open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manlikheid

**Manlikheid** of **manlikens** is in begryp dat in rige skaaimerken, manearen fan hâlden en dragen en maatskiplike rolpatroanen omfiemet dy't tradisjoneel assosjearre wurde mei manlju en jonges. It is in sosjaal konsept, dat ûnderskaat wurde moat fan 'e biologyske definysje fan it manlik geslacht. It tsjinstelde fan manlikheid is froulikheid, mar sawol manlju as froulju kinne skaaimerken fan manlikheid (en froulikheid) fertoane. In famke dat har op in manlike wize hâldt en draacht, neamt men gauris in wyldkat (of tsjintwurdich mei in Ingelsk lienwurd ek wol in *tomboy*). As in frou sokke skaaimerken fertoant, sprekt men gauris minachtsjend fan in 'manwiif'. As in man (tefolle) skaaimerken fan froulikheid fertoant, wurdt er omskreaun as 'ferweakke' of 'androgyn'. In besibbe begryp is *[[machismo]]*, in foarm fan manlikheid dy't sterk de klam leit op macht en dy't assosjearre wurdt mei it negearjen fan 'e gefolgen fan jins hâlden en dragen en de ferantwurdlikheid dêrfoar. In man dy't sok gedrach fertoant, wurdt in *[[macho]]* neamd. In oar besibbe begryp is firiliteit (fan it Latynske *vir*, dat "man" betsjut). Dat leit de klam benammen op krêft, enerzjy en seksuële prestaasjes.

Maatskiplike standerts oangeande manlikheid fariëarje neigeraden de kultuer en/of it histoaryske tiidrek dêr't it om giet. Yn 'e Aldheid wie it mank de Alde Griken typysk manlik om homoseksuële relaasjes mei oare manlju te hawwen, want seksuële omgong mei froulju hie men inkeld om bern te krijen. Yn 'e Midsiuwen wiene homoseksuële relaasjes ûntinkber, en wie it konsept manlikheid just nau ferweve mei it kristendom en mei ridderlikheid. In echte man wie moedich en goederjousk en behannele alle froulju mei respekt. Yn 'e njoggentjinde iuw wie de dandy it toanbyld fan manlikheid, wylst dy hjoed de dei as ferweakke (oftewol: fierstente froulik) beskôge wurdt. Yn 'e tweintichste iuw gou lange tiid it kredo: "echte manlju gûle net": 'echte' manlju (en jonges) moasten har tsjin alles yn gruthâlde, want gûlen wie in teken fan swakte en dêrom 'ûnmanlik'. Tsjintwurdich wurdt manlikheid, alteast yn 'e Westerske kultuer, assosjearre mei lichemskrêft, moed, selsrêdsumens, assertiviteit en in beskate mjitte fan geweld. Antropolooch Ronald F. Levant joech yn syn boek *Masculinity Reconstructed* de folgjende definysje fan 'e moderne Westerske manlikheid: "it mijen fan froulikheid; ûnderdrukte emoasjes; seks dy't los stiet fan intimiteit; it neijeien fan prestaasje en status; selsrêdsumens; lichemskrêft en agresje; en homofoby."
Kust-Salisjaanske talen

De **Kust-Salisjaanske talen** (ek wol stavere as **Kust-Salishaanske talen**) foarmje in taalkloft fan 'e Salisjaanske taalfamylje. Dizze Yndiaanske talen waarden fan oarsprong sprutsen yn it súdwesten fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia en dielen fan 'e Amerikaanske steaten Washington en Oregon. De Kust-Salisjaanske talen besteane út trije tûken: de Sintrale Kust-Salisjaanske talen, de útstoarne Tsamosaanske talen en it krektlyk útstoarne Tillamûk (*Tillamook*). Yn totaal binne der 15 ûnderskate talen, wêrfan't anno 2018 10 útstoarn binne.

## Namme
De ferwizing nei de kust yn 'e namme fan 'e taalkloft jout de wenkrite fan 'e etnyske groepen oan dy't fan oarsprong de Kust-Salisjaanske talen sprieken, oan 'e kust fan Strjitte fan Georgia, de Puget Sound, de Strjitte fan Juan de Fuca en de Burrard-ynham, wetters dy't mei-inoar de Salisjaanske See foarmje. It skept ek kontrast mei in oare groep fan 'e Salisjaanske taalfamylje, de Ynlânske Salisjaanske talen, dy't just by de kust wei sprutsen waarden. De Kust-Salisjaanske talen wiene fan oarsprong de memmetalen fan 'e Kust-Salisjaanske folken. Argeologyske fynsten wize derop dat de foarâlden fan 'e Kust-Salisjanen har mooglik al omtrint 9000 f.Kr. nei wenjen setten yn wat no súdlik Britsk-Kolumbia en it Amerikaanske Noardwesten is.

## Sprekkers
Fan 'e 15 Kust-Salisjaanske talen dy't as sadanich troch taalkundigen erkend wurde (de sprekkers beskôgje oer it algemien alle dialekten as aparte talen), binne anno 2018 10 útstoarn, wylst de oare 5 talen op syn meast mar in pear hûndert sprekkers hawwe. De grutste taal yn dizze groep is it Halkomelem, dat de oarspronklike taal is fan ferskate etnyske groepen, en dat yn 2016 noch 500 sprekkers hân hawwe soe. Yn totaal wiene der yn 2014/2016 noch 668 sprekkers fan alle Kust-Salisjaanske talen mei-inoar. Op in etnyske befolking fan likernôch 75.260 minsken komt dat del op in sprekkerspersintaazje fan 0,89%.

## Underferdieling
(dialekten binne yn it skema hjirûnder yn lytsere letters werjûn)

Foarhinne waard ek it Bella Kûla (*Bella Coola*), fan 'e sintrale kust fan Britsk-Kolumbia, as ûnderdiel fan 'e Kust-Salisjaanske talen beskôge. Dy taal dielt teminsten ien fonologyske fernijing mei de Kust-Salisjaanske talen (ntl.: it gearfallen fan 'e Proto-Salisjaanske faryngeäle approksimanten mei de uvulêre wriuwklanken). Mar it fertoant ek beskate oerienkomsten mei de Ynlânske Salisjaanske talen. It tinken ûnder taalkundigen is dêrom no dat as it Bella Kûla al in Kust-Salisjaanske taal west hat, dat it him dan as earste taal fan 'e rest fan 'e kloft ôfspjalte hawwe moat.
Iepenbiere MULO (De Jouwer)

De **iepenbiere MULO fan De Jouwer** is yn 1880 fuortkomd út de Frânske Skoalle. Direkteur wie Jacobus Japikse, fan Grins, dy't de Frânske skoalle fannijs iepene hie op 1 maaie 1869. De gemeenteried fan Haskerlân besleat om de bysûndere skoalle foar MULO oer te nimmen as in iepenbiere skoalle foar MULO. De skoalle kaam yn de skoalle oan de Midstrjitte. De gemeente hie op dat stuit trije iepenbiere skoallen: twa legere skoallen, de Boargerskoalle oan de Midstrjitte en de Earmeskoalle oan It Sân en de (M)ULO as skoalle foar 'mear útwreide leger ûnderiis'. 

Yn 1883 waard it lokaal fan de MULO mei de gymnastykseal fan de skoalle. Japikse stie dêr oant 1889.
Nei him waard J.H. de Ruyter beneamd as skoalhaad en soe dat bliuwe oant 1899 doe't de MULO opheft waard mei yngong fan 1900. Dochs waard oan de Midstrjite noch u.l.û jûn. Pas yn 1919 is de MULO-ôfdieling fan de leger ûnderwiis-ôfdieling skieden en waard B. van Bergen beneamd as haad fan de MULO-skoalle. De skoalle waard yn 1919 splitst yn in legere skoalle en in MULO-helte, sadat beide skoallen ûnder ien dak bleaune.
Doe't de skoalle te lyts waard, waard yn 1920 in helpskoalle foar de MULO ynset yn it eardere hotel Van der Feer. Yn 1921 waard lykwols besluten om in nije skoalle te bouwen. De gemeente kocht dêrfoar grûn oan de Hurddraversdyk.

De skoalle koe yn 1922 yn gebrûk nomd wurde. Yn 1944 wie Egbert Otte Boerstra oansteld as haad. Doe't hy yn 1945 detinearre waard as NSB-er waard him yn 1946 it foech om les te jaan ôfnomd. Sûnt de befrijing wie B. van Bergen noch in jier yn funksje, mar hy gie yn 1946 mei pinsjoen.
Sûnt novimber fan dat jier waard K. Kuperus haad; hy wurke dêrfoar ek al as ûnderwizer oan de skoalle. Hy waard lykwols yn 1952 wegens ûnseedlike hannelings ûnearfol ûntslein. As syn opfolger waard H.P. Stelma beneamd; hy hie ULO-ûnderwizer west yn Nymwegen. Yn 1962 krige de MULO noch twa nije lokalen en in oerbliuwlokaal. 

Yn it skoaljier 1968/1969 trede de Mammoetwet yn wurking, wêrtroch't besteande ûnderwiissoarten as de MULO en HBS ferdwûnen. Dêrfoar yn it plak kamen mafû, hafû en fwû. De âlde MULO waard doe MAVO Jonkerslân. It soe letter ien fan de lokaasjes wurde fan skoallemienskip 'Sevenwolden' op It Hearrenfean.

Yn 2001 waard it gebou fan de eardere iepenbiere MULO oan de Hurddraversdyk oankocht troch de Stichting Hof en Hiem en waard it gebou ûndediel fan soarchsintrum Vegelin State.
Kristlike MULO (De Jouwer)

De **Kristlike MULO op De Jouwer** stie oan de Skien en waard boud yn 1921.

## Legere skoalle
De kristlike MULO kaam fuort út de earste legere skoalle foar kristlik nasjonaal ûnderwiis yn Haskerlân. Dy skoalle begûn mei twa lokalen efter de Midstrjitte. Skoalhaad wie op 1 augustus fan dat jier M.J. ten Hoor. Ten Hoor waard op 6 maaie 1864 berne yn Strobos en hie ûnderwizer yn Leien west. Nei syn pinsjoen waard hy op 1 septimber 1929 opfolge troch W. van der Bij. Van der Bij soe yn 1944 omkomme yn konsintraasjekamp Neuengamme. De funksje waard doe tydlik waarnomd troch S. Loopstra. Sûnt 1946 wie S. de Haan skoalhaad en wie dat noch yn 1955. Yn 1907 krige de skoalle der twa lokalen by en yn 1925 en 1930 wiene der ferbouwings.
 
## Fuortset ûnderwiis
Yn septimber 1921 krige de skoalle in MULO-ôfdieling. As haad waard doe Westra oansteld, dy 't om 1924 hinne opfolge waard troch K. Kuperus. Kuperus hie ûnderwizer west yn Wjelsryp, Tsjom en Kampen en skoalhaad yn West-Skylge, Aldegea (Wymbritseradiel) en Kampen. Nei syn beneaming yn Frjentsjer waard hy opfolge troch David Leenheer. Dy waard op 1 oktober 1951 beneamd as haad fan de kristlike ULO yn Woerden. Syn opfolger op De Jouwer wie A. Petersen út Nunspeet.

By de ynfiering fan de mammoetwet is waard de MULO 'mafû' yn in nij gebou 'De Blaauwhof' oan de Blaauwhofleane. Doe't de nije MULO klear wie siet yn it âlde gebou noch in pear jier de doe nij oprjochte kristlike húshâldskoalle (LHNO) oant dy nei de oare kant ferhuze. Op it plak fan de âlde MULO waard letter de RABO-bank boud.


Ofbyld:De Jouwer kristlike MULO.jpg|Oan de Skien
Ofbyld:De Jouwer kristlike MULO (1).jpg|
Ofbyld:De Jouwer kampke lân, op de eftergûn de kristlike MULO.jpg|Efterside
Boargerskoalle (De Jouwer)

De **Boargerskoalle op De Jouwer** stie oan de Midstrjitte en waard boud yn 1873.

Al yn novimber 1592 wurdt Douwe Rijnsz neaamd as skoalmaster op de Jouwer. Hy krige santich gûne jiers fan de Fryske Steaten. Fierders barde hy skoaljild fan de learlingegn, meastentiids 6 stuorren yn in fearns jier. Yn 1594 kaam master Cornelis Jansz, fan Langwar as ûnderwizer yn in skoalle tusken de Hobbe fan Baerdt Tsjerke en de Waach. 

Nei de stichting fan de Earmeskoalle oan It Sân yn 1843 hjit de skoalle fan skoalhaad Lieuwe Bruno van Albada de Boargerskoalle. Van Albada wie troud mei E. van der Lely en hie yn 1860 in traktemint fan ƒ 1050 en ƒ 100 foar hûshier. Neffens de nije Wet op it Leger Underwiis kamen de skoaljilden foar rekken fan de gemeente. Neist it skoalhaad wurken oan de skoalle in helpûnderwizer en in kwekeling. Yn 1866 kaam der in twadde helpûnderwizer by.

## 1873
Alhoewol't de skoalle yn 1861 ferbettere wie, waard it gebou dochs te lyts. Yn 1873 waard foar *f* 26.353,941/2. in nije skoalle boud mei fiif lokalen yn de Midstrjitte/Hurddraversdyk. It gebou kaam op it plak fan in âld tsjerkhôf. Der kamen in soad spoekferhalen oer de lokaasje, mar de grûn wie net djoer, sadat de gemeente trochpakte. It tsjerkhôf waard lykwols net romme, sadat der by lettere strjit- en rioelwurksumheden noch wolris âlde bonken fûn waarden. Doe't it gebou iepene waard wurken der fiif ûnderwizers, mei master Van Albada as haad. Yn 1886 waard Meinte Baarda beneamd as skoalhaad. Hy soe dat bliuwe oant syn pinsjoen yn 1920. Yn 1887 waard de skoalle oan de binnenkant sa ferboud, dat der troch skiedingsmuorren mear lokalen makke waarden. Yn 1900 wurken tsien learkrêften oan de skoalle. 

## MULO
Sûnt 1902 waard oan de skoalle ek MULO-ûnderwiis jûn. Yn 1919 waard de skoalle splitst yn gewoan leger ûnderwiis en in diel foar mear útwreide ûnderwiis (MULO). De Boargerskoalle wie de foargonger fan de lettere 'Lyts Luchtenveldskoalle', dy't yn 1968 iepene waard. 

It âlde gebou oan it lettere DE-plein waard yn 1970 ôfbrutsen. 


Ofbyld:De Jouwer Boargerskoalle (sa. 1900).jpg|Om 1900
Ofbyld:De Jouwer Boargerskoalle (1907).jpg| 1907
Bibleteek (De Jouwer)

De **bibleteek fan de Jouwer** stiet oan de Merk 31 op De Jouwer. De bibleteek is oansluten by de oerkoepeljende bibleteek Mar en Fean.

## Folksbibleteek
De bibleteek begûn yn 1859 as Folksbibleteek fan de Maatskippij fan it Nut. Yn in ferslach fan in gearkomst wurdt melding makke dat in tal boeken út de kolleksje helle omdat se neffens in tal lêzers stridich binne mei de goede seden. Boppedat wurdt der klage oer it gebrek oan oarder by it útlienen fan boeken en oer de 'machteleazens tsjin in soad woaste jonges'. 
Yn 1919 wurdt de bibleteek ûnderbrocht yn filla *Jamja*. De filla wie yn 1885 boud yn opdracht fan oaljeslagger Anne Eelkes de Boer. Yn 1897 waard it hûs bewenne troch hûsdokter Jan Gijsbertus Driessen mei syn húshâlding. Hy joech de filla ek har namme. Neffens oerlevering brûkte hy de  earste letters fan de foarnammen fan syn fiif dochters.

## Iepenbiere lêsseal en bibleteek
Yn 1962 geane de kristlike bibleteek en de bibleteek fan it Nut by elkoar. Der wurde plannen maak om te ferhúzjen nei de eardere MULO oan de Skien. Dat wie omdat foar 1969 de Utlienbibleteek omsetten wurde moast yn in Iepenbiere lêsseal en Bibleteek om noch Rykssubsyzje te krijen. Yn filla Jamja wie gjin romte foar in lêsseal. De filla wurdt dêrom yn 1968 sloopt om romte te meitsjen foar in nije bibleteek. De nije bibleteek wie in ûntwerp fan arsjitekt S. Wijnalda, dy't ek foarsitter wie fan it bibleteekbestjoer. De iepening wie op woansdei 12 febrewaris 1969. Twa jier letter wie de bibleteek ien fan de earste bibleteken mei in platekolleksje én mei de mooglikheid om dy platen ôf te hearren. 

Doe't de jeugd him opnij misdroech yn de bibleteek waard yn 1971 besluten om de jeugd ûnder de achttjin jier op jûn net mear ta te litten. Yn 1985 waard de bibleteek te lyts en waard it flieroerflak ferdûbele. De fergrutte bibleteek waard op 8 oktober iepene troch skriuwer Dolf Verroen út Sint Nyk.

## De Merk
Yn de rin fan de jierren krige de bibleteek neist de lêsseal en it útlienen fan boeken geandewei oare funksjes. Sa kaam der in kofjemoarn foar de âlderein. Ber kaam ek omtinken foar lêsbefoardering foar de bern. Yn 1999 wiene Ingrid en Dieter Schubert te gast yn de bibleteek. Doe't de bibleteek troch alle nije taken te lyts blykte waard keazen foar nijbou oan De Merk. De nije bibliotheek wie op 8 maart 1994 noch mar in oerke iepen doe't in graafmasine in stroomkabel stikken luts, wêrnei't elts wer nei bûten ta moast. 

Yn de jierren dêrnei waarden yn de bibleteek waarden in soad aktiviteiten dien. Sa wienen der workshops, lêzingen en in Bulgaarske dei. Ta eare fan de tachtichste jierdei fan Dolf Verroen waard in feest hâlden dat ôfsluten waard mei in soerkoalbuffet.
Swimfun (De Jouwer)

**Swimfun** is in swimbad dat yn 1986 boud is as **De Stienen Flier**oan de Sewei op De Jouwer. De stichting dy't it swimbad behearde hiet ek De Stiennen Flier.

## De Stienen Flier
Fanâlds waard by De Jouwer op bepaalde plakken yn bûtenwetter swommen, lykas yn it Hurdspytsje en yn de Jouster Sylroede op it plak dêr't letter de earste skiphokken fan de JWS boud waarden by de ‘Houten Flier’. Yn dat diel fan de Sylroede lei in hurde sânplaat, sa hurd as in houten flier. By Douwe Egberts lei doe ek in houten flonder yn it wetter. Plannen fan de Nutsferiening foar in swimbad op De Jouwer wiene der al yn 1915. Dit swimbad soe doe oan de Sniksweachterfeart komme en soe mei oankeap fan de grûn f 8300,- kostje moatte. Neist de hege kosten kaam it der ek net fan omdat de Nutsleden ferdield wiene oft der in badhûs of in swimbad komme moast. Beide soene der doe net komme. Yn 1921 waarden wer plannen makke, no yn gearwurking mei Pleatslik Belang en hûsdokter Piet Jan Sluyter. As lokaasje waard tocht oan de Sylroede, net fier fan de Broekster oerhaal. Op de yntekenlist waard te min jild tasein, sadat de plannen net trochgean koene. Yn 1956 wiene der wer plannen foar in nij swimbad. Yn 1967 waard op de hjoeddeiske lokaasje in bûtenbad iepene. It krige as de namme 'De Houten Flier'. It bestie út in ûndjip bad en in 25 meterbad mei dûkplanken. Yn 1971 kaam der in 50-meterbad by.  

Op 8 oktober 1986 sloech boargemaster Marijnen fan Skarsterlân de earste peal foar in nij oerdekt subtropysk swimbad dat yn 1987 iepene wurde soe. It iepenloftswimbad goe doe ticht.

## Swimfun
Yn 2014 waard it oerdekte swimbad yngreven ferboud en waard de namme feroare yn 'subtropysk swimparadys Swimfun'. Op de lokaasje fan it subtropyske swimbad De Stiennen Flier kaam in nije sporthal, in nije yngong en it swimbad waard flink útwreide. Swimfun bestiet út trije ûnderdielen: it swimbad, de sporthal foar skoallen en ferienings en in grutte yntreek mei hoareka. Troch de kombinaasje fan sporthal en swimbad koene se ta mei in mienskiplike yntree en parkearplak.

It rekreaasjebad krige in flieroerflak fan yn totaal 900 m², it bad krige ek ûnderwetterferjochting. It bûtenbad fan 150 m² hat in sinneterras. De wyldwetterbaan begjint op 5 meter hichte en hat in lingte fan 45 meter. De baan giet lâns wetterfallen en troch grotten. Underweis binne in tal brûsbanken. De glydbaan ‘Magic Oval Slide’ is mear as sechtich meter lang. Fierders binne der in weachslachbad, in kâldwetterput, sauna, sinnestudio, Turkske krûdebaden en steamkabines.

## Sportfun
De sporthal kin yn trijen opdield wurde en wurdt brûkt troch skoallen en ferienings. De seal hat in elektroanysk skoareboerd.
Fryske Krite De Jouwer

De **Fryske Krite De Jouwer** is in Fryske toanielferiening fan De Jouwer. 
It doel fan de Krite is it behâlden fan de Fryske taal en skiednis en alle kulturele aspekten dy’t dêrmei ferbân hâlde.

Fryske Krite De Jouwer is mei 750 leden ien fan de grutste amateurtoanielselskippen fan Fryslân. De feriening is oprjochte yn 1938. Troch omstannichheden en de oarloch lykwols waarden yn it winterskoft 1945 -1946 úteinlik de earste kritejûnen holden yn de seal fan Romke de Boer oan de Bûterstege. Douwe Tamminga hold in lêzing oer Piter Jelles Troelstra en hat foarlêzen út eigen wurk. Dhr. Schippers hold dat jier yn deselde seal in sjongjûn, wylst Ds. Postma in oare jûn Simke Kloosterman har ‘Hoara’s fan Hastings’ behannele. Twa jûnen kaam de Krite op de planken mei Bonne Hylkema syn ‘Wylde hierren’. Tetman de Vries spile fjouwer jûnen en ien middei syn revu ‘De tiid hâldt gjin skoft’. Alle jierren wurde twa produksjes op ‘e planken brocht, folslein yn ‘t Frysk en spile troch akteurs en aktrises út eigen regio. De toanielstikken wurde opfierd yn novimber en maart en binne ûnderskaat.

De earste opfierings fûnen plak yn de seal fan Romke de Boer yn de Boterstraat. Dêrnei is de Krite ferhuze nei Hotel Reekers fan Rob Terwisga. Sûnt 1983 is binne de teäterfoarstellings yn Sealesintrum ’t Haske. Neist leden komme ek in soad net-leden nei de foarstellings. De Krite fierde yn 2014 syn 75-jierrich bestean.

It ferieningsblêd hjit *Krite Krante*.

## Nijjiersrevu
Fan 1986 oant en mei 2013 produsearre de Krite 27 kear de Nijjiersrevu fan De Jouwer. Nei 27 edysjes moast der ôfskied nommen wurde. De kosten wiene foar de feriening te heech. De Stichting Nijjiersrevu de Jouwer hat it stokje fan de Fryske Krite oernaam.

## Bibliografy
*  - *19e Nijjiersrevu "Fryske Krite De Jouwer"* (2004)
Kano (fartúch)

In **kano** is in boat dy't ornaris mei in yn de hân hâlden peddels mei spierkrêft foarút giet. Kanofarren mei seilen, bomen of motors besteane lykwols ek. De term 'kano' komt fia it Portegeesk/Spaanske wurd *canoa* fan it wurd *kenu*, út 'e taal fan 'e Yndiaanske Kariben. Nei alle gedachten kaam it wurd mei Columbus nei Europa as namme foar yn it Karibysk Gebiet brûkte beamstammekano's.

In spesifyk soarte fan kano is de kajak, dy't by de Eskimo's wei komt. In soad foarkommende kano neist de toerkano, ek wol Kanadeeske kano neamd, is de toerkajak.

Yn Fryslân en dêrbûten wurdt in kajak beskôge as in soarte kano. In skaaimerk fan de kano is de fan boppen min ofte mar wettertichte konstruksje en dat dit fartúch bedoeld is om mei in dûbelblêdige peddel fard te wurden wêrby't de farder mei de skonken en it antlit nei foaren ta sit.

Tichte kano's mei in inkelblêdige peddel wurde benammen brûkt yn de wyldwettersport.

In roeiboat wurdt net as kano beskôge, omdat dy mei riemen foarút giet en de farder meastentiids mei de rêch nei foaren ta sit.
De Kanoniers

**De Kanoniers** is de kanoferiening fan De Jouwer. 

De feriening waard oprjochte op 17 maaie 1986. De klup mei sa’n 70 leden (2018) hat har ûnderkommen yn de jachthaven fan De Jouwer. Neist de fêste farjûn wurde fanôf de eigen kanosteiger ek tochten organisearre. De tochten binne meast om de Jouwer hinne. Troch de eigen kanotrailer kin ek fearn wurde op de Amsterdamske grêften, De Weerribben en it Prinsehof. 

Yn gearwurking mei skoallen wurde kanolessen jûn. Yn de winter is der in swimbadkursus yn swimbad ’Swimfun’.
Kano

* kano (fartúch)
* Kano (stêd), in stêd yn Nigearia
* Kano (steat), in steat fan Nigearia
* Kano (eilân), in Yndonesysk eilân fan de Sûla-groep
* Kano (berch), in berch yn de stêd Kimitsu yn Japan
* in langwerpige folde koek
* Kano (Mortal Kombat), personaazje út Mortal Kombat 
* Kano (rapper), in Britske rapper
De Weerribben

**De Weerribben** is in 35 km² grut natoergebiet yn de gemeente Steenwijkerland yn it noardwesten fan de provinsje Oerisel. It foarmet ûnderdiel fan it Nasjonaal Park Weerribben-Wieden en is foar it grutste part eigendom fan Steatsboskbehear.

It nasjonale park De Weerribben waard oarspronklik ynsteld yn 1992. Op 17 jannewaris 2007 (definityf yn jannewaris 2009) waard it park útwreide mei it kwa natoer fergelykbere gebiet De Wieden oan de súdkant. De Wieden is foar it meastepart yn hannen fan de Feriening Natuermonuminten. It Nasjonaal Park Weerribben-Wieden is hast 100 km² grut. Tegearre foarmje se ien fan de wichtichste moerasgebieten fan Europa.

## Lizzing

Midden yn it natoergebiet lizze de doarpen Kalenberg en Ossenzijl, dy't lange tiid meast fan de reidtylt libben, en de buorskip Hoogeweg. Oan de rânen fan de Weerribben lizze Wetering, Scheerwolde, Blankenham, Muggenbeet en it doarp Nederland. Kalenberg, Ossenzijl, Wetering en Nederland wiene fanâlds fardoarpen.

Nei it noarden ta slute de Weerribben (hast) oan by de Lindefallei en de leechfeanmoerassen fan de Rottige Meente, Brandemar en Aldlemmer yn de gemeente Weststellingwerf. Nei it suden ta slute de Weerribben oan by de leechfeanmoerassen yn de Wieden, dy't har op harren beurt wer fuortsette yn de Olde Maten by Staphorst. Nei it westen, by Blankenham leit in gerspolder mei in âlde seedyk op de oergong nei de Noardeastpolder.
Tennisferiening Joure

**Tennisferiening Joure** is in tennisferiening oan de Suderfjildstrjitte 2 op De Jouwer. 

De feriening hat yn 2019 hast 500 leden, dêrfan binne 150 jeugdleden. Op de akkomodaasje oan de Suderfjildwei lizze 9 tennisbanen, in padelbaan en in playground mei 4 faze read banen en 2 faze oranjebanen.
De feriening waard oprjochte op 21 juny 1968 en is lid fan it KNLTB. Yn 1968 krigen de tennisleafhawwers gravelbanen mei oefenkoai, de terreinen leine tusken de Rykswei en de Suderfjildstrjitte. De feriening begûn yn 1968 mei 140 leden. 

Yn april 2016 kaam der in playground mei spesjale minybanen foar de bern. De iepening barde troch de bekende tennisspiler John van Lottum dy't ek in clinic fersoarge. Tagelyk waard in padelbaan oanlein.  Padel is in miks fan tennis en squash. 
 
Sûnt 2017 wurdt yn july it Priore Jouster Open organisearre.
Avéna

**Swim- en Poloclub Avéna** is de swimferiening fan De Jouwer. De feriening hie yn 2018 hast 200 leden. Avena is de Latynse namme foar it gerseftige hjouwer, (*Avena sativa*)

Avéna waard oprjochte op 6 maaie 1967 en brûkt it subtropysk swimbad 'Swimfun’ as ûnderkommen. De feriening hat trije ôfdielings:

* Rekreatyf swimmen
* Wedstrydswimmen
* Wetterpolo

## Swimmen
Neist rekreatyf swimmen wurdt der ek swommen yn kompetysjeferbân. Avéna hat klupkampioenskippen en docht mei oan de Fryselcup. Dy wedstrydrige spesjaal foar begjinnende talinten bestiet út fiif rondes tsjin oare Fryske swimferienings.

## Wetterpolo
De ôfdieling wetterpolo fan Avéna hat sûnt 2004 in gearwurkingsferbân mei swim- en poloklup HZ&PC út It Hearrenfean. De namme SGHA stiet foar *S*tart *G*emeenschap *H*eerenveen *A*vena). De gearwurking makket it mooglik om mear wetterpoloteams te meitsjen sadat it nivo heger wurde kin.
Ruterwille

Lanlike rydferiening **Ruterwille** en ponyklup **Jong útein** is in ruterferiening fan De Jouwer. Ruterwille en Jong Utein ha sa'n 50 leden (2018) en brûke de akkomodaasje fan Hynstesportsintrum De Jouwer oan de Haskerfjildwei. De akkomodaasje hie yn 2018 twa binnenbakken (20 by 20 m) dy't omsetten wurde kinne nei in baan fan 20 by 60 m en 20 by 20 m. 

## Sûnt 1970
De feriening waard oprjochte yn 1970 troch in tal ruters út Vegelinsoard. Der waard earst riden op it lân fan B. Klompmaker en nei 1972 by Beene Krikke oan de Polderboskdyk. Omdat der yn dy tiid al streekwedstriden hâlden waarden kaam der ek in kluptenu. It bestie út in swart jaske en in bêzje rydbroek. Dames en hearen droegen inselde jaske. De sealdekjes wiene knalgrien mei in giele râne en krigen de nammeopdruk ‘Ruterwille’.

## Aktiviteiten
Winterdeis waard riden yn de maneezje yn Himrik. De earste feestjûnen waarden holden en der kaam in ûnderlinge springwedstryd. Dêrby waard riden yn de dissiplines Springen en Dressuer. Om de klupkas te stypjen waard alle winters in koekeaksje holden. De klup ried alle kearen mei yn de optocht fan de Oranjeferiening fan Aldehaske. De jierfergaderingen waarden hâlden by kafee Dijkstra letter barde dat yn de kantine fan Stoeterij Hynstesportsintrum De Jouwer.

## Konkoersen
Neist aktiviteiten as de ferieningslessen waard alle jierren in bûtenkonkoers holden en in tal wedstriden binnendoar. 
Sûnt it jier 2001 organsesearret de feriening in hynstekonkoers Dressuer en Springen foar pony’s. It konkoers waard de earste jierren holden op de Nutsbaan oan de Hurddraversdyk, letter yn de Bloksleatpolder yn De Broek. Yn 2017 waard it ûnderdiel 'mennen dressuer' tafoege oan it programma.
Ynlânske Salisjaanske talen

De **Ynlânske Salisjaanske talen** (ek wol stavere as **Ynlânke Salishaanske talen**) foarmje in taalkloft fan 'e Salisjaanske taalfamylje. Dizze Yndiaanske talen waarden fan oarsprong sprutsen yn it súdeasten fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, it easten fan 'e Amerikaanske steat Washington, de Idaho Panhandle en westlik Montana. De Ynlânske Salisjaanske talen kinne fierder opdield wurde yn twa tûken: de Noardlike Ynlânske Salisjaanske talen en de Súdlike Ynlânske Salisjaanske talen. Yn totaal binne der 7 ûnderskate talen, dy't anno 2018 allegear noch as memmetaal sprutsen wurde, hoewol't ien, it Keur d'Alêne, op útstjerren stiet.

## Etymology
De Ynlânske Salisjaanske talen foarmje ien fan 'e beide wichtichste tûken fan 'e Salisjaanske taalfamylje. De oare wurdt foarme troch de Kust-Salisjaanske talen, dy't fierder westlik, oan 'e kust fan 'e Stille Oseaan, sprutsen wurde. De earste Yndianen dy't in Salisjaanske taal sprieken en yn kontakt kamen mei blanke ûntdekkingsreizgers en kolonisten, wiene de Plathollen (*Flathead*) fan westlik Montana. De term 'Salisjaansk', of yn it Ingelsk *Salishan* of koartwei *Salish*, is in ferbastering fan it autonym fan 'e Plathollen: *Séliš*. De oantsjutting 'Ynlânsk' tsjinnet ta ûnderskie fan 'e Kust-Salisjaanske talen.

## Sprekkers
Fan 'e 7 Ynlânske Salisjaanske talen dy't as sadanich troch taalkundigen erkend wurde (de sprekkers beskôgje oer it algemien alle dialekten as aparte talen), is anno 2018 noch net ien útstoarn, hoewol't it Keur d'Alêne (*Coeur d'Alene*) mei noch mar 4 sprekkers noch amper as in libbene taal beskôge wurde kin. Fan 'e oare talen fan 'e groep hawwe it Kolumbia-Moses en it Montana-Salisjaansk minder as 100 sprekkers, wylst de rest sprekkerstallen fan inkele hûnderten hat. De grutste taal yn 'e groep is it Okanagan, mei noch 590 sprekkers.Yn totaal wiene der yn 2014 noch 1.600 sprekkers fan alle Ynlânske Salisjaanske talen mei-inoar. Op in etnyske befolking fan likernôch 35.000 minsken komt dat del op in sprekkerspersintaazje fan 4,6%.

## Underferdieling
Concordia (De Jouwer)

It fanfarekorps **Concordia** is in muzykferiening fan De Jouwer. De feriening bestiet út in A- en in B-korps. Concordia repetearret yn oefensintrum “De Triangel” oan de Vegelinsdyk. De oplieding fan muzikanten wurdt dien troch de Jouster muzykskoalle 'It Toanhûs'.

## A en B-orkest
It A-orkest bestiet yn 2018 út ûngefear 65 muzikanten. It korps docht mei oan konkoersen en festivals en komt sûnt ein 2018 út yn de tredde divyzje. Dirigint fan it A-orkest is sûnt 2004 Lieuwe de Jong út Twisk. 
It B-orkest fan âldere en begjinnende muzikanten waard yn 1988 oprjochte. Ek learlingen fan de muzykskoalle kinne yn dit orkest ûnderfining opdwaan mei ferskillende ynstruminten. Dit korps ûnder lieding fan dirigint Grietje Wuite hat in grut ferskaat oan repertoire.

## Skiednis

Fanfarekorps Concordia waard oprjochte op 31 oktober 1908 as ûnderôfdieling fan de 'Kristlike Jongemannen Feriening'. Inisjatyfnimmer en earste foarsitter wie Greelt Jurjen Beerske. Hy stelde ynstruminten beskikber en stuts jild yn de feriening.

Op 14 augustus 1919 hie de feriening syn earste konkoers yn Appelskea. Der waard fuort in earste priis helle. Sûnt dy tiid waarden in soad serenades brocht mar ek waard spile by parkkonserten, optochten en útfierings. Yn 1936 waard it fanfarekorps omfoarme ta in harmonyferiening. Yn de oarlochsjierren koe net spile of repetearre wurde. Nei 1945 kaam der in eigen drumband. By it 200-jier bestean fan Douwe Egberts yn 1953 joech dat bedriuw nije unifoarmen oan de feriening. It wiene klassike unifoarmen, lykjend op eardere militêre gala-unifoarmen. Mear as tritich jier letter kocht de feriening sels mear eigentiidske unifoarmen. In kompleet âld unifoarm út 1953 is te sjen yn Museum De Jouwer.

Nei in bloeitid kaam begjin santiger jierren in mindere perioade. De koperynstruminten en it slachwurk waarden minder, it findel lei yn in kast en it tal leden rûn safier werom dat it korps troch in tekoart oan muzikanten op non-aktyf steld waard. Yn 1973 waard lykwols in kommitee fan oanrekommandaasje oprjochte dat mei it noch sittende bestjoer wer in korps oprjochte. Concordia joech wer simmerjûnkonserten en op 4 jannewaris waard in nijjierskonsert organisearre. It waard it begjin fan in tradysje. De feriening die wer mei oan konkoersen,  festiviteiten en eveneminten.

## Bibliografy
*  - *Muziekvereniging Concordia*, 75 siden (2008)
Hjouwer

**Hjouwer** (*Avena sativa*) is in ienjierrige plant út de gerzefamylje (*Poaceae*). Strúshjouwer is in âlde fariëteit mei in kompakte bloeiwize. Hjouwer is in nôtsoarte dy't al sûnt 7000 foar kristus teeld wurdt. Hjouwer komt oarspronklik út Súdeast-Europa en Súdwest-Aazje en is ûntstien út oat (*Avena sterilis*). 

De plant wurdt ûngefear 1,2 m heech. It 5 mm brede tonkje is takkele. De plant bloeit yn juny en de bloeiwize is in plom. De ierkes besteane út twa blommen, dy't harsels bestowe. De kroantsjêfkes binne sûnder nulle of lykas by neakene hjouwer net folslein mei nullen. De fruchten binne ryp yn augustus.

Oant yn de Lette Midsiuwen wie hjouwer yn Nederlân op de sângrûnen in wichtich gewaaks. Yn Nederlân wurdt ûngefear 1750 hektare (2014) hjouwer yn it jier ferboud mei in opbringst fan 6100 kilo de bunder. Eartiids waaard der neist de wite ek giele en swarte hjouwer ferboud.

Der binne ek rassen mei bleat lizzende siedden dy't benammen yn Ingelân ferboud wurde. By neakene hjouwer bliuwe by de ripe kerrels de tsjêfkes net om de kerrel sitten wat by gewoane hjouwer wol sa is.

Hjouwer waard doe ferboud foar minsklike konsumpsje (hjouwerkoeken, hjouwerbrij en hjouwersop) en ek foar feefoer. Hjouwer wie ek it wichtichste nôt foar de bierbrouwerij. Pas letter is de hjouwer yn de bierbrouwerij ferkrongen troch brougarst. Hjouwer wurdt brûkt as hynstefoer en foar de produksje fan hjouwermoutflokken en hjouwernoal.

Der is bewiis fûn dat hjouwer in golesterolferleegjende wurking hat wat laat hat ta de akseptaasje fan hjouwer as sûnensiten (*health food*). 

## Ynhâldstoffen
* 63% koalhydraten
* 12% aaiwyt
* 5% fet
Dêrneist sit yn hjouwer saponinen, keizelsoer, kobalt, magnesium, izer, de fitamines K, E, B1, B2, B6 en karotenen.

## Foto's

Ofbyld:Haver Avena sativa ligula.jpg|tonkje
Ofbyld:Avena sativa, Haver rijp.jpg|Ripe hjouwer
Ofbyld:Haferflocken.jpg|Hjouwerflokken
Ofbyld:Avena nuda0.jpg|Neakene hjouwer
Ofbyld:Avena nuda seeds avnu2 001 php.jpg|Neakene hjouwerkerrels
Ofbyld:Illustration Avena sativa0.jpg|Gewoane hjouwer en strúshjouwer (rjochts)
Ofbyld:Avena sativa, troshaver.jpg|Strúshjouwer
Ofbyld:Hafergruetze.JPG|Hjouwerengrôt en pelle hjouwer (ûnder)
Ofbyld:Avena sativa, Aaltertroshaver graankorrels (1).jpg|Aalterstrúshjouwer
Ofbyld:Avena sativa black oat, Zwarte haver graankorrels (2).jpg|Swarte hjouwer
Ofbyld:Triticum_dicoccum_(left),_Avena_sativa_Aaltertroshaver_(middle),_Avena_sativa_black_oat_(right).jpg|Brúntsjêfsimmeramertarwe (links), aalterstrúshjouwer (midden) en swarte hjouwer (rjochts)
Marten Buis

**Marten Buis** (Dútslân, 30 maart 1914 - De Jouwer, 30 maaie 1994) wie in keunstskilder fan De Jouwer.

## Libben en wurk
Marten Buis waard berne as soan fan Jouster âlden dy't yn Dútslân wurken. Doe't sy werom yn Nederlân wiene, folge Marten in tekenoplieding yn Amsterdam. Hy wurke nei syn stúdzje as etaleur. Yn 1948 troude hy mei Annie Meijer dy't yn de Twadde Wrâldoarlich as hongerflechtling mei har folk nei De Jouwer komd wie. Yn syn eigen tiid die er in soad oan reklametekenjen en tekene hy foar de MOB-krante (*Midstraat Op z'n Breedst*). Doe't it tekenjen te min oplevere rjochte hy him nei de berte fan syn bern op it etalaazje meitsjen. Letter hied er ek in antykhannel.

Doe't er op 64-jierrige leeftyd troch in hernia syn wurk net mear dwaan koe, rjochte hy him op syn âlde leafde: tekenje en skilderje. Foar in soad minsken makke hy yn opdracht tekeningen fan harren hûs of fan it âlde Jouwer. De Kultuerried Skarsterlân en it Nutsdepartemint fan De Jouwer kamen mei in inisjatyf foar in boek. Yn 1991 ferskynde syn boek 'Binnenpaden en Buitenbeentjes in de oude Vlecke Joure’. It boek waard útrikt troch sjoernalist en skriuwer P.R. van der Zee. Buis sketste yn it boek mei tekeningen en ferhalen in byld fan it âlde Jouwer. Sa steane yn it boek tekeningen fan de Toerstrjitte mei ophelbrêge, de moles en de Jouster Toer. It Histoarysk Wurkferbân fan De Jouwer toande yn 2017 in film oer de âlde stegen fan De Jouwer. In soad ynformaasje en tekeningen kamen út it boek fan Buis. 

Buis ferstoar yn 1994. Museum De Jouwer bewarret neist syn teken- en skilderwurk fan De Jouwer ek in selsportret en de skildersezel fan Marten Buis. Yn 2014 waard troch it museum in oersjochtentoanstelling hâlden. Dat wie by gelegenheid fan de hûnderste bertedei fan Buis. Yn Vegelin State hinget in tekening fan syn hân mei de Toerstrjitte yn de rjochting fan de Jouster Toer. Der besteane mear tekeningen fan dat ûnderwerp, mar dy binne allegear krekt in bytsje oars. Op syn tekeningen sette Buis altyd, wêr en wannear't it makke wie. 

## Bibliografy
* *Binnenpaden en buitenbeentjes in de oude Vlecke Joure* (1991) ISBN 9090046240
;Tekeningen fan Buis steane yn:
* *Jerk* - Teake Straatsma (1949)
* *Gedenck-clanck*- J. Boonstra en T. Bijlsma (1955)
Somerville College

**Somerville College** is ien fan de kolleezjes fan de Universiteit fan Oxford. It kolleezje waard yn 1879 oprjochte. Somerville hat sa'n 600 registrearre studinten. Bekende *Somervillians* binne Margaret Thatcher, Indira Gandhi en Ottoline Morrell.
Agraryske Skou

De **Agraryske Skou** is in agraryske fakbeurs op De Jouwer. De beurs wurdt tagelyk mei Jouster Merke hâlden op de fjirde tongersdei fan septimber. Op de fakbeurs yn de iepenloft yn park Heremastate steane mear as hûndert standhâlders.

Troch de meganisaasje rûn de hynstemerk op De Jouwer werom. De earste  Agraryske Skou begûn op 24 septimber 1953 op it lân foar de pleats fan J.Y. Kornelis, foar de Jouster Wettertoer oer. Op it terrein mei de yngong oan de Skien stiene lânboumasines en oar boere-ark. It terrein wie lykwols wiet en dridzich. Dochs kamen der hast trijetûzen minsken dy’t in kwartsje yntree betellen.
 
Foar it organisearjen fan de twadde edysje waard in kommisje oprjochte mei de foarsitter fan Pleatslik Belang//VVV Frits van Hulzen. 
Yn 1955 waard de skou foar de earste kear hâlden op de oprydleane fan Heremastate. Yn 1956 wiene der 37 standhâlders mei produkten as houten kroades, trekkers, healaders en greppelfrezen. De Skou wie doe noch in los ûnderdiel fan Jouster Merke. Neist de Agraryske Skou wie der doe in sakebeurs en in moadesjo.

De gemeente Haskerlân stelde 1975 in Sulveren Jirpel (Ned.: *Zilveren Pieper*) beskikber foar de bêste presintaasje. Dy waard yn it earste jier wûn troch de firma Hollema fan Eastermar en yn 1976 Akkerman út Rotsterhaule en in jier letter troch Bakker ut Warkum.
Grifformearde tsjerke (De Jouwer)

De **Grifformearde Tjerke fan De Jouwer** stiet oan de E.A. Borgerstrjitte op De Jouwer. 

De tsjerke waard om 1840 stifte oan de Bûterstrjitte. De sealtsjerke sûnder toer waard nei alle gedachten boud yn 1760, doe't troch ûnienigens yn de Menniste gemeente "It Lytse Hûs" stifte waard. Doe't beide menniste gemeentes harren wer ferienen waard it gebou bûten gebrûk nomd.

Yn 1842 waard it gebou yn gebrûk nomd troch de grifformearde gemeente. De earste predikant wie dûmny Uytterdijk. De tsjerke waard yn 1890 útwreide mei 160 sitplakken. Oan it begjin fan de tweintiger jierren fan de tweintichste iuw ûntstie ferlet fan it grutter gebou. It nije gebou oan de Hurddraversdyk waard op tongerdei 9 maart 1922 ynwijd troch dûmny J.R. Dijkstra. It âlde gebou oan de Bûterstrjitte waard foar f 4750,- ferkocht oan Romke Sjoerd de Boer, meubelmakker en dûnslearaar. It âlde tsjerkegebou waard as "Konsertseal De Boer" brûkt as kafee anneks seal foar dûnsjûnen, film- en toanielfoarstellingen, sjongútfierings en oare aktiviteiten. Yn 1926 waard it sloopt.

It nije gebou oan de Hurddraversdyk op De Jouwer waard yn 1921 boud troch Ane Nauta. It stie tusken de Midstrjitte en de Tjerkestrjitte. Neidat dit gebou yn 1981 bûten gebrûk rekke wie, waard de tsjerke yn 1984 ôfbrutsen. Tsien jier letter baarnde begjin april 1994 de nije grifformearde tsjerke De Oerdracht oan de E.A. Borgerstrjitte ôf nei brânstifting.
Naut'sa mawt Stammeried

De **Naut’sa mawt Stammeried** (Ingelsk: *Naut’sa mawt Tribal Council*; soms ôfkoarte ta **NmTC**) is in regionale Yndiaanske koepelorganisaasje yn it súdlike part fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, rjochte op gearwurking tusken de ûnderskate stamme-organisaasjes fan 'e Kust-Salisjanen. De organisaasje is oprjochte yn 1983 en hat 11 lidstammen. It haadkertier stiet yn Nanaimo, op Vancouvereilân, mar der is ek in kantoar op it fêstelân, yn Tsawwassen, by de stêd Delta. De Naut’sa mawt Stammeried publisearret in onlinekrante mei as titel *Klahowya*.
__TOC__
## Doel
De Naut’sa mawt Stammeried hat ta doel om 'e lidstammen te advisearjen oer en helpen by saken as ekonomyske ûntwikkeling, finansjeel management en mienskipsplanning (ynkl. romtlike oardering en de oanlis fan fasiliteiten lykas skoallen en kliniken). Fierders biedt de ried eventueel help op it mêd fan bestjoer, de oanlis fan ynfrastruktuer (lykas wegen en brêgen), huzebou, ynspeksjes fan wenten om te sjen oft dy oan alle boufoarskriften foldogge, it ferbetterjen fan 'e drinkwetterkwaliteit, en tarieding foar needgefallen. Dêrnjonken besiket de Naut’sa mawt Stammeried in dialooch op gong te bringen en oan 'e gong te hâlden mei oanbuorjende mienskippen, lykfol oft dy ta oare Yndiaanske stammen hearre of út net-Yndianen besteane.

## Lidstammen
De lidstammen fan 'e Naut’sa mawt Stammeried beslane dielen fan súdeastlik en eastlik Vancouvereilân en dielen fan it súdwestlike fêstelân fan Britsk-Kolumbia. Alle lidstammen hearre ta de gruttere folkekloft fan 'e Kust-Salisjanen. Hja wenje oan 'e kusten fan 'e Strjitte fan Georgia, de Strjitte fan Juan de Fuca en fjorden lykas de Burrard-ynham. De lidstammen binne:
* de Halalt Earste Naasje, fêstige yn Crofton
* de Homalko Earste Naasje, fêstige yn Campbell River
* de Klahoose Earste Naasje, fêstige yn Cortes Island
* de Malahat Earste Naasje, fêstige yn Mill Bay
* de Nanoose Earste Naasje, fêstige yn Lantzville
* de Sliammon Earste Naasje, fêstige yn Powell River
* de Snuneymuxw Earste Naasje, fêstige yn Nanaimo
* de Stz'uminus Earste Naasje, fêstige yn Ladysmith
* de Tsawwassen Earste Naasje, fêstige yn Tsawwassen
* de Tsleil-Wautût Naasje, fêstige yn North Vancouver
* de T'sou-ke Earste Naasje, fêstige yn Sooke

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Naut’sa mawt Stammeried
Piet Rigter van der Zee

**Piet Rigter van der Zee** (De Jouwer, 6 febrewaris 1914 - dêr, 24 juny 2009) wie sjoernalist, redakteur in kenner fan De Jouwer. Piet Rigters van der Zee groeide op yn De Jouwer. Hy wie redakteur fan de Jouster Krante en wurke letter op de PR-ôfdieling fan Douwe Egberts. Van der Zee skreau artikels foar it blêd fan it Geakundich Wurkferbân Skarsterlân *Yn ús eigen gea*. Nei syn pensjoen lei er him ta op it skriuwen fan ferhalen. Yn 'Sporen van het verleden' lei er him ta op anekdoatyske beskriuwings út it Jouster ferline. Hy neamde himsels net in histoarikus mar in sneuper dy't as 'gewoane Jouster oer gewoane Jousters foar gewoane Jousters' skreau.  
  
## Bibliografy
* *Het Nut en de Vlecke  Nutsdepartement Joure 1822-1997* - útjefte by gelegenheid fan it 175-jierrich bestean fan de Nutsôfdieling fan De Jouwer (1997)
* *Joure in grootmoeders tijd* - groetnis fan De Jouwer (1995) ISBN 978-90-288-6142-8
* *Sporen van het verleden* - Een Bundel Verhalen over Joure en de Jousters (1994) útjefte fan de Kultuerried Skarsterlân ISBN 9090074198
* *Cornelis Johannes de Jong, 1869-1955. Syn libben, syn minsken, syn fabryk* (1989)
* *Van winkelnering tot wereldmerk Douwe Egberts van 1753-1987* (1987)
* *Jouster harddraverij en renvereniging 1885-1985* (1985) 
* *Vriendschap - Kracht - Gezondheid. 1883 - 1983*- Tinkboek gearstald by gelegenheid fan it 100-jierrich bestean fan de Keninklike Sportferiening Vriendschap en Kracht - Hygiëa fan De Jouwer (1983)
* *Zestig jaar voetbal en een vleugje korfbal in de vlecke Joure. - Tinkboek gearstald by gelegenheid fan it 60-jarig bestean fan Sportclub Joure op 20 maart 1980* (1980)
* *Joure in oude ansichten* diel 2 (1978) - mei foarwurd troch boargemaster Ph.J.I.M. Houben
* *Joure, zo was het*
* *Kent u ze nog... de Jousters* - ISBN 978-90-288-4289-2

;artikels yn *Út eigen Gea*:
* *De Veltmansteeg (1914-1944)* (2008-14) - Johannes Boukes Veltman 
* *De club van vijftigers* (2006-9) - Douwe Egberts, Egbert Douwes de Jong, Cornelis Johannes de Jong, Donia State, Tjeerd van de Wind
* *De Jouwer by âlds* (2006-8) - Polderbosk
* *De âlde Jouwer* (2006-7) - Pottenbakkerrsteeg, fotograaf Anno Halma
* *Een medaille in de aanbieding* (2005-6) mingd koar De Jouwer
* *De Sluisdijk, toen en later* (2005-5) - gasfabryk, kadastrale kaart 1884
* *Het zangkoor als tijdsbeeld* (2005-5) mingd koar, Gjalt Brouwer
* *Regelgeving in het onderwijs* - Burgerskoalle (2005-4)
* *Wonen en werken in de Pottenbakkersteeg* (2005-4)
* *Oud Jouster tekende voor de E van Edah* - Jacobus Johannes Ebben (2004-5)
* *De âlde Jouwer* (2004-3) - Haskerland, Museum Joure,> puntgeve boaiemfûnst yn Aldeouwer, kwispedoar
* *De Ster (2)* (2004-3) - de teloargong fan de herberch, fan Frjentsjer nei De Jouwer, De Kramergearkomst
* *Een Jouster herberg oude stijl: De Ster en de stichter* - IJda Dirks Monsma, Jan Harmens Bosma, Jouster Merke, stamhâlder, de lêste leadsjes (2004-2)
* *Even terug in de tijd* - oer melkbussen, molktapers, molkboeren; (2004-2)
* *Het heerlijk zitje* - oan de Sewei, pleisterplak, kursus Esperanto (2004-1)
Jouster Krante

De **Jouster Krante** (Ned: *Jouster Courant*) is in hûs-oan-hûsblêd foar De Jouwer en De Lemmer en omkriten. De krante wurdt útjûn troch de NDC Mediagroep. De krante ferskynt op woansdei yn in oplage fan 18.500.

It earste nûmer fan de Jouster Krante ferskynde op 29 novimber 1872 ûnder de namme "Weekbericht voor de Joure en Omstreken" en waard útjûn troch de drukker en boekhanneler W. Houtsma. Yn 1875 waard de namme feroare yn "Advertentieblad voor Joure en Omstreken". Houtsma ferkocht yn 1888 syn drukkerij oan S.I. Glasz, dy't koart dêrnei ferstoar. De belangen fan drukkerij en krante waarden dêrnei oernomd troch syn suster, Jacoba Glasz, mei meiwurking benammen fan grutfeint A. Muurling. Nei it ferstjerren fan Jacoba Glasz, yn 1899, waarden A. Muurling en D.T. de Vries de nije eigeners fan de drukkerij. De namme fan it wyk- en streekblêd waarden fannijs feroare, no yn "Jouster Courant". Yn maaie 1920 trede de Muurling út de firma en trije jier letter waard De Vries it iens mei Swart, dy't wyls ek in drukkerij op De Jouwer hie. Yn 1923 giene de drukkerijen fan de firma De Vries en Muurling en fan Jan Swart op yn *Vereenigde Jouster Drukkerijen* (VJD). De nije drukkerij naam ek de eksploitaasje fan it wykblêd "Jouster Courant" oer. De krante hie op dat stuit al fyftich jiergongen efter de rêch. Oant 2015 ferskynden trije siden mei gemeentenijs. It lettertype fan de krante is 'swift regular'.
Letter waard de Jouster krante yn Emmeloord makke by drukkerij en útjouwerij Hoekstra en waard de krante eigendom fan 'Boom uitgevers Nieuwsmedia' (BuN) yn Meppel.
Nei de oername fan útjouwerij Boom troch de NDC waard de Jouster Krante yn 2017 eigendom fan de NDC Mediagroep.

De Jouster Krante kin op papier én digitaal ynsjoen wurde yn Museum De Jouwer.
J. Gardenier Visscher

**J. Gardenier Visscher** wie in 18e-iuwske Nederlânske tekener.

Gardenier Visscher tekene bouwurken, stedsgesichten en lânskippen yn Fryslân yn 1786 en 1788.

## Galery

Kollum Abbema.jpg|Abbemastate ûnder Kollum
De Jouwer Heremastate ein 18e iuw troch J Gardenier Visscher.jpg|Heremastate op De Jouwer
Ofbyld:Gardenier-(1a)-CamminghaslotBallum-1790.jpg|Camminghaslot yn Ballum


## Literatuer
* Saur 1992-, fol. 49 (2006), s. 256 
* G.S. van Holthe tot Echten, *Lodewijk Napoleon en het onderwijs in de bouwkunst*, Bulletin KNOB 79 (1980), s. 1-2 (as: J. Gardenier Visscher) 
* G. Elzinga, *J. Gardinier Visscher en de Vaderlandse gezichten*, Leids Kunsthistorisch Jaarboek 4 (1985), s. 201-210 
* H.P. ter Avest en J.J. Huizinga, *Harlinger stadsgezichten tot 1880*, Harns 1999, s. 104 en passim
Cornelis Wessels

**Cornelis Wessels (fan Dokkum)** (Kollum, 1533 - Amsterdam, 25 maaie 1569) wie ien fan de earste wettergeuzen. Hy waard yn Amsterdam ophong.
Last Man Standing

## Films
* ''Last Man Standing'' (film út 1987), in Amerikaanske film út 1987
* ''Last Man Standing'' (film út 1995), in Amerikaanske film út 1995
* ''Last Man Standing'' (film út 1996), in Amerikaanske film út 1996
* ''Last Man Standing'' (film út 2011), in Amerikaanske film út 2011
* *[[Last Man Standing: Politics, Texas Style]]*, in Amerikaanske dokumintêre út 2004 
* **, in Amerikaanske film út 2006

## Literatuer
* ''Last Man Standing'' (roman), in roman fan David Baldacci út 2001
* ''Last Man Standing'' (biografy), in biografy fan Jamie Dimon, skreaun troch Duff McDonald
* *[[Last Man Standing: Killbook of a Bounty Hunter]]*, in rige grafyske romans

## Muzyk
### Albums
* ''Last Man Standing'' (album fan E-type), in album fan E-type út 1998
* ''Last Man Standing'' (album fan MC Eiht), in album fan MC Eiht út 1997
* ''Last Man Standing'' (album fan Mr. Capone-E), in album fan Mr. Capone-E út 2001
* ''Last Man Standing'' (album fan Black C), in album fan Black C út 2003
* ''Last Man Standing'' (album fan Jerry Lee Lewis), in album fan Jerry Lee Lewis út 2006
** *[[Last Man Standing Live]]*, in live-opname fan itselde album fan Jerry Lee Lewis
* ''Last Man Standing'' (album fan Ryan Shupe & The RubberBand), in album fan Ryan Shupe & The RubberBand út 2008
* ''Last Man Standing'' (album fan Willie Nelson), in album fan Willie Nelson út 2018

### Lieten
* ''Last Man Standing'' (liet fan Bon Jovi), in liet fan Bon Jovi út 2005
* ''Last Man Standing'' (liet fan Hybrid), in liet fan Hybrid út 2006
* ''Last Man Standing'' (liet fan Eric Martin), in liet fan Eric Martin út 2006
* ''Last Man Standing'' (liet fan Duran Duran), in liet fan Duran Duran út 2007
* ''Last Man Standing'' (liet fan HammerFall), in liet fan HammerFall út 2007
* ''Last Man Standing'' (liet fan People in Planes), in liet fan People in Planes út 2008
* ''Last Man Standing'' (liet fan Satyricon), in liet fan Satyricon út 2008
* ''Last Man Standing'' (liet fan Some & Any), in liet fan Some & Any út 2009
* ''Last Man Standing'' (liet fan Pop Evil), in liet fan Pop Evil út 2010

## Tillefyzje
* ''Last Man Standing'' (Australyske tillefyzjesearje), in Australyske dramasearje út 2005
* ''Last Man Standing'' (Britske tillefyzjesearje), in Australyske realitysearje út 2007-2008
* ''Last Man Standing'' (Amerikaanske tillefyzjesearje), in Amerikaanske komeedzjesearje begûn yn 2011
* *[[Making the Cut: Last Man Standing]]*, in Kanadeeske realitysearje oer iishockey út 2004-2007

## Ferskaat
* last man standing (kompjûterspultsjes), in type kompjûterspultsje
* Last Man Standing (motorrace), in jierliks motorsportevenemint yn Bulcher (Teksas)