De regering woe hawwe dat der sa in ein oan de earmoed makke wurde koe, mar faaks wie it earder te dwaan om minsken dy't de opposyske stipen de mûle te snuorjen (plannen foar nijbou wiene der bygelyks net).

## Stedsbyld

File:Harare anglicanchurch.JPG|Anglikaanske katedraal
File:Harare Africa Unity 1992.jpg|Afrikaansk Ienheids Plein (earder Cecilplein)
File:First Street, Harare, Zimbabwe.jpg|*First Street*
File:Harare Downtown1.jpg|By de parlemintsgebouwen
File:Harare Central Station.jpg|Sintraal stasjon Harare
File:Eastgate Centre, Harare, Zimbabwe.jpg|*Eastgate centre*
Ofbyld:Salisbury in 1930.jpg|Salisbury yn 1930


## Berne yn Harare
* Glen Salmon (24 desimber 1977), fuotballer
* Cara Black (17 febrewaris 1979), tennisster
* Brian Dzingai (29 april 1981), sprinter
* Kirsty Coventry (16 septimber 1983), swimster
* Cephas Chimedza (5 desimber 1984), fuotballer
* Rachel Klamer (5 oktober 1990), Nederlânsk triatlete en duatlete
Kartûm

**Kartûm** (Arabysk al-Khartûm: الخرطوم, betsjut "oaljefanteslurf") is de haadstêd fan Sûdan. Kartûm leit op it plak dêr't de Blauwe Nyl, út Etioopje, en de Wite Nyl, fanút Uganda byinoarkomme. As Nyl rint de rivier dan fierder troch Egypte nei de Middellânske See.

Kartûm hat goed 2 miljoen ynwenners en foarmet mei Kartûm-Noard (*al-Khartûm Bahrî*) en Omdurman (*Umm Durmân*) in metropoal dy't mear as 10 miljoen ynwenners telt. De stêd hat in ynternasjonale lofthaven (Lofthaven Kartûm).

## Ut de skiednis
Kartûm waard troch de Egyptenaren yn 1823 stifte en waard yn 1830 útroppen ta haadstêd fan Egyptysk Sûdan. De delsetting tsjinne yn it earstoan as bûtenpost foar it Egyptyske leger, mar groeide rillegau út ta in regionaal hannelssintrum en ek in sintrum foar de slavehannel.

Yn 1956 waard Kartûm haadstêd fan it nije ûnôfhinklike Sûdan.

De earste oaljepiipline tusken Kartûm en Port Sudan wie klear yn 1977.

## Yndustry
De yndustry levert produkten sa as tekstyl, keunstdong, metaalguod, sementprodukten en fiedings- en genietmiddelen. 

## Partnerstêden
*  Sint-Petersburch, Ruslân
*  Asmara, Eritrea
*  Amman, Jordaanje
*  Kaïro, Egypte
*  Istanbûl, Turkije
*  Ankara, Turkije
*  Wuhan, Folksrepublyk Sina

## Demografy

## Berne yn kartûm
* Mohammed Naguib (20 febrewaris 1901), presidint fan Egypte († 1984)
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1972

De **[[Olympyske Simmerspullen 1972|Olympyske Simmerspullen]]** fan de XXe Olympiade waarden yn **1972** hâlden yn it West-Dútske München. De wetterpolokompetysje wie yn it  *Dantebad*, de finales waarden hâlden yn de *Olympia Schwimmhalle*.

## Groepsfase
### Groep A

### Groep B

### Groep C

## Pleatsingsrûnde
### om it 7e oant 12e plak

### om de medaljes

## Einrangskikking
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1968

De **[[Olympyske Simmerspullen 1968]]**, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1968 yn Meksiko-Stêd, Meksiko hâlden.  De wetterpolokompetysje wie yn it *University City Swimming Pool* en yn it *Alberca Olímpica Francisco Márquez*.

## Flater
Eins soenen der sêchstjin lannen meidwaan oan de wetterpolokompetysje, Mar troch in flater fan it Australysk nasjonale olympysk komitee koe de Australyske ploech net mei dwaan.

## Groepsfase
### Groep A

### Groep B

### Heale finales

## Pleatsingsrûnde
### om it 13e oant 15e plak

### 13e en 14e plak

### om it 9e oant 12e plak

### 11e en 12e plak

### 9e en 10e plak

### om it 5e oant 8e plak

### 7e en 8e plak

### 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Equal Souls

**Equal Souls** is in band dy't yn 2009 oprjochte waard en bestie út Janneke Brakels (sjongen), Tom Luchies (gitaar/sjongen), Josine van der Splinter (basgitaar), Max van Winkelhof (drums/perkusje) en backing vocalist Susan Brakels. De band hie syn debút op it Oerol festival 2009. Yn 2010 wûn Equal Souls it Lietfestival in 2010 en helle in 3e plak op Liet Ynternasjonaal yn Bretanje.

De bandleden fan Equal Souls binne stúdzjegenoaten oan de Pop Academy fan het Rotterdamsk Konservatoarium. Janneke Brakels en Tom Luchies begûnen hjir mei it skriuwen fan it folslein Frysktalige rippertwaar fan de band. Yn 2011 is de band dwaande mei har earste EP, dy't yn juny 2011 útbrocht wurde sil.

## Praat Mar Frysk
Troch it brûken fan Fryske teksten waard de band ambassadeur fan 'Praat mar Frysk'. Yn 2010 waard in húskeamerkonsert ferlotte en hat ES in krystsong foar Praat Mar Frysk skreaun dêr't ek in klip by makke waard.
Bamako

**Bamako** is de haadstêd en grutste stêd fan it Afrikaanske lân Maly. De tige hurd groeiende stêd leit oan de rivier de Niger yn it súdwestlik part fan it lân. Bamako is it regearingssintrum fan Maly, is in regionaal hannelsintrum mei in haven oan de rivier en ek in plak dêr't in soad konferinsjes hâlden wurde. De meast wichtige yndustrieën binne de tekstylyndustry, de fleisferwurkjende yndustry en de metaalyndustry. Op de Niger is fiskerij. De namme Bamako komt fan it Bambarawurd dat 'krokodillerivier' betsjut.

## Ut de skiednis
Yn de tiid fan it Keninkryk Maly yn de Midsiuwen, wie it in wichtich sintrum foar moslimûnderrjocht. Tsjin de 19e iuw wie it belang fan de stêd al tige ôfnaam. Yn 1883 waard de regio ynnaam troch Frânske troepen en yn 1908 waard Bamako de haadstêd fan Frânsk Sûdan.

By it ûnôfhinklik wurden fan Maly yn April 1960, wennen sa"n 160.000 minsken yn Bomako. Yn de jierren 1960 waard Maly sosjalistysk; de gefolgen fan de ynfloed en ynvestearrings fan de Sovjet-Uny binne noch goed te fernimmen yn Bamako. Yn de lette jierre 80 fierden de minsken fan Bomako en Maly kampanje foar in frije marktekonomy en in mearpartijedemokrasy.

Op 22 maart 1991 waard in grutte protestmars tsjin it bewâld fan presidint Moussa Traoré en foar bettere libbensomstannichheden, yn Bamako mei geweld delslein, sa'n 300 deaden wie it gefolch. Fjouwer dagen letter waard Traoré oan de kant set by in militêre koep. It *Comité de Transition pour le Salut du Peuple* waard oprjochte, laat troch generaal Amadou Toumani Touré. Op 26 april 1992 waard Alpha Oumar Konari offisjeel presidint.

## It waar
Yn parten fan it jier waait yn Bamako de skrokke harmattanwyn dy't in bulte sân en stof út de Sahara oanfiert. It reinseizoen yn Bamako is fan maaie oant oktober.

## Haadstêd distrikt
Bamako heart net ta ien fan de acht regio's fan Maly mar is in apart distrikt. Dit distrikt is ferdield yn seis kommunes ( I - VI) en wurdt laat troch in boargemaster. Bamako wurdt rûnom omjûn troch de regio Koulikoro.

## Berne yn Bamako
* Aoua Kéita (1912-7 maaie 1980), Malyske skriuwster
* Modibo Keïta (1915-16 maaie 1977), presidint fan Maly (1960–1968)
* Modibo Sidibé (7 novimber 1952), Malysk politikus
* Amadou Bagayoko (24 oktober 1954), sjonger en gitarist fan Amadou & Mariam
* Jean Tigana (23 juny 1955), Frânsk fuotballer
* Seydou Keita (16 jannewaris 1980), fuotballer
Sângraverij Oostermeent

**Sângraverij Oostermeent** is in natoer- en rekreaasjegiet benoarden Blaricum en súd fan Huizen. De sângraverij wurdt beheard troch it Goaisk Natoerreservaat. Der rint mar ien wannelpaad (3,5 km) troch it gebiet.

It gebiet hat in oerflakte fan 18 hektare, hjir is eartiids sân ôfgroeven. Dêrtroch kaam it fiedselearme grûnwetter oan it oerflak wêrtroch't in wiete heidefegetaasje ûntstie. Nederlânske lângeiten ûnderhâlde mei in tal Skotske heechlanners it gebiet en foarkomme dat it gebiet tichtgroeit. Meast opfallend is de 400 meter lange ‘ôfgrûn’ dy't op plakken trije meter heech is. Dit snijflak fan ôfgroeven en hegere sângrûn leit 150.000 jier geologyske skiednis bleat. Bysûnder is ek de koloanje ierdswellen dy't alle jierren gongen graaft om yn te brieden. De groeve is in wichtige skeakel yn de east-westferbining tusken it Goai en de polders fan Iemlân.

## Keppeling om utens
* Oer Sângraverij Oostermeent
* Wannelroute
Actief

De **Actief** is in advertinsjekrante dy't ferskynt yn Burgum en wide omkriten. It blêd waard oprjochte yn maart 1964 mei meast regionaal nijs. De krante bringt regionaal nijs, allinnich op 12 septimber 2001 waard wrâldnijs brocht oer de oanslaggen yn Amearika. De krante waard oprjochte troch Auke Steegstra, syn heit wie eigener fan drukkerij Trio. It soe in hûs-oan-hûs blêd wurde mei de útstrieling fan in abonneekrante. Steegstra wie yn de begjintiid sjoernalist, fotograaf, setter en bytiden ek krantebesoarger tagelyk.

Burgum hie doe al in abonnemintsktrante, de Bergumer Courant, in krante dy't begjin njoggentiger jierren ophâlde te bestean. De Actief groeide dêrnei út ta in nijsblêd mei in oplage fan 63.000 stiks yn 2010. Jan Auke Steenstra naam drukkerij Actief Media, sa't Trio wyls hiet, yn 2002 oer. It karakter feroare mei de groei fan in streekkrante mei lyts nijs nei in blêd foar in folle breder publyk. De Actief ferskynt sûnttiid ek yn meardere edysjes. Sa stiet it gemeentenijs fan Tytsjerksteradiel net mear yn de kranten dy't yn Smellingerlân ferskine en komme guon artikels wol yn de iene, mar net yn de oare edysje.
Janneke Brakels

**Janneke Brakels** (Gau, 30 jannewaris 1986), is in sjongster en komponiste út Rotterdam. Se jout privee sjonglessen en workshops, jout sjongles op de popskoalle fan de SKVR en wurket as sjongcoach by *Zangmakers*. 

Janneke Brakels fertsjintwurdige Fryslân twa kear by it *Vara Kindersongfestival* en yn har middelbere skoaltiid yn Snits wie se sjongster by de Bogerman Bigband. Mei dy band reizge se fan strjitfestival nei bedriuwsfeest en song benammen jazz, soul en funk. Yn dy tiid song hja yn top 100-band ‘Just-Aloud’ en akoestysk popduo ‘Ginger’. Ek spile se yn it stik ‘Run Rjocht’ fan teatergroep SULT. 

Sy helle yn 2007 it PABO-diploma foar ûnderwizeresse. Mei in selsskreaun ferske wurdt hja talitten oan de Rotterdam Pop Academy. Studearre fan 2007-2011 oan it konservatoarium yn de rjochting Sjongen oan de RPA yn Rotterdam en sil dêr op 17 juny 2011 har ôfstudearkonsert jaan. Mei in folslein eigen Frysk rippertwaar spilet se dan yn Poppoadium Romein yn Ljouwert.

Yn Rotterdam begjint se oan har eigen Fryske rippertwaar en foarmet de band Equal Souls.  Hjiryn spile ek har suske Susan út Gau, bassiste Josine van der Splinter, sjonger-gitarist Tom Luchies en drummer Max van Winkelhof, stúdzjegenoaten fan Janneke op de Pop Academy fan Rotterdam.
Yn 2006 wint se de publykspriis as lid fan de groep Ree. It debútoptreden fan Equal Souls is op Oerol 2009. In trochbraak is 27 novimber 2010 as Equal Souls it Fryske Lietfestival wint mei harren 'Do Swalkest'. Op Liet Ynternasjonaal yn Bretanje wurdt dêrmei in tredde plak helle, mar wol mei de measte publykssstimmen út de seal. Omrop Fryslân makket hjir in telefyzjereportaazje fan yn K-rûte. It levert ek it ambassadeurskip op fan Praat mar Frysk. Hjirfoar ferskynt ein 2010 de krystsong 'Mei Kryst'. Under de namme Loaded sjongt se mei Tom Luchies âlde en nije songs yn in nij akoestysk jaske. 


Ofbyld:Equal Souls mei sjongster Janneke Brakels 2.jpg|Janneke Brakels mei Equal Souls op Liet Ynternasjonaal
Ofbyld:Equal Souls 6772.jpg|Janneke en Susan
Rûpy

De **roepy** is de muntienheid yn in oantal lannen:
* Yndia: Yndiaaske rûpy (INR)
* Mauritsius: Mauritsiaanske rûpy (MUR)
* Nepal: Nepaleeske rûpy (NPR)
* Pakistan: Pakistaanske rûpy (PKR)
* Seysjellen: Seysjelske rûpy (SCR)
* Sri Lanka: Srilankaanske rûpy (LKR)
* Java: Javaanske rûpy (oant 1816).

Dêrneist wurdt yn Yndoneezje de rûpia en op de Maldiven de rûfiyaa brûkt. 

Yn de fideospulrige fan The Legend of Zelda wurdt de Rûpee brûkt as offisjele muntienheid.
Renminbi

De **renminbi**, oftewol de **Sineeske yuan**, is de offisjele faluta fan de Folksrepublyk Sina. "Renminbi" betsjut "jild fan it folk". It is in jildich betelmiddel op it fêstelân fan Sina, útsein Hongkong en Makau.

De (munt)ienheid fan renminbi is *yuan* (元), yn sprektaal meastal *kuai* (塊 / 块) neamd. In yuan is ferdield yn tsien *jiao* (角), *mao* (毛 - "fear"; ek de famyljenamme (skreaun mei itselde Sineeske karakter) fan de bekende 20e-iuwske steatsman Mao Zedong) yn de sprektaal, en in jiao bestiet út tsien *fen* (分). Fen binne sa'n bytsje wurdich dat se hast net brûkt wurde yn de stêden, útsein de grutte supermerken.

Renminbi bestiet yn munten en papierjild. Der binne munten fan 5 fen, fan 1, 2, en 5 jiao, en fan 1 yuan. Bryfkes binne der fan 1, 2 en 5 jiao, en fan 1, 2, 5, 10, 20, 50 en 100 yuan.

Gouden munten binne (anno 2008): 5, 10, 20, 25, 50, 100, 150, 200, 250, 300, 400, 450, 500, en 1 000 yuan. Der besteane ek — tige lytse — bryfkes fan fen, mar dizzen wurde net folle brûkt.

Yn 2008 gienen der ûngefear 10 yuan yn in euro. De yuan is keppele oan de Amerikaanske dollar. Amerikaanske en Europeeske ekonomen en politisy kleie lykwols dat dizze koers te leech is, en freegje om in djoerdere yuan. Omdat de Sineeske regearing de yuan goedkeap hâldt, wurdt it foar Sina makliker guod te eksportearjen, wat neffens guons skealik is foar de Europeeske en Amerikaanske ekonomy. Mar oare ekonomen jouwe oan dat bystellen fan de koers in bytsje oant gjin effekt hawwe sil op de Amerikaanske en Europeeske ekonomyen, omdat bedriuwen yn dat gefal har taflecht sykje soene nei oare Aziatyske lannen lykas Tailân en Fietnam.
Sûnt 21 july 2005 hat de regearing de wearde fan de munt ferhege mei 2,1% foar de Amerikaanske dollar oer. Hjirtroch is de koers feroare fan 8,2765 nei 8,1111. De koers mei no skommelje binnen in marzje fan 0,3%.
## Keppeling om utens

* Yuan Renminbi (CNY / RMB) 1953-2019 (Bankbiljetten) 
* Yuan FEC 1980-1994 (Bankbiljetten)
Dodoma

**Dodoma** is sûnt 1973 de offisjele haadstêd fan Tanzania. De stêd leit sintraal yn it lân, bewesten fan de eardere haadstêd Dar es Salaam, en hat 180.551 ynwenners (1 jannewaris 2005).

Dodoma is ek haadstêd fan de regio Dodoma. It is in agrarysk hannelssintrum (û.o. wyn) en spoarknooppunt, dat ek oer de dyk en oer rivieren te berikken is. Mids de stêd leit in fleanfjild. In plan foar in yntersnasjonaal fleanfjild stiet op priemmen.

Dodoma is yn 1907 ûnder Dútske koloniale hearskippij stifte. Yn de jierren 70 ûntstiene der plannen om de haadstêd nei Dodoma te ferpleatsen. It parlemint ferhuze febrewaris 1996 nei de nije haadstêd, mar in protte oerheidstsjinsten binne noch yn Dar es Salaam festige.

## Distrikt
De stêd Dodoma is part fan it stedsdistrikt Dodoma. It distrikt hat 324.347 ynwenners en in oerflak fan 2576 km². It distrikt is ûnderferdield yn 4 difyzjes en 42 plakken (registrearre doarpen).

## Religy
Dodoma is de sit fan in Anglikaanske-, evangelysk-luterske- en Roomsk-katolike biskop. It tal katoliken wurdt op sa'n 20% fan de befolking rûsd.

## Underwiis
Dodoma hat twa universiteiten: de St. Johns University of Tanzania fan de Anglikaanske Tsjerke fan Tanzania en de Universiteit fan Dodoma mei sa'n 12.000 studinten. Fierders binne der noch ferskate steatsskoallen en katolike partikuliere skoallen.
Merk

* Merk (ekonomy),  de ekonomyske merk
* Merk (hannelsgearkomste), de merk as plak om dingen te keapjen

;Strjitnammen
* Merk (Eindhoven)
* Merk (Delft)
* Merk (Gouda)
* Merk (De Bosk)
* Merk (De Jouwer)
* Merk (Maastricht)
* Merk (Makkum)
* Merk (Middelburch)
* Merk (Rosmalen)
* Merk (Warkum)
* Merk (Wolvegea)
* Grutte Merk (Grins)

;Oare geografy
*It Merk, in Sweedsk-Finsk eilantsje yn 'e Eastsee

; Sjoch ek
* merknamme
Jild

**Jild** is in ding dat yn in bepaald lân of binnen in sosjaal-ekonomyske kontekst algemien akseptearre wurdt as betelling foar guod of tsjinsten en de werombetelling fan skulden. As wichtichste funksjes fan jild wurde ûnderskieden: ruilmiddel, rekkenienheid, oppotmiddel en ynsidinteel ek as ienheid foar útstelde betellings. 

As ekonomysk ruilmiddel ûnderskiedet **jild** him fan oare ruilmiddels trochdat it de wjertsjinst, dy't oan de ruilpartner ferskuldige is, net daliks foldocht, mar op grûn fan algemiene en wetlike erkenning brûkt wurde kin foar fierdere ruiltransaksjes.

Jild is ûntstien as commodityjild, mar hast alle hjoeddeiske jildsystemen binne basearre op fidusiêr jild. Fidusiêr jild hat gjin yntrinsike brûkwearde as in fysike goed en ûntlient har wearde allinnich oan it feit dat in oerheid dit jild as in wettich betelmiddel oantsjut; dat wol sizze dat dit jild akseptearre wurde moat as in foarm fan betelling binnen de grinzen fan it lân, foar "alle skulden, publike- likegoed as private".

De jildhoeveelheid fan in lân bestiet út gartaal jild (bankbiljetten en munten) en direkt opfreechbere depositorekkeningen of 'bankjild' (de balâns yn betel- en sparrekkeningen). Dizze direkt opfreechbere depositorekkeningen binne hast altiten folle grutter as de hoeveelheid gartaal jild. Bankjild is net taastber en bestiet allinnich yn de foarm fan ferskate bankrecords. Nettsjinsteande it feit dat bankjild net taastber en ymmaterieel is fiert bankjild noch altiten de basisfunksjes fan jild út, omt bankjild algemien as in foarm fan betelling akseptearre wurdt.

## De rol fan jild
Ekonomen binne it der tsjintwurdich oer iens dat jild in wichtige rol spilet yn it ekonomysk systeem. De jildhoeveelheid beynfloedet de konjunktuer. Soe der bygelyks tefolle jild wêze dan soenen konsuminten mear besteegje as dat der produsearre wurde kin. De prizen geane dan omheech, der treedt ynflaasje op, en de ekonomy rekker oerferjitte. It omkearde kin ek, as der bygelyks te min jild is, kinne konsuminten te min keapje en sil de wurkleazens tanimme: de ekonomy giet efterút en der ûntstiet in resesje. It belied fan de sintrale bank om dit tsjin te gean wurdt jildpolityk of monetêr belied neamd: as de ynflaasje tefolle tanimt, ferheget de sintrale bank de rintetariven, sadat de ekonomy 'ôfkuollet'; as de ekonomy tefolle ôfkuollet, ferleget de sintrale bank de rintetariven as stimulâns.

De funksjes fan jild binne:
* ruilmiddel.
* rekkenienheid.
* oppotmiddel, in opslachmedium om keapkrêft (ekonomyske wearde) nei de takomst oer te heveljen.

## Sjoch ek
* Jildgroei
* Yn natuera
Freetown

**Freetown** is de haadstêd fan it West-Afrikaanske lân Sierra Leöane. It is in havenplak oan de Atlantyske Oseaan. De ekonomy fan Freetown draait foar it meastepart om syn haven. Wichtich is it ferpakken fan fisk, rys, de raffinaazje fan ierdoalje, it slypjen fan diamant en de produksje fan sigaretten. Freetown hat in universiteit, de Universiteit fan Sierra Leëane, Fourah Bay College.

## Foarstêden en bûtenwiken
Wellington, Kissy, Cline Town, Fourah Bay, Portuguese Town, Maroon Town, Kossa Town en Foulah Town, Congo Town, Murray Town, Hastings, Wilberforce, Aberdeen, York, Waterloo, Kent, Gloucester, Leicester en oaren falle ûnder de foarstêden en bûtenwiken fan Freetown.

## Berne yn Freetown
* Syl Cheney Coker (1945), skriuwer 
* Patricia Piccinini (1965), keunstner 
* Eunice Barber (17 novimber 1974), Frânsk atlete
* Ibrahim Kargbo (10 april 1982), fuotballer
* Gibril Sankoh (15 maaie 1983), fuotballer
* Rodney Strasser (3 maart 1990), fuotballer

## Keppelings om utens
* Cry Freetown
* Fotos fan Freetown
Dakar

**Dakar** (Wolof: *Ndakaaru*) is de haadstêd en grutste stêd fan Senegal. It leit op it skiereilân Kaap Verde, it fierst westlike punt fan it fêstelân fan Afrika en fanâlds in gaadlik plak foar de hannel mei Europa en de Amearika. De stêd is útgroeid ta ien fan de meast wichtige havens fan de regio. De stêd leit yn de regio Dakar. Yn Dakar is it parlemint setige en it paleis fan de presidint stiet dêr ek.

## Ut de skiednis
Dakar waard stifte troch de Frânsken yn 1857. Yn 1902 waard it de haadstêd fan Frânsk West-Afrika, yn it plak fan Saint-Louis. Fan 1959 oant 1960 wie it de haadstêd fan de Maly Federaasje dy't mar koart bestien hat en dêrnei fan de republyk Senegal.

Fan de 16e oant 19e iuw wie Dakar in wichtich sintrum foar de slavehannel op Amearika. Yn 1444 stiften de Portegezen in delsetting op it eilân Gorée. Likernôch 1536 wie it al in basis foar de eksport fan slaven. Letter sieten de Nederlanners en de Frânsken dêr om beurten. It fort D'Estrees op Gorée, dêr't de slaven fêstsieten, ferhannele en ynskippe waarden, is nei de ûnôfhinklikens fan Senegal restaurearre en is no in museum. 


File:Dakar cathedrale.jpg|*Katedraal fan Dakar*
File:DKR Railway station.JPG|*Spoarstasjon Dakar*
File:National assembly (Dakar, Senegal).jpg|*Gebou fan de Nasjonale Gearkomst fan Senegal*
File:DakarGueuleTapée1.jpg|*Gueule Tapeé-kertier Dakar*


## Berne yn Dakar
* Isaac Forster (1903-1984), rjochter
* Ousmane Sow (1935), byldhouwer
* Ségolène Royal (1953), Frânsk politika
* Youssou N'Dour (1959), sjonger en musikus
* MC Solaar (1969), Frânsk hip-hop- en rap artyst