open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Japanske Binnensee

De **Japanske Binnensee** (Japansk: 瀬戸内海, *Seto Naikai*, 'Seto Binnensee') is de namme fan de ûndjippe binnensee dy't de eilannen Honsjû, Sjikokû en Kjûsjû, de trije haadeilannen fan Japan, fan elkoar skiedet.

Oan de 7000 km lange kust wenje likernôch 35 miljoen minsken, sa'n 27% fan de befolking fan Japan.

Der lizze sa'n 3000, meast net bewenne, eilannen yn de Japanske Binnensee. Yn it noardeasten leit it grutste eilân, Awaji.

## Geografy
De see wurdt begrinze troch fiif seestrjitten :
* De Strjitte fan Kanmon (of Strjitte fan Shimonoseki) ferbynt it westlik part fan de Japanske Binnensee mei de Japanske See.
* De Strjitte fan Hoyo ferbynt it súdwestlik diel, troch it Kanaal fan Bungo mei de Stille Oseaan.
* Yn it noarden skiedet de Strjitte fan Akashi en de Strjitte fan Kitan de Binnensee fan de Baai fan Osaka.
* De Strjitte fan Naruto ferbynt it eastlik part, fia it Kanaal fan Kii mei de Stille Oseaan.

De meast wichtige kuststêden binne Kobe, Ube, Okayama, Hiroshima, Iwakuni en Matsuyama.

De meast wichtige eilannen binne :
* Yn it easten : Awaji, Shodoshima, Ieshima, Naoshima, Shiwaku.
* Sintraal: Omishima, Innoshima, Itsukushima, Hinase, Kasaoka.
* Yn it westen: Suooshima, Uwakai, Hashirajima.

## Brêgen
De eilannen Honsjû en Sjikokû binne troch trije brêgesystemen mei elkoar ferbûn. De meast noardlike fan dy brêgen is de Akashi-Kaikyo-brêge - de langste hingbrêge fan de wrâld - oer de Strjitte fan Akashi. Yn it suden lizze de trije Kurushima-Kaikyo-brêgen.
De brêgen eksploitearre troch de *Honshu-Shikoku Bridge Expressway Company Limited*. http://www.jb-honshi.co.jp/english/index.html

## Toerisme
De kusten fan de Japanske Binnensee foarmje in grutte toeristyske trekpleister. Al foardat bûtenlanners Japan yn mochten wie de skientme fan de see ferneamd en waard sy priizge en besongen.

It grutste part fan de see heart no ta it nasjonale park fan Setonakai (瀬戸内海国立公園, *Setonaikai Kokuritsu kōen*). Dit park wie ien fan de earste nasjonale parken fan Japan, stifte op 16 maart 1934.

It skryn fan Itsukushima op it eilân Itsukushima yn de stêd Hatsukaichi is troch UNESCO erkend as Wrâlderfgoed. Shodoshima, it saneamde "het olive-eilân", en de draaikolk fan Naruto yn de Strjitte fan Naruto binne twa plakken dy't ek in protte toeristen lûke.

## Keppelings om
* (Japansk)Webside fan it nasjonale park Setonaikai
*  ''The Association for the Environmental Conservation of the Seto Inland Sea''
Guantánamobaai

De **Guantánamobaai** is in baai yn it súdeasten fan Kuba, yn de provinsje Guantánamo. De baai is in ynholte fan de Karibyske See. De Guantánamorivier mûnet yn it westen yn de baai by de havenstêd Caimanera. 

De havenplakken Caimanera (westouwer) en Boquerón (eastouwer) lizze tsjinoer elkoar op in plak dêr't de baai tige smel is. De stêd Guantánamo leit op sa'n 13 kilometer benoarden de baai. 

Yn it súdlik part fan de baai leit in marinebasis fan de Feriene Steaten (sûnt 1898) dy't Guantanamo Bay hjit. De basis omfiemet sa'n 117 km² fan de baai.
Lorraine Pilkington

**Lorraine Pilkington** (18 april 1975) is in Iersk aktrise út Dublin. Sy is fral bekend fan har rol as Katrina Finlay yn de telefyzjerige *Monarch of the Glen* (sûnt 2000). 

Nei it tredde seizoen fan Monarch of the Glen wie hja te sjen yn ferskate oare telefyzjeproduksjes lykas *Rough Diamond* en *[[Outnumbered]]*. 

Sy troude yn 2001 mei Simon Massey, de regisseur fan *Monarch of the Glen*. Hja krigen trije soannen, Milo  Luca en Inigo.

## Filmografy
* 1991 *[[The Miracle (1991 film)|The Miracle]]*
* 1996 *[[The Last of the High Kings]]*
* 1999 *[[Human Traffic]]*
* 2001 *[[My Kingdom (film)|My Kingdom]]*
* 2004 *[[Rabbit on the Moon (film)|Rabbit on the Moon]]*
* 2006 *[[After Thomas]]*
* 2006 *[[In a Day]]*
* 2008 *[[Within the Woods]]* (koarte film)
* 2012 *[[What Richard Did]]*
* 2016 *[[Capture the Flag (film)|Capture the Flag]]* (stim)

## Telefyzje
* 2000 *Monarch of the Glenn*
* 2003 *The Clinic* 
* 2005 *Robotboy*
* 2007 *Rough Diamond*
* 2008 *Britannia High* as Anna
* 2008 *Outnumbered* as Barbara
* 2011 Ferteller by  *Masterchef Ireland* op RTÉ Two
* 2016, 2017 & 2019 *Casualty* op BBC One as Rosa Hide (eks-frou fan ferpleger David Hide)

## Keppeling om utens
* Pilkington by IMDB
* Skriklik tal plaatsjes op Google
Dawn Steele

**Dawn Steele** (folút: **Dawn Anne Steele**; Glasgow, 11 desimber 1975) is in Skotsk toaniel- en tillefyzjeaktrise. Hja is benammen bekend wurden mei har rollen as Alexandra "Lexie" MacDonald yn 'e BBC-dramarige *Monarch of the Glen*, en as Alice Trevanion, yn 'e dramasearje *Wild at Heart*.

## Libben en karriêre
Steele waard yn 1975 berne yn 'e stêd Glasgow, dêr't se de earste sân jier fan har libben trochbrocht. Yn 1982 ferhuze hja mei har âlden nei Milton of Campsie. Fan 1987 oant 1993 siet se op 'e middelbere skoalle yn Kilsyth, en neitiid folge se fan 1994 oant 1998 in aktearoplieding oant 'e Keninklike Skotske Akademy foar Muzyk en Toaniel yn Glasgow, dêr't se yn july 1998 *cum laude* ôfstudearre.

Fan dy tiid ôf besocht Steele in karriêre as aktrise fan 'e grûn te krijen, wêrby't se harsels yn 't earstoan ûnderhold mei in baan as servearster yn it Glasweechske *Rogano Restaurant*. Yn 1999 briek se troch mei har rol yn 'e dramarige *Monarch of the Glen*, as de trochtaastende tsjinstfaam Lexie MacDonald. Dy searje rûn seis seizoenen, oant en mei 2004. Yn 2002 waard Steele troch de lêzers fan 'e krante *Scotland on Sunday* útkeazen as "de meast troubere frou fan Skotlân".

Fanôf jannewaris 2005 spile Steele yn 'e searje *Sea of Souls* twa seizoenen lang de rol fan Justine McManus. Njonken tillefyzjewurk stie Steele ek in protte op 'e planken, lykas yn 2007, doe't se loovjende kritiken krige foar har rol as de promiskuë skientmespesjaliste Shazza, dy't yn 'e trageedzje *Rainbow Kiss* it slachtoffer wurdt fan in moarddiedige stalker. Datselde jiers makke Steele ek har debút as mymspylster, yn 'e rol fan 'e boaze hekse Carrion yn it stik *[[Sleeping Beauty]]*.

Yn 2009 kearde hja werom op 'e tillefyzje, yn 'e rol fan Alice Collins, yn 'e rige *Wild at Heart*, wêrby't Steele ynfoel foar aktrise Amanda Holden, dy't de searje nei it trêde seizoen ferlitten hie. Yn 'e simmer fan datselde jier presintearre Steele in wike lange it deistich útstjoerde *lifestyle*-programma *The Hour*, tegearre mei haadpresintator Stephen Jardine. Yn 2010 krige se yn *Wild at Heart* de fêste rol fan Alice Trevanion, ien fan 'e haadpersonaazjes, dy't se twa searjes lang spylje mocht, oant de rige yn 2012 ta har grutte spyt beëinige waard. Underwilens hiene Steele en har freon, akteur Paul Blair, doe harren earste bern krigen, in dochter, dy't Coco kaam te hjitten. Sûnt dy tiid hat Steele fral yn it teäter en yn gastrollen yn tillefyzjesearjes te sjen west.

## Wurk
### Teäter

### Tillefyzje

### Film

## Keppelings om utens
* Unoffisjele webside oer Steele, mei foto's en nijs
* Folsleine filmografy fan Dawn Steele yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Bohaisee

De **Bohaisee** (ek **Golf fan Bohai** of **Bo Hai**; Sineesk: 渤海; Kantoneesk: *Poet Hooi*) is in grutte mar ûndjippe baai fan de Giele See foar de kust fan noardeastlik Sina. Dit wetter leit oan 'e kust fan de Sineeske provinsjes Shandong, Liaoning, Hebei en Tianjin. De see wurdt begrinzge troch it Sineeske fêstelân yn it noarden, westen en suden, it grutte Liaodongskiereilân yn it noardeasten en it grutte Shandongskiereilân yn it súdeasten. Yn it easten stiet de Bohaisee fia de Bohaistrjitte yn ferbining mei de iepen Giele See. 

De Bohaisee omfettet sels trije grutte baaien: de Liaodongbaai yn it noarden, de Bohaibaai yn it westen en de Laizhoubaai yn it suden. Oan 'e kust fan 'e Bohaibaai leit de grutte havenstêd Tianjin, it trochfierpunt foar alle hannel nei de Sineeske haadstêd Peking, dy't fierder it lân yn leit. Troch de Bohaisee rint sadwaande in wichtige skipfeartrûte.  

## Keppeling om utens
● Unep Reports - Regional Definition: Bohai Sea
See fan Halmaheara

De **See fan Halmaheara** is in rânesee fan de Grutte Oseaan en leit yn Yndoneezje be-easten it eilân Halmaheara, wat ta de Molukken heart. Yn it suden grinzet de See fan Halmahera oan de Searamsee. Yn it easten leit de Fûgelkop fan West-Papoea.
Searamsee

De **Searamsee** is in rânesee fan de Grutte of Stille Oseaan, yn Yndoneezje benoarden it eilân Searam wat by de Molukken heart. Yn it noarden grinzet de Seramsee oan de See fan Halmaheara. Yn it westen leit de Golf fan Berau fan West-Papoea.
Golf fan Mannar

De **Golf fan Mannar** is in part fan Yndyske Oseaan; it leit tusken de meast súdlike punt fan Yndia en Sry Lanka.  Der binne teminsten 117 koraalsoarten registrearre dy't yn de Golf fan Mannar foarkomme. Ek seeskyldpodden, haaien en dolfinen komme geregeldwei yn de golf foar. Dochs is de mannichte bisten de lêste jierren tebekrûn, mei as gefolch fan oerbefiskjen en fersmoarging. De fiskfangst is dêrtroch frijwat sakke. Teffens hawwe de koraalriffen slim te lijen hân fan tsientallen jierren ûnferstannich rispjen.

De Golf fan Mannar krige syn namme fan it Sry Lankaanske eilân Mannar en it plak mei deselde namme, Mannar. 

## Pearels
De Golf fan Mannar is al twatûzen jier ferneamd om syn pearelbanken. Plinius de Alde (23–79) neamde de pearelfiskerij yn de Golf de meast produktive fan de wâld. Hoewol't it rispjen fan natuerlike pearels meast te djoer fûn wurdt, wurdt it noch altyd dien yn de Golf.
Kay van Dijk

**Kay van Dijk** (Renkum, 25 juny 1984) is in Nederlânske follybalspiler.

Hy begûn syn karriêre by de klup Nuovo út Doorwerth en spile dêrnei by Landstede Volleybal/VCZ, VC Omniworld en it Belgyske *Noliko Maaseik*. Van Dijk ferhuze yn 2008 nei de klup *LIG Eaters* yn it Súd-Koreaanske Seoul. Nei't er ien seizoen yn Súd-Korea spile hie, tekene er yn juny 2009 in kontrakt by de klup *Pallavolo Loreto* út Itaalje.
Hy die ienris mei oan de Olympyske Spullen, dat wie nammentlik op de Spullen fan 2004 yn Atene. Doe waard hy mei de Nederlânske follybalploech njoggende. Yn totaal hat Kay van Dijk op 1 oktober 2010 172 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. 

## Clubskiednis

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Labradorsee

De **Labradorsee** is in see tusken Labrador en Grienlân, part fan de Noard-Atlantyske Oseaan. De see wurdt troch de Strjitte Davis mei de Baffinbaai ferbûn.

De see is foarme troch it útelkoar driuwen fan de Noard Amerikaanskeplaat en de Grienlânplaat, in proses dat sa'n 60 miljoen jier lyn útein sette en likernôch 40 miljoen jier lyn einige. De see hat fierders in grut stelsel fan kanalen oer de seeboaiem, fan 3800 kilometers lingte, mei in breedte fan 2 oant 5 km, dy't rjochting Atlantyske Oseaan rinne, it saneamde *Northwest Atlantic Mid-Ocean Channel* (NAMOC). De streamen yn dy kanalen, dy't yn it Pleistoseen ûntstien binne, binne sterk en befetsje in soad sedimint.

Op in heger nivo streamt it wetter tsjin de wizers fan de klok yn. It saltige, yn ferhâlding waarme oseaanwetter streamt de Grienlânske kust bydel nei it noarden; it komt in stik kâlder en net sa sâlt mear bylâns de kust fan Labrador werom. Dy noard-súdstream nimt ek in protte iisbergen mei. De sterke streamings en de iisbergen binne slimme behinderings foar de eksploitaasje fan de gasfjilden ûnder dizze see.

De wettertemperatuer sit tusken de –1&nbsp;°C winterdeis en 5–6&nbsp;°C yn de simmer. It sâltgehalte fan it wetter is betreklik leech. Twatredde part fan de see rekket winterdeis beferzen. De djipte yn it midden fan de see is sa'n 3 km.
Martijn Dieleman

**Martijn Dieleman** (Goes, 11 maaie 1979) is in eardere Nederlânske follybalspiler.

Hy die ienris mei oan de Olympyske Spullen, nammentlik op de Spullen fan 2000 yn Sydney, hy waard dêr mei de Nederlânske ploech fiifde. Ek hat er meidien oan de World League en spile er op Europeesk nivo. Yn totaal hat Martijn Dieleman 73 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. 

Hy hat foar klups spile út Nederlân, Spanje, Switserlân, Portegal, Frankryk en Iran. Hy hat mei ferskate klups alderlei prizen wûn, mar syn grutste súksessen hellet er lykwols yn Spanje, dêr't er ûnder oare de Spaanske *Super Cup* wûn hat. Hy hat op Europeesk topnivo spile yn de Champions League, de CEV Cup en de Challenge Cup. 

Yn novimber 2005 hat er in punt efter syn profesjonele karriêre set, omdat er pleage waard troch in skouderblessuere. At er yn de simmer fan 2008 29 is, hâldt er echt op mei it follybaljen. 

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Richard Stallman

**Richard Matthew Stallman** (New York City, 16 maart 1953), troch himsels ôfkoarten as **rms** is in Amerikaanske programmeur dy't in grutte ynfloed hân hat op technyske, juridyske en sosjale aspekten fan frije software. 

Hy is de haadûntwikkelder fan de teksteditor Emacs en fan de C-compiler GCC. Ek is hy Free Software Foundation en it bestjoeringssysteem GNU begûn. GNU is in frij bestjoeringssysteem, faak brûkt yn kombinaasje mei de Linuxkernel, en dêrom ek wol GNU/Linux neamd.

Richard Stallman is ek de grûnlizzer fan it prinsipe fan frije software en copyleft en hat de dêrop basearre lisinsjes GPL en LGPL mei ûntwurpen.
Nikola Tesla

**Nikola Tesla** (Servysk: Никола Тесла) (Smiljan, 10 july 1856 – New York, 7 jannewaris 1943) wie in Servysk-Amerikaanske útfiner, elektrotechnikus en natuerkundige. Hy wurdt sjoen as ien fan de grutste yngenieurs en útfiners fan alle tiden.

## Prestaasjes
Nikola Tesla stiet by it grutte publyk foaral bekend as de útfiner fan de wikselstroomgenerator, de wikselstroomelektromotor en fan alle oare wichtige komponinten fan it hjoeddeiske elektrisiteitsnet. Dizze apparaten wienen yn rudimentêre foarm meastal foar Tesla syn tiid ûntwikkele troch eardere yngenieurs mar Tesla syn grutste fertsjinste wie dat hy it wikselstroomprinsipe folle earder ûntwikkele en hast alle needsaaklike ynfrastruktuer om in op wikselstroom basearre en betrouber elektrisiteitsnet op te setten sels útfûn en besteande apparaten sterk ferbettere. Tesla wie al by syn libben in bekend en ferneamd gelearde, mar ferlear in soad prestiizje troch bizarre ûnbewiisde technysk-wittenskiplike bewearings op lettere leeftiid. Hy waard yn de FS toanbyld fan de *gekke gelearde*. Oaren neamden him leaver idealistysk en net-kommersjeel en dêryn in tsjinpoal fan syn ek ferneamde konkurrint-útfiner Thomas Alva Edison.

Nei Tesla is yn 1960 de ienheid fan magnetyske flukstichtheid ferneamd, de *[[tesla (ienheid)|tesla]]* (symboal T).
Olympyske Simmerspullen 1992

De **Olympyske Simmerspullen 1992**, ek wol de XXVe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barcelona.

## Medaljespegel

### Fryske medaljes

## Sporten

## Dielnimmende lannen

169 lannen diene mei oan de Olympyske Simmerspullen yn Barcelona. Ûnder har it Mienskiplik Team mei sporters út de eardere Sowjetuny, en de Yndividuele Olympyske dielnimmers mei sporters út Joegoslaavje.

## Sjoch ek
* Paralympyske Simmerspullen 1992

## Keppeling om utens
* Offisjele hiemside Ynternasjonaal Olympysk Kommitee
Scotiasee

De **Scotiasee** is in see súdlik en súdeastlik fan Súd-Amearika en noardlik fan Antarktika, dy't ornaris as in rânesee fan 'e Súdlike Oseaan beskôge wurdt. De see wurdt yn it noarden, easten en suden fan it oerbliuwende diel fan de Atlantyske Oseaan kieden troch de Scotiarêch, in bôge fan eilannen (ûnder oaren Súd-Georgië en de Súdlike Sandwicheilannen) dy't it berchtme fan it Antarktysk Skiereilân mei dat fan Fjoerlân en de Andes ferbynt. Yn it westen is de Strjitte Drake de skieding mei de Grutte Oseaan en it oare part fan de Súdlike Oseaan. De Scotiazee berint sa'n 900.000 km². Likernôch de helte fan dizze see leit boppe it kontinitaal plat.
See fan Azov

De **See fan Azov** (Oekraynsk: Азовське море, *Azovs'ke More*; Russysk: Азовское море, *Azovskoje More*; Krimtataarsk: *Azaq deñizi*; Sirkassysk: Хы мыутӏэ, *Xı mıut’ə*) is in part fan de Swarte See, dat oan de súdkant fan it oare part fan dy see skieden wurdt troch de Strjitte fan Kertsj. Yn it westen leit Krim, de noardkust is ek Oekraynsk gebiet, en de eastlike igge is Ruslân.

De rivier de Don mûnet yn de see yn it noardeasten fia de tige ûndjippe Golf fan Taganrog. By de delta fan de Don leit de stêd Azov, dêr't de see nei neamd is. Yn it súdeasten mûnet de Koeban yn de See fan Azov.

De See fan Azov is mei in trochsneed djipte fan 13 meter de meast ûndjippe see fan de wrâld. Ut reden dêrfan kin de wettertemperatuer simmerdeis oprinne nei 25 oant 30&nbsp;°C, yn de winter friest er twa oant fjouwer moanne ticht. It sâltgehalte is trochsneed 11 ‰; yn it noarlik part mar 2 oant 4 ‰ troch de ynstream fan swiet wetter fan de Don.

Neist de fiskerij is it toerisme yn de kontrei fan ekonomysk belang. De see hat moaie, flakke sânstrannen.

De See fan Azov komt al op in Foenisyske wrâldkaart út de 7e iuw f.Kr. foar ûnder de namme "Meat". 

## Keppeling om utens
* Webcam dy't útsjocht op de See fan Azov (Kirillowka)
Molukske See

De **Molukske See** of **Molukkensee** is in rânesee fan de Grutte of Stille Oseaan, leit tusken de Yndonezyske eilannen Selebes en Halmahera en is part fan de Molukken. Yn it noarden grinzet de Molukske See oan de Selebessee, yn it suden oan de Seramsee.

Dit gebiet hat in soad koraal en op in protte plakken wurdt dûkt. Teffens leit de see yn in seismologysk aktive kontrei troch de oanwêzigens fan de Molukske Seeplaat.
Andamaanske See

De **Andamaanske See** leit yn it súdeasten fan de Golf fan Bingalen, besuden Myanmar en westlik fan Tailân. De see is in diel fan de Yndyske Oseaan. Yn it westen wurdt de see begrinzge troch de eilannekloften fan 'e Andamanen en de Nikobaren, dy't beide ta Yndia hearre.

De see wurdt fanâlds brûkt foar fiskjen en ferfier fan goed tusken de oanswettende lannen. De eilannen en kraalriffen binne populêre toeristebestimmings. De fiskerij en de toeristeyndustry hawwe lykwols in tebekset hân troch de ierdskodding en tsûnamy fan 26 desimber 2004. 

De grins tusken de tektoanyske Burmaplaat en Sûndaplaat rint rûchwei noard-súd troch de Andamaanske See sadat hjir in grutte seismologyske aktiviteit foarkomt. Der binne tal fan ierdskoddings yn de rin fan de tiid registrearre en yn els gefal seis dêrfan, dy yn 1797, 1833, 1861, 2004, 2005 en 2007, hiene in sterkte fan 8.4 of heger op de Skaal fan Richter. It Barreneilân, east fan Grut Andaman, hat de iennichste tige aktive fulkaan fan it Yndiaaske subkontinint.

De moessons fan Súdeast Aazje binne beskiedend foar it klimaat en de sâltens fan it wetter yn de Andamaanske See. De temperatueren lizze it hiele jier troch op sa'n 26/27&nbsp;°C. De trochsneed temperatuer fan it oerflaktewetter is 26–28&nbsp;°C yn febrewaris en 29&nbsp;°C yn maaie; letter yn 't jier somtiids noch wat waarmer.
Doniastate

* Doniastate (Burchwert) yn Burchwert.
* Doniastate (Damwâld) yn wat no Damwâld hjit.
* Doniastate (Easternijtsjerk) yn Easternijtsjerk
* Doniastate (Hallum) yn Hallum
* Doniastate (Sint Nyk) yn Sint Nyk
* Doniastate (Wânswert) yn Wânswert.
Vladimir Arnold

**Vladimir Igorevich Arnold** (Russysk:Влади́мир И́горевич Арно́льд), (Odessa, 12 juny 1937 - Parys, 3 juny 2010) wie in Russysk wiskundige.

Hoewol't hy it bekendst waard troch de stelling fan Kolmogorov-Arnold-Moser oer de stabiliteit fan yntegrearbere Hamiltoniaanse systemen, hat hy sûnt syn earste wichtichste resultaat - de oplossing fan it trettjinde probleem fan Hilbert - yn 1957, ek wichtige bydragen levere op in oantal oare gebieten, wêrûnder de wiskundige systeemteory, de katastrofeteory, de topology, de algebrayske mjitkunde, de klassike meganika en de singulariteitsteory.

Yn 1988 krige hy in earedoktoraat fan de Universiteit Utert. Hy wie dêr ek heechlearaar. Yn 2008 waard him de Shaw-priis yn de wiskundige wittenskippen takend.

## Bibliografy ( kar-út )
*  , *Mathematical Methods of Classical Mechanics*, Springer-Verlag (1989), ISBN 0-387-96890-3
* , *Geometrical Methods In The Theory Of Ordinary Differential Equations*, Springer-Verlag (1988), ISBN 0-387-96649-8
* , *Ordinary Differential Equations*, The MIT Press (1978), ISBN 0-262-51018-9
* , *Yesterday and Long Ago*, Springer (2007), ISBN 978-3-540-28734-6.

## Keppeling om utens
* V.I. Arnold syn webside
* Persoanlike webside
* A short curriculum vitae
Strjitte fan Kertsj

De **Strjitte fan Kertsj** is de seestrjitte dy't de ferbining foarmet tusken de Swarte See en de See fan Azov. Yn it westen leit it Skiereilân fan Kertsj, in part fan de Krim, en eastlik it Skiereilân fan Taman, mei it eilân Toezla foar de kust. Kertsj op de Krim is de meast wichtige haven oan de see.

In de âldheid wie de strjitte bekend as de Simmeryske Bosporus (net trochelkoar helje mei Trasyke Bosporus, de Bosporus fan no). Yn it Turksk en it Krimtataarsk hjit dizze strjitte *Yenikale*.
Golf fan Taganrog

De **Golf fan Taganrog** of de **Taganrogbaai** is de noardeastike earm fan de See fan Azov. Dêr mûnet de rivier de Don yn de golf út. It kin fan desimber oant maart frieze yn dit gebiet.
Monique Knol

**Monique Knol** (Wolvegea, 31 maart 1964) is in eardere Frysk hurdfytster. 

## Biografy
Hja bruts troch yn 1988 doe't se Nederlânsk kampioene op de dyk waard. Dochs wie hja noch in relative ûnbekende, de ferrassing en de blydskip wiene dan ek grut doe't se by de Olympyske Spullen yn Seoel de dykwedstriid wûn. Yn in lange sprint fersloech hja de Dútske Jutta Niehaus en Laima Zilpirìte út de Sowjetuny. Knol wie de earste Nederlânske medaljewinner by it hurdfytsen foar froulju, dat yn 1988 pas foar de twadde kear op it Olympysk program stie.

Twa jier letter waard Monique Knol yn Utsunomiya (Japan) wrâldkampioen mei de Nederlânske ploech op de 50 km ploegetiidrit. Fan dy ploech makke ek in nij talint diel út: Leontien van Moorsel. Dy soe yn lettere jierren Knol efter har litte en soe der in sekere rivaliteit tusken beiden ûntstean. Yn 1992 like Van Moorsel, dy't doe wrâldkampioene wie en krekt de Tour Féminin wûn hie, de favorite by de dykwedstriid fan de Spullen yn Barselona. De gearwurking yn de Nederlânske ploech woe net echt en úteinlik wie it Knol dy't der mei in brûnzen medalje derfan troch gie. 

Monique Knol wûn tolve etappes yn de Tour Féminin. De koers dy't har it bêste lei wie dy fan Tjejtrampet yn Sweden, dy't hja fjouwerris wûn. Hja hâlde op mei har hurdfytskarriêre yn 1996, hja makke in koarte comeback yn 2002 en wie ûnder oare trainer fan de Najonale Junior-froulju seleksje. Tsjintwurdich beöefenet hja de dressuersport.

Op 15 july 2008 liet Knol yn it AVRO-tv-programma *Vinger aan de Pols* witte dat se harsels hast letterlik stikken trainde om meidwaan te kinnen oan de Olympyske Spullen.

Yn 2010 die Knol mei oan it AVRO-programma *Eeuwige roem*. Hja wie dêryn yn de earste ôflevering útskeakele.

Knol wennet tegearre mei har eardere trainer/ploechlieder Wim Kruis. Hja hawwe in dochter.
Euklides

**Euclides** (Aldgryksk: Eukleídēs), ek **Euklides fan Aleksandrië** neamd, wie in Hellenistysk wiskundige, dy't om it jier 300 f.Kr. wurke yn de bibleteek fan Aleksanderje. 

Nei Euklides wurdt faak ferwiisd as de "heit fan de mjitkunde". Hy wie yn de tiid fan Ptolemaeus I (323-283 foar Kr.) yn it hellenistyske Aleksanderje aktyf. Syn *Eleminten* is it meast súksesfolle hânboek en ien fan de ynfloedrykste wurken yn de skiednis fan de wiskunde. It die sûnt de publikaasje oant yn de lette 19e of iege 20e iuw tsjinst as it wichtichste learboek foar it ûnderwiis yn de wiskunde, (benammen de mjitkunde). Yn dit wurk wurde de begjinsels fan wat no de Euklidyske mjitkunde beneamd wurdt dedusearre út in lytse samling fan aksiomas. Euklides skreau ek wurken oer perspektyf, kegelsneden, bolmjitkunde, getalteory en striktheid.

## Keppeling om utens
* Oer Euklides mei in pear orizjinele ôfbylden út de Nederlânske oersetting fan Nicolaas Vooght út 1695
Teeplant

De **teeplant** (*Camellia sinensis*) is in plant dy't fan oarsprong groeit yn Súdeast-Aazje. De jonge leaten fan dizze plant wurde brûkt om tee te meitsjen. *Sinensis* is Latyn foar Sineesk. Tsjintwurdich wurdt tee oer de heule wrâld yn tropyske en subtropyske gebieten ferboud. Fan dizze plant wurde wite tee, griene tee, oalong en swarte tee makke.

De teeplant is een grienbliuwende strûk of lytse beam dy't sa'n 17 m heech wurde kin, mar meastal oant ûnder de twa meter snoeid wurdt as it om de blêden kweekt wurdt. De plant hat in sterke pinnewoartel. De blommen binne giel-wyt mei in diameter fan sa'n 2,5-4 sm mei 7 of 8 blomblêdsjes.

De siedden fan de teeplant kinne fynmeald wurde foar tee-oalje, in swiete oalje om iten te sieden dy't net betize wurde moat mei Tea Tree-oalje, in etearyske oalje dy't brûkt wurdt foar medyske en kosmetyske doelen en makke wurdt fan de blêden fan in oare plant.
Brecht Kramer

**Brecht Kramer** (It Hearrenfean, 19 april 1990) is in eardere langebaanrydster. Hja is de dochter fan Yep Kramer en it suske fan Sven Kramer. Sûnt it seizoen 2010/2011 makket se diel út fan de ploech 1nP, healwei dat seizoen (19 jannewaris 2011) joech se oan te stopjen mei reedriden. Neidat se oertreend rekke, kaam se net werom op har eardere nivo. Se sil dat jier noch wol ride foar har 1nP-ploech, mar se sil gjin wedstriden mear ride.

Kramer ried earst by it Gewest Fryslân. Yn 2004 en 2005 krige se as bêste rydster de Egbert van 't Oever Oanmoedigingspriis. Mei in tiid fan 1,20.06 waard se op 31 oktober 2009 santjinde by it NK ôfstannen 2010 op de 1000 m froulju yn Thialf, in jier letter waard se ienentweintichste.

## Persoanlike rekords
* PR 500m : 40,59 (26 desimber 2009, Thialf)
* PR 1000m : 1.19,99 (22 maart 2006, Calgary)
* PR 1500m : 2.03,43 (21 maart 2006, Calgary)
* PR 3000m : 4.28,15 (22 maart 2006, Calgary)
* PR 5000m : 8.11,77 (17 jannewaris 2010, Grins)
Tee

* tee (drank), de drank mei in smaakje
* teeplant, de plant dêr't de drank fan makke wurdt (blêden).
Gemma Arterton

**''Gemma'' Christina Arterton** ( Gravesend, 12 jannewaris 1986) is in Ingelsk aktrise.

## Biografy
Arterton waard berne yn Gravesend, dêr't sy mei har suske Hannah en har allinnesteande mem wenne. Har heit wie lasker en har mem wie skjinmakster. Har âlden gienen útelkoar doe't sy fiif wie. Op de middelbere skoalle spile hja al toaniel. Yn 2007 studearre se ôf oan de aktearskoalle Royal Academy of Dramatic Art yn Bloomsbury. Al yn dy stúdzje waard se cast foar de film *Capturing Mary* (2007).

Itselde jier makke se har teaterdebút as Rosaline yn in nije ferzje fan it Shakespeare-toanielstik *Love's Labour's Lost* yn it Londense Globe Teater. Ek 2007 wie har spylfilmdebút yn *St. Trinian's*, in rol dy't Sienna Miller ek graach hân hie. Omdat Arterton doe noch net bekend wie en Miller al in stjer wie, joech sy harsels net folle kâns.

By in optreden yn *Love's Labour's Lost* seach in talintejager fan de film *[[Quantum of Solace (film)|Quantum of Solace]]* har en wie tige ûnder de yndruk. Sy die audysje foar in rol en wie tige ferbaasd doe't se frege waard om in screentest mei Daniel Craig te dwaan. Se krige lang om let de rol en fersloech dêrmei 1.500 oare gadingmakkers. De film betsjutte de grutte trochbraak foar Arterton. Sy wie yn 2008 ek te sjen as Tess Durbeyfield in de minirige *Tess of the D'Urbervilles* (nei de roman fan Thomas Hardy). Fan doe ôf wist se geregeldwei grutte rollen te pakken. Sa spile se de Grykske healgod Io yn *Clash of the Titans* en de moaie prinses yn *Prince of Persia: The Sands of Time*.

Faaks hat har rol yn de film *The Disappearance of Alice Creed* (2009) de measte opskuor jûn; it personaazje dat se spile waard ûntfierd en misbrûkt yn ferskate neakensênes.

Op 5 juny 2010 is Gemma Arterton yn it geheim troud mei Stefano Catelli, in sales manager, yn Zuheros, Spanje. Ier yn 2013 giene sy útelkoar.
Gemma hat in ingelwjuk efter har lofter ear tatûearje litten..

## Filmografy
### Film
Karyske Poarte

De **Karyske Poarte** of **Karastrjitte** (Russysk: Карские Ворота; *Karskieje Vorota*) is in smelle seestrjitte yn de Noardlike Iissee dy't it súdlike eilân Joezjni fan Nova Sembla yn it noarden skiedet fan it eilân Vajgatsj foar de kust fan noardlik Europeesk Ruslân; de strjitte is de ferbining tusken de Barentssee yn it westen en de Karasee yn it easten. De Karyske Poart hat in minimale djipte fan 52 meter. It grutste part fan it jier is de strjitte beferzen.
Honoré de Balzac

**Honoré de Balzac**, berne as *Honoré Balzac* (Tours, 20 maaie 1799 – Parys, 18 augustus 1850) wie in tige wichtich Frânsk skriuwer út de earste helte fan de 19e iuw. Balzac wie in romantysk skriuwer, waans wurk ek realistyske eleminten sjen lit. Balzac syn realistyske styl docht fral bliken út wiidweidige beskriuwingen.

De Balzac syn meast bekende wurk is it mânske *[[La Comédie humaine]]*, in rige romans dy't in folslein byld jaan wolle fan de Frânske maatskippij nei de delfal fan Napoleon. Balzac skreau sa'n 100 romans dy't in byld jouwe fan de sosjale tastannen yn de ferskate sosjale klassen. Guon fan de romans út dy rige binne klassikers yn de Frânske literatuer wurden, sa as *Eugénie Grandet* en *Le Père Goriot*. Balzac wurdt beskôge as ien fan de grutte romanskriuwers fan de Frânske én fan de wrâldliteratuer en as ien fan de grûnlizzers fan de realistyske roman, in paadsljochter fan ien as Gustave Flaubert.

## Balzac yn de populêre kultuer
Fan in protte fan Balzac syn wurk binne bewurkingen foar fil en telefyzje makke, sa as fan *Les Chouans* yn 1947, *Le Père Goriot* (BBC-minirige yn 1968), *Le Colonel Chabert* yn 1994, mei Gérard Depardieu yn de titelrol en *La Cousine Bette* yn 1998, mei Jessica Lange.

## Bibliografy

**De "Comédie humaine"**

### Oersettingen yn it Nederlânsk
* *De huid van chagrijn*, oers. Jean Schalekamp, 1982
* *Een vrouw van dertig*, Ernst van Altena (1983)
* *Het huis "De kaatsende Kat"*, Ernst van Altena (1985)
* *Het onbekende meesterwerk*, Hessel Bouman e.a. (1991)
* *[[Le Père Goriot|Vader Goriot]]*, Hans van Pinxteren (1992)
* *[[Eugénie Grandet]]*, Hans van Pinxteren (1996)
* *Kolonel Chabert*, Hans van Pinxteren (1996)
* *Nicht Bette*, Hans van Pinxteren (1999)
* *Neef Pons*, Theo Kars (2000)
* *Verloren illusies*, Jan Versteeg (2004)
* *Sarrasine*, Jan Pieter van der Sterre & Rokus Hofstede (2006)
* *Fysiologie van de ambtenaar*, Mechtild Claessens (2006)
* *De journalisten*, Mechtild Claessens (2008)

## Keppelings om utens
*  ''Comédie Humaine''
*  Eugénie Grandet, folsleine tekst
*  Comédie Humaine
*  Honoré de Balzac's works: teksten, konkordânsjes en frekwinsjelisten fan Balzac syn wurk
Delling

In **delling** of **bedelte** is in langhalige leechte of ferdjipping yn it lânskip. In bedelte wurdt ek wol **fallei** neamd, bygelyks de Gelderske Fallei.

De measte dellings binne ûntstien troch de útspieling fan in beek of in rivier, mar ek gletsjers en bewegingen yn de ierdkoarste kinne in bydrage leverje yn it ûntstean fan in bedelte. Op basis fan de ûntsteansskiednis wurde U-dellings en V-dellings ûnderskieden. U-dellings binne útsliten troch gletsjers en V-dellings troch beken. In kleau (ek wol ravyn of canyon neamd) is in troch eroazje djip útsliten rivierdelling mei steile (rots)wanden.

Faak is in bedelte in fruchtber plak (wetter siket it leechste punt) en leit it beskûle tsjin wyn en kjeld. De temperatuer is yn de delling dan ek heger. Yn bercheftige streken lizze de measte stêden en doarpen dêrom yn falleien.

Yn bergige gebieten lykas Eastenryk, Switserlân en Noarwegen binne dellings folle dúdliker te ûnderskieden as yn gebieten mei in bytsje reliëf, lykas yn Fryslân. 

Topografyske beneamingen yn Nederlân mei in ferwizing nei in delling (dal) binne bygelyks Diependal, Roerdalen, Haasdal, Berg en Dal, Nijverdal.

## Utdrukkings
In *[[delte-taryf]]* is in ferlege taryf op in momint dat de drokte of it gebrûk of ferbrûk leech is. In foarbyld dêrfan is nachtstroom.

*[[Delgrûn]]* ûntstiet as de boppeste laach fan it fean, de bolster, fermongen wurdt mei it sân ûnder it ôfgroeven feanpakket dêr't bygelyks turf fan makke waard.
Wolken

* wolk, in gearhingjende samling fan meast swevende wetterdripkes en/of iiskristaltsjes
* Wolken (by Koblenz), in plak yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts
Wolk

In **wolk** is yn de ierdske atmosfear in op it each gearhingjende samling fan meast swevende wetterdripkes of iiskristaltsjes of in kombinaasje fan beide. De wetterdripkes en iiskristaltsjes ûntsteane troch kondinsaasje of ferriping fan ûnsichtbere wetterdamp as de relative luchtfochtichheid boppe de 100% komd is. 

Der binne fjouwer haadtypen, ek wol wolkefamyljes neamd:
* Lege bewolking
* Middelbere bewolking
* Hege bewolking
* Steapelwolken

## Keppeling om utens
* Wolkenatlas.nl, Wolkenatlas Nederlân.
* Wolkenatlas, wolkenoersjoch mei foto's.
* Karlsruher Wolkenatlas
Magnetron (betsjuttingsside)

"**Magnetron**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
* magnetron, in op elektromagnetyske strieling basearre ferwaarmingsapparaat
* magnetron (elektroanebuis), in type elektroanebuis, dat ûnder oaren yn sokke ûnen brûkt wurdt
Termometer

In **termometer** is in mjitynstrumint dat brûkt wurdt om temperatueren te mjitten.
## Types
Der wurde meardere soarten brûkt:
* Floeistoftermometer - dizze wurket mei in tinne glêzen buis neist in skaalferdieling. Faak wurdt kwik (kwiktermometer) of kleure alkohol brûkt, mar ek oare organyske floeistoffen. Troch de útsetting fan de floeistof stiget de kolom as de temperatuer heger wurdt.
* De Galileo-termometer dy't wurket op basis fan de Wet fan Argimedes.
* Termokeppel. Dizze bestiet út twa triedden fan ferskillend metaal. Op it kontaktpunt ûntstiet in elektryske spanning dy't ôfhinget fan de temperatuer. 
* Ynfraread termometers. Dizze mjit de ynfrareade strieling fan in objekt. Hoe hjitter it objekt, nammerste heger is de frekwinsje fan it útstrielde ynfraread. Sjoch ek elektromagnetyske strieling.
* Temperatuergefoelige wjerstân. Dit is in elektryske wjerstân wêrfan de grutte ta- (*positive [[temperatuerkoëffisjint]]*) of ôfnimt (*negative temperatuerkoëffisjint*) mei de temperatuer. Troch nei itigjen de wjerstân te mjitten wurdt men de temperatuer gewaar. Dizze wurde yn elektroanyske termometers brûkt.
* Koartstermometers mei kwik hawwe in ekstra tin stikje kapillêr oan it begjin fan de stiichbuis, wêrtroch't de kwikkolom by it wer ôfkuoljen ôfbrekt, sadat de berikte maksimale temperatuer stean bliuwt en ôflêzen wurde kin oant de termometer 'ôfslein' wurdt. It berik fan normale koartstermometers is lyts, fan 35 oant 42&nbsp;°C, mar de presizens grut.
* Bimetaaltermometers, dy't gebrûk meitsje fan de ferskillende útsettingskoëffisjinten fan twa strips metaal dy't op elkoar fêst laske of soldearre binne. As de temperatuer feroaret, lûkt it bimetaal krom. Dizzen wurde brûkt yn ienfâldige keamertermostaten.
* Gastermometers. Dizzen wurkje op grûn fan de fariaasjes fan druk as it gas ferwaarme of ôfkuolle wurdt. As regel wurdt wetterstof, helium of stikstof brûkt. Dit binne de sekuerste en gefoelichste termometers, mar se binne lestich yn gebrûk. In gastermometer wurdt dan ek benammen brûkt om termometers fan oare typen te kalibrearjen.

Yn prinsipe kin elke fysyske mjitwearde dy't temperatuergefoelich is brûkt wurde om in termometer te meitsjen. Omdat hast alle makroskopyske effekten temperatuergefoelich binne, resultearret dit yn in konstatearring dy't troch Fokke Tuinstra, emeritus heechlearaar yn Delft formulearre waard as *alles is in termometer*.
Golf fan Tonkin

De **Golf fan Tonkin** is in earm fan de Súdsineeske See en leit tusken it noarden fan Fjetnam en it Sineeske eilân Hainan.

Haiphong yn Fjetnam en Beihai yn Sina binne de wichtichste havens oan dizze see.
See fan Marmara

De **See fan Marmara** is in binnensee tusken Europa en Aazje, dy't in part is fan de ferbining tusken de Swarte See en de Middellânske See. Yn it noarden is de Bosporus de ferbining mei de Swarte See en yn it súdwesten de Dardanellen de ferbining mei de Egeyske See. De see leit hielendal y Turkije. De meast foarneame stêd oan dit wetter is Istanbûl.

Yn de âldheid hjitte dizze see *Propontis*. Har tsjintwurdige namme hat de see krigen fan it eilân Marmara, dat dy namme krigen hat fanwege it moarmer dat dêr wûn wurdt.

## Galery

Image:Marmara sea.JPG|See fan Marmara út Istanbûl wei sjoen
Image:Yassiada 1.jpg|See fan Marmara by Yassıada
Anna Drijver

**Anna Drijver** (De Haach, 1 oktober 1983) is in Nederlânsk aktrise en model. 

## Biografy
Drijver hat it gymnasium dien, studearre yn 2008 ôf oan de De Teaterskoalle (Amsterdam) en docht sûnt har 14e modellewurk. Sy wie te sjen yn *[[Goede tijden, slechte tijden]]*, hie in haadrol yn de BNN-telefyzjerige *[[Bitches]]* en hie rollen yn de films *[[Flirt (film)|Flirt]]* en *[[Het schnitzelparadijs (film)|Het Schnitzelparadijs]]* (2005) en in haadrol yn de film *[[Bride Flight]]*, dêr't hja goede kritiken foar krige (2008).

Fan 2009 sette sy in rol del yn de tv-rige *De Co-assistent* en yn de film *[[Komt een vrouw bij de dokter (film)|Komt een vrouw bij de dokter]]*, basearre op it boek mei deselde namme fan Kluun. Yn 2009 is sy Sita yn telefilm *[[Stella's oorlog]]*. Yn 2010 spile sy yn de minyrige *[[Bellicher; de Macht van meneer Miller]]* de rol fan Kirsten en yn de Nederlânske *remake* fan de Flaamske film *[[Loft (film)|Loft]]* wie sy Ann Marai.

Anna Drijver docht ek toaniel, *Buitengewoon Binnen* (regy: Job Raaijmakers), yn it stik *Uitgedokterd* (KIK productions, regy: Bruun Kuyt) en yn *90 Minuten* (regy: Ola Mafaalani). yn 2010 wie sy te sjen yn *[[De vloer op]]* en letter dat jier yn de foarstelling *Niet zo bedoeld* (Bellevue, regy en tekst: Benja Bruijning). Anna is yn 2010 ambassadeur wurden foar de Ubuntu Theatre Organisation. Teffens kaam yn 2010 it liet 'Wat Doe Je Dapper' út, songen troch har en Diggy Dex. 2010 kaam Anna Drijver har earste roman út, 'Je Blijft'.
Yn 2011 wie se ien fan de kandidaten fan Wie is de Mol? Sy foel ôf yn ôflevering 8. Letter dat jier krige sy de Gouden Notekraker foar de meast opfallende, artistike as wol smaakmeitsjende televisie-útering fan it seizoen.

Yn 2012 spile Drijver de rol fan Susan, de freondinne fan Charlie Babbitt, yn it toanielstik *Rain Man* (toanielbewurking fan *De Utrechtse Spelen*; rezjy: Jos Thie), basearre op de film mei deselde namme.

Drijver hat in ferhâlding mei akteur Benja Bruijning. Yn har frije tiid mei sy graach oan klassyk ballet dwaan.

## Filmografy
* Feestje! (2004) ... Studint
* Flirt (2005) ... Studint
* Gadjé (2005) ... Sophie
* Impasse (2005) ... Sophie
* Het schnitzelparadijs (2005) ... Famke
* Bride Flight (2008) ... Esther
* Stella's oorlog (2009) ... Sita
* Komt een vrouw bij de dokter (2009) ... Roos
* Stella's oorlog (2009) ... Sita
* Loft (2010) ... Ann Marai
* Bellicher; de Macht van meneer Miller (2010) ... Kirsten
* Wie is de mol (2011) ... ...
* Tony Tien (2011) ... Wanda
* Levenslied (2011) ... Betty de Waal
* Tony 10 (2012) ... Wanda
* *Freddy, leven in de brouwerij* (2013, telefyzjerige)
* *Smoorverliefd* (2013)
* *Der zweite Mann* (2014)
* *Der Bankraub* (2015)
* *De Expeditie van Familie Vos* (2020) Marieke
* *De Gelaarsde Kat 2: De Laatste Wens* (2022) Kitty Poezelpootje, stim
* *Het geheugenspel* (2023) Eva Ruttenberg

## Boek
* *Je blijft* - roman, 2010
* *Ei*  (2014) Nijgh & Van Ditmar ISBN 9789038898582

## Keppeling om utens
* Anna Drijver by IMDB
Golf fan Panama

De **Golf fan Panama** is in golf yn de eastlike Grutte Oseaan, by de súdkust fan Panama. De maksimale breedte is 250 kilometer, de maksimale djipte is 220 meter en de golf hat in oerflak fan 2.400 kante kilometer. It Panamakanaal ferbynt de Golf fan Panama mei de Karibyske See en de Atlantyske Oseaan. 

De golf hat sels ek wer in tal lytsere baaien, de Panamabaai yn it noarden, de Golf fan Parita yn it westen en de Golf fan San Miguel yn it easten.It gebiet hat in pear eilannen en in stikmannich wichtige havens, sa as Panama-Stêd, La Palma en Chitrè.

Panama’s grutste rivier, de Tuira, rint út yn de Golf fan San Miguel.
Strjitte fan Jekaterina

De **Strjitte fan Jekaterina** (Russysk: Екатерины пролив; *Jekateriny proliv*) is in seestrjitte yn 'e Koerilen, tusken de troch Ruslân bestjoerde en troch Japan opeaske eilannen Kunashir (yn it suden) en Iturup (yn it noarden). It is ien fan de ferbiningen tusken de See fan Ochotsk en de Grutte Oseaan yn it oosten. Fan febrewaris oant maart is der in protte driuwiis dat út it noardlik part fan de See fan Ochotsk komt.

De strjitte is neamd nei it Russyske skip *Jekaterina*, dat yn 1792 op hannelsmissy nei Japan gie ûnder lieding fan de Finsk-Sweedske ofsier Adam Laksman (1766–1806?).
Framstrjitte

De **Framstrjitte** is in seestrjitte fan de Arktyske Oseaan nei de Grienlânsee en Noarske See, tusken Grienlân en Spitsbergen. It wetter is ferneamd nei it Noarske skip *[[Fram (skip)|Fram]]* fan Fridtjof Nansen.

## Keppeling om utens
* Satellytbyld
Magnetron

In **magnetron** of **mikroweachûne** (tsjintwurdich ek wol **mikroweachoven**) is in soarte ûne wêryn't mei mikroweachstrieling iten ferwaarme of sean wurde kin. Sûnt de 1980-er jierren wurde magnetrons hieltyd mear brûkt yn de koken. Nederlân is grif it iennichste lân dêr't de magnetronûne neamd is nei de ynterne komponint dy't de mikroweachstrieling opwekt, it magnetron. Yn de rest fan de wrâld is de namme basearre op de wurking fan de ûne mei mikroweagen (bgl. Ingelsk: *microwave*). 

## Skiednis
De mooglikheid om mei mikroweagen iten te ferwaarmjen waard yn de 1940-er jierren ûntdutsen troch de Amerikaanske yngenieur Percy Spencer, dy't by it definsjebedriuw Raytheon wurke en magnetrons boude foar radars. Spencer hie al in protte útfinings dien en hie 120 oktroaien op syn namme stean. Op in dei fernom er dat der in sûkelarjereep, dy't er yn de bûse hie, raand wie. Hy begriep fuort hoe't dat koe.

It earste iten dat dêrnei mei mikroweagen tamakke waard, wie popcorn. It twadde wie in aai, dat lykwols yn it gesicht fan ien fan de proefnimmers útinoar spatte.

Yn 1945 frege Raytheon patint oan op it sieden mei mikroweagen en yn 1947 boude it bedriuw de earste komersjele magnetronûne, de Radarange. It apparaat wie hast 1,8 m heech en woech 340 kg. Mei wetterkuolling koe it 3000 watt leverje, hast trije kear safolle as de tsjintwurdige magnetrons leverje.

## Wurking
In magnetron wurket troch mikroweachstrieling, meastal mei in frekwinsje fan 2,45 GHz, troch it iten hinne te lieden. Wetter dat yn it iten sit, absorbearret de strieling, sadat dy omsetten wurdt yn waarmte. Elk wettermolekúl is in elektryske dipoal, dat wol sizze dat de iene útein in positive lading hat en de oare útein in negativen-ien. Troch de elektromagnetyske strieling wurdt it molekúl hinne-ende-wer draaid, wêrby't it him tagelyk rjochtet op it wikseljende elektrysk fjild. Dizze beweging feroarsaket de waarmte. Guons miene dat der resonânsje fan de wettermolekulen optreedt, mar dy resonânsje bart by folle hegere frekwinsjes.

Neist wetter binne ek de fetmolekulen yn it iten effektyf foar it omsetten fan de strielingsenerzjy yn waarmte.

De ûneromte, dêr't it iten yn klearmakke wurdt, moat in koai fan Faraday wêze om defoar te soargjen dat de strieling net nei it direkte om-en-by fan 'e magnetron ûntsnapt. Dêrom hat it doarke mei it glêzen finsterske fan de magnetron in geliedend metaalroaster om ôfskerming fan 'e strieling te realisearjen. De mikroweachstrieling, mei in weachlingte fan ûngefear 12 sm, kin net troch dat ruster passearje, mar ljocht, ek in foarm fan elektromagnetyske strieling mar mei folle koartere weachlingten, kin dat wol.

## Keppeling om utens
*  In ynteraktyf Java-applet dat de wurking fan in magnetron yllustrearret
De Brêge

**De Brêge**, foarhinne ek wol **Piter Jelles De Brêge** neamd, is in iepenbiere middelbere skoalle foar praktykûnderwiis yn Ljouwert, yn de wyk Heechterp-Skieringen. De skoalle is  ûnderdiel fan skoallemienskip Piter Jelles. Op De Brêge kinne learlingen terjochte dy't gjin vmbo-diploma helje kinne. De skoalle is fêstige yn itselde gebou as de skoalle De Dyk, it is in nij en modern skoalgebou dat neist it sportsintrum it Kealledykje leit.

De namme *De Brêge* moat sjoen wurde as in brêge  foar de learlingen nei de takomst ta.

It praktykûnderwiis bestiet út talieding ta de arbeidsmerk en it fergrutsjen fan de selsredsumens. It praktykûnderwiis is ôfstimd op de mooglikheden fan de learling. It is ûnderwiis op maat mei in oanpast program.

Om talitten te wurden ta it praktykûnderwiis moatte learlingen oan in tal lanlike fêststelde kriteria foldwaan.
De Dyk

**De Dyk**, foarhinne ek wol **Piter Jelles Junior** neamd, is in iepenbiere middelbere skoalle dy't ûnderdiel is fan skoallemienskip Piter Jelles.

Oant it skoaljier 2010-2011 waarden der lessen oanbean foar de earste twa jierren fan it vmbo en de earste trije jierren fan de havo en it vwo. Dêrnei moasten de learlingen nei oare lokaasje fan Piter Jelles, lykas Aldlân. Mei yngong fan dat skoaljier is dat lykwols wizige. No is de skoalle bestimd foar learlingen mei in vmbo-t advys, in moderne mavo. De skoalle hat likernôch 450 learlingen. De Dyk is tegearre mei De Brêge fêstige in Ljouwert, yn de wyk Heechterp-Skieringen. De skoalle sit yn in nij en modern skoalgebou dat neist it sportsintrum it Kealledykje leit.
Partij foar de Frijheid

De **Partij foar de Frijheid** (yn 't koart: **PVV**) is in Nederlânske politike partij. De PVV waard yn 2005 ûnder de namme *Vereniging Groep Wilders* oprjochte troch Geert Wilders, in Keamerlid dy't him yn 2004 losmakke hie fan de VVD en sûnttiids as ienmansfraksje fierder gie.

## Fertsjintwurdiging

## Literatuer
* Geert Wilders, *Partij voor de Vrijheid: Kies voor Vrijheid* (2005)
* Sietse Fritsma, *De Immigratieramp* (2007)
* Martin Bosma, *De schijn-élite van de valse munters* (2010)    

## Keppeling om utens
* Offisjele webside fan de Partij foar de Frijheid
Rein

* Rein (delslach)
* Rein (jongesnamme), in Fryske jongesnamme. Bygelyks:
** Rein Tolsma
** Rein Miedema
Sietse Fritsma

**Sietse Rindert Fritsma** (Frjentsjer, 31 maart 1972) is in earder Nederlânsk politikus. Ut namme fan de Partij foar de Frijheid (PVV) wie er fan 30 novimber 2006 oant 31 oktober 2019 lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal en mei 11 maart 2010 ek fan de gemeenteried fan De Haach.

Fan 2000 oant 2006 wie er amtner by de Ymmigraasje- en Naturalisaasjetsjinst (IND) yn Rijswijk.

## Bibliografy
*2007 - *De Immigratieramp van Nederland*, útj. *Politiek research*-rige, ISBN 978-90-9022337-7

## Keppeling om utens
* Sietse Fritsma, webstee fan de PVV
* Sietse Fritsma, webside fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal
Thomas Samuel Kuhn

**Thomas Samuel Kuhn** (Cincinnati (Ohio), 18 july 1922 – Cambridge (Massachusetts), 17 juny 1996) wie in Amerikaansk natuerkundige en wittenskipsfilosoof. Kuhn is benammen bekend troch syn boek *The Structure of Scientific Revolutions* (1962) dêr't hy it idee yn nei foaren bringt dat wittenskip net stadichoan evoluearret, mar troch paradigmawikselingen mei grutte halen feroaret.

Yn 1954 waard hy *Guggenheim Fellow* en yn 1982 krige hy de *George Sarton Med*al fan de *History of Science Society*. Dêrneist krige hy in protte earedoktoraten.
Kennis

**Kennis** is dat wat witten en tapast wurdt troch de mins of troch de maatskippij as gehiel. In soad fan de minsklike aktiviteit freget spesifike kennis, ûnderfining en feardichheid. 

Der besteane in protte soarten fan kennis fan selskennis oant godskennis, fan fakkennis oant wittenskiplike kennis, fan lannekennis oant talekennis, en fan oanberne kennis oant ûnbetwifelbere kennis.
 
Tradisjoneel waard kennis benammen beskôge yn de wittenskipsfilosofy. 

Yn it deiske libben wurde mei it begryp "kennis" in samling fan útienrinnende saken oantsjutten. It is op it earste plak de bekendheid mei in persoan, saak of ferskynsel. Dit kennen of dizze bekendheid folget út ûnderfining en witten. Mar dit kin ek fêstlein wêze yn in dokumint of abstrakter yn de mienskip oanwêzich wêze. Oars as yn omlizzende lannen tsjutte wy yn it Frysk (en it Nederlânsk) de persoan dy't wy kenne, de freon of kunde, ek oan mei kennis. 

Kennis sjogge wy fierders as eat dat spesifyk de mins besitte kin, lykas it witten, de kennis en/of ynformaasje, mar hjirneist ek as in gemoedstastân as it bewustwêzen ofwol it "by kennis wêze".