open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rôzekopparkyt

De **rôzekopparkyt** of **bluossemkopparkyt** (*Psittacula roseata*) is in pappegaaieftige fan it skaai ealparkiten út de famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittaculidae*).

## Beskriuwing

De rôzekopparkyt wurdt 30 sm lang. Folwoeksen mantsjes ha in rôze kop mei in ljochtgiele iris, wylst de krún en de nekke blau-lila binne. Oer it kin rint in brede swarte streek by de ûnderwangen lâns nei de boppenekke ta, dêr it swart as in smelle streek de rôze kop omseamet. Op it midden fan  'e wjukken hat de fûgel in readbrún plak. De lange middelste sturtfearren binne blau mei giele einen. De sydlike sturtfearren binne gielgrien mei ljochtgiele punten. Rôzekopparkiten ha in oranjegiele boppesnaffel, wylst de ûndersnaffel donkergriis is. De poaten binne griisgrien. 

Folwoeksen wyfkes fan 'e nominaatfoarm ha in blaugrize kop en in grize iris mei om de kiel en nek in giele bân. Op 'e skouders hat it wyfke in lyts read plak, dy't by âldere fûgels ferdwynt. De boppesnaffel fan it wyfke is giel. 

## Fersprieding
De soarte libbet yn Súdeast-Aazje. It biotoop fan 'e fûgel bestiet út mingd bosk en iepen leafbosk mei hege beammen en kultuerlânskippen by boskrike gebieten oant in hichte fan 1500 m. De fûgels wurde ek by boskresten fan timpels waarnommen. 

## Gedrach

Rôzekopparkiten binne stânfûgels en lokaal nomadysk en se libje yn groepen oant sa'n 20 fûgels, somtiden mei Aleksanderparkiten. It iten bestiet út sied, fruchten, bloeisel en knoppen. Se bringe om te iten somtiden ek besites oan hôven en rysfjilden. Oer syn brieden is net in soad bekend. Yn Birma briedt de fûgel fan maart oant maaie.    
## Undersoarten
De soarte wurdt ferdield yn twa ûndersoaarten:
* *P. r. roseata*: fan West-Bingalen (Yndia) oant Bangladesj.
* *P. r. juneae*: fan noardeastlik Yndia en noardlik Birma oant Yndosina.

De ûndersoarte *P. r. juneae* hat oer it generaal gielere kleuren as de nominaafoarm en it plak op 'e skouder is sterker oanwêzich. De middelste sturtfearren binne ljochter blau en de sydlike sturtfearren mear gielich.

## Status
De rôzekopparkyt is yn syn ferspriedingsgebiet allinne lokaal noch algemien. Yn in soad gebieten fan it ferspriedingsgebiet is de fûgel troch ferlies fan biotoop en wyldfang foar de hannel (Kambodja en Fjetnam) seldsum woarn. Oannommen wurdt dat it totale ferspriedingsgebiet yn tritich jier tiid mei hast 30% ôfnommen is. Yn Laos, Fjetnam en in diel fan it suden fan Sina wurdt de fûgel al in skoft net mear waarnommen. Untsnappingen fan koaifûgels yn Singapoer en Hong Kong ha net tot in fêste populaasje laat. De IUCN klassifisearret de fûgel op 'e Reade list as net bedrige.
Matthias Volz

**Matthias Max Volz** (Schwabach, 4 maaie 1910 - Spalt, 26 augustus 2004) wie in Dútsk turner. 

Hy die yn 1936 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen.Hy waard yn Berlyn Olympysk kampioen mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen. Hy wûn dy Spullen ek twa brûnzen medaljes.Matthias Volz ferstoar op 26 augustus 2004, yn 'e âldens fan 94 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Willi Stadel

**Wilhelm Friedrich (Willi) Stadel** (Konstanz, 9 july 1912 - Ravensburg, 23 maart 1999) wie in Dútsk turner. 

## Libbensrin
Willi Stadel groeide op yn Stadelhofen en gie nei syn skoaljierren yn de lear as dekoraasjeskilder yn it bedriuw fan syn âlden. Nei't er syn baan as dekoraasjeskilder ein 1936 opjoech, folge Stadel yn 1937/38 in oplieding ta sportlearaar oan de *Reichsakademie für Leibesübungen* yn Berlyn.

Hy die yn 1936 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen.Hy waard yn Berlyn Olympysk kampioen mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen. Stadel waard ek 8x Dútsk kampioen. Willi Stadel moast syn karriêre as turner yn 1954 beëinigje troch blessueres.

Yn 1940 troude Stadel, it pear krige twa bern. Yn de Twadde Wrâldkriich begûn Stadel syn militêre tsjinst by de Luftwaffe. Hy wurke dêr as sportynstrukteur foar piloaten fan it rezjimint yn Velten, in knibbelblessuere ferhindere him lokkigernôch om oan it front te tsjinjen. Hy waard yn jannewaris 1945 fanwegen sykte út it leger ûntslein. Willi Stadel wurke dernei oant 1975 as sportlearaar oan Gymnasiums yn Konstanz, Überlingen en Radolfzell.
Willi Stadel ferstoar op 23 maart 1999, yn 'e âldens fan 86 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Nicodemo Gentile

**Nicodemo Gentile** (Cirò, 24 juny 1969) is in Italjaanske abbekaat, skriuwer en telefyzjepersoanlikheid. Hy begon syn karriêre mei it ferdigenjen fan 'e earmen en strjitminsken yn Perugia. Fan 2020 ôf is hy foarsitter fan "*Penelope Association*". Yn 2023 waard er yn dizze funksje befêstige.

Sûnt in pear jier is er faak op telefyzje gast yn programma's as *Chi l'ha visto?* en *Quarto grado* en jout er in stim oan de famyljes fan fermiste minsken. Hy is saakkundige op it mêd fan ymmigraasjerjocht.; 

## Bibliografy
* Gentile, Nicodemo; *Laggiù tra il ferro – Storie di vita, storie di reclusi*, Imprimatur, 2017
* Gentile, Nicodemo; *Nella terra del niente. Storie di scomparse, storie di famiglie*; Edizioni Faust, 2018; ISBN-10 8898147805
* Gentile, Nicodemo; *Il padrone. Storia di una manipolazione, storia di una tragedia*; Edizioni Faust, 2019
* Gentile, Cicodemo; *Nulla è come appare. Storie di delitti, storie di accertamenti tecnici*; Edizioni Faust, 2021; ISBN-13 979-1280029089

## Keppelings om utens
*  Chi l'ha visto?
*  Penelope Italia
Seysjellenparkyt

De **Seysjellenparkyt** (*Psittacula wardi*) is in útstoarne pappegaaieftige fan it skaai ealparkiten út de famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittaculidae*). De Seysjellenparkyt wie endemysk op 'e Seysjellen.

## Beskriuwing
Mantsjes fan 'e 41 sm lange Seysjellenparkyt hiene in griene kop mei op 'e kop en yn 'e nekke blaue dielen en in swarte streek ûnder it wang lâns. De ûnderkant wie gieleftich en de fûgel hie in poarperread skouderplak op 'e wjukken. De sturt wie blau, grien en giel en de snaffel read en giel. It wyfke hie gjin swarte streek ûnder it wang en juvenilen liken op it wyfke.

Oer it gedrach fan 'e fûgel is net in soad bekend, oannommen wurdt dat dy net in soad fan 'e besibbe gruttere Aleksanderparkyt ferskilde. De soarte libbe yn it bosk, mar koe him oanpasse oan it kultuerlânskip as it oarspronklike bosk kapt wie. Se iten û.o. fruit.     

## Fersprieding
De parkyt kaam foar op 'e eilannen Mahé, Silhouette en nei alle gedachten ek op Praslin.

## Utstjerren
Yn 1811 kaam de fûgel noch talryk foar, mar de fûgel wie yn 1867 by de earste wittenskiplike beskriuwing troch Newton al sa bot ferfolge, dat it in seldsume soarte woarn wie. Yn maart 1880 en yn juny 1881 skeat de samler H.M. Warry de lêste trije wylde fûgels (twa wyfkes en in jong mantsje) del. De lêst bekende fûgel ferstoar yn 1883 op it eilân Silhouette yn finzenskip. De bosken dêr't de soarte ea libbe wiene foar it oanlizzen kokosplantaazjes kapt. Dêrnjonken wiene de fûgels troch boeren ferfolge om 't se skea brochten oan 'e maisfjilden. Doe't de Britske ornitolooch Michael John Nicoll yn 1906 in besite oan 'e Seysjellen brocht, koe er gjin Seysjellenparkiten mear fine. Fan 'e fûgel binne tsien eksimplaren (sûnder skelet) yn musea bewarre bleaun.
Franz Beckert

**Franz Ernst Beckert** (Titisee-Neustadt, 13 maart 1907 - Dêre, 7 septimber 1973) wie in Dútsk turner. 

Hy die yn 1934 ienris mei oan de Wrâldkampioenskippen en yn 1936 oan de Olympyske Simmerpullen.Hy waard yn Berlyn Olympysk kampioen mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen.

Beckert focht mei yn de Twadde Wrâldkriich en waard troch it leger fan de Sovjet-Uny ta kriichsfinzene makke en waard pas yn 1949 frijlitten.
Franz Beckert ferstoar op 7 septimber 1973, yn 'e âldens fan 66 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen

### wrâldkampioenskippen turnen
Derby's parkyt

**Derby's parkyt** of de **derbyparkyt** (*Psittacula derbiana*) is in pappegaaieftige fan it skaai ealparkiten út de famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittaculidae*).

## Beskriuwing

De 46 oant 50 sm lange fûgel is in grutte ealparkyt. De kop is foar in grut part lavindel fan kleur en tusken de eachen rint in swarte bân, dy't by it each yn in turkwaze kleur oergiet. In bredere swarte bân is te sjen ûnder de snaffel oant ûnder de earen. It wyfke hat gjin turkwaze kleur om it each en hat in effen swarte snaffel, wylst de boppesnaffel fan it mantsje read is en in giele punt hat. Juvenilen binne oer it generaal fealer en ha in griene kop.

Fanôf de nekke en de rêch is de fûgel grien mei gielige dielen op 'e wjukken. De ûnderkant is lavindel oant ljochtpears en giet foarby de búk yn grien oer. De sturt is blau mei oan 'e rânen grien en fan ûnder gieleftich.

## Fersprieding
De fûgel is in stânfûgel yn Tibet (Sina) en Arunachal Pradesh (Yndia). De fûgel libbet yn nullebosk, mingd bosk, tusken rododendrons en dellings mei in kultuerlânskip op in hichte tusken 1.250 en 4.000 m. 

## Gedrach
De fûgels ite sied fan 'e *Pinus tabulaeformis*, koarn, katsjes fan populierebeammen en fruit en mooglik ek beien, knoppen en wringeleaze dierkes. Se kinne foar boeren in lêst wêze troch oan it rypjende fruit te fretten of maisfjilden ôf te strûpen. De soarte hat in nêst yn in beamholte fan 'e *Populus ciliata* en de wyfkes lizze twa oant fjouwer aaien.  
## Status
Der is gjin rûzing fan 'e oantallen fûgels fan 'e populaasje, mar yn 1997 wie de soarte noch frij algemien. Oannommen wurdt dat de soarte te lijen hat fan 'e fangst út de natuer foar de hannel yn koaifûgels. Dat soe bliken dwaan út it oantreffen fan 'e fûgels op ynternasjonale merken yn bygelyks Algerije, Palestina, Singapoer en Taiwan, alhoewol't it net altiten dúdlik is of it om yn finzenskip fokte fûgels of fûgels út de natuer giet. De prizen lizze lykwols heech en dêrom soe it fangen fan 'e fûgels út de natuer hiel goed mooglik wêze. Dêrfoar oer stiet dat de soarte it measte foarkomt op grutte, efterôflizzende hichten, dêr't gjin eksploitaasje is. 

Op 'e Reade list fan 'e IUCN is de soarte dêrfom as gefoelich klassifisearre.
Georges Miez

**Georges Miez** (Töss, 2 oktober 1904 - Savosa, 17 april 1999) wie in Switserske turner.

Hy die ien kear mei oan it Wrâldkampioenskip en fjouwer kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn 1924, 1928, 1932 en 1936). Hy waard by dizze kampioenskippen twa kear wrâldkampioen, en fjouwer kear Olympyske kampioen.

Nei it beëinigjen fan syn wedstriidkarriêre yn 1936 wurke Miez as nasjonale turntrainer en dêrnei as Reade Krús- funksjonaris yn Switserlân. 
Georges Miez is de meast lauwere olympyske dielnimmer út Switserlân, allinne de skânsspringer Simon Ammann hat ek fjouwer gouden medaljes helle foar Switserlân. Georges Miez ferstoar op 17 april 1999, yn 'e âldens fan 94 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen

### wrâldkampioenskippen turnen
Walter Steffens

**Walter Johan Heinrich Steffens** (Barnstorf, 26 desimber 1908 - Dêre, 23 augustus 2006) wie in Dútsk turner. 

Hy die yn 1934 ienris mei oan de Wrâldkampioenskippen en yn 1936 oan de Olympyske Simmerpullen.Hy waard yn Berlyn Olympysk kampioen mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen.

Nei de Twadde Wrâldkriich gie Steffens oan it wurk as sportlearaar yn it foartset ûnderwiis. 
Walter Steffens ferstoar op 23 augustus 2006, yn 'e âldens fan 97 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen

### wrâldkampioenskippen turnen
Innozenz Stangl

**Innozenz Stangl** (Jesenwang, 11 maart 1911 - Dêre, 23 maart 1991) wie in Dútsk turner. 

Hy die yn 1936 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen.Hy waard yn Berlyn Olympysk kampioen mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen.

Stangl waard op 1 maaie 1933 lid fan de NSDAP en wie ek lid fan de SA. Yn de jierren dêrnei waard Stangl sportlearaar yn Danzig en München foardat er yn de Twadde Wrâldkriich as radiotelegrafist oan it wurk gie en yn 1945 kriichsfinzen makke waard. Nei syn flecht út Tsjechoslowakije wurke er ynearsten as ferkeaper en arbeider yn 'e tekstylyndustry. 

Yn 1947 die er nochris mei oan de Dútske kampioenskippen. Stangl wurke de jierren dêrnei wer as learaar op ferskate skoallen, foardat er yn 1969 earder mei pensjoen gie fanwegen in brutsen nekwringe.
Innozenz Stangl ferstoar op 23 maart 1991, yn 'e âldens fan 80 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Ernst Winter

**Ernst Winter** (Frankfurt am Main, 30 oktober 1907 - sûnt 1943 fermist by Veliki Novgorod) wie in Dútsk turner. 

Hy die yn 1934 ienris mei oan de Wrâldkampioenskippen en yn 1936 oan de Olympyske Simmerpullen.Hy waard yn Berlyn Olympysk kampioen mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen, en yn Bûdapest wrâldkampioen op de rekstôk. 

Yn de Twadde Wrâldoarloch brocht syn militêre tsjinst as soldaat him nei it Eastfront, hy wurdt fermist sûnt de ein fan de Slach om Stalingrad en is nei alle gedachten ferstoarn as kriichsfinzene.

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen

### wrâldkampioenskippen turnen
Maskareenske grize parkyt

De **Maskareenske grize parkyt** (*Psittacula bensoni*) is in útstoarne pappegaaieftige fan it skaai ealparkiten út de famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittaculidae*). De Maskareenske grize parkyt wie endemysk op 'e Maskareenske eilannen Mauritsius en Reünion yn 'e westlike Yndyske Oseaan. 

## Taksonomy
De subfossile bonken fan 'e fûgel dy't op Mauritius fûn waarden, binne foar it earst yn 1973 wittenskiplik beskreaun as in lytsere sibbe fan 'e breedbekpappegaai fan it skaai *Lophopsittacus*. Los fan it formaat liken de bonken in soad op dy fan oare Maskareenske parkiten en letter binne de subfossilen tegearre mei in yn 1602 yn in krante publisearre yllustraasje ferbûn mei 17e- en 18e-iuwske beskriuwingen fan lytse grize parkiten op Mauritius en Reünion. De soarte waard yn 2007 troch Julian P. Hume ûnder it skaai ealparkiten (*Psittacula*) set. 

## Utstjerren

De fûgel wie oars as de measte oare soarten fan it skaai griis yn stee fan grien en hie in lange sturt. Se hiene in relatyf grutte snaffel en it skelet fan 'e fûgel wie te ferlikenjen mei de grutte Aleksanderparkyt, alhoewol't guon bonken grutter en steviger wiene. De fûgels wiene maklik om op te jeijen en troch de rop fan ien fongen fûgel wie it ienfâldich om in hiele kloft te fangen troch se gewoan mei stokken út de loft te slaan. Fanwegen it gemak fan it fangen wie de jacht op 'e soarte grouwélich en grutskalich. It brocht de soarte yn kombinaasje mei de grutskalige kap fan bosken ta útstjerren. Yn 'e jierren 1730 barde dat op Reünion en yn 'e jierren 1760 op Mauritius.

Nei de komst fan minsken op 'e eilannen binne in soad endemyske soarten útroege, sadat de ekosystemen fan 'e eilannen slim oantaast waarden en dreech te rekonstruearjen binne. Foar de komst fan minske wiene de eilannen oerdutsen mei bosken, dêr't hjoed-de-dei hast neat mear fan oer is. Ek de noch libjende endemyske fauna fan 'e Maskarenen stiet ûnder swiere druk.
Rodriguesparkyt

De **Rodriguesparkyt** (*Psittacula exsul*) is in útstoarne pappegaaieftige fan it skaai ealparkiten út de famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittaculidae*). 

## Beskriuwing
De likernôch 40 sm grutte fûgel hie it formaat fan in halsbânparkyt en it fearrekleed wie foar it grutste part griiseftich of feal blau, hiel oars as de besibbe fûgels yn it skaai, dy't fral grien binne. De kleuren fan it mantsje wiene mear sprekkend as dy fan it wyfke en hy hie in reade yn stee fan swarte snaffel. In krekte beskriuwing fan it mantsje is net te jaan, dêr is mar ien eksimplaar fan bewarre en oannommen wurdt dat it noch jong mantsje wie. Folwoeksen mantsjes hiene mooglik reade plakken op 'e wjukken lykas de grutte Aleksanderparkyt. Mantsjes en wyfkes hiene in swarte bân fan it kin oant de nekke, mar by it mantsje wie dy dúdliker as by it wyfke. De iris wie giel en de poaten wienen griis.

Der binne guon 17e-iuwske boarnen dy't skreaune dat guon fûgels grien wiene, itjinge der op wiist dat der sawol blauwe as griene kleurfariaasjes bestienen. Der bestiet gjin ôfslutende ferklearring foar dy boarnen. Der is net in soad bekend oar it gedrach fan 'e fûgel, mar hy hat mooglik blêd en nuten fan 'e oliifbeam iten. It wie in tige nuete fûgel, dy't maklik de spraak fan minsken neidwaan koe. 

## Fersprieding
De Rodriguesparkyt wie endemysk op it eilân Rodrigues yn 'e westlike Yndyske Oseaan.

## Utstjerren
De soarte waard yn 1872 wittenskiplik beskreaun mei in wyfke as holotype. In mantsje waard yn 1875 sammele. Dy twa fûgels binne hjoed-de-dei de iennige tsjûgen fan 'e Rodriguesparkiten, dy't op it eilân libben.

De fûgel waard seldsum troch it fernielen fan 'e bosken en faaks ek de jacht. Mar it wiene mooglik de rige fan stoarmen en sykloanen dy't Rodriguys ein 19e iuw troffen, dy't de fûgel lang om let útroege. Spekulaasjes oer it bestean fan 'e soarte bleaune noch oant 1967 duorjen.
Wapen fan Terherne

It **wapen fan Terherne** is it wapen fan it doarp Terherne, yn de Fryske gemeente De Fryske Marren. It wapen waard yn syn hjoedeiske foarm yn 1986 registrearre.

## Skiednis
It ûntwerp is fan de Fryske Rie foar Heraldyk.

It wapen is bekend fan it kastduorke út it doarpskafee 'Zevenwouden' oan de Buorrren yn Terherne. Neist de ôfbylding fan it wapen fan Sânwâlden stiet de tekst: *Als ik het wel heb onthouden, is dit de hoek fan Zevenwouden.* It kastduorke komt út in buorkerij yn de uterste hoeke fan it doarp oan De Herne. Herne betsjut hoeke. Troch de lizzing yn de uterste hoeke fan Sânwâlden stie de buorkerij op it trijedistriktenpunt mei Eastergoa en Westergoa. 

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Trije giele klaverblêden, twa yn'e midden en ien dêrboppe, ûnder in wite leelje. De ûndergrûn read.*

De heraldyske kleuren binne: kiel (read), goud en sulver.

## Symbolyk

* Klaverblêden: oernommen út it wapen fan Utingeradiel, ek stiet it foar de lânbou.
* Leelje: symboal foar Marije, ek is de leelje it heraldysk symboal fan de stêd Florâns.


Ofbyld:Utingeradeel wapen.svg|Wapen fan Utingeradiel


## Sjoch ek

Ofbyld:Terherne vlag.svg|link=Bestand:Terherne_vlag.svg|alt=Vlag van Terherne|Flagge fan Terherne
Ofbyld:Boornsterhem wapen.svg|Wapen fan Boarnsterhim
Ofbyld:De Fryske Marren wapen.svg|Wapen fan De Fryske Marren
Trudi Meyer

**Getrud (Trudi) Meyer** (Hannover, 13 july 1914 - Dêre, 23 oktober 1999) wie in Dútsk turnster. 

Sy die yn 1936 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Berlyn Olympysk kampioene mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen. Se beëinige har sportkarriêre nei't de Olympyske Spullen fan 1940 skrast waarden.

Meyer boaske datselde jier mei wetterpoloër Bernhard Baier.
Hoewol't se der gjin oplieding foar folge hie, wurke Trudi letter as gymnastyklearares op in middelbere skoalle.
Trudi Meyer ferstoar op 23 oktober 1999, yn 'e âldens fan 85 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Wapen fan Koarnwert

It **wapen fan Koarnwert** is it wapen fan it doarp Koarnwert, yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. It wapen waard yn 1969 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Skeanoer fan rjochtsboppe yn trijen fan goud, swart en read, mei oer alles hinne in sulveren swan mei gouden bek en poaten.*

De heraldyske kleuren binne: goud, sabel (swart), kiel (read) en sulver.

## Symbolyk

* Swan: stiet foar de swannen op de Iselmar by it doarp.

## Sjoch ek

Ofbyld:Cornwerd vlag.svg|link=Bestand:Cornwerd_vlag.svg|alt=Vlag van Cornwerd|Flagge fan Koarnwert
Ofbyld:Wonseradeel wapen.svg|Wapen fan Wûnseradiel
Ofbyld:Sûdwest-Fryslân wapen nieuw.svg|Wapen fan Súdwest-Fryslân
Flagge fan De Rottefalle

De **flagge fan De Rottefalle** is de flagge fan it doarp De Rottefalle, yn de Fryske gemeente Smellingerlân. De flagge waard yn 2014 registrearre.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Trije banen fan grien.wyt en grien, de wite baan belein mei twa reade turven; in broekingstrijehoeke mei de punt op in tredde fan de flecht, de trijehoeke yn trije banen wyt, read en wyt.*

De kleuren komme út it wapen fan De Rottefalle.

## Symbolyk

* Trijedieling: ferwiist nei de lizzing fan it doarp yn de hoeke fan de gemeente: Tytsjerksteradiel, Achtkarspelen en Smellingerlân.
* Reade turven: ferwize nei de feanterij dêr't it doarp troch ûntstien is.
* Reade broekingstrijehoeke: de reade kleur ferwiist nei de eardere heide op it heechfean yn de omkriten fan it doarp.

## Sjoch ek

Ofbyld:De Rottefalle wapen.svg|link=Bestand:De_Rottefalle_wapen.svg|alt=Wapen van Rottevalle|Wapen fan De Rottefalle
Ofbyld:Smallingerland flag.svg|Flagge fan Smellingerlân
Flagge fan Oerterp

De **flagge fan Oerterp** is de flagge fan it doarp Oerterp, yn de Fryske gemeente Opsterlân. De flagge waard yn 1982 registrearre.

It ûntwerp is fan P. Bultsma.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Giel mei in griene flechtkeper, wêrfan de punt op in fjirde fan de lingte leit, belein mei in giel klaverblêd, en yn de hijs twa swarte mûne-izers, ien boppe en ien ûnder.*

De kleuren komme út it wapen fan Oerterp.

## Symbolyk

* Giel fjild: ferwiist nei de lizzing fan it doarp op in sânrêch.
* Keper: ferwiist ek nei de lizzing fan it doarp op in sânrêch.
* Klaverblêd: ferwiist nei de lânbou yn de omkriten fan it doarp.
* Mûne-izers: ferwiist nei de protte mûnen dy't it doarp hie.

## Sjoch ek

Ofbyld:Ureterp dorpswapen.svg|link=Bestand:Ureterp_dorpswapen.svg|alt=Wapen van Ureterp|Wapen fan Oerterp
Ofbyld:Opsterland flag.png|Flagge fan Opsterlân
In see fan stilte

***In see fan stilte***, yn it oarspronklike Frânsk: ***Le silence de la mer***, is in novelle fan Vercors, yn 1942 illegaal útjûn troch Les Editions de Minuit yn (Parys). It boek wie dêrmei net allinnich in ferhaal oer ferset, mar ek in ferhaal tròch it ferset. De Fryske oersetting troch Piter van der Veen waard yn 2012 útbrocht by Utjouwerij Elikser.

## Ferhaal
In âldere Frânsman en syn sibdochter wurde opseadele mei de Dútske ofsier Werner von Ebrennac, komponist fan berop en in leafhawwer fan'e Frânske kultuer. De Frânsen binne net fan doel sels mar it wurd te wikseljen mei de Dútsker. Stadichoan docht bliken dat er dreamt fan it gearkommen fan Frânske en Dútske kultuer. At er fernimt dat oare Dútsers krekt de ferneatiging fan de Frânske kultuer wolle, set er yn stee dêrfan ôf nei it Eastfront. By it ôfskie sprekt de Fransêze doch tsjin him, en winsket him: *Adieu*.

## Wurdearring
Yn it Frânsk waard *Le silence de la mer* yn 1999 opnaam yn Le Monde's 100 boeken fan de iuw.
Wapen fan Aldegea (Smellingerlân)

It **wapen fan Aldegea** is it wapen fan it doarp Aldegea, yn de Fryske gemeente Smellingerlân. It wapen waard yn 1982 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Trochsnien; 1. yn goud in griene befruchte ikebeam op in grûn fan itselde; 2. yn sulver in reade oansjende hartekop.*

De heraldyske kleuren binne: goud, sinopel (grien), sulver en kiel (read).

## Symbolyk

* Ikebeam: oernommen út it wapen fan de famylje Fan Haersma, dy't de Grut-Haersmastate yn it doarp bewenne.
* Hartekop: oernommen út it wapen fan Smellingerlân.

Ofbyld:Smallingerland wapen.svg|Wapen fan Smellingerlân


## Sjoch ek

Ofbyld:Aldegea (Smellingerlân) vlag.svg|link=Bestand:Aldegea_(Smellingerlân)_vlag.svg|alt=Vlag van Oudega|Flagge fan Aldegea
Wapen fan Appelskea

It **wapen fan Appelskea** (Stellingwerfsk: *waopen van Appelsche*) is it wapen fan it doarp Appelskea, yn de Fryske gemeente Eaststellingwerf. It wapen waard yn 1980 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Keperwiis trochsnien: I. yn read, in ferhege net boppe de trochsnijing útkommende dwersbalke fan sulver, mei oan de linker- en rjochterkant trije turven derop fan sabel, pleatst ien, twa; II. yn goud ien op in gersfjild plante beam, op de hichte fan de stamme, oan beide siden in klaverblêd, alles fan sinopel. De top fan de keperwize dielline is in seispuntige stjer fan goud.*

De blazoenearring yn it Stellingwerfsk is:

*Kepersgewijs" deursneden. I in rood, een verhoogde niet boven de „deursnieding" uutkommende dwasbalke van zulver, mit an de linker- en rechterkaante drie turven d'r op van „sabel" (zwat), plaetst iéne, twieje; II in goold een op een grösveld plaante boom, op 'e hoogte van de stamme, an weerskaanten een klaoverblad, alles van „sinopel" (gruun). De toppe van de „kepersgewijze deellijn" is een zespuntige steern van goold.*

De heraldyske kleuren binne: kiel (read), sulver, sabel (swart), goud en sinopel (grien).

## Symbolyk
* Gouden punt: ferbyldet de Boskberch dy't by it doarp leit.
* Beam en klaverblêden: ferwize nei de beammen dy't oanplante binne om sândrift tsjin te gean.
* Wite balke: symboal foar de Opsterlânske Kompanjonsfeart.
* Seis turven: ferwize nei de feanterij yn de omkriten fan it doarp.
* Seispuntige stjer: ferwiist ne de bân mei Eaststellingwerf.

## Sjoch ek

Ofbyld:Appelscha vlag.svg|link=Bestand:Appelscha_vlag.svg|alt=Vlag van Appelscha|Flagge fan Appelskea
Ofbyld:Ooststellingwerf wapen.svg|Wapen fan Eaststellingwerf
Wapen fan Skearnegoutum

It **wapen fan Skearnegoutum** is it wapen fan it doarp Skearnegoutum, yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. It wapen waard yn 1989 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Yn azuer in fersmelle weagjende dwersbalke fan sulver; oer alles hinne in fiifpuntige stjer fan goud; en in skyldhaad fan goud, belein mei in út de dielingsline kommende dûbelde earnekop fan sabel, mei in bek en tong fan kiel.*

De heraldyske kleuren binne: azuer (blau), sulver, goud, sabel (swart) en kiel (read).

## Symbolyk
* Stjer: ferwiist nei de Snitser Fiifgea, in ferbûn tusken de doarp Gau, Goaiïngea, Loaiïngea, Offenwier en Skearnegoutum om mekoar en de stêd Snits te helpen.
* Dwersbalke: ferwiist nei de De Swette, in feart troch it doarp dy't ek diel útmakket fan de Alvestêdetocht.
* Skyldhaad: de dûbelde earn is oernommen út in tinkstien dy't yn 1555 yn de toer fan de Martenstsjerke ynmitsele is. Dizze stien lit it wapen fan Karel V sjen mei in keatling fan de Oarder fan it Gouden Flues.
* Kleurstelling: oernommen út it wapen fan Wymbritseradiel, de gritenij en gemeente dêr't it doarp part fan wie.

Ofbyld:Gedenksteen torenportaal, voor restauratie - Scharnegoutum - 20246769 - RCE.jpg|link=Bestand:Gedenksteen_torenportaal,_voor_restauratie_-_Scharnegoutum_-_20246769_-_RCE.jpg|alt=De gedenksteen uit 1555.|De tinkstien út 1555.
Ofbyld:Wymbritseradeel wapen.svg|link=Bestand:Wymbritseradeel_wapen.svg|alt=Het wapen van Wymbritseradeel.|Wapen fan Wymbritseradiel


## Sjoch ek

Ofbyld:Scharnegoutum vlag.svg|link=Bestand:Scharnegoutum_vlag.svg|alt=Vlag van Scharnegoutum|Flagge fan Skearnegoutum
Ofbyld:Sûdwest-Fryslân wapen nieuw.svg|Wapen fan Súdwest-Fryslân
Wapen fan Sumar

It **wapen fan Sumar** is it wapen fan it doarp Sumar, yn de Fryske gemeente Tytsjerksteradiel. It wapen waard yn 1984 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Yn read trije rammekoppen fan sulver dy't jin oansjogge, pleatst 2-1; oer alles hinne in lofter frijkertier fan sulver, belein mei in reidplant mei trije pûsters, set op it gers, alles fan grien.*

De heraldyske kleuren binne: kiel (read), sulver en sinopel (grien).

## Symbolyk
* Read fjild: symboal foar de eardere heide yn de omkriten fan it doarp.
* Rammekoppen: ferwize nei de eardere foar- en neijiersmerk yn Sumar foar skiep en lammen.
* Frijkertier: oernommen út it in kertier fan it wapen fan Tytsjerksteradiel.

Ofbyld:TIETJERKSTERADEEL wapen 1818.svg|link=Bestand:TIETJERKSTERADEEL_wapen_1818.svg|alt=Het wapen van Tietjerksteradeel (1818)|Wapen fan Tytsjerksteradiel (1818-1985)


## Sjoch ek

Ofbyld:Sumar vlag.svg|link=Bestand:Sumar_vlag.svg|alt=Vlag van Suameer|Flagge fan Sumar
Ofbyld:Coat of arms of Tietjerksteradeel.svg|Wapen fan Tytsjerksteradiel
Wapen fan Aldtsjerk

It **wapen fan Aldtsjerk** is it wapen fan it doarp Aldtsjerk, yn de Fryske gemeente Tytsjerksteradiel. It wapen waard yn 1984 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Yn read in krús fan sulver; oer alles hinne in út'e grûn skuorde beam fan grien; yn alle kertieren in dûbelde blom fan de boskanemoan fan sulver.*

De heraldyske kleuren binne: kiel (read), sulver en sinopel (grien).

## Symbolyk
* Sulveren krús: ferwiist nei it Norbertinen kleaster Bethlehem, dat noardwestlik fan it doarp stie.
* Blom fan boskanemoan: de boskanemoan mei in dûbelde blom is in stinzeplant. Dit is in ferwizing nei de state De Klinze yn it doarp.

## Sjoch ek

Ofbyld:Aldtsjerk vlag.svg|link=Bestand:Aldtsjerk_vlag.svg|alt=Vlag van Oudkerk|Flagge fan Aldtsjerk
Ofbyld:Coat of arms of Tietjerksteradeel.svg|Wapen fan Tytsjerksteradiel
Flagge fan Poppenwier

De **flagge fan Poppenwier** is de flagge fan it doarp Poppenwier, yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. De flagge waard yn 1986 registrearre.

By it gemeenteriedsbeslút fan 8 desimber 1985 binne in wapen en flagge fêststeld foar de 18 doarpen fan de eardere gemeente Boarnsterhim.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Twa lingtebanen fan read en giel, ferhâlding fan de lingten 2:1; yn de reade baan in giele roas.*

De kleuren komme út it wapen fan Poppenwier.

## Symbolisme

* Roas: oernommen út it wapen fan de famylje Albada dy't by it doarp de Albadastins bewenne.
* Kleurstelling: oernommen út it wapen fan de famylje Albada en it wapen fan Raerderhim, de gritenij en gemeente dêr't it doarp eartiidsk part fan wie.

Ofbyld:Rauwerderhem wapen.svg|Wapen fan Raerderhim


## Sjoch ek

Ofbyld:Poppenwier wapen.svg|link=Bestand:Poppenwier_wapen.svg|alt=Wapen van Poppingawier|Wapen fan Poppenwier
Ofbyld:Rauwerderhem vlag.svg|Flagge fan Raerderhim
Ofbyld:Flag of Boarnsterhim.svg|Flagge fan Boarnsterhim
Ofbyld:Súdwest-Fryslân Gemeentevlag.svg|Flagge fan Súdwest-Fryslân
Flagge fan Warten

De **flagge fan Warten** is de flagge fan it doarp Warten, yn de Fryske gemeente Ljouwert. De flagge waard yn 1974 registrearre.

## Skiednis
Yn de simmer fan 1973 naam de "Stifting Jachthaven" Warten in eigen flagge oan, ûntwurpen troch de Fryske Rie foar Heraldyk, wêryn de swan en de medalje in plak krigen. Op 25 jannewaris 1974 is dizze flagge foar it doarp ek goedkard by in gearkomste fan de ferienings V.V.V. en Doarpsbelang.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Yn fjouwer ferdield oer it krús fan read en wyt. Boppe yn de hijs in wite swan mei steande wjukken, ûnderoan yn de hijs in reade bal.*

De kleuren komme út it wapen fan Warten.

## Symbolyk

* Swan: ferwiist nei it wetter yn de omkriten fan it doarp.
* Bal: oernommen út mooglike pompeblêden út it wapen fan Warten.
* Kleurstelling: kin komme út it wapen fan Eastergoa.

Ofbyld:Warten wapen.svg|Wapen fan Warten
Ofbyld:Oostergo wapen.svg|Wapen fan Eastergoa


## Sjoch ek

Ofbyld:Coat of arms of Leeuwarderdeel.svg|Wapen fan Ljouwerteradiel
Ofbyld:Leeuwarden wapen 2014.svg|Wapen fan Ljouwert
Wapen fan Droegeham

It **wapen fan Droegeham** is it wapen fan it doarp Droegeham, yn de Fryske gemeente Achtkarspelen. It wapen waard yn 2000 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Yn blau in gouden punt, belein mei in griene beam, steande op in griene grûn; de stam oan beide siden beselskippe fan in read fleske; de beam yn de krún belein mei in gouden kroan mei trije blêden; de gouden punt oan de rjochterside beselskippe fan in klok en oan de linkerside fan in oansjende kowekop, beide fan goud.*

De heraldyske kleuren binne: azuer (blau), goud, sinopel (grien) en kiel (read).

## Symbolyk

* Gouden punt: ferwizing nei de lizzing fan Droegeham op in drûge sântonge (ham).
* Beam: symboal foar de brink dy't yn it doarp lei.
* Reade fleskes: attributen fan de hillige Walburga, patroanhillige fan de peatslike Walburgatsjerke.
* Kroan: ek in atrribút fan de hillige Walburga.
* Klok: ferwiist nei it eardere Buwekleaster eastlik fan it doarp dêr't no in klokhûs stiet.
* Kowekop: symboal foar in saneamde "Droegehamster", in koweras.

## Sjoch ek

Ofbyld:Drogeham vlag.svg|link=Bestand:Drogeham_vlag.svg|alt=Vlag van Drogeham|Flagge fan Droegeham
Ofbyld:Coat of arms of Achtkarspelen.svg|Wapen fan Achtkarspelen
Wapen fan Himpens

It **wapen fan Himpens** is it wapen fan it doarp Himpens, yn de Fryske gemeente Ljouwert. It wapen waard yn 1994 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Yn goud in wulvige brêge fan kiel, kommend út in weagjende skyldfoet, weagjende dwersbalke fan azuer en sulver fan fjouwer stikken, op en boppe de brêge twa ôfkearde oksehoarnen fan it ien yn it oare.*

De heraldyske kleuren binne: goud, kiel (read), azuer (blau) en sulver.

## Symbolyk

* Brêge mei hoarnen: symboal foar de Oksenaarsbrêge yn Himpens.
* Weagjende skyldfoet: ferwiist nei de Himpensermar dêr't yn 1935 anabaptisten ferdronken waarden om harren leauwe.

## Sjoch ek

Ofbyld:Hempens vlag.svg|link=Bestand:Hempens_vlag.svg|alt=Vlag van Hempens|Flagge fan Himpens
Ofbyld:Coat of arms of Leeuwarderdeel.svg|Wapen fan Ljouwerteradiel
Ofbyld:Leeuwarden wapen 2014.svg|Wapen fan Ljouwert
Erna Bürger

**Erna Bürger** (Eberswalde, 26 july 1909 - Düsseldorf, 21 juny 1958) wie in Dútsk turnster. 

Sy die yn 1936 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Berlyn Olympysk kampioene mei it Dútske tiim op de mearkamp foar lannen.
Erna Bürger ferstoar op 21 juny 1958, yn 'e âldens fan 48 jier. 

## Resultaten
### Olympyske Simmerspullen
Flagge fan Piaam

De **flagge fan Piaam** is de flagge fan it doarp Piaam, yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. It wapen waard yn 1969 registrearre.

It ûntwerp is fan Klaas Sierksma.

By gemeentlik beslút fan 19 april 1955 is in flagge fêststeld foar de 27 doarpen fan de eardere gemeente Wûnseradiel.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Diagonale flakken fan grien en blau linksskeand, mei tuskenyn in giele dwersbalke, oan de mêstside de fersmelle flagge fan Wûnseradiel.*

## Symbolyk

* Fersmelle flagge: flagge fan Wûnseradiel, de gritenij en gemeente dêr't it doarp eartiidsk part fan wie.

Ofbyld:Flag of Wonseradeel.svg|Flagge fan Wûnseradiel


## Sjoch ek

Ofbyld:Piaam wapen.svg|link=Bestand:Piaam_wapen.svg|alt=Wapen van Piaam|Wapen fan Piaam
Ofbyld:Súdwest-Fryslân Gemeentevlag.svg|Flagge fan Súdwest-Fryslân
Flagge fan Rien

De **flagge fan Rien** is de flagge fan it doarp Rien, yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. It wapen waard yn 2001 registrearre.

It ûntwerp is fan J.C. Terluin en R.J. Broersma.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Fiif lingtebanen grien, wyt, grien, wyt en grien; in giele broekingstrijehoeke mei de punt op 11/15 flaggelingte en nei de broekside ferlinge mei 1/3 flaggelingte, it giel belein mei in griene broekingstrijehoeke mei de punt op 6/15 flaggelingte, dizze trijehoeke belein mei in giele nôtskeaf fan 1/2 flaggehichte.*

De kleuren komme út it wapen fan Rien.

## Symbolyk

* Grien fjild: ferwiist nei de lizzing fan it doarp op it oarspronklik bedike eilân fan Easterein.
* Keper: ferwiist nei de Rienstersyl, in eardere slûs by it doarp.
* Nôtskeaf: oernommen út it wapen fan de famylje Rheen, dêr't it doarp syn namme oan te tanken hat.
* Wite banen: ferwize nei de sulveren stikken út it wapen fan Rien.

Ofbyld:Rien wapen.svg|Wapen fan Rien


## Sjoch ek

Ofbyld:Hinnaarderadiel vlag.svg|Flagge fan Hinnaarderadiel
Ofbyld:Littenseradiel flag.svg|Flagge fan Littenseradiel
Ofbyld:Súdwest-Fryslân Gemeentevlag.svg|Flagge fan Súdwest-Fryslân
Wapen fan Hitsum

It **wapen fan Hitsum** is it wapen fan it doarp Hitsum, yn de Fryske gemeente De Waadhoeke. It wapen waard yn 2016 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Trepfoarmich trochsnien: A. dield: 1. yn blau in omwende ôfskuorde ielreagerkop fan sulver mei swarte eachstreek; 2. yn read in ôfskuorde ielreagerkop fan sulver mei swarte eachstreek; B. yn goud in griene silearre útskuorde prommebeam, mei tsien pearse fruchten.*

De heraldyske kleuren binne: azuer (blau), sulver, sabel (swart), kiel  (read), goud, sinopel (grien) en poarper (pears).

## Symbolyk

* Trepfoarmige yndieling: ferwiist nei de Roordastate yn it doarp.
* Kleurstelling: oernommen út de kleuren fan de pleatslike keatsferiening. It goud ferwiist ek nei de Roordastate.
* Ielreagerkoppen: ferwize nei de grutte ielreagerkoloanje dy't oanwêzich is yn de omkriten fan it doarp.
* Prommebeam: oernommen út it logo fan it doarpsbelang en symboal foar de hôven yn de omkriten fan it doarp.

## Sjoch ek

Ofbyld:Hitzum vlag.svg|link=Bestand:Hitzum_vlag.svg|alt=Vlag van Hitzum|Flagge fan Hitsum
Ofbyld:Franekeradeel wapen 1816.svg|Wapen fan Frjentsjerteradiel (1818-1984)
Ofbyld:Franekeradeel wapen.svg|Wapen fan Frjentsjerteradiel (1984-2018)
Ofbyld:Waadhoeke wapen.svg|Wapen fan De Waadhoeke
Flagge fan Tearns

De **flagge fan Tearns** is de flagge fan it doarp Tearns, yn de Fryske gemeente Ljouwert. It wapen waard yn 1994 registrearre.

It ûntwerp is fan Rudolf J. Broersma.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Folgens in rjochthoekige flecht-keper-snede yn twa likense dielen. de broekside read mei in achtspeakige Sint-Katarina-tsjil, útkommend út de dielline mei it middenpunt op de top fan de kepersneed; de flecht yn fiif weagjende banen wyt-blau ensafierder yn de hichteferhâlding fan 3:2:2:2:3.*

De kleuren komme út it wapen fan Tearns.

## Symbolyk
* Rêd: atrribút fan Katarina fan Aleksandrje, eartiidsk de patroanhillige fan de tsjerke fan Tearns.
* Weagjende banen: ferwize nei it wetter yn de omkriten fan it doarp.
* Kleurstelling: oernommen út it wapen fan Eastergoa.

Ofbyld:Oostergo wapen.svg|link=Bestand:Oostergo_wapen.svg|alt=Het wapen van Oostergo.|Wapen fan Eastergoa


## Sjoch ek

Ofbyld:Tearns wapen.svg|link=Bestand:Tearns_wapen.svg|alt=Wapen van Teerns|Wapen fan Tearns
Ofbyld:Flag of Leeuwarderadeel.svg|Flagge fan Ljouwerteradiel
Ofbyld:Leeuwarden vlag 2014.svg|Flagge fan Ljouwert
Rodriguessolitêr

De **Rodriguessolitêr** (*Pezophaps solitaria*) is in útstoarne fûgelsoarte. De likernôch 90 sm grutte fûgel libbe op 'e grûn en wie endemysk op it eilân Rodrigues. Mei't de minsken it doe noch ûnbewenne eilân oan it begjin fan 'e 18e iuw kolonisearren, stoar de fûgel healwei de 18e iuw út. De jacht troch minsken, it platbrannen fan 'e bosken en meinommen bargen, rotten en katten laten ta de útroeging fan 'e fûgel.      

De fûgel wie besibbe oan 'e dodo fan Mauritsius en hearde mei dy soarte ta de dodofûgels (*Raphinae*), in ûnderfamylje fan it skift do-eftigen (*Columbiformes*),

## Beskriuwing

François Leguat, dy't tusken 1691 en 1693 op Rodrigues wenne, beskreau de fûgel as in likernôch 90 sm grutte en 20 kg swiere fûgel, dy't wat fan in kalkoen hie mei koarte wjukken. Mantsjes waarden neffens him grutter as wyfkes en hiene in brún fearrekleed. 

## Iten
De fynst fan maachstiennen yn in skelet fan in fûgel waard troch in pear wittenskippers as bewiis oandroegen dat de Rodriguessolitêr grut en hurd plantesied iet, wêrfan de skaal mei help fan 'e maachstiennen yn 'e mage fermealle waarden. Dêrmei spile de fûgel in tige grutte rol by de fersprieding fan 'e *[[Sideroxylon galeatum]]*, in hjoed-de-dei seldsume beamsoarte op it eilân dy't eartiids op it eilân dominant wie.    

## Nêst
De fûgels wiene neffens de berjochten fan eardere naturalisten gjin koloanjebrieders; hja setten harren territoarium ôf tsjin soartegenoaten en ferdigenen dat tegearre. It op 'e boaiem boude nêst bestie út in heap palmblêden. Yn it nêst waard ien wyt aai lein, dat wat grutter as in guozzeaai wie.  

## Systematyk
Oan it bestean fan 'e fûgel waard lang twifele. Yn it jier 1789 waarden lykwols bonken yn in grot fûn. Yn 1867 waarden mear subfossilen fûn. De solitêr waard as de meast besibbe fûgel fan 'e dodo (*Raphus cucullatus*) beskôge. Syn lichemsbou wie lykwols tige ferskillend fan 'e dodo, sadat beide soarten yn ferskillende skaaien, foar in part sels yn aparte famyljes – *Pezophapidae* en *Raphidae* – yndield waarden.

## Utstjerren
Om't de fûgel net it fermogen hie om te fleanen wie it bist maklik te fangen. François Leguat en syn mannen wurdearren it sêfte fleis fan 'e jonge fûgels. Troch de jacht en de ynfierde katten, rotten en bargen namen de oantallen fûgels tige hurd ôf. Nei alle gedachten hat de populaasje ek nea hiel grut west. Al yn 1755 liet David Charpentier de Cossigny, de gûverneur fan 'e Maskarenen, fêstlizze dat dêr yn syn opdracht 18 moannen lang om 'e nocht nei in fûgel socht wie. Nei alle gedachten ferstoar de fûgel op it lêst om 1760 hinne út.     

Fan 'e fûgel binne mar in pear skeletten yn musea te finen. It Hunterian Museum yn Londen besit it skelet fan in mantsje en in wyfke. Ek it Muséum national d’histoire naturelle yn Parys en it Hessische Landesmuseum yn Darmstadt besitte elts in skelet.
Flagge fan Jirnsum

De **flagge fan Jirnsum** is de flagge fan Jirnsum, yn de Fryske gemeente Ljouwert. De flagge waard yn 1986 registrearre.

By it gemeenteriedsbeslút fan 8 desimber 1985 binne in wapen en flagge fêststeld foar de 18 doarpen fan de eardere gemeente Boarnsterhim.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Twa lingtebanen fan wyt en read, ferhâlding lingten 2:1; yn de wite baan in blau klaverkrús.*

De kleuren komme út it wapen fan Jirnsum.

## Symbolyk
* Wite en reade banen: oernommen út it wapen fan Raerderhim.
* Blau klaverkrús: symboal fan de hillige Mauritius, patroanhillige fan de pleatslike Mauritiustsjerke.

Ofbyld:Rauwerderhem wapen.svg|Wapen fan Raerderhim


## Sjoch ek

Ofbyld:Jirnsum wapen.svg|link=Bestand:Jirnsum_wapen.svg|alt=Wapen van Jirnsum|Wapen fan Jirnsum
Ofbyld:Flag of Boarnsterhim.svg|Flagge fan Boarnsterhim
Ofbyld:Leeuwarden vlag 2014.svg|Flagge fan Ljouwert
Flagge fan Lippenhuzen

De **flagge fan Lippenhuzen** is de flagge fan it doarp Lippenhuzen, yn de Fryske gemeente Opsterlân.

It ûntwerp is fan J.C. Terluin.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Fan sân like hege lingtebanen fan read en giel, mei in grien fjouwerkant kanton mei in hichte fan trije banen mei dêr yn in giele rjochtsskean pleatse by mei in hichte fan in tredde fan de flaggehichte.*

De kleuren komme út it wapen fan Lippenhuzen.

## Symbolyk

* Giele banen: oernommen oan de trije gouden beammen út it wapen fan Lippenhuzen. De banen stie foar de fearten dy't troch it feanlânskip rûnen.
* Griene kanton: kleur is oernommen oan de skeane balke út it wapen fan Lippenhuzen. Dizze skeanbalke ferwiist ek nei de turffearten fan it doarp.
* Bij: ferwiist nei it hâlden fan bijen yn de eardere heidefjilden fan it doarp.

Ofbyld:Lippenhuzen wapen.svg|Wapen fan Lippenhuzen


## Sjoch ek

Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|Flagge fan Opsterlân
Flagge fan Sint-Jabik

De **flagge fan Sint-Jabik** is de flagge fan it doarp Sint-Jabik, yn de Fryske gemeente De Waadhoeke. De flagge waard yn 2001 registrearre.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Fiif lingtebanen read, giel, read, giel en read, yn de ferhâlding 1:1:2:1:1; in blauwe broekingstrijehoeke mei de punt op it flaggemidden; de broekingstrijehoeke belein mei trije wite Sint-Jabiksskulpen, twa by de broekside lâns boppe mekoar en ien oan de flechtside dêrneist, de earste skulp mei de earen nei ûnderen, de twadde mei de earen nei boppen en de skulp oan de flechtside mei de earen nei de broekside.*

De kleuren komme út it wapen fan Sint-Jabik.

## Symbolyk
* Twa giele banen: symboal foar de hilligen Jehannes en Jakobus dy't yn it wapen fan Sint-Jabik foarkomme.
* Broekingstrijehoeke: oernommen út de flagge fan It Bilt, de gritenij en gemeente wêr't it doarp eartiidsk part fan wie.
* Skulpen: de Sint-Jakobsskulp fan Jakobus, dêr't it doarp syn namme oan te tanken hat.

Ofbyld:Flag of Het Bildt.svg|Flagge fan It Bilt


## Sjoch ek

Ofbyld:Sint Jacobiparochie wapen.svg|link=Bestand:Sint_Jacobiparochie_wapen.svg|alt=Wapen van Sint Jacobiparochie|Wapen fan Sint-Jabik
Ofbyld:Waadhoeke vlag.svg|Flagge fan De Waadhoeke
Wapen fan Waaksens (Súdwest-Fryslân)

It **wapen fan Waaksens** is it wapen fan it doarp Waaksens, yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. It wapen waard yn 2001 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Yn blau twa gouden punten, útgeande fan de ûnderrâne fan it skyldhaad, de ûnderskyldrâne reitsjende; yn de skyldfoet beselskippe fan in gouden klaver; in grien skyldhaad, belein mei twa sulveren swimraende einen.*

De heraldyske kleuren binne: azuer (blau), goud, sinopel (grien) en sulver.

## Symbolyk
* Blau fjild: oernommen út it wapen fan Littenseradiel, de gemeente dêr't Waaksens eartiidsk part fan wei.
* Gouden punten: ferwize nei de doarpskom en de buorskip Toarnwert. Dizze punten foarmje tegearre foar de letter W fan Waaksens.
* Klaverblêd: ferwiist nei de feehâlderij en de greiden yn de omkriten fan it doarp.
* Einen: ferwize nei de einekoai noardlik fan it doarp.
* Skyldhaad: de kleur grien ferwiist ek nei de greiden yn de omkriten fan it doarp.


Ofbyld:Coat of arms of Littenseradiel.svg|link=Bestand:Coat_of_arms_of_Littenseradiel.svg|alt=Het wapen van Littenseradeel.|Wapen fan Littenseradiel


## Sjoch ek

Ofbyld:Waaksens vlag.svg|link=Bestand:Waaksens_vlag.svg|alt=Vlag van Waaxens|Flagge fan Waaksens
Ofbyld:Hinnaarderadiel wapen.svg|Wapen fan Hinnaarderadiel
Ofbyld:Sûdwest-Fryslân wapen nieuw.svg|Wapen fan Súdwest-Fryslân
Wapen fan Idaerd

It **wapen fan Idaerd** is it wapen fan it doarp Idaerd, yn de Fryske gemeente Ljouwert. It wapen waard yn 1986 registrearre.

## Beskriuwing
De blazoenearring fan it wapen is:

*Trochsnijd: I. yn sulver twa reade roazen; II. yn blau in sulveren swan dy't swimt, in reade snaffel en swarte knobbel.*

De heraldyske kleuren binne: sulver, kiel (read), azuer (blau) en sabel (swart).

## Symbolyk
* Roazen: oernommen út it wapen fan de famylje Fan Scheltinga. Dizze famylje bewenne de Friesmastate by it doarp.
* Swan: oernommen út it wapen fan de famylje Friesma, de famylje dêr't de Friesmastate syn namme oan te tanken hat.

Ofbyld:Van Scheltinga wapen 1900.svg|link=Bestand:Van_Scheltinga_wapen_1900.svg|alt=Het wapen van Van Scheltinga.|Wapen fan de famylje Fan Scheltinga.


## Sjoch ek

Ofbyld:Idaerd vlag.svg|link=Bestand:Idaerd_vlag.svg|alt=Vlag van Idaard|Flagge fan Idaerd
Ofbyld:Idaarderadeel wapen.svg|Wapen fan Idaerderadiel
Ofbyld:Boornsterhem wapen.svg|Wapen fan Boarnsterhim
Ofbyld:Leeuwarden wapen 2014.svg|Wapen fan Ljouwert
Flagge fan Smelle Ie en De Wylgen

De **flagge fan Smelle Ie en De Wylgen** is de flagge fan de doarpen Smelle Ie en De Wylgen, yn de Fryske gemeente Smellingerlân. De flagge waard yn 2007 registrearre.

## Skiednis
It ûntwerp fan de flagge is fan Loes Degener, en is ûnder oare basearre is op in kleaster. De Fryske Rie foar Heraldyk spruts syn wurdearring út foar it ûntwerp, dat sûnder mear oannommen wurde koe. De flagge waard presintearre yn de Drachtster Courant fan 30 july 2004.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Twa like hege banen fan blau en grien, mei oer alles hinne in giel krús mei in earmdikte gelyk oan 1/3 flaggehichte, de earm nei de flechtside ta healweis ynsnoerd troch twa mekoar leadrjocht krúsjende dielline, de ien lofts skeand, de oare rjochts skeand.*

De kleuren komme út it wapen fan Smelle Ie en De Wylgen.

## Symbolyk

* Blauwe baan: symbolisearret nei de romte, it wetter en de loft.
* Griene baan: ferwiist nei de natuer yn de omkriten fan it doarp.
* Krús: ferwiist nei sawol it kleaster dat eartiidsk by Smelle Ie stie en nei in skâns.

## Sjoch ek

Ofbyld:De Wylgen wapen.svg|link=Bestand:De_Wylgen_wapen.svg|alt=Wapen van Smalle Ee-De Wilgen|Wapen fan Smelle Ie en De Wylgen
Ofbyld:Smallingerland flag.svg|Flagge fan Smellingerlân
Flagge fan Sibrandabuorren

De **flagge fan Sibrandabuorren** is de flagge fan it doarp Sibrandabuorren, yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. It wapen waard yn 1986 registrearre.

By it gemeenteriedsbeslút fan 8 desimber 1985 binne in wapen en flagge fêststeld foar de 18 doarpen fan de eardere gemeente Boarnsterhim.

## Beskriuwing
De beskriuwing fan de flagge is:

*Twa lingtebanen fan wyt en read, ferhâlding 2:1; yn de wite baan in grien klaverblêd.*

De kleuren komme út it wapen fan Sibrandabuorren.

## Symbolyk

* Klaverblêd: ferwiist nei it agraryske karakter fan it doarp.
* Kleurstelling: oernommen út it wapen fan Raerderhim, de gritenij en gemeente dêr't it doarp eartiidsk part fan wie.

Ofbyld:Rauwerderhem wapen.svg|Wapen fan Raerderhim


## Sjoch ek

Ofbyld:Sibrandabuorren wapen.svg|link=Bestand:Sibrandabuorren_wapen.svg|alt=Wapen van Sijbrandaburen|Wapen fan Sibrandabuorren
Ofbyld:Rauwerderhem vlag.svg|Flagge fan Raerderhim
Ofbyld:Flag of Boarnsterhim.svg|Flagge fan Boarnsterhim
Ofbyld:Súdwest-Fryslân Gemeentevlag.svg|Flagge fan Súdwest-Fryslân