open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Short 184

De **Short 184** wie in Britske twa-sits wetterfleanmasine, in bomme- en torpedosmiter en ferkenningsfleanmasine, dy't ûntwurpen waard troch Horace Short fan fleantúchfabryk Short Brothers foar  de Royal Naval Air Service. It tastel maake syn earste flecht yn 1915 en bleau yn tsjinst nei de ein fan de Earste Wrâldkriich yn 1918. In Short 184 wie de earste fleanmasine dy't in skip te sink brocht mei in torpedo; in oar tastel wie it iennichste Britske tastel dat meidie yn de Seeslach by Jutlân.

De 184 stie op twa grutte houten driuwers dêr't in torpedo tusken hingje koe. In tredde driuwer siet ûnder de sturt en hie in roer. De fleugels koene ynklapt wurde. De 184 foel fierders op troch in grutte radiator dy't boppe op de motor fêstmakke wie.
De earste 184s hiene in Sunbeam-motor fan 225 pk. Lettere ferzjes hiene sterkere Sunbeam-motors fan 240 en 260 hk, Rolls-Royce motors fan 250 pk of Renault-motors fan 240 pk. De krêftichste motor op in 184 wie de Sunbeam Maori III fan 275 pk. 

Der binne goed 900 fan makke. In tal 184s waarden nei de oarloch levere oan Estlân, Grikelân, Sily en Japan. De Nederlânske Marine Loftfearttsjinst hie fan 1917 oant 1920 ien Short 184, de "K-1".

## Spesifikaasjes

## Bibliografy
* Barnes, C.H. *Shorts Aircraft Since 1900* Londen: Putnam. 1967.
* Bruce, J.M. *British Aeroplanes 1914–18*. Londen: Putnam, 1957.
* Bruce, J.M. "The Short Seaplanes: Historic Military Aircraft No. 14: Part 3". *[[Flight International|Flight]]*, 28 desimber 1956, siden 999–1004.
* Bruce, J.M. *The Short 184* Leatherhead, Surrey: Profile Publications, 1966.

## Keppelings om utens
*J.M. Bruce, "The Short Seaplanes, Part 3". ''Flight'', 28 desimber 1956, s. 999
ASCAP

De **ASCAP** (folút: ***American Society of Composers, Authors and Publishers***; "Amerikaansk Genoatskip fan Komponisten, Auteurs en Utjouwers") is ien fan 'e trije Amerikaanske not-for-profitorganisaasjes (de oaren binne BMI en de SESAC) dy't it copyright fan muzykstikken yn 'e Feriene Steaten regelje (en dêrmei dus in gelikense funksje hawwe as de BUMA-STEMRA yn Nederlân). De ASCAP waard oprjochte yn 1914, en is fêstige yn New York. De organisaasje inet betellings foar auteursrjochten fan draaide of útfierde muzyk foar de lietsjeskriuwers, komponisten en muzykútjouwers dy't lid binne fan 'e ASCAP, en soarget dat sok jild as royaltys oan 'e oangeande leden útkeard wurdt.

Sa ine de ASCAP yn 2012 mear as $941 miljoen, wêrfan't $828,7 miljoen yn 'e foarm fan royaltys by de leden telâne kaam (de rest waard brûkt om 'e ûnkosten fan 'e organisaasje sels fan it beteljen). De organisaasje hat mear as 460.000 leden, wêrûnder bgl. de Beatles, Dr. Dre, de Rolling Stones en Stevie Wonder, en de erven fan John Denver, Jimi Hendrix, Marvin Gaye en Janis Joplin. Elts jier rikt de ASCAP fierders de *ASCAP Awards* út om dý leden te earjen fan wa't it foargeande jier de wurken it meast draaid of útfierd binne.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ASCAP
Winter Music Conference

De ***Winter Music Conference*** (**WMC**), of "Wintermuzykkonferinsje", is in jierliks elektroanysk en *[[dance]]*-muzykfestival dat elts jier yn maart holden wurdt yn Miami Beach, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Floarida. It duorret altyd in wike en waard foar it earst organisearre yn 1985. De *Winter Music Conference* is fan oarsprong en benammentlik bedoeld foar profesjonele leden fan 'e elektroanyske muzykyndustry, lykas artysten, dj's, fertsjintwurdigers fan platelabels, muzykprodusinten, muzykpromoaters, fertsjintwurdigers fan radiostasjons en de media. Dêrnjonken wurde lykwols ek eveneminten foar de sljochtwei muzykfans organisearre, lykas it Ultra Muzykfestival, demonstraasjes, *workshops* en de útrikking fan 'e *International Dance Music Awards*.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Winter Music Conference
MTV Video Music Award

De ***MTV Video Music Awards*** of **VMA's** binne in groep Amerikaanske prizen dy't ienris yn it jier troch de muzykstjoerder MTV útrikt wurde foar de bêste fideoklips fan it foargeande jier. Dizze prizen waarden oarspronklik betocht om (op it mêd fan fideoklips) te konkurrearjen mei de *[[Grammy Award]]s*, de wichtichste Amerikaanske muzykprizen. De earste útrikking fûn plak yn 1984. Meitiid fûn der min ofte mear in skifting nei âldens plak, wêrby't de *MTV Video Music Awards* tiners en tweintigers oan har wisten te binen, wylst de *Grammys* in âlder publyk loeken. Tsjin 2000 hearden de *MTV Video Music Awards* ta de meast prestizjeuze muzykprizen fan 'e Feriene Steaten. De útrikking fynt yn 'e regel oan 'e ein fan 'e simmer plak, yn ein augustus of begjin septimber, en wurdt *live* op MTV útstjoerd. Ornaris wurdt de seremoanje yn New York of Los Angeles holden, mar it barren hat ek alris plakfûn yn Miami en Las Vegas.

## Kategoryen

## Oare MTV-prizen
Behalven de Feriene Steaten hawwe ek oare dielen fan 'e wrâld har eigen VMA's:
* Afrika: de *[[MTV Africa Music Award]]s*
* Aazje: de *[[MTV Asia Music Award]]s*
* Austraalje: de *[[MTV Australia Music Award]]s*
* Belgje: de *[[TMF Award Belgium|TMF Awards Belgium]]*
* Brazylje: de *[[MTV Music Award Brazil|MTV Music Awards Brazil]]*
* de Filipinen: de *[[MTV Pilipinas Music Award]]s*
* Fjetnam: de *[[MTV Vietnam Music Video Prize]]*
* Japan: de *[[MTV Video Music Award Japan|MTV Video Music Awards Japan]]*
* Jeropa: de *[[MTV Europe Music Award]]s*
* Yndia: de *[[MTV Immie]]s*
* Itaalje: de *[[TRL Award]]s*
* Latynsk-Amearika: de *[[Premio MTV Latinoamérica|Premios MTV Latinoamérica]]*
* Nederlân: de *[[TMF Award]]s*
* Roemeenje: de *[[MTV Romania Music Award]]s*
* Ruslân: de *[[MTV Russia Music Award]]s*
* Spanje: de *[[Premio TeleHit|Premios TeleHit]]*

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''MTV Video Music Awards''
ALMA Award

De ***ALMA Awards*** of ***American Latino Media Arts Awards*** binne in groep Amerikaanske prizen dy't ienris yn it jier by in seremoanje yn Los Angeles of in foarstêd dêrfan útrikt wurde ta erkenning fan 'e bêste bydragen troch of oer Latino's oan 'e Amerikaanske muzyk, tillefyzje en film. De bedoeling fan dizze prizen is om 'e earlike portrettearring fan Latino's yn 'e Amerikaanske kultuer te befoarderjen. De namme is in *[[backronym]]* (in akronym wêrby't men begûn is mei de letters en der doe in passende betsjutting foar betocht hat): *alma* is Spaansk foar "siel".

De *ALMA Awards* binne oprjochte troch de *[[National Council of La Raza]]*, en waarden yn 1987 foar it earst útrikt doe't se noch de ***BRAVO Awards*** hieten. Yn 1995, doe't de útrikkingsseremoanje foar it earst útstjoerd waard troch de grutte lanlike tillefyzjestjoerder Fox, waarden de prizen omneamd ta de hjoeddeistige namme. Fan 1998 oant 2009 waard de seremoanje útstjoerd troch ABC, wêrnei't konkurrint NBC de útstjoering yn 2011 en 2012 fersoarge en MSNBC der yn 2013 mei fierder gie. Yn 'e oergongsjierren 1997 en 2010 sloegen de *ALMA Awards* in jier oer.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''ALMA Awards''
Vibe

***Vibe*** (koart foar *vibration*, "fibraasje" of "trilling", dat yn 'e Amerikaansk-Ingelske sprektaal in oantsjutting is foar in (goed of min) gefoel) is in Amerikaansk tydskrift op it mêd fan 'e muzyk en de *showbusiness*. It waard yn 1993 oprjochte as in moanneblêd troch muzykprodusint Quincy Jones, en it leit him benammen ta op artikels oer R&B en hiphop en artysten dy't muzyk út dy sjenres meitsje, mei dêrnjonken stikken oer akteurs, presintators en oare bekendheden.

Nei't de produksje yn 'e simmer fan 2009 stil kaam te lizzen, waard it blêd oernommen troch *[[InterMedia Partners]]*, wêrnei't it noch ienris yn 'e twa moannen ferskynde, wylst de *online*-útjefte in wichtiger plak krige. Yn 2014 waard mei de útjefte op papier hielendal stoppe, en no ferskynt it blêd inkeld noch ien kear yn 't fearnsjier en *[[ynternet|online]]*.

*Vibe* hat syn súkses te tankjen oan in breder ferskaat fan ûnderwerpen as konkurrinten lykas *[[The Source (tydskrift)|The Source]]* en *[[XXL (tydskrift)|XXL]]*, dy't har útslutend op rapmuzyk rjochten, of *[[Rolling Stone]]* en *[[Spin (tydskrift)|Spin]]*, dy't allinne mar oandacht oan popmuzyk bestegen. Yn 2012 hie *Vibe* in oplaach fan krapoan 301.000, wêrfan't goed 202.000 út abonnees bestie, wylst rom 98.500 eksimplaren bestimd wiene foar de frije ferkeap. Fan 2003 oant 2007 kende *Vibe* op it mêd fan 'e muzyk syn eigen *Vibe Award*s ta, wêrfan't de útrikkingsseremoanje *live* útstjoerd waard op 'e stjoerders UPN (2003-2006) en VH1 Soul (2007)

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan ''Vibe''
Het Nationale Dagblad

***Het Nationale Dagblad*** wie in Nederlânske krante, dy't tusken 1936 en 1945 troch de NSB útjûn waard, njonken it wykblêd *[[Volk en Vaderland]]*.

Op 1 oktober 1936 stelde yr. A.A. Mussert mr. M.M. Rost van Tonningen oan as haadredakteur (yn it nasjonaalsosjalistysk jargon fan doe hiet de funksje *hoofdopsteller*) fan it nije NSB-deiblêd. It earste nûmer ferskynde 2 novimber 1936 en it lêste nûmer waard 5 maaie 1945 makke. Op 24 oktober 1940 joech Mussert Rost van Tonningen dien. De beide persoanen akkordearren net, mar njonken dat hie Van Tonningen niget oan oare saken nei de ynfal fan de Dútskers. Hy waard opfolge troch J. Raatgever.

Yn 1936 hie *Het Nationale Dagblad* 20.000 abonnees en op 31 desimber 1939 wiene dat noch 10.211. It tal abonnees bleau sakjen nei de Dútske ynfal fan maaie 1940: oan de ein fan de moanne hie de krante noch mar sa'n 4000 abonnees. Dêrnei zette de ommekeer in en boaske it ledetal oan. Oktober 1940 hie de krant 17.000 abonnees, yn de rin fan 1941 waard dat 20.000, yn july 1943 27.247 en maart 1944 wiene der 26.838 abonnees.

De krant hie foar de oarloch geregeldwei te meitsjen mei tsjinwurking fan de Nederlânske oerheid. Sa kaam it dat de krant al yn 1936 op de list fan foar militêren ferbeane blêden te lâne. 10 maaie 1940 ier en betiid waard de krant in ferskiningsferbod oplein fan generaal Winkelman. Op 17 maaie 1940 ferskynde de krant fannijs.

Nei de befrijding waarden de measte meidoggers fan *Het Nationale Dagblad* fan de Kommissy foar de Parsesuvering foar 20 jier út harren funksje set. Haadredakteur Raatgever krige dêrnjonken noch 18 jier finzenisstraf oplein.

Oant 2023 mei in Nederlânske krante de namme *Het Nationale Dagblad* net fiere, fanwege in rjochterlike fêststelling yn 1948.

## Keppelings om utens
* ''Het Nationale Dagblad'', 9 febrewaris 1943
* ''Het Nationale Dagblad'', 30 desimber 1944
* Ofleverings yn ''full-text'' op Delpher.nl
Kalifornyske bever

De **Kalifornyske bever** (Latynske namme: *Castor californicus*) wie in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e bevereftigen (*Castoridae*) en it skaai fan 'e bevers (*Castor*), dat yn Noard-Amearika libbe.

Dizze soarte wie nau besibbe oan 'e beide noch libbene beversoarten, mar stoar oan 'e ein fan it Mioseen of it begjin fan it Pleistoseen út. Wat uterlik oanbelanget wie de Kalifornyske bever de moderne Kanadeeske bever (*Castor canadensis*) net wanlyk, mar hy wie grutter fan stal.

De Kalifornyske bever waard foar it earst beskreaun troch de Amerikaanske paleöntolooch Vernon Lyman Kellogg, yn 1911. In wittenskiplik synonym foar de Kalifornyske bever is *Castor accessor* Hay, 1927''.
Iikhoarntsjes en sliepmûzen

De **iikhoarntsjes en sliepmûzen** (wittenskiplike namme: *Sciuromorpha*) foarmje in ûnderskift fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*) en it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*). Hoewol't dit ûnderskift net altyd op deselde manear gearstald wurdt, heart de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*) der altyd ta, en dy fan 'e stompsturtiikhoarntsjes (*Aplodontiidae*) meastal ek. Inkeld wurde dizze beide groepen ek wol ûnderbrocht yn in tuskenskift (*Sciurida*) of in boppefamylje (*Sciuroidea*), om 'e nauwe ûnderlinge bân te ûnderstreekjen. Dêropta wurde dan noch ferskate oare groepen oan it ûnderskift *Sciuromorpha* tafoege, wêrûnder guon útstoarne famyljes en meastal ek de sliepmûzen (*Gliridae*), dy't foarhinne by de mûsfoarmigen (*Myomorpha*) yndield waarden, mar dêr gjin neie bân mei lykje te hawwen. Yn totaal omfiemet it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen 307 libbene soarten.

## Underskiftopbou
Worthington (Minnesota)

**Worthington** is in stêd (*city*) yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Minnesota. It is it haadplak fan Nobles County. Ynwennertal: 12.764 (2010)

Op it plak fan de stêd waard yn de 70er jierren fan de 19e iuw it Okabena Station oan in line fan dee *[[Chicago and North Western Railway|Chicago, St. Paul, Minneapolis and Omaha Railway]]*, letter de *[[Chicago and North Western Railway]]* (no ûnderdiel fan *[[Union Pacific Railroad]]*) set, dêr't stoomlokomotiven wetter ynnimme koene út it tichteby lizzende Lake Okabena. Der kamen mear minsken te wenjen doe't in A.P. Miller út Toledo, Ohio, yn tsjinst fan de *National Colony Organization*, him dêr festige.  Miller ferneamde it stedsje nei de famkesnamme fan syn oare helte.

## Underwiis
Worthington heart ta it Unôfhinklik Skoalledistrikt 518.
*High School: Worthington High School
*Middle School: Worthington Middle School
*Basisskoalle: Prairie Elementary School

*Technyske skoalle: *Minnesota West Community and Technical College*

*Worthington Christian School

## Keppelings om utens
*Communitywebside fan Worthington, Minnesota
Stefano Sposetti

**Stefano Sposetti** (22 desimber 1958) is in Switsersk amateur-astronoom. Hy wennet yn Gnosca, Switserlân. Sposetti makke foto's fan de Aten-asteroïde 2004 FH dy't tichteby (tichterby as de moanne) by de Ierde lâns fleach.

Sposetti hat tsientallen lytse planeten ûntdutsen tusken 1999 en 2007.

De asteroïde (22354) Sposetti waard nei him ferneamd.
Kimberly Kendall

**Kimberly Kendall**, echte namme ûnbekend (Milwaukee, 28 maaie 1993), is in Amerikaansk neakenmodel, pornografysk aktrise en pornoprodusinte fan tige mingd etnysk komôf, dy't yn it ferline ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenamme Ivana Vuitton. Hja sette yn 2012 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films.

## Libben en karriêre
Kendall waard yn 1993 berne yn 'e stêd Milwaukee, yn 'e steat Wiskonsin. Hja is fan multy-etnysk komôf, mei Armeensk, Ingelsk, Dútsk, Iersk, Egyptysk-Arabysk en twa soarten Yndiaansk bloed, Swartfuotsk (*Blackfoot*) en Sû (*Sioux*).

Yn 2012, doe't se njoggentjin jier wie, makke se har debút yn 'e pornografyske film *Wen Pornstars Attack! 2*. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn in stik as 25 pornofilms spile, al wurde dêrby har mannichfâldige optredens op pornosites op it ynternet net meirekkene. Kendall hat û.m. wurke foar sokke foaroansteande labels as *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Red Light District]]*, *[[West Coast Productions]]*, *[[Elegant Angel]]*, *[[Devil's Film]]* en *[[Diabolic Video]]*. Njonken har aktearwurk is Kendall ek aktyf as produksjemanager.

## Lichemsskaaimerken
Kimberly Kendall is fan mingd blank en Yndiaansk ras, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.68&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 48&nbsp;kg, en kupmaat 34D, dêr't se oan kommen is troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean. Fierders hat se ek plastyske sjirurzjy oan har noas dwaan litten. Behalven troch har earlellen hat Kendall ek in nâlpiercing, tongpiercing en piercings troch har beide spiennen. As tatoeaazjes hat se in tekst yn it Arabysk-Perzysk skrift yn har nekke en op har rêch; in tekst yn it Latynske alfabet op har rjochterside; noch in tekst op har ûnderrêch; in rige stjerren dy't by de rjochterkant fan búk lâns omleech rint; in namme ûnder har nâle; en teksten op 'e ringfinger fan har lofterhân en de mulfinger fan har rjochterhân.

## Keppelings om utens
*  Biografyske gegevens en filmografy fan Kimberly Kendall yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
*  Biografyske en filmografy gegevens fan Kimberly Kendall op ''Adult Film Database''
*  Biografyske en filmografy gegevens fan Kimberly Kendall yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
MOBO Award

De ***MOBO Awards***, of folút: ***Music of Black Origin Awards***, binne in groep Britske prizen dy't ienris yn it jier útrikt wurde foar de bêste muzikale wurken fan swarte oarsprong (útfierd troch artysten fan lykfol hokker etnisiteit of nasjonaliteit) fan it foargeande jier. De prizen waarden yn 1996 ynsteld troch Kanya King en Andy Ruffell, en hawwe har sûnt ûntjûn ta de meast prestizjeuze Britske prizen fan har mêd. De útrikkingsseremoanje fynt almeast yn Londen plak, mar hat ek alris yn it Skotske Glasgow en yn Liverpool organisearre west. 

## Kategoryen
* bêste optreden troch in manlike artyst
* bêste optreden troch in froulike artyst
* bêste liet
* bêste album
* bêste nijynkommeling
* bêste R&B/soul-optreden
* bêste hiphop/*[[grime]]*-optreden út it Feriene Keninkryk
* bêste gospeloptreden
* bêste jazz-optreden
* bêste reggae-optreden
* bêste Afrikaanske optreden
* bêste ynternasjonale optreden
* bêste fideoklip

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''MOBO Awards''
BET Award

De ***BET Awards*** binne in groep Amerikaanske prizen dy't ienris yn it jier útrikt wurde ta erkenning fan 'e prestaasjes fan Afro-Amerikanen en oare minderheden yn 'e Feriene Steaten op it mêd fan muzyk, tillefyzje, sport en oare terreinen. Dizze prizen waarden yn 2001 ynsteld troch it *[[Black Entertainment Television]]*-netwurk. De útrikking fynt plak by in *live* troch datselde tillefyzjekanaal útstjoerde seremoanje, dy't sûnt 2002 yn Los Angeles holden wurdt, al fûn de ynaugurele útrikking yn 2001 plak yn Las Vegas.

De *BET Awards* wurde tawiisd troch in 500-koppich panel besteande út fertsjintwurdigers fan 'e muzykyndustry en de media en út bloggers. BET stjoerd elektroanyske stimbiljetten nei alle panelleden ta, dy't dêr har nominaasjes op ynfolje, wêrnei't de resultaten troch BET byinoar smiten wurde en de meast nominearre fiif nammen yn eltse kategory op in nij stimbiljet set wurde dat dan wer nei de panelleden ta stjoerd wurdt, sadat dy har úteinlike kar meitsje kinne. Wa't fan 'e fiif nominaasjes yn in kategory yn dizze twadde stimming de measte stimmen kriget, is de winner.

## Kategoryen
* bêste hiphop-artyst
* bêste gospelartyst
* bêste R&B-artyst
* bêste band
* bêste nije artyst
* bêste gearwurking
* bêste fideoklip
* bêste akteur en aktrise
* bêste film
* arleet fan it jier
* publykspriis (*Viewers' Choice*)
* *BET Centric Award*
* *BET Humanitarian Award*
* *BET Lifetime Achievement Award* (oeuvrepriis)

## Keppelings om utens
*Offisjele side fan de ''BET Awards''
Iikhoarntsjes

De **iikhoarntsjes** (wittenskiplike namme: *Sciuridae*) foarmje in famylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*) en it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*). Dizze famylje omfettet sa'n 278 ûnderskate soarten, wêrfan't de wichtichste en bekendste groepen de beamiikhoarntsjes, grûniikhoarntsjes, fleanende iikhoarntsjes, marmotten en prêrjehûnen binne.

Iikhoarntsjes komme foar yn 'e Amearika's, Jeraazje en Afrika, en binne troch de minske yn Austraalje yntrodusearre. Biotopen fan dizze bisten rinne útinoar fan steppes oant reinwâlden, en wylst guon treflik oanpast binne oan it libjen heech yn 'e beammen, binne oaren hoalegravers, dy't noch nea in beam fan deunby sjoen hawwe. Hast alle soarten iikhoarntsjes hawwe in langwerpich lichem mei rûne foarmen en in lange plomsturt (al ûntbrekt de sturt wolris). Har gesichtsfermogen is tige goed ûntwikkele, en se binne foar it meastepart oerdeis aktyf, útsein de fleanende iikhoarntsjes, dat nachtdieren binne.

## Famylje-opbou
Grûniikhoarntsjes en Afrikaanske beamiikhoarntsjes

De **grûniikhoarntsjes en Afrikaanske beamiikhoarntsjes** (wittenskiplike namme: *Xerinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*) en de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*). Yn dizze ûnderfamylje, dy't út 123 soarten bestiet, wurde de grûniikhoarntsjes (echte grûniikhoarntsjes, prêrjehûnen, marmotten, wangsekiikhoarntsjes en oaren) gearbrocht mei de nau besibbe stikeliikhoarntsjes en de Afrikaanske beamiikhoarntsjes. 

## Underfamylje-opbou
Stikeliikhoarntsjes

De **stikeliikhoarntsjes** (wittenskiplike namme: *Xerini*) foarmje in tûke fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*) en de ûnderfamylje fan 'e grûniikhoarntsjes en Afrikaanske beamiikhoarntsjes (*Xerinae*). Ta dizze tûke hearre 6 libbene soarten ferdield oer 5 skaaien, wêrfan't inkeld de Afgaanske grûniikhoarntsjes bûten Afrika foarkomme.

## Tûke-opbou
Afrikaanske grûniikhoarntsjes

De **Afrikaanske grûniikhoarntsjes** (wittenskiplike namme: *Xerus*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*), de ûnderfamylje fan 'e grûniikhoarntsjes en Afrikaanske beamiikhoarntsjes (*Xerinae*) en de tûke fan 'e stikeliikhoarntsjes (*Xerini*). Ta dit skaai hearre 4 libbene soarten grûniikhoarntsjes út Afrika.

## Soarten
Montevideo (Minnesota)

**Montevideo** ([mɒntɨvɪ'deɪoʊ]) is in stêd yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Minnesota. It is it haadplak fan Chippewa County. It ynwennertal lei yn 2010 op 5.383 minsken.
Rogier Blokland

**Rogier Philip Charles Eduard Blokland** (16 febrewaris 1971 yn Doardt) is in Nederlânsk linguist en heechlearaar finûgristyk oan de Universiteit fan Uppsala.

## Wurkpaad
Blokland studearre oan de  Universiteit fan Grins, dêr't hy yn 1997 syn mastereksamen ôflein hat en yn 2005 by Cornelius Hasselblatt promovearre is. Nei syn stúdzje wie er as dosint, gastdosint en wittenskiplik meiwurker oan ferskate universiteiten ferbûn, ûnder oaren yn Tallinn, Tartu yn Estlân, en oan de Universiteit fan Greifswald sawol as oan de Humboldt-Universiteit yn Berlyn.

Yn de perioade 2005–2006 naam Blokland de learstoel Finsk-Ugryske talen (Cornelius Hasselblatt) yn Grins waar en 2009–2010 de learstoel Finnûgristyk/Uralistyk (foarhinne Eugen Helimski) oan de Universiteit fan Hamboarch. Yn 2011 krige er de oanstelling as wittenskiplik assistint by de learstoel Finnûgristyk (Elena Skribnik) oan de Ludwig-Maximilians-Universiteit fan München.

Yn 2014 waard Rogier Blokland, as opfolger fan Lars-Gunnar Larsson, op de learstoel Finnûgristyk oan it Ynstitút foar Moderne Talen oan de Universiteit fan Uppsala beneamd.

Swiertepunten by it ûndersyk fan Bloklands binne de Eastseefinske-, Permyske- en Samyske talen, wêrby't er him yn it bysûnder dwaande hâldt mei Taalkontakt en Taaldokumentaasje.

## Publikaasjes <small>(Kar)</small>
;Monografy
*2009 *The Russian loanwords in literary Estonian.* Wiesbaden

;Utjeftes
*2007 *Language and Identity in the Finno-Ugric World.* Maastricht (tegearre mei Cornelius Hasselblatt)
*2002 *Finno-Ugrians and Indo-Europeans: Linguistic and Literary Contacts.* Maastricht (mei Cornelius Hasselblatt)

;Artikels
*2012 Borrowed pronouns: evidence from Uralic. *Finnisch-ugrische Mitteilungen* 35: 1–35.
*2011 Komi-Saami-Russian contacts on the Kola Peninsula. *Language Contact in Times of Globalization,* fannijs útj. fan Cornelius Hasselblatt, Peter Houtzagers & Remco van Pareren. Amsterdam & New York. 5–26 (mei Michael Rießler)
*2010 Vene mõju eesti keeles. *Keele rajad. Pühendusteos professor Helle Metslangi 60. sünnipäevaks,* fannijs útj. fan Ilona Tragel. Tartu. 35–54 (tegearre mei Petar Kehayov)
*2003 The endangered Uralic languages. *Language Death and Language Maintenance. Theoretical, practical and descriptive approaches,* werútj. Mark Janse & Sijmen Tol. Amsterdam. 107–141 (mei Cornelius Hasselblatt)
*2002 Phonotactics and Estonian etymology. *Finno-Ugrians and Indo-Europeans. Linguistic and Literary Contacts,* fannijs útj. fan Rogier Blokland & Cornelius Hasselblatt. Maastricht. 46–50.
*2000 Allative, genitive and partitive. On the dative in Old Finnish. *Congressus Nonus Internationalis Fenno-Ugristarum* IV. Tartu. 421–431 (mei Nobufumi Inaba)

## Keppelings om utens
* Rogier Blokland on the Ludwig Maximilians University Munich website 
* Rogier Blokland op de webside fan de Universiteit fan Uppsala
Penza

**Penza** (Russysk: *Пенза*) is in stêd yn Ruslân, haadstêd fan de oblast Penza, op it Wolgaplato oan de rivier de Soera, in lytse 600 km súdeastlik fan Moskou.

Penza waard stichte yn 1663 as grinspost op de súdeastgrins fan doetiidsk Ruslân.

## Befolking

## Berne yn Penza
*Vsevolod Meyerhold, regisseur en akteur
*Vsevolod Poedovkin, regisseur en filmteoretikus
*Viktor Boerajev (1982), atleet
*Sergej Peroenin (19 july 1988), swimmer

## Keppeling om utens
Portsmouth

**Portsmouth** (Nederlânsk, âldfrinzich: *Portsmuiden*) is in havenstêd yn it súdeasten fan Ingelân yn it greefskip Hampshire oan de seestrjitte de Solent. De stêd (*city*) leit op in eilân (Portsea) skean foar it súdlik lizzende Isle of Wight oer. It plak leit 103 km súdwestlik fan Londen en 31 km súdeastlik fan Southampton.

## Marine

It militêr bedriuw spilet fanâlds in grutte rol yn de stêd. De marinebasis Portsmouth is de grutste militêre haven fan Jeropa. Likernôch de helte fan alle skippen fan de *[[Royal Navy]]* lizze dêr, ûnder oaren alle fleandekskippen. Teffens sit it Underseeboattreningssintrim Gosport en it haadkertier fan de Royal Navy yn de stêd. De marine is dêr sadwaande in grutte ekonomyske faktor en de grutste wurkjouwer.

28 juny 2005 wie foar de haven fan Portsmouth, de grutste floatskou fan alle tiden, dat barde yn it ramt fan de fiering fan de 200e jierdei fan de Slach fan Trafalgar. 167 skippen (74 fan de *Royal Navy*) út 36 lannen dienen der oan mei.

## It besjen wurdich
* HMS Victory: it flaggeskip fan Horatio Nelson yn de slach by Trafalgar
* HMS Warrior: it earste pantserskip
* Mary Rose Museum: in museum wijd oan it 16e-iuwske oarlochsskip, de Mary Rose
* Spinnaker Tower: in útsjochtoer fan 170m, iepene yn 2005 

## Soannen en dochters fan Portsmouth
* George Balfour, yngenieur, ûndernimmer, parlemintaarjer
* Isambard Kingdom Brunel, yngenieur
* Houston Stewart Chamberlain, skriuwer en kultuerfilosoof
* Charles Dickens, skriuwer
* Paul Jones, muzikant
* John Madden, filmregisseur
* George Meredith, skriuwer
* Alexander Reinagle, Amerikaansk komponist
* Joseph Reinagle, muzikant
* Susanna Rowson, skriuwster en aktrise
* Ray Shulman, muzikant
* Peter Sellers, akteur

## Keppelings om utens

* Portsmouth Visitor Information Service 
* Portsmouth-stedsgids 
* Universiteit fan Portsmouth 
* Royal Naval Museum 
* Royal Marines Museum
Hinke Veenstra

**Hinke Veenstra** (Garyp, 10 oktober 1958) is in Fryske fotografe, dichter en tekstskriuwster. 

## Libben
Hinke Veenstra waard berne as dochter fan de Fryske skilder en dichter Sipke Veenstra (1924-2002) en Siebrigje Bos (1926-1991). Veenstra wennet yn Drachten.

## Wurk
Hinke Veenstra skriuwt Fryske gedichten en koarte ferhalen, mar skriuwt en ferfrysket ek berneferhalen, gauris ynspirearre troch har beppesizzers en it deistige. Har dichten besiket hja te skriuwen oer har sykjen nei de betsjutting ‘efter de dingen’. Yn har fotografy besiket hja it deistige sintraal te setten, mar dan út in net alledeistige ynfalshoeke.

Op 18 april 2015 publisearre Veenstra har debútbondel *Lang om let* yn Beetstersweach, in bondel mei eigen gedichten en fotografy. 

As tekstskriuwster hat hja Fryske sjongteksten en oersettings skreaun, lykas 'Rare Fûgel', skreaun foar it solo-album fan Jehannes Kats Veenstra, sjonger fan de Fryske Bluesband 'Healers'. Foar dy band hat hja ek twa oare nûmers skreaun.

Yn 2020 ferskynde Veenstra har twadde gedichtebondel, *heit en ik*, in kombinaasje fan eigen wurk en dat fan har heit .
Sipke Veenstra

**Sipke Veenstra** (Garyp, 7 jannewaris 1924 – Drachten, 14 july 2002) wie in Frysk dichter, skriuwer fan koarte ferhalen en muzykman. Hy skildere ek wat, mar neamde himsels dêryn yn in fraachpetear "in pielder." 
 
Sipke Veenstra boaske oan Siebrigje Bos (1926-1991). Fan harren fjouwer bern binne Jehannes Veenstra, sjonger fan De Healers, en Hinke Veenstra, tekstskriuwster en fotografe, de artistike kant opgien. 

Guon fan Sipke Veenstra's gedichten waarden, koart nei syn ferstjerren op muzyk set troch in pakesizzer, de Fryske komponist Sipke Hoekstra.

## Publikaasjes
Veenstra joech fjouwer dichtbondels út.
* 1987: *Grien Ljocht*
* 1989: *Hjoed*
* 1991: *Wat Ik Sizze Woe*
* 1994: *Myn Taal*
Slaney (rivier)

De **Slaney** (Iersk: *Abhainn na Sláine*, 'rivier fan sûnens') is in 117 km  lange rivier yn Ierlân. De boarne fan de rivier leit by de Lugnaquilla yn it westen fan it Wicklow-berchtme en streamt earst nei it westen en letter nei it syuden ta troch de county's Wicklow, Carlow en Wexford om by Wexford út te mûnjen yn it Sint-Georgekanaal en de Ierske See. It estuarium fan de Slaney is ûndjip en breed en wurdt Wexford Harbour ("Haven fan Wexford') neamd.

## Sydrivieren
* Derreen (*An Daoirín*), 
* Derry (*Abhainn na Deirge*), 
* Bann (*An Bhanna*), 
* Urrin (*An Urrainn*), 
* Boro (*Abhainn Bhórú*), 
* Clody (*An Chlóideach*).

## Keppeling om utens
* ''River Slaney: Environment Under Threat'' op 'blather.net'
Syt Palma

**Syt Palma** (folút: **Syta Bakker-Palma**; 1936) is in Frysk ûnderwizeresse en oersetster.
__NOTOC__
## Libben
Palma helle har ûnderwiisdiploma's oan 'e kweekskoalle te Dokkum, dêr't hja yn 'e kunde kaam mei har doetiidske klasgenoat en de lettere nearlandikus Sybe Bakker, mei wa't hja troude en fjouwer bern (en ûnderwilens ek al fjouwer bernsbern) krige. Palma stie nei har stúdzje oan in ferskaat fan skoallen, fan basisûnderwiis oant Fuortset Wittenskiplik Underwiis, wêrûnder fyftjin jier oan it Gomarus Kolleezje te Grins. Dêrby ferskode har wurkmêd stadichoan fierder nei de Frânske taal. Hja behelle dêryn it twadde- en earstegraads foech, en studearre yn 1995 oan 'e Universiteit fan Utert ôf mei in skripsje oer de skriuwer Albert Camus. Yn 2000 helle Palma ek noch it doktoraal eksamen Frysk oan 'e Ryksuniversiteit Grins.

Njonken har wurk fersoarget Palma ynboargeringslessen foar froulju út Aazje, Afrika en Súd-Amearika. Teffens wie hja tsien jier lang wurksum as begeliedster fan Frânsktalige asylsikers en tolk-oersetter yn Ingelsk-Frânske tsjerketsjinsten foar asylsikers. Ek is se as frijwillichster belutsen by de Fûgelbeskerming.

Om 2008 hinne waard Palma út namme fan it Nederlânske Jules Verne Genoatskip frege om *[[Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours]]* yn it Frysk oer te setten. Dy fertaling kaam yn 2010 út (by it Jules Verne Genoatskip te Doardt) ûnder de titel *[[In Wrâldreis yn Tachtich Dagen]]*. Palma krige de smaak te pakken, en besleat ek de roman *[[La Peste]]*, fan Camus, oer te setten. It resultaat, *[[De Pest (roman)|De Pest]]*, waard yn 2012 publisearre troch Utjouwerij Elikser te Ljouwert. Sawol fan Verne as fan Camus wie Palma harres de earste oersetting yn it Frysk. Yn 2015 kaam by Elikser in trêde oersetting fan 'e Palma har hân út, diskear fan Verne syn *[[De la Terre à la Lune]]*, ûnder de titel *[[In Reis nei de Moanne]]*.

## Oersettings
* 2010 – *[[In Wrâldreis yn Tachtich Dagen]]* (fert. fan *[[Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours]]*, nei Jules Verne)
* 2012 – *[[De Pest (roman)|De Pest]]* (fert. fan *[[La Peste]]*, nei Albert Camus)
* 2015 – *[[In Reis nei de Moanne]]* (fert. fan *[[De la Terre à la Lune]]*, nei Jules Verne)

## Galery

Ofbyld:Jules Verne Genootschap-In Wrâldreis yn 80 Dagen.jpg| *[[In Wrâldreis yn Tachtich Dagen]]*
Ofbyld:Elikser-De Pest.jpg|*[[De Pest (roman)|De Pest]]*
Ofbyld:Elikser-In Reis nei de Moanne.jpg|*[[In Reis nei de Moanne]]*


## Keppeling om utens
* Teksten fan Syta Palma yn de DBNL
Etnografy

**Etnografy** (fan it Grykske ἔθνος, *ethnos*, dat "folk" betsjut, en γράφω, *grapho*, dat "ik skriuw" betsjut) is de stelselmjittige stúdzje nei folken en kultueren. Dêrby wurde ornaris per ûndersyk ien of mear kulturele ferskynsels by ien of mear folken bestudearre, fanút de kontekst fan 'e kultuer dêr't se ta hearre. Ek is it mooglik om by ien ûndersyk de hiele kultuer fan in etnyske groep fêst te lizzen, mar dat is tsjintwurdich net mear wenst, hoewol't it foarhinne wol in protte dien waard. It wurd "etnografy" kin sadwaande sawol slaan op in beskate beskriuwing fan in kultuer of in kultureel ferskynsel ("in etnografy"), as op 'e hiele stúdzjerjochting ("de etnografy").

As stúdzjerjochting komt de etnografy fuort út it sammelwurk oangeande minsklike maatskippijen en kultueren sa't dat ferrjochte waard troch de iere biologyske, sosjale en kulturele antropology. De tsjintwurdige etnografy hat lykwols behalven mei antropology ek in protte reitsflakken mei de sosjology, kommunikaasjekunde, skiednis en godstsjinstwittenskippen. In moderne etnografy beskriuwt alle waarnommen hâlden en dragen en leit alle symbolistyske ferskynsels út, mar boppedat is it in holistyske (alomfiemjende) stúdzje, en omfettet sadwaande ek in beheinde skiednis fan 'e oangeande etnyske groep en in analyze fan it fysike terrein en it klimaat fan harren wengebiet en it habitat dat hja dêrbinnen ynnimme. Yn alle gefallen moat in etnografyske stúdzje in oannimlike reäliteit útdrukke en in bydrage leverje oan it begryp fan 'e minsklike maatskippij.
Oblasten fan Ruslân

De Russyske Federaasje is ûnderferdield yn 83 ferskillende bestjoerlike ienheden, wêrûnder 46 oblasten. It wurd *oblast’* (Область) is Russysk foar "provinsje". Oblasten hawwe in eigen parlemint (dûma) en fertsjintwurdigers yn it federale parlemint, de steatsdûma. De gûverneur fan in oblast is teffens lid fan 'e Federaasjeried fan Ruslân, wat it federale hegerhûs fan Ruslân is. Oblasten hawwe gjin selsbestjoer, sa't de autonome republiken dat wol hawwe.

Yn 2000 is der in oerkoepeljende bestjoerlike laach boppe de oblasten ynsteld, dy fan 'e federale distrikten. Dêryn wurde de bestjoerlike ienheden (46 oblasten of provinsjes, 9 territoaria, 2 federale stêden, 4 autonome gebieten, 1 autonome provinsje en 21 autonome republiken) yn groepen yndield, poer om regear en plenning makliker te meitsjen. Sokke federale distrikten binne te ferlykjen mei de lânsdielen fan Nederlân; krekt as bygelyks Noard-Nederlân, dêr't foar it gemak Fryslân, Grinslân en Drinte wol ûnder beflapt wurde, hawwe se gjin inkele basis yn 'e grûnwet, en likemin wurde se as lidsteaten fan 'e Russyske Federaasje beskôge.

## De oblasten fan Ruslân

) Omstriden. Ynternasjonaal net erkend as diel fan Ruslân, mar as diel fan 'e Oekraïne.
Trini Lopez

**Trini Lopez** (berne as **Trinidad López III**, Dallas (Teksas), 15 maaie 1937 - Palm Springs, 11 augustus 2020) wie in Amerikaansk sjonger fan Meksikaansk komôf.

Lopez hie in soad súkses yn 1963 mei it liet *[[If I Had a Hammer (liet)|If I had a hammer]]* dat it earste plak yn de hitlisten yn 25 lannen helle, ek de Nederlânske *[[Tijd voor Teenagers Top 10]]*. It nûmer stie op syn debútalbum *Trini Lopez Live at PJ's*, dat ferskynde op Reprise Records, it platelabel fan Frank Sinatra. Ek *[[La Bamba (nûmer)|La Bamba]]* fan deselde lp waard in hit. Letter hie Lopez noch súkses mei ûnder oaren *[[This land is your land]]*, *Kansas City* en *Adalita*. 

Lopez wie ek akteur, mar pykte der op dat mêd net út. Njonken Sinatra en Dean Martin die er mei yn syn earste film "Marriage On The Rocks" (1965). De bekendste film dêr't er yn spile wie "The Dirty Dozen" (1967).

Ek anno 2014 ferskynde Trini Lopez noch op 'e planken.

Trini Lopez stoar yn de âldens fan 83 jier oan de gefolgen fan COVID-19.

## Albums
*1963 *Trini Lopez at PJ's*
*1963 *More Trini Lopez at PJ's*
*1964 *On the Move*
*1964 *Live at Basin St. East*
*1964 *The Latin Album*
*1965 *The Folk Album*
*1965 *The Love Album*
*1965 *The Rhythm and Blues Album
*1965 *The Sing Along World of Trini Lopez*
*1965 *Trini Lopez Live in South Africa*
*1966 *Trini*
*1966 *The Second Latin Album*
*1966 *Greatest Hits*
*1967 *In London*
*1967 *Now!*
*1968 *It's a Great Life*
*1968 *Welcome to Trini Country*
*1969 *The Whole Enchilada*
*1969 *The Trini Lopez Show*
*1971 *Trini Lopez Live in Tokyo*
*1972 *Viva*
*1977 *Y Su Alma Latina*
*1978 *Transformed By Time*
*1991 *The 25th Anniversary Album*
*1998 *Dance Party*
*2000 *Aylole-Aylola*
*2001 *Dance the Night Away*
*2002 *Legacy: My Texas Roots*
*2005 *Romantic and Sexy Guitars*
*2008 *Ramblin' Man*
*2011 *Into the Future'', Trilo Records

## Op [[Kompaktskiif|CD]]

## Keppeling om utens
*Offisjeel webstee
Barbarijsk grûniikhoarntsje

It **Barbarijske grûniikhoarntsje** (wittenskiplike namme: *Atlantoxerus getulus*) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*), de ûnderfamylje fan 'e grûniikhoarntsjes en Afrikaanske beamiikhoarntsjes (*Xerinae*), de tûke fan 'e stikeliikhoarntsjes (*Xerini*) en it monotypyske (út ien soarte besteande) skaai fan 'e Barbarijske grûniikhoarntsjes (*Atlantoxerus*). Dizze soarte komt foar yn noardwestlik Afrika en waard foar it earst wittenskiplik beskreaun yn 1758, troch Linnaeus.

## Fersprieding
It Barbarijske grûniikhoarntsje libbet oan 'e westkust fan Marokko en yn it uterste noardwesten fan 'e Westlike Sahara, en fierders yn it Atlasberchtme fan súdlik, sintraal en noardlik Marokko en fierder it binnenlân yn oant yn Algerije. Dit bist is wat misneamd, mei't Barbarije eins ferwiist nei de Middellânske-Seekust fan 'e Magreb (noardwestlik Afrika), dêr't er no krekt net foarkomt. It is de iennichste iikhoarntsjesoarte dy't yn Afrika boppe de Sahara libbet.Yn 1965 waard it Barbarijske grûniikhoarntsje yntrodusearre op it Kanaryske eilân Fuerteventura, dêr't er sûnt florearret as eksoat. 

## Uterlike skaaimerken
It Barbarijske grûniikhoarntsje hat trochinoar in kop-romplingte fan 16-22 sm, mei in sturt fan gelikense lingte en in gewicht fan oant 350&nbsp;g. De pels is koart en rûchhierrich, mei in griisbrunige oant readbrunige rêch en in grizige bealch. De rêchkleur wurdt ûnderbrutsen troch twa wite streken dy't yn 'e lingterjochting oer de fangen rinne mei soms noch ien dy't oer de wringe rint. De lange plomsturt is yn 'e lingterjochting swart en grizich streke.

## Biotoop
Barbarijske grûniikhoarntsjes jouwe de foarkar oan keale rotsgrûn yn bercheftige kriten, mar komme ek foar yn biotopen fan drûch subtropysk en tropysk lân mei strewelleguod en tuskenbeiden greidlân. Soms libje se ek yn lânbougebieten. Yn 'e bergen binne se oantroffen oant op 4.000 m hichte.

## Hâlden en dragen
It Barbarijske grûniikhoarntsje libbet yn koloanjes fan famyljegroepen, dy't ûndergrûnske hoalen of rotsspjalten bewenje. Hoewol't de oanwêzichheid fan in wetterboarne ien fan 'e basisbehoeften fan dit bistke is, mijt er yrrigearre ikkers. Moarns ier en jûns komt er foar 't ljocht om nei fretten te sykjen, mar it hjitste part fan 'e dei bringt er yn syn hoale troch. Hy fret benammen plantaardich guod, en fral de fruchten en sieden fan 'e arganbeam (*Argania spinosa*) foarmje in wichtich diel fan syn menu. De wyfkes smite twaris jiers in nêst fan 1-4 jongen. As der troch tanommen populaasjedruk itenskrapte ûntstiet, dan ferfarre Barbarijske grûniikhoarntsjes soms nei oare kontreien, mar fierders is har aksjeradius frij beheind.

## Status
It Barbarijske grûniikhoarntsje hat de IUCN-status fan "net bedrige", om't syn populaasje stabyl liket te wêzen en om't er yn syn natuerlike ferspriedingsgebiet oant op hichten fan 2.000&nbsp;m noch rûnom foarkomt, al is er talriker boppe de 2000&nbsp;m. Wat fierder oft eastlik oft men yn syn ferspriedingsgebiet komt, wat seldsumer oft er wurdt.
Echte iikhoarntsjes

De **echte iikhoarntsjes** (wittenskiplike namme: *Sciurinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*) en de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*). Yn dizze ûnderfamylje wurde de echte beamiikhoarntsjes feriene mei de fleanende iikhoarntsjes. Yn ferâldere yndielings waarden de fleanende iikhoarntsjes yn in aparte ûnderfamylje (*Pteromyinae*) pleatst, wylst alle oare dielen fan 'e iikhoarntsjesfamylje gearbrocht waarden yn in twadde ûnderfamylje (*Sciurinae*), mar dy klassifikaasje is wjerlein troch modern genetysk ûndersyk. 

## Underfamylje-opbou
Echte beamiikhoarntsjes

De **echte beamiikhoarntsjes** (wittenskiplike namme: *Sciurini*) foarmje in tûke fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*) en de ûnderfamylje fan 'e echte iikhoarntsjes (*Sciurinae*). Ta dizze tûke hearre 39 soarten ferdield oer fiif skaaien, wêrfan't trije yn 'e Nije Wrâld foarkomme en ien yn Jeraazje, wylst it fyfde, monotypyske skaai inkeld op it Súdeastaziatyske eilân Borneo libbet.

## Tûke-opbou
Beamiikhoarntsjes

De **beamiikhoarntsjes** (wittenskiplike namme: *Sciurus*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*), de ûnderfamylje fan 'e echte iikhoarntsjes (*Sciurinae*) en de tûke fan 'e echte beamiikhoarntsjes (*Sciurini*). Ta dit skaai hearre 30 soarten iikhoarntsjes, wêrûnder it gewoane of reade iikhoarntsje, dat ek yn Fryslân foarkomt.

Beamiikhoarntsjes hawwe in lange plomsturt dy't hast like lang is de rest fan it lichem, wêrfan't de lingte fariëarret fan 15-45 sm. Se komme foar yn 'e Amearika's en Jeraazje. De wittenskiplike namme fan dit skaai, *Sciurus*, komt fan it Grykske *skia*, dat "skaad" betsjut, en *oura*, "sturt", en kin dus oerset wurde as "skaadsturt", wat ferwiist nei it feit dat beamiikhoarntsjes har grutte plomsturt yn 'e regel omheech krôlje en sadwaande by sinneskynwaar yn it skaad fan har sturt sitte.

## Soarten
Douwe Kalma Stifting

De **Douwe Kalma Stifting** is in organisaasje dy't yn 1956 oprjochte waard mei as doel om it Fryske kulturele libben te befoarderjen troch finansjele stipe te jaan oan útjeften yn 'e Fryske taal en op it bredere mêd fan 'e Fryske taalkennis, de Fryske skiednis en de Fryske folksûntwikkeling. Ek wurde wol oarsoartige projekten op it terrein fan 'e Fryske kultuer subsidiëarre, lykas konferinsjes, tentoanstellings en wittenskiplik ûndersyk. De stifting is ferneamd nei de Fryske skriuwer en Shakespeare-oersetter Douwe Kalma (1896-1953).

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e Douwe Kalma Stifting
Japansk iikhoarntsje

It **Japanske iikhoarntsje** (Latynske namme: *Sciurus lis*) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*), de ûnderfamylje fan 'e echte iikhoarntsjes (*Sciurinae*), de tûke fan 'e echte beamiikhoarntsjes (*Sciurini*), it skaai fan 'e beamiikhoarntsjes (*Sciurus*) en it lyknammige ûnderskaai fan 'e beamiikhoarntsjes (*Sciurus*).

Dizze soarte komt inkeld foar yn Japan, en waard yn 1844 foar it earst wittenskiplik beskreaun troch de Nederlânske soölooch Coenraad Jacob Temminck. It Japanske iikhoarntsje hat trochinoar in kop-romplingte fan 16-22 sm, mei in sturtlingte fan 13-17 sm en in gewicht fan likernôch 300 g. 

It ferspriedingsgebiet fan it Japanske iikhoarntsje besloech foarhinne de eilannen Honsjû, Sjikokû en Kjûsjû. Koartby is it lykwols mei de populaasjes op Sjikokû en it súdwestlike part fan Honsjû yn it neigean rekke, wylst it Japanske iikhoarntsje op Kjûsjû, it súdlikste fan 'e fjouwer haadeilannen fan Japan, alhielendal ferdwûn is. Saakkundigen wite dy efterútgong benammen oan 'e fragmintaasje fan 'e wâlden, it natuerlike biotoop fan it Japanske iikhoarntsje, yn dy kontreien. Dy fragmintaasje is wer it gefolch fan 'e ûntginning fan almar mear lânbougrûn dy't nedich is om 'e Japanske befolkingsgroei (dy't pas resint ôfflakke is) te ûnderstypjen. Likegoed hat it Japanske iikhoarntsje de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn it sintrale en noardlike part fan syn areaal noch rûnom foarkomt.

Behalven yn Japan komt it Japanske iikhoartsje as eksoat ek yn West-Jeropa foar. Yn Nederlân binne fral waarnimmings dien op 'e Utertske Heuvelrêch, yn 'e Kop fan Oerisel en yn Twinte, mar ek yn 'e dunen by Skeveningen en yn it uterste noarden fan Limburch.


Ofbyld:ニホンリス.jpg|Balansearjend op in tûke
Ofbyld:Sciurus_lis_in_Inogashira_Parl.JPG|Ree om oan it miel
Ofbyld:Écureuil_du_japon_kamakura.JPG|Posearjend?
Scarlet Ray

**Scarlet Ray**, echte namme ûnbekend (20 augustus 1987), is in rêstend Jamaikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja is berne yn Fort Lauderdale op Jamaika, en neffens har offisjele opjefte is hja 1.76 m, mei in gewicht fan 52 kg en kupmaat 32C.

## Keppelings om utens
*  Side oer Scarlet Ray yn 'e ''Pornopedia''
*  Biografyske gegevens fan Scarlet Ray op ''Internet Adult Film Database'' 
*  Biografyske gegevens fan Scarlet Ray op ''FreeOnes''
Kaukasusiikhoarntsje

It **Kaukasusiikhoarntsje** (wittenskiplike namme: *Sciurus anomalus*) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (*Sciuromorpha*), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (*Sciuridae*), de ûnderfamylje fan 'e echte iikhoarntsjes (*Sciurinae*), de tûke fan 'e echte beamiikhoarntsjes (*Sciurini*), it skaai fan 'e beamiikhoarntsjes (*Sciurus*) en it lyknammige, monotypyske (út ien soarte besteande) ûnderskaai fan 'e Kaukasusiikhoarntsjes (*Tenes*). Dizze soarte komt foar yn 'e Kaukasus en it Midden-Easten, dêr't er benammen yn boskgebieten libbet. 

## Fersprieding en biotoop
It Kaukasusiikhoarntsje is yn 'e Kaukasus lânseigen yn 'e noardlike helte fan Georgje, dielen fan Kaukazysk Ruslân, it noarden en westen fan Azerbeidzjan, en noardlik en sintraal Armeenje. Bûten de Kaukasus komt er ek foar yn dielen fan Iraan, Irak, Syrje, Libanon, Israel, Palestina, Jordaanje en Lyts-Aazje. Yn Jeropa libbet er inkeld op it Grykske eilân Lesbos en it Turkske eilân Imbros (Gökçeada), beide yn 'e Egeyske See. It Kaukasusiikhoarntsje is ien fan twa iikhoarntsjesoarten dy't foarkomme op Mediterrane eilannen. Syn ideäle natuerlike biotoop wurdt foarme troch leafwâld yn tuskenbeiden klimaatsônes en troch mingd wâld, al komt er ek wol foar yn nullewâld. Yn 'e bergen is er oantroffen oant op in hichte fan 2.000 m.

## Beskriuwing
It Kaukasusiikhoarntsje hat trochinoar in kop-romplingte fan 20-30&nbsp;sm, mei in sturtlingte fan 13-17&nbsp;sm en in gewicht fan 200&nbsp;g oant 1&nbsp;kg. De pels is griisbrún op 'e rêch en gielbrún op 'e bealch. Kaukasusiikhoarntsjes libje yn 'e beammen, dêr't se har nêsten bouwe. Se frette fral nuten, sieden, beamleaten en beamknoppen.

## Status
It Kaukasusiikhoarntsje waard foar it earst wittenskiplik beskreaun yn 1778, troch de soölooch Johann Friedrich Gmelin, al is it mooglik dat de namme *Sciurus anomalus* betocht is troch Johann Anton Güldenstadt. Dizze soarte hat de IUCN-status fan "net bedrige", om't er, benammen yn it Aziatyske diel fan Turkije, noch rûnom foarkomt. Yn 'e Levant liket dizze soarte lykwols efterút te buorkjen, en yn Israel wied er yn 1993 al hast útstoarn. De wichtichste bedrigings foar it Kaukasusiikhoarntsje komme fan 'e minske, en nimme de foarm oan fan streuperij en ûntbosking.

## Undersoarten
Der binne trije erkende ûndersoarten fan it Kaukasusiikhoarntsje:
* *Sciurus anomalus anomalus*
* *Sciurus anomalus pallescens*
* *Sciurus anomalus syriacus*