open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Opnamen (produksje)

De **opnamen** of de **produksje**, of mei in Ingelske term dy't yn it jargon fan 'e filmyndustry in soad brûkt wurdt: ***principal photography***, is de faze yn 'e produksje fan in film of tillefyzjeprogramma wêryn't it grutste part fan 'e bylden op film fêstlein wurde. Dêrta steane de akteurs op 'e set foar de rôljende kamera's. De opnamen fan in produksje wurde ûnderskaat fan 'e preproduksje (of tarieding) en de postproduksje (of ôfwurking). De opnamen begjinne as de preproduksje einiget, en as se dien binne, begjint de postproduksje.
__TOC__
## Neiere beskriuwing
De opnamen of eigentlike produksje fan in film of tillefyzjeprogramma begjint op 'e earste opnamedei. Fan dat stuit ôf wurdt per shot wurke. Men nimt lytse stikjes film op en faak wurdt tagelyk it lûd ek opnommen. As alle shots filme binne, kinne de opnamen beëinige wurde.

De opnamen binne yn 'e regel de djoerste faze fan in film- of tillefyzjeproduksje, wat komt troch it salaris fan 'e cast en crew en de kosten dy't ferbûn binne oan 'e hier fan lokaasjes, rekwisiten en kostúms. It begjin fan 'e opnamen wurdt dêrom faak sjoen as in kantelpunt: foartiid kin de produksje sûnder al tefolle finansjele ferliezen noch ôfblaasd wurde, mar as de opnamen ienris úteinset binne, is dat net mear mooglik, en moat de film dêrom ôfmakke wurde.

Dêrom slute de makkers fan spylfilms ornaris in fersekering ôf foar it gefal dat de produksje dochs noch stillein wurde moat as it gefolch fan ûnfoarsjoene omstannichheden, lykas it ferstjerren fan 'e haadrolspiler. Wat oars dat wolris foarkomt, is dat dekôrs of sels de bylden dy't al filme binne, ferlern geane troch brân, mei't filmsets dêr notwaar kwetsber foar binne. Fierders wurdt kamera's faak hierd, en de measte kameraferhierbedriuwen wegerje meiwurking oan in produksje as der gjin bewiis fan fersekering oerlein wurdt.

As de opnamen (mei súkses) beëinige wurde, seit men wol: "it stiet derop" (d.w.s. op 'e film), of yn it Ingelsk "*it's a wrap*" (letterlik: "it is ynpakt"). Sadwaande wurdt der dan faak mei cast en crew in *wrap party* holden om dat te fieren.

## Bykommende opnames yn de postproduksjefaze
It komt lykwols foar dat de regisseur letter ta it besef komt dat er noch wat fergetten is, of dat it shooting script (de úteinlike ferzje fan it senario) troch ûnfoarsjoene foarfallen noch feroare wurde moat. Dan kin it wêze dat de akteurs letter, yn 'e postproduksjefaze, weromroppen wurde om noch ien of in pear ekstra shots  of sênes op te nimmen. Yn seldsume gefallen wurdt soms sels in akteur hielendal út 'e film helle, bgl. om't er ûnder de mjitte prestearre hat, of om't er maatskiplik yn opspraak kommen is troch in rasistyske útspraak of in seksueel misdriuw. Dan moatte der mei de ferfangende akteur in grut tal nije opnamen makke wurde. As by sokke opnamen ûnder de postproduksje âld materiaal op 'e nij filme wurdt, sprekt men fan in reshoot, mar as it om nije sênes giet, wurdt it in pick-up neamd.
Keeseekoose Reservaat 66

It **Keeseekoose Reservaat 66** (Ingelsk: *Keeseekoose 66 Reserve*) is in reservaat fan 'e Keeseekoose Earste Naasje (*Keeseekoose First Nation*), in erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Kanadeeske provinsje Saskatchewan. It waard yn 1874 stifte as útfloeisel fan it Ferdrach Nû. 4, ien fan 'e regionale, saneamde Nûmere Ferdraggen tusken de ûnderskate Yndiaanske folken en de Kanadeeske autoriteiten. It wie oarspronklik fêstige oan 'e igge fan 'e Swan yn súdeastlik Manitoba, mar jierlikse oerstreamings dêre twongen ta ferpleatsing fan it reservaat, mei as gefolch dat it binnen de grinzen fan Saskatchewan kaam te lizzen.

## Geografy
It Keeseekoose Reservaat 66 bestiet út 18 losse perselen lân, dy't sitewearre binne yn it súdeastlike diel fan Saskatchewan, oan 'e noardkant fan 'e rivier de Assiniboine, tusken de plakken Kamsack yn it suden en Pelly yn it noarden yn. It grinzget oan it Coté Reservaat 64 fan 'e Coté Earste Naasje. It haadkertier fan 'e Keeseekoose Earste Naasje is fêstige yn Kamsack, dat bûten it eigentlik reservaat leit. It Keeseekoose Reservaat 66 beslacht in oerflak fan 6.927,9&nbsp;ha oftewol likernôch 69,3&nbsp;km².

## Demografy
De bewenners fan it reservaat binne allegearre leden fan 'e Keeseekoose Earste Naasje. Hja binne etnyske Odjibwe (*Ojibwe*), in Algonkwynsktalich folk dat ien fan 'e talrykste Yndiaanske groepen fan Kanada foarmet. De Odjibwe fan 'e Keeseekoose Earste Naasje hearre ta de subgroep fan 'e Flakte-Odjibwe (*Plains Ojibwe* of *Saulteaux*). Neffens ynformaasje fan 'e Keeseekoose Earste Naasje hie it Keeseekoose Reservaat 66 yn 2018 679 permaninte bewenners, oftewol 30,1% fan 'e leden fan 'e stamme. Dêrûnder wiene 361 manlju en 318 froulju. De befolkingstichtens fan it reservaat bedroech dêrmei yn 2018 9,8 minsken de km². 

## Ekonomy en foarsjennings
It Keeseekoose Reservaat 66 beskikt oer in eigen basisskoalle, dy't oplutsen is fan hout en beton, mei in metalen dak, en behalven klaslokalen ek in gymnastykseal, in mienskipsromte, in fuotbalfjild en in atletykbaan omfiemet. Fierders binne der yn it reservaat in lyts winkelsintrum, in pompstasjon en in tsjerke. De wetshanthavening is yn 'e hannen fan 'e Royal Canadian Mounted Police (RCMP), dy't in plysjeburo yn it deunby leine Fort Pelly hat.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Keeseekoose Earste Naasje
Bergen op Soom

**Bergen op Soom** (Nederlânsk en offisjeel: *Bergen op Zoom*; Brabânsk: *Bèrrege*) is in stêd yn de Nederlânske provinsje Noard-Brabân en it haadplak fan de gemeente Bergen op Soom. Op skrift wurdt de namme bytiden ynformeel ôfkoarte as *BoZ*. Yn it tichtby lizzende Flaanderen is de Nederlânske skriuwwize *Bergen-op-Zoom* algemien, lykas op de beweiwizering oan de Antwerpske ring. De gemeente Bergen op Soom is neffens ynwenners de njoggende gemeente fan Noard-Brabân.

## Toponymy
De namme *Bergen op Zoom* hat meardere ferklearrings, wêrûnder dy fan *bergen* as *haven*, of ferwizend nei de hichteferskillen troch de lizzing op de Brabânske Wâl, en it wurd *Zoom* as de râne fan de Brabânske Wâl, dan wol ôfkomstich fan it wurd *soma*, dat *moeras* betsjut. Mei de -letter groeven- feart de Zoom hat de namme neat te krijen.
Feedriuwerij

In **feedriuwerij** is it (fierhinne histoaryske) proses fan opdriuwen fan fee fan it iene plak nei it oare oer oansjenlike ôfstannen. It fee bestie dêrby almeast út kij, mar it koe ek gean om hynders, bargen, skiep, geiten, guozzen of oare domestisearre bisten. It byld dat de measte minsken tebinnen komme sil by it hearren fan it wurd 'feedriuwerij' is dat fan 'e cowboy dy't yn it Wylde Westen fan 'e Feriene Steaten op syn hynder in keppel kij opdriuwt.
__TOC__
## Skiednis
Feedriuwerijen besteane al sûnt minskewitten. Yn 'e Midsiuwen waarden by jierlikse feedriuwerijen Hongaarske grize kij oer de rivier de Donau brocht om 'e stêden fan Dútslân fan fleis te foarsjen. Yn 'e sechstjinde iuw wiene der feedriuwerijen dy't fleiskij oer de Sint-Gotthardpas nei de fleismerken fan Bellinzona en Lugano ta brochten, yn Lombardije. Dêr kaam omtrint 1700 in ein oan doe't men yn Switserlân oerstapt wie fan nomadyske fetweiderij op sedintêre molkfeehâlderij. Yn Ingelân waarden oant fier yn 'e njoggentjinde iuw feedriuwerijen holden wêrby't Ierske bargen en guozzen út 'e havenstêd , oan 'e Ierske See, dwers troch it lân nei Londen ta dreaun waarden om dêr slachte te wurden.

Tagelyk mei de kolonisaasje fan 'e westlike helte fan 'e Feriene Steaten, yn 'e njoggentjinde iuw, waarden dêr ek grutskalige feedriuwerijen holden, benammen yn 'e tiid fan it Wylde Westen. Fan 1865 oant 1895 dreau men grutte keppels fleiskij fan Teksas nei de westlike útein fan it spoar, yn Kansas, dêr't se op 'e trein set waarden nei de slachthuzen fan St. Louis en Chicago. Stedsjes as Abilene, Ellsworth, Wichita en Dodge City ûntstiene as sokke 'feestedsjes', dy't faak yn it earstoan berucht wiene om harren wetteleazens. De feedriuwerij ferrûn oer fêste rûtes, lykas it ferneamde Chisolm Trail, mar ek oer it Shawnee Trail en it Great Western Trail. Oer it Goodnight-Loving Trail waarden fierders keppels kij út Teksas wei nei merken yn it Amerikaanske Súdwesten ta dreaun.

Grutte feedriuwerijen fûnen ek (en fine noch wol) plak op 'e Argentynske pampa's en yn lannen as Kolombia en Fenezuëla. Yn Austraalje kamen se yn it ferline ek in soad foar. Yn 1885 sette bygelyks in Patsy Durack út Queenslân ôf nei de Kimberley, it noardlike part fan West-Austraalje, mei in keppel fan 8.000 kij, oer in ôfstân fan 4.800&nbsp;km. Hy kaam dêr twa jier en twa moannen letter oan mei likernôch de helte fan 'e kij. En yn maart 1883 setten twa Australyske famyljes fan Skotsk komôf, de MacDonalds en de McKenzies, mei 670 kij, 32 oksen en 86 hynders ôf út Nij-Súd-Wales. Nei in reis fan reis fan trije jier en fjouwer moannen, dy't mank gie mei it trochkrusen fan rivieren dêr't it optilde fan 'e krokkedillen en it ôfslaan fan oanfallen fan 'e Australyske Aborizjinals, kamen se yn july 1886 einlings en te'n lêsten yn 'e Kimberley oan. Dat wie ynsafier bekend de langst duorjende feedriuwerij út 'e skiednis.
Oger

* oger (mytysk wêzen), in mytysk wêzen yn 'e foarm fan in minskeslinende reus
* Oger (plak), in plak yn it Frânske departemint Marne
* Oger (rivier), in rivier yn Ruslân
* Oger (winkelkeatling), in Nederlânske kleanwinkelkeating
** Oger Lusink, de eigner en nammejouwer fan 'e winkelkeatling
* Saudi Oger, in Saûdysk boubedriuw
Oger (mytysk wêzen)

In **oger** (froulike foarm: **ogresse**) is in mytysk wêzen yn 'e foarm fan in minske-itende reus. Sokke wêzens wurde ornaris foarsteld mei in disproporsjoneel grutte holle, in soad hier oer it hiele lichem en faak in hûd fan in ûngewoane kleur. Se hawwe yn 'e measte gefallen in foarkar foar it iten fan minsklike poppen en lytse bern. Wêzens fan dat soarte komme foar yn 'e leginden, myten en mearkes fan in grut tal lannen en folken, mar de oger is spesifyk ôfkomstich út 'e folkloare fan Frankryk en Itaalje. Dêrwei is er letter, mooglik al troch de Normandyske Ynvaazje fan 1066, yn 'e Ingelske folkloare trochkrongen. 

As wurd is 'oger' yn it Frysk en Nederlânsk in frij resinte ûntliening út it Frânsk (fan *ogre*), en wurdt it yn dy sin benammen brûkt yn (oersettings fan) moderne fantasyliteratuer. It wurd stiet lykwols net yn 'e *[[Dikke Van Dale]]*, noch yn *[[Het Groene Boekje]]*. Yn Fryske en Nederlânske oersettings fan âldere ferhalen, lykas it bekende mearkes *[[Lyts Tomke]]* en *[[Jaap en de Beanestaak]]*, wurdt 'oger' sadwaande ienfâldichwei fertaald mei 'reus'. Etymologysk is *ogre* troch it Frânsk ûntliend oan it Italjaanske *orco*, dat yn 'e Napolitaanske foarm *uerco* ûnder mear oantroffen wurdt yn 'e *[[Pentamerone]]* fan Giambattista Basile (1575-1632). 

Basile syn wurk is lykwols lang net de âldste oerlevering fan it wurd yn it Italjaansk, en ek yn it Frânsk wie it al fier foar de tiid fan Basile trochkrongen. It âldst oerlevere gebrûk fan it Frânske *ogre* datearret nammentlik út 'e tolfde iuw, út 'e ridderroman *[[Parsival, it Ferhaal fan de Graal|Perceval, li Contes del Graal]]*, fan Chrétien de Troyes. 'Oger' hat in noch âldere foarm yn it Latyn, *orcus*, dêr't it Aldingelske *orcnēas* op weromgiet, dat yn regel 112-113 fan it Midsiuwske epos *[[Beowulf]]* neamd wurdt en dat yn 'e tweintichste iuw skriuwer J.R.R. Tolkien ynspirearre ta de foarm 'oark' foar de boasaardige wêzens yn *[[The Hobbit]]* en *[[The Lord of the Rings]]*. Uteinlik giet it wurd 'oger' werom op Orkus, de namme fan in Etruskyske god dy't minskefleis iet. It bleau in frij ûnbekend wurdt oant de Frânske foarm yn 'e santjinde iuw popularisearre waard yn 'e mearkes fan Charles Perrault (1628-1703) en Marie-Catherine Jumelle fan Berneville, grevinne fan Aulnoy (1650-1705).

Wêzens dy't besibbe binne oan ogers binne û.m. de *[[jötnar]]* út 'e Noardske mytology, de *[[oni]]* út 'e Japanske folkloare en de syklopen út 'e Grykske mytology (lykas dy dy't yn 'e *[[Odyssee]]* fan Homearus Odysseus syn bemanning finzen hâldt en ien foar ien opfret). It bekendste moderne foarbyld fan in oger is it grienhûdige titelpersonaazje út 'e ''Shrek''-rige. Yn dy films wurdt de saak omdraaid en wurdt de oger as freonlik en goedaardich foarsteld, wylst de minsken him oanhâldend fijannich behannelje.
Vignette

* Vignette Corporation, in Amerikaansk softwarebedriuw
* ''Vignette'' (koart ferhaal), in koart ferhaal fan Jim Butcher út 2002
Vignette (koart ferhaal)

***Vignette*** is in koart ferhaal fan it fantasysjenre, skreaun troch de Amerikaanske auteur Jim Butcher. De titel betsjut: "Wurdskildering". It is skreaun yn it ik-perspektyf, en makket diel út fan 'e searje *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*, dy't ta it subsjenre fan 'e urban fantasy heart. Yn 'e ynterne gronology fan dy rige spilet *Vignette* tusken de romans *[[Death Masks]]* en *[[Blood Rites (roman fan Jim Butcher)|Blood Rites]]* yn.

## Eftergrûn
*Vignette* is in tige koart ferhaal dat Butcher skreau op fersyk fan syn redaktrise by útjouwerij Roc Books, Jennifer Heddle, dy't it nedich hie as promoasjemateriaal foar *The Dresden Files*, om fergees wei te jaan op konvinsjes en sa. Yn it foarwurd by it ferhaal skriuwt Butcher dat er dy ôfspraak glêd fergetten wie en dat it him de jûns foar de deadline pas tebinnen skeat, en net om in oere as acht, mar om twa oere nachts. It ferhaal wie neffens him sadwaande fierhinne skreaun troch in koälysje fan kaffeïnemolekulen en senuwen.

## Publikaasjeskiednis
Butcher publisearre it ferhaal letter ûnder de titel *Publicity and Advertising* ("Publisiteit en Reklame") op syn eigen webside, www.jim-butcher.com. Yn 2010 makke it ûnder de nije titel *Vignette* ûnderdiel út fan Butcher syn ferhalebondel *[[Side Jobs]]*, dy't ferskynde by de New&nbsp;Yorkske útjouwerij Ace Books.  

## Ynhâld
Harry Dresden, praktisearjend tsjoender en privee-detektive te Chicago, hat in petear mei Bob, in elemintêre geast fan 'e lucht mei in yngeande kennis fan magy, dy't in skedel bewennet op 'e boekeplanke yn Harry syn laboratoarium. Se hawwe in mieningsferskil oer de advertinsje dy't Harry yn de *[[Gouden Gids]]* pleatst hat, mei de tekst: 

Bob fynt dy advertinsje saai en ûnynteressant, mar Harry wiist de aparte opstigings dêr't Bob mei oankomt ôf, om't er dy ferrifeljend en ûnoannimlik fynt. Uteinlik betinkt Bob in tekst dy't, ferwizend nei Harry syn eardere aventoeren, inkeld poere wierheid is, hoewol foar de measte lju noch altyd ûnoannimlik. Harry lit it yn him omgean, mar beslút úteinlik dat in feroaring him tefolle kostje soe om't Bob syn omskriuwing tefolle letters telt.
Mab

*Mab (fee) of keninginne Mab, in fee yn it toanielstik *Romeo en Julia*, fan William Shakespeare, en yn lettere literêre wurken
*Mab Darogan, in figuer út 'e Welske folkloare
*Mab (moanne), in moanne fan 'e planeet Uranus, ferneamd nei de fee Mab
*The Mab, folút: Mabuhay Gardens, in nachtklub yn San Francisco

## As ôfkoarting
*mab, in ISO639-3-koade foar de Jûtandûtsjy-fariant fan de Mitlatongo-Jûtandûtsjy-Mysjteekske taal (út Meksiko)
*MAB Corporation, in Australysk ûnreplik-goedbedriuw
*MAB Paints, in Amerikaanske ferveprodusint (1899-2007)
*Malaysia Airlines, in Maleizyske loftfeartmaatskippij dy't de koade MAB brûkt
*Malicet et Blin (MaB), in Frânske fabrikant fan fytsen, auto's en fleanmasinemotors (1890-1925)
*Manufacture d'Armes de Bayonne, in Frânsk wapenfabryk
*Mercado Alternativo Bursátil, de alternative effektebeurs fan Spanje
*Metric Advisory Board, Nijseelânske advysrie oangeande de ynfiering fan it metrike stelsel
*Microenterprise Access to Banking Services (MABS), in Filipynsk inisjatyf op it bankwêzen op it plattelân oan te fiterjen
*Beretta Model 38 (Moschetto Automatico Beretta, MAB), in semy-automatysk Italjaansk gewear út 'e Twadde Wrâldoarloch
*Movimento dos Atingidos por Barragens, in Brazyljaanske sosjalistyske beweging
*multi-author blog, in blog skreaun troch mear as ien persoan
*Muslim Association of Britain, in islamityske organisaasje yn it Feriene Keninkryk
Aartswâld

**Aartswâld** (Nederlânsk en offisjeel: *Aartswoud*) is in doarp yn 'e West-Fryske gemeente Opmeer yn 'e provinsje Noard-Hollân. Fuort by it doarp leit it natoergebiet *Weelpolder*.

Aartswâld hat  () ynwenners. 

## Skiednis

De plaknamme komt yn 1319 foar as *Edaertswoud*, de namme soe ferwize dat dit it wâld wie fan 'e famylje of persoan Edaert, in Fryske namme. Letter waard de namme ferbastere nei ûnder mear *Aertswoud* (1450) en *Aertzwoude* (1573) oant de hjoeddeiske stavering.

Yn 'e midsiuwen en oant de droechlizzing fan earst it Alderlannetocht en de lettere Wieringermar lei Aartswâld noch oan see, de Sudersee. It leit noch wol altyd oan 'e Westfryske Omringdyk, mar de haven is ferdwûn. In diel fan 'e Wieringermar is ferneamd nei it doarp, dat diel hjit *Aartswâlderhaadwyk* en leit tusken it doarp Middenmeer en Alderlannetocht.

## Gebouwen

In bekend bouwurk yn it doarp is de herfoarme tsjerke út 1884 mei syn 16e-iuwske toer. De ryk fike hearebank komt út 1641 en wie neffens it ôfbylde wapen fan de Sieuske famylje Soete fan Laecken. It oargel waard yn 1885 boud troch de Dútske oargelbouwer Richard Paul Ibach.

Ferhalen geane dat de fjouwerkante toer fan 'e tsjerke ek as fjoertoer brûkt waard om't de kust by Aartswâld as tige gefaarlik te boek stie. It ûntstekken fan it fjoer op 'e stompe toer soe ek wol dien wêze om skippen mei opsetsin yn swierrichheden te bringen. By in skipbrek koe de (earme) befolking fan it doarp dan profitearje fan it guod dat oanspielde. It is net bekend oft en hoe faak soks troch Aartswâlders tapast is.

Ien fan 'e âldste gebouwen is in earder kafee út de 15e iuw, letter brûkt as wenhûs. It kafee rûn goed yn 'e perioade dat Aartswâld in doarp mei in soad walfiskfarders wie.

Bij Aartswâld stiet ek de poldermûne Westuit Nr. 7. Nei dendrochronologysk ûndersyk yn 2010 waard fêststeld dat de mûne yn 1541 boud waard. Dêrmei is it mooglik de âldste mûne fan Noard-Hollân.

## Musea
* Kowefeemuseum.

## Berne
* Agnes de Vries-Bruins (1874-1957), arts, politika
Steendam

**Steendam** (Grinslânsk: *Staindam*) is in doarpke oan it Schildmeer yn de gemeente Midden-Grinslân, yn de Nederlânske provinsje Grinslân. It doarp leit oan de âlde dyk fan Noardbroek nei Appingedam en oan it Ofwetteringskanaal fan Duurswold. Omdat it dêr frij sompich wie waard om 1800 in stiennen daam oanlein. Yn 2008 hie Steendam 150 ynwenners.

Steendam is in wat ferspraat lizzend lintdoarp en hat net folle romtlike gearhing. In buorren is der net. De measte huzen komme út de tweintchste iuw. Oan de noard- en eastide is it doarp ynsletten troch in produksjebosk.

Troch de lizzing oan it Schildmeer is it gebiet oan de súdwestkant fan it doarp útgroeid ta in beskieden wettersportsintrum. De earste sylwedstriden op de mar waarden al yn de 19e iuw hâlden tusken skippers dy't by de mar bytiden wachtsje moasten op geunstige wyn. Sadree't de wyn dan opstuts wie it in wedstryd om as earste de mar oer te stekken.

Besuden it wettersportsintrum, rjochting Gaarland, leit in plasse dy't ûntstien is troch sânôfgraving.

Yn 2007 hie de gemeente Slochteren in plan om it doarp mear op it Schildmeer oanslute te litten (middels in bûlevaar) en it doarp in 'doarpshert' te jaan. Sa soe it doarp útgroeie kinne fan in weidoarp nei in wetterdoarp. Dy plannen binne troch jildkrapte net trochgien.
Willemstêd (Noard-Brabân)

**Willemstêd** (Nederlânsk en offisjeel *Willemstad*) is in festingstêd yn de gemeente Moerdijk, yn de Nederlânske provinsje Noard-Brabân. Willemstêd leit dêr't Volkerak en Hollandsch Diep inoar moetsje.

Willemstêd leit tusken Fijnaart en Numansdorp. Tichtby lizzende kearnen binne Helwijk, Klundert, Den Bommel, Achthuizen. Stêden dy't net fierôf lizze binne Rotterdam, Doardt en Breda.

De oarspronklike namme fan Willemstad is *Ruigenhil*. Sûnt 1584 waard de namme *Willemstad* brûkt, ta eare fan de yn dat jier fermoarde Willem fan Oranje.

Op 28 maaie 1926 waard de festingsstatus by Keninklik Beslút opheft. Yn 1970 waard de hiele eardere festing, mei de binnenstêd en in skoatsfjild in Ryksbeskerme stedsgesicht opnommen. De opset fan it plak *Ruigenhil*, in foarstrjittedoarp mei de Voorstraat en de Groenstraat en Achterstraat as efterstrjitten, is opnomd yn de tusken 1583 en 1587 boude festing.
Monnickendam

**Monnickendam** is in stêd yn de Nederlânske gemeente Wetterlân dat leit oan de Gouwzee yn de Nederlânske provinsje Noard-Hollân.

## Stedsrjochten
Op 25 febrewaris 1355 – de dei nei Sint Matthijsdei – krige Monnickendam fan de greve fan Hollân, Willem V, hânfesten en privileezjes, ek wol stedsrjochten neamd. Monnickendam krige wichtige foarrjochten, wêrtroch't de stêd mei oare stêden (fan Hollân) goed op de kaart kaam te stean. De stêd Monnickendam foarme in eigen rjochtsgebiet mei in eigen wetjouwing, in eigen rjochtspraak en in eigen bestjoer. Dit betsjutte it begjin fan fierdere groei. In tsjerkegebou waard setten op de trijesprong Kerkstraat, Noordeinde, Middendam. Yn de tweintichste iuw is allinnich de *Boarterstoer* noch oer.

Yn 1356 waard ek in begjin makke mei de útwreiding fan de stêd en om 1400 hinne waard by de hjoeddeiske Grutte of Sint-Nikolaastsjerke in kleaster boud mei de namme *Mariëngaarde*. De Grutte Tsjerke of Sint-Nikolaastsjerke is nei 1400 boud.

Yn 1575 waard de ommuorring fan de stêd ferfongen troch in omwâling mei fjouwer poarten en fjouwer bastions. Op it bastion foar de Suderpoarte waard letter it joadske begraafplak ynrjochte; dêr stiet noch in oerbliuwsel fan de muorre. Fan de rest fan de omwâling tsjûget allinnich de *festing*, in wannelpaad om it grutste gedielte fan de histoaryske stêd.

It is net ienfâldich in folslein byld te foarmjen fan Monnickendam yn de 14e iuw, omdat der gjin ôfbylden bewarre bleaun binne. Wol is bekend dat Monnickendam yn dy tiid in dúdlike bestjoerlike of ekonomyske sintrumfunksje en in befolkingsomfang hie, dy't rjochtfeardige dat it stedsrjochten krige.

## Nammejouwing
Der binne twa mooglike ferklearrings foar de namme:
# Op dammen yn de festinggrêft waarden wolris stiennen tuorkes setten om it (yllegaal) oerstekken fan de daam der net makliker op te meitsjen. Omdat dy tuorkes ek wol 'monniken' neamd waarden soe Monnickendam dêrnei neamd wêze kinne. 
# Oant yn de 13e iuw stie it gebiet ûnder ynfloed fan it Fryske Norbertiner kleaster Mariëngaarde. Muontsen út dat kleaster besoargen Monnickendam mooglik syn namme.
Foarburch

**Foarburch** (Nederlânsk: *Voorburg*) is in stêd en eardere gemeente yn Súd-Hollân dy't op 1 jannewaris 2002 fusearre mei Leidskendam ta de hjoeddeiske gemeente Leidskendam-Foarburch. Foarburch leit oan it Ryn-Schiekanaal (ek wol Vliet neamd) en grinzet oan De Haach, Ryswyk en (binnen de eigen gemeente) oan Leidskendam. Hoewol't Foarburch hielendal fêstgroeid is oan De Haach hat it in âlde doarpskearn en in eigen skiednis. Foarburch is hielendal ferstêdlike. Binnen de gruttere gemeente Leidskendam-Foarburch binne noch wol lanlike gebieten.

Foarburch leit op in âlde dunerige of strânwâl dy't bylâns de Noardseekust rint en dêr't al sûnt ± 2700 f.Kr. minsken wenje, sa blykt út argeologyske fynsten. Bewenning is ek oantoand yn de Brûnstiid en de Lette Izertiid, de perioade foar en fan de Romeinske oerhearsking. Yn 1988 waard de twatûzenjierrige histoarje fan Foarburch fierd.
Toalen (stêd)

**Toalen** (Nederlânsk en offisjeel **Tholen**) is in stêd op it eilân eilân Toalen, yn de gemeente Toalen, yn it easten fan de Nederlânske provinsje Seelân. It leit oan de westkant fan it Schelde-Rynkanaal, dat de grins foarmet mei de provinsje Noard-Brabân.

Toalen wie in selsstannige gemeente oant 1971 en hie 8014 ynwenners op 1 july 2018. It plak ûntstie yn de 13e iuw by in tol oan it wetter Eendracht en krige yn 1366 stedsrjochten. De stêd hjit Toalen omdat der tol heft wurde koe.

## Skiednis
Yn it earstoan wie der in tol by Schakerloo foar de skipfeart op de Striene. Greve Willem I liet in tol bouwe op de dyk fan de Vijftienhonderdgemetenpolder foar de skipfeart op de Eendracht dy't de rol fan wetterwei oernom. Dêromhinne ûntstie in delsetting dy't yn 1290 sels tolfrijheid krige. Dy ûntwikkele him ta it plak Toalen, dat omtrint 1366 stedsrjochten krige. Fiskerij en sâltsiederij wiene hjir de wichtichste boarnen fan bestean.

Yn 1452 waard de stêd teistere troch in grutte stedsbrân. Yn de 16e iuw hie Toalen te krijen mei ferskate oerstreamings. Yn de lêste desennia fan de 16e iuw wiene der godstsjinstskelen. Om 1577 hinne gie de stêd Toalen oer ta de reformaasje en kaam ûnder Steatsk gesach. Wyls wie de Tachtichjierrige Oarloch útbrutsen. Fanôf 1603 waard de stêd fersterke mei omwâlings en bastions, en gie de stêd diel útmeitsjen fan de Liny fan de Eendracht, rjochte tsjin Spanje. Ek yn de lettere oarloggen waard de festing noch brûkt, mar yn 1814 waard se opheft. Yn 1825 waard de âlde haven dimpt en kaam der in nije haven. Yn 1908 waard in nije fiskershaven iepene.

Yn 1928 waard in brêge oer de Eendracht yn gebrûk nomd dy't de feartsjinst ferfong. Yn de jierren '70 fan de 20e iuw waard de Schelde-Rynferbining troch de Eendracht oanlein. Dêroer waard yn 1971 in nije, hegere, brêge oanlein.

Toeristen kinne it histoaryske stedssintrum besichtigje en de Oosterschelde en nei it Zoommeer gean. Oan de Oesterdaam leit it rekreaasjeterrein 'de Speelmansplaten'. De Oosterschelde en it Zoommeer binne tige fûgelryk. Ek it histoaryske sintrum en de boskige, heuveleftige omjouwing fan Bergen op Zoom binne toeristyske bestimmingen yn de omkriten fan Toalen.

## Ofbylden

Ofbyld:Tholen, de Grote of Onze Lieve Vrouwekerk RM35344 in straatzicht foto2 2015-05-24 12.47.jpg|De Grutte of Us Leaffroutsjerke
Ofbyld:Tholen 012.jpg|Strjitbyld yn it histoaryske sintrum: Venkelstrjitte
Ofbyld:Tholen - Korenmolen - De Hoop.jpg|Mûne De Hoop
Ofbyld:Gergem tholen 1.jpg|Rehobothtsjerke (grifformearde gemeente)
Ofbyld:Tholen 014.jpg|Haven
Schildwolde

**Schildwolde** (Grinslânsk: *Schewôl*) is in doarp yn de gemeente Midden-Grinslân yn de Nederlânske provinsje Grinslân. It leit yn it ferlingde fan Slochteren, op deselde sânrêch. Schildwolde hearde fanâlds by it gebiet Duerswâld.

## Skiednis
### Stifting en namme
Schildwolde is ûntstien om de tsiende iuw hinne as in heechfeanûntginning lâns de Fivel. Hjir leit ek de wier fan Hooghammen, dy't mooglik al út de njoggende iuw datearret. Tsjerklik wie it doarp ferbûn mei it dekanaat Loppersum, oars as it buordoarp Hellum, dat ûnder Farmsum foel.

Schildwolde wurdt foar it earst koart foar it jier 1000 skreaun as *Scelduualda*, yn de alfte iuw as *Scalduuualda*. De 'Kroniek van Bloemhof' neamt yn 1204 de parochy oan it Skyld (*parochia Skeldense*), letter *Skeldwalda* of *Sceldwald*. De namme komt fan it Aldfryske **scald* 'sompich lân mei de útgong *[[-wolde|-uualda]]* 'wyldernis, moeraslân'. In diel fan de doarpen Schildwolde en Hellum - mooglik it âldste diel - lei oan de noardkant fan de Skyldmar en it Schildmaar en waard dêrom *Extra Scaldmeda* (*healannen - [[miede]]n - oan de oare kant fan it Skyld*) neamd. Dat is grif de omjouwing fan De Hammen, Luddeweer, De Paauwen, Graauwedijk en Overschild, dêr't yn de fyftjinde iuw noch fersprate bewenning wie. Dizze streek waard ek wol Ickingeburen neamd. Om 1470 waard ûnderskied makke tusken lannen dy't bûten en binnen *de Schylt* leine, dat is benoarden en besuden it Schildmaar en de Skyldmar; yn 1544 wie sprake fan lannen *over den Schylt*.

It gebiet benoarden it Schildmaar (de lettere Overschildjerpolder) hie fan de ein fan de midsiuwen ôf te krijen mei in soad wetteroerlêst en bleau dêrtroch oant healwei de njoggentjinde iuw foar it grutste part ûnbewenne. Dat jildt ek foar de leech lizzende stikken oan de súdkant fan it maar, dêr't inkele feanmarkes of meerstallen as it Dannemeer en it Schattersmeer ûntstiene. Njoggentjinde-iuwske kadasterkaarten toane fiif fan soksoarte markes lâns de Schildwoldermeenteweg, dy't wyls ta sompelân wurden wiene.

De bewenning ferhuze al gau nei de hege sânrêch dêr't it hjoeddeiske doarp Schildwolde op leit. Dêr lizze fjouwer of fiif bewenningslinten efter elkoar. It âldste bewenningslint bestie út de fersprate bebouwing yn de buorskippen Denemarken en Uiterburen (Zandjerpolder). Dêr efter leit de bebouwing yn de buorskip De Zanden. De hjoeddeiske buorren mei de tsjerke slút oan by it doarpslint fan 't Klooster mei de (Schildwolder- of Groenedijk). It súdwestlike diel fan it doarp is dêrnei op 'e nij ferpleatst yn de rjochting fan de hjoeddeistige Hoofdstraat oan de súdkant fan de tsjerke. Noch fierder efterút leit de bebouwing oan it Padje by de Geertsemaheerd, yn it ferlingde fan Slochteren, en inkelde fersprate pleatsen benoarden dêrfan. De folchoarder fan dy delsettings liket der op te wizen dat it oanmeitsjen en ûntwettering fan it heechfean fan súd nei noard barde, wêrby't de âldste delsettings it earst nei hegere plakken ferhuze binne.
Korroazje

**Korroazje** is it skiekundige oantaasten fan materialen trochdat harren omjouwing op harren ynwurket, benammen it oantaasten fan metalen troch elektrogemyske reaksjes. It oantaasten troch meganyske ynfloeden, sa as bygelyks skuorren of brekken troch in botsing of troch fallen wurde net as korroazje sjoen.

De bekendste soarten korroazje binne it oantaasten fan metaaloerflakken troch bygelyks soerstof en wetter yn de loft, sa as it rustkjen fan izer en it grien útslaan fan koper. Ek yn in wettereftich miljeu en by hege temperatuer kin korroazje foarkomme en it kin ek keramyske materialen en keunststoffen oantaaste.

Korroazje bringt risiko's foar de feiligens, sa as it falen fan dragende konstruksjes (bygelyks brêgen), en in soad kosten, mei.

## Sjoch ek
*Rust
*Oksidaasje
Dekôr

In **dekôr** is de eftergrûn dy't brûkt wurdt foar in toanielstik, in film of in tillefyzjeprogramma. Sa'n dekôr kin yn prinsipe fan alles wêze, fan ien inkele stoel oant in folslein neimakke strjitte mei alles derop en deroan. Underdielen fan dekôrs kinne spesjaal neimakke wêze, mar it kinne ek 'echte' dingen wêze dy't as rekwisiten brûkt wurde. Troch by toanielfoarstellings gebrûk te meitjsen fan toanieltuorren kin der ûnder de opfiering fariëarre wurdt tusken ferskillende dekôrs.

## Skiednis
De skiednis fan it dekôr as ferskynsel is like âld as it teäter sels. Wat tsjintwurdich oer it algemien beskôge wurdt as in tradisjoneel dekôr, besteande út in grut twadiminsjoneel stik kanvas, beskildere mei in trijediminsjonaal lykjend byld fan in lânskip, is eins in frij resinte ynnovaasje. It is boppedat in oansjenlike feroaring yn ferliking mei âldere dekôrs, dy't folle summierder wiene, mei't teäter yn earder tiden folle mear gie om it oerbringen fan aksje en gemoedstastân troch aktearjen en folle minder om 'e eigentlike represintaasje fan it plak dêr't de aksje plakfûn. Tsjin 'e tiid dat de grutte Ingelske toanielskriuwer William Shakespeare oan 'e ein fan 'e sechstjinde en it begjin fan 'e santjinde iuw karriêre makke, waard soms al wurke mei in skildere eftergrûn, mar syn stikken wiene likegoed noch op 'e âlde manear skreaun, sadat der gjin ferlet wie fan in dekôr om it ferhaal oan it publyk oer te bringen.

De moderne ideeën oer dekôrs fûnen yn 'e njoggentjinde iuw harren oarsprong yn 'e operette en oare komyske foarmen fan teäter. Dêrwei waarden se earst oernommen troch de opera en letter ek troch it 'serieuze' toaniel. Dekôrbouwen berikte yn 'e 1910-er en 1920-er jierren syn hichtepunt mei it reälisme fan ûnder oaren David Belasco, doe't hiele restaurants ynkl. wurkjende kranen en farsk iten op it toaniel neimakke waarden. Mooglik as reäksje dêrop kaam der neitiid wer in trend ta mear abstraktere dekôrs. Yn it begjin fan 'e tweintichste iuw kaam ek it ferskynsel film op. Oant de midden fan 'e iuw waarden in protte films yn studio's opnommen, wêrby't krekt as by toanielstikken gebrûk makke waard fan platte, twadiminsjonale dekôrs, dy't troch de wize dêr't se op skildere wiene de yllúzje wekken dat se trijediminsjonaal wiene. Wat soks ferriedt, is dat der yn sokke sênes oer it algemien gjin suchtsje wyn stiet, en dat neat op 'e eftergrûn beweecht. Tsjintwurdich brûke films en tillefyzjeprogramma's oer it algemien inkeld noch dekôrs foar binnendoarsênes.
Plysjeburo

In **plysjeburo** is in gebou dêr't in pleatslike ôfdieling fan 'e plysje yn húsfêste is.

Boargers kinne op it plysjeburo telâne om oanjefte te dwaan fan in misdriuw, mar tsjintwurdich kin dat yn Nederlân foar ienfâldige dingen ek oer it ynternet dien wurde. De iepeningstiden fan plysjeburo's binne net allegearre itselde. Guon binne 24 oeren deis iepen, wylst men by oaren inkeld ûnder kantoaroeren telâne kin. Yn grutte stêden besteane ek ûnfolsleine plysjeburo's dy't **wykburo**’s neamd wurde en saneamde **stipepunt**en, bygelyks yn multyfunksjonele sintra, dêr't troch de plysje ienris yn 'e wike sprekoere holden wurdt.

Nei har arrestaasje foar in misdriuw wurde arrestanten nei it plysjeburo ta brocht om yn it ferhear nommen te wurden. Yn it plysjeburo wurde sokken dan fêstholden oant se wer frijlitten wurde, of oant se yn ôfwachting fan in rjochtsaak oerbrocht wurde nei in hûs fan bewar.

Plysjeburo's omfetsje ornaris de folgjende foarsjennings:
*in resepsjebaalje foar it opfangen fan besikers.
*kantoarromten dêr't aginten, resjersjeurs en sekretarieel meiwurkers wurkje.
*ferhearromtes, dêr't arrestanten, fertochten en tsjûgen (fer)heard wurde kinne.
*sellen dêr't arrestanten yn opsletten wurde kinne.
*in bewiiskeamer dêr't bewiismateriaal en yn beslach nommen eigendommen fan arrestanten bewarre wurde.
*klaaikeamers mei dûsen, dêr't plysjeminsken harren ferklaaie en ferskjinje kinne.
Oosterhout (Gelderlân)

**Oosterhout** is in doarp yn de Nederlânske gemeente Overbetuwe provinsje Gelderlân, dat grinzet oan 'e Nymweechske wyk Oosterhout.  
## Skiednis

It (oarspronklike) doarp Oosterhout is ûntstien yn de iere midsiuwen op in streamrêch, in âlde rivierouwer fan de Waal. Yn 1809 en 1820 waard Oosterhout troffen troch dyktrochbraken, wêrnei’t de hjoeddeiske buorren op 'e nij, diskear yn 'e noardlike rjochting oanelein waard dêr't no de hjoeddeiske Doarpsstrjitte leit.

Oosterhout is in typysk Betuwsk boeredoarp. De fruchtbare hegerlizzende streamrêchgrûnen binne fanâlds gaadlik foar bou, greide en fruittylt. De leechlizzende, wiete komgebieten waarden brûkt as krûderike healannen en as greide. Yn de 17e iuw kaam tabakstylt yn Nederlân yn 'e moade.

Yn de twadde helte fan de 19e iuw naam de fruittylt yn de Betuwe en dus ek yn Oosterhout in hege flecht. In protte ikkers op de fruchtbere streamrêgen makken romte foar heechstammehôvings. De yndustry spile dêrop yn. Yn Oosterhout ferskynde yn 1868 tichtby de Altena in krûdefabryk (appelsjerp) fan Van Woerkom. Dêrnei kaam oan de Doarpsstrjitte efter de Ceciliahof (Doarpsstrjitte 19) in sjemfabryk (BATO). It fabryk bleau oant 1975 yn bedriuw. Dêrnei is op dit terrein nijbou komd.

Oosterhout hearde fan 1871 oant 2002 by de gemeente Valburg. Nei de weryndieling is it doarp opgien yn de weryndielde gemeente Overbetuwe.

## Dyktrochbraken
Yn de 15e iuw begûn de saneamde Lytse Iistiid (± 1430), dy’t oant sirka 1820 duorje soe. Strange winters makken de kâns op dyktrochbraken grutter. Op 15 jannewaris 1809 bruts de Oosterhoutse Waaldyk as gefolch fan iisgong yn de rivier by hûs Waaijenstein troch. It iis sette him fêst by Dodewaard, wêrnei’t it wetterpeil boppestreams yn koarte tiid hurd oprûn. De trochbrek feroarsake in gat yn de dyk fan sirka 140 meter mei dêrefter in mânske kolk, dêr’t hûs Waaijenstein hielendal yn ferdwûn. Ek it wiel út 1651 waard yn de Waaijensteinkolk opnomd. Dêrefter kaam in dikke laach oerslachgrûnen ta stân. Fan it eardere Hûs Oosterhout is hast neat oer.
Winterswyk

**Winterswyk** (Nederlânsk en offisjeel *Winterswijk* () (Nedersaksysk: *Wenters* of *Wenterswiek*) is in plak en gemeente yn it meast eastlike part fan de Achterhoeke yn de Nederlânske provinsje Gelderlân. De kearn Winterwsyk is it haadplak fan de gemeente. De gemeente hat  ynwenners (, boarne: CBS).

## Namme
Yn histoaryske dokuminten wurdt Winterswyk oantsjutten mei ûnder oare de folgjende nammen: Winethereswick, Winriswic, Winterswich, Wennerswiche, Winrichwich, Wynreswick, Wentersick, Wenterswick en Wenterwic. De namme Winterswyk komt fan it Germaanske *Winidaharis Wika*, wat dochterdelsettings fan Winidahari betsjutte.

## Geografy
De gemeente Winterswyk leit yn it easten fan Gelderlân yn de krite Achterhoeke en grinzget foar in grut part oan Dútsklân. De gemeente bestiet út de kearn Winterswyk en in grut bûtengebiet dy't troch njoggen buorskippen foarme wurdt. Mei de klok mei binne dat de folgjende buorskippen mei befolkingstal tusken heakjes: Miste (649) en Corle (263), Meddo (1.438), Huppel (408), Henxel (292), Ratum (379), Kotten (715), Brinkheurne (279), het Woold (882). Meddo hat as iennige fan de buorskippen in doarpskearn mei noch guon foarsjennings en in roomsk-katolike tsjerke, de Jehannes de Dopertsjerke.

De omkriten fan Winterswyk is ferneamd om syn kûlissegea en de stiengat mei fossile oerbliuwsel. Dêr binne guon beekbêden fan it Juera-tiidrek. Oan de ein fan it Tertiêr, likernôch 1 miljoen jier ferlyn, stie krapoan gâns Nederlân ûnder wetter. Tegearre mei Súd-Limburch bleau Winterswyk boppe wetter, dochs hat Winterswyk ea ûnder seenivo lein. Op 3 maaie 1922 waard by boarings om Winterswyk hinne stiensâlt fûn. 

De omkriten fan Winterswyk waard yn 2005 troch de Nederlânske oerheid ta Nasjonaal Lânskip Winterswyk, in gea fan likernôch 22.000 bunder grut, útroppen.

## Keppeling om utens
* Gemeente Winterswyk
Boxtel (plak)

**Bokstel** is it haadplak fan de Noard-Brabânske gemeente Boxtel yn de Nederlânske provinsje Noard-Brabân.

Boxtel leit oan de rivier de Dommel en leit middenyn de trijehoek Tilburg, Eindhoven en 's-Hertogenbosch. Dat makke Boxtel al ier ta in ferkearsknooppunt. Boxtel is bygelyks in spoarknooppunt dêr’t trije (eartiids fjouwer) spoaren gearkomme.

## Etymology
Yn de âldste dokuminten dêr’t de plaknamme Boxtel foarkomt (11e iuw) wurdt it skreaun as *Buxtel* of *Buchestelle*.
It wurd is in gearstalling fan stelle 'stâl' (feilich ûnderkommen) en 'buk' (reebok). Troch de betsjutting fan it twadde diel is it net wierskynlik dat it earste diel bok fan 'boek' (boekebeam) komt.
Elektrogemy

**Elektrogemy** is de takke fan de fysyske gemy dat de relaasje tusken elektryske en gemyske prosessen bestudearret. Dy prosessen barre altyd op it grinsflak tusken twa elektryske lieders. Ien fan de lieders is altyd in ioanelieder, de elektrolyt. Faak is dat in floeistof (wetter) dêr't ioanen yn oplost binne. De oare lieder is in elektroanelieder, dy't elektroade neamd wurdt. Dat is faak in fêste metaal, mar kin, sa as bygelyks kwik ek floeiber wêze, wylst grafyt bytiden ek as elektroade wurkje kin.

It ferneamdste elektrogemyske systeem is in wetterige oplossing dêr't mei de help fan twa elektroaden in stroom liedt. It wurd *elektroade* komt fan it Aldgrykske ἤλεκτρον (*[[elektron|ēlektron]]*, barnstien) en ὁδός (*hodos*, paad, wei). Der wurdt ûnderskaat makke fan de twa elektroaden nei de rôl dy't se spylje. It paad dêr't de elektroanen de oplossing ynlaat wurde, hjit de katoade (κατά ὁδός kata hodos, paad nei ûnderen). It paad dêr't se de oplossing ferlitte, hjit anoade (ἀνά ὁδός ana hodos, paad omheech). Oan in katoade fynt troch it taheakjen fan elektroanen oan in ion of molekule yn de oplossing reduksje plak. Oan de anoade bart just it omkearde. Dêr fynt in oksidaasje plak. In foarbyld fan sa'n proses is de elektrolyze fan wetter.

Foar in goed ferrin fan it proses moat it wetter makke wurde dat it ioanen liedt, sa't de stroomkring troch de elektrolyt sletten wurdt en it barren fan in grutte ohmse wjerstân tefoaren kaam wurdt. Dat kin troch it taheakjen fan in bytsje swevelsoer. De wetterstof-ioanen (H+) dy't dêrby ynbrocht wurde, tsjinje dan ek as oksidator:

By trochfier fan fjouwer elektroanen splitse der twa wettermolekulen yn twa wetterstof-molekulen en ien soerstof-molekule.

Der kin ek in leage elektrolyt brûkt wurde, troch ynstee fan swevelsoer bygelyks natronleage ta te foegjen. De heale reaksjes wurde dan:
Plaknammeboerd

In **plaknammeboerd** of **komboerd** is in boerd dat by de yngong fan in plak stiet. Under de plaknamme stiet de gemeente wêryn't it plak him befynt, utsein wannear't de plaknamme lyk oan de gemeentenamme is. 

## Nederlân
Yn Nederlân hat it komboerd de status fan in ferkearsboerd neffens de RVV fan 1990. In komboerd jout ek altyd in maksimale gong fan 50 km yn it oere oan, lykwols stiet dit der ta ferdudliking meastentiids noch ûnder. Somtiden wurdt in hegere tastiene gong oanjûn (rûnwei) of in legere gong (wenwyk).  

By it yngean fan de beboude kom stiet it standert plaknammeboerd, by it ferlitten fan de beboude kom stiet der hast itselde boerd, mar mei in reade skeane streek troch de namme. By guon plaknammen makket dy streek it lykwols net altyd maklik te lêzen. Oant de ynfiering fan RVV 1990 waard by it ferlitten fan de kom nea in plaknamme neamd, mar bestie it boerd allinne mar út in blau flak mei trije of fjouwer skeane wite streken. Op guon plakken binne sokke buorden noch wol oanwêzich. Faak is der ûnder it boerd in oar boerd befêstige mei in tekst dat der by it ynriden fan in plak "Wolkom" en by it ferlitten "Oant sjen" stiet.

By in buorskip is der almeast gjin sprake fan in offisjel beboude kom. Dêr kin in standert komboerd, dat nammers in leger maksimum gong gebiedt, net brûkt wurde. Dêr stiet dan faak in plaknammeboerd yn negatyf: in wyt boerd mei blauwe of swarte letters. Der binne lykwols ek wol útsûnderingen fan buorskippen dy't al in offisjel beboude kom hawwe. Dêr wurde dan al standert blauwe plaknammebuorden pleatst. Dêrtroch ûntstiet wolris betizing dat sokke buorskippen doarpen wêze kinne. Inkelde bekende útsûnderingen binne de Noardbrabânske buorskippen Oventje, Dalem en Walik.

## Belgje
Yn Belgje wurdt it binnenriden fan de beboude kom oanjûn mei in wyt plaknammeboerd, it bûtenriden derfan wurdt oanjûn troch itselde boerd mei in line der trochhinne. Dizze buorden jouwe ek de byhearrende ferkearsrigels oan, sa as de maksimale snelheid fan 50 km yn it oere. 

## Twatalige plaknammebuorden
Sûnt de fyftiger jierren fan de tweintichste iuw stiet in Fryslân njonken de Nederlânske namme almeast ek de Fryske namme op de plaknammebuorden. Guon gemeenten kieze derfoar allinne de offisjele namme op de buorden sjen te litten, yn bygelyks Dantumadiel binne dat de Fryske en yn Eaststellingwerf de Nederlânske. Yn Sealterlân en Noard-Fryslân steane by guon plakken njonken de Dútske namme ek de Sealterfryske en Noardfryske namme. By Auwerk stiet de Leechsaksyske fariant fan East-Fryslân *Auerk* op de boerd.

Ek yn oare twatalige gebieten, sa as Ierlân, Skotlân, Wales, Bretanje, Baskelân, Galysje, Kataloanje, Súd-Tirol en Ystrje binne twatalige plaknammebuorden.

 

Ofbyld:Rafio_kombord.jpg|Rafio? De reade line makket de namme fan it plak somtiden dreech om te lêzen
Ofbyld:Plaatsnaambord_Walshoutem.JPG|In Belgysk plaknammeboerd
Ofbyld:Kleve_sign_winter.jpg|Plaknammeboerd yn Dútslân
Waalwyk (stêd)

**Waalwyk** (Nederlânsk en offisjeel: **Waalwijk**, Brabânsk: **Wolluk**) () is  in stêd en gemeente yn de Nederlânske provinsje Noard-Brabân. Waalwyk leit yn de Langstraat oan de Belgyske Maas.

Waalwyk is in middelgrutte stêd mei in regionale funksje. It hat 33.100 ynwenners (2012). Waalwyk leit tusken Kaatsheuvel en Drunen. Tichtby lizze de gruttere plakken Tilburg en Den Bosch. 

## Etymology
Waalwyk, yn de 13e iuw as "Walwic" skreaun, is in gearfoeging fan "Wal" en "wic". Ut resinte ûndersikings die bliken dat de betsjutting nei alle gedachten socht wurde moat yn: "wyk op de wâl" (fan in haventsje). Dy haven soe, al foar 1200, brûkt wêze foar ferfier fan yn de omkriten ôfgroeven turf nei plakken en gebieten yn Hollân en Brabân.

Dat de namme Waalwyk mei de rivier de Waal of mei de Walen út Belgje komme soe, is in fabeltsje.

Ofbyld:Grotestraat-Waalwijk-2008.jpg|Grotestrjitte Waalwyk mei op de eftergrûn de Herfoarme Tsjerke oan de Haven (Waalwyk Sintrum)
Ofbyld:Theater_De-Leest-Waalwijk-2008.jpg|Teäter De Leest op it Fredesplein
Ofbyld:waalwijkkerk.jpg|Herfoarme Tsjerke oan de Haven (Waalwyk-Sintrum)
Ofbyld:Waalwijkmariakerk.jpg|Marijetsjerke - Besoyen
Ofbyld:Baardwijk_-_st_clemens_kerk.JPG|St. Clemenstsjerke - Baardwyk
Ofbyld:Waalwijk Watertoren 5998.JPG|Wettertoer
Kaatsheuvel

**Kaatsheuvel** (mei de klam op 'Kaats', yn it pleatslike dialekt *D'n Ketsheuvel*) is in doarp yn Noard-Brabân, yn de gemeente Loon op Zand. It doarp stiet fanâlds nasjonaal bekend om de skuonneyndustry en fan de turfwinning.
Mei karnaval wurdt Kaatsheuvel 'Trufstekerslaand' neamd. 
Hjoed-de-dei is it doarp benammen bekend troch toeristyske attraksjes Efteling en Nasjonaal Park De Loonse en Drunense Duinen.

## Lizzing en omlizzende kearnen
Kaatsheuvel leit tusken Waalwyk en Tilburg. Tichtby lizzende kearnen binne Loon op Zand, Dongense Vaart, 's-Gravenmoerse Vaart, Waspik-Zuid, Vrijhoeve-Capelle, Sprang, Waalwyk en De Moer. 
Buorkippen by Kaatsheuvel binne Berndyk, van Heeswijkstrjitte, Hooge Zandschel, Sprangsevaart, Gasthuisstraat-West, De Zwijgertjes, Pannehoef, 't Rooie Dorp, De Els, Bernsehoef.

## Etymology
Der besteane ferskate opfettings oer it ûntstean fan de plaknamme Kaatsheuvel.
Der wurdt beweard dat Kaatsheuvel neamd is nei in midsiuwske hillige 'Sint Catharina'.[boarne nedich] Troch ferskate gilden waard hja as beskermhillige keazen.
In oare teory fertelt dat de namme *Kaatsheuvel* in ferbastering is fan it wurd Cetshoeve, dat de namme wie fan in herberch dy’t ûngefear op it plak stie fan de Efteling.[boarne nedich] 	
Ek it Fryske keatsen komt foar yn de oarsprongferhalen.[boarne nedich] 	 Turfstekkers soene har fêstige ha en dêr op in hichte keatst hawwe.
Broek op Langedyk

**Broek op Langedyk** is in dykdoarp yn de gemeente Dyk en Waard, yn it westen fan West-Fryslân, yn de Nederlânske provinsje Noard-Hollân.

Broek op Langedyk hjitte ea gewoan *Broek*. Dy namme wiist op in plak yn moerassich leechlizzend lân, 'op Langedyk' wiist nei it feit dat it plak op en oan de dyk lei, dy’t de  langedyk neamd waard. It plak komt yn de 12e iuw al foar as *Broec*, yn 1424 as *Broeck opten dijck* en yn 1639 as *Brock Langhendyck*. Broek op Langedyk is ûnderdiel fan de doarpenstêd Langedyk. Broek op Langedyk wie tusken 1810 en 1941 in selsstannige gemeente.

De doarpen Broek, Súd- en Noard-Skarwâlde hiene as bynamme it ‘ryk fan de tûzen eilannen’ fanwege it grutte tal eilantsjes foar de lânbou. In diel fan de eilantsjes is ûntwikkele ta wenwyk, in oar stik is natoergebiet.
Julianadorp

**Julianadorp** is in doarp yn de gemeente De Helder yn de kop fan de Nederlânske provinsje Noard-Hollân, likernôch 5 kilometer súdlik fan it haadplak fan de gemeente, De Helder. 

Oan de súdkant grinzget er oan de gemeente Skagen en oan de eastkant oan de gemeente Hollâns Kroan. It plak hat 13.925  ynwenners (1 jannewaris 2006). Simmerdeis soargje, meast Dútske, toeristen foar goed 900.000 oernachtings it jier. De ynwenners wurkje yn de blombollesektor, by de Marine, of  binne forinzen nei de Rânestêd. In soad ynwenners wurkje yn De Helder of yn de toeriste-yndustry fan Julianadorp.
Balkbrug

**Balkbrug** (Nedersaksysk: *De Balk*) is in doarp yn de Nederlânske gemeente Hardenberg yn de provinsje Oerisel en hie yn 2007 ûngefear 3800 ynwenners. Foar de gemeentlike weryndieling fan 2001 foarme Balkbrug mei Dedemsvaart en Ald Avereest de gemeente Avereest.

It doarp ûntstie oan it kanaal de Dedemsfeart. It krige syn namme troch in balke dy’t ûnder in brêge yn dit kanaal lei. Dy balke moast foarkomme dat skippen mei in te grutte djipgong troch de brêge farden. It lei ek op in krusing fan dizze farwei mei de dyk fan Ommen nei Meppel, wêrtroch’t in wat gruttere delsetting ûntstie. Ek waard de groei fan it doarp befoardere trochh it oprjochtsjen fan in bidlerskoloanje fan de “Maatskippij fan Woldiedichheid" om 1800 op de Ommerskâns besuden it doarp.

Yn 1886 krige Balkbrug in stoomtramferbining oan de tramwei fan de ‘’Dedemsvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij’’ (DSM) fan Dedemsfeart doarp nei Dedemsfeart SS, in stasjon oan de tramwei Swol-Meppel. Yn 1908 groeide Balkbrugge út ta in knooppunt fan stoomtramlinen doe’t de ‘’Spoarweimaatskippij Meppel-Balkbrug’’ har ferbining tusken Meppel en Balkbrug iepene. Yn 1939 waard dy ferbining opheft. Yn 1947 sluet de earstmeamde spoarwei.

Yn de jierren sechtich fan de tweintichste iuw is it kanaal de Dedemsfeart, dat troch Balkbrug rint, dimpt en waard de N377 der oerhinne oanlein.