open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lycklamafeart

De **Lycklamafeart** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Lycklemevaort*) is in feart yn de gemeente Eaststellingwerf by de súdwestlike grins fan it Fochtelerfean lâns, dy't ein 19e iuw groeven waard. De feart rint noard fan Ravenswâld, súdwestlik fan it Fochtelerfean en ferbynt de Fjirde Opwyk mei de Alfde Wyk. Op de Lycklamafeart komme in hiel soad wiken út, se binne oerbleaun fan de turfwinning yn dit gebiet.

De namme *Lycklemevaort* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Lycklamavaart*.

De Lycklamafeart is oanlein troch leden fan it feanterslaach Lycklama à Nijenholt, eigeners fan de Opsterlânske Kompanjy. It kanaal wie foar de ûntwettering fan it Fochtelerfean en de ôffier fan turf. De feart wie ferbûn middels de Nije Feart mei de Opsterlânske Kompanjonsfeart en dêrtroch ek mei de Drintske Haadfeart. It kanaal hat syn oarspronklike funksje ferlern en heart no ta it natoergebiet Fochtelerfean.

Benoarden de feart is in diel fan de oarspronklike wikenstruktuer noch goed te sjen (sjoch: ôfbyld). Ek de feanputten binne dúdlik yn it lânskip te ûnderskieden. Besuden de Lycklamafeart is it lêste fean noch yn 1961 ûntgûn. De feangebieten oan de Fryske side wienen eigendom fan de famylje Lycklama à Nijenholt, oan de Drintske kant wie it feangebiet fan 'e Maatskippij fan Woldiedichheid. De Lycklama's lieten noch in kanaal yn Fryslân oanlizze dat harren namme krige. Dit kanaal rûn fan de Tsjonger nei Wolvegea.

Foar it earst yn 250 jier briede der wer Europeeske kraanfûgels yn it Fochtelerfean. Ek oan de Lycklamafeart hat in kraanfûgelpearke twa jongen grutbrocht.
Lytse Feart (Ferwâlde)

De **Lytse Feart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan Ferwâlde nei de Warkumer Trekfeart. It lêste stik nei de Warkumer Trekfeart hjit De Yndyk.

De namme *Lytse Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Kleine Vaart*.
De Linde

**De Linde** is in buorren yn de gemeente Westerkertier yn it Grinslanner Westerkertier. De buert leit wat súd fan it doarp Mearum.

Yn De Linde hat nei alle gedachten in kapel stien dy’t betsjinne waard fanút it tichtby steande kleaster Trimunt. It gebiet stie ein sechtjinde iuw bekend as *Corpus de Linde*, wat op in kleasterbesit wiist. Op it steed stiet no in buorkerij mei dy namme.

Om De Linde lei in grut feankompleks. Dit kaam yn de sechtjinde iuw yn it besit fan it laach Ewsum. Dat liet dêr in aadlike hofstee sette, dêr’t no neat mear fan oer is.

## Keppeling om utens
* Corpus De Linde
De Lits

**De Lits** is in wetter yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De Lits, oarspronklik in feanrivierke, rint fan besuden De Rottefalle nei De Leien en ferbynt dat marke mei de Burgumer Mar.

Bij De Leien rûn it rivierke oarspronklik noardliker, mar mei it ûntstean fan de mar hat dy foar in part de rin oernaam. De âlde rin is noch werom te finen as in pear lange puoltsjes oan de noardkant fan de mar. Oant yn 1956 de rin by De Rottefalle ferlein waard, rûn de Lits dêr troch it doarp.

De Rottefalle en Eastermar hawwe beide in haven oan De Lits. Fan de Leien nei de Burgumer Mar is it rivierke in part fan de Lits-Lauwersmarrûte. Nei de Burgumermar is de Kûkhernster Feart de folgjende skeakel yn dy rûte. 

De namme *De Lits* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Lits*.

## Sjoch ek
* De Luts
* Fryske wetters
Lytse Potten

De **Lytse Potten** is in mar yn de gemeente Snits. De mar leit noardeastlik fan de Grutte Potten, east fan Offenwier.

De namme *Lytse Potten* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Kleine Potten*.
Makkumer Djip

It **Makkumer Djip** is in wetter yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It is de ferbining fan Makkum mei de Iselmar. De sânplaat de Makkumerwaard foar de kust fan Makkum waard nei it graven fan it kanaal ferdield yn de Makkumer Noardwaard en yn de Makkumer Súdwaard. Op de Súdwaard, ferbûn mei Makkum, waard in yndustryterrein oanlein. Letter folge it rekreaasjepark (camping en jachthaven) de ‘Holle Poarte’. De Noardwaard bleau in eilân en is sûnt 1985 natuerreservaat fan It Fryske Gea.

De namme *Makkumer Djip* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Makkumerdiep*.
Mandewyk (Waskemar)

De **Mandewyk** is in wyk yn de gemeente Eaststellingwerf. De wyk rint fan de Bakkefeanster Feart nei Waskemar.

In *wyk* is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Mandewyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Mandewijk*.
List fan keningen fan de Boergonden

Dit is in **list fan [[kening (titel)|keningen]] fan de [[Boergonden]]**. Yn de rin fan de 4e iuw kaam it keningskip by harren ta ûntwikkeling en begjin 5e iuw stiften sy it Boergondyske ryk op Romeinske boaiem. De earste kening dy't wy by namme kenne wie Gebikka. Yn de striid om de hearskippij fan Galje moasten de Boergonden it ôflizze tsjin de Franken. Mei de nederlaach fan Gondomar II Autun kaam der in ein oan it Boergondyske keningskip.

Nammen fan Boergondyske keningen*':

*[[Gebikka]] (ein [[4e iuw]] &ndash; sa. [[407]])
*[[Gundomar|Gundomar I]] (s.407 &ndash; [[411]]), soan fan Gebikka
*[[Gislaharius|Giselher]] (s.407 &ndash; [[411]]), soan fan Gebikka
*[[Gundohar]] of Gunther (s.407 &ndash; [[436]]), soan fan Gebikka

Yn [[436]] ferhuzet *Flavius Aëtius de Boergonden nei Sapaudia''.

*Gundiok (436&ndash;473) opposed by
**Gilperik I, broer fan Gundiok (443&ndash;sa.480) 

*ferdieling fan it keninkryk ûnder de fjouwer soannen fan Gundiok:
**Gundobad (473&ndash;516 yn Lyon, kening oer hiel Boergonje fanôf 480),
**Gilperik II (473&ndash;493 yn Valence) 
**Gundomar I (473&ndash;486 yn Fienne) 
**Godegisel (473&ndash;500, yn Fienne and Geneva)

*Sigismund, soan fan Gundobad (516&ndash;523)
*Godomar II of Gundimar, soan fan Gundobad (523&ndash;532)
Gebikka

**Gebikka**, ek bekend as Gjúki, Gifica, Gifica, Gibica en Gebicar, wie in Boergondyske haadling *(kening)* fanôf ein 4e iuw oant syn dea om 407. Hy wie de heit fan Gundohar, Giselher, en Gunther.

Under Gebikka wennen de Boergonden oan de bopperin fan de Main. Sy wienen as foederaty ferbûn mei it Romeinske ryk en moasten soldaten leverje foar it leger. Gebikka wurdt neamd yn in oantal iere midsiuwske gedichten. Yn it Angelsaksyske gedicht *[[Widsith]]* is er Gifica en as Gjúki. En yn it gedicht *[[Atlakviða]]* út de Edda wurdt er neamd as de heit fan Gunnar (sjoch Gundohar).
Teodoarik II

**Teodoarik II**, of ek wol **Diderik II** (sa. 426 – begjin 466), wie kening fan de Fisigoaten (453-466). Hy folge syn broer Torismund op nei dy syn dea yn 453. Teodoarik II wie earst in trouwe bûnsmaat fan de Romeinen. Hy stie benammen mei de Romeinske keizer Avitus op goede foet, mar nei dy syn dea hâlde hy him hieltyd ûnôfhinkliker.

### Trou bûnsmaat fan de Romeinen
Oars as syn heit respektearre Teodoarik II ynearsten it foederaty-ferdrach mei de Romeinen. As trouwe bûnsmaat gong er yn 454 op strafekspedysje nei Spanje. Dêr makke syn leger in ein oan plonderingen fan benden Bagaudae dy't lân en stêd terrorisearren. 

Teodoarik II stipe de Galyske senator Avitus, in goede freon fan syn heit, doe't dy him yn 455 troch it leger ta keizer beneame liet. Foar Avitus kaam er yn 456 op 'e nij yn aksje yn Spanje. Diskear hâlde hy in strafekspedysje tsjin de Sueven. Ticht by de stêd Astorga helle hy in grutte oerwinning op de Sueven.

### Unfreon mei de Romeinen
Neidat Keizer Avitus yn 456 ôfsetten waard troch de oerbefelhawwer fan it Romeinske leger, de Germaan Risimer, begûn Teodoarik stadichoan it Romeinsk gesach tsjin te wurkjen. Nei de ekspedysjes yn Spanje hie er dêr al koloanjes mei soldaten efter litten, om de rêst sabeare te hanthavenjen, mar yn it echt wie it in besettingsmacht. De nije keizer Majorianus pikte dat net en twong Teodoarik II yn 460 om op 'e nij it Romeinsk te erkennen. De krigele Majorianus sette in fjildtocht tsjin de Fandalen útein dêr't ek de Fisigoaten twongen waarden oan mei te dwaan. Dy fjildtocht ferrûn lykwols jammerdearlik, de Romeinen waarden ferslein en dat soe grutte gefolgen hawwe. 

Yn Itaalje kaam it Romeinske leger ûnder generaal Risimer yn opstân en sette keizer Majorianus oan de kant. Libius Severus, in strieman fan Risimer waard ta nije keizer beneamd. It Romeinske leger yn Galje ûnder generaal Aegidius wie hjir poer op tsjin en makke him op om Itaalje binnen te fallen. Dat konflikt paste prima yn Teodoarik syn plannen him fierders te ûntdwaan fan it Romeinske gesach. Yn ruil foar de havenstêd Narbonne en omkriten keas er de side fan Risimer. Dêrmei krigen de Fisigoaten in iepen ferbining mei de Middellânske See. Tegearre mei de Boergonden waard generaal Aegidius it paad nei Itaalje ôfsnien. 

In oar plan fan Teodoarik om it Fisigoatysk gebiet fierder benoarden de Loire út te wreidzjen, mislearre ek. Yn 463 loek er oan it haad fan syn leger op tsjin it Romeinske leger ûnder Aegidius, dy't in eigen Gallo-Romeinske ryk stifte hie yn Noard-Galje. Teodoarik ferlear de  Slach by Orleans en joech as gefolch dêrfan fierder besykjen op. Yn 466 stoar Teodoarik II en waard opfolge troch syn broer Eurik.

## Boarnen
* Gregorius fan Toers, *Galyske biskop*
* Sidonius Apollinaris, *Latynske dichter*

## Literatuer
* , *de Goten, vorsten en vazallen*, (1979).
Mearsleat (Warten)

De **Mearsleat** is in wetter yn de gemeente Ljouwert. It is ûnderdiel fan it Prinses Margrietkanaal en leit fan Warten oant it Nije Kanaal.

De namme *Mearsleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Marsleat*.

## Sjoch ek
* Mearsleat yn Ljouwert
* Mearsleat yn Drachten
* Fryske wetters
Master Lieuwefeart

De **Master Lieuwefeart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint noardeast fan Warkum en rint yn polder De Befeiliging nei de westliker rinnende Yskebuorrefeart.

De namme *Master Lieuwefeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Meester Lieuwevaart*.
Meanewei

De **Meanewei** is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint fan Wergea nei De Greft benoarden de Rengerspôle. It earste stik by Wergea hjit De Foudering.

De namme *Meanewei* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Meenewei*.
De Mear (Readtsjerk)

**De Mear** is in grinsfeart tusken Tytsjerksteradiel en Dantumadiel. De feart rint súd fan Readtsjerk troch de himrik fan Feanwâlden en Ryptsjerk en ferbynt it marke Swarte Broek mei it Ottema-Wiersmareservaat/Sippenfennen.

De Mear bestie oant 15 maart 2007 út de Koarte Suwei en de Lange Suwei.
De Mear (Grou)

**De Mear** is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint oan de noardkant fan camping Yn 'e Lijte en ferbynt de Nauwe Galle mei de Biggemar.

De namme *De Mear* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *De Meer*.
804

## Foarfallen

* Karel de Grutte ferslaat de Saksen foarfêst ten noarden fan de Elbe. Hy deportearret de Wihmuodi en Nordalbingi. It gebiet lit hy ynstee dêrfan befolkje troch de Abodrites. De ûnderwerping fan de Saksen is hjirmei klear.
* Godfred fan Denemark, ferûntrêste troch it bûnsgenoatskip fan Karel de Grutte en de Slavyske Abodriten posteart mei in bulte machtsfertoan syn fleat oan no Frankyske grins by Sliesthorp. It komt lykwols -tanksij ûnderhannelingen- net ta in treffen mei Karel dy't besuden de Elbe tahâldt.
* De Bulgaarske Khan Krum makket in ein oan it al troch de oanfallen fan de Franken ferswakke Avaarske Ryk. Fan in Avaarske identiteit is binnen in iuw net folle mear te fernimmen.
* It Fryske rjocht wurdt ûnder Karel de Grutte optekene yn de Lex Frisionum dy't fan tapassing wie op in Hartochdom *Fresia* dat har útstrekke fan de Sinkfal yn Flaanderen, oant de Weser yn Dútslân.

## Berne

## Ferstoarn
* 19 maaie - Ealwyn fan Toers, riedshear fan Karel de Grutte.
Skolastyk

Mei **skolastyk** wurdt meastal de midsiuwske filosofy bedoeld (dat in sterk metafisysk karakter hat) en spesifyk de ûnderwiismetoade dy't yn de 11e iuw ta ûntwikkeling kaam yn de stedske skoallen en fierder útboud waard yn de 12e en 13e iuw oan de universiteit. It giet oer in logyske wize fan tinken yn tsjinstellings, in foarm fan dialektyk.

## Oarsprong
De oarsprong fan de skolastyk leit yn de Karolingyske Renêssânse. Oan it hof fan keizer Karel de Grutte begûn ûnder lieding fan Ealwyn de kultuer en de filosofy wer op te bloeien. De filosofy waard dêrby sjoen as in *ancilla theologiae*, in faam fan de teology. Stadichoan ûntwikkele har yn de kleasters, domskoallen en oan de hoven wêr witenskip. Globaal sjoen bestie de skoalastyk út trije tiidrekken. 

De iere skolastyk yn de 11e en de 12e iuw, mei de twa wichtichste fertsjintwurdigers Anselmus fan Kanterbury en Petrus Abaelardus. Yn de 13e en 14e iuw de heechskolastyk mei Albertus Magnus en Tomas fan Akwino as wichtige fertsjintwurdigers. En fe lette skolastyk yn de 14e en 15e iuw. Dêrfan wienen de twa wichtichste fertsjintwurdigers Jehannes Duns Skotus en Willem fan Ockham.
Jehanna fan Brabân

**Jehanna fan Brabân** (24 juny 1322 - 1 septimber 1406) wie de dochter fan Jan III fan Brabân en frou fan Willem IV fan Hollân en Wenseslaus fan Lúksemboarch. Hje hat gjin bern krigen.

## Keppeling om utens
* [[Digitaal Frouljusleksikon fan Nederlân] - biografy]
Alfred Hitchcock

Sir **Alfred Joseph Hitchcock** (13 augustus 1899, Leytonstone - 29 april 1980, Los Angeles) wie in Britske filmregisseur. Twa fan syn ferneamste films binne *Psycho* en *The Birds*.

Hitchcock syn bekendste sjenre wie de skriller. Hy krige de bynamme *Master of Suspense*.

Koart foar syn dea waard Hitchcock ta ridder slein, yn 1980. Hy hat twa stjerren op de Hollywood Walk of Fame, ien foar syn films en ien foar syn telefyzjerigen, *Alfred Hitchcock Presents* en *The Alfred Hitchcock Hour*. By dy telefyzjeprogramma's joech er foar en nei eltse ôflevering drûchhumoristysk kommentaar, wêrtroch er, oars as oare regiseurs, tige ferneamd en populêr waard by de sjoggers.
Unyrugby

**Unyrugby** (*Rugby Union*) is de sport dy't ornaris allinnich *Rugby* neamd wurdt, of *Rugby Fuotbal*. It is in fuotsport, ûntstean doe't de oarspronklike fuotbalsport him opdielde yn in rjochting dêr't in gewoane spiler de bal net mei de hân oanreitsje mocht, Assosjaasje fuotbal en ien dêr't dat al tastien wie, *Rugby fuotbal*. Alle oare fuotsporten dêr't de bal fêstholden wurde kin, binne fan de earste foarm fan Unyrugby ôflaat.

Unyrugby wurdt spile mei in wat sylindryske bal, dy't troch de spiler fêstholden wurde mei wylst er rint. De bal mei lykwols net nei foaren goaid wurde, wat it spul syn karakteristyk beweging fan ferskate spiler op in rige.
Amerikaansk fuotbal

**Amerikaansk fuotbal** is in fuotsport besibbe oan Unyrugby. Lykwols is it by it Amerikaansk fuotbal tastien de bal foarút te smiten, wat de beweging jout fan de spiler dy't him earst frijrint, en dan in fiere bal fange moat. Fierders is yn it Amerikaansk fuotbal de fuortgong fan it spul ôfhinklik fan it meitsjen fan terreinwinst, wêrtroch in lyts beweech nei foaren ferge wurdt. Dy útelkoar lizzende mûglikheden meitsje it in sport dêr't by eltse spulûnderbrekkinbg besocht wurdt de plannen fan de tsjinstanner foar te kommen.
Mearsleat (Drachten)

De **Mearsleat** is in feart op de grins fan de gemeenten Opsterlân en Smellingerlân. De feart rint besuden Drachten en rint noardeast nei it Ferbiningskanaal.

De namme *Mearsleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Meersloot*.
Menamer Feart

De **Menamer Feart** is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart wurdt ek wol de 'Ballens' neamd en rint besuden Menaam nei it easten ûnder de A31 troch. Op dat punt bûcht it wetter ôf nei it suden en komt foar Deinum oer út yn it Van Harinxmakanaal. 

De namme *Menamer Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Menaldumervaart*. 

De *Ballens* waard foar 15 maart 2007 *Ballensvaart* neamd.
Merjedobbe

De **Merjedobbe** is in dobbe yn de gemeente Ljouwert. De dobbe leit east fan Ljouwert tusken it spoar fan Ljouwert nei Grins en de Lytse Wielen.

De namme *Merjedobbe* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Merriedobbe*.
Middelste Wyk

De **Middelste Wyk** is in sleat yn de gemeente Smellingerlân. De wyk rint noardeast fan Drachten bylâns de Folgeraleane (as Folgesterloane) yn noardeastlike rjochting, besuden Luchtenfjild en benoarden Drachtster Kompenije. It is ien fan de hiele soad wiken dy't yn noardeastlike rjochting rinne út de tiid fan de feanterij.

In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Middelste Wyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Middelste Wijk*.
Middenfeart (Aldehaske)

De **Middenfeart** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint yn polder de Hoarnster Utgongen benoarden Aldehaske. It wetter rint east fan de Flueskamp en krúst de S. de Ruiterwei.

De namme *Middenfeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Middenvaart*.
Kassiodoarus

**Flavius Magnus Aurelius Cassiodorus Senator** (Scylaceum (Kalaabrje), ± 485 - kleaster Vivarium by Scylaceum, ± 585), ornaris bekend as **Kassiodoarus**, wie in Romeinske steatsman (*praefectus praetorio*), skriuwer en rjochtsgelearde. Hy wie skriuwer fan Diderik de Grutte, kening fan de Ostrogoaten. 

## Libben
Kassiodoarus waard berne yn Scylletium, tichtby Catanzaro yn it suden fan Itaalje. Hy sette syn wurkpaad útein as adviseur foar syn heit, dy't gûverneur wie fan Sisylje, en waard op mei jonge jierren jurist. Yn syn wurksume libben as kwestor tusken 507-511, as konsul yn 514, dêrnei as *[[magister officiorum]]* ûnder Diderik, en dêrnei ûnder it regintskip fan Dideriks' jonge opfolger, Atalarik, sammele Kassiodoarus in protte ynformaasje oer syn tiid en lei it fêst op skrift. Oan it Goatyske hof, like syn literêre bekwaamheden sa affektearre en retoarysk dat it moderne lêzer opfalt. Alle kearen at er yn Ravenna kaam, waarden wichtige offisjele dokuminten oan him tabetroud om tekene wurde te kinnen. Syn wurkpaad waard ôfsletten mei de beneaming as pretoriaansk prefekt foar Itaalje, wat tsjintwurdich oerienkomt mei earste minister, de heechste amtlike funksje. 

Atalarik stoar yn 534. It oerbliuwend part fan Kassiodoarus' publike funksje waard karakterisearre troch de Byzantynske ferovering fan Itaalje en dynastike yntriges fan de Ostrogoaten. Syn lêste brieven skreau hy yn namme fan Witigis. De opfolger fan Kassiodoarus waard fanút Konstantinopel beneamd.

Om-ende-by 537-38, ruilet hy Itaalje yn foar Konstantinopel en ferkearde dêr sawat twa desennia. Hy hâldt him dan meastentiids dwaande mei godstsjinstige kwestjes. Hy moetet dêr Junilius, de kwestor fan keizer Justinianus.

## Betsjutting
In grut part fan syn wurkpaad hat Kassiodoarus him dwaande holden mei it oerbrêgjen fan de kulturele ferskillen dy't feroarsake waarden troch de fersnippeling yn de 6e iuw tusken East en West, Gryksk en Latyn, Romeinsk en Goatysk, en de kristlike befolking mei harren Ariaanske lieders. 

## Wurken
Fan syn hân binne:

* *Chronica* 
* *De orthographia* 
* *Expositio in psalterium* 
* *Complexiones in epistolis apostolorum et actibus eorum et apocalypsi* 
* *Historia ecclesiastica tripartita* 
* *Historia Gothorum*, oerlevere as gearfetting yn de *Getica*
* *Institutiones Divinarum et Saecularium Litterarum*
* *Variae'

It wurk fan Kassiodoarus oer de skiednis fan de Goaten (*Historia Gothorum'') yn 12 boeken, dêr't hy mei begûn ûnder kening  Diderik I, en foltôge ûnder Atalarik, is ferlern gien. Jordanes hat nei eigen sizzen yn de Getika de boeken fan Kassiodoarus as boarne brûkt en in gearfetting fan makke. It is net wis hoefolle fan syn gearfetting op it wurk fan Kassiodoarus stipet. Yn de moderne wittenskip wurdt der fanút gien dat de iere skiednis fan de Goaten troch Jordanus opleukt binne mei in oantal fiktive eleminten.
Pepiniden

De **Pepiniden** wienen in dynasty fan Frankyske eallju út Austraasje, dêr't in protte fan Pepyn neamd waarden.

De term ‘Pepiniden’ giet werom op de foarâlden fan de Karolingyske dynasty, dat wol sizze de ôfstammelings fan de froulike line fan  Pepyn I  of Pepyn fan Lannen en fan de manlike line fan Pepyn II, mei de bynamme Pepyn fan Herstal.

De lêste, in rike lanealman, fersloech yn 687 Bercharius, de hofmeier fan Neustrje te Tertry. Hy waard dêrnei hofmeier fan Austraasje, en dêrop ek hofmeier fan it Frankyske ryk ûnder de Merovingyske keningen Teuderik III, Klovis IV, Gildebert III en lang om let Dagobert III.

Te begjinnen mei Karel Martel dy't as ûnwettich bern earst net erkend waard as ien fan de Pepiniden, waarden de ôfstammelings fan de *Pepiniden* Karolingen neamd, as neisieten fan Karel Martel en foarâlden fan har grutte neisiet, Karel de Grutte.

It wichtige gebiet dêr't de Pepiniden hearsken, waard it plak dêr't ek de Karolingen it leafst tahâlden: de omkriten fan Luik (benammen Herstal en Jupille), Aken en Keulen.

## Stambeam
 Pepyn fan Lannen (585-† 639), hofmeier fan Austraasje (615-639).
  Troud mei Ida fan Nijvel
  ¦
  +-Grimoald I (616-† v.662), hofmeier fan Austraasje (643-likernôch 662). Fermoarde te Parys.
  ¦ Troud mei: ?
  ¦ ¦
  ¦ +-Fulfetrudis (?-† 669), abdis fan Nijvel. 
  ¦ +-Gildebert de Adoptearre (?-† 662), kening fan Austraasje (656-662).
  ¦   adoptearre troch de  Austrasyske kening Sigebert III.
  |
  +-Begga (620-† 693). 
  ¦ Trout yn 635 mei Ansegisel, sjoch nei ûnderen 
  ¦
  +-Gertrudis fan Nijvel (626-† 659), abdis te Nijvel. 

 Arnulf fan Metz (582-† 640), biskop fan Metz. Muonts te Saint-Mont.
  Trout mei: Dode
  ¦
  +-Klodulf (?-† 697), biskop fan Metz (656). 
  +-Ansegisel (?-† 679), hofmeier fan Austraasje(629-639). 
    Trout mei: Begga (635)
    ¦
    +-Pepyn fan Herstal (635-† 714), hofmeier van Austraasje (680), 
      hofmeier fan Neusterje (687), hofmeier fan Boergonje (687), kening fan de Franken. 
      1) troud mei: Plektrudis
      2) konkubine: Alpaïda fan Bruyères
      ¦
      +-Fan 1: Drogo fan Sjampanje (670-† 708), greve fan de Sjampanje.
      ¦ troud mei: Anstrudis
      ¦ ¦
      ¦ +-Pepyn (?-?). 
      ¦ +-Godfried (?-?). 
      ¦ +-Hugo fan Rouen (?-† 730), abt fan de abdij fan Fontenelle, aartsbiskop fan Rouen. 
      ¦ +-Arnulf fan Sjampanje (690-† 721), greef fan de Sjampanje.
      ¦
      +-Fan 1: Grimoald II (?-† 714), hofmeier fan Boergonje, hofmeier fan Neustrje (700). 
      ¦ trout mei: Thiadsvind
      ¦ ¦
      ¦ +-Teodoaldus (?-?). 
      ¦ +-Arnold (?-?).
      +-Fan 2: Gildebrand (?-† 695), greve fan de Franken, greve fan Boergonje. 
      ¦ troud mei: ?
      ¦ ¦
      ¦ +-Nibelung (725-?).
      ¦
      +-Fan 2: Karel Martel (685-† 741), hofmeier van Austraasje (719), 
               hofmeier fan Neusterje (719), hofmeier van Boergonje (719).
               (begjin fan de Karolingen)

## Sjoch ek
* Merovingen
* Karolingen
* Pepyn fan Herstal

## Keppeling om utens
*, Familie der Pippiniden, Genealogie-Mittelalter.de (2002).
Miedsleat

De **Miedsleat** is in feart yn de gemeente Achtkarspelen. De feart rint súdwestlik fan Bûtenpost en east fan Twizel en komt út yn de Twizeler Feart.

De namme *Miedsleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Maadsloot*.
Miedumer Djip

It **Miedumer Djip** is in feart yn de gemeenten Ljouwert en Tytsjerksteradiel. De feart ferbynt de De Moark benoarden Miedum mei de Dokkumer Ie. 

De namme *Miedumer djip* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Miedumerdiep*.
Minnertsgeaster Feart

De **Minnertsgeaster Feart** is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart yn polder De Twa Wegen ferbynt Minnertsgea mei de súdliker rinnende De Rie krekt noardwest fan Kleaster Eanjum. 

De namme *Minnertsgeaster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Minnertsgaastervaart*.
Moardsleat

De **Moardsleat** is in feart yn de gemeente Opsterlân. De feart rint fan Nij Beets nei it noardeasten en komt op de grins mei Smellingerlân út op it Krûme Gat.

De namme *Moardsleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Moordsloot*.
Fritigil

**Fritigil** (of *Fritigils*), keninginne fan de Markomannen, is de lêste hearsker dy't wy kenne fan dit Germaanske folk dat healwei de 4e iuw nei alle gedachten wenne yn Pannoanje. 

Fritigil skreau mei Ambrosius fan Milaan oer de kerstening fan har folk. Sy oertsjûge har man de Romeinske hearskippij te erkennen wêrnei har folk ûnder it gesach kaam fan in tribune neffens de *[[Notitia Dignitatum]]*. Paus Johannes Paul II hat oer Fritigil skreaun yn syn brief *Operosam Diem*:

:*Has quidem normas sectabatur Mediolanensis Episcopus sua etiam in catechesi, quae singulari omnino vi audientes captabat. Eam plures sunt experti. Longinqua illa regina Marcomannorum Fritigil, ipsius fama adducta, scripsit ei ut super catholica religione informaretur recepitque vicissim «epistulam ... praeclaram in modum catechismi».*

## Keppeling om utens
*Fritigil, Markomanyske keninginne.
*Johannes Paulus II. ''Operosam Diem''. 1996. 
**[[Notitia Dignitatum]]*:  Latynske tekst mei ôfbylden, fan de Bibliotheca Augustana.
De Moark

**De Moark** is in rivierke yn de gemeenten Dantumadiel en Tytsjerksteradiel. De rivier rint fan Rinsumageast nei it súdwesten, rint troch de Wide Moark en dan troch Aldtsjerk en de Aldtsjerkster Mar nei de Kanterlânsbrêge west fan Gytsjerksterhoeke. It lêste stikje is it de grins tusken Tytsjerksteradiel en Ljouwert.

De namme *De Moark* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Murk*.
;Tegeltsjebrêge
De Canterlandske brêge oer de Moark is ûnder it motto 'It sil heve' ta in artistyk earebetoan foar de Alvestêderiders makke yn de foarm fan in Alvestêdemonumint. Tûzenen hânmakke tegeltsjes sitte op de brêge dêr't de riders fan de Alvestêdetocht ûndertroch ride yn de rjochting fan de einstreek op De Bonke. Elk tegeltsje fan it grutte ôfbyld is in portret. Printe op blau glazuer stean de ôfbylden fan tûzenen riders dy't de einstreek fan de earste Alvestêdetochten helle hawwe.
Moarster Feart

De **Moarster Feart** is in feart yn de gemeente Dongeradiel. De feart rint fan Moarre nei it suden, ûnder de N361 troch en rint by Reidswâl út yn de Suderie. 

De namme *Moarster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Morrastervaart*.


Ofbyld:Moarsterfeart-Kaaisdyk 010.JPG|Moarsterfeart de Kaaisdyk bylâns
Ofbyld:Moarsterfeart Reidswâl.jpg|Moarster Feart (boppe) komt op de Súd Ie út
Moarswieltsje

It **Moarswieltsje** is in marke yn de eardere gemeente Wymbritseradiel, no Súdwest-Fryslân. It wetter leit súdeast fan Wolsum op it krúspunt fan De Wimerts, Boalserter Sylfeart de Tsjaardfeart en Blauhûster Opfeart.

De namme *Moarswieltsje* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Morrawieltje*.
Karolingen

De **Karolingen** wienen in dynasty dy't oer it Frankyske Ryk regearde fan de 8e oant de 10e iuw. Sy namen de hearskippij oer fan de Merovingen yn 751, troch Pippyn de Koarte. De namme is ôflaat fan Karel Martel (dy't as bastertsoan) net as in folslein lid fan de Pippyniden sjoen wurdt. 

Der wurdt sein dat de dynasty fan de Pippyniden stifte waard troch Arnulf fan Metz, biskop fan Metz op de ein fan de 7e iuw. Dizze hie in protte macht yn it Merovingyske keninkryk. In neisiet fan him Pippyn fan Herstal, hofmeier fan it keninkryk Austraasje, hie yn syn tiid de feitlike macht yn hannen. Pippyn waard, nei in opfolgingskriich troch erfgenamten, opfolge troch syn bastertsoan, Karel Martel. Dêrmei wûn de partij fan de Karolingen it fan de Pippyniden. 

Karel Martel wie de heit fan Pippyn de Koarte, de earste Frankyske kening fan de dynasty, dy't de lêste Merovingyske kening Gilderik III ôfsette. Yn 732 makke hy in ein oan de opmars fan Moaren yn Súd-Jeropa troch it Moarske leger by Toers te ferslaan. 

Karel de Grutte joech de Karolingen noch mear oansjen. Hy wreide it ryk fierder út nei it noarden en easten en wie in krêftich bestjoerder dy't foar ienheid soarge yn it ryk. 

Nei de ferparting fan it Frankyske Ryk yn it Ferdrach fan Ferdun yn 843 bleaunen de Karolingen noch in skoftlang oan de macht. 

* Yn it westen, it lettere Frankryk bleau de dynasty oan it bewâld, oant it Hûs Kapet, in besibbe staach fan de famylje, de troan oernaam.
* Yn it midden, Noard-Itaalje en yn Lotaringen bleau de haadstaach trochregearen oant 887.
* Yn it easten, dat letter it Hillige Roomske Ryk wurde woe, bleaune de Karolingen regearen oant 911, doe't sy opfolge waarden troch it Hûs fan Saksen.

### Karolingyske Hûs (751 oant 987)
* 751 - 768: Pippyn de Koarte 
* 771 - 814: Karel de Grutte
* 814 - 840: Loadewyk de Fromme
* 840 - 877: Karel de Keale
* 877 - 879: Loadewyk de Stammerder
* 879 - 882: Loadewyk III
* 882 - 884: Karloman, kening fan Francië
* 884 - 887: Karel de Grouwe
* 888 - 898: Odo I, greve fan Parys (Robertingyske Hûs)
* 898 - 922: Karel III de Ienfâldige
* 922 - 923: Robert (Robertingyske Hûs)
* 923 - 936: Rudolf, greve fan Boergonje (Robertingyske Hûs)
* 936 - 954: Loadewyk IV	 
* 954 - 986: Lotarius
* 986 - 987: Loadewyk V de Loaie
Modderige Bol

De **Modderige Bol** is in mar yn de gemeente Smellingerlân. De langhalige mar leit west fan de Goaiïngahúster Sleat, noardeast fan Goaiïngahuzen en rint oan de westkant middels in naute út yn de Wide Ie. oan de noardkant fan de mar leit It Eilân.
Modderige Geau

De **Modderige Geau** is in wetter yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Dizze brede feart is in diel fan it Prinses Margrietkanaal tusken Twellingea en it Krúswetter by de Houkesleat.

De namme *Modderige Geau* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Modderige Geeuw*.
Modderige Ryd

De **Modderige Ryd** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart ferbynt de Easterwimerts mei de Wite Brekken. Oan de súdeastwâl leit it Deeklân, oan de noardwestkant leit it eilân De Krite.
De Molier

**De Molier** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint fan súdwest nei noardeast yn Gaasterlân yn de Huitebuorster Polder besuden Nijemardum.
Modderikswyk

De **Modderikswyk** is in feart yn de gemeente Smellingerlân, yn 'e himrik fan Drachtster Kompenije. De wyk rint fan de krusing A7/De Skieding, east fan Drachten by Mearum, nei de Fryskepeallenfeart noardlik fan Oerterp oan de Feart.

In *wyk* is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Modderikswyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Modderikswijk*.
Modderpoel

De **Modderpoel** is in mar yn de gemeente Opsterlân. De poel leit op de Duerswâldster Heide east fan Wynjewâld. Op de heide lizze noch mear puollen lykas Duursma's Dobbe, de Eineven en de poel Waskmar.
Moerdjip

It **Moerdjip** is in feart yn de gemeente Opsterlân. De feart rint east fan De Tynje, rint dan nei it noarden troch de Riper Wâlden en komt út yn de Nije Feart.
Seine (ark)

In **seine** is in stik lânbou-ark dat beskôge wurde kin as in fierdere ûntwikkeling fan de sizel. In tuskenfoarm is dan de sichte. De seine bestiet út in lang bûgd mes, oan de binnebocht skerp, mei in skerpe punt, befêstige oan in stâle mei bytiden 1 mar meast 2 hânfetten. De seine wurdt brûkt troch mei in flugge swaaiende beweging lang gêrs of nôt te meanen, sûnder dat de meander him dêrfoar hoecht te bûken.

## Hierskerp
De seine wurket it bêste as dizze flymskerp is. Hoewol't de measte seinen mei in swiere metalen stâle út Nederlânske winkels faak allinnich mei in strikel (in mei groukerrelich slypmateriaal beplakte latte) skerp holden wurdt, wurde de bêste resultaten berikt troch de seine te *harjen* en te *setten*.

It "harjen fan de seine" kin dien wurde by ûnbehurde meanblêden fan hege kwaliteit izer, dat yn East-Jeropa en Eastenryk (Teufelskerl) noch wol te krijen binne. It snijflak fan sa'n blêd wurdt bylâns de râne nei bûten dreaun mei in harhammer op in harspit (ambyld), sadat in tinne râne ûntstiet dy't flymskerp is.
Hoewol soks tige ienfâldich liket, is der foar dizze bewurking frijwat fakkennes nedich. Op grutte fjilden, dy't mei de seine meand waarden, wie der geregeld ien persoan waens taak it wie om oan ien tried wei te harjen.

Under it wurk wurdt it blêd troch de meander sels geregeld set troch in yn wetter wietmakke silexstien (strikel, slypstien) mei lange swaaiende bewegingen fan de breedste kant ôf nei de punt te bewegen.

## Trivia
* Gêrs wurdt leafst yn de moarntiid meand, omdat it middeis stiif wurdt.
* Der bestiet in ferskaat oan meanblêden, fan ± 30 cm foar presys meanen, -bygelyks yn in hôving- oant mear as 60sm foar gruttere stikken lân. Ek bestean der grutte blêden om tinne tûkjes mei te meanen.
* De seine mei metalen stâle en stielen 'mes' is lichaamlik folle swierder as de lichtere houten seinestâlen dy't yn East-Jeropa te keap wienen, en dy't sels wol op maat makke waarden, dêr't in hierskerp sêftmetalen mes by brûkt wurdt. By de goeie technyk wurdt der amper krêft brûkt, en wurdt de rêch rjocht holden. It mes wurdt yn in floeiende swaai leech oer de grûn beweegt, wêrnei in stap foarút dien wurdt en de beweging wjerhelle wurdt. Ek âldere froulju dy't dizze technyk yn 'e macht hawwe kinne dit in dei folhâlde.
* Yn de leginde fan de Wite Wiven spilet it smiten fan in harspit in wichtige rol.
* Alle jierren wurdt der yn de feestwike yn Surhuzum it wrâldkampioenskip seineharjen holden. Yn 2004 foar de 25e kear. Wa't oan 'e ein fan it kampioenskip de skerpste seine hat, mei him in jier lang wrâldkampioen neame.
* Yn it Skotsk Museum yn Edinboarch is yn de kelder in grut seineblêd út de Romeinske tiid te bewûnderjen. De tekst derby oer it skerpjen is mooglik ferkeard.
* Alle jierren wurdt der by de tradisjonele Flaeijelfeesten yn Aldhoarne en Nijhoarne it Frysk kampioenskip seinemeanen holden, altyd de lêste sneon yn septimber.

## Symbolyk
Yn de symbolyk hat de figuer fan de dea, Blauwe Fedde, altyd in seine by him.
Molkfeart

De **Molkfeart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint tusken Makkum en Wûns yn polder De Weeren. Oan de noardkant fan Makkum rint de Alde Molkfeart dy't yn de Molkfeart útrint en oan de súdkant fan Makkum komt de Nauwe Feart út op de Molkfeart.

De namme *Molkfeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Melkvaart*.
Mûdjip

It **Mûdjip** is in feart yn de gemeente Opsterlân. It Mûdjip rint east fan De Tynje en hjit mear noardlik it Moerdjip. Nei it suden rint it wetter fierder as de Wispel.
De grutste sydstream fan it eardere Alddjip begûn tusken Terwispel en Koartsweagen. De beneaming stream op wie doe Mûdjip, Wispel en noch fierder Alde Ie.
Sint-Bonifatius Hospitaal

It **Sint-Bonifatius Hospitaal**, yn de folksmûle wol *Bonnehos* neamd, wie foarhinne in sikehûs yn Ljouwert.

Yn 1883 waard it sikehûs stifte troch trije Fransiskaanske nonnen út Dútslân as it Sint-Antoni Hospitaal. Yn 1887 krige it in plak yn 'e pastorij fan 'e Sint-Bonifatiustsjerke, oan de Foarstreek yn it sintrum fan de stêd. Dêrfandinne kaam it oan syn úteinlike namme.

Fanwege romtetekoart krige it sikehûs yn 1935 in nij ûnderkommen benoarden de binnenstêd oan de Mr. Piter Jelles Troelstrawei. It gebou lei yn in park en waard yn de jierren 60 flink útwreide mei nijbou.

Yn 1982 fusearren de trije Ljouwerter sikehûzen: Sint Bonifatius Hospitaal, Diakonessehûs en Triotel. De nije namme Medisch Centrum Leeuwarden (MCL). It Sint-Bonifatius Hospitaal krige dêrby de namme MCL-Noard. 

Nei de fusy waard stadich oan alle medyske saken op de lokaasje fan it Triotel (MCL-súd) konsintrearre. Yn 2004 sleat MCL-noard de doaren, wylst it Diakonessenhûs (MCL-Midden) dat yn 1987 al dien hie. 

Tsjintwurdich is it gebou oan de Mr. Piter Jelles Troelstrawei op in lyts stik nei ôfbrutsen. Op it terrein kaam in nije wenwyk, Sint Bonifatius Park.
Munnikesleat

De **Munnekesleat** is in sleat yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De sleat rint besuden Molkwar yn de polder De Flait. De feart rint east-west en komt út yn De Finke.

De namme *Munnekesleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Monnikensloot*.
Mûntsjerak

It **Mûntsjerak** is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint fan de Deelsbrêge tusken Haskerdiken en Akkrum yn de rjochting fan It Hearrenfean.

De namme *Mûntsjerak* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Monnikerak*.
Mûzerid

De **Mûzerid** is in streamke yn de eardere gemeente Dongeradiel. It rint fan it noarden fan Eastrum troch de Jouswierpolder nei it noardeasten en rint troch oant It Heech Hôf east fan Jouswier. It is in natuerlik wetter.

De namme Mûzerid jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Muizenrid*..
It Nau

**It Nau** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It wetter ferbynt de Wite Brekken besuden Snits mei it súdliker lizzende Aldhôf en De Geau benoarden Langwar. Underweis komt út it easten de Leienpoel (of de Sânige Sleat) der op út.

De namme *it Nau* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Het Nauw van De Brekken*.
Nau (Makkum)

It **Nau** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart ferbynt de Skraarder Feart mei de Molkfeart noardeast fan Makkum.

De namme *it Nau* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Het Nauw*.
Katarina fan Montfoart

**Katarina fan Hollân** is om 1280 hinne berne en is ferstoarn op 12 augustus 1328 (?). Se wie in oerwûn bern fan Floaris V fan Hollân en wie troud mei Sweder I, boarchgreve fan Montfoart.

## Boarne
*  www.genealogieonline.nl
Nauwe Luts

De **Nauwe Luts** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan de Hoarsa east fan Warkum nei it easten en bûcht dan nei it suden om út te kommen yn de Ursulapoel. Oan de oare kant fan de poel rint it wetter troch mei de namme Heidenskipster Feart.

De namme *Nauwe Luts* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme.
Nauwe Wimerts (Snits)

De **Nauwe Wimerts** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It wetter foarme foar de gemeentlike weryndieling de grins fan de gemeenten Wymbritseradiel en Snits. De feart rint as fuortsetting fan de Tsjerkesleat east fan Drylts nei de N345 troch nei de súdeastliker lizzende Swarte Brekken en de Easterwimerts.

De namme *Nauwe Wimerts* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nauwe Wijmerts*.
Nauwe Wimerts (Wâldsein)

De **Nauwe Wimerts** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint as fuortsetting fan de Wide Wimerts troch nei besuden de krusing mei de Jeltesleat en rint benoarden Wâldsein út yn de Noarderie. Oan de westkant fan de feart leit polder de Gouden Boaiem.

De namme *Nauwe Wimerts* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nauwe Wijmerts*.
Neare Burd

De **Neare Burd** is in feart by Grou yn de gemeente Ljouwert. De feart rint troch polder De Burd en ferbynt de Sitebuorster Ie mei  de Pikmar. It westlike diel hjit de Wide Burd it stik nei de Pikmar Neare Burd.

De namme *Nauwe Burd* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nauwe Bird*.
Njoggende Wyk

De **Njoggende Wyk** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Negende Wiek*) is in feart yn de gemeente Eaststellingwerf. De wyk rint fan de Nije Feart east fan Appelskea nei it noardeasten, en dan troch de Kompanjonsbosken east fan Ravenswâld nei de pleats Tsjerkefean besuden it Fochteler Fean. Bylâns dizze wyk rinne de Earste Wyk oant en mei de Alfde Wyk.

In *wyk* is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Njoggende Wiek* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Negende Wijk*.
Geberik

**Geberik** († sa. 350) wie in kening fan 'e Fisigoaten út 'e 4e iuw. Hy folge Arjarik op en ferovere de Romeinske provinsje Daasje (rûchwei it hjoeddeistige Roemeenje), dat om 340 yn 'e hannen fan 'e Fandalen fallen wie. Nei't de Geberik de Fandalen ûnder harren kening Wisimar ferslein hie, moasten dy Daasje ûntromje en tastimming oan 'e Romeinen freegje om har yn it oanbuorjende Pannoanje (rûchwei it moderne Hongarije) nei wenjen te setten. Geberik brocht ek de rest fan syn libben fierhinne op it slachfjild troch, en moat om 350 hinne stoarn wêze. Hy waard opfolge troch Ermannerik.
Nesker Sylroede

De **Nesker Sylroede** is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De sylroede rint fan Nes nei de Bokkumer Mar om dan fierder te rinnen as Burstumer Rak, Douwe Tsjeardsrak en De Greft nei de Peanster Ie.

De namme *Nesker Sylroede* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Zijlroede*.
Sichte (lytse seine)

In **sichte** is in stik boere-ark foar it meanen fan nôt dat tagelyk wat hat fan in seine en in sizel.

In sichte en in sikkel kinne mei ien hân brûkt wurde, in seine mei beide hannen. De stâle mei it hantfet hjitte tegearre de werft. De werft wurdt makke út in spesjaal foarme stik hout, om as hantfet en stâle fan it meanblêd te wurkjen. De lingte fan de werft fan in sichte is sawat de helt fan de stâle fan in seine. 

De frije hân kin brûkt wurde foar it hantearjen fan in pikheak of matheak om it nôt byinoarte pakken ta in skeaf of skeau. In oantal waard dan oerein setten ta in hok om fierder te drûgjen. In pikheak bestiet út in houten hantfet fan ûngefear 60 sintimeter mei in heak fan ûngefear 15 sintimeter leadrjocht dêrop.
Nijdjip (Suwâld)

It **Nijdjip** is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan Tytsjerk nei it suden en komt súdwest fan Suwâld út yn it Skalkedjip, in ûnderdiel fan it Prinses Margrietkanaal.

De namme Nijdjip is sûnt 15 maart 2007 de offisjele namme en ferfong doe de eardere offisjele namme *Nieuwe Diep*.
Nijdjip (Easterboarn)

It **Nijdjip** is in feart yn de gemeente Opsterlân. De 2,5 kilometer lange feart rint fan De Boarn benoarden Easterboarn nei it easten en komt westlik fan de Ulesprong út yn de Nije Feart. Benoarden de feart leit polder Rypweisein.

De namme *Nijdjip* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Diep*.

## Wannelrûte
De polderdyk bylâns It Nije Djip is sûnt 2013 ûnderdiel fan in ûngefear 12,5 kilometer lange wannelrûte dy’t begjint by it Sudergemaal en fia de Nije Feart nei de De Ulesprong giet. It paad rint dêrnei oer de polderdyk bylâns te Nijdjip rjochting De Ripen en de Domela Nieuwenhuiswei. Oer de Geawei en It Damshûs komt it paad wer út by it Sudergemaal.

## Thomas Pôle

Oan it noardside fan it Nijdjip tusken Aldeboarn en De Ulesprong leit de Thomas Pôle. Dizze heale bunder ûnlân leit op de hoeke fan in wyk oan de noardside fan it Nijdjip. De wyk komt út by de boerepleats op De Ripen 20 besuden Nij Beets. De seis pleatsen oan de Ripen binne saneamde 'steatsbuorkerijen' dy’t boud waarden yn it ramt fan de wurkferskaffing yn de tritiger jierren fan de tweintichste iuw. Om de lannen by dizze seis pleatsen leit in polderdyk dy’t it wetter fan de Boarn keare moast by heech wetter. De Pôle hearde sûnt de sechtiger jierren by de pleats fan Thomas Poortman. As it ûnlân simmerdeis meand wie leinen in soad Boarnsters en oare boatsjeminsken oan de Thomas Pôle foar de wâl. De wâl wie simmerdeis nei it gersmeanen ek berikber mei de auto. Sûnt 2014 is de Thomas Pôle oanjûn mei in buordsje.
Nije Feart (It Bilt)

De **Nije Feart** (Biltsk en offisjeel: *Nije Faart*; Nederlânsk: *Nieuwe Bildtdijkstervaart*) is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint fan Swarte Haan, dêr't ferbining is mei de Kâlde Feart nei it easten oan Nijebiltsyl ta. Dêr stiet de feart yn ferbining mei de út it suden kommende Kaaifeart.
De Nije Feart rint njonken de Nije Biltdyk. 
Sawat in kilometer súdliker rint de Alde Feart.

De namme *Nije Faart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Bildtdijkstervaart*.
Nije Feart (Appelskea)

De **Nije feart** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Ni'je Vaort*) is in feart yn de gemeente Eaststellingwerf. De feart rint fan de Earste Wyk yn Appelskea nei it easten oant de Dwerswyk. De Nije Feart rint noardlik bylâns de Opsterlânske Kompanjonsfeart. Oan de noardside rinne de Earste Wyk oant en mei de Alfde Wyk nei de Kompanjonsbosken.

De namme *Ni'je Vaort* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.
Nije Feart (Drachten)

De **Nije feart** is in feart yn de gemeenten Opsterlân en Smellingerlân. De feart rint fan de wei it Suderein west fan Selmien nei it suden en rint út yn it Ferbiningskanaal dat fierder giet yn de rjochting fan it Weinterper Skar.

By de oanlis fan it Ferbiningskanaal yn it ramt fan de ruilferkaveling begjin jierren 1960 is de Nije Feart opnaam yn it trajekt fan dat kanaal. Earder rûn er oan de Olterterpsterbrêge, yn de wei fan Olterterp nei it Selmien, ta dêr't de Olterterpster Feart der op oansluet.  By dy gelegenheid is klapbrêge oer de Nije Feart ferfongen troch in fêste brêge. 

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.
Nije Feart (wetter by Langsweagen)

De **Nije Feart** is in feart oan de eastkant fan Langsweagen yn de gemeente Opsterlân. 

De feart rint fan de Hege Dyk noardeast fan Langsweagen nei it noarden. Dêrnei rint de feart tusken de polders De Plasse en De Finnen troch yn de rjochting fan Terwispel. In lytse kilometer foar de Koaibosk (N392) bûcht de feart ôf nei De Gordyk en hjit dan Klidzerak.

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.

Nije Feart is ek de namme fan in buorskip oan de noardkant fan Langsweagen.

## Sjoch ek
* Fryske doarpen, buorskippen en delsettings
Nije Feart (Hylpen)

De **Nije feart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan it krúspunt N359/Alde Dyk oan de kant fan Lytse Wiske nei it suden njonken de N359 oant de Koudumer Feart oan de noardkant fan Koudum.

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.
Nije Feart (De Fluezen)

De **Nije feart** is in feart yn 'e eardere gemeente De Fryske Marren. De feart ferbynt De Fluezen mei de súdliker lizzende wetters De Oarden en De Holken. Trochdat de feart in troch in stik fan de Noardwâlder Polder (mei Aldegea) rint, ûntstiet oan de noardwestkant fan de Nije feart in eilân.

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.
Nije Bloksleat

De **Nije Bloksleat** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint yn polder De Foarútgong súdwestlik fan de Ursulapoel earst nei it súdwesten en letter mei in knik nei it noardwesten. De feart rint dan njonken de wei fierder nei de Dyksfeart.

De namme *Nije Bloksleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Bloksloot*.
Luchtballon

In **luchtballon** of **hjitte-luchtballon** is in loftfartúch dat like licht as lucht is en gjin opdriuwing hat. De earste flecht yn in luchtballon sûnder ferankering oan 'e grûn fûn plak yn 1783.

In luchtballon is in grutte ballon mei ûnderoan in kuorke foar de passazjiers. It gas yn 'e ballon is safolle lichter as lucht, dat de ballon it kuorke, en de ynhâld, yn 'e loft hâlde kin.

Der binne twa soarten fan luchtballonnen:
* De gasballon, dêr't de ballon mei in gas folle is wat by de luchttemperatuer lichter is as de lucht deromhinne.
* De hjitte-luchtballon, dêr't de ballon mei waarme lucht folle is dy't by dy hegere temperatuer lichter is as de lucht deromhinne.

Om't de luchtballon gjin motor hat wurdt er troch de wyn stjoerd. It ienichste wat ballonfarders dwaan kinne is de hichte feroarje, om sa wyn yn in oare rjochting te berikken.