Dénia

**Dénia** is in Spaanske gemeente, fiskersplak en baaiplak oan de Costa Blanca en leit benoarden Benidorm en besuden Valencia.

It kastiel fan Dénia liet Filips II fan Spanje sette.

## Skiednis
Der is bewiis fan minsklike bewenning sûnt de prehistoarje en der binne Iberyske ruïnes op de hichten yn de omkriten fan Dénia. Yn de 4e iuw foar Kristus wie Dénia in Grykske koloanje fan Marseille of Empúries dy't neamd wurde troch Strabo as Hemeroscòpion. It wie in bûnsmaat fan Rome yn de Punyske Oarloggen en waard letter opnaam yn de Romeinske *possessione* mei de namme  Dianum. Quintus Sertorius festige dêr in Romeinske marinebasis yn de 1e iuw f.Kr.

Fan 636-696, yn it Fisigoatysk Keninkryk fan Iberia, wie it de sit fan in biskop, ôfhinklik fan Toledo. Nei de islamityske ferôvering fan Iberia en de ûntbining fan it Kalifaat fan Kórdoba, waard Denia (doe Deniyya, دانياArabysk foar 'leechlizzend lân') de haadstêd fan in keninkryk dat Taifa regearre oer in part fan de Falensiaanske kust en Ibiza. De Slavyske slaven, *saqaliba*, slagge it om harren te befrijen en nei Taifa te rinnen. Taifa ferlear syn ûnôfhinklikens yn 1076, doe't it oermastere waard fan Ahmad al-Muqtadir, hear fan Zaragoza. Dat bleau sa oant de Almoraviden 1091 ynfoelen. De islamityske Arabieren wienen de oarspronklike bouwers fan it kastiel. De Frânsken, dy't de stêd fjouwer jier besetten yn de Spaanske Suksesjekriich, bouden it fannijs begjin 19e iuw.

De stêd waard 1244 ferovere troch de kristenen. Dêrtroch rekke de stêd yn de nederklits en bleau benei ûnbewenne nei it ferbaljen fan de moslims. Dénia waard letter opnij befolke fanwege de Falensiaanske regearing. 1431 waard de stêd besit fan de famylje de Sandoval en 1455 kaam er ûnder de Aragoneeske kroan. As markizaat út 1487, krige Dénia in protte privileezjes fan Francisco Gómez de Sandoval y Rojas, hartoch fan Lerma, in favoryt fan Filips III fan Spanje. Nei it dekreet fan útsetting fan de Moriscos (1609) folge in tiid fan ferfal, wêryn't 25.000 minsken it markizaat ferlieten. Sadwaande rekke de pleatslike ekonomy yn bot yn it delgean.

Dénia waard fannijs oankocht troch de Spaanske kroan yn 1803, wêrnei't de stêd in hieltyd wichtiger hannelshaven waard. Fan 1800 oant de tiid fan de Spaanske Boargerkriich yn de lette 30er jierren wie der in Ingelske mienskip fan rezinehannelers yn Dénia.

Yn Dénia oerwinterje in protte Nederlanners. Ek simmers is it in populêre fakânsjebestimming.

## Demografy

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:48000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:6000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:1200 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2012 text:2012

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 6616
 bar:1877 from:0 till: 8623
 bar:1897 from:0 till: 11438
 bar:1910 from:0 till: 12161
 bar:1930 from:0 till: 13063
 bar:1950 from:0 till: 11859
 bar:1970 from:0 till: 16484
 bar:1991 from:0 till: 25157
 bar:2011 from:0 till: 42743
 bar:2012 from:0 till: 44455

PlotData=

 bar:1857 at: 6616 fontsize:s text: 6.616 shift:(-10,5)
 bar:1877 at: 8623 fontsize:s text: 8.623 shift:(-10,5)
 bar:1897 at: 11438 fontsize:s text: 11.438 shift:(-15,5)
 bar:1910 at: 12161 fontsize:s text: 12.161 shift:(-15,5)
 bar:1930 at: 13063 fontsize:s text: 13.063 shift:(-15,5)
 bar:1950 at: 11859 fontsize:s text: 11.859 shift:(-15,5)
 bar:1970 at: 16484 fontsize:s text: 16.484 shift:(-15,5)
 bar:1991 at: 25157 fontsize:S text: 25.157 shift:(-15,5)
 bar:2011 at: 42743 fontsize:S text: 42.743 shift:(-15,5)
 bar:2012 at: 44455 fontsize:S text: 44.455 shift:(-15,5)



:Boarne: INE; 1857-2011: folkstellingen

## Stoarn yn Dénia
* Willem Ruis (1945-1986), Nederlânsk tv-presintator

## It besjen wurdich
* 12e iuwske Moarsk kastiel
* 16e iuwske skipswerf, renovearre yn de 18e iuw
* Ferskate tsjerken, ûnder oaren dy fan Sint Antonio (mei kleaster)
* Montgómassyf (nasjonaal park)

## Keppeling om utens