A Knight's Tale

***A Knight's Tale*** is in Amerikaanske ridderfilm en romantyske aventoerekomeedzje út 2001, ûnder rezjy fan Brian Helgeland, mei yn 'e haadrollen Heath Ledger en Shannyn Sossamon. De titel betsjut: "It Ferhaal fan in Ridder". Helgeland wie ek ko-produsint en skreau boppedat sels it senario, dat (hiel loskes) basearre is op *The Knight's Tale* ("It Ferhaal fan 'e Ridder") út *[[The Canterbury Tales]]*, fan 'e ferneamde fjirtjinde-iuwske Ingelske skriuwer Geoffrey Chaucer. De film lit him net folle gelegen lizze oan historisiteit, en is mei sin anagronistysk, hoewol net sa bot dat it ferhaal derûnder te lijen hat. De plot draait om William, de soan fan in reiddekker, dy't der as jonkje al fan dreamde om mei te dwaan oan toernoaien, en him as folwoeksene begjint út te jaan foar in ridder. *A Knight's Tale* krige mingde kritiken, mar waard in kommersjeel súkses. 

## Plot
Op in fjirtjinde-iuwsk toernoai earne yn Jeropa ûntdekke de skyldfeinten William, Roland en Wat op in dei dat harren master, sir Ector, ferstoarn is. As er noch ien tsjinstanner mei de lâns oer kinnen hie, hie de priis foar de âld ridder west. No't foar him en syn maten djippe earmoede driget, beslút William om temûk it plak fan harren master yn te nimmen. Unwerkenber yn it harnas fan sir Ector wint er it toernoai, wêrnei't de trije skyldfeinten it prizejild ûnderinoar ferdiele.

William hat dan lykwols de smaak te pakken. Hoewol't inkeld eallju dielnimme meie oan toernoaien, dreamt er der al fan bern ôf oan fan om ridder te wurden, en syn ûnderfining as 'ynfaller' foar sir Ector hat dy langst inkeld oplôgje litten. Roland en Wat wolle eins leaver it jild nimme dat se no hawwe, en fuortgean om oar wurk te sykjen, mar William bepraat harren om him te helpen en him te trainen foar it dielnimmen oan toernoaien. Underweis nei in folgjend toernoai komt it trijetal de jonge skriuwer Geoffrey Chaucer tsjin, dy't ek alhiel ferearmoede is en tsjin betelling foar William wol in adelbrief (in tsjûchskrift fan syn aadlik komôf) ferfalskje wol. Sadwaande kin William oan it toernoai meidwaan ûnder de skûlnamme fan "sir Ulrich fan Liechtenstein út Gelre".
 
By it toernoai kriget William in jongfaam yn it each dêr't er fuortendaliks smoar op rekket: it is de aadlike frouwe Jocelyn, dy't ek mei-iens belangstelling foar him hat, mar him likegoed arbeidzje lit om har geunst te krijen. Fierders docht bliken dat Chaucer ferslingere is oan gokken, en syn skuldners driigje him wat te dwaan, mar William seit ta om syn skulden te beteljen, wêrmei't er de trou fan 'e skriuwer wint. William triomfearret yn it toernoai te foet mei it swurd, dêr't folle minder prestiizje oan ferbûn is as oan it toernoai te pearde mei de lâns. As syn harnas skansearre rekket, en hy gjin jild hat om it troch in smid meitsje te litten, manipulearret er de froulike smid Kate, in widdo dy't it bedriuw fan har man oernommen hat, om him te helpen troch te ligen dat de oare smidden sein hawwe dat se miskien wol hoefizers meitsje kin, mar dat se neat fan harnassen ôfwit.

Op it toernoaifjild nimt William it yn ien fan 'e omgongen op tsjin in sir Thomas Colville, in Ingelske ridder, dy't him weromlûke moat nei't er troch William yn harren twadde oanfal ferwûne rekke is. Hy fersiket William lykwols om in seremoniële trêde oanfal, wêrby't beiden de lânsen omheech rjochte hâlde, sadat Colville syn eare behâlde kin troch net midden yn in omgong opjaan te moatten. William foldocht oan dat fersyk, mar greve Adhemar fan Anzjû, dy't ek in eachje op frouwe Jocelyn hat en op 'e tribune by har sitten gien is om kommentaar op it toernoai te jaan, neamt sokke genede in foarm fan swakheid. Adhemar ferslacht William yn 'e lêste omgong, en hunet him by de priisútrikking, wat William ta machteleaze razernij bringt.

Neitiid brûkt William in diel fan syn prizejild út it toernoai mei it swurd om 'e skulden fan Chaucer ôf te beteljen, en in oar diel om Kate de smid foar har tsjinsten te beteljen. Sy biedt oan om foar him in nij, better passend en lichter harnas te meitsjen, op betingst dat er har meinimt nei Parys. Earst stegeret er har ôf, mar as Christiana, de hofdame fan frouwe Jocelyn, delkomt om him te freegjen hokker kleur klean oft er dy jûns op it feest drage sil, sadat har frouwe harsels dêrneffens klaaie kin, moat William op syn wurden weromkomme, om't Kate him gau-gau leare moat hoe't er dûnsje moat.

Yn it folgjende toernoai komme sawol Adhemar as William út tsjin sir Thomas Colville, mar as bekend wurdt dat dyselde eins Edwert de Swarte Prins is, de kroanprins fan it Keninkryk Ingelân, lûkt Adhemar him foarôfgeande oan harren omgong werom, om't er net it risiko rinne wol de man te wurden dy't in takomstige kening ferwûne of deade hat. Edwert is dêr tige teloarsteld oer, en hy is dan ek tige oangenaam ferrast as William, tsjin alles wat syn 'skyldfeinten' dêr tsjinyn lizze, beslút om dochs tsjin 'e prins te riden. As er Edwert nei ôfrin by namme oansprekt en dêrmei blike lit dat er wist wa't er foar him hie, fertsjinnet er dêrmei it respekt fan 'e prins.

Nei dat toernoai wurde Adhemar en Edwert beiden fuortroppen nei de slachfjilden fan 'e Hûndertjierrige Oarloch. Dêr moat Adhemar kriezeltoskjend tahearre hoe't de berjochten binnenkomme dat "Ulrich fan Liechtenstein" it iene nei it oare toernoai wint. William sels kriget spul mei Jocelyn, mar mei help fan Roland, Wat, Chaucer en Kate skriuwt er har in leafdesbrief dat har oerhellet om him in nije kâns te jaan. Yn Parys ferwedzje Chaucer en de beide skyldfeinten alle jild dat se hawwe op William syn oerwinning, mar frouwe Jocelyn, dy't dêr foar it earst wer oanwêzich is, freget William om syn leafde foar har te bewizen troch te ferliezen. Dat resultearret deryn dat William by eltse omgong, ta frustraasje fan syn skyldfeinten, stil yn it seal sitten bliuwt, en syn tsjinstanners winne lit troch harren lânsen op him stikken te ramen. Krekt as alles ferlern liket, stjoert Jocelyn Christiana mei it boadskip dat er no winne moat as er echt fan har hâldt. Om't gjin inkele ridder in grutte foarsprong yn punten op 'e oaren opboud hat, leit it fjild noch iepen, en troch fan dat stuit ôf alle omgongen te winnen, behellet William dochs noch de priis. Dy nachts, as William yn syn tinte leit om't er bûnt en blau is troch de omgongen dy't er mei sin ferlern hat, jout Jocelyn har by him op bêd.

William-en-dy reizgje neitiid nei Londen foar it 'Wrâldkampioenskip' (soks bestie yn dy tiid fansels eins hielendal net). Underweis komme William de oantinkens oan syn heit tebinnen, dy't him tolve jier lyn, as jonkje, yn 'e tsjinst fan sir Ector gean litten hat, sadat er "syn stjerren" (lotsbestimming) feroarje koe. Ek greve Adhemar arrivearret yn Londen, en hy lit William witte dat er formeel ûnderhannelings úteinset is mei Jocelyn har heit om mei har te trouwen. Dat trunet William allinnich mar oan om better syn bêst te dwaan, en hy dominearret it toernoai. Op in reinige jûn siket er de buert op dêr't er opgroeid is, en ûntdekt er dat syn heit, tsjin syn ferwachting yn, noch libbet. De âldman is no lykwols blyn troch staar. Nettsjinsteande dat is de weriening fan heit en soan alles dat William him dêrfan foarsteld hie. 

De oare deis wurdt er lykwols warskôge troch Jocelyn dat Adhemar him de foargeande jûns folge is. De greve hat syn wiere identiteit ûntdutsen en dy ynformaasje trochspile oan 'e autoriteiten. Op it toernoaifjild steane sadwaande de skout en syn rakkerts klear om him te arrestearjen. Jocelyn, Roland, Wat, Chaucer en Kate steane der allegear by William op oan om út te naaien no't it noch kin, mar William seit dat in ridder net útnaait, en bejout him nei it toernoaifjild foar de finale, dy't er tsjin Adhemar ride sil. Hy wurdt yndie arrestearre en finzenset yn in tichthûs, dêr't Adhemar him besiket en op him ynhuft wylst er fêstbûn is.

Neitiid wurdt William fêstset yn in skandepeal, mar hy wurdt tsjin 'e fijannige mannichte folk dy't dêrop ôfkomt, ferdigene troch syn trouwe selskipslju. Krekt as it spul út 'e hân driget te rinnen, smyt in man middenmank de kliber in ferhoaljende mantel ôf. It blykt prins Edwert sels te wêzen, dy't it folk mei ien gebeart delbêdet en dan in taspraak hâldt wêryn't er William syn kwaliteiten as ridder priizget, en seit dat de trou fan syn freonen it bêste bewiis binne fan dy kwaliteiten. Dêr heakket er oan ta dat syn geneälogen fêststeld hawwe dat William ôfstammet fan in oerâld aadlik laach. Om't de wurden fan in prins net oanfochten wurde kinne, is der nimmen dy't wat tsjin dy bewearing ynlizze kin. Edwert lit William losmeitsje en foar him delknibbelje, wêrnei't er him mei syn swurd ta ridder slacht as "sir William Thatcher".

William keart dêrop werom nei it toernoaifjild, dêr't Jocelyn en syn heit oanwêzich binne, om it yn 'e finale dochs noch op te nimmen tsjin greve Adhemar. Dy't spilet lykwols falsk, troch temûk lânsen te brûken mei in skerpe punt, mei as bedoeling om William te deadzjen. Dat slagget net, mar hy wit William wol sa slim oan it skouder te ferwûnjen dat er gjin lâns mear fêsthâlde kin. Nei twa (fan trije) oanfallen stiet Adhemar twa punten foar; as William noch winne wol, moat er Adhemar út it seal stjitte. Om't er yn syn skansearre harnas net sykhelje kin, beslút er it út te litten. Boppedat lit er Wat de lâns oan syn earm bine. By de trêde oanfal ropt er ûnder it tariden syn eigen wiere namme út. Hy ûntwykt de lâns fan Adhemar, en raamt de greve fan syn hynder ôf, wêrmei't er in earder drigemint, dat Adhemar fan 'e grûn ôf nei him opsjen sil, wiermakket. It publyk, prins Edwert ynbegrepen, barst yn jûchheigerop út. Jocelyn hastiget har it toernoaifjild op om William te tútsjen, en Geoffrey Chaucer mompelet tsjin himsels dat er eins ris in ferslach fan dizze foarfallen skriuwe moatte soe.

## Rolferdieling

;haadrollen


;byrollen

## Produksje
*A Knight's Tale* waard regissearre troch Brian Helgeland nei in senario dat er sels skreaun hie, en dat basearre wêze soe op it koarte ferhaal *The Knight's Tale*, út 'e ferhalebondel *[[The Canterbury Tales]]* fan 'e ferneamde Ingelske skriuwer Geoffrey Chaucer (1343-1400). Yn wurklikheid hie de plot fan 'e film net folle mei it ferhaal fan Chaucer te krijen, en ek fierders nimt *A Knight's Tale* in protte frijheid mei syn ferbylding fan 'e Midsiuwen, ûnder mear op it mêd fan 'e klean en de omgongsfoarmen. Neffens it kommentaar fan Helgeland op 'e dvd fan 'e film spilet *A Knight's Tale* earne yn 'e 1370-er jierren, dêr't in perioade fan in healjier bestiet dat Chaucer fan 'e radar ferdwynt en syn biografen gjin idee hawwe wêr't er west hat of wat er útfûn hat. De film soe dy fragen beäntwurdzje moatte, en moat tagelyk dúdlik meitsje wêr't de skriuwer syn ynspiraasje foar *The Canterbury Tales* wei hie.

De film waard produsearre troch Todd Black, Brian Helgeland en Tim Van Rellim foar de filmstudio's Columbia Pictures en Escape Artists. De kamerarezjy waard fierd troch Richard Greatrex, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Carter Burwell. De film is (foar in wurk fan fiksje dat yn 'e Midsiuwen spilet) ek opmerklik omreden fan it opsetlike gebrûk fan rockmuzyk yn 'e soundtrack. Foarbylden fan rocknûmers yn 'e film binne: *[[We Will Rock You (liet)|We Will Rock You]]* en *We Are the Champions* fan Queen, *Golden Years* fan David Bowie, *Further on Up the Road* fan Eric Clapton, *I Want to Take You Higher* fan Sly and the Family Stone en *The Boys Are Back in Town* fan Thin Lizzy. 

Foar *A Knight's Tale* wie in budget fan $65 miljoen beskikber. De film waard opnommen yn 'e Barrandov Studio's yn 'e Tsjechyske haadstêd Praach. Der waard in protte jild en enerzjy bestege oan it fabrisearjen fan lânsen dy't op in oertsjûgjende wize stikkenslaan soene tsjin harnassen en skylden oan, sûnder dat de stuntlju dêrby ferwûne reitsje soene. Uteinlik waarden de lânsen oerdwers ynkurven, sadat se makliker brekke soene, wylst se ek útholle waarden en de punten makke wiene fan sêfter balsahout. De distribúsje fan *A Knight's Tale* waard fersoarge troch Sony Pictures Releasing. De film gie op 11&nbsp;maaie 2001 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. Njonken de 'gewoane' ferzje, dy't in spyldoer fan 132&nbsp;minuten hat, bestiet der ek in útwreide ferzje, mei in spyldoer fan 138&nbsp;minuten.

## Untfangst
*A Knight's Tale* krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes. De measte krityk hie te krijen mei de (opsetlike) anagronismen en mei de rockmuzyk, dy't eins net by de Midsiuwen past. Ek de tinne plot en de oermjitte (neffens guon resinsinten) oan toernoaisênes loeken krityk. De foaroansteande Amerikaanske filmkritikus Roger Ebert joech de film trije fan fjouwer stjerren. Hy woe hawwe dat de anagronismen net folle ferskil makken, en dat (sa't regisseur Helgeland ek al sein hie) orkestrale muzyk likemin by de Midsiuwen past hie om't orkesten yn 'e fjirtjinde iuw ek net bestiene.

Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie *A Knight's Tale* in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 58%, basearre op 148 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, wol hawwe: "as men jin ienris oer de anagronismen hinne sette kin, wurdt *A Knight's Tale* in foarsisber, sij it besiele, *[[Rocky (filmsearje)|Rocky]]* te pearde." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle *A Knight's Tale* in goedkarringspersintaazje fan 54%, basearre op 32 resinsjes.

## Resultaat
Yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht *A Knight's Tale* yn 'e bioskopen $56,6&nbsp;miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria nochris $60,9&nbsp;miljoen. Yn totaal kaam de opbringst dêrmei út op $117,5&nbsp;miljoen, wat, ôfset tsjin in budget fan $65&nbsp;miljoen, delkomt op in romme winst fan $52,5&nbsp;miljoen.

## Keppelings om utens
*  Ynformaasje oer ''A Knight's Tale'' yn 'e ''Internet Movie Database''