David Gemmell

**David Gemmell** (folút: **David Andrew Gemmell**; Londen, 1 augustus 1948 – Hastings, 28 july 2006), wie in Britsk skriuwer fan bestsellers, sjoernalist en redakteur fan etnysk Ingelsk komôf. Sûnt syn debút yn 1984 boude er in oeuvre fan mear as tritich romans op, dy't foar it meastepart ta it sjenre fan 'e fantasy hearre, al kinne guon ek as histoaryske romans beskôge wurde, sa't it gefal is mei syn trilogy oer de Trojaanske Oarloch. Syn bekendste wurk bleau lykwols syn debútroman *Legend*. Hoewol't Gemmell syn boeken altyd geweld en/of oarloch omfetsje, binne syn wiere motiven stiiffêst eare, trou en ferlossing, dy't er tsjin in ferskaat oan eftergrûnen útwurket. Fan syn boeken, dy't yn ferskillende talen oerset binne en dy't noch altyd grif ferkocht wurde, binne ûnderwilens al mear as in miljoen oer de toanbank gien.

## Libben
### Jonkheid
David Gemmell waard yn 1948 berne yn 'e Britske haadstêd Londen, dêr't er grutbrocht waard troch syn allinnichsteande mem. Hoewol't er it nea mei safolle wurden befêstige, wekke er sels de yndruk dat er in oerwûn bern wie. Mar oft dat no wol of net sa wie, feit wie dat oare bern en ek folwoeksenen him as sadanich beskôgen yn in tiid dat soks noch skandlik wie. Gemmell hie te lijen ûnder narderij en skellerij fan syn gelikensen en fan it geflúster efter syn rêch om troch folwoeksenen. Foar in diel om't er gjin heit hie, mar ek om't er as jonge frijwat boekich wie, waard er geregeldwei it slachtoffer fan fysyk geweld fan oare bern, wêrby't er ferskate kearen serieuze ferwûnings oprûn. Dêrtroch waard er twongen om fan him ôf te slaan, wat er learde troch te boksen mei syn úteinlike styfheit, dy't fûn dat er foar himsels opkomme moast ynstee fan him "*efter muorren te ferskûljen of út te naaien."* Dy filosofy wie fan tige grutte ynfloed op Gemmell syn lettere wurk.

### Libben as folwoeksene
Gemmell waard op syn sechstjinde fan skoalle stjoerd om't er in goksyndikaat ûnder syn mei-learlingen organisearre hie. Yn 'e folgjende jierren waard er ferskate kearen arrestearre. Letter bewearde er dat er yn in rapport fan in psycholooch dêr't er doedestiden hinne stjoerd wie, omskreaun wie as in psychopaat. Gemmell hie baantsjes as fabryksarbeider, byrider op in frachtwein en útsmiter yn in nachtklub. Uteinlik bewurkmastere syn mem dat er op sollisitaasjepetear koe by in pleatslike krante. Hoewol't hy fan 'e hûndert sollisitanten nei alle gedachten it minst kwalifisearre wie foar in baan as sjoernalist, waard er dochs oannommen nei't er him troch it petear hinne bluft hie, wat oansjoen waard foar selsfertrouwen.

Troch de jierren hinne wurke Gemmell foar ferskate pleatslike kranten yn East-Susseks, en brocht er it úteinlik sels ta haadredakteur by fiif fan sokke lytse deiblêden. Dêrnjonken wurke er op *[[freelance]]*-basis ek foar lanlike kranten as de *[[Daily Mail]]*, de *[[Daily Mirror]]* en de *[[Daily Express]]*. Hoewol't er út in sosjalistysk nêst kaam, en yn 1960 kampanje fierd hie foar de *[[Labourpartij|Labour]]*-premier Harold Wilson, joech er yn 'e tachtiger jierren lykwols mei tsjinnichheid blyk fan ynstimming mei it bûtenlânsk belied fan Margaret Thatcher, yn 't bysûnder op it mêd fan 'e Falklânoarloch, en mei de Kâlde-Oarlochspolityk fan 'e Amerikaanske presidint Ronald Reagan.

### Skriuwkarriêre
Yn 'e earste helte fan 'e santiger jierren besocht Gemmell foar it earst en skriuw in roman. Foar it resultaat, *The Man from Miami*, koed er lykwols gjin útjouwer fine, en letter joech er ta dat it boek *"sa beroerd wie dat molke der ferkeard fan waard op fyftich passen ôfstân."* Yn 1976, nei't der by him kanker fêststeld wie wêrfan't him ferteld wie dat it terminaal wie, skreau Gemmell yn twa wiken tiid de fantasyroman *The Siege of Dros Delnoch*, ienfâldichwei om 'e sinnen te fersetten en om foar syn dea dochs noch syn ambysje te reälisearjen en skriuw in boek. De roman fertelt it ferhaal fan in lytse kliber wisberette ferdigeners dy't in fêsting út 'e hannen sjen moatte te hâlden fan in ûnbidige oermacht fan oanfallers. Dat wie in metafoar foar Gemmell syn kanker: de fêsting wie hysels, en de oanfallers de sykte. Doe't er neitiid te hearren krige dat der in misdiagnoaze steld wie, en dat er yn gjin gefaar wie om dea te gean, lei er it boek oan 'e kant, oant in freon fan sines it yn 1980 lies en him oanfitere om it wat by te skaven.

Dat die Gemmell, en úteinlik fûn er yn 1982 in útjouwer, wêrnei't *The Siege of Dros Delnoch* yn 1984 útjûn waard ûnder de titel *Legend*. It boek waard in oansjenlik kommersjeel súkses, en hoewol't er tajoech dat alle flaters deryn sieten dy't men yn in earste boek ferwachtsje mocht, sei Gemmell letter sels dat *Legend* him lykwols dochs fan hiel syn oeuvre it leafste wie. Yn 1985 kaam syn twadde roman út, *The King Beyond the Gate*, dat yn deselde wrâld spilet as *Legend*. Gemmell gie njonken syn skriuwkarriêre noch ferskate jierren troch mei syn sjoernalistike wurk, oant er yn 1986 ûntslein waard om't er de nammen fan syn kollega's brûkt hie foar de personaazjes yn syn trêde boek, *Waylander*. Letter seid er yn in fraachpetear dat syn sjef dat beskôge hie as "*in giftige oanfal op syn yntegriteit"*.

Fan dy tiid ôf lei Gemmell him foltiids ta op syn skriuwwurk, wêrby't er in oeuvre opboude dat úteinlik út mear as tritich romans bestie. Foar it meastepart wiene dat fantasywurken fan it subsjenre fan 'e heroyske fantasy, wêrby't fral de *Drenai*-kroniken, de rige dêr't syn earste trije boeken ta hearden, in wichtich plak ynnaam. Dy searje liket benammentlik basearre te wêzen op 'e Klassike Aldheid en bestiet út alve op harsels steande dielen. Dêrnjonken skreau Gemmell de fjouwer boeken omfiemjende *Rigante*-rige, dy't loskes nei de skiednis en kultuer fan Skotlân modellearre is. Guon oare wurken fan sines balansearje op 'e grins tusken in fantasyferhaal en in histoaryske roman. De masterlike *Troy*-trilogy, wêryn't Gemmell syn ynterpretaasje fan 'e Trojaanske Oarloch jout, liket mear histoarysk te wêzen, wylst syn saneamde Grykske duology dan wol yn it âlde Grikelân spilet en Aleksander de Grutte en dy syn generaal Parmenion as haadrolspilers hat, mar dêrby mear oerhinget nei it fantastyske as nei it histoaryske. Ien fan Gemmell syn boeken, *White Knight, Black Swan*, dat er publisearre ûnder dit pseudonym Ross Harding, is in skriller, en mei-iens ek syn iennichste wurk dat gjin bestseller waard. Fierders binne twa boeken fan Gemmell sines adaptearre ta grafyske romans, nammentlik *Legend* en *Wolf in Shadow*, beide kearen skreaun troch Stan Nicholls en tekene troch Fangorn. Yn totaal binne der mear as in miljoen eksimplaren fan Gemmell syn wurk oer de toanbank gien.

### Priveelibben en ferstjerren
Gemmell wie twaris troud en hie út syn earste houlik twa bern. Syn twadde frou wie de sjoernaliste Stella Gemmell, mei wa't er oant syn dea yn Hastings, oan 'e Ingelske súdkust, wenne. Yn mids 2006 begûn Gemmell, dy't syn libben lang de iene sigaret mei de oare oanstiek, him op reis yn Alaska net lekker te fielen. Hy reizge daliks nei hûs ta, dêr't er koarte tiid letter in fjouwerfâldige ''bypass''-operaasje oant it hert ûndergie. Alles liek goed te gean en mei twa dagen kearde er alwer werom nei hûs. Gemmell wie in nachtraver, wylst syn frou leafst op 'e tiid op bêd en op 'e tiid der wer ôf gie. Doe't hja op 'e moarn fan 28 july 2006 wekker waard en seach dat it plak njonken har leech wie, tocht se dat er miskien sels foar de feroaring ek ris betiid oan 'e gong wollen hie. Mar doe't se yn syn wurkkeamer kaam, fûn se him dêr oer syn kompjûter hinne hingjend: hy wie de oare jûns let ûnder it skriuwen ferstoarn.

By syn dea wie Gemmell likernôch healwei mei it skriuwen fan *Fall of Kings*, it trêde diel fan syn *Troy*-trilogy. Dat boek, syn lêste, waard neitiid ôfmakke troch syn frou en ferskynde yn 2007 ûnder it dielde auteurskip fan David en Stella Gemmell. Yn 2008 waarden ta eare fan David Gemmell de nei him ferneamde *[[David Gemmell Awards]]* ynsteld, in trijetal literatuerprizen dy't sûnt elts jier útrikt wurde foar de bêste fantasywurken fan 'e subsjenres fan 'e heroyske fantasy en de hege of epyske fantasy fan it foargeande jier.

## Wurk
### Fantasy
* de *Drenai*-kroniken
** 1984 – *Legend*
***  Nederlânske oersetting: *Legende* (fert. Gerard Suurmeijer, 2001)
** 1985 – *The King Beyond the Gate*
***  Nederlânske oersetting: *De Schaduwprins* (fert. Gerard Suurmeijer, 2001)
** 1986 – *Waylander*
***  Nederlânske oersetting: *Waylander* (fert. Gerard Suurmeijer, 2001)
** 1990 – *Quest for Lost Heroes*
***  Nederlânske oersetting: *Vergeten Helden* (fert. Gerard Suurmeijer, 2003)
** 1992 – *Waylander II: In the Realm of the Wolf*
***  Nederlânske oersetting: *In het Rijk van de Wolf* (fert. Gerard Suurmeijer, 2002)
** 1993 – *The First Chronicles of Druss the Legend* (in *[[prequel]]* fan *Legend*)
***  Nederlânske oersetting: *Druss de Legende* (fert. Gerard Suurmeijer, 2002)
** 1996 – *The Legend of Deathwalker*
***  Nederlânske oersetting: *De Beproeving van de Bijlvechter* (fert. Gerard Suurmeijer, 2002)
** 1996 – *Winter Warriors*
***  Nederlânske oersetting: *Winterkrijgers* (fert. Gerard Suurmeijer, 2003)
** 2000 – *Hero in the Shadows*
***  Nederlânske oersetting: *Held in de Schaduw* (fert. Gerard Suurmeijer, 2002)
** 2003 – *White Wolf*
***  Nederlânske oersetting: *De Witte Wolf* (fert. Gerard Suurmeijer, 2004)
** 2004 – *The Swords of Night and Day*
***  Nederlânske oersetting: *De Zwaarden van Dag en Nacht* (fert. Gerard Suurmeijer, 2004)
** omnibusferzjes:
*** 2001 – *Drenai Tales, Volum I* (omfiemet *Legend*, *The King Beyond the Gate* en *Waylander*)
*** 2002 – *Drenai Tales, Volume II* (omfiemet *Quest for Lost Heroes*, *Waylander II: In the Realm of the Wolf* en *The First Chronicles of Druss the Legend*)
*** 2002 – *Drenai Tales, Volume III* (omfiemet *The Legend of Deathwalker*, *Winter Warriors* en *Hero in the Shadows*)

* de *Stones of Power*-boeken
** de *Jon Shannow*-trilogy
*** 1987 – *Wolf in Shadow*
*** 1989 – *The Last Guardian*
*** 1994 – *Bloodstone*
**** omnibusferzje:
***** 1995 – *The Complete Chronicles of the Jerusalem Man* (omfiemet *Wolf in Shadow*, *The Last Guardian* en *Bloodstone*)
** de Arthuriaanske duology
*** 1988 – *Ghost King*
****  Nederlânske oersetting: *Het Verzonken Zwaard* (fert. Erica Feberwee, 1994)
*** 1988 – *Last Sword of Power*
****  Nederlânske oersetting: *Het Laatste Zwaard van de Macht* (fert. Erica Feberwee, 1996)
** de Grykske duology
*** 1990 – *Lion of Macedon*
*** 1991 – *Dark Prince*
** de *Hawk Queen*-duology
*** 1995 – *Ironhand's Daughter*
****  Nederlânske oersetting: *IJzerhands Dochter* (fert. Vincent van der Linden, 2006)
*** 1995 – *The Hawk Eternal*
****  Nederlânske oersetting: *De Eeuwige Havik* (fert. Vincent van der Linden, 2006)

* de *Rigante*-searje
** 1999 – *Sword in the Storm*
** 2000 – *Midnight Falcon*
** 2001 – *Ravenheart*
** 2002 – *Stormrider*

* op harsels steande fantasy-romans
** 1989 – *Knights of Dark Renown*
** 1992 – *Morningstar*
** 1996 – *Dark Moon*
** 1997 – *Echoes of the Great Song*

### Histoaryske romans
* de Trojaanske trilogy (of *Troy*-trilogy)
** 2005 – *Troy: Lord of the Silver Bow*
***  Nederlânske oersetting: *Heer van de Zilveren Boog* (fert. Piet Verhagen, 2005)
** 2006 – *Troy: Shield of Thunder*
** 2007 – *Troy: Fall of Kings* (mei Stella Gemmell)

### Skrillers
* 1993 – *White Knight, Black Swan* (ûnder it pseudonym Ross Harding)

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''David Gemmell Awards'' (mei û.m. ek ynformaasje oer de man sels)
* Ynskend stjerberjocht út 'e krante ''The Times''