open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen

**[[Tafeltennis]]** is ien fan de sporten dy’t op it programma fan de **[[Paralympyske Spullen|Paralympyske Simmerspullen]]** stean.
De sport is tagonklik foar sporters mei hast alle beheinings allinne fisueel beheinde sporters kinne net meidwaan oan it tafeltennis.

## Regels
De regels foar it Paralympysk tafeltennis komme grutdiels oerien mei it gewoane tafeltennis. De ienige ôfwikende regel is dat by de opslach de bal earst oer de efterkant fan de tafel moat foardat de bal oer de sydkant giet. 

## Klasifikaasje
Tafeltennissers mei ferskillende beheinings kinne dielnimme. Om de sport sa earlik mooglik te halden wurde de tafeltennissers yn in klasse yndield. Fan de Spullen ôf yn Barselona fan 1992 binne der alve klassen. De klassen binne as folgjend yndield: De klassen 1 oant en mei 5 binne foar tafeltennissers yn in rôlstoel. De klassen 6 oant en mei 10 binne foar sporters dy’t stean kinne. Binnen in groep binne de sporters mei de minste beheinings yn de heechste klasse. Klasse 11 is foar sporters mei yntellektuele beheinings mar sy dogge hjoed de dei net mear mei oan de Spullen.

## Skiednis
Tafeltennis stiet al fan de allerearste Paralympyske Spullen ôf yn 1960 op it programma. Oant 1976 wie it tafeltennis op de Spullen allinne tagonklik foar tafeltennissers yn in rôlstoel. Fan 1976 ôf mochten ek tafeltennissers mei andere beheinings meidwaan en waard it steand tafeltennisjen op de Paralympyske Spullen yntrodusearre. Sporters mei in harsenferlamming dogge mei fan 1980 ôf mei en tafeltennissers mei yntellektuele beheinings wiene allinne wolkom op de Spullen fan 2000 yn Sydney, Austraalje.

## Sjoch ek
* Tafeltennis op de Olympyske Simmerspullen

## Keppelings om utens
* Tafeltennis op de side fan it Ynternasjonaal Paralympysk Komitee
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1960

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1960|Ie Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1960 flak nei de Olympyske Simmerspullen yn it Italjaanske Rome hâlden.

## Manlju
### Dûbel

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1964

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1964|IIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1964 hâlden yn it Japanske Tokio.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1968

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1968|IIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1968 hâlden yn Tel Aviv, Israel.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1972

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1972|Ve Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1972 hâlden yn Heidelberch, West-Dútslân.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1976

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1976|Ve Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1976 hâlden yn Toronto, Kanada.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1980

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1980|VIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1980 hâlden yn Arnhim en Veenendaal, Nederlân.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1984

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1984|VIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1984 hâlden yn Stoke Mandeville (Grut-Brittanje) en New York, (Feriene Steaten).

De Paralympyske Simmerspullen fan 1984 waarden yn twa ferskillende lannen organisearre. Dit wie foaral te witen oan de Amerikaanske handikaptensport Organisaasjes en de wize fan Fûnsenwinnen. Benammen de Amerikaanske Rolstoelsport Organisaasje woe sa’n soad ynfloed ha en sporters op de Spullen, dat it foar de oare Organisaasjes (Blinen, Spastisy en Amputearden) net te akseptearjen wie. Dizze trije nasjonale organisaasjes besletten dêrop mei ynstimming fan de 3 ynternasjonale Organisaasjes: IBSA (Blinnen), CP-ISRA (Spastysksi) en ISOD (Amputearden) om de Paralympyske Spullen yn New York, de Feriene Steaten te hâlden fan 16 juny oant 30 juny 1984, sûnder de rôlstoelsporters. Dy krigen in Spullen fan 23 july 1984 oant 1 augustus 1984 yn Stoke Mandeville.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

### Iepen

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel

### Iepen
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1988

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1988|VIIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Útslaggen Fryske dielnimmers

## Sjoch ek
* Tafeltennis op de Olympyske Simmerspullen 1988
Fokker F.V

De **Fokker F.V** wie in fleanmasine dy't yn de jierren '20 fan de 20e iuw troch de Nederlânske fleanmasinefabryk Fokker boud waard yn de Fokkerfabriken te Veere. It ûntwerp wie fan yngenieur Reinhold Platz. De earste flecht wie op 7 desimber 1922 fan Skiphol. Der waard mar ien fan makke, it prototype.

Apart oan it tastel wie dat it sawol in heechdekker as in dûbeldekker wie, dat wol sizze, de ûnderste wjuk koe der ôfnaam wurde om mear faasje te krijen (minder loftwjerstân). Mei dûbele wjuk (grutter wjukoerflak) soe it tastel in swierdere lading hawwe kinne. Yn de praktyk foel dat lykwols ôf omdat de ûnderste wjuk minder lift opsmiet as't earder tocht wie.

De rompkonstruksje wie ek bysûnder. De romp fan de F.V wie net fan stielen buizen bespand mei linnen, sa't doe wenst by Fokkers wie, mar fan twa lagen tripleks (in laach yn de kabine en ein laach oan de bûtenkant). Dat wie gjin súkses: de platen rattelen ûnhuer by it fleanen, dat it hiele tastel trille en de passazjiers koenen elkoar suver net ferstean.

De motor fan de F.V dreaun twa efterelkoar sette propellers mei twa bêden oan, omdat ien propeller oars te grut wurde soe. De F.V hie in dûbele bestjoering en yn de kabine wie plak foar acht passazjiers en in toilet.

It Nederlânsk fleanmasineregister fan maaie 1926 seit: 'Ferkocht oan Eastenryk'.

## Spesifikaasjes
* Lingte: 12,0 m 
* Spanwiidte: 16,0 m 
* Hichte (fan de grûn ôf): 4,0 m 
* Maks. oantal passazjiers: 8 
* Leechgewicht: 1900 kg 
* Maks. startgewicht: 3100 kg 
* Motor: 1x Rolls Royce Eagle fan 360 hk 
* Krúsfaasje: 180 km/u 
* Earste flecht: 7 desimber 1922 
* Oantal boud: 1 

## Keppeling om utens
* Plaatsjes en ynformaasje op dutch-aviation.nl
Fokker D. X

**Fokker D.X** (of **D.10**) wie in Nederlânske jachtfleanmasine, ûntwikkele krekt nei de Earste Wrâldkriich.

De haadûntwerper by Fokker, Reinhold Platz, tekene de Fokker D.VIII yn 1918. It wie in heech- en iendekker. Syn rotaasjemotor levere mar 82&nbsp;kW (110&nbsp;hk), mar it hie goede fleaneigenskippen. Der waarden 60 tastellen yn Dútslân boud.

Nei de kriich brocht Anthony Fokker syn fabryk oer nei Nederlân, dêr't de produksje fuortset waard. De D.X wie in fergrutte ferzje fan de D.VIII, en syn súkses bleau beheind. Tsien tastellen waarden oan Spanje ferkocht en ien oan Finlân, dy't tsjinst die yn 1923-24.

## Brûkers
;: Spaanske Loftmacht (10)
;: Finske Loftmacht (1)

## Spesifikaasjes (D.X)
* Bemanning: 1
* Lingte:  8 m
* Spanwiidte: 14 m
* Hichte: 2.95 m
* Maks. gewicht om te fleanen: 1,250 kg
* Motor: Hispano-Suiza 8Fb floeistofkuolle V8 motor 300 hk
* Maks. faasje: 225 km/o
* Bewapening: 2 × 7.92 mm (.312 in) LMG 08/15 "Spandau" masinegewearen yn de noas
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 2004

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2004|XIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 2004 yn Atene, Grikelân halden.

## Manlju
### Dûbel

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel

## Sjoch ek
* Tafeltennis op de Olympyske Simmerspullen 2004
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 2008

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2008|XIIIe Paralympyske Simmerspullen]]** hiene plak yn Peking, de haadstêd fan de folksrepublyk Sina.

## Manlju
### Dubbel

### Yndividueel

## Froulju
### Dûbel

### Yndividueel

## Sjoch ek
* Tafeltennis op de Olympyske Simmerspullen 2008
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 1968

**[[Follybal]]** is ien fan de sporten dy't beoefene waard op de Olympyske Simmerspullen 1968 yn Meksiko-Stêd. Foar de follybalsport waard útkaam yn ien dissipline: it sealfollybal. By dy Olympyske Spullen wie der in toernoai foar manlju en froulju. De wedstriden begûnen op 13 oktober en einigen op 26 oktober. It Follybal waard hâlden yn it *Juan Escutia Sports Palace*.

## Lokaasjes
De wedstriden fan it follybal tidens de Olympyske Simmerspullen 1964 waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.

## Manlju
Der diene 10 lannen mei:
*     
*
*
* Bulgarije
*
*
*
*
*
*

De 10 dielnimmende lannen spilen in heale kompetysje. Dêrtroch waarden der gjin finales spile. De Sowjetuny ferlear de earste wedstriid mei 3-2 fan de Feriene Steaten, mar wie yn alle oare wedstriden de bêste. Dat lân stie nei de spile heale kompetysje earste, en waard dêrom Olympysk kampioen. Wa't mei it sulver nei hûs hinge fan it ratio ôf. Japan hie in better ratio as Tsjechoslowakije. Dus Japan krige it sulver en it brûns gie nei Tsjechoslowakije. It gastlân Meksiko ferlear alle wedstriden. 

### Utslaggen

### Einrangskikking

### Medaljewinners

## Froulju
Der diene 8 lannen mei:
*
*
*
*
*
*
*
*

De 8 dielnimmende lannen spilen in heale kompetysje. Dêrtroch waarden der gjin finales spile. Wa't Olympysk kampioen wurde soe by de froulju waard dúdlik op de lêste dei: doe wie de wedstriid om it goud: Japan en de Sowjetuny spilen tsjin mekoar foar it goud. Beide lannen hiene oant doe ta alle wedstriden wûn. De Sowjetuny wist mei 3-1 te winnen fan Japan en gie dêrtroch mei it goud nei hûs, it sulver wie dus foar Japan. Ek de winner fan it brûns waard op de lêste dei bekend: Poalen wûn fan Perû en pakte dêrtroch it brûns. It gastlân Meksiko wist de lêste wedstriid fan de Feriene Steaten te winnen en einige dêrtroch as sande.

### Utslaggen

### Einrangskikking

### Medaljewinners

## Medaljespegel
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1992

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1992|IXe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1992 yn Barcelona, Spanje hâlden.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

### Iepen

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel

### Iepen

## Utslaggen Fryske dielnimmers
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 1996

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1996|Xe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1996 yn Atlanta, yn de Feriene Steaten hâlden.

## Manlju
### Dûbeld

### Yndividueel

### Iepen

## Froulju
### Dûbeld

### Yndividueel

### Iepen

## Sjoch ek
* Tafeltennis op de Olympyske Simmerspullen 1996
Tennis op de Paralympyske Simmerspullen

**[[Tennis]]**, yn dizze kontekst ek wol bekend as rôlstoeltennis, is ien fan de sporten dy’t op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen stean.

## Regels
De regels foar het Paralympysk tennis komme oerien mei it gewoane tennis. It ienichste ferskil is dat de bal twa kear stuitsje mei foardat er weromslein wurde moat. De earste stuit moat binnen it spylfjild wêze, de twadde mei bûten wêze. De wedstriden geane oer maksimaal trije sets.

## Klasifikaasje
De tennissers moatte in bliuwend substansjeel of in folslein ferlies fan de funksje yn de fuotten hawwe yn tenminsten ien foet. Tennissers dy’t in beheining yn trije as mear lichemsdielen hawwe, dogge mei by it kwad-ûnderdiel. By it kwadtennis spylje manlju en froulju troch elkoar en is der gjin aparte kompetysje.

## Skiednis
Tennis stiet fan 1992 ôf op it programma. Yn 1988 wie it al in demonstraasjesport. De kwads dogge sûnt 2004 mei op de Spullen yn in mingd toernoai.

## Sjoch ek
* Tennis op de Olympyske Simmerspullen

## Keppeling om utens
* Tennis op de side fan it Ynternasjonaal Paralympysk Komitee
Tennis op de Paralympyske Simmerspullen 2000

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2000|XIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 2000 te Sydney yn Austraalje hâlden.

## Manlju
### Yndividueel

### Dûbeld

## Froulju
### Yndividueel

### Dûbeld

## Sjoch ek
* Tennis op de Olympyske Simmerspullen 2000
CP-fuotbal op de Paralympyske Simmerspullen

**CP-fuotbal**, yn it bûtenlân meastal *Football 7-a-side* neamd, is ien fan de sporten die op it programma fan de **[[Paralympyske Spullen]]** steane. It wurdt spile troch fuotballers dy’t as gefolch fan in harsenbeskeadiging in motoaryske beheining hawwe. In protte fuotballers hawwe by de berte in harsensferlamming hân of op lettere leeftyd in harsensblieding, harsensynfarkt of harsenstumor krigen. Ek fuotballers dy’t troch in koma in licht motoarysk probleem hawwe, komme yn oanmerking om CP-fuotbal te spyljen.

## Regels
De regels foar it CP-fuotbal komme yn grutte linen oerien mei it gewoane fuotbal. In oantal regels is mar oars. In team bestiet út sân spilers, wêrûnder de doelman. Trije wiksels binne tidens de wedstriid tastien. In seleksje bestiet út tolve spilers. In wedstriid wurdt stoppe as in team minder as fjouwer fuotballers op it fjild stean hat. It fjild mjit 75 by 55 meter en it doel is lytser, 5 by 2 meter. Wedstriden besteane út twa helten fan in heal oere, mei in kertier pauze tuskentroch. As it nedich is wurdt der in ferlinging spile fan twa kear tsien minuten mei de golden goal regel; wa’t it earst skoart yn de ferlinging, wint de wedstriid. 

Wichtischste ôfwikingen fan it reguliere fuotbal:
* Der is gjin bûtenspulregel.
* In yngoai mei mei ien hân útfierd wurde.
* In doelman mei maksimaal fjouwer stappen dwaan mei de bal yn de hân.

## Klasifikaasje
De fuotballers moatte neffens de standert klasifikaasje yn ien fan de ûndersteande klassen yndield wurde:
*C5: fuotballers dy’t beheinings hawwe yn it rinnen en draven, mar dy’t gjin beheinings hawwe mei stean as sjitten.
*C6: fuotballers dy’t beheinings hawwe yn de kontrôle en koördinaasje fan alle fjouwer de lichemsdielen; bygelyks as gefolch fan lykwichtsteurnis as Spastisiteit
*C7: fuotballers mei hemiplegy, wêrby in lichemshelte beheind is en de oare helte normaal funksjonearret.
*C8: fuotballers mei in mylde foarm fan boppesteande.

Tidens in wedstriid moat der altyd in C5 of C6 spiler yn it fjild stean. As dat net mooglik is, dan moat it team mei seis fuotballers fierder spylje. Dêrnêst meie der tagelyk maksimaal trije C8 spilers yn it fjild stean.

## Skiednis
CP-fuotbal stiet fan 1984 ôf op it programma fan de Paralympyske Spullen. 

## Medaljes

Yn 1984 waard der ek troch fuotballers yn in rolstoel fuotballe, dit wiene de medaljes.

## Dielnimmende lannen

## Sjoch ek
* Blinefuotbal op de Paralympyske Simmerspullen
* Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen
Fransiskus Brandsma

**Fransiskus Brandsma** (Menaam, 1698 - Eastrum, 5 juny 1775) wie in predikant.

Hy studearre yn Frjentsjer, en waard predikant te Eastrum op 13 maaie 1725 en bleau dat oant 1775 ta. Hy skreau in foarrede foar Foeke Sjoerds, *Kort vertoog*, mei wa't er ek befreone wie.
Tennis op de Paralympyske Simmerspullen 1988

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1988|VIIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden. 

Tennis wie yn 1988 in demonstraasjesport.

## Manlju
### Yndividueel

## Froulju
### Yndividueel

## Sjoch ek
* Tennis op de Olympyske Simmerspullen 1988
Wytze Brandsma

**Wytze Lammert Brandsma** (Drachten, 6 april 1903 - Grins, 1 augustus 1987) wie in filolooch.

Hy studearre Nederlânske Letteren yn Grins; promovearre op *Het werkwoord bij [[Gysbert Japicx]]* (1936). Hy skreau stúdzjes op Frysk filologysk mêd, ûnder oaren:* Mayke Jakkelis* (1951).

Brandsma wie fierders direkteur fan de HBS-A yn Ljouwert fan 1941 oant 1946 en fan '46 oant 1968 fan de Gemeentlike Dalton-HBS (letter it Zernike Kolleezje) yn Grins.

Hy waard yn 1957 ûnderskieden, Ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Bunskoek

"**Bunskoek**" is in Nederlânske efternamme, fan Drintsk komôf. De namme is ôflaat fan it Drintske wurd *beustekoek*, it wurd foar in bjistkoek, in koek makke mei de molke fan in kij dy't krekt keale hat, *bjist*.

Presintatrise en tv-programmamakster Daphne Bunskoek is in bekende Nederlanner.
Marije Amalia fan Nassau-Dietz

**Marije Amalia fan Nassau-Dietz** of **Maria Amalia fan Nassau-Dietz** (Hof fan Fryslân, Den Haach, 29 jannewaris 1689 - Slot Oranienstein (Dietz), 27 jannewaris 1771) wie de twadde dochter fan Hindrik Kasimir II fan Nassau-Dietz en Henriëtte Amalia fan Anhalt-Dessau.

Sy waard ferneamd nei har peetmuoike Marije II fan Ingelân. Dy wie ek by har doop op 8 febrewaris 1689 yn de Grutte- of Sint-Jakobstsjerke fan Den Haach.
Blinefuotbal op de Paralympyske Simmerspullen

**Blinefuotbal**, ek wol *Fuotbal (5 tsjin 5)* en *football 5-a-side* neamd, is ien fan de sporten dy't op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen stiet. It wurd spile troch in team fan fisueel beheinde fuotballers en in doelman, dy't wol sjen kin.

## Regels
Elts team bestiet út fiif spilers. Der jilde deselde regels as by it reguliere fuotbal, op in inkele ôfwiking nei. It team hat ek twa coaches dy't de spilers assisteare by it bepalen fan harren posysje. Ien dêrfan stiet meastentiids efter it doel fan de tsjinstanner om oanwizings te jaan wannear't de spilers op it doel sjitte.

Ofwikende regels:
*Yn de bal binne beltsjes ferwurke sadat de spilers de posysje fan de bal hearre kinne.
*Alle spilers brûke in blindearre skybril om har eagen folslein te bedekken.
*It fjild is lytser (38 oant 42 meter by 18 oant 22 meter) en it doel is ek lytser (3 by 2 meter).
*It fjild hat oan de sydkânten in boarding, sadat de bal der nea út komme kin.
*De doelman hat mar in beheinde romte foar syn doel, dêr't er yn bliuwe moat.
*De doelman mei wol sjen en mei ek oanwizings jaan.
*Der is gjin bûtenspul.
*In wedstriid bestiet út twa spylhelten fan elts 25 minuten.

## Klasifikaasje
De fuotballers binne fisueel beheind en falle yn de offisjele klassifikaasje B1, B2 as B3. 

## Skiednis
De sport stiet sûnt 2004 op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen.

## Medaljes

## Dielnimmende lannen

## Sjoch ek
* CP-fuotbal op de Paralympyske Simmerspullen
* Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen

## Keppeling om utens
*Blinefuotbal op de side fan it Ynternasjonaal Paralympysk Komitee
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 1972

**[[Follybal]]** is ien fan de sporten dy't beoefene waard op de Olympyske Simmerspullen 1972 yn München. Foar de follybalsport waard útkaam yn ien dissipline: it sealfollybal. By dy Olympyske Spullen wie der in toernoai foar manlju en froulju. De wedstriden begûnen op 27 augustus en einigen op 9 septimber. De wedstriden waarden spile yn de *Volleyballhalle* op it Olympysk Park yn München. 

## Nije regel
By dizze Olympyske Spullen waard der in nije regel ynfierd: it gewicht fan de bal wie net langer 250 gram, mar 280 gram. Dêrneist waarden oan de sidkanten fan it net ek antennes pleatst sa't de skiedsrjochter better sjen koe oft de bal binnen de grinzen fan it fjild spile waard. 

## Manlju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield oer 2 groepen:
**Groep A**:
* Bulgarije 
* 
* 
* 
* 
*

**Groep B**: 
* 
*
*
* 
* Roemeenje 
*

De nûmers ien en twa fan eltse groep giene nei de heale finales. De nûmers lêst fan eltse groep spilen om plak alve en tolve. De nûmers fiif fan beide groepen spilen om de plakken njoggen en tsien. De nûmers trije en fjouwer fan eltse groep spilen om de plakken fiif oant en mei acht. 
By de manlju waard Japan Olympysk kampioen troch de East-Dútslân yn de finale mei 3-1 te ferslaan. De Sowjetuny krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Bulgarije mei 3-0.

### Foarwedstriden
Yn groep A gie de Sowjetuny as earste troch nei de heale finales en Bulgarije gie as twadde nei de heale finales.
Yn groep B gie de Japan as earste troch nei de heale finales en East-Dútslân gie as twadde nei de heale finales. 

#### Groep A

#### Groep B

### Pleatsingsomloop
#### 5e o/m 8e plak

#### 11e en 12e plak

#### 9e en 10e plak

#### 7e en 8e plak

#### 5e en 6e plak

### Heale Finales

### Wedstriid om brûns

### Finale

### Einrangskikking

### Medaljewinners

## Froulju
De 8 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
**Groep A**:

* 
*
*
*

**Groep B**: 
*
*
*
*

De nûmers ien en twa fan eltse groep giene nei de heale finales. De nûmers trije en fjouwer fan beide groepen spilen om de plakken fiif oan en mei acht. 
By de froulju waard de Sowjetuny Olympysk kampioen troch de Japan yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Noard-Korea krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Súd-Korea mei 3-0.

### Foarwedstriden
Yn groep A gie de Sowjetuny as earste troch nei de heale finales en Súd-Korea gie as twadde nei de heale finales.
Yn groep B gie de Japan as earste troch nei de heale finales en Noard-Korea gie as twadde nei de heale finales. 

#### Groep A

#### Groep B

### Pleatsingsomloop
#### 5e o/m 8e plak

#### 7e en 8e plak

#### 5e en 6e plak

### Heale Finales

### Wedstriid om brûns

### Finale

### Einrangskikking

### Medaljewinners

## Medaljespegel

## Keppeling om utens
* Offisjeel rapport Olympyske Simmerspullen 1972
Simonis

"**Simonis**" is in Nederlânske efternamme. It is it Latynske efterheaksel "-is" by de foarnamme Simon. Dat makket it de heitenamme "fan Simon".
Limoerhalskanker

**Limoerhalskanker** of **cervixcarcinoom** (Latyn: *carcinoma cervicis*) is ien fan mar in pear foarmen fan kanker dy't hast altyd feroarsake wurdt troch in firus, nammentlik it HPV (Humaan papillomafirus). Der binne mear as dan 100 soarten fan it firus. De types HPV 16 en HPV 18 soargje foar 70% fan de gefallen fan limoerhalskanker.
Ohm

*ohm (ienheid), SI-ienheid foar elektryske wjerstân
*Ohm (mantra), in lettergreep yn Sanskryt dat brûkt wurdt as mantra
*Ohm (rivier), in rivier yn Dútslân

**OHM** kin ferwize nei:
* Organisaasje Hindoe Media, in Nederlânske publike omrop op hindoestaanske grûnslach

; Persoanen
*Georg Ohm, in Dútske natuerkundige, nei wa't de Wet fan Ohm neamd is.
Py

**Py** kin betrekking hawwe op:
***Π** of **π**: py (letter), de 16e letter fan it Grykske alfabet;
****π***: py (wiskunde), getal dat de ferhâlding tusken de omtrek fan in sirkel en syn diameter oanjout;
***pY**: iso-elektrysk punt, pH wêrby't de molekúl gjin netto elektryske lading draacht.
***p.y.**: de ôfkoarting foar penitinsjêre ynrjochting;
*Pi (film), Amerikaanske sciencefictionfilm út 1998;
*Pi (efternamme) 皮, in Sineeske efternamme
* In anorganyske fosfaatgroep, Py
*Partikuliere ynisjativen yn ûntwikkelingsgearwurking
* Partsiële yntegraasje

## Sjoch ek
* Pi-bining of Dûbelde bining, in gemyske bining tusken twa atomen.
* π-dei of Pi-dei, in dei ta eare fan de wiskundige konstante π.
* Pi-helix of Eiwit-helix
* Pi-meson of Pion, in subatomêr dieltsje.
Frijheidsbyld (betsjuttingsside)

* frijheidsbyld, in stânbyld as monumint fan frijheid.
* Frijheidsbyld, in bynamme fan *[[De Faam fan Hollân]]* te Rotterdam, ûntbleate yn 1874.
* Frijheidsbyld (New York), it *Statue of Liberty* ofwol *La liberté éclairant le monde* yn New York City, setten yn 1886.
* replika's fan dit byd, ûnder mear:
** op Las Vegas Strip yn Las Vegas (Nevada)
** op it Île des Cygnes yn Parys, ûnthuld 1889.
** yn de Jardin du Luxembourg yn Parys.
** yn Saint-Cyr-sur-Mer yn Frankryk.
** yn Lunel yn Frankryk.
** yn Barentin yn Frankryk.
** yn Colmar in Frankryk.
** op Odaiba, in eilân foar Tokio yn Japan.
* Frijheidsmonumint fan Riga, in monumint yn Riga foar de fallenen yn de Unôfhinklikheidsoarloch, ûntbleate 1935.
* Abide-i Hürriyet, in monumint yn Istanbûl foar de fallenen yn de rellen op 31 maart 1909, ûnbleate 1911.
* Frijheidsbyld (Heemstede), it byld *In frou dy't har boeien slaakt* yn Heemstede, ûntbleate yn 1948.
* Frijheidsbyld (San Marino), in nasjonaal symboal fan San Marino.
Py (letter)

De **py** (haadletter Π, ûnderkast π, Gryksk: **π**) is de sechtjinde letter fan it Grykske alfabet. π' is it Grykske sifer foar 80 en ,π foar 80 000 (in komma foar de letter jout in tûzental oan).
Der is in oare skriuwwize fan de lytse letter py, dy't liket op de lytse letter omega: \varpi\!.

De py wurdt útsprutsen as /p/, lykas yn **p**apa.

## Wiskunde
Yn de wiskunde stiet lytse letter py (π) foar it getal *3,1415926535897...*. Sjoch py. De haadletter pi (Π) wurdt brûkt om in produkt oan te jaan en wurdt dêrom it multiplikaasjeteken neamd.
Wapen fan Dokkum

It **[[Wapen (heraldyk)|stedswapen]] fan de stêd [[Dokkum]]** bestiet út in blau skyld mei dêrop trije giele seispuntige stjerren en in sulveren waaksende moanne mei de punten nei ûnderen ta. It wapen wurdt dekt mei in gouden kroan. 

De oarsprong fan it wapen komt nei alle gedachten fan it grutsegel dat yn de 15e iuw yn Dokkum brûkt waard. Dat grutsegel bestie út in grutte tsjerke (de Abdijtsjerke), dêr't in sinne, in moanne en tolve stjerren boppe stienen. Op in lytsere segel wienen der noch trije himellichems oer mei dêrboppe in wassenaar (dat is in waaksende moanne yn it earste kertier). Dit is de wierskynlike komôf fan it stedswapen fan Dokkum. 

In oare ferklearring is neffens oerlevering dat de heale moanne tafoege is nei de ferovering fan it Egyptyske Damietta yn 1219 by de Fiifde Krústocht. Dêrby spilen de Dokkumers en de Haarlimmers in bysûndere rol. 

In oar ferhaal oer de ôfkomst fan it wapen is dat oer it laach Riemersma. Dizze ynfloedrike famylje út de gemeente hie ek in soksoarte wapen. It wapen fan de famylje bestie út trije klavers fan goud yn in blauwe eftergrûn mei in omkearde wassenaar fan sulver. 

It wapen is op meardere plakken yn Dokkum werom te finen, ûnder oare op gevelstienen, Dokkumer sulver, skilderijen en brêgen. Sa ek op de gevelstien fan de eastlike tagong fan Dokkum. Dizze eardere poarte hjit dan ek *de Healemoannepoarte*. Ek is it wapen foar in diel werom te finen yn it gemeentewapen fan Dongeradiel, dêr't Dokkum it haadplak fan is.
Ympuls

**Ympuls** kin ferwize nei:
* Ympuls (psychology): in hommelse ynfal of gedachte
* Ympuls (regeltechnyk): in elektryske stroom of in oar sinjaal
* Ympuls (natuerkunde): in grutheid dy't "hoefolte fan beweging" foarstelt
* Ympuls (organisaasje): in organisaaasje rjochte op wolwêzen yn Amsterdam
* Aksjepotinsjaal of *senuwympuls*
* Ympuls: yn oerdrachtlike sin: in ympuls jaan oan in plan of projekt
Fantastic Beasts and Where to Find Them

It Ingelsk boek *Fantastic Beasts and Where to Find Them* is in boek beskreaun yn 'e Harry Potterrige likegoed as in boek útjûn troch 'e útjouwer Bloombury yn Ingelân, fan 'e skriuwster J.K. Rowling.

## It boek yn 'e tsjoenderswrâld
Yn 'e wrâld fan Harry Potter is it boek skreaun troch Newt Scamander, in tsjoenderssoölooch. Yn it boek wurden magyske bisten beskreaun, dy't oer 'e hiele wrâld te finen binne. Op Swiniastate moat eltse tsjoenderslearling it boek hawwe.

## It boek yn ús wrâld
Yn it echt is it boek njonken it boek Quidditch Through the Ages skreaun troch J.K. Rowling, wêrfan de opbringst foar de stifting Comic Relief wie. Yn it boek stiene oantekenings, sabeare makke troch Harry Potter en syn freonen. Op 'e flap fan it boek stiet dat it boek skreaun is troch Newt Scamander, krektas yn 'e tsjoenderswrâld.
Quidditch Through the Ages

*Quidditch Through the Ages* is in Ingelsk boek út 2001 dat beskreaun wurdt yn 'e Harry Potterrige fan 'e skriuwster J.K. Rowling. Hja hat it boek letter lykwols ek wier skreaun,en it is útjûn troch 'e útjouwer Bloombury yn Ingelân.

## It boek yn 'e tsjoenderswrâld
Yn 'e wrâld fan Harry Potter is it boek skreaun troch Willyworthy Wisp, in swurkbalekspêr. Yn it boek wurdt 'e histoarje fan 'e tsjoenderssport swurkbal beskreaun. Op Swiniastate is it boek te fine yn 'e grutte biblioteek.

## It boek yn ús wrâld
Yn it echt is it boek, krekt as it boek Fantastic Beasts and Where to Find Them, skreaun troch de skriuwster fan de rige oer Harry Potter, J.K. Rowling. Krekt as by dat boek, wie ek de opbring fan *Quidditch Through the Ages* foar de stifting Comic Relief. Op 'e flap fan it boek stiet dat it boek skreaun is troch Willyworthy Wisp, krektas yn 'e tsjoenderswrâld.
The Tales of Beedle the Bard

***The Tales of Beedle the Bard*** is in boek beskreaun yn 'e Harry Potterrige, dat yn 2008 likegoed as in wier boek útjûn is troch de útjouwerij Bloomsbury Publishing yn Ingelân. It is skreaun troch J.K. Rowling.

## It boek yn 'e tsjoenderswrâld
Yn 'e wrâld fan Harry Potter is it in boek wêryn't tsjoendersmearkes en -telstjes stiene. Ien fan dy mearkes is it teltsje fan 'e trije bruorren. In protte tsjoenders en tsjoensters yn 'e wrâld fan Harry Potter binne opfiede mei dizze mearkes, û.o Ron, in freon fan Harry. 

## It boek yn ús wrâld
Yn it echt is it boek skreaun troch J.K. Rowling, wêrfan de opbringst foar de stifting Children's High Level Group wie. Yn it boek stiene oantekenings, sabeare makke troch Albus **Dumbledore***. 

(* Bin in fryske oersetting nedich.

## It teltsje fan 'e trije bruorren

Yn it mearke wurdt it ferhaal beskreaun fan trije mei-inoar opreizgjende bruorren, dy't by in rivier komme. Se meitsje in magyske brêge, dêr't se net troch 'e rivier hinne kinne. De personifikaasje fan 'e 'Dea' stiet lykwols op 'e brêge en is tsjoed, dêr't 'e trije bruorren net ferdronken binne. Se meie allegearre in beleanning kieze. De âldste broer wol in tsjoenwisp hawwe dy't ûnferwinber is. De twadde broer wol eat hawwe dêr't er minsken mei út 'e dea oproppe kin en hy krijt in stien fan wjerkear. De tredde (de wiiste, hy leaut net yn betrouberens fan 'e 'Dea' ) wol eat hawwe, dêr't er him mei beskûlje kin foar de 'Dea'. Hy krijt in ûnsichtberensmantel. Dan geane de bruorren wei, apart fan inoar. 

It plaatsje hjirnjonken lit ús de mantel sjen (trijehoek), de stien (rûnte) en de ûnferwinbere wisp (streek).

Lykwols: immen makket de âldste broer dea en rôft dêrnei de wisp. De twadde broer brûkt de stien om syn deade freondin werom te roppe út 'e dea, mar makket himsels dea as er útfynt dat se net 'echt' is. Se is kâld en tsjuster en semi-dea. De tredde broer wie net te finen troch 'e 'Dea', meidat er de mantel hie. Wannear't er âld is, jout er syn mantel oan syn bern en ferstjert rêstich. 
Einlings binne se allegearre dea.
Krúsraket

In **krúsflechtwapen** (de beneaming **krúsraket** is minder goed, omdat der gjin raketoandriuwing oan te pas komt: it is eigentlik in ûnbemanne fleantúchje; Ingelsk: *cruise missile*) is in laat wapen mei in konvinsjonele of nukleêre eksplosive lading dat nei lansearring yn in horizontale baan, mei gelieding en oandriuwing oer it *hiele trajekt*, nei syn doel fleant. Dit yn tsjinstellling mei in ballistysk wapen, dat nei in koarte late oandriuwingsfaze in net-laat ballistysk trajekt folget.

De Dútske *Fieseler Fi 103*, bekend woarn as V1 en yn de Twadde Wrâldoarloch fan 1944 ôf ynsetten tsjin Ingelske en Belgyske stêden, wurdt algemien as it earste fan dizze kategory wapens (doe oantsjutten as *fleanende bom* of *robotfleantúch*) sjoen. Mei moderne krúsflechtwapens as de Amerikaanske Tomahawk kinne fan skippen, ûnderseeboaten en fleantugen ôf doelen op mear as 1500 km ôfstân mei grutte presyzje betookt wurde.

## Sjoch ek
* V1 (wapen)
* Martin Matador TM-61 
* North American Navaho SM-64
* Northrop Snark SM-62
* AGM-28 Hound Dog
* Martin Mace TM-76 
* Tomahawk
* AGM-129 ACM
* LTV-N-2 Loon
* KEPD 350 Taurus
Frijheidsbyld

It **Frijheidsbyld** yn is in stânbyld yn de haven fan New York City. It stânbyld wie in geskink fan Frankryk, ornearre foar it feest dat holden waard foar de hûndertste jierdei fan de Unôfhinklikensferklearring (1776-1876). Lykwols wie de bou fan it frijheidsbyld pas yn 1886 dien. 

De earste stien foar de sokkel waard op 5 augustus 1884 dellein. Yn itselde jier waard it byld yn Parys as test yn elkoar set. Dêrnei folge de boatreis fan 350 ûnderdielen yn 214 kisten nei New York. Op 17 juny 1885 kamen de ûnderdielen fan it stânbyld oan yn de haven fan New York.

Yn Frankryk is der in lytser byld dat makke is troch deselde artyst. It byld dat yn New York stiet is 46,05 meter heech (93 meter as de sokkel meirekkene wurdt).
Hurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 1984

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1984|VIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1984 hâlden yn Stoke Mandeville (Grut-Brittanje) en New York, (Feriene Steaten).

De Paralympyske Simmerspullen fan 1984 waarden yn twa ferskillende lannen organisearre. Dit wie foaral te witen oan de Amerikaanske handikaptensport Organisaasjes en de wize fan Fûnsenwinnen. Mei namme de Amerikaanske Rôlstoelsport Organisaasje woe sa’n soad  ynfloed ha en sporters op de Spullen, dat it foar de oare Organisaasjes (Blinen, Spastisy en Amputearden) net te akseptearjen wie. Dizze trije nasjonale organisaasjes besletten dêrop mei ynstimming fan de 3 ynternasjonale Organisaasjes: IBSA (Blinen), CP-ISRA (Spastisy) en ISOD (Amputearden) om de Paralympyske Spullen yn New York, de Feriene Steaten te hâlden fan 16 juny oant 30 juny 1984, sûnder de rôlstoelsporters. Dy krigen in Spullen fan 23 july 1984 oant 1 augustus 1984 yn Stoke Mandeville.

Hurdfytsen wie in demonstraasjesport tydens dizze spullen

## Manlju
### Dyk

#### Twatsjillers

#### Trijetsjillers

## Froulju
### Dyk

#### Trijetsjillers
Hurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 1988

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1988|VIIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1988 yn Seoul, Súd-Korea hâlden.

It wie de earste kear dat de hurdfytsen op it programma stie fan de Paralympyske Simmerspullen.

## Manlju
### Dyk

#### Twatsjillers

#### Trijetsjillers
Hurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 1992

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1992|IXe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1992 yn Barcelona, Spanje hâlden. 

De froulju en fytsers op in Tandem wiene fan dit jier ôf ek wolkom op de spullen.

## Manlju
### Dyk
#### Tandem

#### Twatsjillers

#### Trijetsjillers

## Froulju
### Dyk

#### Twatsjillers

## Mingd
### Dyk
#### Tandem
Hurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 1996

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1996|Xe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1996 yn Atlanta, yn de Feriene Steaten hâlden.

## Manlju
### Baan

#### Tandem

### Dyk

#### Tandem

## Froulju
### Baan

#### Tandem

### Dyk

#### Tandem

## Mingd
### Baan

#### Tandem

#### Twatsjillers

### Dyk

#### Tandem

#### Twatsjillers

#### Trijetsjillers
Dykhurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 2004

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2004|XIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 2004 yn Atene, Grikelân halden.

## Manlju
### Tandem

### Twatsjillers

### Hânfytsers

### Trijetsjillers

## Froulju
### Tandem

### Twatsjillers
Dykhurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 2008

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2008|XIIIe Paralympyske Simmerspullen]]** hiene plak yn Peking, de haadstêd fan de folksrepublyk Sina.

## Manlju

### Tandem

### Twatsjillers

### Hânfytsers

## Froulju
### Tandem

### Twatsjillers

### Hânfytsers

## Mingd

### Trijetsjillers
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 1976

**[[Follybal]]** is ien fan de sporten dy't beoefene waard op de Olympyske Simmerspullen 1976 yn Montreal. Foar de follybalsport waard útkaam yn ien dissipline: it sealfollybal. By dy Olympyske Spullen wie der in toernoai foar manlju en froulju. De wedstriden begûnen op 19 july en einigen op 30 july. De finale waard spile yn it *Montreal Forum* yn Montreal.

## Manlju
De 10 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
**Groep A**:
*
*
*
*
*

**Groep B**: 
*
*
*
*
*

Egypte sleat har nei it spyljen fan ien wedstriid oan by de Afrikaanske boycot fan de Spullen fan Montreal. It resultaat fan dy wedstriid waard skrasst. 

De nûmers ien en twa fan eltse groep giene nei de heale finales. De nûmers lêst fan eltse groep spilen om plak njoggen en tsien, omdat Egypte har weromlutsen hie, wie Kanada automatysk njoggende. De nûmers trije en fjouwer fan eltse groep spilen om de plakken fiif oant en mei acht. 
By de manlju waard Poalen Olympysk kampioen troch de Sovjet-Uny yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Kuba krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Japan mei 3-0.

### Foarwedstriden
Yn groep A gie Poalen as earste troch nei de heale finales en Kuba gie as twadde nei de heale finales.
Yn groep B gie de Sowjetuny as earste troch nei de heale finales en Japan gie as twadde nei de heale finales. 

#### Groep A

#### Groep B

### Pleatsingsomloop
#### 5e o/m 8e plak

#### 9e en 10e plak
Kanada wurdt 9e nei it weromlûken fan Egypte. 
#### 7e en 8e plak

#### 5e en 6e plak

### Heale Finales

### Wedstriid om brûns

### Finale

### Einrangskikking

### Medaljewinners

## Froulju
De 8 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
**Groep A**:
* 
*
*
* 

**Groep B**: 
*
*
*
* 

De nûmers ien en twa fan eltse groep giene nei de heale finales. De nûmers trije en fjouwer fan eltse groep spilen om de plakken fiif oant en mei acht. 
By de froulju waard Japan Olympysk kampioen troch de Sowjetuny yn de finale mei 3-0 te ferslaan. Súd-Korea krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Hongarije mei 3-1.

### Foarwedstriden
Yn groep A gie Japan as earste troch nei de heale finales en Hongarije gie as twadde nei de heale finales.
Yn groep B gie de Sowjetuny as earste troch nei de heale finales en Súd-Korea gie as twadde nei de heale finales. 

#### Groep A

#### Groep B

### Pleatsingsomloop
#### 5e o/m 8e plak

#### 7e en 8e plak

#### 5e en 6e plak

### Heale Finales

### Wedstriid om brûns

### Finale

### Einrangskikking

### Medaljewinners

## Medaljespegel

## Keppeling om utens
* Offisjeel rapport Olympyske Simmerspullen 1976
Redbadtsjerke (Jorwert)

De **Redbadtsjerke** is in tsjerke yn Jorwert. De tsjerke is ferneamd nei Sint-Redbad, dy't tusken 899 en 917 biskop fan Utert wie. Eigner is sûnt 1994 de Stifting Alde Fryske Tsjerken, mar de tsjerke is in kristlik sintrum bleaun. De Stifting Nijkleaster makket alle wiken gebrûk fan de tsjerke. Ek de PKN-gemeente Westerwert/Mantgum hâldt regelmjittich in tsjinst yn de tsjerke. Oant 2012 makke de âld-katolike Martinusparochy ek gebrûk fan de tsjerke.

## Bouskiednis
De romaanske dowestiennen tsjerke mei sealtektoer út de 12e iuw ûndergie dêrnei romanogoatyske feroarings. 

#### Tsjerketoerramp

*Op sneon 25 augustus 1951, om sân minuten oer fiven, stoarte de toer fan Jorwert mei donderjend geraas yn elkoar. Samar, út himsels, nei njoggenhûndert jier snie, sinne, rein en wyn, gewoan út klearebare toerwurgens. Dat wie in foarteken, of in kearpunt, of gewoan min ûnderhâld - it is mar hoe'st it sjen wolste.*
:Paassaazje út it boek *[[Hoe God verdween uit Jorwerd]]* fan Geert Mak.
Yn 1954 waard de tsjerketoer op 'e nij boud. Yn 2006, mear as fyftich jier letter, waard de toer wer restaurearre.

Oan de súdgevel hinget in sinnewizer. 

## Ynterieur
De preekstoel is 17e-iuwsk, lykas ek de lange dûbele hearebank dy't foar de preekstoel oer stiet. Oer de flier lizze in tal sarken. Nijsgjirrich is de sark fan Wattie fan Hania yn de foartsjerke, dy't yn 'e nacht fan 2 op 3 desimber troch in feint yn syn sliepkeamer yn Grut Hesens fermoarde waard. Ek syn frou Yda en harren soan binne ûnder dy sark begroeven. De sark fan pastoar Hottie Fonds (ferstoarn yn 1556) leit foar de hearebank en is fersierd mei in tsjelk. Yn it koer is in tige âld deksel fan in sarkofaach ynmitsele. Ek yn it koer is de sark fan ritmaster Jehannes Nauta fan Hesens út 1668, dêr't twa ridders yn fol ornaat yn heechreliëf op ûtbylde wurde. Yn it koer stiet in rekonstruearre alter mei de oarspronklike alterstien. 

Yn de toer hingje klokken út 1394 en 1749. 

## Oargel

It monumintale oargel fan de Redbadtsjerke waard yn 1799 troch Albertus fan Gruisen boud en is it wat piipwurk oanbelanget noch hielendal orizjineel. It oargel is foar it lêst restaurearre yn 2017. Ek it oargelfront is doe neisjoen, ûntbrekkende dielen waarden wer oanfolle en it skilderwurk bywurke.    

## Keppeling om utens
* De Redbadtsjerke op de side fan de Stifting Alde Fryske Tsjerken
* Side Nijkleaster
Hurdsilen op de Paralympyske Simmerspullen

**Hurdsilen** is ien fan de sporten dy't op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen stean. De sport is tagonklik foar silers mei in, harsensferlamming, fisuele beheining en lichaamlike beheinings. 

## Regels
De boaten binne meastentiids oanpast en hawwe in kyl. Dat ferheget de stabiliteit. Fierders is de boat sa iepen mooglik sadat de silers mear bewegingsromte ha.

## boattypen

Der wurdt yn trije klassen syld, manlju en froulju troch elkoar. De twapersoansboat is allinne tagonklik foar silers mei slimme beheinings, de ien- en trijepersoansboten binne tagonklik foar alle klassen.

* 2.4mR: in ienpersoansboat fan 4,1 meter lang en in gewicht fan 260 kg. De boaten hawwe in kyl. De siler sit yn de midden fan de boat en de hiele boat kin fan dat plak ôf navigearre en bestjoerd wurde.
*SKUD 18: in twapersoansboat mei in kyl. De boaten binne 5,8 meter lang en wage minstens 380 kg. De silers moatte by de Spullen yn de midden fan de boat sitte; ien foar en ien efter. De boaten hawwe trije seilen; it grutseil, de fok en de Spinnaker. 
* Sonar: in twapersoansboat mei in fêste kyl. De lingte is sa'n 7 meter en it gewicht is 950 kg. De boat hat trije seilen; it grutseil, de fok en de spinnaker. By de Paralympyske Spullen wurdt der allinne mei it grutseil en de fok syld. De grutte fan de Sonars makket it mooglik om de boat sa yn te rjochtsjen dat der genôch helpmiddels oanbrocht wurde kinne, sadat ek de slim beheinden mei sile kinne.

## Klassifikaasje
It klassefikaasjesysteem by it hurdsilen is basearre op fjouwer faktoaren: stabiliteit, hânfunksje, mobiliteit en sjen. De silers wurde yndield mei punten op basis fan harren beheinings. Dy punten geane fan 1 oant 7 dêr't 1 betsjut dat in persoan net in soad beheinings hat en 7 dat de persoan slimme beheinings hat. 

Yn de trijepersoansylboat meie de klassifikaasjes fan de silers meiinoar in maksimaal oantal punten fan 14 ha. Dat makket it mooglik foar silers mei slimme beheinings om diel te nimmen oan de Paralymyske Simmerspullen.

## Skiednis
Hurdsilen wie yn 1996 in demonstraasjesport yn in fjouwerpersoansboat. Fjouwer jier letter yn Sydney stie it foar it earst op it programma mei twa ûnderdielen de 2.4mR ienpersoansboat en de Sonar trijepersoansboat. Yn 2008 by de Spullen yn Peking kaam dêr de SKUD 18, twapersoansboat by.

## Keppeling om utens
*Hurdsilen op de side fan it Ynternasjonaal Paralympysk Komitee

## Sjoch ek
Hurdsilen op de Olympyske Simmerspullen
Hurdsilen op de Paralympyske Simmerspullen 2004

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2004|XIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 2004 yn Atene, Grikelân halden.

## 2.4mR

## Sonar

## Sjoch ek
*Hurdsilen op de Olympyske Simmerspullen 2004
Hurdsilen op de Paralympyske Simmerspullen 2000

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2000|XIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 2000 te Sydney yn Austraalje hâlden.

It hurdsilen stie dit jier foar it earst op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen.

## 2.4mR

## Sonar

## Sjoch ek
*Hurdsilen op de Olympyske Simmerspullen 2000
Hurdsilen op de Paralympyske Simmerspullen 2008

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2008|XIIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden hâlden yn Peking, de haadstêd fan de folksrepublyk Sina.

## 2.4mR

## SKUD 18

## Sonar

## Sjoch ek
*Hurdsilen op de Olympyske Simmerspullen 2008

## Keppeling om utens
*Hurdsile op de offisjele side fan de Paralympyske Spullen yn Peking 2008
List fan wapens fan Nederlânske dielgebieten

Dit artikel bestiet út in **list fan [[wapen (heraldyk)|wapens]] fan Nederlânske dielgebieten**. It Keninkryk fan de Nederlannen bestiet út fjouwer lannen: Nederlân, Arûba, Kurasau en Sint-Marten. Nederlân bestiet út tolve provinsjes en trije bysûndere gemeenten dy net by in provinsje hearre. Arûba, Kurasau en Sint Maarten hawwe gjin subnasjonale yndieling.

## Wapens fan lannen

## Wapens fan de Nederlânske provinsjes

## Wapens fan bysûndere gemeenten fan Nederlân
Heraut

In **heraut** of folút **Heraut fan Wapens** wie yn de Europeeske midsiuwen in funksjonaris dy't, klaaid yn in tabbert, in gewaad fersierd mei it wapen fan syn master tsjinstdie as boadskipper en seremoanjemaster.

Herauten wienen ûnskeinber en waarden troch harren hear as boadskipprs brûkt. De kennis fan de heraldyk dy't de herauten by it organisearjen fan toernoaien opdienen makke harren ta de autoriteiten op it mêd fan heraldyk en etikette.

Ek no noch binne der herauten yn funksje. Yn Ingelân en Skotlân trede se op by grutte plechtigheden en binne se belutsen by it ûntwerpen en takennen fan wapenskylden. Hjirby joegen se wapenbrieven ôf. Herauten waarden bystien troch harren learlingen, ek bekend as persevanten (fan it Frânsk "poursuivant").
By de ynhuldiging fan keninginne Beatrix yn 1980 wienen der noch herauten yn tsjinst dy't de ynhuldiging fan de foarstinne symboalysk ferkundigen oan it folk op de Daam. Se droegen by dy gelegenheid noch wol in herautestêf, mar gjin herauterok of tabbert mear.
Wittenberg

Dútslân:
* Wittenberg (distrikt), in distrikt yn de dielsteat Saksen-Anhalt
* Wittenberg (stêd), in stêd yn de dielsteat Saksen-Anhalt
* Hartochdom Saksen-Wittenberg, in earder hartochdom yn it Hillige Roomske Ryk

Nederlân:
* Wittenberg (Amsterdam), in bysûnder ferpleechtehûs yn Amsterdam
* De Wittenberg, een legerplak yn Stroe
* De Wittenberg, in Bibelskoalle mei leefmienskip yn Zeist

Feriene Steaten:
* Wittenberg (Wisconsin), in plak yn de steat Wisconsin

## Personen
* Widdo Wittenberg, it slachtoffer yn de Dimter moardsaak

## Sjoch ek
* Wittenberge, in gemeente yn de Dútske dielsteat Brandenburg
* Wittenbergen, in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein
* Wittenbergplatz, in plein yn de Dútske haadstêd Berlyn
Dartchery op de Paralympyske Simmerspullen

**[[Dartchery]]** wie ien fan de sporten dy't op it programma fan de **[[Paralympyske Spullen|Paralympyske Simmerspullen]]** stien hat. 
Dartchery stie al sûnt de earste Simmerspullen yn 1960 op it programma, op de spullen yn 1980 fan Arnhim stie dizze sport foar de lêste kear op it programma.

Dartchery is in sport dy't bestiet út in kombinaasje fan darts en bôgesjitten. Der wurdt mei een bôge op in dartboerd sketten.

## Keppeling om utens
* dartchery.com
Dartchery op de Paralympyske Simmerspullen 1960

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1960|Ie Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1960 flak nei de  Olympyske Simmerspullen yn it Italaanske Rome hâlden.

## Mingd
### Pearen
Dartchery op de Paralympyske Simmerspullen 1964

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1964|IIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1964 hâlden yn it Japanske Tokio.

## Mingd
### Pearen
Dartchery op de Paralympyske Simmerspullen 1968

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1968|IIIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1968 hâlden yn Tel Aviv, Israel.

## Mingd
### Pearen
Dartchery op de Paralympyske Simmerspullen 1972

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1972|Ve Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1972 hâlden yn Heidelberch, West-Dútslân.

## Manlju
### Pearen

## Froulju
### Pearen

## Mingd
### Pearen

## Utslaggen Fryske dielnimmers
Dartchery op de Paralympyske Simmerspullen 1980

De **[[Paralympyske Simmerspullen 1980|VIe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden yn 1980 hâlden yn Arnhim en Veenendaal, Nederlân.

## Manlju
### Pearen

## Froulju
### Pearen

## Mingd
### Pearen
List mei offisjele wetternammen yn Fryslân

De **List mei offisjele wetternammen yn Fryslân** is in list mei wetternammen yn de lokale taal út 2005. Foar Harns wie dy taal it Nederlânsk, foar It Bildt en de Stellingwerven wie dat sawol Frysk as de eigen taal, en foar de oare gemeenten yn fan Fryslân wie dat it Frysk.

## Oanpassing
De list is yn earstenoan útwurke troch Versloot-kartografy yn opdracht fan de provinsje Fryslân. Dêrnei hawwe de gemeenten der nei sjoen en is de list oan harren advizen oanpast. Op 15 maart 2005 waarden troch Provinsjale Steaten fan Fryslân de nammen op de list fêststeld as de offisjele wetternammen, mei in oergongstiid fan in jier. Sûnt 15 maart 2007 wurde dy nammen brûkt as offisjele wetternammen yn Fryslân.

## Grûn
Ear't de list mei offisjele wetternammen yn Fryslân ynfierd waard, wiene ornaris Nederlânsktalige nammen offisjeel yn de ûnderskate gemeenten. It wie ek net altiten like dúdlik fêstlein wêr't in namme foar wie. Fanwege de nammen op gemeentlik nivo wienen der ek wetters dy't op de gemeentegrins ynienen in oare namme krigen. No is dat yn in stikmannich sitewaasjes hieltyd noch sa, mar dan allinnich op de provinsjegrins.

## Sjoch ek
* Fryske wetters