open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kuurne

**Kuurne** (Frânsk: *Cuerne*) is in plak en gemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. Kuurne leit oan de Leie en is fergroeid mei de stêd Kortrijk. De gemeente hat krekt likernôch 14.000 ynwenners.

## Skiednis
It gebiet fan Kuurne waard al yn de neolityske tiid bewenne. Dat docht bliken út fynsten fan fjoerstienark en soks. Ek binne tal fan oerbliuwsels út de Romeinske tiid fûn, lykas in put, brângrêven, oerbliuwsels fan wyntonnen, ierdewurk en in munt út de tiid fan keizer Trajanus. 

It plak ûnstie nei alle gedachten yn de 11e iuw, doe't de bosken en sompen yn de krite ta lân makke waarden. De earste fermelding fan Kuurne wie yn 1123 as *filla de Curnes*, doe't de abdij fan Voormezele by Iper hjir lân krige. Yn 1146 waard Kuurne neamd as *Cuerna*. 

In tsjerke yn Kuurne waard foar it earst yn 1146 neamd, doe't de patronaatsrjochten oan de Sint-Martinusabdij fan Doarnik jûn waarden. Yn 'e rin fan 'e 14e iuw ûntstie. Dy yndustry bloeide yn de 16e ieu. In soad linnen waard ferkocht oan Latynsk-Amearika.

De twadde helte fan de 17e iuw stie yn it ramt fan oarloggen en pas nei de Spaanske Suksesjeoarloch bloeide de linnenyndustry wer op. Om 1750 hinne waard de Brugsesteenweg oanlein. Yn 1798 briek mei de Frânske tiid de Boerekriich út, dy't ek foar Kuurne gefolgen hie mar koart duorre. 

Underwilens groeide de flaaksyndustry wer en yn 1847 waard it spoar oanlein. De flaaksyndustry waard oan it begjin fan 'e 20e iuw allinnich mar wichtiger en it tal ynwenners fan Kuurne naam ta. Benammen sûnt 1930 waarden in protte flaaksbedriuwen meganisearre. Oant healwei de 20e iuw bleau de Leie tige belangryk foar de ekonomy fan Kuurne, net allinne foar it transport mar ek foar it rotsjen fan 'e flaaks. Tsjintwurdich is Kuurne fral in forinzeplak mei in soad sosjale wenningbou yn de Kortrijkske stêdekloft.

## Gemeente
Njonken it plak Kuurne bestiet de gemeente ek út de kearnen Sint-Pieter en Sint-Katrien. Yn it suden leit oan de Leie de histoaryske kearn fan it plak Kuurne. Lang groeide Kuurne fral by de diken lâns en om de tsjerke hinne. Sûnt de jierren 1960 waarden ferskillende grutte wiken oanlein. De skelnamme fan de ynwenners is ezels.  

Efkes noardliker leit Sint-Pieter, dat troch útwreiding oan it plak Kuurne fêstgroeide. Yn it noardwest fan de gemeente leit Sint-Katrien, dat mar foar in diel yn de gemeente Kuurne leit en foar de rest yn de gemeenten Lendelede en Heule. Sint-Katrien is ferneamd nei de hillige Katarina fan Aleksandrje. 

## Gea
Kuurne leit oan de kanalisearre Leie, dêr't de Heulebeek op útmûnet. De hichte fan 'e krite ferskilt fan 12,5 meter oant 23 meter. De gemeente hat in soad bebouwing en allinne yn it noardwest is noch iepen gebiet. Njonken de Heulebeek rinne noch trije oare beken troch de gemeente: de Langebeek, de Hazebeek en de Vaernewijckbeek. Eartiids streamde ek de Oude Ieperbeek troch Kuurne, mar dy waard drûchlein.

Griene sônes binne der by in âlde earm fan 'e Leie en de delling fan 'e Heulebeek.

Om in diel fan de Heulebeek leit it yn 2018 iepene 14.000 m² grutte Vlaspark. De namme ferwiist nei de bou en it rotsjen fan flaaks op it plak. Yn it park stiet û.o. in âld gebou fan in flaaksrotterij.
Almenum (buorskip)

**Almenum** is in buorskip dy’t leit yn de gemeente Harns. Almenum leit westlik fan Mullum en noardlik fan Harns. Almenum leit yn de himrik fan Mullum.

Sûnt 1971 leit Almenum yn de gemeente Harns, dêrfoar lei de buorskip yn sawol de gritenij as de gemeente Barradiel.

De buorskip leit oan de Harnzer Strjitwei en bestiet út sa’n 28 adressen. De buorskip leit oan it Fan Harinksmakanaal.

## Namme
De buorskip hat de namme krigen fan it alde doarp Almenum. De buorskip lei eartiids ek yn de himrik fan Almenum.
Stêd-Niks

**Stêd-Niks** is in buorskip dy’t yn de gemeente De Waadhoeke leit. Stêd-Niks leit noardlik fan Nij Altena en Sint-Anne, noardwestlik fan Aldebiltsyl en besuden de Waadsee. Stêd-Niks heart ta de himrik fan Sint-Anne.

Sûnt 2018 leit Stêd-Niks yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei de buorskip yn sawol de gritenij as de gemeente It Bilt.

De bebouwing fan Stêd-Niks leit oan de Nijebiltdyk en de Schuringawei. De buorskip bestiet út sa’n 66 adressen.
Steatspark

In **steatspark** is in natoergebiet of (yn 'e Feriene Steaten) in plak fan histoarysk belang. It hat in beskerme status dy't ynsteld is troch it regear fan in dielsteat. It liket sadwaande op in nasjonaal park, in natoergebiet mei in beskerme status, ynsteld troch in nasjonaal regear. Om't dielsteaten minder foech hawwe as nasjonale regearings, hawwe steatsparken ornaris in legere beskerme status as nasjonale parken. Almeast binne steatsparken ek lytser as nasjonale parken, hoewol't op dy regel guon útsûnderings besteane, lykas it Steatspark Wood-Tikchik yn Alaska. It komt wol foar dat in natoergebiet earst in steatspark wurdt en letter erkenning fan it nasjonale regear kriget en dan opklimt ta nasjonaal park. 

Steatsparken komme benammen foar yn 'e Feriene Steaten, dêr't elts fan 'e fyftich steaten ferskate steatsparken ynsteld hat. Dêrnjonken komme steatsparken ek foar yn Brazylje, guon steaten fan Meksiko en de Australyske steaten Fiktoaria en Nij-Súd-Wales. Yn fjouwer oare lannen, te witten: Argentynje, Belgje, Kanada en Súd-Afrika, komt in soartgelikens type natoergebiet foar dat provinsjaal park hjit, om't dy lannen net ferdield binne yn dielsteaten, mar yn provinsjes. It âldste steatspark fan 'e wrâld is it Steatspark Niagara Falls yn 'e Amerikaanske steat New York, dat oprjochte waard yn 1885.

## Sjoch ek
*nasjonaal park
*provinsjaal park
221B Baker Street

**221<sup>B</sup> Baker Street** is it fiktive wenadres fan 'e ferneamde fiktive privee-detektive Sherlock Holmes yn Londen. It wie in skepping fan 'e geastlike heit fan Sherlock Holmes, de skriuwer sir Arthur Conan Doyle, en it waard foar it earst neamd yn 'e roman *[[A Study in Scarlet]]*, út 1887. Yn it Feriene Keninkryk jouwe adressen wêrfan't it hûsnûmer oanfolle wurdt troch in letter ornaris oan dat it om in appartemint giet dat ûnderdiel útmakket fan in grutter gebou. En yndie wennet Holmes yn 'e romans en koarte ferhalen fan Doyle by syn hospita, frou Hudson, op keamers dy't er dield mei syn freon en assistint dokter Watson. As it adres wier bestien hie, soe it nei alle gedachten diel útmakke hawwe fan in rychjeshûs yn 'e georgiaanske boustyl. 

Hoewol't Baker Street wol deeglik in echte strjitte is yn Londen, kamen de hûsnûmers dêre yn 'e tiid dat de romans en ferhalen oer Holmes en Watson publisearre waarden net oan 221 ta. Yn 'e earste helte fan 'e tweintichste iuw is de strjitte lykwols ferlinge, sadat der wol in nûmer 221 ûntstie, mar gjin 221B. Yn 1932 fêstige de Abbey National Building Society him yn 'e gebouwen op 219–229 Baker Street. ("Building society" hat neat mei "bouwen" te krijen, mar is in typysk Britske oantsjutting foar in koöperative bank.) Jierrenlang hie Abbey National in sekretaresse yn 'e tsjinst dy't har foltiids dwaande hold mei it beäntwurdzjen fan post dy't oan Sherlock Holmes adressearre wie. 

Yn 1990 waard der in blauwe plakkette fan English Heritage (in Britske oerheidsynstelling foar monumintesoarch), dy't ferwiisde nei 221B Baker Street, oan 'e muorre befêstige by it Sherlock Holmes Museum, hoewol't dat eins op 237–241 Baker Street fêstige is. Doe folge in fyftjin jier duorjende striid tusken Abbey National en it museum oer wa't it rjocht hie om 'e post te ûntfangen dy't adressearre wie oan it fiktive adres 221B Baker Street. Nei't de fêstiging fan Abbey National oan Baker Street yn 2005 tichtgie, loek de bank him út 'e striid werom. It Sherlock Holmes Museum moast it doe lykwols opnimme tsjin 'e gemeenteried fan Westminster, mei't pleatslike bestjoerders de hûsnûmers yn 'e strjitte op folchoarder hâlde woene en 221B dus net by 237–241 sitte koe. Pas doe't der troch de kwestje negative publisiteit foar beide partijen ûntstie, waard in kompromis sletten wêrby't it museum in spesjale ûntheffing krige om op 237–241 post foar 221B te ûntfangen.
The Eiger Sanction

*''The Eiger Sanction'' (roman), in skrillerroman fan Trevanian (pseudonym fan Rodney William Whitaker) út 1972
*''The Eiger Sanction'' (film), in Amerikaanske film út 1975, basearre op 'e roman
Gerrit van Duyl

**Gerrit van Duyl** (Koudum, 18 septimber 1888 – Zeist, 27 desimber 1952) wie in Nederlânske teolooch en nasjonaalsosjalistysk politikus.

## Biografy
Van Duyl studearre teology oan de Universiteit fan Utert. As (frijsinnich) Nederlânsk-herfoarme predikant stie er tusken 1917 en 1929 ûnder oare op It Hearrenfean, Assen en Hilversum. Yn de jierren 1917-1929 wie er sekretaris fan de *Studieclub van moderne theologen*.

Yn 1933 waard er lid fan de Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging (NSB) fan Anton Mussert. Binnen de NSB ferfolle er yn de jierren 1933 -1937 de funksje fan haad fan de ôfdieling Foarming en wied er ferantwurdlik foar de politike foarming fan de NSB-leden. Ek wie er yn 1936 -1937 redakteur fan it NSB-tydskrift *Vorming*, letter omdoopt ta *Ontwakend volk*. Hy waard algemien erkend as de bêste sprekker fan de NSB; syn redefieringen wiene steefêst skaaimerke troch krêftige taal, dy't oerhinge nei agressiviteit. Sa waard er yn 1935 ta in boete fan f 100 feroardiele fanwegen mislediging fan it iepenbier gesach. Van Duyl fette syn taak as 'Foarmingslieder' op troch it yn 'e gaten hâlden fan de ideologyske suverheid fan de NSB. Dy oertsjûging makke dat er de lieding hieltyd op wat er seach as tekoartkommingen wiisde. Yn 1937 hie er ien dei foar de NSB sitting yn de Earste Keamer.

Yn selde jier makke Van Duyl yn it geheim in kampanje ree tsjin de frijmitselerij, mei de bedoeling Musserts fertrouweling Farwerck falle te litten. Letter yn 1937 besocht Van Duyl tsjin Mussert sels gear te spannen, ûnder oaren fanwegen Mussert syn healslachtige hâlding foar it antysemitisme oer. It skeel tusken beiden krige de hichte nei oanlieding fan de foar de NSB rampsillich ferrûne Twadde Keamerferkiezingen fan 1937. It stimpersintaazje fan twa jier earder gie troch de helte en it waard dúdlik dat de NSB nea op eigen krêft de macht krije soe. Van Duyl en syn oanhingers wifelen net om Mussert de ferantwurdlikheid foar it minne resultaat yn 'e skuon te skowen. Der waard in plan makke om Mussert foar in pear moanne nei Switserlân te stjoeren en him dêrnei ôf te setten. Mussert krige lykwols lucht fan it komplot. Hy reagearre effektyf: Van Duyl en dy syn folgelingen waarden twongen om de NSB te ferlitten. 

Nei't er by de NSB fuotgien wie wied er yn 1938 ien fan de oprjochters fan de *[[Nederlandsche Volkspartij]]*. Nei de ynfal wie er ûnder mear lid fan de NSNAP-Van Rappard en trede er op as sprekker foar dy groepearring oant Van Rappard syn NSNAP op 27 septimber 1941 ophefte. Van Duyl wie fierder begeunstigjend lid fan de Germaanske SS yn Nederlân. Ek foar dy klup trede er op as sprekker, bygelyks yn Rotterdam op 20 maart 1943. Yn augustus fan dat jier sette er mei syn twadde frou nei Dútslân ôf. Yn maaie '46 waard er yn Nederlân arrestearre en yn april 1948 troch it Bysûnder Gerjochtshôf yn Amsterdam feroardiele ta tsien jier finzenisstraf mei ôftrek fan foararrest. Yn 1951 waard er frijlitten.
Reichenbachwetterfal

De **Reichenbachwetterfal** (Dútsk: *Reichenbachfälle*; Frânsk: *Chutes du Reichenbach*) is in hûnderten meters hege wetterfal yn it Berner Boppelân fan Switserlân. De wetterfal is benammen bekend wurden as lokaasje fan 'e klimaktyske konfrontaasje tusken de ferneamde fiktive privee-detektive Sherlock Holmes en syn aartsrivaal, professor Moriarty.

## Geografy
De Reichenbachwetterfal is sitewearre yn it Berner Boppelân, in regio fan 'e Alpen dy't bestjoerlik ta it Switserske kanton Bern heart. De wetterfal wurdt fet troch in beek, de Reichenbach of Rychenbach, in sydstream fan 'e Aare, dy't troch de dernei ferneamde Reichenbachdelling streamt. Op it plak dêr't it wetter fan 'e beek del stoart nei de folle leger leine Haslidelling wurdt troch it hommelse hichteferskil op 11/2&nbsp;km besuden it doarp Meiringen en 25&nbsp;km eastlik fan 'e stêd Interlaken in wetterfal foarme. 

De totale hichte fan 'e Reichenbachwetterfal bedraacht 290&nbsp;m, mar de wetterfal bestiet út sân triemmen en it wetter falt dus net yn ien kear safier omleech. De grutste triem is de boppeste, de saneamde Grutte Reichenbachwetterfal, dy't 110&nbsp;m heech is. Dy is dêrmei ien fan 'e heechste wetterfallen yn 'e Alpen en heart ta de fjirtich heechsten yn Switserlân. Tsjintwurdich wurdt de Reichenbachwetterfal yn beskate dielen fan it jier brûkt foar it opwekjen fan hydo-elektrisiteit, wat it wetterfolume fan 'e wetterfal lytser makket.

## Bekendheid
Hoewol't de Reichenbachwetterfal in ymposant gesicht is, hat de wetterfal neat dat tsientallen oare wetterfallen yn 'e Alpen net ek hawwe. Syn ferneamdheid tanket de Reichenbachwetterfal dan ek net sasear oan syn oansjen, mar oan it feit dat er troch de ferneamde Britske skriuwer sir Arthur Conan Doyle brûkt waard as setting yn syn koarte ferhaal *[[The Final Problem]]*, dat ferskynde yn 1893. Yn it ferhaal fynt de klimaktyske konfrontaasje tusken privee-detektive Sherlock Holmes en syn aartsrivaal, de ûnmeilydsume krimineel professor Moriarty, plak oan 'e top fan 'e Reichenbachwetterfal. De wrakseling fan 'e beide mannen einiget dermei dat se tegearre oer de râne kneppelje en, sa wurdt oannommen, te pletter falle of ferdrinke. (Hoewol't Holmes jierren letter de fal oerlibbe blykt te hawwen.)

## Tagonklikheid
De Reichenbachwetterfal is tagonklik fia de Reichenbachfall-Bahn (RfB), in keabelspoar dat spesjaal oanlein is om it oandwaan fan 'e wetterfal foar toeristen te fasilitearjen. It spoar datearret fan 1899 en waard yn 1999 werboud nei it oarspronklike ûntwerp. It begjinstasjon leit op 20&nbsp;minuten rinnen ôfstân, of in busrit fan 6&nbsp;minuten, fan it Spoarstasjon Meiringen ôf, oan it Brünigspoar fan Interlaken nei Lucerne.
Alexander Burger

**Alexander Corné Burger** (It Hearrenfean, 1999) is in Frysk filmmakker, sjoernalist en dogger fan voice-overs.

## Wurkpaad
Yn 2020 studearre er ôf oan D'Drive Film & Media yn Ljouwert, mei syn koarte film *Troebel Water*. Under syn stúdzje rûn er staazje by it doetiidske Omroep LEO, dêr 't er ferslachjouwer en voice-overwurk die foar nijsreportaazjes. Dêrnei hat er wurksum west as ûndersykssjoernalist by RTV NOF. Op 5 jannewaris 2023 wie er ien fan de presintatoaren fan it radioprogramma *Sis it mar!* by Omrop Fryslân. 
## Voice-over (seleksje)
* (2018-2019) *Netherlandssoccer*
* (2020) *De komst van de F-35*, koarte dokumintêre
* (2021) *Huizum op film*, fertoand by it Noardelijk Film Festival

## Filmografy (seleksje)

* (2025) FryslânDOK: *<nowiki/>'It libben fan in [[Early Bird]]*'

## Keppeling om utens
*  yn de IMDb
Pieter Feitsma

**Pieter Feitsma** (Nes, 7 septimber 1895 – Apeldoorn, 10 maart 1969) wie in Nederlânsk politikus út namme fan de PvdA.

Hy waard berne yn de Fryske gemeente Westdongeradiel as soan fan Durk Feitsma (1860-1938; lânbouwer) en Riemke Wiersma (1860-1943 ). Hy gie nei de hbs yn Ljouwert en wie direkteur fan in ferwaarmingsynstallaasjefabryk, mar hat ek assuradeur en wethâlder west. 

Feitsma wie reserve-kapitein foar't er yn 1948 beneamd waard ta boargemaster fan Reeuwijk. Fan 1952 ôf wie er ek waarnimmend boargemaster fan de gemeenten Hekendorp, Papekop en Lange Ruige Weide. Dêrnei wie er fan 1955 oant syn pensjonearring yn 1960 de boargemaster fan Sliedrecht. 

Hy ferstoar yn 1969 yn de âlderdom fan 73 jier.
Sint-Martinustsjerke (Lahnstein)

De **Sint-Martinustsjerke** (Dútsk: *St.-Martin-Kirche*) is in roomske parochytsjerke yn Oberlahnstein, in Ortsteil fan Lahnstein, yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts.

## Skiednis

De âldste dielen fan 'e tsjerke binne de om 1190 hinne boude letromaanske tuorren oan wjerskanten fan it koer. Oarspronklik stiene dy tuorren oan in eardere basilyk. Oan 'e de noardlike toer is fierder neat feroare, wylst de súdlike toer yn 'e 14e iuw in goatyske spits krige. It hjoeddeiske goatyske koer mei twa krúsferwulften ferfong yn 1332 it âlde koer. 

Yn 1775 waard it romaanske middenskip ôfbrutsen en oant 1777 yn 'e styl fan in halletsjerke ferfongen troch in barok middenskip. Tusken 1895 oant 1899 waarden de sydskippen mei apsiden yn neogoatyske styl tafoege. Krekt wat earder waard yn 1864 de súdlike toer mei in ferdjipping ferhege. 

De sokkels fan 'e tuorren waarden yn 1954 oant it plafond ferfongen troch staalkonstruksjes, sadat de tsjerke fan binnen fergrutte wurde koe en it heechalter in plak tusken de tuorren krije koe. Oan it begjin fan 'e jierren 1970 ferhûze it heechalter yn it ramt fan 'e fernijing fan 'e alterromte nei it rjochter sydskip en sûnt is der net mear in soad feroare.

## Ynterieur
It haadportaal mei dêrboppe in sânstiennen byld fan de patroanhillige mei syn biskopsstêf en in guos leit oan 'e westlike kant fan 'e tsjerke. 

Yn 'e tsjerke wurdt in goatysk byld fan in Annatrits (Anna mei Marije en it bern Jezus) en in fesperbyld út it ein fan 'e 15e iuw bewarre, dy't oarspronklik út de fanwegen de útwreiding fan it spoar yn 1903 ôfbrutsen en letter yn 'e Max-Schwarz-Straße weropboude Wenzelkapel stamt. De grutte barokke bylden fan Jehannes de Doper, Jehannes de Evangelist en de Mem Gods stiene oant de sekularisaasje yn it premonstratinzerske kleaster Rommersdorf by Neuwied. 

Yn it rjochter sydskip stiet it eardere neogoatyske heechalter út 1905 mei foarstellings út it libben fan Martinus fan Tours. It Sint-Joazefalter yn it lofter sydskip is ek neogoatysk en waard yn 1911 troch P. Tillmanns út Erkelenz boud. By de rjochter tagong is in foarstelling fan 'e hillige Antonius, dy't yn 1919 troch Caspar Weis út Oberlahnstein makke is. 

It moderne alterkrús waard yn 1974 yn it ramt fan 'e modernisearing fan it preesterkoer ophongen. 

## Klokken
De Sint-Martinustsjerke hat fiif klokken mei in totaal gewicht fan 13,6 ton. De swierste klok is de Martinusklok mei in gewicht fan 5,7 ton. It is de grutste klokke oan 'e Middenryn.

## Oargel
Boppe de westlike barokke galerij fan it middenskip stiet in belangryk Stumm-oargel út de jierren 1742-1744. It oargel waard boud troch Johann Michael Stumm en hat 21 registers. De firma Johannes Klais Orgelbau út Bonn restaurearre foar it lêst yn 1968 it oargel yngreven.
Symmetry

Mei **symmetry** (fan it Aldgrykske συμμετρία *symmetria* "lykmaat", út σύν *syn* "meiïnoar" en μέτρον *metron*, "maat")  wurdt de eigenskip ornearre dat de twa helten fan in geometrysk objekt troch bewegings in beskaat spegelbyld foarmje. Dat spegeljen kin fan in punt, line of flak dien wurde. Mear yn 't algemien is in symmetry fan in objekt in ferskowen, draaien, spegeljen of in kombinaasje dêrfan, of in transformaasje dy't it objekt op himsels ôfbyldet; ynfariant

* De haadletter **A** is symmetrysk troch de fertikale as.
* De haadletter **B** is symmetrysk troch de horizontale as.
* De sirkel is symmetrysk ûnder ferskatee rotaasjes om it mulpunt en ûnder spegeljen troch syn diameters.
* De regelmjittige seishoeke is symmetrysk ûnder rotaasjes om it mulpunt oer in hoeke dy't in mearfâld is fan 60°, en ûnder spegeljen troch syn 3 hichtelinen en syn 3 diameters.

Symmetry komt foar yn de wiskunde, benammen de geometry, biology, de wittenskip en de keunst, lykas arsjitektuer en muzyk.

It tsjinoerstelde fan symmetry is de asymmetry.
Ray Liotta

**Raymond Allen Liotta** (Newark (Nij-Jersey) 18 desimber 1954 – Santo Domingo (Dominikaanske Republyk) 26 maaie 2022) wie in Amerikaanske akteur en stimakteur. Hy spile ûnder mear yn de films *Something Wild* (1986), *Goodfellas* (1990), *Cop Land* (1997) en *Hannibal* (2001). Hy waard yn syn karriêre nominearre foar in Golden Globe en hy wûn ien Emmy Award. Hy krige yn 2023 in stjer op de Hollywood Walk of Fame.

## Filmografy

### Films

* *Cocaine Bear (2023)* - Universal Pictures
* *The Many Saints of Newark* (2021) - Hollywood Dick Montisanti
* *Hubie Halloween* (2020) - Pete Landolfa
* *Muppets Most Wanted* (2014) – Big papa
* *Revenge of the Green Dragons* (2014) – Michael Bloom
* *Pawn* (2013) – Man in the Suit
* *Bad Karma* (2012) – Jack Molloy
* *The Iceman* (2012) – Roy Demeo
* *Wanderlust* (2012) – Himsels
* *Killing Them Softly* (2012) – Markie Trattman
* *The River Murders* (2011) – Jack Verdon
* *Street Kings 2: Motor City* (2011) – Marty Kingston
* *Wizards of Waverly Place 2: The Next Big Adventure* (2011) – rol ûnbekend
* *Snowmen* (2010) – Reggie Kirkfield
* *Charlie St. Cloud* (2010) – Florio Ferrente
* *Date Night* (2010) – Joe Miletto
* *Crazy on the Outside* (2010) – Gray
* *Youth in Revolt* (2010) – Lance Wescott
* *Observe and Report* (2009) – Det. Harrison
* *Crossing Over* (2009) – Cole Frankel
* *Powder Blue* (2009) – Jack Doheny
* *La linea* (2008) – Mark Shields
* *Chasing 3000* (2008) – Adult Mickey
* *Hero Wanted* (2008) – Det. Terry Subcott
* *Bee Movie* (2007, stem) – Himsels
* *Battle in Seattle* (2007) – Mayor Jim Tobin
* *Wild Hogs* (2007) – Jack
* *In the Name of the King: A Dungeon Siege Tale* (2007) – Gallian
* *Smokin' Aces* (2006) – Donald Carruthers
* *Comeback Season* (2006) – Walter Pearce
* *Local Color* (2006) – John Talia Sr.
* *Even Money* (2006) – Tom Carver
* *Slow Burn* (2005) – Ford Cole
* *Revolver* (2005) – Macha
* *Control* (2004) – Lee Ray Oliver
* *The Last Shot* (2004) – Jack Devine
* *Identity* (2003) – Rhodes
* *Ticker* (2002) – FBI Agent
* *John Q* (2002) – Chief Gus Monroe
* *Narc* (2002) – Det. Lt. Henry Oak
* *Blow* (2001) – Fred Jung
* *Heartbreakers* (2001) – Dean Cummano/Vinny Stagliono
* *Hannibal* (2001) – Paul Krendler
* *A Rumor of Angels* (2000) – Nathan Neubauer
* *Pilgrim* (2000) – Jack
* *Forever Mine* (1999) – Mark Brice
* *Muppets from Space* (1999) - Poortwachter
* *Phoenix* (1998) – Harry Collin
* *Cop Land* (1997) – Det. Gary 'Figgsy' Figgis
* *Turbulence* (1997) – Ryan Weaver
* *Unforgettable* (1996) – Dr. David Krane
* *Operation Dumbo Drop* (1995) – Capt. T.C. Doyle
* *Corrina, Corrina* (1994) – Manny Singer
* *No Escape* (1994) – Capt. J.T. Robbins
* *Unlawful Entry* (1992) – Officer Pete Davis
* *Article 99* (1992) – Dr. Richard Sturgess
* *Goodfellas* (1990) – Henry Hill
* *Field of Dreams* (1989) – Shoeless Joe Jackson
* *Dominick and Eugene* (1988) – Eugene 'Gino' Luciano
* *Arena Brains* (1987) – The Artist
* *Something Wild* (1986) – Ray Sinclair
* *The Lonely Lady* (1983) – Joe Heron

### Fideospullen

* *Call of Duty: Black Ops 2 (Uprising DLC)* (2013) – Billy Handsome
* *Grand Theft Auto: Vice City* (2002) – Tommy Vercetti
Frederik Gerard van Dijk

**Frederik Gerard van Dijk** (Húns, 31 oktober 1905 – Wassenaar, 7 septimber 1994) wie in Nederlânske advokaat, amtner, bestjoerder en politikus foar de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD).

## Libben en wurk
Van Dijk waard yn 1905 berne as in soan fan frijsinnich herfoarme predikant Wilhelm Ange François van Dijk en Johanna Eleonora Catharina Merz. Nei it gymnasium studearre er rjochten oan de Universiteit fan Amsterdam. Yn syn studinetiid waard er lid yn it *Amsterdamsch Studenten Corps* en roeide by ASR Nereus. Yn 1931 helle er syn bul.

Hy begûn syn karriêre as advokaat en prokureur. Fan 1934 ôf wie Van Dijk amtner op it ministearje fan Lânbou, Fiskerij en Itensfoarsjenning, in posysje dy't er oant 1947 ferfolle soe. Neitiid waard er oansteld as sjef haadafdieling en plakferfangend direkteur fan de *Algemene Controle en Technische Controle*. Fan 1948 oant 25 septimber 1963 wie Van Dijk haad fan de ôfdieling algemiene saken, direksje Voedselvoorziening fan it ministearje fan *Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening*.

Fan 6 novimber 1956 oant 5 juny 1963 wie Van Dijk lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal en fan 22 juny 1959 oant 4 septimber 1963 wie er út namme fan de VVD lid fan it Europeesk Parlemint. Oant 1971 wurke er 15 jier as foarsitter fan *Produktschap voor Vee en Vlees*.

Van Dijk besette ek funksjes binnen de VVD, sa wied er ûnder oare foarsitter fan de VVD-ôfdieling De Haach, en hie er njonkenfunksjes, lykas lid fan de *Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad* en foarsitter fan de *Vereniging Kinderhulp*.
Provinsjaal park

In **provinsjaal park** is in natoergebiet mei in beskerme status, ynsteld troch it regear fan in provinsje. It liket sadwaande op in nasjonaal park, in natoergebiet mei in beskerme status, ynsteld troch in nasjonaal regear. Om't provinsjes minder foech hawwe as nasjonale regearings, hawwe provinsjale parken ornaris in legere beskerme status as nasjonale parken. Almeast binne provinsjale parken ek lytser as nasjonale parken. It komt wol foar dat in natoergebiet earst in provinsjaal park wurdt en letter erkenning fan it nasjonale regear kriget en dan opklimt ta nasjonaal park. 

Provinsjale parken komme foar yn fjouwer lannen: Argentynje, Belgje, Kanada en Súd-Afrika. Yn Belgje wurde sokke natoergebieten oantsjut as **provinsjale domeinen** ynstee fan mei de term "park". Yn Kanada, dat njonken provinsjes ek trije territoaria omfettet, komme sadwaande ek **territoriale parken** foar, dy't behalven de namme yn neat fan provinsjale parken ferskille. Yn inkele oare lannen, te witten: Austraalje, Brazylje, de Feriene Steaten en Meksiko, komt in soartgelikens type natoergebiet foar dat steatspark hjit, om't dy lannen net ferdield binne yn provinsjes, mar yn dielsteaten. It âldste provinsjaal park fan 'e wrâld is it Keninginne Fiktoaria Park yn Niagara Falls, yn 'e Kanadeeske provinsje Ontario, dat oprjochte waard yn 1888. Wrâlds grutste provinsjaal park leit ek yn Ontario; dat is it 23.552&nbsp;km² beslaande Provinsjaal Park Polar Bear, oan 'e kust fan 'e Hudsonbaai.

## Sjoch ek
*nasjonaal park
*steatspark
Stasjon Amsterdam Muiderpoarte

**Stasjon Amsterdam Muiderpoarte** (**Asdm**)  is ien fan de spoarstasjons yn de Nederlânske stêd Amsterdam, yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1896 oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). 

## Gebou

It oarspronklike spoarstasjon Amsterdam Muiderpoarte bestie út twa gebouwen op it eilânperron. Yn 1907 binne trije ekstra gebouwen mei wachtromten en húskes op it perron pleatst. Dêrneist is ien fan de oarspronklike gebouwen fergrutte. It gehiel waard mei in lange perronkape oerdutsen. It earste stasjonsgebou waard ôfbrutsen yn 1937 om't de spoaren ferhege waarden. 

It stasjon waard yn 1939 ferfongen troch in nij gebou fan de hân fan arsjitekt Schelling. It nije stasjonsgebou kaam tusken de splitsing fan de Easterspoarwei en de Rhijnspoarwei te stean. It gebou hat krekt as it lyktidich iepene Amstelstasjon in hege stasjonshal mei glêzen kopgevel en twa lege sydgevels dy't tusken beide spoardiken lizze. Foar it hiele gebou is in luifel dy't foar de yngong nei foaren stekt. Oan 'e linkerkant fan it stasjonsgebou stiet in opfallend rank en heech seinhûs. Efter de tritich meter lange stasjonshal wiene by de iepening twa knikte fuotgongerstunnels nei de perrons fan de Easterspoarwei en de Rhijnspoarwei.

Yn 1998 en 1999 binne it stasjon en de omjouwing  fan it stasjon yngreven ferboud en waarden de tunnels ôfsletten. Ek ferdwûnen alle oarspronklike funksjes út it stasjonsgebou. Beide perrons binne tenei mei treppen en liften te berikken fan ôf de strjitten Yn de tunnels binne inkelde winkels en ek it service loket fan de NS te finen. It stasjonsgebou is tsjintwurdich yn gebrûk as fytsewinkel.

## Treinferbinings
Stasjon Amsterdam Science Park

**Stasjon Amsterdam Science Park** (**Assp**) is in stasjon oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen) en is ien fan de stasjons yn Amsterdam yn de provinsje Noard-Hollân. 

## Gebou
It fiaduktstasjon waard yn gebrûk naam op 14 desimber 2009. It stasjon is in ûntwerp fan arsjitekt KCAP Architects&Planners. By beide perrons stiet in C-foarmige konstruksje dy't tsjinnet as oerkaping boppe in part fan it perron, de trep en de wachtromten. It is in typyske foarstedshalte mei in iepen fytsestalling mei fytsklûzen en in pear parkearplakken. It stasjon leit njonken it ranzjearterrein Watergraafsmeer.

## Treinferbinings
Kenny Rogers (album)

***Kenny Rogers*** is it twadde studio-album fan 'e Amerikaanske countrysjonger Kenny Rogers, dat yn jannewaris 1977 útbrocht waard by platemaatskippij United Artists Records. Dit album markearre it begjin fan it súkses fan Rogers as solo-artyst, nei't syn earste solo-album, *[[Love Lifted Me]]*, út 1976, net folle dien hie. Fan *Kenny Rogers* waarden twa lieten as single útbrocht, wêrûnder *[[Lucille (liet fan Kenny Rogers)|Lucille]]*, dat in grutte hit waard. 

## Album
*Kenny Rogers* waard yn it neijier fan 1976 en it begjin fan jannewaris 1977 opnommen. It waard produsearre troch Larry Butler foar platemaatskippij United Artists Records. Fan *Kenny Rogers* waarden twa singles útbrocht. De earste wie, ein 1976, *[[Laura (What's He Got That I Ain't Got?)]]*, en de twadde wie *[[Lucille (liet fan Kenny Rogers)|Lucille]]*, dat útkaam op 24&nbsp;jannewaris 1977. *[[Green, Green Grass of Home]]* wie in cover fan in liet dat yn 1965 foar it earst troch Porter Wagoner útbrocht wie as single en in jier letter ek troch Tom Jones. *[[The Son of Hickory Holler's Tramp]]* wie in cover fan in liet oer prostitúsje, dat oarspronklik songen wie troch Johnny Darrell yn 1968, mar dat pas by in breder publyk bekend rekke yn 'e ferzje fan Kenny Rogers.

## Spyllist

## Resultaat
*Kenny Rogers* foarme de trochbraak fan Kenny Rogers as solo-artyst. It album waard yn 'e Feriene Steaten in platina plaat en yn Kanada in gouden plaat. Yn 'e Amerikaanske Top Country Albums-list berikte it album it earste plak. Yn 'e Kanadeeske *RPM* Top Albums bleau er stykjen op plak&nbsp;17, wylst er yn 'e Britske UK Albums Chart opklom oant plak&nbsp;14. Fan 'e beide singles berikte *[[Laura (What He's Got That I Ain't Got?)]]* it njoggentjinde plak yn 'e Amerikaanske Hot Country Singles-list. *[[Lucille (liet fan Kenny Rogers)|Lucille]]* woeks út ta ien fan Rogers syn grutste hits troch sawol yn 'e Feriene Steaten as Kanada it earste plak yn 'e hitlisten te berikken. Rogers wûn der in Grammy, twa ACM Awards, in CMA Award en in American Music Award mei.

## Keppelings om utens
*Ynformaasje oer ''Kenny Rogers'' op AllMusic.com
Stasjon Diemen

**Stasjon Diemen** (**Dmn**) is in spoarweistasjon yn it Nederlânske plak Diemen yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1882 as *halte Kerklaan* oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). It stasjon waard yn 1929 sletten, mar op 26 maaie 1974 fannijs iepene, en krige doe de namme stasjon Diemen.

## Gebou

De oarspronklike halte Kerklaan hie gjin gebouwen. Hoewol't it de bedoeling is om it fannijs iepene stasjon ûnbemanne te litten, soarge it ûnferwachts hege tal reizgers derfoar dat Diemen yn 1978 dochs noch in stasjonsgebou krige, in stasjonsgebou bekend as Standerttype Sextant fan de hân fan arsjitekt Cees Douma. It stasjonsgebou fan Diemen ferdwûn ein maart 2021 wer om romte te meitsjen foar de werynrjochting fan de stasjonsomjouwing. It stasjon bestiet no allinnich noch út in tal abrys, in iepen fytsestalling mei fytsklûzen en in pear parkearplakken.

## Treinferbinings
Stasjon Naarden-Bussum

**Stasjon Naarden-Bussum** (**Ndb**)  is in spoarstasjon yn de Nederlânske stêd Bussum, yn de gemeente Goaiske Marren yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1874 oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). 

## Gebou

It oarspronklike spoarstasjon fan Naarden-Bussum wie in grut gebou fan itselde ûntwerp as Weesp. It hege gebou hat in middenpart mei oan beide siden in wat nei foaren steand eingebou. It symmetryske gebou biedt romte oan de ferskate stasjonsfoarsjenningen wêrûnder in grutte restauraasje. Boppedat binne yn it stasjonsgebou mar leafst trije wenningen foar spoarwei-personiel. Oan de kant fan it perron en de rjochter sydgevel komt in perronkape. yn 1883 waard it stasjonsgebiet útwreide mei in tramstasjon foar de Tramwei Bussum - Huizen. It earste stasjonsgebou waard ôfbrutsen yn 1914. 

As gefolch fan materiaal krapte troch de Earste Wrâldkriich komt it nije stasjonsgebou pas yn 1925 ree. It nije gebou is fan de hân fan arsjitekt Schelling. 

It strakke asymmetryske gebou hat parten yn ferskillende hichten en allinnich platte dakken. Ek de ferskate oanbouwen binne yn deselde styl útfierd. Wylst de lange lege linker fleugel mei fytsestalling tsjin it sydperron oanboud is, is de hegeare rjochterfleugel dy't benammen foar opslach fan fracht yn gebrûk is, om it doetiidske hinne tramstasjon situearre. Hjirtroch hat it gebou in Z-foarmige plattegrûn. It bakstiennen gebou hat allinnich mar rjochte foarmen en gjin inkelde bûgde line. Yn stee fan in healrûn finster dat desennialang de yngongen fan de gruttere stasjonsgebouwen markearret, krige Naarden-Bussum in grut fjouwerkant finster mei 36 fjouwerkante rútsjes. Om ruten en doarren hinne binne ôfwikende mitselferbannen tapast.

Nei it sluten fan 'e tramwei yn 1958 bliuwe yn it stasjonsgebiet de spoaren, perrons en oerkaping bewarre. Yn de simmer fan 2019 is it terrein fan Naarden-Bussum sadanich sanearre dat mar twa spoaren oerbliuwe en it brede eilânperron in gewoan perron wurden is. De haadyngong is nei de westkant fan it middenpart fan it stasjonsgebou ferpleatst sadat alle reizgers gebrûk meitsje fan deselde yngong.

## Treinferbinings
Mr. & Mrs. Smith

"**Mr. & Mrs. Smith**", "**Mr & Mrs Smith**", "**Mr. and Mrs. Smith**" of "**Mr and Mrs Smith**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

(de ôfkoartings foar "mynhear"/"menear" en "mefrou" wurde yn it Amerikaansk-Ingelsk mei in punt oan 'e ein skreaun, mar yn it Britsk-Ingelsk skriuwt men gjin punt)

## Films
*''Mr. & Mrs. Smith'' (film út 1941), in Amerikaanske film út 1941 ûnder rezjy fan Alfred Hitchcock
*''Mr. & Mrs. Smith'' (film út 2005), in Amerikaanske film út 2005 mei Brad Pitt en Angelina Jolie

## Tillefyzje
*''Mr. & Mrs. Smith'' (tillefyzjesearje út 1996), in Amerikaanske misdiesearje út 1996
*''Mr. & Mrs. Smith'' (tillefyzjesearje út 2022), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 2022, basearre op 'e film út 2005

## Muzyk
**[[Mr and Mrs Smith and Mr Drake]]*, in album fan Cardiacs út 1984
*''Mr. & Mrs. Smith'' (liet út ''Smash''), in liet út 'e musicaltillefyzjesearje *Smash* út 2012
*''Mr. & Mrs. Smith'' (liet fan Stereophonics), in liet fan Stereophonics út 2015
Stasjon Bussum Súd

**Stasjon Bussum Súd** (**Bsm**) is in stasjon yn de Nederlânske plak Bussum (gemeente Goaiske Marren) yn de provinsje Noard-Hollân. It stasjon is in Standerttype Sextant en is ien fan de sechstjin stasjons dy 't ea yn fan dit type boud is; in santjinde Sextant wie in busstasjon. Stasjon Bussum Súd is ien fan de fiif stasjons fan dit type dat noch oanwêzich is.

## Gebou

It stasjonsgebou kaam yn 1870 ree, fjouwer jier nei't it stasjon op 22 maaie 1966 iepene wie foar treinreizgers. De Sextant fan Bussum Súd is fan de fiif oerbleaune gebouwen fan it standerttype it meast yn de orizjinele steat bewarre en makket dêrom diel út fan de Kolleksje Bysûndere stasjonsgebouwen yn Nederlân. It stasjonsgebou is sadwaande erkend as weardefol ûnderdiel fan de Nederlânske stasjonsarsjitektuer.

Foar de ferbining tusken beide perrons is in ienfâldige fuotgongersbrêge delset. Op it neistlizzende stasjon Hilfertsom Media Park en dat fan Putten komt yn dy perioade in ferlykbere brêge. Yn jannewaris 2015 waard der in nije brêge boud. It bouwurk is foar in grut part fan hout en glês. De nije brêge hat neist treppen ek liften sadat it stasjon tagonklik is foar reizgers mei in rolstoel. Under de treppen is in wachtromte. Goed in heal jier nei de pleatsing fan de nije brêge waard de âlde fuotgongersbrêge fuorthelle.

## Treinferbinings
Plaza de España

(*Plaza de España* is Spaansk foar "Spanjeplein".)

## Spanje
*Plaça d'Espanya (Barcelona), in plein yn 'e Spaanske stêd Barcelona (namme yn it Katalaansk)
*Plaça d'Espanya (Palma de Mallorca), in plein yn 'e Spaanske stêd Palma de Mallorca (namme yn it Katalaansk)
*Plaza de España (Sevilla), in plein yn 'e Spaanske stêd Sevilla
*Plaza de España (Cádiz), in plein yn 'e Spaanske stêd Cádiz
*Plaza de España (Madrid), in plein yn 'e Spaanske haadstêd Madrid
*Plaza de España (Melilla), in plein yn 'e Spaanske stêd Melilla
*Plaza de España (Pontevedra), in plein yn 'e Spaanske stêd Pontevedra
*Plaza de España (Santa Cruz de Tenerife), in plein yn 'e Spaanske stêd Santa Cruz de Tenerife
*Plaza de España (Valencia), in plein yn 'e Spaanske stêd Valencia
*Plaza de España (Zaragoza), in plein yn 'e Spaanske stêd Zaragoza
*Praza de España (La Coruña), in plein yn 'e Spaanske stêd La Coruña (namme yn it Galisysk)

## Oare Jeropeeske lannen
*Piazza di Spagna, in plein yn 'e Italjaanske haadstêd Rome (namme yn it Italjaansk)
*Praça de Espanha, in plein yn 'e Portegeeske haadstêd Lissabon (namme yn it Portegeesk)
*Plaţa Spaniei, in plein yn 'e Roemeenske haadstêd Boekarest (namme yn it Roemeensk)

## Bûten Jeropa
*Plaza España (Concepción), in plein yn 'e Sileenske stêd Concepción
*Plaza de España (Hagåtña), in plein yn Hagåtña, it haadplak fan it Amerikaanske territoarium Gûam 
*Plaza de España (Manilla), in plein yn 'e Filipynske haadstêd Manilla
*Plaza de España (Miami), in plein yn 'e wyk South Beach fan 'e Amerikaanske stêd Miami
*Plaza de España (Santo Domingo), in plein yn Santo Domingo, de haadstêd fan 'e Dominikaanske Republyk
Stasjon Hilfertsom Media Park

**Stasjon Hilfertsom Media Park** (**hvsm**) is in stasjon yn de Nederlânske plak Hilfertsom yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1974 oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). 

## Gebou
It stasjon hie ynearsten gjin stasjonsgebou. It stasjon krijt twa perrons mei in ienfâldige oerkaping en twa abry's. Beide perronnen binne ferbûn mei in ienfâldige brêge. It standertûntwerp is ek yn Bussum Súd en Putten delset. Healwei de jierren ’80 krijt de oant dan ta ûnbemanne halte in keet foar de ferkeap fan treinkaarten. In pear jier letter is der in ienfâldige permaninte foarsjenning as boud. Yn 2011 wurdt in nije opfallende brêge tusken de perrons en it njonkenlizzende Mediapark , yn gebrûk nommen. De nije brêge is ek fan liften foarsjoen. De brêge krijt de tapaslike namme *De Kijkbuis*.

## Namme
Oant 1989 hjitte it stasjon *Hilfertsom NOS*, neamd nei it tichteby lizzende studiokompleks fan de NOS. Yn 1989 wiziget NS de namme fan it stasjon yn *Hilfertsom Noard*. Yn desimber 2013 kriget it stasjon op 'e nij in nije namme. Diskear ferneamd nei it njonkenlizzende Mediapark.

## Treinferbinings
Marijebasilyk (Kevelaer)

De **Marijebasilyk** (Dútsk: *Marienbasilika*) is in neogoatysk tsjerkegebou yn it Dútske beafeartsplak Kevelaer. De tsjerke stiet tichteby de barokke Genedekapel op it plak dêr't de keapman Hendrick Busman earder in lyts hillichdom bouwe liet, nei't er neffens de tradysje in stim hearde, dy't him hjitte in kapel te bouwen. De Marijebasilyk waard yn 'e 19e iuw boud en krige yn 1923 de status fan basilyk.  

## Skiednis

De neogoatyske tsjerke waard tusken 1858 en 1864 troch Hilger Hertel de Aldere (1831-1890) boud neffens in ûntwerp fan 'e arsjtekt Vincenz Statz (1819-1898). De 90 meter hege toer waard yn 'e jierren 1883-1884 tafoege. Om 1900 hinne folge de kleurrike beskildering fan it dwersskip en it koer. 

Troch de bommekriich gyngen de oarspronklike glês-yn-leadramen ferlern. Yn 1946 waarden dy ramen ferfongen; in part dêrfan neffens it ûntwerp fan 'e út Weeze ôfkomstige keunstner Hans Mennekes.   

De restauraasje fan 'e op 'e Paryske Saint-Chapelle ynspirearre beskildering fan it ynterieur waard yn 1991 ôfsletten. Dêrmei waard ien fan 'e meast kleurrike tsjerkeynterieuren fan it Rynlân wer yn 'e âlde gloarje werombrocht. 

It hjoeddeiske brûnzen portaal fan 'e tsjerke is makke troch de skilder en byldhouwer Willi Dirx.

## Beafeart
Yn 1884 joech paus Leo oan pastoar Josef van Ackeren (1830-1903) en syn opfolgers it privileezje om yn syn plak fjouwerris yn 't jier de apostoalyske seine te jaan. Kevelaer is it iennige plak yn it Dútsktalige gebiet, dêr't dy seine troch in preester of in biskop op 'e feestdagen Marije-Fisitaasje, Marije-Himelfeart, Marije-Berte en Alderheljen jûn wurdt.

De tsjerke krige yn 1923 de status fan in pauslike basilica minor.

## Oargel

It oargel fan de Mariabasilyk is mei 131 registers it grutste Dútsk-Romantyske oargel fan 'e wrâld. It bestiet út in haadoargel op de westlike galerij en in op ôfstân bespylber ynstrumint op 'e galerij fan it noardlike dwersskip. Grutte dielen fan it oargel stamme út it oargel dat yn 1906-1907 troch de oargelbouwer Ernst Seifert boud waard, dat in earder oargel út 1874 ferfong fan Wilhelm Rütter út Kevelaer. Yn 'e rin fan' e tiid waard it oargel feroare en fergrutte.

It haadoargel oerlibbe de oarloch suver sûnder skansearrings, wylst it oargel yn it dwersskip ferneatige waard. Dielen fan 'e oargelkas waarden lykwols fuort nei de oarloch stellen foar brânhout. Letter folge in provisoaryske restauraasje fan 'e oargelkas.    

As ûnderdiel fan in grutskalige restauraasje yn 'e jierren 1976-1981 waard de histoaryske oargelkas rekonstruearre en sa ek it tinnen piipwurk fan it oargel dat yn de Earste Wrâldoarloch oan 'e wapenyndustry ôfjûn wurde moast.

In brân yn 2002 waard de oanlieding om it ynstrumint wer folslein werom te bringen yn 'e histoaryske steat. It yn de Twadde Wrâldoarloch ferneatige oargel yn it dwersskip is ek rekonstruearre, mar sûnder in eigen spyltafel, om't it ynstrumint no de funksje fan koeroargel hat.

## Klokken
Yn 'e toer hingje 8 klokken; yn 'e dakruter boppe de krusing hinget noch in klok. 

## Keppeling om utens
* Side Beafeart Kevelaer
Forbes

## Bouwurken
*Forbes Field, in sportstadion yn Pittsburgh (Pennsylvania), dêr't earder de Pittsburgh Pirates spilen
*Forbes Mill, in earder fabryk, no in museum, yn Los Gatos (Kalifornje)

## Geografy
### Plakken
*Forbes (Noard-Dakota), in plak yn 'e Amerikaanske steat Noard-Dakota
*Forbes (Nij-Súd-Wales), in plak yn 'e Australyske steat Nij-Súd-Wales

### Oare geografy
*Forbes (rivier), de Dútske namme foar de Borovany (rivier yn České Budějovice), in rivier yn Tsjechje
*Forbes (rivier), in rivier yn 'e Kanadeeske provinsje Kebek, in sydstream fan 'e Caniapiscau
*Forbes (Ottawa), in buert yn 'e Kanadeeske haadstêd Ottawa
*Forbes Avenue, ien fan 'e langste strjitten yn Pittburgh (Pennsylvania)
*Mount Forbes, in berch yn 'e Rockie Mountains fan Kanada

## Namme
*Forbes (efternamme), in fan oarsprong Skotske efternamme
*Clan Forbes, in Skotske clan
*Forbes (famylje), in rike Amerikaanske famylje, dy't ôfstammet fan 'e Skotske clan

## Oar
*Forbes (band), in Sweedske band
*Forbes (bedriuw), in Yndiaask boubedriuw
*''Forbes'' (tydskrift), in Amerikaansk tydskrift
Stasjon Hilfertsom

**Stasjon Hilfertsom** (**Hvs**)  is in spoarstasjon yn it Nederlânske plak Hilfertsom, yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1874 oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). 

## Gebou

It oarspronklike spoarstasjon fan Hilfertsom wie in rom opset en opfallend heech gebou. It sober útfierde gebou wie symmetrysk en hie in nei foaren steand middenpart dat noch in pear fersieringen hie en twa wat nei foaren steande eingeboukes. Oan de perronkant lâns it hiele gebou wie  in kap. Yn 1892 is ek it midden perron fan in oerkaping foarsjoen. Yn 1910 is tusken de foar- en efterkant fan it stasjonsgebou in fuotgongersbrêge yn gebrûk naam. Yn 1931 is de oerwei tusken beide perrons ferfongen troch in reizgerstunnel.

Yn 1954 krijt it stasjon oan eastkant fan it stasjonsgebiet in folweardich yngonggebou fan de hân fan arsjitekt Koen van der Gaast mei ûnder oare loketten en in fytsestalling. De stasjonshal is heger as de rest fan it gebou en kriget foar in grut part glêzen wanden. Boppedat rint it dak op 'e hichte fan de stasjonshal skean nei boppen. De hal biedt tagong ta de ferlingde reizgerstunnel dy't tenei beide kanten fan it stasjon ferbynt. De fuotgongersbrêge is dêrnei ofbrútsen. Letter binne ferskate glêzen wanden ticht makke om mear romte foar winkels te kreëarjen.

It earste stasjonsgebou waard ôfbrutsen yn 1990 om romte te meitsjen foar de werynrjochting fan it folsleine stasjonsomjouwing. De NS liet op it plak fan it âlde stasjonsgebou in grut kantoargebou fan fiif ferdjippingen delsette, neffens in ûntwerp fan arsjitekt Jan van Belkum. Likernôch healwei it gebou kaam in romme stasjonshal mei romte foar de loketten en winkels. It midden fan de hal is sa’n trije ferdjippingen heech. Sawol oan de strjit- as de perronkant kaam in healrûne glêzen wand om de yngong fan it stasjon te aksintuearjen. Boppe de yngong kaam in grut rûn finster mei dêryn de stasjonsklok. It finster is beklaaid mei holografysk glês en dêrtroch ûntstiet troch de stân fan de sinne in wikseljend kleurespektrum op de flier fan de hal. As ferwizing nei de oanwêzigens fan de ferskate omroppen en telefyzjestudio’s yn Hilfertsom hat it gebou oan de rjochter kant in toer yn de foarm fan in stjoermêst. De perronkape út 1892 is behâlden bleaun.

Yn 2007 waard it yngonggebou oan de eastkant fan it stasjonsgebiet út 1954 ôfbrutsen, om romte te meitsjen foar de oanlis fan in nije tunnel foar stadich ferkear en in ekstra eilânperron.

## Treinferbinings
Stasjon Hoevelaken

**Stasjon Hoevelaken** (**Hvl**) is in stasjon oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). It stasjon is boud yn by it buorskip fan Stoutenburg Noord yn de gemeente Amersfoart, tichtby it fiadukt oer de spoarline en de A1 oan de Stoutenburgerlaan. Sadwaande leit it stasjon yn de provinsje Utert, wylst it doarp Hoevelaken dêr't it stasjon nei neamt is yn de provinsje Gelderlân leit.

It stasjon bestiet út twa perrons, dy't mei-inoar ferbûn binne fia in foar in part oerdutsen platfoarm dat fan beide kanten ôf te berikken is mei sawol in lift as in trep, en dy't in ûnbewaakte fytsestalling húsfestet.

## Treinferbinings
Vincenz Statz

**Vincenz Statz** of **Vinzenz Statz** (Keulen, 9 april 1819 - dêre, 21 augustus 1898) wie in Dútske arsjitekt. Hy wurdt beskôge as ien fan de wichtichste en ynfloedrykste fertsjintwurdigers fan de neogoatyske boustyl yn it Rynlân.

## Wurkpaad
Statz krige syn earste lessen fan in learling fan Karl Friedrich Schinkel en kaam dêrnei yn 1841 yn tsjinst by de wurkpleats fan de Dom fan Keulen, dêr 't er fan 1845 ôf as foarman wurke. Yn deselde tiid as Friedrich von Schmidt, dy 't letter it stêdhûs fan Weense boude, waard er troch de boumaster fan de Dom Ernst Friedrich Zwirner ynskeakele om oan de plannen te wurkjen. Hy wie sa entûsjast oer de skjintme fan it wurk dêr 't er oan wurkje mocht, dat syn fantasy sûnt allinnich noch mar libbe yn de kreaasjes fan de midsiuwske arsjitektuer. Dat entûsjasme komt ek ta utering yn syn akwarel 'Visie op 'e foltôge tuorren fan 'e Dom van Keulen' (*Vision der vollendeten Türme des Kölner Doms*) , dêr 't it tige bewûndere orizjineel him fan yn de Printe - en Tekeningekolleksje fan it Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud Keulen befynt. Dy akwarel datearret út 1861, doe 't de boukundige foltôging fan de tuorren fan de Dom fan Keulen om alderlei redenen noch lang net yn sicht wie. It keunstwurk draacht dan ek de titel *Und fertig wird er doch!*; in fyzje en oanmoediging tagelyk foar Zwirner.

Satz bestudearre de goatyske styl mei safolle tawijing, earst yn Keulen en it Rynlân, dêrnei yn Nederlân en België, en lang om let yn Frankryk en Ingelân, dat er yn koarte tiid beskôge waard as ien fan 'e bêste kenners derfan, en syn eigen ûntwerpen hellen de algemiene belangstelling foar de goatyske arsjitektuer wer oan.

Nei't Statz al yn 1847 mei syn eigen wurk útein set wie, wurke er fan 1854 ôf fulltime as arsjitekt.

In soad fan syn gebouwen waarden yn de Twadde Wrâldoarloch skansearre en dêrnei allinnich mar ferienfâldige restaurearre, guon waarden sels hielendal ôfbrutsen. By oare waard it meubilêr alhiel of foar in part fuorthelle, omdat de neogoatyske styl net mear bysûnder wurdearre waard. Earst yn de jierren 1970 krige de arsjitektuer fan it histoarisisme, dat ek Statz, wer mear wurdearring; de measte fan syn gebouwen steane dêrom hjoed-de-dei op de monumintelist, en in soad binne of wurde trou oan it orizjineel restaurearre. 

Syn soan Franz Statz (1848-1930) wie ek arsjitekt.
Sakeblêd

In **sakeblêd** of **saaklik tydskrift** is in soarte tydskrift dat him rjochtet op 'e sakewrâld. It berjochtet oer hannel, bringt nijs oer grutte bedriuwen en beljochtet de sitewaasje op 'e effektebeurzen. Sakeblêden binne bedoeld foar sawol minsken út 'e sakewrâld as belangstellende bûtensteanders (bgl. lju dy't sels ynvestearje yn oandielen). As tydskriftsjenre moat it sakeblêd net betize wurde mei it fakblêd; dat is in soarte tydskrift dat oer in beskate brâns fan 'e ekonomy berjochtet en benammen bedoeld is foar lju dy't yn dy brâns har wurk hawwe. Foarbylden fan sakeblêden binne yn Nederlân *[[Elsevier Weekblad]]* en *[[Quote]]*, yn 'e Feriene Steaten *[[Forbes (tydskrift)|Forbes]]*, *[[Fortune (tydskrift)|Fortune]]* en *[[Bloomberg Businessweek]]* en yn it Feriene Keninkryk *[[The Economist]]*.