open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abdij fan Cerisy-la-Forêt

De **Abdij fan Cerisy-la-Forêt** wie in oan biskop Vigorus wijde abdij yn Normandje. Fan 'e oarspronklike gebouwen is in part fan 'e abdijtsjerke en de Sint-Gerbolduskapel bewarre bleaun.

De abdij stie yn Cerisy-la-Forêt (tichteby Saint-Lô yn it departemint Manche) en folge de benediktynske rigel. De abdij mocht de titel keninklike abdij drage en stie dus ûnder de beskerming fan 'e kening fan Frankryk.

## Skiednis
Yn 1032 stifte hartoch Robert de Duvel de abdij en skonk tagelyk de abdij besit mei privileezjes. De oan 'e earste biskop fan Bayeux wijde abdij waard foar de omkriten in wichtich ekonomysk en yntellektueel sintrum en ferskillende kearen brochten Frânske kenings in besite oan 'e abdij. De abdij telde ûnder de muontsen ferskillende yntellektuelen en hie in grut tal úthôven, dy't mei harren bydragen foar in ûnbidich grut ynkommen soargen.

Tsjin 'e ein fan 'e midsiuwen makke de abdij in tiid fan ferfal mei. De abdij krige in kommendatêre abt. Dat betsjutte dat de abt langer net troch de mienskip keazen waard en in leek wêze koe. Fakentiden wenne de abt net iens yn 'e abdij, mar hy profitearre wol fan 'e ynkomsten. Mei de komst fan 'e herfoarmjende mauristen yn 1715 bloeide de abdij wer op en waarden der nije bedriuwsgebouwen tafoege. 

Mei it útbrekken fan 'e Frânske Revolúsje yn 1790 waarden de lêste muontsen ferjage en de abdijtsjerke waard de iennige parochytsjerke fan it doarp Cerisy-la-Forêt. De gebouwen waarden nasjonalisearre en ferkocht foar ôfbraak; it frijkommen boumateriaal brûkt foar de oanlis fan diken en de bou fan hûzen. Ek de lannerijen waarden ferkocht. Ien kleastergebou mei de dêrboppe lizzende goatyske 13e-iuwske Sint-Gerebolduskapel waard ferkocht oan 'e abdij-pleats, dy't it gebou konservearre.

Yn 1811 waard tsjin it sin fan 'e pryster besletten om fjouwer romaanske traveeën en in 13e-iuwsk goatysk portaal fan it tsjerkeskip fan 'e abdijtsjerke ôf te brekken. De tsjerke wie te grut en de lesten fan it ûnderhâld waarden te swier. De opbringst fan it boumateriaal waard brûkt om it restant fan 'e tsjerke te renovearjen.   

Sûnt 1840 is de tsjerke in histoarysk monumint. De rest fan 'e abdij krige dy status yn 1938.
Cerisy-la-Forêt

**Cerisy-la-Forêt** is in plak en gemeente yn it Frânske departemint Manche (regio Normandje). It doarp makket diel út fan it arrondissemint Saint-Lô. Bayeux leit 18 kilometer noardeastlik, Saint-Lô, prefektuer fan it departemint, 14 km súdwestlik en Caen 42 km eastlik.

## Skiednis
De ierste fermelding fan Cerisy-la-Forêt stamt út 'e 6e iuw, yn 'e tiid doe't Vigorus, de lettere biskop fan Bayeux, it gebiet kerstene. De evangelist krige fan 'e lokale hear fiifentwintich doarpen om him te tankjen foar de ferlossing fan "in heislike slang dy't minsken en bisten fermoarde". Vigorus stifte in oan Petrus en Paulus wijd kleaster op it plak wat earder foar druïden in hillich plak wie. Yn 'e 9e iuw waard it gebiet troch Wytsings oerfallen. Hja plonderen yn 891 Bayeux en it kleaster waard ferneatige. 

Kening Karel III joech Rollo it gebiet, dêr't letter Normandje út ûnstie en Cerisy waard in wichtich plak. Rollo joech ek opdracht ta de bou fan in abdij, dêr't tsientallen parochy's en acht priorijen ûnder foelen, wêrûnder twa yn Ingelân (Sherborne en Peterborough). De abdij waard yn 'e Frânske Revolúsje opheft.

## Untwikkeling ynwennertal
De ûntwikkeling fan it ynwennertal is as folget: 

## It besjen wurdich
* De romaanske abdijtsjerke en de goatyske Sint-Gerebolduskapel op it eardere abdijgebiet.
* Twa châteaux: it Château de La Boulaye út 'e 18e-20e iuw en it Château de La Couespellière út 'e 16e-19e iuw. Beide kastieltsjes hawwe in oan Us-Leaffrou wijde kapel. 

## Ofbylden

CerisyAbbaye 07.jpg|Sint-Gerebolduskapel
Moulin des rondelles.JPG|Moulin des rondelles
FranceNormandieCerisyLaForetChateauBoullaye.jpg|Château de La Boulaye
Château de la Couespellière.JPG|Château de La Couespellière
Chapelle du château de La Boullaye.jpg|Us-Leaffrouwekapel Château de La Boulaye
Kantabryske See

De **Kantabryske See** (Spaansk: *Mar Cantábrico*; Frânsk: *Mer Cantabrique*; Galisysk: *Mar Cantábrico*, Astuerysk: *Mar Catábricu*; Kantabrysk: *Mar Cantábricu*; Baskysk: *Kantauri*) is in see foar de súdwestlike kust fan it Jeropeeske fêstelân. Dit wetter leit foar de noardkust fan it Ibearysk Skiereilân en foarmet it súdlike diel fan 'e Golf fan Biskaje. De Kantabryske See is ferneamd nei de regio Kantaabrje, yn noardlik Spanje.

De Kantabryske See mjit sa'n 800&nbsp;km fan east en west. De breedte is iepen foar ynterpretaasje, mar ornaris wurdt dêrfoar likernôch 50&nbsp;km rekkene. Dêrmei soe de Kantabryske See in oerflak fan ûngefear 40.000&nbsp;km² beslaan. It djipste punt befynt him op 2.789&nbsp;m ûnder it wetteroerflak.

De Kantabryske See is in rânesee fan 'e Atlantyske Oseaan. De see foarmet, fan west nei east, de noardlike begrinzging fan 'e Spaanske autonome mienskippen Galysje, Astuerje, Kantaabrje en Baskelân. Hy foarmet ek de westlike begrinzging fan it Frânske departemint Pyrenées-Atlantiques yn Frânsk-Baskelân. 

Oan 'e Kantabryske See lizze wichtige havenstêden as Gijón yn Astuerje, Santander yn Kantaabrje, en Bilbao en San Sebastián yn Baskelân. Yn Frânsk-Baskelân lizze de baaiplakken Biarritz en Bayonne oan 'e Kantabryske See. De noardlike râne fan 'e Kantabryske See oan 'e Frânske súdwestkust wurdt oanjûn troch de mûning fan 'e rivier de Adour, by Bayonne.
Quentin Tarantino

**Quentin Jerome Tarantino** (Knoxville, Tennessee, 27 maart 1963) is in Amerikaanske filmregisseur, akteur en senarioskriuwer. Syn filmoeuvre omfettet *[[Reservoir Dogs (film)|Reservoir Dogs]]* (1992), *Pulp Fiction* (1994), *[[Jackie Brown (film)|Jackie Brown]]* (1997), *[[Kill Bill: Volume 1]]* (2003), *[[Kill Bill: Volume 2]]* (2004), *[[Death Proof (film)|Death Proof]]* (2007), *[[Inglourious Basterds]]* (2009), *[[Django Unchained]]* (2012), *[[The Hateful Eight]]* (2015) en *[[Once Upon a Time in Hollywood]]* (2019). Hy hat ek films produsearre en fungearre as (film)akteur. Yn 1995 wûn er in Oscar foar it senario fan *Pulp Fiction* en yn 2013 wûn er deselde priis foar it senario fan *Django Unchained*. Fierders waard er nominearre foar de Oscar foar bêste regisseur yn 1995, 2009 en 2020 foar respektivelik *Pulp Fiction*, *Inglourious Basterds* en *Once Upon a Time in Hollywood*.

Op 2 april 2023 joech Tarantino in lêzing yn Keninklik Teäter Carré oer syn boek *Cinema Speculation*.
Ynternasjonaal Filmfestival fan de Bahama's

It **Ynternasjonaal Filmfestival fan de Bahama's** (Ingelsk: *Bahamas International Film Festival*), soms ôfkoarte ta **BIFF**, is in filmfestival dat elts jier yn septimber holden wurdt yn Nassau, de haadstêd fan 'e Bahama's. It evenemint waard yn 2004 oprjochte troch Leslie Vanderpool, dy't anno 2021 noch altyd de direkteur is. 

As in non-profitorganisaasje set it Ynternasjonaal Filmfestival fan 'e Bahama's him yn foar in twafâld doel: om 'e Bahamaanske befolking en toeristen út it bûtenlân yn 'e kunde te bringen mei films dy't se oars nea sjoen hawwe soene, en om 'e Bahamaanske filmyndustry te ûnderstypjen en oan te fiterjen.

Wat dat lêste oangiet, organisearret it Ynternasjonaal Filmfestival fan 'e Bahama's elts jier as ûnderdiel fan it festival in workshop foar de jongerein, dêr't harren de begjinsels fan it filmjen bybrocht wurde. Tagelyk wurde jonge Bahamanen ek weiwiis makke oangeande it besetten fan 'e helpboarnen dêr't se ferlet fan hawwe om sels in film te meitsjen.

Yn 2015 waard it Ynternasjonaal Filmfestival fan 'e Bahama's troch *[[MovieMaker Magazine]]* opnommen op in list fan 'e 25 'coolste' filmfestivals fan 'e wrâld.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan 'e Bahama's
*  Ynformaajse oer it Ynternasjonaal Filmfestival fan 'e Bahama's yn 'e Internet Movie Database (IMDb)
Jimmy Fallon

**James Thomas (Jimmy) Fallon Jr.** (New York, 19 septimber 1974) is in Amerikaansk kabaretier, akteur en presintator. Hy wie part fan Saturday Night Live fan 1998 oant 2004 en rûn syn eigen deistich praatprogramma fan maart 2009 oant febrewaris 2014, neamd *Late Night with Jimmy Fallon*. Nei de Olympyske Winterspullen 2014 naam er it oer fan Jay Leno en waard er de gasthear fan *[[The Tonight Show]]*.
Ana de Armas

**Ana Celia de Armas Caso** (Santa Cruz del Norte, 30 april 1988) is in Kubaansk-Spaansk aktrise. Se waard nominearre foar in Golden Globe yn 2019 foar har rol as Marta Cabrera yn 'e misdiedkomeedzje *[[Knives Out]]*.

## Biografy
De Armas waard berne yn Santa Cruz del Norte en groeide op yn 'e Kubaanske haadstêd Havana. Har pake en beppe komme út Spanje. Op 'e leeftyd fan tolve besleat se aktrise te wurden, wêrnei't se meidie oan' e National Theatre School of Cuba. Yn 2006 makke se har filmdebút yn *Una rosa de Francia*. Twa jier letter ferhuze se nei Spanje, wêr't se in rol krige yn 'e televyzjerige *El Internado*. Yn 2014 ferhuze De Armas nei Los Angeles. Fan doe ôf krige se ek rollen yn Hollywood -produksjes. Se wurke gear mei Keanu Reeves oan 'e thrillers *Knock Knock* (2015, har earste Ingelsktalige rol) en *Exposed* (2016). Yn 2016 ferskynde se ek yn 'e boksfilm *Hands of Stone* en de misdiedkomeedzje *War Dogs*.

## Filmografy

### Film
* *Una rosa de Francia* (2006)
* *Madrigal* (2007)
* *Mentiras y Gordas* (2009)
* *El Callejón* (2011)
* *Faraday* (2013)
* *Por un puñado de besos* (2014)
* *[[Knock Knock (film út 2015)|Knock Knock]]* (2015)
* *Anabel* (2015)
* *Exposed* (2016)
* *Hands of Stone* (2016)
* *War Dogs* (2016)
* *Overdrive* (2017)
* *Blade Runner 2049* (2017)
* *Knives Out* (2019)
* *Wasp Network* (2019)
* *The Informer* (2019)
* *Yesterday* (2019)
* *The Night Clerk* (2019)
* *Sergio* (2020)
* *[[No Time to Die (film út 2021)|No Time to Die]]* (2021)
* *Deep Water* (2022)
* *The Gray Man* (2022)
* *Blonde* (2022)
* *Ghosted* (2023)

### Telefyzje
* *El edén perdido* (2007)
* *El Internado* (2007–2010)
* *Revelados* (2008)
* *Hispania, la leyenda* (2010–2012)
* *Actrices* (2011)
Lieke Martens

**Lieke Elisabeth Petronella Martens** (Bergen, 16 desimber 1992) is in Nederlânske profesjonele fuotballer fan 2017 oant 2022 stie sy ûnder kontrakt by FC Barcelona. Se waard op 6 augustus 2017 Europeesk kampioen mei it Nederlânsk alvetal. Se krige ek de bêste spiler fan 'e toernoai -priis. Martens waard op 24 augustus 2017 útroppen ta Europeesk fuotballer fan it jier. Op 23 oktober 2017 waard Martens troch FIFA de bêste froulike fuotballer yn 'e wrâld neamd. Yn maaie 2024 kundige Martens har ôfskied as spylster fan it nasjonale alvetal oan.
Martin Scorsese

**Martin Charles Scorsese** (Queens (New York), 17 novimber 1942) is in Amerikaanske filmregisseur fan Sisyljaansk komôf. Hy is ek aktyf as filmprodusint, dokumintêremakker en senarioskriuwer en fungearret bytiden as akteur.

## Filmografy

### As regisseur
; Films
* *I Call First* (1967)
* *Boxcar Bertha* (1972)
* *Mean Streets* (1973)
* *Alice Doesn't Live Here Anymore* (1974)
* *Taxi Driver* (1976)
* *New York, New York* (1977)
* *Raging Bull* (1980)
* *The King of Comedy* (1982)
* *After Hours* (1985)
* *The Color of Money* (1986)
* *The Last Temptation of Christ* (1988)
* *New York Stories* (1989)
* *Goodfellas* (1990)
* *Cape Fear* (1991)
* *The Age of Innocence* (1993)
* *Casino* (1995)
* *Kundun* (1997)
* *Bringing Out the Dead* (1999)
* *Gangs of New York* (2002)
* *The Aviator* (2004)
* *The Departed* (2006)
* *Shutter Island* (2010)
* *Hugo* (2011)
* *[[The Wolf of Wall Street (film út 2013)|The Wolf of Wall Street]]* (2013)
* *Silence* (2016)
* *The Irishman* (2019)
* *Personality Crisis: One Night Only* (2022)

* *Killers of the Flower Moon* (2023)

;
; Koarte films
* *Vesuvius VI* (1959)
* *What's a Nice Girl Like You Doing in a Place Like This?* (1963)
* *It's Not Just You, Murray!* (1964)
* *The Big Shave* (1967)
* *The Neighborhood* (2001)
* *The Key to Reserva* (2007)
* *The Audition* (2015)

;Dokumintêres
* *Italianamerican* (1974)
* *American Boy: A Profile of Steven Prince* (1978)
* *The Last Waltz* (1978)
* *Made in Milan* (1990)
* *Il mio viaggio in Italia* (1999)
* *Feel Like Going Home* (2003)
* *No Direction Home: Bob Dylan* (2005)
* *Shine a Light* (2008)
* *A Letter to Elia* (2010)
* *George Harrison: Living in the Material World* (2011)
* *Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan Story by Martin Scorsese* (2019)

; Telefyzjerige
* *Boardwalk Empire* (2010) (allinich de pilotôflevering)
* *Vinyl* (2016) (allinich de pilotôflevering)

### As akteur
* *Mean Streets* (1973)
* *Italianamerican* (1974)
* *Taxi Driver* (1976)
* *American boy* (1978)
* *The King of Comedy* (1983)
* *Pavlova: A Woman for All Time* (1983)
* *After Hours* (1985)
* *Guilty by suspicion* (1991)
* *Quiz Show* (1994)
* *Refuge* (documentaire) (2006)
* *Curb Your Enthusiasm* (2002)
* *Shark Tale* (2004)
* *Entourage* (2009)
Lex Goudsmit

**Alexandre Joseph (Lex) Goudsmit** (Brussel, 15 maart 1913 – Amsterdam, 10 desimber 1999) wie in Nederlânske akteur.

Goudsmit syn heit wie in Joadske diamantbewurker, syn mem wie roomsk-katolyk. Yn 1966 waard er by it grutte publyk bekend om syn rol fan Tevje yn de musical Anatevka (*Fiddler on the Roof*). Hy spile Tevje sa'n 1100 kear yn Nederlân en yn Londen. 

Goudsmit wie ek geregeldwei te sjen yn telefyzjeprogramma's. Hy spile ûnder mear Kening Sopromus yn de jeugdrige *[[Flip de Tovenaarsleerling|Flip de tovenaarsleerling]]* yn 1961 en in rol yn de jeugdsearje *[[Q & Q]]* yn 1974. Yn in oare jeugdsearje, *[[Thomas en Senior]]* (1985-1988), spile er de rol fan Senior. Fan 1984 oant en mei 1999 wied er yn *[[Sesamstraat]]* Lex (de pakefiguer), sadat ek e jongere generaasje mei him yn de kunde kaam.

Goudsmit wie ek ien fan de artysten dy't it liet *Shalom from Holland* (skreaun troch Simon Hammelburg en Ron Klipstein) opnamen as teken fan solidariteit mei it Israëlyske folk, dat bedrige waard troch raketten út Irak ûnder de Earste Golfoarloch yn 1991.

Goudsmit stoar yn de âlderdom fan 86 jier yn in sikehûs yn Amsterdam oan de gefolgen fan in harsensblieding. Hy waard kremearre yn  krematoarium Westerveld yn Driehuis. Syn jiske waard beïerdige op it urnefjild ûnder in soarte fan fitrinekastke mei foto's, tekeningen en oare objekten.

Goudsmit hat troud west mei Ans Adelaar (oant har dea yn 1989) en Erna Weiss.

## Filmografy
*  IMDb-profyl mei folsleine filmografy.
The Blues Brothers (band)

**The Blues Brothers** wie in Amerikaanske Bluesband oprjochte yn Calumet City, Illinois en wie aktyf tusken 1978 en 1982. Yn 1992 waard it album *Red, White & Blues* útbrocht. Der binne twa studio-albums en fjouwer live-albums útbrocht. 

## Skiednis
The Blues Brothers is in Amerikaanske band berne út 'e passy dy't *[[Saturday Night Live]]*-akteurs John Belushi en Dan Aykroyd dielden foar blues en R&B yn' e Amerikaanske muzykskiednis. Yn Aykroyd's bar mei deselde namme waard muzyk útwiksele en wie der faak in kâns foar jamsesjes mei bluestema. 

De earste foarstelling wie in werjefte fan it ferske I'm a King Bee, dat Belushi song yn in bijekostúm nei oanlieding fan de "Killer Bee" sketch op *Saturday Night Live*. Letter ûntstie it yn it swart klaaide duo Jake en Elwood Blues, begelaat troch it doetiidske hûsorkest fan Saturday Night Live, wêryn't bekende nammen fan it Stax-label spilen, lykas Steve Cropper, Donald Dunn (Cropper en Dunn hearre by Booker T. & de MG's), Lou Marini en Alan Rubin. As ûnderdiel fan 'e show droech Aykroyd in mei hânboeiens befeilige attasjeekoffer mei dêryn in bluesharp (Hohner Special 20). 

Nei it súkses fan Saturday Night Live besleat de "band" om te toeren. Dat resultearre yn har earste live album mei de titel *Briefcase Full Of Blues*. In twadde live-opname folge yn 1980, mei de titel *Made In America*. 

Ek waard yn 1980 de film *[[The Blues Brothers (film)|The Blues Brothers]]* makke, dy't basearre wie op de personaazjes fan 'e band. De film *[[Blues Brothers 2000]]* kaam út yn 1998.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Buddy Guy

**George "Buddy" Guy** (Lettsworth (Louisiana), 30 july 1936) is in Amerikaanske blues- en rockgitarist en sjonger dy't fiif Grammy Awards hat wûn. Hy is bekend om de ynspiraasje te wêzen fan Jimi Hendrix, Stevie Ray Vaughan, Eric Clapton, en oare ferneamde bluesgitaristen fan 'e jierren 60.

Guy groeide op yn Louisiana en begûn yn syn jongerein gitaar te spyljen. Syn ynspiraasje wie Muddy Waters. Yn 'e iere fyftiger jierren begûn er op te treden mei bands yn Baton Rouge. Yn 1957 ferhuze er nei Chicago, en yn 1958 krige er in opnamekontrakt. Hy hat sûnt in protte albums útbrocht ûnder ferskate labels.

Guy waard yn 2005 opnommen yn 'e *[[Rock and Roll Hall of Fame]]* en de *[[Musicians Hall of Fame]]* yn 2014.
Dormitoarium

In **dormitoarium** is in sliepseal yn in abdij of kleaster. It wurd is ûntliend oan it Latynske wurd *dormire*, itjinge "sliepe" betsjut.

Oan it begjin fan de kleasters slepten de muontsen mienskiplik by inoar yn it dormitoarium. Folle letter krigen de muontsen in eigen sel. Sûnt waard mei in dormitoarium de fleugel fan it kleastergebou ornearre, dêr't de muontsen slepten.
Frank Oz

**Richard Frank Oznowicz** (Hereford, 25 maaie 1944) is in Amerikaansk poppespiler, akteur en filmregisseur.

## Filmografy

### As akteur
* *[[The Blues Brothers (film)|The Blues Brothers]]* (1980) - sipier
* *An American Werewolf in London* (1981) - as Mr. Collins en de stim fan Miss Piggy
* *Trading Places* (1983) - plysjebaas
* *Innocent Blood* (1992) - patolooch
* *Blues Brothers 2000* (1998) - jailer
* *Zathura: A Space Adventure* (2006) - stim fan 'e robot

### As poppespiler
* Ferskate karakters yn Sesamstrjitte en The Muppet Show, lykas yn alle Muppet -films oant sawat 2000
* *[[Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back]]* (1980) - Yoda
* *The Dark Crystal* (1982) - de poppen Aughra en Chamberlain
* *[[Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi]]* (1983) - Yoda
* *Labyrinth* (1986) - De wiize
* *[[Star Wars: Episode I – The Phantom Menace]]* (1999) - Yoda
* *[[Star Wars: Episode II – Attack of the Clones]]* (2002) - Yoda
* *[[Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith]]* (2005) - Yoda
* *[[Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi]]* (2017) - Yoda

### As regisseur
* *The Dark Crystal* (1982)
* *Little Shop of Horrors* (1986)
* *The Indian in the Cupboard* (1995)
* *Bowfinger* (1999)
* *The Score* (2001)
* *The Stepford Wives* (2004)
* *Death at a Funeral* (2007)
Thar

De **Thar** is in rivier yn it Frânske departemint Manche, yn Normandje, dy't útmûnet yn It Kanaal.

De 25 km lange kustrivier ûntspringt eastlik fan La Haye-Pesnel, op de grins fan de gemeenten La Mouche en Tanu, foarsjocht de mar fan  Bouillon fan wetter  en mûnet út yn de baai fan Mont-Saint-Michel yn Saint-Pair-sur-Mer.

Allinnich al yn it departemint Manche rint de Thar streamôf troch alve gemeenten (yn fjouwer kantons): Tanu, La Mouche, La Haye-Pesnel, Hocquigny, Folligny, La Lucerne-d'Outremer, Saint-Jean-des-Champs, Saint-Aubin-des-Préaux, Saint-Pierre-Langers, Jullouville en Saint-Pair-sur-Mer, dêr't de mûning fan de rivier leit.
La Lucerne-d'Outremer

**La Lucerne-d'Outremer** is in gemeente yn 'e delte fan it rivierke de Thar yn it Frânske departemint Manche yn 'e regio Normandje. La Lucerne-d'Outremer falt ûnder it arrondissemint Avranches. De ynwenners wurde *Lucernaises* neamd. 

De tafoeging 'Outremer' (fan oersee) waard yn 1863 offisjeel ynfierd om betizing mei Lucerne yn it arrondissemint Saint-Lô út te sluten. Outremer ferwiist nei de hartogen fan Normandje, dy't loyaal wiene oan 'e Ingelske kenings. 

## Untwikkeling ynwennertal
De ûntwikkeling fan it ynwennertal is as folget: 

## It besjen wurdich
* Us Leaffrouwetsjerke (Église Notre Dame);
* Abdij fan La Lucerne;
* It château La Lucerne datearret fan 'e 19e iuw.
Krúspunt

In **krúspunt** is in ferkearsknooppunt fan diken, wetterwegen en spoarwegen. In knoopunt kin fan gelikense of ûngelikense hichte útfierd wêze.

## Typen
### Ferkearsregeling
Der kin ûnderskaat makke wurde fan regele en net-regele krúspunten.

* Op net-regele krúspunten wurdt de foarrang allinnich mar regele troch algemiene ferkearsregels, sa as foarrang fan rjochts yn de measte lannen dêr't oan de rjochterkant riden wurdt.
* Op regele krúspunten of foarrangskrúspunten wurdt de foarrang regele troch ferkearstekens, sa as ferkearsbuorden en troch dykmarkearrings sa as haaietosken. Yn bysûndere fariant is de rotonde.
* Op krúspunten regele mei ferkearsljochten jilde de foarrangsregels allinnich wannear't de ferkearsljochten tydlik bûten wurking binne. Almeast steane der lykwols ferkearsbuorden by sokke krusings yn sokke gefallen.

## Foarmen

Der kin ek ûnderskaat makke wurde op grûn fan de foarm fan it krúspunt:
* Trijesprong; in krúspunt mei trije ôfspjaltings. Farianten dêrfan binne in T-splitsing, dêr't in ôfspjalting by heaksk op de oare twa stiet, en in Y-splitsing.
* Fjouwersprong; in krúspunt mei fjouwer ôfspjaltings.
* Rotonde; in rûn krúspunt, dêr't almeast trije of mear diken op ôfkomme, en dêr't it ferkear op de rotonde foarrang hat.

Yn, benammen de Feriene Steaten, mar ek wol yn oare lannen, komme ek oare foarmen fa krúspunten foar, sa as bygelyks:
* *[[Continuous-flow intersection]]*; in krúspunt, dêr't ferkear dy't lofts ôfslaan moat, al foar de krusing lofts ride moat.
* *[[Hook turn]]*; in krúspunt, dêr't ferkear dy't lofts ôfslaan moat, rjochts ride bliuwe moat oant it ferkear ôfslaan moat.
* *[[Jughandle]]*; in krúspunt dêr't ferkear dy't lofts ôfslaan moat, earst rjochts ôfslacht op in apart dykje en fan dêrôf lofts ôfslacht.
* *[[Michigan left]]*; in krúspunt, dêr't ferkear dy't lofts ôfslaan moat, earst de dyk rjochts ôf nimt, en dêrnei te swaaien op de syddyk.

## Sjoch ek
* Ferkearsknooppunt
Jumièges

**Jumièges** is in Frânske gemeente yn it departemint Seine-Maritime  yn 'e regio Normandje.

## Geografy
Jumièges leit oan 'e rjochter kant yn in luts fan 'e Seine tusken de stêd Le Havre en Rouen. Jumièges makket diel út fan it regionale natoerpark Boucles de la Seine Normande.

## Untwikkeling befolking

## It besjen wurdich
* De Abdij fan Jumièges waard troch Sint-Filibert stifte. De Frânske Revolúsje waard de ûndergong fan 'e abdij, mar healwei de 19e iuw binne de ruïnes konservearre. Hjoeddedei is it ien fan 'e moaiste ruïnekompleksen fan it lân. It abdijgebiet is iepen foar publyk.
* De Église Saint-Valentin yn Jumièges is in monumintale 11e-iuwske parochytsjerke (ferbouwings yn 'e 12e en 16e iuw), dy't wijd is oan Sint-Falentyn. 

## Ofbylden

Jumiège, Eglise Saint-Valentin-PM 06926.jpg|Falentyntsjerke
Jumieges abbaye cote.jpg|Abdij
Delhi Crime

**Delhi Crime** is in troch Richie Mehta regisearre en skreaune Yndiaaske telefyzjesearje basearre op in wierbarde groepsferkrêfting yn 2012 yn Delhi. De haadrollen wurde spile troch Shefali Shah, Rasika Dugal, Adil Hussain en Rejesh Talang. De earste twa ôfleverings fan it seizoen gyngen op it Sundance Film Festival fan 2019 yn premiêre. Netflix brocht de searje op 22 maart ynternasjonaal út. De searje krige in hege wurdearring by it publyk en wûn yn 2020 in Emmy Award foar bêste dramasearje. Dehli Crima waard mei in twadde seizoen mei deselde spilers langer makke.

## Plot
Delhi Crime is basearre op in groepsferkrêfting yn Delhi yn 2012, dy't plakfûn yn in bus yn de omkriten fan Munirka yn it suden fan de stêd. De searje folget wat der barde nei de ferkrêfting wêrby it slachtoffer troch meardere manlju ferkrêfte waard. Nei de ferkrêfting waard hja alderheislikst mishannelle en mei har freon neaken op strjitte smiten. Plakferfangend plysjekommissaris Vartika Chaturvedi liedt it ûndersyk om út te sykjen wa't ferantwurdlik wie foar de misdied. Hja stiet ûnder grutte druk fan de polityk en de befolking om de dieders sa gau mooglik te finen.

## Rolferdieling

## Keppeling om utens
* ''Delhi Crime'' yn de IMDb
* ''Delhi Crime'' op Moviemeter
Robert Zandvliet

**Robert Zandvliet** (Terbant, 1970) is in Nederlânske keunstskilder fan hjoeddeiske keunst; hy eksposearret yn binnen- en bûtenlân.

## Libben en wurk
Fan 1987 oant 1992 folge Zandvliet in oplieding oan de Kristlike Akadeemje foar Byldzjende Keunsten yn Kampen (it lettere ArtEZ Art & Design Zwolle) en fan 1992 oant 1994 oan De Ateliers yn Amsterdam. Hy wûn yn 1994 de Prix de Rome: fan dat stuit ôf eksposearret er geregeldwei yn binnen- en bûtenlân.

Healwei de jierren 90 wie Zandvliet dwaande mei it ôfbyldzjen fan deistige dingen lykas hierspjelden, in telefyzje of in fototastel. Nei 1996 konsintrearre er him op it skilderjen fan lânskippen, ûnder oare autodiken fan boppe ôf sjoen. Dy lânskippen binne wol abstrakt en hawwe faak gjin hoarizon. Zandvliet brûkt temperaferve, nei't er âlde Italjaanske fresko's yn temperaferve skildere bestudearre hie. By it wurkjen mei temperaferve kin net oerskildere wurde meidat tempera sa trochsichtich is dat ûnderlizzende lagen te sjen bliuwe.

## Wurk yn iepenbiere kolleksjes <small>(in kar)</small>
* Dordrechts Museum, Doardt
* Frysk Museum, Ljouwert
* Kunstmuseum Den Haag
* Museum Belvédère, It Oranjewâld
* Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen, Antwerpen
* Museum De Pont, Tilburch
* Ryksmuseum Amsterdam, Amsterdam
* Stadsgalerij Heerlen, Heerlen
* Stedelijk Museum, Amsterdam

## Prizen
* Winner fan de Prix de Rome Skilderjen (1994)
* Charlotte Köhler Priis (1998)
* Wolvecamppriis (2004)

## Literatuer
* Stage of Being, 2018. Tekst: Hanneke de Man, Layout: Mart Warmerdam, Redaksje: Bernhard Knaus Fine Art, Frankfurt,  Publisist: 99Uitgevers, Amsterdam, Ingelsk, Dútsk, 32 siden yn kleur, 31 x 23 sm, hardcover, leporello

## Keppelingen om utens
* Keunstnersportret fan Robert Zandvliet, in fideo troch Museum De Pont
* Bernhard Knaus Fine Art, Frankfurt (D)
* Galerie Knoell, Basel (CH)
* Galerie Onrust, Amsterdam (NL)
* Galerie Peter Blum, New York (USA)
Bad Samaritan

"**Bad Samaritan**"  of "**Bad Samaritans**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

*''Bad Samaritan'' (personaazje), in supersmjunt út 'e strips fan DC Comics
*''Bad Samaritan'' (film), in Amerikaanske film út 2018
*''Bad Samaritans'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske komeedzjesearje út 2013
**[[Bad Samaritans: The Myth of Free Trade and the Secret History of Capitalism]]*, in non-fiksjeboek út 2007 fan ekonoom Ha-Joon Chang
BFI Filmfestival fan Londen

It **BFI Filmfestival fan Londen** (Ingelsk: *BFI London Film Festival*) is in filmfestival dat elts jier yn oktober holden wurdt yn 'e Britske haadstêd Londen. It evenemint bestiet sûnt 1957. It duorret twa wiken en der wurde elts jier mear as 300 lange films, koarte films en dokumintêres fertoand, út likernôch 50 ûnderskate lannen en territoaria. It filmfestival wurdt organisearre y.g.m. it Britsk Filmynstitút (BFI).

## Skiednis
It idee om yn Londen in filmfestival te organisearjen, waard foar it earst oppenearre by in diner dat yn 1953 thús by filmkritikus Dilys Powell fan 'e krante *[[The Sunday Times]]* holden waard. Bestjoerder James Quinn wie dêr oanwêzich en makke wurk fan 'e noasje. It duorre in stikmannich jierren om alle hannen foar sa'n weromkearend evenemint opinoar te krijen, mar fan 16 oant en mei 26&nbsp;oktober 1957 fûn it earste Filmfestival fan Londen, sa't it doe noch hiet, plak yn it National Film Theatre, in bioskoop dy't no BFI Southbank hjir. Dêrby waarden in tweintichtal films fertoand, wêrûnder wurken fan Ingmar Bergman, Federico Fellini, Elia Kazan, Akira Kurosawa, Satyajit Ray en Andrzej Wajda. 

Derek Malcolm, in filmkritikus fan *[[The Guardian]]* dy't yn 1984 direkteur fan it Filmfestival fan Londen waard, yntrodusearre dêr de 'ferrassingsfilm' (*surprise film*). Dat is de fertoaning fan in film wêrfan't de titel foarôf geheim holden wurdt. As ferrassingsfilms hawwe û.o. tsjinne: *[[A Chorus Line (film)|A Chorus Line]]* (1985), *[[Silver Linings Playbook]]* (2012), *[[Sully (film)|Sully]]* (2016) en *[[Green Book (film)|Green Book]]* (2018). Yn 2003 waard de namme fan it evenemint omneamd ta BFI Filmfestival fan Londen, om 'e almar iniger bân tusken it filmfestival fan it Britsk Filmynstitút (BFI) wer te jaan.

## Prizen
De folgjende prizen wurde op it BFI Filmfestival fan Londen útrikt:
*Sutherlandtrofee, in priis foar de orizjineelste en ynnovatyfste lange film, ferneamd nei George Suntherland-Leveson-Gower, 5e hartoch fan Sutherland (1888-1963)
*Grierson Award, in priis foar de bêste lange dokumintêre, ferneamd nei dokumintêremakker John Grierson (1898-1972)
en sûnt 2009:
*Priis foar de Bêste Film 
*Priis foar de Bêste Britske Nijynkommeling
*ien of mear BFI Fellowships, in soarte fan earelidmaatskip fan it BFI, dat as oeuvrepriis sjoen wurde kin

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it BFI Filmfestival fan Londen
Bronzen medaille voor goede zorg en hulp bij het heerschen der cholera asiatica in 1866

De ***bronzen medaille voor goede zorg en hulp bij het heerschen der cholera asiatica in 1866*** wie in Nederlânske ûnderskieding.

## Skiednis
Yn 1866 hearske der in goalera-epidemy yn Nederlân, dy't sa'n 21.000 slachtoffers makke. De brûnzen medalje waard troch kening Willem III ynsteld by Keninklik Beslút fan 24 jannewaris 1867, nû. 
42 en takend "*als blijk van 's Konings goedkeuring aan degenen die zich gedurende het heerschen der cholera in 1866 bijzonder hebben onderscheiden door onverpligte daden van menschlievendheid en zelfopoffering ten opzigte van aan die ziekte lijdenden of hunne betrekkingen of door het aanbevelen, voorschrijven of uitvoeren van maatregelen tot wering dier ziekte.*"

De medalje hat in eskulaap, in mannefiguer en de wurden 'OB CIVES SERVATOS' oan de foarkant, en oan de oare kant: 'VOOR GOEDE ZORG EN HULP BIJ HET HEERSCHEN DER CHOLERA ASIATICA IN 1866'. De peinje wie in ûntwerp fan Jacques Elion.
Taken

## Films
*''Taken'' (film út 1999), in Kanadeeske film út 1999
*''Taken'' (franchise), in Ingelsktalige Frânske mediafranchise
**''Taken'' (film út 2008), in Ingelsktalige Frânske film út 2008
***[[Taken 2]]*, in Ingelsktalige Frânske film út 2012
***[[Taken 3]]*, in Ingelsktalige Frânske film út 2014

## Literatuer
*''Taken'' (Kathleen George), in roman fan Kathleen George út 2001
*''Taken'' (Robert Crais), in roman fan Robert Crais út 2012
*''Taken'' (Benedict Jacka), in roman fan Benedict Jacka út 2012
**Taken*, de omnibusferzje fan 'e earste fjouwer romans út 'e searje *[[Left Behind: The Kids]]* fan Jerry B. Jenkins en Tim LaHaye

## Muzyk
*''Taken'' (liet fan Avail), in liet fan Avail út 2000
*''Taken'' (liet fan The Waifs), in liet fan The Waifs út 2000
*''Taken'' (liet fan Stellar), in liet fan Stellar út 2002
*''Taken'' (liet fan Zug Izland), in liet fan Zug Izland út 2004
*''Taken'' (liet fan One Direction), in liet fan One Direction út 2011

## Tillefyzje
*''Taken'' (tillefyzjesearje út 2002), in Amerikaanske minysearje út 2002
***, in tillefyzjefilm út 2013 
*''Taken'' (tillefyzjesearje út 2016), in Kanadeeske misdiedokumintêresearje
*''Taken'' (tillefyzjesearje út 2017), in Amerikaansk-Frânske tillefyzjesearje út 2017 op basis fan 'e filmtrilogy
Taken (franchise)

***Taken*** is in Ingelsktalige Frânske mediafranchise út 'e koker fan filmprodusint Luc Besson, dy't yn 2008 úteinsette mei de aksjefilm *[[Taken (film út 2008)|Taken]]*. Neitiid waarden twa ferfolchfilms makke. Alle trije films hawwe akteur Liam Neeson yn 'e haadrol as Bryan Mills. De earste film krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, mar de ferfolgen waarden min ûntfongen. Nettsjinsteande dat wiene alle trije film kommersjeel tige súksesfol yn 'e bioskopen. Yn 2017 waard by wize fan prequel in tillefyzjesearje makke mei Clive Standen yn 'e haadrol. 

## Films
### ''Taken'' (2008)

Yn *Taken* wurdt de santjinjierrige Amerikaanse Kim Mills (Maggie Grace), wylst se mei har freondinne Amanda (Katie Cassidy) op reis is yn Frankryk, ûntfierd troch Albaneeske frouljushannelers û.l.f. fan in Marko Hoxha (Arben Bajraktaraj). Har heit Bryan Mills (Liam Neeson), in earder spesjaal agint fan 'e CIA, giet efter de ûntfierders oan om syn dochter te rêden. *Taken* waard regissearre troch Pierre Morel nei in senario fan Luc Besson en Robert Mark Kamen. De film gie op 27&nbsp;febrewaris 2008 yn premiêre, en brocht $226,8&nbsp;miljoen op tsjin in budget fan $25&nbsp;miljoen. 

### ''Taken 2''

Yn *Taken 2* wol Murad Hoxha (Rade Šerbedžija), de heit fan 'e yn 'e earste film troch Bryan Mills (Liam Neeson) fermoarde frouljushanneler Marko Hoxha, wraak op Mills nimme. Dêrta nimt er him en syn eks-frou Lenore (Famke Janssen) yn Istanbul finzen, wylst syn dochter Kim (Maggie Grace) nauwerneed wit te ûntkommen. Mills wit te ûntsnappen en giet dan efter Hoxha oan. *Taken&nbsp;2* waard regissearre troch Olivier Megaton nei in senario dat op 'e nij skreaun wie troch Luc Besson en Robert Mark Kamen. De film gie op 3&nbsp;oktober 2012 yn premiêre, en brocht $376,1&nbsp;miljoen op tsjin in budget fan $45&nbsp;miljoen. 

### ''Taken 3''

Yn *Taken 3* hat Lenore (Famke Janssen), de eks-frou fan Bryan Mills (Liam Neeson), houliksswierrichheden mei har twadde man. Dyselde, Stuart St. John (Dougray Scott), lit har fermoardzje en besiket it lykje te litten as is Mills de dieder. Mills ûntsnapt oan 'e plysje en giet op jacht nei de wiere moardners fan syn eks-frou. *Taken&nbsp;3* waard krekt as de twadde film regissearre troch Olivier Megaton nei in senario fan Luc Besson en Robert Mark Kamen. De film gie op 16&nbsp;desimber 2014 yn premiêre, en brocht $325,8&nbsp;miljoen op tsjin in budget fan $48&nbsp;miljoen. 

## Tillefyzjesearjes
### ''Taken'' (2017)

De tillefyzjesearje *Taken* waard makke as in oarsprongsferhaal foar Bryan Mills, dy't diskear spile waard troch Clive Standen. Dêrmei wie it in prequel fan 'e filmtrilogy. De searje rûn twa seizoenen mei yn totaal 26&nbsp;ôfleverings, en waard fan 27&nbsp;febrewaris 2017 ôf útstjoerd op it Amerikaanske tillefyzjenetwurk NBC.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan ''Taken''
Apel

De **apel** of **appel** is de frucht fan de apelbeam (*Malus domestica*), in plant út de famylje fan 'e roazen (*Rosaceae*).

Yn de lêste 20 jier (2000-2020) is de helte fan it ferbou-oerflakte en de risping fan apels yn Nederlân dêrôf gien. Wichtige apelrassen dy't yn Nederlân ferboud wurde binne:
* Elstar
* Jonagold en Jonagored
* Kanzi
* Reade Boskoop
* Junami
* Golden Delicious
Filmfestival fan Austin

It **Filmfestival fan Austin** (Ingelsk: *Austin Film Festival*), ôfkoarte ta **AFF** en ek bekend as Filmfestival & Konferinsje fan Austin (*Austin Film Festival & Conference*), is in filmfestival dat elts jier yn oktober holden wurdt yn 'e Amerikaanske stêd Austin, de haadstêd fan 'e steat Teksas. It evenemint leit him, oars as de measte oare filmfestivals, yn it bysûnder ta op 'e bydragen dy't senarioskriuwers oan 'e filmyndustry leverje, mei't de organisaasje efter it barren fan miening is dat dy histoarysk ûnderskat binne en ûnderwurdearre wurde. Oan it Filmfestival fan Austin kinne sawol lange as koarte films meidwaan en sawol fiktive produksjes as dokumintêres. 

It Filmfestival fan Austin waard foar it earst yn 1994 organisearre, doe noch ûnder de namme Filmhert Senarioskriuwerkonferinsje fan Austin (*Austin Heart of Film Screenwriters Conference*). It barren duorret fjouwer dagen en bestiet njonken filmfertoanings út paneldiskusjes, petearen mei filmmakkers en senarioskriuwers, workshops en foarbylden fan 'e ûntjouwing fan in skript ta in film. Der komme net inkeld filmleafhawwers op ôf, mar ek filmprodusinten, filmregisseurs, ympressario's, filmstudiobestjoerders en fansels senarioskriuwers, mei't dy lêsten op it Filmfestival fan Austin by útstek yn it sintsje set wurde.

Der wurde op it festival fjouwer prizen útrikt:
*Distinguished Screenwriter Award (foar filmsenarioskriuwers)
*Outstanding Television Writer Award (foar tillefyzjesenarioskriuwers)
*Extraordinary Contribution to Filmmaking Award (foar in filmmakker dy't in bysûndere bydrage oan 'e filmyndustry levere hat)
*Extraordinary Contribution to Film – Acting Award (foar in akteur dy't in bysûndere bydrage oan 'e filmyndustry levere hat)

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it Filmfestival fan Austin
Adeodatus II

**Paus Adeodatus II** (berne yn Rome; ferstoarn yn Rome op 17 juni 676) wie fan 11 april 672 oant 17 juny 676 biskop fan Rome. 

## Libben
Adeodatus II wie in soan fan in sekere Jovinianus en libbe as benediktynske muonts yn it Romeinske kleaster fan Sint-Erasmus op de Coelius. Op 11 april 672 folge hy Fitalianus op as paus. Syn ferkiezing waard in pear wike letter ratifisearre troch de eksarch fan Ravenna, lykas wenst yn de tiid fan it byzantynske pausdom. Yn dy tiid wie Adeodatus al in âld man.  

## Pontifikaat
Oer it pontifikaat fan Adeodatus II is mar in hiel lyts bytsje bekend. It foel tegearre mei in weach fan omtinken foar paus Martinus I en Maksimus de Belider, dy't alle twa bekend stiene fanwegen harren wjerstân tsjin it monoteletisme. Yn it ljocht dêrfan fersmiet paus Adeodatus de synoadyske brieven dy't patriarch Konstantyn I fan Konstantinopel him stjoerd hie.

Paus Adeodatus II wijde syn regear oan de restauraasjes fan brekfallige tsjerken. Somtiden wurdt er hillich neamd en syn feestdei soe op 26 juny falle, mar dêr bestiet ferskil fan miening oer. Syn pontifikaat hie net in soad ynfloed op de wrâld. Hy ferstoar op 17 juny 676 en waard opfolge troch Donus.
Lits en Lauwers

**Lits en Lauwers** wie fan 1961 oant 1996 in wetterskip yn it easten fan Fryslân. 

It wetterskip waard oprjochte ûnder de namme **Achtkarspelen-Zuid** op it grûngebiet fan de gemeente Achtkarspelen. Yn 1963 waard de namme wizige yn "Lits en Lauwers" en waard grûngebiet noardlik fan Drachten taheakke. Op 1 augustus 1965 krige it wetterskip ek de taken fan njoggen lytse wetterskippen yn gemeenten Achtkarspelen, Smellingerlân en Tytsjerksteradiel, dy't doe opheft waarden, op 'e noed. Yn 1968 besleat Provinsjale Steaten ta fierdere konsintraasje en it foarmjen fan in grut wetterskip yn de gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Kollumerlân en Nijkrúslân, Smellingerlân en Tytsjerksteradiel. Yn 1971 en 1972 giene dêrom noch 20 lytse wetterskippen op yn Lits en Lauwers. Yn 1976 waard as lêste wetterskip De Noorderfennen tafoegd.

Yn 1997 wie de twadde konsintraasje fan wetterskippen yn Fryslân en gie it wetterskip op yn Wetterskip Lauwerswâlden, dat letter opgyng yn it  Wetterskip Fryslân fan no.
Troll

"**Troll**", "**Trolls**", "**Trollz**", "**The Troll**" of "**The Trolls**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**troll*, it Ingelske wurd foar "trol"

## Fiertugen
*Troll (automerk), in Noarsk automerk
*IWL TR 150 Troll 1, in Eastdútske bromfyts út 'e 1960-er jierren fan Industriewerke Ludwigsfelde

## Films
*''Trolls'' (franchise), in Amerikaanske mediafranchise op basis fan 'e boartersguodline Good Luck Trolls
*''Trolls'' (film), in Amerikaanske film út 2016 yn it ramt fan 'e mediafranchise mei deselde namme
**[[Trolls World Tour]]*, in Amerikaanske film út 2020, in ferfolch op 'e film út 2016

## Geografy
*Troll (ûndersyksstasjon), in Noarske basis yn Keninginne Maudlân, it part fan Antarktika dêr't troch Noarwegen oanspraak op makke wurdt
**Troll (fleanfjild), in fleanfjild deunby dy basis
*Troll (ierdgasfjild), in grut reservoir fan ierdgas ûnder it Noarske diel fan 'e Noardsee
**Troll A, it Noarske produksjeplatfoarm op dat ierdgasfjild
*Troll Ski Resort, in skygebiet yn 'e Cariboo-regio fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia

## Muzyk
### Bands
*Troll (Noarske band), in Noarske black metal-band
*Troll (Sweedske band), in Sweedske popband
*The Trolls (band), in Amerikaanske rock 'n roll-band

### Albums
*''Troll'' (album), in album fan Lumsk út 2005
*''Trolls'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film *Trolls* út 2016
*''Trolls World Tour'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film *Trolls World Tour* út 2020

### Lieten
**[[Internet Troll]]*, in liet fan The Doubleclicks út 2014
*''Trollz'' (liet), in liet fan 6ix9ine en Nicki Minaj út 2020

## Tillefyzje
**[[Trolls Holiday]]*, in Amerikaanske tillefyzjespecial út 2017
***', in Amerikaanske tekenfilmsearje út 2018-2019
***', in Amerikaanske tekenfilmsearje út 2020-2021
*''Trollz'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske tekenfilmsearje út 2005

## Oar
*''Trolls'' (fideospultsje), in fideospultsje út 1992 fan Capstone Software
*Good Luck Trolls, in boartersguodline fan trollepopkes kreëarre troch Thomas Dam yn 'e 1960-er jierren
Tusken Mar en Klif

**Tusken Mar en Klif** wie in wetterskip yn it súdwesten fan Fryslân fan 1967 oant 1996 mei in oerflakte fan sa'n 13.500 hektare.  It hie syn sit yn Balk.

By de oprjochting lei it grûngebiet yn de gemeenten Gaasterlân, Sleat, Lemsterlân, Himmelumer Aldefurd en Wymbritseradiel en befieme rûchwei de fjouwerhoeke Starum - Warkum - Sint Nyk - De Lemmer.

Nei't Deputearre Steaten fan Fryslân dêrta yn 1965 besletten hie ûnstie Tusken Mar en Klif op 1 jannewaris 1967 út in fúzje fan acht wetterskippen: De Brandemeer, De Grens, De Grote Noordwolderpolder, De Kei, De Langesloot, De Luts, Wainserwar en Woudsend c.a.. Yn de rin fan de jierren waarden alle boezemwetterskippen en partikuliere polders yn it súdwesten fan Fryslân opheft en tafoege oan Tusken Mar en Klif. Dy fúzje wie ûnderdiel fan de earste wetterskipskonsintraasje yn Fryslân. Op 1 jannewaris 1997 gie it wetterskip by de twadde konsintraasje op yn Wetterskip Boarn en Klif, dat yn 2004 wer opgie yn it hjoeddeiske Wetterskip Fryslân.

## Keppeling om utens
* Oer it wapen fan Tusken Mar en Klif
Wainserwar

**Wainserwar** (De Grutte Warnser Súdpolder) wie in wetterskip yn Fryslân fan 1913 oant 1969. It grûngebiet mei in oerflakte fan 265&nbsp;hektare lei yn de gemeente Hemelumer Oldephaert en Noordwolde.

It wetterskip hie as doel it regeljen fan de wetterstân. Op 1 maaie 1969 waard it wetterskip opheft en gie it, by de earste grutte wetterskipskonsintraasje yn Fryslân, op yn wetterskip Tusken Mar en Klif. Nei noch mear fúzjes falt it gebiet sûnt 2004 ûnder Wetterskip Fryslân.
Blaxploitation

**Blaxploitation** is in etnysk subsjenre fan 'e eksploitaasjefilm dy't yn 'e Feriene Steaten yn 'e iere 1970-er jierren ûntstie. It wurd is in gearlûking fan *black* ("swart" yn 'e sin fan negroïde) en *exploitation* ("eksploitaasje"). It is in ôfkarrende term dy't yn augustus 1972 betocht waard troch Junius Griffin, de doetiidske foarsitter fan 'e ôfdieling Beverly Hills-Hollywood fan 'e Amerikaanske minskerjochte-organisaasje NAACP. Hy neamde dizze films sa om't er fûn dat it sjenre foar de swarte mienskip yn 'e Feriene Steaten oer "de iene mislediging op 'e oare steapele" troch swarten oanhâldend te presintearjen as stereotype personaazjes dy't har mei kriminele aktiviteiten dwaande holden.

Yn blaxploitationfilms kamen lykwols ek guon fan 'e earste swarte personaazjes út 'e Amerikaanske filmskiednis foar dy't as held en haadpersoan tsjinnen, ynstee fan as helpke, smjunt of slachtoffer fan misdie, sa't se yn eardere films ornaris ferskynden. It ûntstean fan it blaxploitationsjenre foel gear mei in lanlik op 'e nij besjen fan 'e rasserelaasjes yn 'e Feriene Steaten. 

De ierste blaxploitationfilms wiene neffens it Amerikaanske tydskrift *[[Variety (tydskrift)|Variety]]* it ûnôfhinklike *[[Sweet Sweetback's Baadassss Song]]* en it minder radikale, troch de fêstige filmyndustry fan Hollywood finansierde *[[Shaft (film út 1971)|Shaft]]*, beide út 1971. Oarspronklik wiene sokke films rjochte op in publyk fan stedske Afro-Amerikanen, mar al rillegau waard besocht it sjenre ek oantreklik te meitsjen foar lju fan oare etnyske groepen, mei't Hollywood besefte dat der mear winst te meitsjen foel as dat dien waard. Blaxploitationfilms wiene fierders de earste films dy't in protte of allinne mar funk- en soulmuzyk yn har soundtracks brûkten.

## Sjoch ek
*sexploitation
De Jokse (wetterskip)

**De Jokse** wie in lyts wetterskip yn de gemeenten Idaarderadiel en Ljouwerteradiel yn de Nederlânske provinsje Fryslân. 

It waard oprjochte om it oerstallige wetter út de polders fuort te pompen. It wetterskipsgebiet, mei in oerflakte fan 140, letter 178 hektare, waard bemeald troch in elektrysk gemaal. It gemaal ferfong in stik of trije wettermûnen en in wynmotor.

It wetterskip waard opheft yn 1979 en gie doe op yn wetterskip De Middelsékrite. Yn 2004 waard it gebiet fan De Jokse part fan Wetterskip Fryslân.
Taurinus fan Évreux

**Taurinus fan Évreux** (Frânsk: *Saint Taurin*, berne om it jier 350 hinne; ferstoarn om it jier 425 hinne) is in hillige en jildt as earste biskop fan it Normandyske bisdom Évreux. Syn feestdei is op 11 augustus.

## Libben
Der is fierder hast neat bekend oer de komôf fan Taurinus. De âldste oerlevering fan Taurinus is in op de 9e-iuw basearre 10e-iuwsk manuskript. Taurinus soe troch de paus nei it noarden stjoerd wêze om yn Galje de heidenen te bekearen. Letter waard er ûnder de prefekt Licinius martele, mar hy waard net fermoarde om't er de soan fan de prefekt nei in ûngelok op it hynder wer ta libben wekt hie. Letter feroare Taurinus in timpel fan Diana yn in Marijetsjerke. Oare mirakuleuze en legindaryske ferhalen folgen. Nei it lêzen fan de hillige misse ferstoar Taurinus fredich yn 'e stoel. 

## Ferearing

Taurinus is de patroanhillige fan it bisdom Évreux. Yn de 6e iuw waard in kleaster boud dat oan Taurinus wijd wie. Richart I fan Normandje liet it kleaster yn de 10e iuw restaurearje. Yn it noarden fan Frankryk binne ferskillende tsjerken nei "Saint-Taurin" ferneamd.

De reliken fan de biskop waarden yn Évreux bewarre, mar yn de 9e iuw ferlieten dielen nei oare plakken yn Frankryk. De ynfallen fan de Wytsings yn de 10e iuw lieden ta it oerbringen fan de oare reliken nei Gigny. Se waarden nei ferskillende plakken yn feiligens brocht. Mar in pear stikjes fan bonken bleaune efter en foar dy reliken waard yn de 13e iuw in ferfulde relikwykskryn makke. De skryn oerlibbe de Frânske Revolúsje en wurdt tsjintwurdich bewarre yn de katedraal fan Évreux. 

## Leginden
Oan Taurinus waarden ferskillende mirakels taskreaun. Neffens de leginde soed er in jong famke, Eufrasia, út de dea helle ha nei't hja ferstoar by in brân, wylst har hûd wer frij wie fan brânwûnen. It levere Taurinus 120 bekearlings op. In oar mirakel fan Taurinus wie it wer opwekken Marinus, de soan fan in lokale prefekt nei't dy fan it hynder fallen wie en oan de gefolgen ferstoar. In koart gebed en de jonge riisde wer op. Ek Marinus bekearde him mei syn gefolch en dêrnjonken nochris 1200 minsken.