open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pander D

De **Pander D** wie in lyts Nederlânsk sportfleantúch. De iensits iendekker waard ûntwikkele út de Carley C.12 fan 1923. 

## Operasjonele skiednis
De Pandar D fleach foar it earst op 16 novimber 1924 mei J. van Opstal as piloat.

It publyk koe de Pandar D foar it earst sjen op de Paryske Loftfeartshow fan 1924; it tastel stie dêr yn de kream fan Pander en joech ek fleandemonstraasjes. It tastel waard oanbean foar £450. It twadde prototype brocht ein april 1925 in besite oan Croydon, FK; ferskate piloaten joegen dêr doe demonstraasjes. Augustustus fan itselde jier die ien mei oan in loftrace by Lympne (FK).

Totaal waarden tsien Panders makke; seis sivile en fjouwer militêre. Twa tastellen giene ferlern op testflechten, twa sivile waarden ferkocht yn Frankryk en Spanje, ien waard in skoft brûkt troch in Nederlânske fleanynstrukteur en seis giene nei Nederlânsk-Ynje. Twa Pander D's waarden ferkocht oan de Marine-Loftfearttsjinst, dy't se oars meast foar ferdivedaasje brûkte, en twa oan it KNYL dy't de tastellen foar stunts brûkte op loftfeartshows.

## Spesifikaasjes

* Bemanning: 1
* Lingte: 4.95 m
* Spanwiidte: 8.00 m
* Fleugeloerflak: 10.80 m²
* Gewicht leech: 175 kg
* Maks. gewicht: 280 kg
* Oandriuwing: 1 Anzani 3-sylinder, luchtkuolle, fan 20 hk
* Topfaasje: 130 km/o
* Lâningsfaasje: 40 km/o
Carley C.12

De **Carley C.12** wie in lytse Nederlânske sportfleanmasine út de jierren tweintich fan de 20e iuw. Der wiene ferskate ferzjes (sjoch hjirûnder), mar der waarden mar 12 fan makke. 

It tastel waard ûntwurpen troch Joop Carley en Theo Slot en makke troch Carley's Aeroplanes yn Voorburg. De earste flecht wie 18 juny 1923 fanôf fjeanfjild Waalhaven. Nettsjinsteande de swierrichheden mei de motor yn 't earstoan, hie Vliegtuig Industrie Holland (VIH) wol belangstelling foar it tastel, dat wilens de bynamme 'fleanende fyts' krigen hie, en stipen sy Carley.

## Farianten
;C.12: it oarspronklik tastel mei in Indian Chief-  en letter Sergantmotor.
;C.12a: mei in 20 hk Anzani-motor. Earste flecht oktober 1923.
;Holland H.2: romp en sturtflak fannijs ûntwurpen troch H. Van der Kwast and Theo Lock by VIH. Earste flecht 11 july 1924.
;Pander D: ferbettere H-2. Earste flecht 16 novimber 1924. Sjoch: Pander D

## Spesifikaasjes (C.12a)

;Algemien
* Bemanning: 1
* Lingte: 4,80 m
* Spanwiidte: 7,50 m
* Gewicht leech: 185 kg
* Gewicht fol: 225 kg
;Oandriuwing
* 1 Anzani 3-sylinder omkeard Y-type, luchtkuolle 20 hk
* Propeller: 2 blêdige Pierre Levasseur, diameter 1,7 m
;Prestaasje
* Maks. faasje: 140 km/o
* *Stall*faasje: 35 km/o
* Fleantiid: 3,5 o
Wrâldkampioenskip fuotbal 2014

It **wrâldkampioenskip fuotbal 2014** waard fan 12 juny oant en mei 13 july 2014 yn Brazylje holden. It wie de twadde kear dat der in wrâldkampioenskip fuotbal yn Brazylje holden waard, de earste kear wie yn 1950.

Titelferdigener Spanje kaam net fierder as de groepsfase. Gastlân Brazylje ferlear yn de heale finale tsjin Dútslân en ferlear ek de wedstryd om it tredde plak tsjin Nederlân mei 0-3. Argentynje wûn de heale finale nei strafskoppen tsjin Nederlân, mar ferlear yn de finale tsjin Dútslân mei 1-0. Dútslân waard dêrmei foar de fjirde kear wrâldkampioen.

## Stadions

## Groepen
*De tiims mei tsjokke letters gongen fierder nei de lêste 16 knock-outfase.*

## Groepsfase
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

### Groep E

### Groep F

### Groep G

### Groep H

## Knock-outfase

## Keppeling om utens

* Offisjele webside fan de FIFA
Dubius Avitus

**Dubius Avitus** wie in Romeinske generaal. Hy wie om-ende-by 55 n.Kr. praefectus fan Gallia en Germania Inferior.

## Skiednis
Doe't de Friezen yn 54 fan doel wienen harren wengebieten oer de Ryn nei it suden út te wreidzjen, drige de bestjoerder fan Germania Inferior Dubius Avitus mei militêr geweld. Der hat in petear west mei de Fryske foaroanmannen Ferritus en Maloriks dêr't hy harren advies joech nei Rome te gean en de keizer tastimming te freegjen foar oare wenplakken.
Johann Palisa

**Johann Palisa** (Opava, 6 desimber 1848 - Wenen, 2 maaie 1925) wie in Eastenryksk astronoom.

De planetoïde (914) Palisana en de krater Palisa op de Moanne binne nei him ferneamd.

## Wurkpaad
Palisa studearre fan 1866 oant 1870 wiskunde en astronomy oan de Universiteit fan Wenen; earst yn 1884 studearre er ôf. Yn 1870 wie er assisint oan it observatoarium fan de universiteit en in jier letter krige er iin plak oan it observatoarium yn Genêve. Yn 1872 waard er direkteur fan it Eastenrykske marine-observatoarium yn Pula (Kroaasje). Dêr ûntduts er 18 maart 1874 syn earste planetoïde, (136) Austria. Hy ûntduts totaal 122 planetoïdes. Hy brûkte in lytse refraktor foar syn ûndersyk.

Njonken dat ûntduts er 27 lytse planeten en in komeet.

## Planetoïdes
Voortrekker (organisaasje)

De **Voortrekkers** (Afrikaansk foar 'paadsljochters') is in Súd-Afrikaanske jongereinferiening, oprjochte yn Bloemfontein (Súd-Afrika) yn 1931 as nasjonaal alternatyf foar it ‘Ingelske’ skouting. Hjoed de dei is de feriening in nasjonale feriening mei ek leden yn Namybje. De Voortrekkers binne ferneamd nei de paadsljochters dy’t mei okseweinen troch Súd-Afrika lutsen, wat wer werom slacht op it nasjonalistyske karakter fan de feriening.  

De Voortrekkers ha in eigen identiteit ûntwikkele om wat sy as it ABC fan harren organisaasje nimme hinne; *Afrikanerskap* (Afrikanerskip), *Burgerskap* (boargerskip) en *Christernskap* (kristenskip). It doel fan de Voortrekker feriening is “goeie en sûne wille” mei as útgongspunt om “moderne Afrikaners, positive boargers en konsekwinte Kristenen” te wêzen.

## Keppeling om utens
*Offisjele webstee Voortrekkers (Afrikaansk)
Behati Prinsloo

**Behati Prinsloo** (útspr.: [bi'a:ti prɪnslo:], "biati prinslo"; Grootfontein, 16 maaie 1988) is in blank Namibysk fotomodel en mannekên fan Afrikaner komôf. Hja is fral bekend as it gesicht fan it linzjerymerk Victoria's Secret, wêrfoar't hja ûnder oaren it sub-label Pink fertsjintwurdiget.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en komôf
Prinsloo waard yn 1988 berne yn Grootfontein, yn wat doe noch it Súdafrikaanske mandaatgebiet Súdwest-Afrika wie. (Dat waard lykwols yn 1990 ûnôfhinklik ûnder de namme Namybje.) Hja is de dochter fan Boet en Magda Prinsloo, dy't beide fan etnysk Afrikaner komôf binne. Har heit is predikant, wylst har mem in bêd en brochje runt. Prinsloo har memmetaal is Afrikaansk; it Ingelsk is foar har in twadde taal dy't se oanleard hat op 'e legere skoalle.

### Karriêre
Doe't se yn 2005 mei sechstjin jier op fakânsje wie yn Kaapstêd, yn Súd-Afrika, waard se "ûntdutsen" troch Sarah Doukas, de oprjochtster fan Storm Model Management en deselde dy't ek topmodel Kate Moss ûntdiek. Dêrmei sette Prinsloo har karriêre as model útein. Hja rûn as mannekên mei yn withoefolle moadeshows, û.m. foar topmerken as Chanel, Prada en Louis Vuitton.

Fierders stie se op 'e omslach fan û.o. de Amerikaanske, Meksikaanske, Russyske en Spaanske *[[Vogue]]* en fan 'e Frânske, Italjaanske en Sweedske *[[Elle (tydskrift)|Elle]]*. Teffens wurke Prinsloo mei oan advertinsjekampanjes fan merken as Adore, Chanel, H&M, Hugo Boss, Marc by Marc Jacobs, Lacoste, Tommy Hilfiger en Gap.

Yn 2007 wurke Prinsloo foar it earst foar it linzjerymerk Victioria's Secret, dêr't se it gesicht waard fan it sub-label Pink. Dêrnjonken waard se yn 2008 ien fan 'e saneamde *Victoria's Secrets Angels*, en yn dy hoedanichheid iepene se de jierlikse moadeshow fan it merk yn 2014. Yn 2012 stie Prinsloo op it tolfde plak fan 'e ranglist fan 'e meast seksy modellen fan 'e wrâld fan 'e webside *Models.com*. Datselde jiers waard se it gesicht fan it Australyske baaikleanmerk Seafolly. 

Njonken har modellewurk hat Prinsloo ek meiwurke oan ferskate fideoklips, wêrûnder dy fan it nûmer *Rich Girls*, fan 'e band The Virgins, en twa nûmers fan 'e band Maroon 5. Teffens spile se harsels yn 'e ôflevering *Ha'awe Make Loa* fan 'e Amerikaanske plysjesearje *Hawaii Five-0*.

### Priveelibben
Prinsloo is goed befreone mei it Kanadeeske model Coco Rocha en mei har Victoria's Secret-kollega's Candice Swanepoel en Lily Aldridge. Fan 2005 oant 2012 hie se in relaasje mei it Britske model Jamie Strachan. Yn 2012 begûn se om te gean mei Adam Levine, de *lead*-sjonger fan 'e band Maroon 5, oan wa't se har yn july 2013 fersei. Prinsloo en Levine trouden op 19 july 2014 yn Meksiko.

## Filmografy

## Keppelings om utens
* Fashion Model Directory
*  Folsleine filmografy fan Behati Prinsloo yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Maatstaf (tydskrift)

**Maatstaf** wie in literêr tydskrift dat yn Nederlân fan 1953 oant 1999 ferskynde, earst by útjouwerij Bert Bakker-Daamen en fan 1969 ôf oan by De Arbeiderspers.

## Skiednis
De útjouwer Bert Bakker naam it inisjatyf ta it útjaan fan Maatstaf en hie ek de redaksje. Rillegau spile Maatstaf in foaroansteande rol yn de Nederlânske literêre wrâld, mei geregeldwei bydragen fan skriuwers en dichters út alle generaasje. Under oaren skreaune Annie Salomons, Adriaan Roland Holst, Simon Vestdijk, Gerrit Achterberg, Lucebert, Ed. Hoornik, Theun de Vries, Hendrik de Vries, Hans Vlek en Hans van de Waarsenburg stikken yn it blêd. Yn 1964 wie *Maatstaf* mei goed 4000 abonnees it grutste literêre tydskrift yn Nederlân en it iennige dat gjin subsydzje krige.

Yn 1969 naam Bert Bakker ôfskied as redakteur en waard de útjefte oernaam troch De Arbeiderspers. Maatstaf hie yn 1969 noch 3100 abonnees, en kaam ûnder de redaksje fan Martin Ros, Theo Sontrop, Gerrit Komrij, William D. Kuik en Mensje van Keulen. Skriuwers lykas Maarten 't Hart en F.B. Hotz debutearren yn it blêd.

Tsjin de ein fan de tweintichste iuw kaam Maatstaf, dat wilens wol oerheidssubsydzje krige, ûnder druk te stean. Neffens it Literêr Produksjefûns, dat it jaan fan subsydzje beöardielde, liet jiergong 1998 *"geen visie, samenhang en redactioneel beleid"* sjen. Teffens wie it fûns fan betinken dat *"het niveau van de opgenomen creatieve bijdragen laag"* wie. Sadwaande waard de subsydzje fan 25.000 gûne it jier ynlutsen. De Arbeiderspers besleat doe te stopjen mei it blêd, hoewol't de doetiidske redaksje poer wie (Mirjam Rotenstreich, Esther Jansma, André Klukhuhn, Ilja Leonard Pfeijffer en Janita Monna)..
Bas Jan Ader

**Bas Jan Ader**, berne as Bastiaan Johan Christiaan Ader (Wynskoat, 19 april 1942 - Atlantyske Oseaan, 1975) wie in Nederlânsk konseptueel keunstner.

## Keunstoplieding
Ader folge mei ûnder oaren Wim T. Schippers en Ger van Elk in oplieding oan it *Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs* (de hjoeddeiske Rietveldakademy) yn Amsterdam. Nei in stikmannich aventoerlike (see)reizen kaam er mei Ger van Elk op in keunstopliedingsynstitút yn Los Angeles telâne. Yn de sechtigerjierren studearre er keunst en filosofy yn Kalifornje.

## Dokumintaasje en produksje
Ader syn oeuvre is lyts, syn karriêre duorre mar koart.
In kar:
* *Fall 1*, Los Angeles 1970 (koarte film)
* *Fall 2*, Amsterdam 1970 (koarte film)
* *All in my clothes* 1970 (fotosearje)
* *Farewell to faraway friends* 1971 (foto)
* *Untitled (Flower work)* 1974 (fotokollaazje)
* *In search of the miraculous (songs for north Atlantic)* 1975 (performance)

## Wurk yn iepenbiere kolleksjes (kar-út)
* Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

## Eksposysjes en publikaasjes
* Parys : *Bas Jan Ader. Installations, photographies* 24 maaie 2003 - 28 juny 2003 yn Galerie Crousel Chantal
* '"Please don't leave me"' 26 augustus 2006 – 5 novimber 2006
* Augustus oant novimber 2006 Boijmans van Beuningen museum yn Rotterdam: weromsjen op it wurk en libben fan Ader mei film- en byldmateriaal en in lytse samling  memorabilia fan de studint, freon en ûndersiker Ader. Der ferskynde in fan it museum gearstalde katalogus fan syn wurk, ek mei de titel: *Please don't leave me.*
* *In Search Of...* 2012 - tentoanstellingsrige as oade oan it wurk fan Ader fan jonge keunstners, op histoarysk relatearre plakken.

## Bibliografy <small>(in kar)</small>
* Kuyvenhoven, F. (2010) *Index Nederlandse beeldende kunstenaars, kunstnijveraars en fotografen*. ISBN 9789072905550

## Keppelings om utens
* Webstee Bas Jan Ader
* Biografy en byld
Betzy Akersloot-Berg

**Betzy Rezora Akersloot-Berg** (Aurskog, 16 desimber 1850 – Flylân, 18 desimber 1922) wie in Noarsk-Nederlânsk keunstskilderesse.

## Biografy
Akersloot-Berg waard as Betzy Rezora Berg yn 1850 yn Aurskog (Noarwegen berne as dochter fan grutgrûnbesitter Casper Cristiansen Berg en Bartha Nordbye. Se waard ferpleechster en sindelinge ûnder de Samen yn it noarden fan Noarwegen. Se fielde lykwols mear foar it skilderjen, dat hja besluet ta in stúdzje oan de keninklike  tekenskoalle yn Oslo. Se krige dêr ûnderjocht fan Otto Sinding. Ek doe't dy him ein jierren tachtich yn München festige bleau hja syn learlinge. Yn dy tiid learde se it wurk fan Hendrik Willem Mesdag kennen. Lykas Mesdag fielde se har bot oanlutsen ta it skilderjen fan de see. Se krige les fan him yn it marineskilderjen. Yn 1887 waard se portretearre troch har freondinne Sientje van Houten, de twadde helte fan Mesdag. Fia de Mesdags krige se ek kunde oan de widner Gooswinus Akersloot, de âld-boargemaster fan Hoevelaken. Se boaske oan him op 2 maart 1893 yn Papendrecht. It pear festige har yn 1896 op Flylân en kochten dêr it âldste hûs fan East-Flylân, it museum Tromp's Huys fan no. Tichteby it hûs liet hja in atelier sette. Har wurk wie yn ferskaat oan lannen te sjen, lykas yn Belgje, Denemark, Dútslân, Frankryk, Nederlân, Noarwegen, Tsjechje en Sweden.

Akersloot-Berg stoar desimber 1922 yn har hûs op Flylân en waard dêr ek beïerdige.

Har œuvre fan goed 300 skilderijen, tekeningen en printen wurdt foat it grutste part troch museum Tromp's Huys beheard. Mar ek it Nasjonaal keunstmuseum yn Oslo, it Stavanger keunstmuseum, it Nationalmuseum yn Stokholm, de *Weekend Væringsaasenscollectie* yn Elverum en it Frans Hals Museum yn Haarlim hawwe har wurk yn de kolleksje. Yn 1992 wiene 28 fan har skilderijen te sjen op in tentoanstelling yn it Noardlik Skipfeartmuseum yn Grins; 1996 wie der in útstalling yn har berteplak Aurskog en 2004 ien yn it Nordkappmuseet yn Honningsvåg. By gelegenheid fan it fyftichjierrich bestean fan museum *Tromp's Huys* yn 2010 waard in tentoanstelling oan it wurk fan Hendrik Willem Mesdag, Sientje van Houten en Betzy Akersloot-Berg wijd.

## Literatuer
*Douma, Marian en Maartje de Haan, *Olieverf, penselen en zeewater: de schildersvrienden Betzy Akersloot-Berg, Hendrik Willem Mesdag en Sientje Mesdag-van Houten*, Swol, 2010
*Bell, Brit *Betzy Akersloot-Berg, 1850-1922: zeeschilderes*, Frjentsjer, 2000
*Gerritsen-Kloppenburg, Mieke [et al.] *De kunst van het beschutte bestaan: vijf schilderessen aan het begin van deze eeuw : Thérèse Schwartze, Betzy Rezora Berg, Jacoba van Heemskerck, Ans van den Berg, Betsy Osieck*, Heerlen, 1991


Noordzeestrand van Betzy Akersloot.JPG|Noardseestrân
Atelier Vlieland Betzy Rezora Berg.jpg|Atelier op Flylân (1914)
Lofoten Betzy Rezora Berg (1850-1922).png|Lofoten
Frida Gustavsson

**Frida Gustavsson** (Stokholm, 6 juny 1993) is in Sweedsk fotomodel en aktrise.

Gustavsson begûn yn 2008 as model yn Sweden en sette har karriêre dêrnei troch yn Japan. Yn 2009 sleat se har oan by it agintskip IMG (*International Management Group*) en se wie ien fan de meast populêre modellen yn it maitiidsseizoen fan 2010. It Sweedske Elle rôp har yn 2011 en 2013 út ta model fan it jier. 

Gustavsson is sûnt augustus 2022 troud mei Marcel Engdahl (berne yn 1990), de soan fan Horace Engdahl en Ebba Witt-Brattström.

## Filmografy

### Telefyzje

## Keppeling om utens
* Fashion Model Directory
Anja Rubik

**Anna Helena (Anja) Rubik** (Rzeszów, 12 juny 1983) is in Poalsk model. Hja waard berne yn Poalen, mar emigrearre yn 1988 mei har âldelju nei Grikelân, en letter nei Kanada en doe nei Súd-Afrika. Foar't se úteinsette mei har karriêre as model folge se yn Parys in oplieding oan in (Ingelsktalige) Britske skoalle.

## Keppeling om utens
* Fashion Model Directory
Johnny Jordaan

**Johnny Jordaan** (echte namme: **Johannes Hendricus van Musscher**; Amsterdam, 7 febrewaris 1924 - Amsterdam, 8 jannewaris 1989) wie in Nederlânsk sjonger fan it libbensliet. Hy is bekend wurden fan it besjongen fan Amsterdam en foaral fan de wyk de Jordaan.

## Keppelings om utens
* Muziekencyclopedie.nl
* [[Biografisch Woordenboek van Nederland] - biografy]
* Johnny Jordaan by MokumTV
* Biografy en diskografy
* Hiemside fan de Ynisjatyfgroep Johnny Jordaan
Jonna Lee

**Jonna Lee** (Linköping, 3 oktober 1981) is in Sweedske sjongster.

## Diskografy
**10 Pieces, 10 Bruises* (2007)
**This War* EP (2008)
**This is Jonna Lee* (2009)
**kin* (2012) (iamamiwhoami)
**bounty* (2013) (iamamiwhoami)
**BLUE* (2014) (iamamiwhoami)

## Keppeling om utens
Skalygas

**Skalygas** is ierdgas dat opsletten leit yn it skaly-stiente. Mei de fracking-metoade kin it ierdgas út de stienlaach helle wurde.

## Foarkommen
Yn de provinsje Fryslân sil ûnder it Noarderleech, om Wolvegea hinne en yn de Noardlike Fryske Wâlden ûndersyk dien wurde nei it winnen fan skalygas.
MØ

**Karen Marie Ørsted** (Odense, 13 augustus 1988), better kend ûnder har artystenamme **MØ**, is in Deensk sjongster.

## Diskografy
* *Bikini Daze* EP (2013)
* *[[No Mythologies to Follow]]* (2014)

## Keppeling om utens
* Webside fan Mø
Coco Chanel

**Gabrielle Bonheur Chanel**, mear kend as **Coco Chanel**, (Saumur, 19 augustus 1883 - Parys, 10 jannewaris 1971) wie in Frânske moadeûntwerper. 

## Keppeling om utens
*Chanel
Ingmar Bergman

**Ernst Ingmar Bergman** (Uppsala, 14 july 1918 - Fårö, 30 july 2007) wie in Sweedske regisseur.

## Filmografy
* 1946 - *Kris*
* 1946 - *Det regnar på vår kärlek*
* 1947 - *Skepp till India land*
* 1947 - *Musik i mörker* 
* 1948 - *Hamnstad*
* 1949 - *Fängelse* 
* 1949 - *Törst*
* 1949 - *Till glädje*
* 1950 - *Sånt händer inte här*
* 1951 - *Sommarlek*
* 1952 - *Kvinnors väntan*
* 1953 - *Sommaren med Monika*
* 1953 - *Gycklarnas afton*
* 1954 - *En lektion i kärlek*
* 1955 - *Kvinnodröm*
* 1955 - *Sommarnattens leende*
* 1956 - *Det sjunde inseglet*
* 1957 - *Smultronstället*
* 1958 - *Nära livet*
* 1958 - *Ansiktet*
* 1960 - *Jungfrukällan*
* 1960 - *Djävulens öga*
* 1960 - *Såsom i en spegel*
* 1963 - *Nattvardsgästerna*
* 1963 - *Tystnaden*
* 1963 - *Stimulantia*
* 1964 - *För att inte tala om alla dessa kvinnor*
* 1966 - *Persona*
* 1968 - *Vargtimmen*
* 1968 - *Skammen*
* 1969 - *Fårödokument 1969*
* 1969 - *Riten*
* 1969 - *En passion*
* 1971 - *Beröringen*
* 1973 - *Viskningar och rop*
* 1973 - *Scener ur ett äktenskap*
* 1974 - *Trollflöjten*
* 1976 - *Ansikte mot ansikte*
* 1976 - *Ormens ägg*
* 1977 - *Höstsonaten*
* 1979 - *Fårödokument 1979*
* 1980 - *Aus dem Leben der Marionetten*
* 1982 - *Fanny och Alexander*
* 1984 - *Efter repetitionen*
* 1985 - *De två saliga*
* 1986 - *Dokument Fanny och Alexander*
* 1986 - *Karins ansikte*
* 1993 - *Backanterna*
* 1995 - *Sista skriket*
* 1997 - *Larmar och gör sig till*
* 2003 - *Saraband*

## Keppeling om utens
* Internet Movie Database
Roy Andersson

**Roy Arne Lennart Andersson** (Goateboarch, 31 maart 1943) is in Sweedske regisseur.

## Filmografy
* *En kärlekshistoria* (1970)
* *Giliap* (1975)
* *Någonting har hänt* (1987)
* *Härlig är jorden* (1991)
* *Sånger från andra våningen* (2000)
* *Du levande* (2007)
* *En duva satt på en gren och funderade på tillvaron* (2014)

## Keppeling om utens
*Internet Movie Database
Alina Devecerski

**Alina Natalie Devecerski** (Sundbyberg, 27 maart 1983) is in Sweedske sjongster en dûnser fan Servysk en Finsk komôf.

## Diskografy
**Maraton* (2012)

## Keppeling om utens
*Alina Devecerski
Tove Styrke

**Tove Anna Linnéa Östman Styrke** (Umeå, 19 novimber 1992) is in Sweedske sjongster.

## Diskografy
### Albums
* 2010 - *Tove Styrke*
* 2011 - *High and Low* EP
* *Kiddo* (2015)
### Lieten
* *Million Pieces* (2010)
* *White Light Moment* (2010)
* *High and Low* (2011)
* *Call My Name* (2011)
* *Ego* (2015)
* *Borderline* (2015)
* *Alone* (2016)
* *Say My Name* (2017)
* *Mistakes* (2017)

## Keppeling om utens
*Tove Styrke
Arnold Meijer

**Arnoldus Jozephus (Arnold) Meijer** (Haarlimmermar, 5 maaie 1905 – Oisterwijk, 17 juny 1965) wie in Nederlânsk faksistysk politikus.

## Publikaasjes fan Arnold Meijer
Under oaren:
* *Van democratische wanorde naar de fascistische orde*, Oisterwijk : Utjouwerij "Oisterwijk", [1934]
* *Boer, het is tijd! het fascisme komt!*, Oisterwijk, "Oisterwijk", om 1935
* *Vier weken Spanje,* Oisterwijk, De Ramshoorn, 1937
* *Neen, Mussert! de N.S.B. heeft geen fundament...*, Oisterwijk, De Ramshoorn, 1938
* met Jan Hendrik Valckenier Kips: *Dagboek van Nr. 195-3532*, Oisterwijk, De Ramshoorn, om 1939
* *Nederland in de Branding. Een verzameling artikelen verschenen in het weekblad "De weg"*, De Haach, De Veste, 1940
* *Arnold Meijer installeert de cultureele en sociaal-economische kamers van Nationaal Front*, (gjin plak en útjouwer), 1940
* *Bezinning over begrippen en mogelijkheden van den nieuwen tijd*, Utjouwerij De Veste, De Haach, 1941
* *Wat wil Nationaal Front: nadere omschrijving van beginselen, doel en streven van Nationaal front*, De Haach, De Veste, 1941
* *Geen Gestapo, geen gepoe*, Oisterwijk, De Veste, 1945
* *Alles voor het vaderland*, Oisterwijk, De Veste, 1946

## Literatuer
* *Over de doden niets dan goeds* (1986), gearstald troch Martin van Amerongen, ISBN 9010057542, hat in nekrology út de Haagse Post fan 26 juny 1965.
* Gjalt Reinder Zondergeld: *Een kleine troep vervuld van haat : Arnold Meijer & het Nationaal Front*, 1986, Houten: De Haan Rige: De Haan dossier
* P. van Lent, *Een bijzondere rechtspleging ? De beoordeling van Arnold Meijer en zijn Nationaal Front na de bevrijding (1944-1948)*, yn Noordbrabants Historisch Jaarboek 11 (1994) s. 128-153.

## Keppelings om utens
* A.A. de Jonge, 'Meijer, Arnoldus Jozephus (1905-1965)', yn Biografysk Wurdboek fan Nederlân.
* Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC)
* Ynventaris argyf fan Zwart en Nationaal Front, 1934-1941 (BHIC, tagangsnr. 234) út web.archive.org
Marinus Post

**Marinus Post** (Hollandscheveld, 3 augustus 1902 - Alkmaar, 17 novimber 1944) wie in Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldoarloch.

Marinus Post wiein  âldere broer fan Johannes Post út de húshâlding fan 11 bern fan Jan Wolters Post en Trijntje Tempen en wenne begjin fan de oarloch yn Kampen.

Post late in knokploech dy't yn it hiele lân aksjes útfierde. July 1944 waard him frege om mei syn KP-Waterland mei te dwaan oan de oerfal op it Hûs fan Bewarring yn Amsterdam. Marinus wegere omdat er it plan te riskant fûn. De aksje mislearre yndie; ûnder oaren Johannes Post waard arrestearre en eksekúsjearre.

Op 18 oktober 1944 waard Marinus Post yn Amsterdam oppakt en op 17 novimber 1944 yn Alkmaar deasketten. Nei de oarloch waard er fannijs beïerdige op it Earebegraafplak Bloemendaal yn Overveen njonken syn broer.

## Literatuer
* Anne de Vries, *De Levensroman van Johannes Post*
* G.C. Hovingh, 'Johannes Post, exponent van het verzet. Biografie' (Kampen 1995)

## Keppeling om utens
* Koarte biografy fan de bruorren Post
Kastiel Sypesteyn

**Sypesteyn** is in kastiel en museum yn Nij-Loasdrecht.
Neffens de oerlevering skinkt greve Floaris V fan Hollân yn 1288 lân oan in Willem Nicolaassoan. (Hallinck). Dy soe dêrnei in hûs sette litten hawwe. De âldste fûndearrings fan Sypesteyn binne lykwols út ± 1500. Yn 1572 wurdt Aert Abramssoan fan Sijpesteijn beliend mei *huijsinge ende hofstede*. Yn 1589 wurde dy ferwoaste by fjochterij mei de Hear fan Mijnden.

Yn 1664 keapet Cornelis Ascanius de ruïne fan de 'principale Huijsinge ende hofstede'. Hy lit Sypesteyn fannijs opmeitsje en neamt him Hear fan Sijpesteijn. Al yn 1673 wurdt it hûs by gefjochten tusken Frânske troepen en soldaten fan steedhâlder Willem III wer ferwoaste.
It lien bliuwt yn de famylje dy't oant de ôfskaffing yn de Bataafske Republyk soarget dat de jierlikse lienhulde oan de Hearen van Mijnden betelle wurdt. Yn 1804 ferkeapet de eigenaresse de grûn oan ien fan de bewenners fan de pleats op it terrein. 

Yn 1901 keapet keapet jonkhear Henri fan Sypesteyn de âldfaars grûn werom. Op de fûneminten en mei boumateriaal fan ôfbrutsen histoaryske gebouwen, lykas it ferwoaste kastiel fan Abcoude en kastiel Vredenburg yn Utert, lit hy in sober stamslot herrize. Earst waard it poartegebou set, yn 1912 folgje de toer en it oarepart.
De lêste telch fan it geslacht Van Sypesteyn rjochtet syn kastiel yn as museum. Dêrta rjochtet er yn 1902 de Van Sypesteyn Stichting op. Hy bringt der in protte famyljeportretten ûnder, krektas syn samlingen keunst en ambachtskeunst, wêrûnder it seldsume Loosdrechts porselein. It ryksmonumint kin brûkt wurde as troulokaasje en ek it park deromhinne is it besjen wurdich.

## Keppeling om utens
*Webstee Sypesteyn


Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht Sypesteyn 314.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht Sypesteyn 313.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht Sypesteyn 311.JPG
Ofbyld:Nieuw-Loosdrecht Sypesteyn 309.JPG
Jesper Ganslandt

**Jesper Ganslandt** (Falkenberg, 31 oktober 1978) is in Sweedsk regisseur, senarioskriuwer en produsint.

## Filmografy
* *[[Farväl Falkenberg]]* (2006)
* *Skinnskatteberg* (2008)
* *Jesper Ganslandts 114:e dröm* (2008)
* *Filmen jag inte pratar om längre* (2009)
* *[[Man tänker sitt]]* (2009)
* *Apan* (2009)
* *Blondie* (2012)

## Keppeling om utens
*Internet Movie Database
Jan Smeekens

**Jan Smeekens** (Raalte, 11 febrewaris 1986) is in earder Nederlânsk reedrider. 

## Keppeling om utens
* speedskatingresults.com
Stefan Groothuis

**Stefan Groothuis** (Wierden, 23 novimber 1981) is in earder Nederlânsk reedrider. 

Hy die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip sprint en trije kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 2006, 2010 en 2014). Hy waard by dizze kampioenskippen ien kear Olympysk kampioen en ien kear wrâldkampioen sprint, ek waard er ien kear Wrâldkampioen by de ôfstânskampioenskippen op de 1000 meter. Yn de simmer fan 2015 kaam er ûnder it skeelerjen te fallen, wêrtroch't er foar langere tiid net ride koe. Dêrop folge in matich seizoen en begjin maart 2016 joech er oan mei wedstriidreedriden op te hâlden oan de ein fan it reedrydseizoen.

## Persoanlike records

## Resultaten
Michel Mulder

**Michel Mulder** (Swol, 27 febrewaris 1986) is in earder Nederlânsk reedrider.

## Wrâldrekord

## Keppeling om utens
* speedskatingresults.com
Pál Joensen

**Pál Joensen** (Vágur, 10 desimber 1990) is in Fêreusk swimmer. Hy fertsjintwurdige Denemarken op de Olympyske Simmerspullen 2012 yn Londen. 

## Keppeling om utens
* swimrankings.net
Round character

In **round character** of **dynamysk personaazje** is yn 'e narratology (bgl. yn in roman of in film) in personaazje mei in kompleks karakter, yn tsjinstelling ta in flat character. De lêzer of sjogger komt oer in round character in soad te witten, en it personaazje ûntjout him yn it ferhaal ûnder ynfloed fan wat der bart. De haadpersoanen fan ferhalen binne meastentiids round characters.
Flat character

In **flat character** of **statysk personaazje** is yn 'e narratology in personaazje mei in simpel, ferienfâldige karakter, yn tsjinstelling ta in round character. Flat characters bliuwe troch it hiele ferhaal itselde. Se ûntjouwe har net en har hâlden en dragen is foarsisber. De skriuwer kin flat characters brûke om de haadpersonaazjes yn perspektyf te pleatsen.

Yn guon sjenres, lykas mearkes, binne alle figueren (dus ek de haadpersoanen) flat characters. It foarkommen fan round of flat characters wurdt dus foar in part troch it sjenre bepaald. Wannear't in flat character yn it teken stiet fan ien minsklike eigenskip, neame we dat in archetype (bgl. de drûge amtner, de ferjiteftige perfester, de rouwe seeman, ensfh.).
Michiganmar

De **Michiganmar** (Ingelsk: *Lake Michigan*), is ien fan 'e fiif Grutte Marren fan eastlik Noard-Amearika, mei in oerflak fan 58.000 km². It djiptegemiddelde is 85 m, mei in djipste punt op 281 m ûnder it wetteroerflak. Op it breedste punt mjit dit wetter 190 km, en op it langste punt 494 km. As it neffens wetterfolume metten wurdt, is it nei de Boppemar de grutste fan 'e Grutte Marren, mar as it om wetteroerflak giet, moat it de Hueronmar ek noch foargean litte, en komt it op it trêde plak út. Yn it noardeasten is de Michiganmar fia de smelle Strjitte fan Mackinac ferbûn mei de Hueronmar, dêr't it feitliken ien wetterlichem mei foarmet.

De Michiganmar wurdt oan 'e westkant begrinzge troch de Amerikaanske steaten Wiskonsin en Illinois, yn it suden troch Indiana, yn it easten troch Neder-Michigan, en yn it noarden troch Opper-Michigan. De beide dielen fan 'e steat Michigan wurde yn it noardeasten faninoar skaat troch de Strjitte fan Mackinac. De Michiganmar is sadwaande de iennichste fan 'e fiif Grutte Marren dy't folslein omsletten is troch grûngebiet fan 'e Feriene Steaten. Yn it noardeastlikste diel fan 'e mar lizze in stikmannich lytse eilantsjes.

Oars as dat faak tocht wurdt, is de Michiganmar net nei de steat Michigan neamd, mar krekt oarsom. De namme komt fan in wurd út 'e taal fan 'e Odjibwe-Yndianen, *mishigami*, dat "grut wetter" betsjut.
Earymar

De **Earymar** (Ingelsk: *Lake Erie*; Frânsk: *Lac Érié*), is ien fan 'e fiif Grutte Marren fan eastlik Noard-Amearika, mei in oerflak fan 25.667 km². It djiptegemiddelde is 19 m, mei in djipste punt op 64 m ûnder it wetteroerflak. Op it breedste punt mjit dit wetter 92 km, en op it langste punt 388 km. De Earymar is op 'e Ontariomar nei de lytste fan 'e fiif Grutte Marren. 

De Earymar wurdt oan 'e westkant begrinzge troch de Amerikaanske steat Michigan, oan 'e súdkant troch de steaten Ohio, Pennsylvania en New York, en oan 'e noardkant troch de Kanadeeske provinsje Ontario. Der lizze mear as fjouwerentweintich petiterich lytse eilantsjes yn 'e Earymar. Mei it wetter dat de mar útstreamt, wurdt sawol yn Kanada as yn 'e Feriene Steaten in protte elektrisiteit opwekke, mei't it by de Niagarawetterfallen ûnbidich grutte hydro-elektryske turbines oandriuwt.

De mar is neamd nei de Eary (*Erie*), in no sa goed as útstoarn Yndiaansk folk dat de krite besuden de mar bewenne yn 'e tiid dat de earste Frânske ûntdekkingsreizgers dit diel fan Noard-Amearika besochten.
Ontariomar

De **Ontariomar** (Ingelsk: *Lake Ontario*; Frânsk: *Lac Ontario*), is de eastlikste fan 'e fiif Grutte Marren fan eastlik Noard-Amearika, mei in oerflak fan 19.000 km². It djiptegemiddelde is 86 m, mei in djipste punt op 244 m ûnder it wetteroerflak. Op it breedste punt mjit dit wetter 85 km, en op it langste punt 311 km. Metten neffens wetteroerflak is de Ontariomar de lytste fan 'e fiif Grutte Marren, mar as men nei wetterfolume sjocht, stribbet de mar dochs de folle ûndjippere Earymar foarby.

De Ontariomar wurdt oan 'e súd- en eastkant begrinzge troch de Amerikaanske steat New York, en oan 'e noard- en súdwestkant troch de Kanadeeske provinsje Ontario. It is de iennichste fan 'e Grutte Marren dy't gjin kustline hat mei de Amerikaanske steat Michigan. It is ek de lêste mar yn 'e keatling, en lit it wetter streamôf gean troch de rivier de Sint-Lawrence, dy't útmûnet yn 'e Atlantyske Oseaan.

De Kanadeeske provinsje Ontario is nei de mar ferneamd, en net oarsom, sa't wol tocht wurdt. *Ontario* is in wurd út 'e taal fan 'e Huroanen, in Yndiaansk folk dat yn dizze krite tige machtich wie doe't de earste Frânske ûntdekkingsreizgers dit diel fan Noard-Amearika besochten. De namme betsjut "Mar fan Glinsterjende Wetters".
Hueronmar

De **Hueronmar** (Ingelsk: *Lake Huron*; Frânsk: *Lac Huron*), is ien fan 'e fiif Grutte Marren fan eastlik Noard-Amearika, mei in oerflak fan 59.600 km². It djiptegemiddelde is 59&nbsp;m, mei in djipste punt op 229 m ûnder it wetteroerflak. Op it breedste punt mjit dizze mar 295 km, en op it langste punt 332 km. As it neffens wetteroerflak metten wurdt, is it nei de Boppemar de grutste fan 'e Grutte Marren. Yn it noardwesten is de Hueronmar fia de smelle Strjitte fan Mackinac ferbûn mei de Michiganmar, dêr't it feitliken ien wetterlichem mei foarmet.

De Hueronmar wurdt oan 'e súdwestkant begrinzge troch de beide dielen fan 'e Amerikaanske steat Michigan (nammentlik Neder- en Opper-Michigan, dy't faninoar skaat wurde troch de Strjitte fan Mackinac), en oan 'e noardeastkant troch de Kanadeeske provinsje Ontario. Yn it noardlike part fan 'e mar leit it grutte eilân Manitoulin, dat it saneamde Noarderkanaal en de grutte Georgiaanske Baai skiedt fan 'e rest fan 'e Hueronmar.

De mar is neamd nei de Huroanen of Huerons, in ienris machtich Yndiaansk folk dat de krite noardeastlik fan 'e mar bewenne yn 'e tiid dat de earste Frânske ûntdekkingsreizgers dit diel fan Noard-Amearika besochten.
Boppemar

De **Boppemar** (Ingelsk: *Lake Superior*; Frânsk: *Lac Supérieur*), is de grutste fan 'e fiif Grutte Marren fan eastlik Noard-Amearika, mei in oerflak fan 127.700 km². It djiptegemiddelde is 147 m, mei in djipste punt op 406 m ûnder it wetteroerflak. Op it breedste punt mjit dit wetter 260 km, en op it langste punt 560 km. It wurdt oer it algemien beskôge as de grutste swietwettermar yn 'e wrâld as dat neffens wetteroerflak metten wurdt, en it is de op twa nei grutste swietwettermar fan 'e wrâld (en de grutste fan hiele Amearika) as dat metten wurdt neffens de hoemannichte wetter.

De Boppemar wurdt oan 'e súdkant begrinzge troch de Amerikaanske steaten Minnesota, Wiskonsin en Michigan, en oan 'e noardkant troch de Kanadeeske provinsje Ontario. Yn 'e mar, tichter by de noardkust as by de súdkust, lizze in stikmannich lytseftige eilannen, nammentlik: it Isle Royale, de Aposteleilannen, Michipicoten en de Slate-eilannen.

De namme fan 'e mar giet werom op 'e earste Frânske ûntdekkingsreizgers yn dit diel fan Noard-Amearika, dy't de Boppemar yn 'e rin fan 'e santjinde iuw benei kamen fia de Hueronmar, dy't streamôf leit yn it systeem fan rivieren en marren dêr't de Boppemar ta heart. Sadwaande neamden se dit nije wetter *le lac supérieur*, of "boppe(lizzende) mar", d.w.s. "de mar dy't boppe (of streamop fan) de Hueronmar leit".
Allinne (gedicht fan Edgar Allan Poe)

***Allinne***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***Alone***, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). It bestiet út 22 fersregels en waard oarspronklik skreaun yn 1829. It is nei alle gedachten in reäksje fan 'e dichter op it ferstjerren fan syn mem, Frances Allan, yn febrewaris fan dat jier, mar it waard by Poe syn libben nea publisearre. Pas yn septimber 1875 ferskynde *Alone*, wêrfan't it manuskript yn it besit west hie fan in foaroansteande famylje yn Baltimore, yn it tydskrift *Scribner's Monthly*. De Fryske oersetting, fan Janneke Spoelstra, datearret út 2008.
__NOTOC__
## Ynhâld
*Alone* wurdt ornaris ynterpretearre as in autobiografysk gedicht, wêryn't de gefoelens fan isolaasje en ynderlike foltering, dy't de auteur ûndergie, ta útdrukking komme. Party Poe-kenners, lykas de dichter Daniel Hoffman, wiene fan tinken dat *Alone* it bewiis is dat Poe wier-wier al ier mei syn geastlike sûnens ompakte. It gedicht jout in ynkyk yn Poe syn gedachtewrâld doe't er tweintich jier wie.

## Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan *Alone* ferskynde yn 2008 ûnder de titel *Allinne* yn it tydskrift *[[HJIR]]*. De fertaling wie fan 'e hân fan Janneke Spoelstra.

## Keppelings om utens
*[''Alone'' op ''Wikisource''](https://en.wikisource.org/wiki/Alone_(Poe))
Pride and Prejudice (roman)

***Pride and Prejudice*** (Frysk: "Grutskens en Foaroardielen" of "Waan en Eigenwaan") is in roman, publisearre yn 1813, skreaun troch de Britske skriuwster Jane Austen. Hoewol't it ferhaal spilet oan de ein fan de 19e iuw, bliuwt it in fassinearjend boek foar moderne lêzers en stiet it al tiden boppe-oan yn de list fan "most loved books" fan bygelyks *The Big Read*. It is ien fan de populêrste boeken yn de Ingelske literatuer en it krijt in hiel soad omtinken fan literatuerwittenskippers. De belangstelling foar it boek komt ta utering yn ferskeidene ferfilmingen en in hiele samling fan novellen en romans dy't besykje om de typearjende karakters en tematyk fan Austen te imitearjen. It boek is oer de hiele wrâld 20 miljoen kear ferkocht. 

## Ynfloed op moderne literatuer en film
De roman fan Austen is ferskeidene kearen ferfilme, ûnder oare yn 1940 en yn 2005. Der is ek in Bollywood-ferfilming makke, mei de namme *Bride and Prejudice*. De bekendste fisuële útfiering is nei alle gedachten de seisdielige BBC-searje út 1995, mei ûnder oaren Colin Firth, Anne Chancellor en Jennifer Ehle. De populêre roman *Bridget Jones's Diary* fan skriuwster en kollumniste Helen Fielding is basearre op dy ferzje fan *Pride and Prejudice*. Yn 2005 is it boek nochris ferfilme mei Keira Knightley en Matthew Macfadyen yn 'e haadrollen.

## It ferhaal
*Pride and Prejudice* giet oer fiif susters út de Ingelske middenklasse dy't libje oan de ein fan de 18de iuw. De heit fan de famkes, menear Bennet, is in hear mei beskieden ynkomsten. Hy hat in iroanyske manier fan dwaan en fynt it moai om syn frou in bytsje te niteljen. Hy is mâl mei syn dochters en hy lûkt him wolris werom fan de oanhâldende noed fan syn frou oer de partnerkar fan harren dochters. Hoewol't menear Bennet wol besit hat, kin dat nei syn dea allinnich mar oergean op in manlike erfgenamt. By syn ferstjerren krije syn dochters dus neat. Dêrom wol frou Bennet, de mem fan de húshâlding, freeslike graach dat al har dochters mei in goede, rike man trouwe. Se makket plannen om dat slagje te litten, mar dy mislearje gauris. Dat se har sa drok makket oer jild en oansjen makket har wat oerflakkich en ferfelend. Mar úteinlik wol se it bêste foar har dochters. Austen brûkt it personaazje fan de mem om sjen te litten hoe wichtich it is foar jonge froulju om te trouwen. 

## Ferskaat
*Pride and Prejudice* waard yn 2002 opnaam yn de list fan Wichtichste Boeken út de Wrâldliteratuer, gearstald op ynisjatyf fan de Noarske boekeklups en de Sweedske Akademy.
Foar Helen

***Foar Helen***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***To Helen***, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). It is in oade op Jane Stanard, de mem fan in jeugdfreon fan 'e dichter, en bestiet út trije kûpletten fan elts fiif fersregels. It waard foar it earst publisearre yn 1831, yn 'e bondel *Poems, by Edgar A. Poe*, en yn 1836 werprinte yn it tydskrift *The Southern Literary Messenger*. Yn 1845 beseach Poe it gedicht op 'e nij, en brocht er ferskate lytse en in pear gruttere feroarings oan. De grutste (en bekendste) dêrfan wie it feroarjen fan 'e regels "*To the beauty of fair Greece, / and the grandeur of old Rome*" ta "*To the glory that was Greece, / and the grandeur that was Rome*". De Fryske oersetting fan *To Helen*, fan Klaes Dykstra, datearret út 1949.

## Ynhâld
Yn it gedicht besjongt Poe de skientme fan "Helen", dêr't er mooglik mei ferwiisde nei Helena, de Grykske goadinne fan it ljocht, of, like wierskynlik, nei Helena fan Troaje, wa har skientme oft neffens Homêros ommers de úteinlike oanlieding wie ta de njoggenjierrige Trojaanske Oarloch. Ek neamt er de najaden (of wetternimfen), en komt de namme Psyche op 't aljemint. Psyche wie in tsjeppe prinsesse dy't de minneresse fan 'e leafdesgod Kupido waard; de *agate lamp* ("agatene lampe") ferwiist nei it foarfal wêrby't Psyche úteinlik de wiere identiteit fan har frijer ûntdiek.

## Tekst

## Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan *To Helen* ferskynde yn 1949 ûnder de titel *Foar Helen* yn it literêr tydskrift *[[De Tsjerne (tydskrift)|De Tsjerne]]*. De fertaling wie fan 'e hân fan taalkundige Klaes Dykstra (1924-1997), dy't bygelyks ek it boek *[[Dit Is it Jier]]*, fan Frederick Feikema Manfred yn it Frysk oersette.
Those Dancing Days

**Those Dancing Days** wie fan 2005 oant 2011 in Sweedske indie popband út Nacka.

## Bandleden
*Linnea Jönsson
*Lisa Pyk
*Rebecka Rolfart
*Mimmi Evrell
*Cissi Efraimsson

## Diskografy
* 2007 - *Those Dancing Days*, EP
* 2008 - *In Our Space Hero Suits*
* 2011 - *Daydreams & Nightmares*
De Fallei fan de Ungeduerigens

***De Fallei fan de Ungeduerigens***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***The Valley of Unrest***, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). It waard foar it earst publisearre ûnder de titel *The Valley of Nis* yn 'e bondel *Poems, by Edgar A. Poe*, út 1831. It gedicht krige syn úteinlike namme by in publikaasje yn it tydskrift *American Review: A Whig Journal*, yn april 1845. Poe hie it foarôfgeande dêroan op 'e nij besjoen en wat ynkoarte. De Fryske oersetting, fan Jan Schotanus, datearret út 2008.
__NOTOC__
## Ynhâld
Yn 'e oarspronklike tekst fan *The Valley of Unrest*, út 1831, freget de sprekker him oft alle dingen fan skientme fier fuort binne, en oft de fallei no foar in part Satan, foar in part ingel en foar in grut part brutsen hert is. Teffens wurdt der in "Helen" neamd, wat skoan in ferwizing wêze kin nei Jane Stanard, de mem fan in jeugdfreon fan Poe, oan wa't er de oade *[[To Helen]]* skreau. De úteinlike tekst, út 1845, is koarter en ferskilt op plakken gâns fan syn foargonger. De ferwizing nei "Helen" is hjiryn fuorthelle.

## Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan *The Valley of Unrest* ferskynde yn 2008 ûnder de titel *De Fallei fan de Ungeduerigens* yn it tydskrift *[[HJIR]]*. De fertaling wie fan 'e hân fan Jan Schotanus.

## Keppelings om utens
*''The Valley of Unrest'' op ''Wikisource''
Hymne (gedicht fan Edgar Allan Poe)

***Hymne***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***Hymn***, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). It bestiet út sechstjin fersregels, en foarme in ûnderdiel fan Poe syn koarte ferhaal *Morella*, as in liet dat troch de haadpersoan mei deselde namme songen waard. *Morella* (en dêrmei dus *Hymn*) waard foar it earst publisearre in april 1835, yn it tydskrift *The Southern Literary Messenger*. Yn augustus 1846 waard it gedicht los fan it ferhaal werpublisearre ûnder de titel *A Catholic Hymn*, yn it tydskrift *The Broadway Journal*. It waard úteinlik opnommen yn 'e bondel *The Raven and Other Poems*, dêr't it út mar ien oergrut kûplet bestie. De tsjintwurdige namme is ûntliend oan in eksimplaar fan dyselde bondel dy't Poe nei Sarah Helen Whitman, in goekunde fan him, ta stjoerde, en wêryn't er it wurd *Catholic* yn 'e titel trochskrast hie. De Fryske oersetting, fan Herman Peenstra, datearret út 2008.
__NOTOC__
## Ynhâld
*Hymn* hat de foarm fan in gebed oan 'e Faam Marije, wêryn't hja tanke wurdt foar it ferhearren fan 'e eardere gebedens fan 'e ik-persoan, en dêrnjonken oanroppen wurdt om soarch te dragen foar in blinkende takomst.

## Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan *Hymn* ferskynde yn 2008 ûnder de titel *Hymne* yn it tydskrift *[[HJIR]]*. De fertaling wie fan 'e hân fan Herman Peenstra.

## Keppelings om utens
*''Hymn'' op ''Wikisource''
In Dream yn in Dream

***In Dream yn in Dream***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***A Dream within a Dream***, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). Yn dit gedicht, dat bestiet út 24 fersregels yn twa kûpletten, wurdt it ûnderskie tusken reäliteit en fantasij befrege. *A Dream within a Dream* is ien fan Poe syn bekendere gedichten, dat gauris adaptearre is, û.m. ta in film en ferskate lieten. It waard foar it earst publisearre yn maart 1849, yn it Bostonske tydskrift *Flag of Our Union*. De Fryske oersetting, fan Herman Peenstra, datearret út 2008.
__NOTOC__
## Ynhâld
*A Dream within a Dream* dramatisearret de betizing dy't in minske oerfalle kin as er tasjen moat hoe't de wichtige dingen yn it libben oan syn gryp ûntglûpe. It besef dat er net iens ien sânkerl beethâlde kin, liedt ta syn úteinlike fraach oft alles dan soms in dream is. Yn it gedicht wurdt "gouden sân" neamd, in byld dat Poe ûntliende oan 'e Kalifornyske Goudkoarts fan 1849. It bekendste sitaat út it gedicht is de regel: "*Is all that we see or seem but a dream within a dream?*" ("Is alles dat wy sjogge of lykje mar in dream yn in dream?").

## Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan *A Dream within a Dream* ferskynde yn 2008 ûnder de titel *In Dream yn in Dream*, yn it tydskrift *[[HJIR]]*. De fertaling wie fan 'e hân fan Herman Peenstra.

## Keppelings om utens
*''A Dream within a Dream'' op ''Wikisource''
Eldorado (gedicht)

***Eldorado***, mei deselde titel yn it oarspronklike Ingelsk, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). It bestiet út fjouwer kûpletten fan elts seis fersregels (saneamde sekstetten). *Eldorado* wie ien fan Poe syn lêste gedichten, en waard ynspirearre troch de Kalifornyske Goudkoarts fan 1849. It waard foar it earst publisearre yn april fan datselde jier, yn it Bostonske tydskrift *Flag of Our Union*. De Fryske oersetting, fan Herman Peenstra, datearret út 2008.

## Ynhâld
*Eldorado* beskriuwt de reis fan in "galante ridder" dy't op 'e siik is nei de legindaryske stêd fan goud, El Dorado. Hy spandearret it meastepart fan syn libben oan dy syktocht, mar berikt syn doel net. Pas op hege jierren moetet er einlings in "pylgerskaad" dat him de wei wiist troch de "Skadedelling".

Poe brûkt de term "skaad" yn 'e midden fan elts fan 'e kûpletten, mar de betsjutting fan dat wurd feroaret hieltyd. Yn it earste kûplet is it in letterlik skaad, dêr't it sinneljocht tsjinkeard wurdt. Yn it twadde kûplet wurdt der somberheid of wanhope mei bedoeld. Yn it trêde kûplet tsjut it in geast of skym oan. En yn it lêste kûplet, dêr't it brûkt wurdt yn 'e bibelske oantsjutting *the Valley of Shadow* ("de Skadedelling"), bedoeld Poe mooglik te sizzen dat Eldorado (of rykdom yn it algemien) net yn it libben fûn wurde kin, mar inkeld yn it hjirneimels.

## Tekst

## Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan *Eldorado* ferskynde yn 2008 ûnder deselde titel yn it tydskrift *[[HJIR]]*. De fertaling wie fan 'e hân fan Herman Peenstra.
Annabel Lee

***Annabel Lee*** of ***Auck van der Leij***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***Annabel Lee***, is in gedicht fan 'e hân fan 'e ferneamde Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en literatuerkritikus Edgar Allan Poe (1809-1849). It wie it lêste gedicht dat Poe foar syn dea foltôge, en is nei *[[The Raven]]* miskien wol syn bekendste dichtwurk. Krekt as faker yn syn wurk, is it ûnderwerp in ferlerne leafde, dêr't in treurjende minner noch altyd mei ompakt. Troch de jierren hinne hat der witwat diskusje west oer de fraach wa't de ynspiraasje foar *Annabel Lee* wie; hoewol't withoefolle froulju dêrfoar yn oanmerking komme, is Poe syn eigen frou, Virginia Eliza Clemm Poe, dochs de wierskynlikste gadingmakster.

*Annabel Lee*, dat út seis kûpletten fan wikseljende lingte en wikseljend rymskema bestiet, datearret nei alle gedachten fan maaie 1849. It waard foar it earst publisearre yn oktober 1849, twa dagen nei Poe syn dea, yn 'e New Yorkske krante de *Daily Tribune*, as ûnderdiel fan syn deaberjocht. Dat wie lykwols in ûnautorisearre printige; de earse autorisearre publikaasje wie yn jannewaris 1850. De earste Fryske oersetting fan *Annabel Lee*, fan Dam Jaarsma, datearret út 1949
__NOTOC__
## Ynhâld
Yn *Annabel Lee*, dat skreaun is yn it ik-perspektyf, beskriuwt in nammeleaze ferteller syn leafde foar in Annabel Lee, dy't jierren en jierren lyn begûn yn in "keninkryk oan see". Hoewol't se doe noch jong wiene, baarnde harren leafde mei sa'n fel fjoer dat sels de ingels der oergeunstich op waarden. De ferteller mient dat dy ûngrypbere wêzens dêrom Annabel har dea bewurkmastere hawwe. Mar likegoed is harren leafde sa sterk dat de dea harren net skiede kin; de ferteller leaut dat harren beide sielen mei-inoar ferstringele binne. Eltse nacht op 'e nij dreamt er fan Annabel Lee en sjocht er de helderheid fan har eagen werom yn 'e stjerren. It gedicht einiget mei syn bekentenis dat er him eltse nacht wer njonken har deljout yn har grêftombe oan see.

## Fryske oersetting
De earste Fryske oersetting fan *Annabel Lee* wie fan Dam Jaarsma, en waard yn 1949 ûnder deselde titel publisearre yn it literêr tydskrift *[[De Tsjerne (tydskrift)|De Tsjerne]]*. Yn 2008 makke Janneke Spoelstra in nije fertaling, dy't hja ûnder de titel *Auck van der Leij* dat jiers publisearre yn it novimbernûmer fan it tydskrift *[[HJIR]]*.

## Keppelings om utens
● ''Annabel Lee'' op ''Wikisource''