Ferwert

**Ferwert** is in doarp oan de Waadsee yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Ferwert leit noardeastlik fan Marrum, súdlik fan de Waadsee, súdwestlik fan Blije, eastlik fan Hegebeintum en noardwestlik fan Ginnum.

De buorskip De Ryp heart ek by Ferwert.

Op 1 jannewaris 2023 hie Ferwert 1.815 ynwenners.

## Geografy
Ferwert leit yn it westlike diel fan de gemeente oan de Provinsjale dyk N357 fan Ljouwert nei Holwert, dy't it doarp ferbynt mei Marrum en Hallum nei it súdwesten en Blije nei it noardeasten. Eastlik fan  Ferwert leit likernôch in kilometer fierder it terpdoarp Hegebeintum, dêr't it oer de Ferwerter Feart mei ferbûn is. Oan de westkant ferbynt de Burmaniafeart it doarp mei Foswert. Beide fearten jouwe súdliker ferbining mei de Dokkumer Ie. Ferwert leit oan it Fryske Kustpaad. Fan 1901 oant 1936 lei it doarp oan it Dokkumer Lokaeltsje.
 
## Skiednis

Ferwert ûntstie foar it begjin fan de jiertelling. It doarp leit op in kwelderwâl dêr't ek Hallum, Marrum en Blije op lizze. It is in terpdoarp, mei in terp dy't heech genôch wie om de see te sjen, mar om 1900 hinne is oan de noardwest kant it grutste part fan de terp ôfgroeven.

Súdlik fan it doarp lei oant de reformaasje it oan Jehannes de Doper wijde benediktynske dûbelkleaster Foswert (ek Betanië). Neffens in oerlevering waard it kleaster yn 860 op It Amelân stifte en ferhûze it kleaster fanwegen de ynfallen fan Wytsings yn 1109 nei Ferwert. Foswert waard yn 1580 plondere en yn 'e brân stutsen; de grûn waard troch de oerheid yn beslach nommen en letter ferkocht. Op de lokaasje steane tsjintwurdich twa pleatsen, dêr't ien fan in ryksmonumint is. Njonken fynsten betinke allinne de grêften om it kleasterterrein, strjitnammen en de namme fan in wensoarchsintrum it eartiidske kleaster.  

Yn 1999 waard de doarpsnamme offisjeel Frysktalich. 

Sûnt 2019 leit Ferwert yn de gemeente Noardeast-Fryslân, dêrfoar lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Ferwerderadiel. Ferwert hat altyd haadplak west fan Ferwerderadiel.

## Gebouwen
;States

By Ferwert stie oant 1500 hinne de Tsjallingastate en oant it begjin fan de 19e iuw de Camminghastate, dêr't it Cammingha Hôf noch fan oer is. Fierders hawwe op it doarpsgebiet de states Deniastate, Gerbrandastate, Juwsmastate en Meekmastate stien. Fan Sminiastate binne noch twa pleatsen oer.

;Tsjerke

De foarse Sint-Martinustsjerke is in tsjerke út 1421. Yn de toer hingje trije klokken út 1383, 1426 en 1457. De klok út 1383 hat mooglik fan de tsjerke fan it eardere Easterbeintum west. Yn de jierren 1930 waarden in tal feroarings útfierd dy't de toer in hiel oar uterlik joegen. Sûnt 12 febrewaris 2007 is de tsjerketoer troch in yngreven restauraasje yn de  steat fan foar dy tiid werombrocht. Ek binne in oantal jierren lyn de klokken laske en ophongen oan oare liedassen.

Op de súdmuorre fan de tsjerke sit in sânstiennen sinnewizer út 1640, dy't yn 1704 fernijd waard. 

;Oars
Súdlik fan it doarp stiet in lytse Amerikaanske wynmotor.

## Mienskip
Ferwert dielt sûnt 1953 it ferieningslibben mei it oanbuorjende Hegebeintum. De beide doarpen hawwe ek in mienskiplike feriening fan Doarpsbelang. Foar de jongerein is der sûnt freed 21 jannewaris 2000 soas de Yntro. Ferwerters wurde ek wol útmakke foar skierroeken.

### Beskerme doarpsgesicht
In diel fan Ferwert is hjoed-de-dei beskerme doarpsgesicht.

### Tsjerken

* Sint-Martinustsjerke (PKN Ferwert) (webstee)
* Liudgertsjerke (PKN Ferwert)

### Skoallen
It doarp hat twa basisskoallen:
* Iepenbiere basisskoalle Op 'e Trije (webstee)
* Kristlike basisskoalle Op Streek (webstee) 
De lokaasje fan it Dockingakolleezje foar fuortset ûnderwiis is sûnt 2019/2020 sletten.

### Ferienings

### Berne

### Befolkingsferrin

## Ynfrastruktuer

### Provinsjale Wei
Troch Ferwert rint de N357.

### Bustsjinst
De buslinen troch Ferwert wurde fersoarge troch Qbuzz.

## Strjitten
Alle strjitten yn Ferwert.

## Ofbylden ryksmonuminten

Ofbyld:Terp Keekmaloane Ferwerd.jpg|*Terp Keekmaloane*
Ofbyld:Marrumerweg3 Ferwerd.jpg|*Marrumerwei 3 (1870)*
Ofbyld:Hoofdstraat33 Ferwerd.jpg|*Haadstrjitte 33*
Ofbyld:2023 Ferwert, Tsjerkepaad 4 (kosterij).jpg|*Tsjerkepaad*


## Byldzjende keunst

Ofbyld:Vrouwenfiguur Hans Jouta Ferwerd.jpg|*Frouljusfiguer* ( Hans Jouta )
Ofbyld:Monumint fan e tiid Hans Jouta Ferwerd.jpg|*Monumint fan de tiid (Hans Jouta)
Ofbyld:Zonder titel Frans Ram Ferwerd.jpg|*Sûnder titel* ([[Frans Ram]])
Ofbyld:Indiemonument Ferwerd.jpg|*Ynjemonumint Ferwert*
</gallery>
<gallery>
Ofbyld:As it nedich is Jan van Luijn Ferwerd.jpg|*As it nedich is* ([[Fersetsmonumint Ferwert|oarlochsmonumint]], Jan van Luijn)
Ofbyld:De Wardiaan Hans Jouta Ferwerd.jpg|*De Wardiaan (Hans Jouta)
Ofbyld:De kringloop van het leven Frans Ram Ferwerd.jpg|*De omrin fan it libben* (Frans Ram)
Ofbyld:Gemme van Burmania Hans Jouta Ferwerd.jpg|*Gemme fan Burmania* (Hans Jouta)


## Sjoch ek
* Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân
* Fryske doarpen.