open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 1900

De **[[Olympyske Simmerspullen 1900]]**, ek wol de **IIe Olympiade** neamd, waarden yn 1900 yn Parys, Frankryk hâlden. It fuotbal waard hâlden yn de *Vélodrome de Vincennes*.

## Vélodrome de Vincennes
It Vélodrome de Vincennes stiet yn Vincennes, sûnt 1929 in stêddiel fan Parys. It velodroom waard boud yn 1896 en brûkt foar de Olympyske Spullen fan 1900 en fan 1924; by de spullen fan 1900 wie it it haadstadion en wie der ek de iepenings- en sluitingsseremoanje. Hjoed de dei hjit it velodroom, Vélodrome Jacques Anquetil. It tal taskôgers at der yn koene is net bekend.

## Ofsizzingen
Twa ploegen út Frankryk soene it opnimme tsjin ploegen út Belgje, Grut-Brittanje, Dútslân en Switserlân. De ploegen út Belgje, Switserlân en Dútslân seine ôf. Foar de ploech út Belgje waard in oare ploech út Belgje fûn.

## Manlju

## Einrangskikking
Aede fan Eysinga (1600-1636)

**Eade fan Eysinga** of **Edo fan Eysinga** (1600 – 30 desimber 1636) wie de âldste soan fan Pieter fan Eysinga en grytman fan Ljouwerteradiel. 

Eade fan Eysinga komt al yn 1627 en 1629 foar as lid fan de Steaten fan Fryslân. Hy wie it grif dy't opjûn wurdt as liedende mei Sjuck fan Burmania it tredde hynder by de lykstaasje fan greve Willem Loadewyk fan Nassau. Op 14 novimber 1634 waard hy grytman fan Ljouwerteradiel, mar die dêr yn 1635 al wer ôfstân fan. Hy wie troud mei Catharina fan Eysinga, dochter fan Julius fan Eysinga en Rintje Gratinga, en wenne mei har yn Wurdum. Se krigen fiif bern, dêr't ien soan by siet.
Frâns fan Eysinga

* Frâns fan Eysinga (1545-1603)
* Frâns fan Eysinga (1594-1661), soan fan Aede fan Eysinga
* Frâns fan Eysinga (1621-1673), ek wol Frâns fan Eysinga fan Jousma
* Frâns Julius Johan van Eysinga (1752-1828), grytman fan Doanjewerstâl en steatelid
* Frâns Julius Johan van Eysinga (1818-1901), steatelid en keamerlid
* Frâns Julius Johan van Eysinga (1868-1898), boargemaster fan Sleat
Douwe fan Aylva

**Douwe fan Aylva** (Haniastate yn Holwert, 1579 - dêre, 8 augustus 1638) en begroeven yn Holwert. Soan fan Ernst fan Aylva en fan IJdt fan Herema.

Komt yn 1611 it earst foar ûnder de Steaten fan Fryslân, waard 31 maart 1618 oansteld as grytman en dykgraaf fan West-Dongeradiel en folge as steatelid yn 1620 de lykstaasje fan Willem Loadewyk fan Nassau. Hie grutte ynfloed yn Fryslân, mar wie om syn trochdriuwen en opljeppend aard by it folk en de predikanten net bemind, wat benammen bliken die by de skelen oer it beteljen fan de algemiene belestingen. De Steaten Generaal hienen al yn 1625 besocht om dy yn Fryslân op deselde foet as yn Hollân yn te barren. Dêrom wie in gesantskip nei Fryslân gien, dat Westergoa en in part fan Eastergoa foar it foarstel wist te winnen, mar benammen by de stêden op grutte wjerstân stuite. Der waard besletten om dan mar troch te gean en de melde middels by beslachlizzing yn te foarderjen, wylst oan greve Ernst Casimir as steedhâlder fan Fryslân opdroegen waard om de útfiering sa nedich mei wapens te stypjen. Wylst yn april 1626 de Lândei hâlden waard, rûn it folk gear yn Ljouwert en foel yn lilkens oan op de grytman Douwe fan Aylva, doe't dy nei de Lândei gie. Hy hie amper gelegenheid om him yn in hûs yn feilichheid te bringen en it lilke folk soe grif it hûs ynkommen wêze en it plondere hawwe, as net krekt op 'e tiid twa findels bôgesjitters oanmarsjearjen kamen om him te beskermjen. De Lândei gie yn betizing útinoar; greve Ernst, besykjend om mear kriichsfolk yn de stêd te bringen, waard dêryn net allinnich behindere, mar waard twongen de besetting fan de stêd ûntwapenje te litten. Dêrta gienen de skutters sels de gaos yn de stêd tsjin troch it folk te behinderjen om de deunby steande huzen te plonderjen. Op oare plakken, dêr't it fjoer al gau nei oersloech, rûn it mei de ûntfangers net sa bêst ôf. De opwining saksearre lykwols net earder as doe't der in nije skikking yn it regear, begjin 1627, fêststeld waard. Dêirby fûnen Douwe fan Aylva en ek syn heit Ernst it riedsum om in skoftke bûten it bewâld te bliuwen. Letter namen se elk wer harren oandiel yn it bestjoer, mar de argewaasje hold oan en lôge sels yn 1635 sa heech op, dat it wer needsaaklik wie om in regaringsferoaring ta stân te bringen.

Douwe fan Aylva wie om 1605 hinne troud mei Luts (Lucia) fan Meckema, († 29 juny 1630), dochter fan Hessel en fan Hisck fan Feytsma. Ut dat houlik kamen sân bern, wêrûnder Hessel, Douwe en Ernst.
Homme fan Harinxma

**Homme fan Harinxma** (doopt Ljouwert, 2 augustus 1607 - 1663) soan fan Ernst fan Harinxma en Tieth fan Botnia.

Liet him op 18 maaie 1628 ynskriuwe as juridysk studint oan de Leienske Hegeskoalle as Homerus van Harinxma thoe Slooten. Dy namme naam er oan ynstee fan de eardere namme Harinxma fan Hettinga. Op 24 juny 1631 waard hy oansteld as riedshear oan it Hof fan Fryslân. Wie yn 1632 en 1633 bûtengewoan ôffurdige op de Steaten-Generaal. Neffens Reiner Neuhusius yn syn *Poëmata Juvenilia* gie hy nei De Haach om mei de fijannen oer de frede te ûnderhanneljen, wannear blykt lykwols net. Op 10 july 1641 droech hy it riedshearamt oer oan syn broer Pieter. 

Op 5 april 1637 trout er mei Catharina fan Cammingha, erfdochter fan It Amelân, dy't him twa bern skonk, Teth en Ernst, dy't hy beide oerlibbe.
Twa skildere portretten troch ûnbekende keunstners wienen by Mr. P.A.V. baron fan Harinxma thoe Slooten yn Ljouwert.
Frâns fan Eysinga (1594-1661)

**Frans fan Eysinga**, (1594 - Oentsjerk, 3 septimber 1661), wie de soan fan Aede fan Eysinga en Foeck fan Eelsma. 

Frans fan Eysinga gie op jonge leeftyd yn militêre tsjinst en waard kapitein fan in Frysk rezjimint. Yn july 1620 folge hy as Frysk ealman de lykstaasje fan greve Willem Loadewyk fan Nassau. Hy naam syn ûntslach út de tsjinst en waard op 25 jannewaris 1622 grytman fan Tytsjerksteradiel en hie folmacht op de Lândei foar it kertier Eastergoa. In jier of wat letter waard er lid fan Deputearre Steaten. Hy bleau oant 1656 lid fan de Steaten fan Fryslân. Dat jier die hy ôfstân fan syn gritenij foar syn skoansoan Scipio (Sippe) Meckema fan Aylva fan Tammingaburg. Dêrnei bleau er wenjen op Eysingastate yn Oentsjerk en waard yn de doarpstsjerke fan dat plak begroeven.

Frans fan Eysinga wie op 19 desimber 1623 troud mei Hylck fan Eysinga (1603-10 maart 1652), dochter fan Tjalling fan Eysinga en fan Luts fan Dekama. Ut dat houlik kamen trije dochters, dêr't Lisck fan mei de boppeneamde grytman troude; Hylck, de jongste dochter, mei dy syn broer Tjaerd fan Aylva en de âldste, Foeck fan Eysinga, yn 1655 de frou waard fan Gemme Laes fan Burmania, houtvester en plomgreve fan Fryslân, widner fan Rinthje fan Eysinga.
Frâns fan Eysinga (1621-1673)

**Frans fan Eysinga**, of wol **Frans fan Eysinga fan Jouwsma**, (Wurdum?, 23 febrewaris 1621 - Wurdum, 11 april 1673) nei syn state en ta ûnderskieding fan Frans fan Eysinga (1594), dy't ek mei in Eysinga troud wie. Soan fan Aede fan Eysinga en fan Catharina fan Eysinga. 

Waard yn 1658 grytman fan Raarderhim, yn 1665 fan Ljouwerteradiel en yn 1659 folmacht op de Lândei foar it kertier Eastergoa. Hy komt fan 1659 - 1672 as lid fan de Steaten fan Fryslân foar, ûndertekene yn dat amt op 12 novimber 1664 de resolúsje ta ferkiezing fan de steedhâlder Hindrik Kasimir II en makke 18 septimber diel út fan de kommisje ta ûndersyk fan de beswieren fan de kommittearden út de stêden. 

Hy hâlde syn ferbliuw op Jouwsmastate yn Wurdum en wie 14 jannewaris 1649 yn Marsum troud mei Aeltje fan Eysinga, dêr doopt op 3 novimber 1622, dochter fan Tjalling fan Eysinga en fan Eets fan Hiddema. Syn frou oerlibbe him en skonk him fjouwer bern, wêrfan Tjalling Aedo Johan Heringa fan Eysinga. In dochter, Teth Catharina Roorda fan Eysinga troude mei Idzerd fan Burmania; in oare, Eets fan Eysinga troude earst Gerrit Ernst fan Doys, dêrnei mei Nicolaas Haringa.
Aede fan Eysinga

* Aede fan Eysinga (berne yn 1497), ealman út Eastergoa en stamheit fan it laach Van Eysinga
* Aede fan Eysinga (1560-1619), jurist en politikus
* Aede fan Eysinga (1600-1636), grytman fan Ljouwerteradiel
Juw fan Eysinga

**Juw, of Julius fan Eysinga** (1564 - Wurdum 4 maaie 1631) wie de jongere broer fan Aede fan Eysinga en soan fan Frâns fan Eysinga en fan dy syn earste frou Lisck fan Jousma.

Gie yn militêre tsjinst, wie earst kapitein, letter luitenant-kolonel fan it Frysk-Nassausk rezjimint en tsjinne ûnder de prinsen Maurits en Frederik Hendrik. Yn 1592 wie hy ûnder Maurits by Stienwyk, yn 1604 hâlde er mei syn Friezen stân, doe't Spinola by Cadzand besocht om troch te brekken om Sluis te ûntsetten. Yn 1622 rêde hy mei de kapiteins Bootsma en Donia Fryslân fan in geduchte strooptocht fan de Spanjerts, dy't needsake waarden yn sân hasten werom te lûken. Yn 1627 mei syn Friezen belutsen by it belis fan Grol. Yn de muorre fan de tsjerke fan Wurdum dêr't er begroeven leit, is noch in mânske, fraai bewurke grêfstien, wêrop syn byltnis yn harnas ten fuotten út en mear as libbensgrut úthoud is, omjûn troch de byldhoude wapens fan syn 16 kertieren; it gehiel mei in ûnderskrift yn Latynske ferzen.

Hy troude Rinthje fan Gratinga, dochter fan Rienck en fan Catharina fan Aesgema, en krige trije dochters. De twadde dochter, Anna fan Eysinga, troude earst mei Here fan Burmania, dy't 7 augustus 1632 as ritmaster foar Maastricht sneuvele, dêrnei mei Philip fan Boshuysen, grytman fan It Bilt. Nei de dea fan dizze twadde man stichte Anna fan Eysinga yn Ljouwert it Boshuyser-gasthûs.
Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 2004

De **[[Olympyske Simmerspullen 2004]]**, ek wol de **XXVIIIe Olympiade** neamd, waarden yn 2004 hâlden yn Atene, de haadstêd fan Grikelân.
De finale fan it fuotbal waard spile yn it *Athens Olympic Stadium*, dat yn 1982 boud waard foar de Europeeske Kampioenskippen Atletyk fan 1982.

## Lokaasjes
De wedstriden yn de groepsfaaze fan it fuotbal tidens de Olympyske Simmerspullen 2004 waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

#### Groep C

#### Groep D

### Kwartfinales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Groep E

#### Groep F

#### Groep G

### Kwartfinales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 1904

De **[[Olympyske Simmerspullen 1904]]**, ek wol de **IIIe Olympiade** neamd, waarden yn 1904 yn Saint Louis, de Feriene Steaten hâlden. It fuotbal waard hâlden op it *Francis Field*.

## Francis Field
It Francis Field waard boud yn 1904 as ûnderdiel fan de wrâldtentoanstelling en wie it haadstadion fan de Olympyske Simmerspullen 1904. En it hie plak foar 19.000 taskôgers. Yn 1984 is it oantal sitplakken foar taskôgers werombrocht nei 4.000.

## Manlju

## Einrangskikking
Ryksmuseum Amsterdam

It **Ryksmuseum Amsterdam**, meastentiids **Ryksmuseum**, of koartwei it **Ryks** neamd, is it grutste en wichtichste ryksmuseum fan Nederlân. It bestiet sûnt 1800. It leit tusken de Stadhouderskade en it Museumplein yn it Amsterdamske stêdsdiel Amsterdam-Súd en jout yn goed 200 sealen in oersjoch fan de Nederlânske keunst en skiednis. In grut part fan de goed 1 miljoen foarwerpen tellende kolleksje bestiet út wurken fan 17e-iuwske Nederlânske masters. Yn it gebou is teffens it Ryksprintekabinet fêstige. It Ryksmuseum is eigendom fan de Steat (Ryksgebouwetsjinst) en stiet op de list fan de Top 100 fan de Nederlânske UNESCO-monuminten. It haadgebou wie fan 2003 oant april 2013 ticht yn ferbân mei ferbouwing. 

## Keppeling om utens
* Webside fan Rijksmuseum Amsterdam
* Ryksmuseum Bibleteek
* Resultaten bouhistoarysk ûndersyk Ryksmuseum Amsterdam
Roekepôle

De **Roekepôle** wie in tige lyts eilantsje noardlik fan it Starteilân yn de Snitser Mar. 

Troch de Snitser Mar rint in âlde sânrêch, dêr't de Grevinnewei oer rûn. De Roekepôle lei yn it ferlingde fan dizze izerhâldende sânrêch. It komt út by in âld tsjerkhôf dêr't oerbliuwsels fan oantroffen binne yn 1946, oan it wetter dat Gaw of Geau hjitte. It pontsje nei it Starteilân fart oer it plak dêr't dit tsjerkhôf earder lei, foardat it Margrietkanaal útbaggere waard. 'Geau' betsjut eat as 'de wei dêr't men lâns giet'. Mooglik troch de reade kleur fan it izer waard it wetter 'Reade Gaw' neamd. Yn it Stedsfrysk waard dit 'Rode Koe' wat wer 'Rokoe' waard. 

## Ferskaat
* Doe't de "Zeil Vereniging Sneek" (foarrinder fan de Keninklike Wettersportferiening Snits hie yn de begjinjierren hjir har klubgebou. Yn de perioade 1914-1918 wie de ferhuzing fan de Roekepôle nei it Kolmarslân. It startskip fan de KWS is letter Roekepôle neamd.
* Ek in sylpream waard letter Roekepôle neamd
* De Roekepôle race is in race fan skûtsjes yn oktober.
Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 2000

De **[[Olympyske Simmerspullen 2000]]**, ek wol de **XXVIIe Olympiade** neamd, waarden yn 2000 hâlden yn de Australyske stêd Sydney.
De finale fan it Fuotbal waard hâlden yn it *Stadium Australia*.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

#### Groep C

#### Groep D

### Kwartfinales

* 5-4 nei panalty's

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

* 3-5 nei panalty's

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Groep E

#### Groep F

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 1908

De **[[Olympyske Simmerspullen 1908]]**, ek wol de **IVe Olympiade** neamd, waarden yn 1908 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De finale fan it fuotbal waard hâlden yn it *White City Stadium*. Yn 1985 is it White City Stadium ôfbrutsen om plak te meitsjen foar de gebouwen fan in tillefyzjestjoerder. 

## White City Stadium
It White City Stadium waard yn 1907 boud foar de Olympyske Simmerspullen yn 1908. It hie doe plak foar 93.000 taskôgers. It hie in Atletykbaan fan 536,44 m in baanhurdfytsbaan fan 660 meter in Swimbad fan 100 meter mei in dûktoer. De oarspronklike atletykbaan hat tsjinst dien oant 1914. Yn 1927 is de atletykbaan fuorthelle en ynsiedde mei gêrs om plak te meitsjen foar wynhûndraverijen. Yn 1985 is it White City Stadium ôfbrutsen om plak te meitsjen foar de gebouwen fan in tillefyzjestjoerder.

## Dielnimmende lannen
Tidens de Spullen fan 1908 mocht elts dielnimmend lân maksimaal fjouwer fuotbal ploegen ynskriuwe foar it toernoai. Uteinliks waarden der acht ploegen ynskreaun: wêrfan't twa út Frankryk. De ploegen út Hongarije dy't tsjin Nederlân spylje moatten hiene en de ploech út de Bohemen dat tsjin Frankryk 1 spylje moatten hie, lutsen har op it lêste momint werom. Dêrtroch wiene Nederlân en Frankryk 1 sûnder te spyljen pleatst foar de heale finales. Frankryk 1 luts him werom foar de brûnzen finale, wêrtroch't der tsjin Sweden spile waard.

## Manlju
### Earste omloop

### Heale Finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Aede fan Eysinga (1560-1619)

**Aede fan Eysinga** (1560 - Oentsjerk, 2 juny 1619) wie in jurist. 

## Biografy
Hy wie in soan fan Frâns fan Eysinga en fan Lisck fan Jousma. Studearre yn Leien, dêr't hy ynskreaun waard yn de Rjochten op 3 septimber 1580 en makke dêrnei in stúdzjereis nei Dútslân. Yn oktober 1585 waard hy mei Solinus Eysinga yn Heidelberg ynskreaun, hy skynt dêr syn doktersgraad helle te hawwen. Werom yn Fryslân waard er lid fan de Steaten (folmacht op de Lândei foar it kertier Eastergoa) en yn 1596 wie hy ôffurdige nei de Generale Steaten. Yn 1602 waard er ried fan de admiraliteit yn Dokkum en 8 april 1608 riedshear oan it Hof fan Fryslân, dêr't er oant syn dea setele.

Wie kommisjelid dy't ûndersyk dwaan moast omtrint it jildlik behear fan de ûntfanger-generaal Taco fan Dyckstra yn 1598. Ek hat hy lid weest fan de kommisje ta fereffening fan it skeel tusken de steedhâlder, greve Willem Loadewyk fan Nassau ('ús heit') en Karel Roorda yn 1593. Dy kommisje bestie út acht leden, wêrút oan Aede fan Eysinga mei de hearen Dekama en Taetmans de útfiering opdroegen wie.

Aede fan Eysinga boaske yn 1587 mei Foeck fan Eelsma († 2 novimber 1626), dochter fan Jelte en fan Wick fan Galama, út dit houlik kamen seis bern. De âldste soan wie Jelte of Gellius fan Eysinga, (* ± 1590); hy wie hofjonker fan Ernst Casimir en waard yn 1629 lid fan de Generale Steaten. Hy makke syn testamint 3 july 1626 en is grif nea troud, alteast sûnder bern ferstoarn.
De twadde soan wie Frâns fan Eysinga. Fan de oare bern wie Lisck earst mei Hessel fan Meckema en dêrnei mei Erich Brahé troud. Hja ferstoar yn Denemark op 5 novimber 1624. Juw of Julius fan Eysinga ferstoar as folmacht op de Lândei (kertier Westergoa) en dykgreve fan Wymbritseradiel, yn 1649. Hy wie troud mei Foockel fan Botnia. Sjuck fan Eysinga wie yn 1621 kapitein en liet by Margaretha fan Lauwyckmar ien dochter nei. Ritscke fan Eysinga, de jongste soan (1603-52), waard 23 maart 1639 grytman fan Kollumerlân en troude yn 1633 mei Bauck fan Roorda, dy't yn 1661 op Meckamastate yn Kollum wenne en sân of acht bern neiliet.
Aede fan Eysinga (berne yn 1497)

**Aede fan Eysinga** (1497 – ?) wie in Frysk ealman út Eastergoa en stamfaar fan it laach nij-Eysinga. 

Tjalling fan Bolta, syn heit, wie (1496) troud mei Hack fan Eysinga, dochter fan Gerco fan Eysinga, waans heit Feye fan Eysinga yn 1439 neamd wurdt ûnder de Fryske haadlingen. Tjalling ferwiksele syn laachnamme Bolta mei dy fan syn frou, sa't soks eartiids wol mear barde yn Fryslân (sa ek by de lagen fan Harinxma en fan Heemstra). Mei Hack fan Eysinga wie âld-Eysinga útstoarn. Har soan Aede, dêr't alle tsjintwurdige Eysinga's streekrjocht yn de manlike line fan ôfstamje, is as de stamfaar fan nij-Eysinga te beskôgjen.
Aede wie folmacht op de lândei foar Tytsjerksteradiel, krektas syn broer Feye fan Eysinga soks wie foar Dantumadiel. Beide bruorren wienen op de lândei fan 17 jannewaris 1550, wêryn de resolúsje nommen waard oer de huldiging fan Philips, prins fan Spanje, yn gefal fan ‘ôflivichheid’ fan de keizer, as erfhear fan Fryslân.

Aede fan Eysinga wie troud mei Tiedt Juckema, († 14 septimber 1545, dochter fan Ritske en fan Syds fan Aesgama. Hja lizze beide yn Oentsjerk te hôf ûnder in  byldhoude grêfstien mei syn harnaste byldnis en harren mienskiplike acht kertieren. Se wienen de âlden fan sân bern, ûnder oaren Frâns fan Eysinga en Tjalling fan Eysinga. Twa oare soannen wienen Ritske en Focke. De fjouwer soannen fan Aede hearden ta de foaroanmannen yn de earste minne tiid fan de striid tsjin Spanje om de politike en godstsjinstige frijheid. Ritske (* ± 1525) wie troud mei Marij fan Tjaerda, hearde ta it Bûn fan Eallju; hy waard yn 1568 Alva foar de Bloedried dage, mar wegerde te ferskinen en moast as balling útwike. Syn guod waard ferbeard ferklearre en hy ferstoar yn it East-Fryske Leer op 9 maaie 1573. Yn 1592 waard syn gebiente nei Ljouwert oerbrocht; hy rêst njonken syn frou, dy't 10 augustus 1607 yn 'e âldens fan 81 jier ferstoar. 

Focke fan Eysinga (* ±1530) wie yn 1563 substitút-grytman fan Baarderadiel, hearde mei ta de Ferbûne Eallju en waaard krektas syn broer troch Alva yndage en band. Hy wie troud mei Jel fan Glins; de tiid fan syn ferstjerren is ûnbekend; hy liet gjin bern nei.
List fan grytmannen yn Fryslân

**Oersjoch fan [[grytman]]nen** per gritenij yn Fryslân:
* List fan grytmannen fan Achtkarspelen	
* List fan grytmannen fan Aenjewier	
* List fan grytmannen fan Baarderadiel
* List fan grytmannen fan Barradiel	
* List fan grytmannen fan Dantumadiel
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
* List fan grytmannen fan East-Dongeradiel		
* List fan grytmannen fan Eaststellingwerf
* List fan grytmannen fan Ferwerderadiel
* List fan grytmannen fan Frjentsjerteradiel
* List fan grytmannen fan Gaasterlân		
* List fan grytmannen fan Haskerlân
* List fan grytmannen fan Himmelumer Aldefurd	
* List fan grytmannen fan Hinnaarderadiel	
* List fan grytmannen fan Idaarderadiel	
* List fan grytmannen fan It Amelân	
* List fan grytmannen fan It Bilt
* List fan grytmannen fan Kollumerlân
* List fan grytmannen fan Lemsterlân
* List fan grytmannen fan Ljouwerteradiel
* List fan grytmannen fan Menameradiel
* List fan grytmannen fan Opsterlân	
* List fan grytmannen fan Raarderhim
* List fan grytmannen fan Skiermûntseach				
* List fan grytmannen fan Skoatterlân
* List fan grytmannen fan Smellingerlân
* List fan grytmannen fan Tytsjerksteradiel	
* List fan grytmannen fan Utingeradiel	
* List fan grytmannen fan West-Dongeradiel	
* List fan grytmannen fan Weststellingwerf	
* List fan grytmannen fan Wymbritseradiel
* List fan grytmannen fan Wûnseradiel

## Sjoch ek
* List fan boargemasters yn Fryslân
Mandala

De **Mandala** (Sanskryt: मण्डल foar *sirkel*) is in generike term út de Tibetaanske keunst en it Tibetaansk boeddhisme foar in plan, kaart of geometrysk patroan dat metafysysk of symboalysk de kosmos útbyldet. It konsept hat in hindoeïstyske oarsprong, mar wurdt ek in soad yn it Tibetaansk boeddhisme brûkt.

In bysûndere foarm is de sânmandala dy't, omjû mei rituele seremoanjes, wikenlang oan yn minusjeus detail makke wurdt mei lytse kerreltsjes sân, wêrnei't it letter wer seremoanjeel ferneatige wurdt en oan de natoer (streamend wetter) werom jûn wurdt.

De psychiater Carl Gustav Jung seach de mandala as foarstelling fan it ûnbewuste sels.
List fan boargemasters yn Fryslân

**List fan boargemasters** per gemeente yn Fryslân:

* List fan boargemasters Skiermûntseach
* List fan boargemasters Weststellingwerf
* List fan boargemasters fan Achtkarspelen
* List fan boargemasters fan Aenjewier	
* List fan boargemasters fan Boalsert	
* List fan boargemasters fan Boarnsterhim
* List fan boargemasters fan Dantumadiel	
* List fan boargemasters fan Dokkum
* List fan boargemasters fan Dongeradiel	
* List fan boargemasters fan East-Dongeradiel	
* List fan boargemasters fan Eaststellingwerf
* List fan boargemasters fan Ferwerderadiel	
* List fan boargemasters fan Flylân	
* List fan boargemasters fan Frjentsjer
* List fan boargemasters fan Frjentsjerteradiel	
* List fan boargemasters fan Gaasterlân-Sleat	
* List fan boargemasters fan Harns
* List fan boargemasters fan Haskerlân	
* List fan boargemasters fan Himmelumer Aldefurd	
* List fan boargemasters fan Hylpen
* List fan boargemasters fan It Amelân	
* List fan boargemasters fan It Bilt	
* List fan boargemasters fan It Hearrenfean
* List fan boargemasters fan Kollumerlân	
* List fan boargemasters fan Lemsterlân
* List fan boargemasters fan Littenseradiel	
* List fan boargemasters fan Ljouwert	
* List fan boargemasters fan Ljouwerteradiel
* List fan boargemasters fan Menameradiel	
* List fan boargemasters fan Nijefurd	
* List fan boargemasters fan Opsterlân
* List fan boargemasters fan Skarsterlân	
* List fan boargemasters fan Skiermûntseach
* List fan boargemasters fan Skoatterlân
* List fan boargemasters fan Skylge	
* List fan boargemasters fan Sleat	
* List fan boargemasters fan Smellingerlân
* List fan boargemasters fan Snits	
* List fan boargemasters fan Starum	
* List fan boargemasters fan Súdwest-Fryslân
* List fan boargemasters fan Tytsjerksteradiel	
* List fan boargemasters fan Warkum
* List fan boargemasters fan West-Dongeradiel	
* List fan boargemasters fan Weststellingwerf	
* List fan boargemasters fan Wymbritseradiel
* List fan boargemasters fan Wûnseradiel	
	
## Sjoch ek
* List fan grytmannen yn Fryslân
Sry Jayewardenapura Kotte

**Sry Jayewardenapura Kotte** of (koartwei) **Kotte** ('fort') is sûnt 1982 de haadstêd fan Sry Lanka. De stêd leit yn it distrikt Kolombo, oan de eastkant fan de stêd Kolombo. It parlemint fan Sry Lanka hat dêr syn sit sûnt de offisjele iepening fan it nije gebou op 29 april 1982.

## Keppeling om utens
*  Universiteit fan Sry Jayewardenapura Kotte
Kolombo (stêd)

**Kolombo** (Singaleesk: කොළඹ; Tamyl: கொழும்பு; Ingelsk: *Colombo*) is de kommersjele haadstêd en de grutste stêd fan Sry Lanka. De stêd is teffens de haadstêd fan de Westlike Provinsje en it distrikt Kolombo. 

Kolombo is in wichtige haven en hannelssintrum. It is in multikulturele stêd mei ûnder oaren Singalezen, Tamils, Sry Lankaanske Moaren en Maleizjers. Ferskate godstsjinsten binne dêr fertsjintwurdige, ûnder oaren it Boedisme, it Hindoeïsme, it Kristendom en de Islam.

Fanwege syn grutte haven en strategyske lizzing oan in wichtige east-west hannelsrûte wie Kolombo al 2000 foar Kristus ferneamd. Lykwols wie ie earst fan 1815 ôf de haadstêd fan it lân.

Oant 1982 wie Kolombo ek de sit fan it regear en parlemint, oant dy funksje oernaam waard troch de foarstêd Sry Jayewardenapura Kotte.

De gebouwen yn Kolombo bringe de tiid fan de Portugezen (16e iuw) en de Nederlanners (17e iuw) te binnen.
List fan bylden yn Fryslân

In oersjoch fan **bylden per gemeente** yn Fryslân:
* List fan bylden op It Amelân	
	
* List fan bylden yn Achtkarspelen	
* List fan bylden yn Boalsert
* List fan bylden yn Boarnsterhim	
* List fan bylden yn Dantumadiel	
* List fan bylden yn Dongeradiel
* List fan bylden yn Eaststellingwerf	
* List fan bylden yn Ferwerderadiel
* List fan bylden yn Frjentsjerteradiel	
* List fan bylden yn Harns	
* List fan bylden op It Hearrenfean
* List fan bylden yn It Bilt
* List fan bylden yn Kollumerlân	
* List fan bylden yn Lemsterlân	
* List fan bylden yn Ljouwert
* List fan bylden yn Ljouwerteradiel	
* List fan bylden yn Menameradiel	
* List fan bylden yn Nijefurd
* List fan bylden yn Opsterlân	
* List fan bylden yn Skarsterlân	
* List fan bylden yn Skiermûntseach
* List fan bylden yn Smellingerlân	
* List fan bylden yn Snits
* List fan bylden yn Weststellingwerf
* List fan bylden yn Wymbritseradiel
Wokingham

**Wokingham** is een plak (*town* en *civil parish*) yn it greefskip Berkshire yn Ingelân. De stêd leit yn it distrikt Wokingham, dêr't it ek de haadstêd fan is.

Yn 1219 krige Wokingham merkerjocht.

It plak leit sa'n 53 kilometer eastlik fan Londen.
Aaf Brandt Corstius

**Aaf Brandt Corstius** (Haarlim, 3 maart 1975) is in Nederlânsk kollumniste, oersetster, skriuwster, publisiste en redaktrise.

## Priveelibben
Aaf Brandt Corstius is in dochter fan skriuwer Hugo Brandt Corstius en suske fan korrespondint Jelle Brandt Corstius. Sy hat in ferhâlding mei sjoernalist Gijs Groenteman. Sy krigen in soan yn 2009 en yn 2011 in dochter.

Aaf Brandt Corstius har earder ek in relaasje hân mei skriuwer Arnon Grunberg, dy't as *Meneertje Knipperlicht* yn har boek *Het jaar dat ik dertig werd* foarkomt.

## Publikaasjes
* *Succesvol studeren in het buitenland* (2000) ISBN 90-5018-988-1
* *Goedkoop + lekker uit eten in Amsterdam met Aaf Brandt Corstius* (2002) ISBN 90-5937-016-3
* *Goedkoop + lekker uit eten in Amsterdam met Aaf Brandt Corstius: nog meer!* (2003) ISBN 90-5937-047-3
* *Het jaar dat ik dertig werd* (2006) ISBN 90-6974-784-7
* *Als je je ogen dicht hield had het iets van glamour* (2007) ISBN 90-4460-954-8
* *Handboek voor de moderne vrouw* (tegearre mei Machteld van Gelder) (2008) ISBN 978-90-5759-367-3
* *Dan ook maar meteen een jurk aan* (2008) ISBN 90-5759-078-6
* * Banaantje* (2010)
* *Fiftyfifty* (toaniel, 2013) ISBN 9789460762390
* *Eindelijk 40* (2017)
* *Trouwboekje* (2018) 
* *Gun iedere kabouter zijn eigen muts* (2023) 
* *Ik ga tóch iets zeggen* (2025)
Sanguita Akkrum

**Sanguita Akkrum** (Amsterdam, 22 juny 1982) is in Nederlânske aktrise fan Surinaamsk komôf.

As bern spile Sanguita Akkrum al by it Jeugdteater yn Amsterdam. Letter die sy as dûnser ek mei yn ferskate teaterproduksjes en fideoklips.

Akkrum spile nei elkoar gastrollen yn de telefyzjesearjes *[[Hotnews.nl]]*, *[[Fok jou!]]*, *[[Van Speijk (telefyzjerige)|Van Speijk]]*, *Shouf Shouf! de serie* en *Voetbalvrouwen*. Yn 2009 spile hja njonken Tygo Gernandt in haadrol yn de film *Carmen van het Noorden*.

Akkrum hat ek in stúdzje *International Communication Management* Dien.

## Keppeling om utens
* S. Akkrum yn de IMDb
* Webside "Carmen van het Noorden"
Vadsø

**Vadsø** (Samysk: *Čáhcesuolu*) is in gemeente yn de Noarske provinsje Troms og Finnmark. De gemeente hie 1 jannewaris 2022 5.568 ynwenners. It doarp Vadsø krige yn 1833 stedsrjochten. Yn 1838 waarden de stêd Vadsø en it hiele lanlike distrikt om de Varangerfjorden hinne gearfoege de nije gemeente Vadsø.

## Galery

Vadso Norwegen Februar 2004.jpg|*Vadsø, 2004*
Vadsø Kirche.jpg|*De tsjerke yn Vadsø*
Vadso_Ankermast.jpg|*De ankermêst fan it [[loftskip]] fan [[Umberto Nobile]]*
Vadsø harbour.jpg|*Haven fan Vadsø*
Thomas Aubert

**Thomas Aubert** wie in ûntdekkingsreizger út Dieppe in Frankryk, dy't yn 1508 yn opdracht fan de skipsreder *Jean Ango* de kusten fan de Sint-Laurensbaai by it Kanada fan no ferkende.

Neffens de annalen fan dy tiid brocht hy sân yndianen me werom fan syn reis, dyý er yn Frankryk tentoanstelde. Harren kostúms, wapens en kano's lutsen in soad minken yn Rouen, dêr't sy ek mei in protte fertoan doopt waarden. Dêrmei krige de Frânske tsjerke omtinken foar kristlike sinding yn de Nije Wrâld. De Frânske kening hie mear ynteresse yn de ekonomyske mooglikheden, mar brûkte de sindingskant fan de saak as rjochtfeardiging.
Heinrich Barth

**Heinrich Barth** (Hamburch, 16 febrewaris 1821 - Berlyn, 25 novimber 1865) wie in Dútsk ûntdekkingsreizger. Hy folge in oplieding oan de Universiteit fan Berlyn. Hy wie doe al yn Itaalje en op Sisylje west en dêr wie ek it plan foar syn reizen ûntstien. Dêrnei studearre er Arabysk yn Londen. Doe't er dêrmei klear wie, reizge hy yn 1845 troch it Middellânske Seegebiet.

Barth gie út Tanger wei oer lân troch hiel Noard-Afrika, ûnder oaren nei Egypte. Dêr besocht er de Nyl en gie troch de woastyn nei Berenise. Yn Egypte waard er oanfallen troch rovers. Fierders reizge er troch Palestina, Syrje, Turkije, Lyts-Aazje en Grikelân. Earst yn 1847 gie er werom nei Berlyn.

Yn 1849 begûn er oan in reis troch West-Afrika, de Sahara en Sûdan.

### Wurk
Barth syn reisferhalen kamen tagely yn it Ingelsk en it Dútsk út ûnder de titel *Reisen und Entdeckungen in Nord- und Zentralafrika* (*Travels and Discoveries in North and Central Africa; 1857–1858*, 5 dielen, sa'n 3.500 siden). It wurk waard beskôge as ien fan it bêste yn syn soarte. Darwin helle wol feiten út it wurk oan en it wurdt no noch brûkt troch Afrikaanske skiedkundigen, want it bliuwt in wichtich wittenskiplik wurk oer Afrikaanske kultueren en in boarne fan belang foar West-Afrikaanske histoarisy.

Syn wurk smiet him ûnderskiedings en ûnder oaren it heechlearaarskip geografy oan de Universiteit fan Berlin op.
Adriaen Block

**Adriaen Courtsen Block** (om 1567 – Amsterdam, 27 april 1627) is in Nederlânske ûntdekkingsreizger, dy't yn 1613 troch Amsterdamske keaplju útstjoerd waard om te hanneljen yn it gebiet dat troch Henry Hudson ûntdutsen wie. It gie har om it bûnt fan de Noard-Amerikaanske pelsdieren.

Omdat syn skip yn de brân rekke wie, boude er in nijenien. Nei in oerwintering yn de kontreien fan it hjoeddeiske  Albany, sylde Block de rivier de Konnetikut op. Hy wie de earste Europeaan dy't it *Lange Eiland* (Long Island) en Manhattan as aparte eilannen tekene. Dy kaart is bewarre bleaun. Block brûkte ek de term Nij-Nederlân foar it earst op in kaart.

Block Island, in eilân foar de kust fan de steat Rhode Island, is nei Adriaen Block ferneamd. Hy besocht it eilân yn 1614. Block bleau oant syn dea yn 1627 farren. Hy is begroeven in de Alde Tsjerke yn Amsterdam.

## Keppeling om utens
* Koarte biografy fan Adriaen Block
Yate

**Yate** is in plak yn it bestjoerlike gebiet Súd Gloucestershire, yn it Ingelske greefskip Gloucestershire.

Yate wurdt foar it earst yn de skiednis neamd yn 770; Yate komt er foar yn it *[[Domesday Book]]* fan 1086. De namme komt fan it Aldingelske wurd *giete* of *gete*, dat 'poarte nei in boskich gebiet' betsjut.

## Yndustry
Oant de Twadde Wrâldoarloch hie Yate in grutte fleanmasinefabryk mei de namme Parnall. Yn de oarloch lei it bedriuw him ta op de produksje fan wapens. In protte arbeiders ferlearen it libben troch loftoanfallen yn febrewaris en maart 1941.

## Ferneamd persoan út Yate
* Skriuwster J. K. Rowling is berne yn Yate (31 july 1965).
Allan Cunningham

**Allan Cunningham** (Wimbledon, 13 july 1791 – Sydney, 27 juny 1839) wie in Ingelsk botanikus en ûntdekkingsreizger, dy't it meast ferneamd is fan syn reizen yn Nij-Súd-Wales yn Austraalje om planten te sammeljen.
Stavanger

**Stavanger** () is in stêd en gemeente yn it súdwesten fan Noarwegen en de haadstêd fan de provinsje Rogaland. Stavanger is it sintrum fan de oalje-yndustry yn Noarwegen en is dêrtroch bot groeid yn de jierren '70 fan de 20e iuw. Ferskate grutte oaljemaatskippijen hawwe kantoaren yn de stêd, dy't sadwaande in ynternasjonaler karakter krigen hat. Ek it *Joint Warfare Center* fan de NATO húsmannet yn Stavanger.

It gebiet hat in seeklimaat, mei in protte delslach en yn trochsneed in temperatuer boppe nul, it hiele jier troch.

De gemeente Stavanger hie 144.147 ynwenners yn 2021.

De Domtsjerke fan Stavanger yn it âlde sintrum (*Gamle Stavanger*) is de âldste katedraal fan Noarwegen. De twa meast populêre rekreaasjegebieten lizze oan de marren yn de omkriten, nammentlik Mosvatnet en Stokkavatnet. Der binne strannen.

Tegearre mei Liverpool wie Stavanger yn 2008 Kulturele haadstêd fan Europa.

## Ynfrastruktuer
Troch Stavanger rint de E39 dy't Stavanger mei Kristiansand en Bergen

Stavanger is it begjin as einpunt fan de spoarline fan Oslo nei Stavanger, it haadstasjon leit sa'n 400 meter fan de haven fan Stavanger.
It fleanfjild Stavanger Sola leit op fjirtjin kilometer fan Stavanger by it plakje Sola, en hat ferbiningen mei stêden yn it binnen en bûtenlân.

## Stedsdielen

## Berne yn Stavanger
* Cornelis Cruys (17 juny 1655), heal-Nederlânske fice-admiraal fan de Russyske float
* Jan Egeland (22 novimber 1957), politikus en FN-diplomaat.
* Erik Nevland, (10 novimber 1977) âld-fuotballer fan FC Groningen, no útkommend foar Viking Stavanger FK
* Carmen Elise Espenæs (30 septimber 1983), sjongeres fan de folkmetalgroep Midnattsol
* Tonje Nøstvold (7 maaie 1985), hânbalster
* Camilla Herrem (8 oktober 1986), hânbalster

## Partnerstêden
Fjarðabyggð (Yslân), Esbjerg (Denemark), Jyväskylä (Finlân), Eskiltuna (Sweden), Aberdeen (Skotlân),
Houston (Teksas, VS), Estelí (Nikaragûa), Netanya (Israel), Nablûs (Palestina) en Antsirabe (Madagaskar)

## Galery

Stavanger domkyrkje.jpg|De domtsjerke fan Stavanger
Sverd I Fjell Stavanger Norway Landscape Travel Photography (120169943).jpeg|Sverd i fjell in monumint yn 'e buert fan Stavanger
Gamle Stavanger.jpg|Gamle Stavanger it âldste part fan Stavanger
Vaagen.jpg|Haven fan Stavanger
Sørmarka arena.JPG|Sørmarka Arena de iisbaan fan Stavanger
Mosvatnet.jpg|Mosvatnet mar yn it Mosvanet park
Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 1912

De **[[Olympyske Simmerspullen 1912]]**, ek wol de Ve Olympiade neamd, waarden yn 1912 yn Stokholm, Sweden hâlden. De finale fan it fuotbal waard hâlden yn de *Stockholm Olympic Stadium*. 

## Lokaasjes
De wedstriden yn de groepsfaze fan it fuotbal yn de Olympyske Simmerspullen 1912 waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.

## It toernoai
De lannen dy't útskeakele waarden tidens de earste omloop spilen fierder yn in ferliezerstoernoai. Belgje en Frankryk lutsen harren werom út it toernoai, de ploech fan de Bohemen waard wegere op it toernoai. Wêrtroch't Ruslân, Hongarije, Grut Brittanje en Noarwegen daliks troch wiene nei de kwartfinales.

## Manlju
### Earste omloop

### Kwartfinales

### Heale Finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Ferliezers toernoai
### Earste omloop

### Twadde omloop

### Ferliezers finale

## Fryske dielnimmers
Foss (rivier)

De ** Foss** is in kanalisearre rivier yn it Ingelske Noard Yorkshire mei in streamgebiet fan 118 km² en in lingte fan 31 km. It is in sydrivier fan de Ouse. 

De Foss ûntspringt yn it reservoir fan Oulston yn Yearsley op 160 meter boppe seenivo en streamt dan nei de stêd York, dat oan de gearrin fan de Ouse en de Foss leit, op 12 meter boppe seenivo. Willem de Oermasterer damme de Foss al yn 1069 yn, besuden it kastiel fan York by de gearrin mei de Ouse, om sa in wâl om it kastiel te krijen. Streamop ûntstie doe in wetterplasse dy't de "King's Pool" of "King's Fish Pond" ('de fiskfiver fan de kening') neamd waard. Yn de neifolgjende iuwen waard de rivier stikje by bytsje fierder kanalisearre.
Ouse

## Geografy
### Rivieren yn Ingelân
* Ouse (Yorkshire)
* Ouse (Susseks) 
* Great Ouse, Northamptonshire en East-Anglia
** Little Ouse, in sydrivier fan de Grutte Ouse

### Oare plakken
* Ouse (Tasmanië), in plak yn Austraalje
* De Ouse, in estuarium op Shapinsay, Orkney-eilannen, Skotlân
Steve McClaren

**Stephen "Steve" McClaren** (York, Feriene Keninkryk, 3 maaie 1961) is in Ingelske fuotbaltrainer. Hy wie haadtrainer fan Middlesbrough FC, FC Twente, VfL Wolfsburg en assistint-trainer by Manchester United. Yn 2006 en 2007 wie McClaren de bûnsscoach fan Ingelân.

## Earelist
### As spiler
#### [[Derby County]]
*Football League Second Division: 1986/87

### As assistint manager
#### [[Manchester United]]
*FA Premier league: 1999, 2000, 2001
***[[UEFA]] Champions League**: 1998/99

### As manager
#### Middlesbrough
* Football League Cup: 2003/04
* Finalist UEFA Cup: 2006

#### [[FC Twente]]
* Finalist KNVB beker: 2009
* Lânskampioen: 2010
Nene (rivier)

De **Nene** is in 147 kilometer lange rivier yn it easten fan Ingelân, dy't troch Northamptonshire, Cambridgeshire, Lincolnshire en Norfolk streamt. De Nene is oer in lingte fan 142 km befarber, fan Northampton nei The Wash.

De rivier ûntspringt by Badby yn Northamptonshire. Hy rint earst troch fruchtber boulân en dan troch it yndustrylânskip fan Northampton, Wellingborough en Irthlingborough. Hy rint fierder troch de Hichten fan Cambridgeshire, de stêd Peterborough, troch Wisbech en Sutton Bridge yn Lincolnshire en mûnet dêrnei út yn de "The Wash" en de Noardsee.

De Nene ferbynt it Grand Union Canal mei de rivier de Grutte Ouse. De Nene is foar in grut part kanalisearre en hat sluzen. It útsprekken fan de namme Nene feroaret mei de rin fan de rivier. Dêr't er yn Northamptonshire meast 'nen' sein wurdt, feroaret dat yn de omkriten fan Peterborough yn 'neane' (sa as yn it Ingelske *mean*).
Marga van Arnhem

**Marga van Arnhem** (31 oktober 1940 – Soest, 22 april 1997) wie in Nederlânsk radio- en telefyzje-presintatrise. 

## Wurkpaad
Van Arnhem begûn, lykas har lettere kollega's Joop van Zijl, Koos Postema, Henk van Hoorn en Paul Haenen, har wurkpaad yn 1961 by Minjon, de jeugdomrop fan de AVRO.

Yn 1968 kaam sy as nije omropster yn tsjinst by it NOS Sjoernaal. Dat wurk die sy trije jier. 

Freelancer Van Arnhem gie yn 1971 by it Sjoernaal wei en stapte oer nei it doetiidske "Sport in Beeld" (letter Studio Sport). Dêr wie sy oan de ein fan de jierren tachtich it frouljusgesicht fan Studio Sport.

Marga van Arnhem wie belutsen by hast al it grutte barrens op sportgebiet, sa as de Tour de France, wrâldkampioenskippen en Olympyske Spullen. Yn de útstjoerings dy't de omroppen meielkoar makken oer de Golfoarloch yn 1991 en de wetteroerlêst yn it Nederlânske rivieregebiet yn 1995 wie Van Arnhem te hearren en op 5 oktober 1992 fersoarge sy mei Govert van Brakel it ferslach fan de Bijlmerramp mei de delstoarte Boeing op de Amsterdamske wenwyk.

Al dy jierren die Van Arnhem it radiowurk dêrby. Sûnt 1972 wurke sy by de NCRV-radio, de lêste jierren by Hier en Nu. Teffens presintearre sy jierrenlang it populêre radioprogramma "Met het oog op morgen". Dy lange freelance oerienkomst duorre, mei in ûnderbrekking fan 1984 oant 1986 - by de AVRO -, oant sy lang om let har wurk oerjaan moast fanwege har sykte.

Van Arnhem wie ien fan de driuwende krêften fan it Radio 1-Sjoernaal dat op 1 septimber 1995 begûn te rinnen. Op freeds waard hja 'útliend' foar de deisluting by it NOS-programma 'Met het oog op morgen'.

Marga van Arnhem is opnomd yn it boek *[[1001 vrouwen in de 20ste eeuw]]* fan histoarika Els Kloek, yn de list fan de *Belangrijkste personen in 100 jaar radio* dy't opsteld is troch it fakblêd foar omroppers *Spreekbuis*, en yn de eksposysje *Mediavrouwen*, makke troch  Museum Hilversum en it Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

## Privee
Nei har houlik mei sportpresintator Jan Kamlag boaske Marga van Arnhem yn 1982 oan Ruud de Boer. Itselde jier krigen se in dochter, Eva. Eva is redakteur by RTV Utrecht.
Wapen fan Achtkarspelen

It **gemeentewapen fan [[Achtkarspelen]]** is op 25 maart 1818 troch de Hege Ried fan Adel jûn mei de neikommende omskriuwing: 
*Fan sulver, beladen mei in kerspeltsjerke mei acht tuorren, steand op in griene grûn, dekt mei in gouden kroan*.

Dêr kin fierder noch oer sein wurde dat de karspeltsjerke griisread fan kleur is en de toerspitsen blau binne. Achtkarspelen hat in saneamd sprekkend wapen: der is in direkte relaasje tusken ôfbylding en namme. De acht tuorren slaan op de acht tsjerkedoarpen (karspelen) dy’t yn 1818 yn Achtkarspelen leine. Dat wiene: Stynsgea, Bûtenpost, Droegeham, Koaten (no Koatstertille), Koartwâld (tusken Surhuzum en Surhústerfean), Lytsepost (heart no by Bûtenpost), Surhuzum en Twizel.

## Flagge
De gemeenteflagge – in symboalyske werjefte fan it gemeentewapen – hat de Rie fêststeld op 28 april 1958. De flagge hat yn de breedte in middenbaan en oan de boppe- en ûnderkant in smelle baan. De trije banen hawwe fan boppen nei ûnderen de kleuren read (de kleur fan de tsjerkemuorren), wyt (de sulveren ûndergrûn fan it wapenskyld) en grien (de skyldfoet út it wapen). Yn de middelste baan is oan de linkerkant in achtpuntige blauwe stjer te sjen (de acht tsjerketuorren).

## Sjoch ek
* List fan Fryske gemeentewapens
Wapen fan It Amelân

It **gemeentewapen fan [[It Amelân]]** waard op 25 maart 1818 ferliend mei de omskriuwing:
'Yn de lingte trochsnien, de rjochter helte fan goud, beladen mei 2 swarte dwersbalken fan de rjochter boppe nei de linker ûnderhoeke delrinnend; de linkerhelte fan azuar beladen mei in waaksende moanne fan sulver.'
De gouden kroan mei fiif blêden waard net beskreaun. 

It wapen wurdt fierd as hearlikheidswapen sûnt ein 16e iuw. De oarsprong fan it wapen is net bekend. It wapen waard oant yn de lette 18e iuw ek in soad fierd mei de moanne nei de oare kant rjochte. Mar heraldysk is it de regel dat figueren yn in trochsnien fjild inoar 'oansjen'. Dêrom stiet de moanne nei de balken ta keard. Yn 1958 pleite de gemeenteried foar it werstel fan it gemeentewapen mei de moanne ôfkeard. De gemeenteried hat it útstel lykwols nea yntsjinne by de Hege Ried fan Adel.

Neffens in folksoerlevering soenen de skeanbalken de balken foarstelle, dy't de Amelanners op Skylge rôfd hienen om der in galch fan te meitsjen. Dêroer bestiet it rymke:
:*De Amelander schalken*, 
:*stolen 3 balken*, 
:*des 's avonds in de maneschijn*, 
:*daarom zal dit hun wapen zijn*.
It wapen komt ek foar yn it wapen fan it Wetterskip De Amelander Grieën.

## Sjoch ek
* List fan Fryske gemeentewapens
Wapen fan Boarnsterhim

It **Gemeentewapen fan [[Boarnsterhim]]** waard fêststeld op 10 augustus 1984 en omskreaun as
*Dield fan keel en sinopel, oer alles hinne 2 skeankruse kaaien, de burden omheech en takeard, beselskippe boppe fan in klaverblêd en ûnder fan in wassenaar, alles fan goud. It skyld dekt mei in gouden kroan fan 3 blêden en 2x3 pearels.*

It wapen is gearstald út eleminten fan de wapens fan Raerderhim (kaaien), Utingeradiel (klaverblêd) en Idaarderadiel (wassenaar).
De fjildkleuren keel en sinopel binne ôflaat fan de haadkleuren fan de wapens fan Eastergoa en Sânwâlden, de twa âlde goaen dêr't de gemeente yn lei.

Fan de neisteande doarpen yn dizze gemeente binne de wapens bekend :
Eagum, Akkrum, Dearsum, Friens, Grou, Idaard, Jirnsum, Nes (Boarnsterhim), Aldeboarn, Poppenwier, Raerd, Reduzum, Sibrandabuorren, Terherne, Tersoal, Wergea, Warstiens en Warten.

## Sjoch ek
* List fan Fryske gemeentewapens
Wapen fan It Bilt

It **gemeentewapen fan [[It Bilt]]** waard fêststeld op 25 maart 1818 en beskreaun as 
*Fan lazuer beladen mei 3 jiskegrouwe seehoarns yn in lizzende rjochting, pealsgewiis setten, dêr't nôtieren út komme yn in natuerlike kleur. It skyld dekt mei in kroan fan goud.*
De kroan hat fiif blêden.

It wapen is om 1620 ûntstien. Op âldere segels stienen de hoarnen omdraaid mei in nôtstûke efter de hoarnen. It wapen soe de ûntsteansskiednis fan de gemeente oanjaan. It Bilt is yn it begjin fan de 16e iuw ûntstien nei bediking fan de slikken en skorren. De bediking waard dien troch (Súd)Hollânske eallju. Al gau ûntstienen trije doarpkes, dy't op it wapen symbolisearre waarden troch de skulpen op in eftergrûn fan de see. De fruchtbere grûn waard symbolisearre troch de ieren.

Op 10 jannewaris 2020 waard troch de gemeenteried fan De Waadhoeke, de nije gemeente dêr't It Bilt yn 2018 yn opgien wie, oan 'e flagge en it wapen fan 'e eardere gemeente It Bilt de offisjele status takend fan streekflagge en streekwapen fan 'e (al earder formeel erkende) lânstreek It Bilt. Dêrom wie fersocht troch de Stichting Bildts Aigene.

## Sjoch ek
* List fan Fryske gemeentewapens
Wapen fan Boalsert

It earste **gemeentewapen fan [[Boalsert (gemeente)|Boalsert]]** waard fêststeld op 25 maart 1818 en omskreaun as
*Fan goud beladen mei in dûbele swarte earn. It skyld dekt mei in kroan en oan beide kanten fêstholden troch in kliuwende liuw yn natuerlike kleur.* De liuwen sjogge om en de kroan is in keizerskroan.

Op 30 desimber 1955 kaam der in nij wapen
*Yn goud in dûbele earn fan sabel, bekt, tonge en poaten fan keel. It skyld dekt mei in keizerskroan fan goud, fierd fan keel en holden troch twa omsjende liuwen fan goud, tonge en neilen fan keel.*

It ûntstean is net krekt bekend en wêrom't foar de (keizerlike) earn keazen is, is net hielendal dúdlik. It wapen is yn elk gefal bekend út 1455. Op munten út dat jier en slein yn Boalsert stiet de dûbele earn al ôfbylde. Op de segels fan de stêd komt de earn pas oan de ein fan de 15e iuw foar. Op it âldste segel, mei ôfdruk út 1331 (?) stiet allinnich in kastiel fermelde. Op trije ferskillende 15e en 16e-iuwske segels stiet allinnich de dûbele earn. It grutsegel út 1640 toant it wapen ûnder in Goatyske nis mei St. Maarten. De meast wierskynlike ferklearring is dat it wapen, ynklusyf de keizerskroan, ôflaat is fan de Dútske Hânze, dêr't Boalsert lid fan wie. De Hânze fierde ek de dûbele earn op har wapen.
Nei de ynliving fan Fryslân troch Keizer Karel V yn 1523 waard de stêd yn har wapen befêstige troch de keizer. De keizerskroan is yn de rin fan de jierren troch it stedsbesjoer lykwols mear kearen ferfongen troch in fiifblêdige (kenings)kroan.

By de oanfraach yn 1815 waard wol wer om de keizerskroan frege. Yn 1955 besleat de gemeente it wapen feroarje te litten, omdat de gemeenteried net tefreden wie mei it feit dat de liuwen omsjend ôfbylde wienen, dizzen hearden normaal (=klimmend) ôfbylde te wurden. Boppedat woe de gemeente de keizerskroan dúdlik bekreaum hawwe en de earn read te 'wapenjen' (reade klauwen en snaffel). It lêste mear yn oerienstimming mei de kleuren fan de Dútske earn. De Hege Ried fan Adel hat dit fersyk honorearre, mar de liuwen binne omsjend bleaun.

## Sjoch ek
* List fan Fryske gemeentewapens
Wapen fan Dantumadiel

It **Gemeentewapen fan [[Dantumadiel]]** waard yn 1818 fêststeld en omskreaun as
'In skyld fold as folgjend; it boppeste gedielte keel, in weagjende beek fan sulver; it tredde gedielte fan goud beladen mei in rinnende foks fan keel; it ûnderste gedielte grien. It skyld dekt mei in gouden kroan.'
De kroan hat trije blêden en 2x3 pearels.

It wapen kin symboalysk wêze foar de woaste grûnen yn de gemeente, dêr't in soad foksen libben, en de soad wetters. De gemeente fierde it wapen op briefpapier en oare beskieden, mar gie begjin 1997 oer op it brûken fan in logo. Yn de gemeente Dantumadiel binne de doarpswapens beskreaun fan: De Falom, Feanwâlden, Wâlterswâld, De Westerein.

## Sjoch ek
* List fan Fryske gemeentewapens
Wapen fan Dongeradiel

It **Gemeentewapen fan [[Dongeradiel]]** waard fêststeld yn 1984 by de fúzje fan Dokkum, Eastdongeradiel en  Westdongeradiel. It waard beskreaun as: 
''Yn azuer in weagjende keper fan sulver, beselskippe boppe fan 2 stjerren fan goud, ûnder fan in omkearde wassenaar fan sulver, in stjer fan goud omslutend. It skyld dekt mei in gouden kroan fan 3 blêden en 2x3 pearels."

It wapen is gearstald út symboalen út de wapens fan de trije ophefte gemeentes. Ek stelle de twa skeanbalken de rivierkes De Peazens en de Dokkumer Ie foar, dy't yn Dokkum gearrinne.

## Besibbe wapens

Dokkum wapen.svg|Wapen fan Dokkum
Oostdongeradeel wapen.svg|Wapen fan East-Dongeradiel
Westdongeradeel wapen.svg|Wapen fan West-Dongeradiel
De Polder van Oost- en Westdongeradeel waterschapswapen.svg|It wapen fan Polder fan East- en Westdongeradiel


## Sjoch ek
* List fan Fryske gemeentewapens