open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Skoatterlânske Kompanjy

De **Skoatterlânske Kompanjy** of **Feankompanjy** waard op 24 july 1551 oprjochte om de feangrûnen fan Skoatterlân ôf te graven.

De maatskippij waard oprjochte troch trije hearen: Piter fan Dekema, Johan van Cuyck en Floris Foeyts. It is de op ien nei âldste *Naamloze Vennootschap* fan Nederlân. De Skoatterlânske Feankompanjy fêstige him yn 1602 yn it Oranjewâld op Sickingastate. Dy pleats foarme it begjin fan it lettere Oranje besit.

De kompanjy kocht 6.500 hektare heechfean yn Súdeast-Fryslân oan en liet dy ôfgrave. Turf wie yn dy tiid de wichtichste brânstof. It 'Hearren'fean groeide dêrtroch hurd: oan de ferkeap fan it ‘brune goud’ waard in soad jild fertsjinne.

Yn 1556 waard de Hearresleat fan Akkrum nei it Hearrenfean groeven en dat wie it begjin fan de eksploitaasje fan it Skoatterlânske feangebiet. Foar de ûntginning dêrfan en de ôffier fan de turf waarden fearten en heaksk dêrop steande wiken groeven. De Skoatterlânske Kompanjy liet fanút it Hearrenfean de Skoatterlânske Kompanjonsfeart dolle dy't yn 1627 oant Ketlik en yn 1652 oant Nijhoarne trochhrûn. De feart waard yn 1732 trochlutsen nei Hoarnstersweach.

## Keppeling om utens
* Wiidweidige skiednis fan de Feankompanjy troch ''Werkgroep Oud-Heerenveen''
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1932

De **[[Olympyske Simmerspullen 1932]]**, ek wol de **Xe Olympiade** neamd waarden yn 1932 yn Los Angeles, Feriene Steaten hâlden. It hockey waard hâlden yn it *Los Angeles Memorial Coliseum*.  Der diene mar trije lannen mei oan it hockeytoernoai tidens dizze Spullen.

## Los Angeles Memorial Coliseum
It stadion waard yn 1921 boud as monumint ta oantinken fan de slachtoffers fan de Earste Wrâldkriich it waard iepene yn 1923. It hie plak foar 75.144 taskôgers foar de Olympyske Simmerspullen fan 1932 waard it tal plakken foar taskôgers opskroeft ta 101.574. Ek krige it foar dizze spullen syn Olympyske fakkel.

## Dielnimmende Lannen

## Toernoai

## Einrangskikking

### Medaljewinners
Hockey

**Hockey** (fan it Ingelske *hockey*) is in balsport dy't spile wurdt mei twa teams fan alve spilers op in fjild (fanâlds fan gers, hjoeddedei meast keunstgers). It doel fan it spul is ôm de bal yn it doel (goal) fan it oare team te krijen mei in saneamde *hockeystick* (*stok*). Der binne tsien fjildspilers en ien keeper.

Hockey is in Olympyske sport; sjoch foar in oersjoch Hockey op de Olympyske Simmerspullen. Lannen dêr't it hockey tige populêr is binne û.o. Nederlân, Dútslân, Spanje, Argentynje, Yndia en Pakistan.

Yn Nederlân (en dus ek yn it Frysk) wurdt ûnder *hockey* gewoanlik it boppe beskreaune fjildhockey ferstien. Yn in protte oare lannen is iishockey lykwols populêrder en wurdt mei *hockey* dy sport bedoeld. Noch in oare foarm is strjithockey.
Kylie Minogue

**Kylie Ann Minogue** (28 maaie 1968, Melbourne, Austraalje) is in Australyske sjongster, lieteskriuwer en aktrise. Minogue har mear as 68 miljoen albums ferkoft.

## Diskografy
* *Kylie* (1988)
* *Enjoy Yourself* (1989)
* *Rhythm of Love* (1990)
* *Let's Get to It* (1991)
* *Kylie Minogue* (1994)
* *Impossible Princess* (1997)
* *Light Years* (2000)
* *Fever* (2001)
* *Body Language* (2003)
* *X* (2007)
* *Aphrodite* (2010)

## Keppeling om utens
*  Offisjeel webstee
*  Kylie Minogue Official Twitter
*  Kylie Minogue Official Facebook
*  Kylie Minogue Song Lyrics
Koepeltsjerke (Wytmarsum)

De **Koepeltsjerke** is in protestantsk tsjerkegebou yn Wytmarsum. De PKN-gemeente makket yn 'e regel gebrûk fan 'e eardere grifformearde tsjerke De Hoekstien.

## Skiednis
Sûnt likernôch 1200 hie Wytmarsum in oan Sint-Martinus wijde tsjerke mei in sealtektoer. Yn 1532 kaam de eardere fikaris Menno Simons út Penjum as pastoar nei Wytmarsum, dy't tsjin de radikale werdopers preke. Begjin 1536 kearde er him tsjin it katolisisme en flechte nei Grins. Noch itselde jier liet er him werdope en waard Menno Simons fan ketterij beskuldige.  

Yn 1631 waard de midsiuwske tsjerke by needwaar ferneatige, mar de toer bleau bewarre. De hjoeddeiske tsjerke waard yn opdracht fan Tjaerd fan Aylva foltôge yn 1633. It skip mei in houten tonferwulft krige oan beide siden in trijesidige sluting

Yn 1661 baarnde de toer ôf. Dy waard ferfongen troch in toer mei spits, mar dy waard brekfallich en yn 1819 ôfbrutsen. Doe waard yn 'e midden fan it skip in achtkante dakruter mei koepel boud. Sûnt hat de tsjerke it hjoeddeiske oansjen.

Yn 1995 en 1996 wie der in grutte restauraasje fan'e tsjerke, nei't bliken dien hie dat it hout fan 'e tsjerke oantaaste wie troch de bûnte kjifkrobbe.

## Ynterieur

It meubilêr komt benammen út 1683, lykas trettjin frouljusbanken en in oerkape hearebank. It doopfont út 1966 is makke troch Jan Murk de Vries.

Under de koepel hingje twa klokken. De lytse klok waard yn 1433 getten, de grutte yn 1656. 

## Oargel
It oargel út 1855 is boud troch L. van Dam en Soannen en yn 1964 restaurearre troch Bakker & Timmenga. Sûnt de bou fan it oargel is der fierder net in soad oan feroare. De disposysje is noch oarspronkelik.

## Keppeling om utens
* Organus Frisicum: disposysje oargel
Lille

**Lille** of **Risel** (Frânsk en offisjeel: **Lille**; Pikardysk: **Lile**; Nederlânsk: **Rijsel**) is de haadstêd fan 'e Frânske regio Opper-Frankryk en de wichtichste stêd yn en teffens haadplak fan it departemint Nord.
Toulouse

**Toulouse** is in stêd yn it suden fan Frankryk. Mei 440.204 ynwenners wie Toulouse yn 2009 nei Parys, Marseille en Lyon de fjirdgrutste stêd fan Frankryk. 

## Ut de skiednis
*Tolosa Tectosagum* wie in Gallyske stêd dêr't in Romeinsk legioen legere waard.
Yn 8e iuw ûntstie it greefskip Toulouse, wat de stêd ta it kulturele sintrum fan de Languedoc makke.

Yn de 20e iuw waard Toulouse de haadstêd fan de Frânske loft- en romtefeart. Airbus, ESA, Alcatel Espace en in protte oare bedriuwen festigen harren yn Toulouse.

De stêd hat ek de ENAC, de grutste Jeropeeske loftfeartuniversiteit, en IPSA, de grutste skoalle foar loftfeart- en romtefearttechnyk yn Frankryk.
Fryske Sportpriis

De **Fryske Sportpriis** wurdt útrikt sûnt 1974 troch de provinsje Fryslân. Oant 2010 wie dit in wikselpriis. De útrikking bart sûnt 2008 op it Frysk Sportgala.

## List fan winners
Jan Kostelijk

**Jan Kostelijk** (Ljouwert, 10 maart 1900 – dêre, 16 jannewaris 1982) wie in Frysk fuotbalbestjoerder. Hy wie sûnt 1928 bestjoerslid en sekretaris fan de FVB (letter KNVB-ôfdieling Fryslân ). Kostelijk wie de gongmakker efter it Fryske jeugdfuotbal. Spile yn syn jeugd foar de Ljouwerter fuotbalklup Rood-Geel.

Yn 1975 wûn Jan Kostelijk de twadde Fryske Sportpriis.

Alle jierren it Jan Kostelijk-sealfuotbaltoernoai hâlden. Dat toernoai wurdt yn desimber organisearre troch de Ljouwerter fuotbalklups ûnder tafersjoch fan de COTK-kommisje. Der wurdt fuotballe ûnder it biedwurd "de sterken foar de swakken". De opbringsten fan it toernoai wurde bestege oan goede doelen.
 
## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
Nuttert Timmerman

**Nuttert Timmerman** (9 augustus 1910 - 4 july 1981) út Wolvegea wie foarsitter fan de hurdrdraverijferiening "Wolvega". Boppedat wie er jierrenlang lid fan Nederlânske feriening fan langebaandraverijen en advysried foar de draafsport.

Yn 1977 wûn er de fjirde Fryske Sportpriis dy't útrikt waard troch Mr. Rijpstra. Hy wie doe 25 jier bestjoerslid en 18 jier foarsitter en waard útrikt as erkenning foar syn wurk foar de draafsport en fan Lindenoard yn it bysûnder. De priis bestie út in "skiif" (model fan in pompeblêd), in oarkunde en de wikseltrofee.

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
Jan Rodenhuis

**Jan Rodenhuis** (Húns, 9 desimber 1917 - Ljouwert, 21 febrewaris 1987) wie sosjalistysk steatelid, haadûnderwizer, keatser en sportbestjoerder út Ljouwert. Syn heit wie boere-arbeider en koster yn Húns. Hy wenne letter yn Sint Anne en Ljouwert.

Rodenhuis krige de Fryske Sportpriis yn 1981 fan mr. Hedzer Rijpstra útrikt foar syn fertsjinsten fan 25 jier aktyf keatser, keats- en fuotbalbestjoerder.

Keatste 25 jier lang en wûn yn dat skoft tiid 62 earste prizen, 42 twadde en 49 trede en fjirde prizen. Mei de ôfdieling Húns fan de KNKB wûn hy yn it partoer fan de Ljouwerter Keats Klup foar de fjirde en lêste kear de Bûnswedstriid. Yn 1942 waard hy kening op de 91ste PC yn Frjentsjer mei Feite de Jager en Frans Helfrich, yn oranje shirts. Helle 339 punten yn it Ivich keatsklassemint en waard 20 kear kening.
Yn 1940 kaam er yn it bestjoer fan de Feriening fan Keatsers en wie dêr oant 1953 ponghâlder en foarsitter. Yn 1966 waard Rodenhuis foarsitter fan de KNKB en soe dat bliuwe oant 1982. De op it alderlêste momint mislearre fúzje tusken KNKB en CFK hat him lang dwers sitten.
Fierders wie Jan Rodenhuis lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân foar de Partij fan de Arbeid en mei-oprjochter, lid en foarsitter fan de Provinsjale Sportrie. Ek wie hy foarsitter fan Sportklup Ljouwert en hied er sit in ferskate kommisjes.

## Keatsprizen
* 1934 Freulepartij 3e priis
* 1941 de Bond 6e priis
* 1941 PC 4e priis
* 1942 PC 1e priis
* 1945 PC 3e priis
* 1946 PC 2e priis
* 1947 de Bond 8e priis
* 1947 PC 2e priis
* 1948 PC 3e priis
* 1949 de Bond 6e priis
* 1949 PC 2e priis
* 1950 de Bond 8e priis
* 1950 PC 4e priis
* 1952 de Bond 1e priis
* 1952 PC 4e priis
* 1953 de Bond 1e priis
* 1954 PC 4e priis
* 1955 de Bond 3e priis
* 1957 de Bond 1e priis
* 1958 de Bond 2e priis
* 1959 de Bond 1e priis

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
Nice

**Nice** (Italjaansk: *Nizza*) is in stêd yn it súdeasten fan Frankryk oan 'e Middellânske See.

## Eveneminten
De Blommeparade yn Nice is in sintraal ûnderdiel fan it ferneamde Karnaval fan Nice (*Carnaval de Nice*), ien fan 'e grutste karnavals fan Frankryk.

## Ofbylden

Avenue Jean Medecin Nice.jpg|Av. Jean Medecin 
Sainte Jeanne d'Arc Nice.jpg|Jeanne d'Arc-tsjerke
2012 WFSC 02d 057.JPG|Port de Lympia, Nice
Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-43-52.jpg|Blommeparade 2020
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1992

De **[[Olympyske Simmerspullen 1992]]**, ek wol de **XXVe Olympiade** neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barselona.
It hockey waard hâlden yn it *Estadi Olímpic de Terrassa*.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Heale finales

### Pleatsingsrûnde
#### om it 9e oant 12e plak

#### om it 11e en 12e plak

#### om it 9e en 10e plak

#### om it 5e oant 8e plak

#### om it 7e en 8e plak

#### om it 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Heale finales

### Pleatsingsrûnde
#### om it 5e oant 8e plak

#### om it 7e en 8e plak

#### om it 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Prins/DVC

It Dokkumer **Prins/DVC** wie in súksesfol frouljusteam follybal fan de DVC dat mei de yn 1995 ferstoarne Hans van Wijnen oan de ein fan de tachtiger/begjin noggentiger jierren is soad súkses hie.

Yn 1977 begjint Van Wijnen mei de krekt oan degradaasje ûntkommen jong team dat mei in oerwinning op Starlift út Voorburg in beslissingsduel yn Doetinchem. Der wurdt spile mei spylsters as Martsje de Vries, Caroline Keulen, Ingrid Piersma, Geke Pinkster, Josefien Wortelboer, Jantien Berg, Joke Reinalda en Joke de Boer. De winst wie it begjin fan in rige Nederlânsk Kampioenskippen. 

Yn 1979 wint Prins/DVC de Fryske Sportpriis.

Yn 1982 feroverje de Dokkumer follybalsters neist de lânstitel ek Europa. Yn de finale yn it Italjaanske Ravenna, dat troch FBTO/DVC yn de kwartfinale útskeakele is, hellet de ploech fan Van Wijnen histoarysk sulver. Der wurdt wûn fan Levski Sofia en it Dútske Lohhof; allinnich Sverdlovsk is te sterk foar de Dokkumer ploech. Nei dat súksesfolle jier giet Van Wijnen nei Olympus yn Snits, dêr't hy mear mooglikheden sjocht. Sûnder him hellet Dokkum noch ien kear de dûbel, wêrnei't de hurde kearn fan it team ek nei Snits oergiet. Yn it seizoen ’83-’84 mingt DVC him yn de earedifyzje nochris yn de titelstriid, mar nei in ferlerne finale tsjin it Doetinchemske Ubbink Orion is it nei fiif jier dien mei de hegemony fan it Dokkumer follybal. 

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
Anne Koster

**Anne Koster** (Ljouwert, 1944), wie in hurdfytser út Goutum.

Koster ried yn 1959 syn earste wedstriid en stoppe yn 1991. Yn dy tritich jier wûn er mear as trijehûndert wedstriden en is dêrmei offisjeus Frysk rekordhâlder. Offisjeel is dat Tonnie Teuben dy't mei tritch kriteariums yn Fryslân en 52 oerwinnings yn Noard-Nederlân, neffens de gegevens fan statistikus Foppe 'Sport' de Vries út Bûtenpost, as de nûmer ien. Sûnt 1962, doe't er as amateur fytsen gie wûn er bygelyks sân kear op De Jouwer, fiif kear yn Ljouwert en trije kear yn Drachten.

Koster ried leaver in kritearium, as in klassiker, omdat der mear mei te fertsjinjen wie. Neist it prizejild stoppe de sponsor him ek gauris wat ta.

Koster begûn syn fytskarriêre by De Friesche Leeuw, mar neidat er dêr wat spul krige gie er nei DTS yn Zaandam, de saneamde Peugeot-ploech, dêr't ek Tiemen Groen fytste. Dêr bleau er oant syn 28e. Doe waard Otto Ebbens oprjochte en yn de Kroon-ploech fan Henk van de Borg gie Koster gewoan troch mei te winnen, oant er yn 1991 ophâlde te fytsen.

Yn 1984 wûn Anne Koster de Fryske Sportpriis.

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners
Martje de Vries

**Martsje de Vries** (Snits?, 1957?) wie in follybalster fan 1979 - 1999.  Waard yn 1987 útroppen ta bêste spylster út de skiednis fan it doe 40-jierrige NeVoBo. As spulferdielster spile se mei 'Murphy's Fammen' op it EK yn Nederlân foar útferkochte sealen. Troude mei follybalcoach en Hans van Wijnen en krige mei him twa dochters, Ellen en Roos.
 
Hja begûn by it Dokkumer DVC dat yn 1979 Van Houten VCH út Heerlen ûnttroande as Nederlânsk Kampioen. DVC waard fiif kear op rige Nederlânsk Kampioen en einige yn 1982 yn de Europacupfinale yn it Italjaanske Ravenna as twadde efter it Russyske Sverdlovsk. 
Martsje hie jierrenlang in fêst plak yn it Nederlânske team dêr’t ek Carolien Keulen en Ingrid Piersma spilen. 

Yn 1982 waard it team twadde yn de Europa Cup. De Russyske topcoach Karpol koe net leauwe dat se mar fjouwer oeren yn de wike trainden. Nei in ferlerne beslissingswedstriid om de titel tsjin Ubbink Orion gie De Vries oer mei har coach en lettere man nei follybalklup Avero Olympus Snits, dêr’t in profesjoneel team opsetten waard. It team wûn acht kear op rige de kampioensbeker. By DVC wie se midoanfalster. Troch in knibbelblessuere miste se it WK yn 1982 en in jier letter it EK. Dêrtroch waard se spulferdielster. 

Doe't it EK yn Nederlân wie en de foarrondes yn Ljouwert trochkomd wie helle de ploech yn Arnhim in sulveren medalje. Soks wie yn dy tiid unyk yn it troch East-Europa dominearre follybal. Yn it team spilen doe ek Henriette Weersing en Ingrid Piersma. Yn 1988 kundige se har ôfskied oan, mar trochdat har plakferfangster Lisa Moor wrakke knibbels hie, gie se noch in jier troch en helle har tsiende lânstitel. Yn 1993 waard Van Wijnen ûntslein by Snits en ferstoar yn 1995. 

Martsje waard letter jeugdtrainster by Snits. Mei Olof van der Meulen wie se in tiidlang belutsen by it earste team fan Snits. Yn 1987 wûn Martsje de Vries de Fryske Sportpriis. Har dochter Roos spilet yn it earste team fan Snits. 

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
Alexander Hoekstra

**Alexander Hoekstra** is in âld-wynsurfer út Tytsjerk. 
Hoekstra wie lid fan PZV De Wielen út Ljouwert. Troch syn gewicht en lingte stapte hy as studint ynformatika yn 1988 oer op de raceboard-klasse. Dit is de platboaiem ûnder de surfplanken, mar gjin Olympyske planke. Yn 1990 waard er wrâldkampioen by Buenos Aires en Europeesk kampioen yn de raceboard-klasse. Yn 1991 waard er yn Singapore foar de twadde kear wrâldkampioen en yn 1992 foar de kust fan it Spaanske Cadiz nochris. 

Wûn trije kear de Alvestêde-wynsurftocht.

Alexander Hoekstra krige yn 1991 de Fryske Sportpriis, ûntwurpen troch Onno Boekhoudt.

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners
Rimmer Abma

**Rimmer Abma** (1963?) is in fierljepper út Heech.

Rimmer Abma waard 9 kear kampioen: 1x by jonges, 3x by de junioaren en 5x by de senioaren. Syn persoanlik rekord fan 18.45 m ljepte er yn Drylts yn 1993. Yn 1999 waard er yn Boalsert "Bêste Sportman fan Fryslân" en wûn dêrmei in *mountainbike*. Krige yn 2000 de Fryske Sportpriis foar in soad jierren op topnivo ljeppen en it propagearjen fan de fierljepsport. Dy bestiet ûnder mear út in sulveren ring mei readgouden pompeblêd en F1000,-.

Abma waard foar syn wurk as foarsitter fan ûnder oare de Fierljepfering Drylts en oar frijwillgerswurk, beneamd ta lid fan de Oarder fan Oranje-Nassau 
 
## Earelist
* Nederlânsk Kampioen Senioaren	1993, 1998
* Nederlânsk Kampioen Junioaren	1982
* Nederlânsk Kampioen Jonges	1978
* Frysk Kampioen Senioren	1987, 1988, 1992, 1999, 2000
* Frysk Kampioen Junioaren	1980, 1981, 1982
* Frysk Kampioen Jonges	1978
* NFM Kampioen Senioaren	1991
* NFM Kampioen Feteranen	2005, 2007

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
Edwin Steringa

**Edwin Steringa** (Ljouwert, 1973)  is in judocoach en judoka. 

Hy waard grutbrocht yn Twizel, ferhuze nei Drachten en studearre oan de ALO yn Grins. Wennet yn 2011 mei frou en twa bern oan de râne fan De Gordyk.

Wûn it studintekampioenskip Universiade, die mei oan de Grand Prix's fan Moskou mar kwalifisearre him net foar de Olympyske Spullen fan 2000 yn Sydney. Gie fan syn judoklup yn Drachten nei de Mattekloppers yn Grins. Waard lid fan judoferiening Kenamju yn Haarlim op oanstean fan letter technysk bûnsdirekteur Cor van der Geest. Mei Kenamju wûn er yn 1998 de Europa Cup foar klupteams.
Koart nei 2000 waard er trener yn Kollumersweach en De Westereen. Neidat er stoppe wie as topsporter sette er yn 2003 yn sporthal De Kamp op It Hearrenfean 'Judo A-Zeven' op mei Grietzen Bouma en Marco Oord. Letter waard er bûnscoach fan Jong Oranje. Doe't Sportstad It Hearrenfean fan sportkoepel NOC-NSF de CTO-status krige koe Steringa oan it wurk mei jong talint dat stúdzje en sport mei elkoar ferienje koe. Edwin hat tsjintwurdich syn eigen Sportynstitút Judo Edwin Eringa, koartwei JES. Judotalint Miranda Wolfslag fan Ljouwert wie ien fan de earsten dy't dêrfan profitearje koe.

Edwin Steringa waard acht kear Nederlânsk Kampioen en wûn yn 2002 de Fryske Sportpriis.

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners
Marianne Vlasveld

**Marianne Vlasveld** (Roelofarendsfean, 17 juny 1967) is CIOS-leararesse en wintertriatlonster út Reahel. Se waard twa kear wrâldkampioen en twa kear Europeesk Kampioen. Vlasveld wie ek atletenfertsjintwurdichster fan de ynternasjonale triatlonuny.

Hja begûn op har sechtjinde mei langlaufen en waard meardere kearen Nederlânsk kampioene en die fiif kear mei oan it WK. Yn 1993 rekke se slim blessearre op in langlauftreningskamp yn Tsjechje en bruts in nekkewringe. 

Ein njoggentiger jierren lei se har ta op de wintertriatlon. Wintertriatlon bestiet út draven, mountainbiken en langlaufen. Yn 2005 waard se twadde op it wrâldkampioenskip yn Slowakije, wylst se earder dat jier ek al sulver wûn hie op it Europeesk Kampioenskip. Yn 2006 stoppe se op 38 jier âld nei it WK, dêr't har ivige rivale Sigrid Lang út Dútslân wûn. 

Yn 2003 wûn se de Fryske Sportpriis en waard se ûnderskieden mei de Thea Sybesma Award.

Marianne Vlasveld is dosinte treningskunde, anatomy en sportfisiology op it CIOS en troud mei Frank Ittman. 

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
Herre Zonderland

**Herre Zonderland** (De Lemmer, 15 maaie 1983) is in manager en eardere turner fan De Lemmer. Zonderland kombinearre syn topsportaktiviteiten mei in funksje bedriuwsfiering by de plysje. 

Herre is de soan fan Huite en Sophie Zonderland, broer fan Geeske (1981), Johan (1984) en Epke (1986). Hy gie nei OSG-Sevenwolden op It Hearrenfean en gymmestike by DOD op De Lemmer; gie mei syn broerke Epke en suster Geeske nei WIK-FTC op It Hearrenfean. Hy begûn mei 10 oeren trainen yn de wike, wat yn in oantal jierren útwreide waard nei 21 oere. Se hâlden op eigen kosten trainingsstaazjes en dienen oan wedstriden mei. Se waarden meardere kearen yn gastgesinnen ûnderbrocht, mar it barde ek dat se yn in karavan op de kemping stienen.

Herre trainde sûnt 1992 ûnder trainer Gerard Speerstra. De Nederlânsk allround kampioen fan 2003 kaam 10 jier lang foar Nederlân út yn de sân Europeeske en fiif wrâldkampioenskippen. Op it EK yn Milaan, begjin 2009, helle Herre noch in 27e plak op de mearkamp. Hy stoppe yn 2009 nei it WK yn Londen en it NK foar klupteams (turnklup Sportsintrum It Hearrenfean}.

Doe't syn jongere broer Epke Zonderland yn 2010 tydlik sûnder trainer (Gerrit Speerstra) siet wie Herre syn begelieder. Hy kaam op 1 jannewaris 2009 yn tsjinst by Sportstêd It Hearrenfean as manager turnsaken. Sa is hy direkteur fan it Sidijk Turntoernoai. Organisearre yn 2011 mei de KNGU it NK Turnen op It Hearrenfean. 

Yn 2009 wûn Herre Zonderland de Fryske Sportpriis.

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners
Peenemünde

**Peenemünde** is in plak en gemeente op it eilân Usedom, dat heart ta de Dútske dielsteat Meklenburch-Foarpommeren en yn de Eastsee leit.

## Skiednis

Yn de Twadde Wrâldkriich waard deun neist it doarp ûndersyk dien nei V-wapens, de saneamde *Vergeltungswaffen*, foar de Dútske Wehrmacht.

De V-2 waard op Peenemünde teste en wie it earst brûkte ballistysk wapen, dat nei syn doel laat wurde koe. Yn 1936 wie it ûntwerp klear en begûnen de eksperiminten mei de raket yn Peenemünde. Yn 1942 wie de earste lansearring fan in V-2 en joech Hitler tastimming foar de massaproduksje dêrfan.

Nei de oarloch wie der in Sovjet marinebasis dy't yn 1952 oerdroegen waard oan de striidkrêften fan East-Dútslân. De havenfasiliteiten waarden modernisearre en yn it earstoan troch de Eastdútske seeplysje brûkt. Op 1 desimber 1956 waard it haadkertier fan de Earste Fleat fan de DDR yn Peenemünde fêstige.

Tsjintwurdich is it doarp foar it meastepart ferlitten. Hiele wenblokken (typysk Eastblokbou) steane leech of der wenje mar ien as twa húshâldings yn sa'n blok. Fierders hat it plak ferfallen en ferlitten fabryksgebouwen.
De boskige omkriten fan it plak is de tagong faak fan ferbean om reden fan natuerbehâld en om archeologyske redenen. Sadwaande, mei troch har lizzing op in eilân, in bot isolearre doarp.

De eardere enerzjysintrale (bunker) fan it ûndersykssintrum en it terrein dêr omhinne is in histoarysk-technysk museum mei as tema de technyk fan de V-wapens. Dêrnjonken stiet in boartersguodmuseum en in sintrum foar wittenskipsbelibbing (E=MC²).
Merwedekanaal

It **Merwedekanaal** is in kanaal yn de Nederlânske provinsjes Utert en Súd-Hollân. It ferbynt it Amsterdam-Rynkanaal yn de stêd Utert mei de Boppe-Merwede besuden Gorkum.

It kanaal rint fan noard nei súd troch of bylâns de plakken Utert, Nieuwegein (Jutphaas, Vreeswijk), Fianen, Lexmond, Hei- en Boeicop, Meerkerk, Nieuwland, Hoogblokland, Arkel en Gorkum. Tusken Nieuwegein en Utert wurdt it Merwedekanaal krúst troch it Amsterdam-Rynkanaal en tusken Nieuwegein en Fianen troch de rivier de Lek.

It kanaal waard yn 1892 offisjeel iepene. It kanaal wie foar in part in ferbreding en ferdjipping fan besteande kanalen, sa as Keulske Feart út 1825. Tusken Amsterdam en Utert waard wol in folslein nij kanaal groeven. Tusken Utert-Hoograven en Vreeswijk waard gebrûk makke fan de al besteande Keulske Feart en tusken Fianen en Gorinchem fan it besteande Zederikkanaal. Doe't it kanaal op in stuit net mear oan de moderne easken foldie, waard yn 1931 besletten ta de oanlis fan it Amsterdam-Rynkanaal.

Der hoecht op it Merwedekanaal gjin slûs- of brêgejild betelle te wurden.

## Fotogalery
### Merwedekanaal yn Utert

Ofbyld:Merwedekanaal-Muntsluis.JPG|Merwedekanaal by de Muntslûs
Ofbyld:Merwedekanaal-Muntbrug.JPG|Merwedekanaal fan de Muntbrêge ôf
Ofbyld:Merwedekanaal-Munt.JPG|Merwedekanaal by de Munt
Ofbyld:Merwedekanaal-Muntkade.JPG|Merwedekanaal by de Muntkade


### Merwedekanaal benoarden de Lek

Ofbyld:Merwedekanaal Noordersluis.JPG|Noarderslûs
Ofbyld:Merwedekanaal Zuidersluis.JPG|Suderslûs
Ofbyld:2007-06-02 15.23 Nieuwegein, ophaalbrug.JPG|Rynhuzerbrêge


### Merwedekanaal besuden de Lek

Ofbyld:Zwaanskuikenbrug.JPG|Zwaanskuikenbrêge
Ofbyld:Bazelbrug.JPG|Bazelbrêge
Ofbyld:Haarbrug.JPG|Haarbrêge
Ofbyld:Schotdeurense brug (02).JPG|Schotdeurense brêge
Carolien Keulen

**Carolien Keulen** (1957) is in follybalynternasjonal.

Spile foar it Dokkumer DVC en waard útroppen ta follybalster fan it jier yn it seizoen 1982-1983. Gie nei Delta Lloyd AMVJ en it Italjaanske American Arrow út Bologna, wennet sûnt 1987 yn Frankryk. Spile 246 kear yn it Nederlânske team. Troude mei de Frânske follybalynternasjonal Lautent Tillie en kaam te wenjen yn Bordeaux. Nei de berte fan har soan Kim (1988) spile se foar Racing Club de Cannes.
V-wapens

**V-wapens** (ôfkoarting fan de Dútske namme *Vergeltungswaffen*, 'ferjildingswapen') is de troch de Nazi-Dútske propagandaminister Joseph Goebbels ynbrochte namme foar in tal wapens dy’t oan de ein fan de Twadde Wrâldkriich troch de Dútsers yn gebrûk naam waard om it Dútske leger wer oerwicht yn de oarloch te besoargjen. Hoewol’t Dútslân mear fan dy 'wûnderwapens' ûntwikkele waard de oantsjutting V-wapen foar trije dêrfan brûkt.

Fan dy trije binne allinne de V1 en V2 yndie brûkt. Dy ‘fleanende bommen’ wienen de foarrinners fan de late wapens dy’t letter komme soene. Proeven yn Dútslân (1930) leine de basis foar de ûnder lieding fan Wernher von Braun boude V-wapens.

De V1 wie in ûnbemanne fleantúchje fan sa’n 8 meter lang, dat mei in kattepûlynstallaasje de loft ynbrocht waard. De motor wie in pulsearjende strielmotor, dy’t op benzine rûn. At in yn it foar ynstelde ôfstân ôflein wie (maksimaal 300 km) gie de motor út en dûkte it tastel nei de grûn en eksplodearre. Fan juny 1944 ôf waarden sa’n 8000 V1’s lansearre, benammen mei Londen as doel, wêrfan sa'n 2400 harren bestimming berikten. Ek op Antwerpen waarden V1's rjochte. 

De V2 wie in raket fan ± 14 meter lingte. De motor wurke op floeibere soerstof en alkohol. Nei de lansearring folge it wapen in ballistyske baan. Fan septimber 1944 ôf waarden goed 3000 V2's ôfsketten nei doelen yn Ingelân en Belgje. Mear as de helte is op of tichtby it doel delkomd. Ut de V2 kaam de Wasserfall-raket fuort, dy't ek wolris oantsjutten waard as V3, mar dy't dy namme nea offisjeel krigen hat. Yn 1944/45 wie der ek in V2-raketbasis yn Gaasterlân fêstige.

De V3 wie in hegedrukkanon, mei in loop fan likernôch 120 meter, dat mei hege faasje mânske projektilen oer in ôfstân oant 90 km sjitte moatte kinne soe. In kompleks mei fiif fan de kanonnen waard boud yn Mimoyecques yn Frankryk. Dy wienen op Londen rjochte, mar de batterij waard nea operasjoneel.


Ofbyld:Peenem Museum V1 Modell.jpg|V-1 yn it Peenemünde Museum
Ofbyld:Fusée V2.jpg|V-2 yn it Peenemünde Museum
Ofbyld:Mimoyecques portion canon V3.jpg|V-3 mearkeamerkanon yn bunker by Mimoyecques
Ofbyld:Bundesarchiv Bild 146-1981-147-30A, Hochdruckpumpe V-3.jpg|Prototype V-3 yn Laatzig (no Poalen) yn 1942.
Wiesje Doevendans

**Wiesje Doevendans** (Snits, 1966), is in fysioterapeute en follybal-international út Snits.
 
De bûtenoanfalster is hikke en tein yn Snits. Spile mear as twahûnder wedstriden foar Snits en bleau har hiel karriêre by follyblaklup Snits.
Under de namme Tromp Olympus en letter Avéro OS wurdt de club tsien kear op rige kampioen, wêrfan acht kear yn de earedifyzje. Dêrneist wurdt seis kear beslach lein op de nasjonale beker. Dat is ek de perioade dat Olympus, dat yn 1997 fusearre mei Animo ta VC Sneek, hast ûnferslaanber is. De formaasje fan Van Wijnen bliuwt seis jier lang yn kompetysjeferbân sûnder nederlaach en boekt 127 oerwinnings op rige. Op 24 novimber 1984 ferliest Olympus yn de kompetyskje foar it lêst fan it Dokkumer DVC en sûnttiids wurdt der net mear - mei útsûndering fan it Europa Cuptoernoai - ferlern. Doevendans wie de ienige spylster dy't de opmars út de twadde difyzje wei meimakke en alle 127 duels, tegearre mei Hans van Wijnen ûnferslein bleau.
Job Cohen

**Marius Job Cohen** (Haarlim, 18 oktober 1947) is in Nederlânsk jurist en politikus. Cohen wie sûnt 2010 polityk lieder fan de Partij fan de Arbeid en fraksjefoarsitter fan de PvdA yn de Twadde Keamer.

## Libben en wurk
Cohen is de twadde soan fan Dolf Cohen en Hetty Koster, beide skiedkundigen. Syn âlden wiene frijsinnich-joadsk. Sy krigen ferkearing yn 1940, mar moasten apart ûnderdûke en seagen elkoar earst nei de oarloch wer. Cohens pake en beppe fan heitekant waarden fermoarde yn it konsintraasjekamp Bergen-Belsen. Hy waard grut yn Heemstede, en folge it gymnasium  yn Haarlim fan 1960 oant 1966. Syn hei wie yn dy tiid heechlearaar, en letter rector magnificus oan de Leidske universiteit. Cohen waard 1 septimber 1967 lid fan de Partij fan de Arbeid en hie tal fan bestjoersfunksjes yn de partij-organisaasje.

Cohen foltôge syn rjochtenstúdzje yn 1971 oan de Ryksuniversiteit Grins. Hy wurke dêrnei sa'n tolve jier by de Universiteit Maastricht, dêr't er de rjochtenfakulteit opsette, heechlearaar metoden en techniken waard en letter ek rector magnificus.

Yn 1993 waard hy koarte tiid steatssekretaris fan Underwiis yn it kabinet-Lubbers III. Sûnt 1994 siet hy yn de Earste Kamer en yn 1998 waard hy yn it kabinet-Kok II nochris steatssekretaris, diskear fan Ministearje fan Justysje. Ein 2000 trede hy werom as steatsekretaris, om begjin 2001 oan te treden as boargemaster fan de gemeente Amsterdam. Op 12 maart 2010 waard bekend dat nei it fuortgean fan PvdA-partijlieder Wouter Bos Cohen him kandidaat stelde as nije PvdA-partijlieder. Syn boargemasterskip lei hy per direkt del. Op 25 april 2010 waard Cohen keazen, as ienige kandidaat. Op moandei 20 febrewaris 2012 joech hy syn funksje op as fraksjefoarsitter en polityk lieder fan de PvdA. Hy komt likemin werom as Keamerlid.

## Literatuer
;Boeken (as auteur)
* *Studierechten in het wetenschappelijk onderwijs* (1981), dissertaasje
* *Binden. Met een inleidend interview door Bas Heijne* (2009), bondel taspraken en lêzingen

;Audioboeken (as ferteller)
* *[[Het grijze kind]]* (2007), skreaun troch Theo Thijssen
* *[[De uitvreter]]* (2008), skreaun troch Nescio
* *[[Lijmen/Het been (roman)|Lijmen/Het been]]* (2009), skreaun troch Willem Elsschot
* *[[Kaas (roman)|Kaas]]* (2009), skreaun troch Willem Elsschot
* *[[Titaantjes (Nescio)|Titaantjes]]* (2010), skreaun troch Nescio
* *[[Max Havelaar (boek)|Max Havelaar]]* (2010), skreaun troch Multatuli

;Boeken oer Job Cohen
* *Een vreemdeling op Justitie. Het asielbeleid van Job Cohen* (2001), skreaun troch Jeroen Corduwener, ISBN 90 204 2086 0
* *Job Cohen. Burgemeester van Nederland* (2010) skreaun troch Hugo Logtenberg & Marcel Wiegman, ISBN 90 468 0727 4
P-47 Thunderbolt

De **Republic P-47 Thunderbolt** (bynamme "Jug") wie in ienmotorige jachtfleanmasine fan de USAAF dy't yn de Twadde Wrâldkriich in protte brûkt wurden is.
It tastel wie yn it earstoan ornearre foar loftfjochterij en it eskortearjen fan bommesmiters, mar it die bliken dat it likegoed as better foar grûnoanfallen foldie. Neist de Feriene Steaten hiene ek oare alliearde loftmachten it tastel yn harren arsenaal. It ûntwerp wie fan Alexander de Seversky en Alexander Kartveli.

## Untjouwing
De *Republic Aviation Company* kamen ta it beslút dat har prototypes XP-44 en XP-47 ynferieur wiene fergelike mei de Dútske jagers by it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich. Sy ferbetteren it ûntwerp en lang om let late dat ta de XP-47A. Dat prototype waard folslein feroare ta de XP-47B, dy't suver gjin oerienkomsten mear hie mei de A-fariant, troch de Amerikaanske loftmacht beteld waard yn juny 1940. It wie in noflik tastel foar de piloat, de cockpit hie bygelyks airconditioning.
Fanwege de yngewikkelde turbosupercharger waard de romp fan it tastel frijwat djip. De wjukken waarden dêrtroch relatyf heech set. De grutte diameter fan de propeller, 3.7 m, betsjutte dat it lâningsgestel tige lang wurde moast. Om dat op te lossen koe it lâningsgestel 230 mm útskood wurde middels in teleskoop-meganisme. It tastel waard sa de swierste jager ea makke. De XP-47B fleach foar it earst op 6 maaie 1941 en makke in soad yndruk wat fleaneigenskippen oanbelange.

Wylst Republic besocht om problemen mei rolroeren, masinegewearen, brânstofsysteem en ûntstekkingssysteem te helpen, bestelde de USAAF al 171 P-47B's; it earste prototype waard yn desimber 1941 levere.

## Operasjoneel
De P-47C wie de earste fariant dy't brûkt waard foar in gefjochtsmissy ein juny 1942. Der waarden letter ferskate oanpassingen dien dêr't de P-47D út ûntstie; dêrfan binne de fierwei de measten makke, nammentlik 12.602.
Nei WKII binne der in soad tastellen oan Súd-Amerikaanske lannen levere oant yn de jierren 60. Der binne in totaal fan 15.686 Thunderbolts boud. In lyts oantal is hjoeddendei noch fleanree.

## Spesifikaasjes (P-47D Thunderbolt)

* Bemanning: 1
* Lingte: 11.00 m
* Spanwiidte: 12.42 m
* Hichte: 4.47 m
* Fleanoerflak: 27.87 m²
* Gewicht leech: 4.536 kg
* Gewicht laden (maks.): 7.938 kg
* Motor: 1 Pratt & Whitney R-2800-59 radiaalmotor fan 2.535 hk (1,890 kW)
* Maks. faasje: 697 km/o op 9.145 m
* Fleanberik: 1290 km (by gefjocht)/ 2900 km (krúsfaasje)
* Maks. plafond: 13.100 m
* Stiichfaasje: 15,9 m/s
* Belesting: 284,8 kg/m²
* Bewapening:
** 8 × .50 in (12.7 mm) M2 Browning masinegewearen (3400 patroanen)
** Oant 1.134 kg bommen
** 10 × 5 inch (127 mm) raketten

## Keppeling om utens
* Warbirds, ynformaasje oer de P-47
Ingrid Piersma

**Ingrid Piersma** wie in follybalster út Snits. 

Spile oant 1993 trettjin seizoenen yn de earedifyzje, earst by it Dokkumer DVC, dêrnei by it Snitser Olympus en de lêste jierren by Martinus út Amstelveen. Ein 1991 naam se ôfskied as ynternasjonal, nei de sulveren medalje op it EK yn Itaalje.
Ireen Wüst

**Irene Karlijn (Ireen) Wüst** (Goirle, 1 april 1986) is in Nederlânsk reedrydster. Op de Olympyske Winterspullen 2006 yn Turyn wûn se as 19-jierrige goud op de 3000 meter en brûns op de 1500 meter. Wüst waard dêrmei de jongste Nederlânsk olympysk kampioene op in Winterspullen ea. Op de Olympyske Winterspullen 2010 yn Vancouver helle se goud op de 1500 meter. Wûn yn 2003 de Fryske Sportpriis. Nei de spullen fan 2022 hold Wüst op mei it reedriden op heech nivo.

## Priveelibben
Ireen Wüst boaske yn 2022 mei earder reedrydster Letitia de Jong. 

## Rekords

## Persoanlike rekôrs

### Wrâldrekords

## Resultaten

### Medaljespegel
*bywurke oant en mei 2022

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners
WIK-FTC

**WIK-FTC** is in gymnastykferiening út It Hearrenfean. De lessen wurde jûn yn gymlokalen en yn de turnhal en sporthallen fan Sportstêd It Hearrenfean. De feriening waard oprjochte op 21 juny 1872. De letters fan de namme steane foar **W**illen **i**s **K**unnen - **F**ryso **T**yr **C**ombinatie. 

De klup biedt in grut ferskaat oan gymnastyske aktiviteiten: 
* Acrogym
* Gymnastyk
* Ritmyske gymnastyk
* Trampoline springen
* Turnen 

By de feriening treenden earder Herre en Epke Zonderland fan De Lemmer en Annelies Nijdam út Aldeboarn.

Yn 1999 wûn WIK-FTC de Fryske Sportpriis. De feriening die in soad oan fernijing en profesjonalisearring. Der waard gearwurking socht mei topsport middels de Fryslân Kolleezje Turnskoalle dêr't Nederlânske topturners ûnderdak fine.

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners‎
CFK

It **CFK** (*Christelijke Friese Kaatsbond*) wie in kristlik keatsbûn. 

De CFK is yn 1994 fusearre mei de KNKB. De CFK bestie doe krekt 60 jier en wie út prinsipe de sneonsôfdieling fan de keatssport. Op 1 maart 1934 rjochten keatsers út Boalsert, Berltsum, Frjentsjer, Minnertsgea en Seisbierrum de CFK op.
DOV

**DOV**, (**''D**oor **O**ntspanning **V**alide''), (Frysk: 'Troch Untspanning Falide' ) is in sportferiening yn Ljouwert foar minsken mei in fysike beheining.

De feriening waard yn 1958, op inisjatyf fan it Bûn foar Nederlânske Militêre oarlochsslachtoffers (B.N.M.O.), oprjochte. D.O.V. hat yn 2011 ± 300 leden. Der binne 12 sportôfdielings en in eigen clubhûs, mei in sportseal der tsjinoan boud. De akkommodaasje stiet oan it Kalverdijkje 77-b (efter it swimbad Kalverdijkje), yn Ljouwert. It clubblêd hjit "De Schakel" en ferkynt seis kear yn it jier.

Der wurde alle moannen bingo- en muzykjûnen fersoarge. Meidat de aktiviteiten in soad jild kostje binne der neist de ynkomsten fan aksjes en kontribúsje in soad donateurs. Oare ynkomsten komme middels it Nasjonaal Fûns Sport Handikapten. Dêr wurde sportmaterialen en oanpassings fan akkomodaasjes fan betelle.

Yn 1983 wûn DOV de Fryske Sportpriis.

## Sjoch ek
* List fan Fryske Sportpriiswinners
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1936

De **[[Olympyske Simmerspullen 1936]]**, ek wol de **XIe Olympiade** neamd waarden yn 1936 yn Berlyn* Dútslân hâlden. It hockey waard hâlden yn it *Olympia-Hockeystadion*.

## Olympia-Hockeystadion
It Olympia-Hockeystadion waard boud yn 1936 op it Olympiapark yn Berlyn it hie plak foar 18,000 taskôgers. it stiet oan de eastkânt fan it Olympysk Stadion.

## Dielnimmende Lannen

## Toernoai
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

#### Groep C

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

### Medaljewinners
Herstal

**Herstal** (Waalsk: *Hesta*) is in stêd yn de provinsje Luik yn Belgje. It plak hat goed 38.000 ynwenners en is feitlik in foarstêd fan Luik.

Benoarden Herstal leit fort Pontisse, in part fan de fortegurdle om Luik hinne.

It Belgysk wapenfabryk FN is sûnt 1889 yn de gemeente Herstal fêstige en makke it plak wrâldferneam. Yn it ferline siet dêr noch folle mear (wapen)yndustry.

## Etymology
It plak waard al yn de 8e iuw neamd, as *Cheristalius* of *Haristalio*. De namme is fan Frankysk komôf, út soarte mear ier Middelfrankysk. De namme bestiet út de wurden *hari* (leger) en *stal* (plak, rêstplak), dat 'rêstplak fan it leger'.

## Ferneamde ynwenners
* Pepyn fan Herstal, hofmeier fan Austraasje, Neustrje en Boergonje (635 of 640-714)
* Karel Martel, Hofmeier en Hartoch fan de Franken (686-741)
* Karel de Grutte, kening fan de Franken en stifter fan it Hillige Roomske Ryk (742 of 747-814)
* John Browning, Amerikaansk fjoerwapenûntwerper (1855-1926)
Wielenpôle

De **Wielenpôle** is in buert yn de wyk Potmargesône yn de stêd Ljouwert.

Wielenpôle leit súdeastlik fan de binnenstêd fan Ljouwert, besuden de Skipsbuert. De wyk wurdt omjûn troch wetter en wegen. Wielenpôle is foar it grutste diel fuort nei de Twadde Wrâldkriich boud. It is in folksbuert mei lege ynkommensgroepen en der wenje in soad bern en ienâlderhúshâldings. De wyk is boud oan in Ljouwerter útfalsdyk tusken de Tynjedyk en de Aldlânsdyk. De stjitten binne neamd nei Fryske wetters. It wyksintrum hjit 'De Kobbekoai'.
Stichting Fytskomitee Surhústerfean

**Stichting Fytskomitee Surhústerfean** is in organisaasje dy't (anno 2012) al tritich jier de Profrûnte fan Surhústerfean en al 17 jier om Ald & NIj de Ynternasjonale Sintrumcross, in fjildrit yn de Topklasse organisearret. Dêrneist wurdt de Pieter Weening Classic hâlden, in toertocht troch de regio. Organisator Emi Nieuwenhuis makket al sûnt de oprjochting yn 1976 diel út fan it Fytskomitee en krige dêrfoar yn 2006 it Sulveren Tsjil fan de KNWU.
## Skiednis
Al yn de 19e iuw waarden hurdfytswedstriden hân yn Surhústerfean. Op 20 oktober 1881 wie der in hurdriderij op vélocipèdes by kafeehâlder A. van der Schors. Der waard striden om priis en preemje fan totaal f. 25,-. Pas fjirtjin jier letter wie der wer in oankundiging. No waard der, op de twadde dei nei de merke, in fytswedstriid hâlden by de widdo J. Kingma. De startlist telde mar fiif dielnimmers en E.P. Venema út Grootegast wie de rapste. By de "priisútdieling" by J. Fokkinga barde hy tsien gûne, wêrnei't in bal it sportive barren ôfsleat. 

## Profronde om de Gouden Fyts
De dielnimmers oan de profronde stride elk jier yn augustus om de Gouden Fyts dy't beskikber steld wurdt troch de Feriening Spavo en de Friesland Bank.
* Sjoch ek: Utslaggen Profronde Surhústerfean

## Sintrumcross
In cross troch it sintrum fan Surhústerfean.
* Sjoch ek: Utslaggen Sintrumcross Surhústerfean

## Pieter Weening Classc
In toertocht troch de regio. Wurdt ferriden yn july sûnt 2006. Start en finishplak is it Toerplein. Dielnimmers kinne kieze tusken 25, 40, 60 en 100 kilometer.

## Prizen
* De organisaasje krige yn 2001 de Fryske Sportpriis
* List fan Fryske Sportpriiswinners
Utslaggen Sintrumcross Surhústerfean

De earelist mei **útslaggen fan de Sintrumcross Surhústerfean**:
De earelist fan **winners fan de Gouden Fyts**:
Popke Akkerman

**Popke Akkerman** (Haulerwyk, 1953) wie in hurdfytser tusken 1971 en 1982.

Begûn yn clubferbân te fytsen op syn santjinde. Op 31 maaie 1971, syn fjirde koers, wûn de Ronde fan Kollum foar nijelingen. De WV Drachten-koereur, dy't yn 1973 amateur waard, waard yn de sponsorploech fan Kroon Worst opnomd. Dêrnei kaam er noch út foar de ploech fan âld-Tourwinner Jan Janssen en yn 1982 tekene hij foar de Expert-ploech fan streekgenoat Gerke Gorter. Yn 1972 helle hy in sulveren medalje op it kampioenskip fan Fryslân op de fleanbasis yn Ljouwert en yn 1977 wie hy yn Aldemardum, nei Anne Koster, wer twadde. Yn eigen omjouwing wûn hy de Rondes fan Beetstersweach (1979) en Easterwâlde (1980), wêrnei't hy yn 1981 yn Eext kampioen fan Fryslân op de dyk waard. 

Healwei it seizoen 1982 is Popke Akkerman stoppe mei hurdfytsen. Twa seizoenen kaam de meiwurker yn it potgrûnbedriuw fan syn heit net yn aksje troch drokte op it wurk en sykte.
Jarich Bakker

**Jarich Hendrik Bakker** (Ljouwert, 29 maart 1974) is in Fryske feehâlder en earder hurdfytser fan 1989-1998. 

Keas earst foar atletyk by de Ljouwerter feriening Leonitas. Benammen hurddraven en fjildcross leinen him wol. Fanwegen syn wrakke knibbels keas er foar hurdfytsen en waard lid fan fytsferiening Otto Ebbens. As nijeling wûn er yn 1990 op de nasjonale baankampioenskippen yn Alkmaar twa medaljes: in sulveren op de efterfolging (efter Rink Nieuwenhuis) en in brûnzen op de puntekoers. Boppedat wûn hy, mei Rink Nieuwenhuis, de Keppeltiidrit fan Fryslân yn menaam. Yn 1991 waard junior Bakker yn it Grinslanner Kornhorn distriktkampioen tiidriden en helle in sulveren medalje op it NK baan (ôffalkoers). Yn 1992 waard Bakker, dy't begelaat waard troch âld- baancoach Peter Nieuwenhuis, kampioen fan Nederlân tiidriden by de junioaren en boekte in grutte oerwinning troch it winnen fan de 'Twadeiske fan it Heuvellân' yn Súd-Limburch. Yn 1995 wûn hy syn ienige kritearium, de Ronde fan De Jouwer. Nei súksessen op de baan (2e op it NK efterfolging foar amateurs yn 1995 én 1996; dielnimmer WK 1995 yn Colombia; dielnimmer Olympyske Spullen 1996 yn Atlanta) waard Bakker wer gewoan hurdfytser. Stoppe op syn 24e mei fytsen.
Frysk Kampioenskip Hurdfytsen

It **Frysk Kampioenskip Hurdfytsen** wurdt hâlden sûnt 1889.
De **List fan Fryske Kampioenen Hurdfytsen** op de dyk bestiet út:
(* = kampioenskip fan it Noarden)
Jan Welles

**Jan Welles** (Tsjalbert, 29 septimber 1954) wie in hurdfytser tusken 1969 en 1997. Welles wennet yn Terwispel.

Mids 1969 begûn Welles mei fytsen en waard tredde op it distriktkampioenskip foar aspiranten. Doe't er slim kaam te fallen moast er syn mylt misse. Pas as nijeling ried er wer koarte útslaggen. Syn bêste jierren wienen 1983 en 1984. By de amateurs wûn hy kriteariums yn Feanwâlden, Dokkum, De Houtigehage en Gerkeskleaster, wylst hy yn 1983 yn Droegeham, by hûnewaar, Fryske kampioen op de wei waard. Yn 1989 wie hy de earste yn Stynsgea en trije jier letter die er it wat kalmer oan. Wol wûn er noch de Omgong fan Surhústerfean foar B-amateurs, en de distriktstitel by de feteranen yn Terwispel. Yn 1997 ried Jan Welles mei in amateurlisinsje yn it peloton. 

As trainer wie de âld-Hearrenfeanster aktyf by fytsferiening Olympia, dêr't hy de sealtraining fersoarge en yn de winter joech er in oantal jierren bosktraining. In skoftlang wie er ek trainer by it reedriden. Twa jier, yn 1990 en 1991, wie Jan Welles trainer/ploechlieder fan de Fryske junioareseleksje. It bedriuw Bional BV út De Gordyk waard troch Welles ynhelle as sponsor foar syn seleksje.
Sjippesieder

In **sjippesieder** is it berop fan immen dy't sjippe makket. 

In sjippesieder makke sjippe út natuerlike fetten sa as riezel, bûter, levertraan, himpoalje, lynoalje, raapoalje of in mjuks fan dy oaljes. Al dy oaljesoarten besteane út triglyseriden, esters fan fetsoeren en glyserine. Sjippesieden as ambacht is in âld proses; it wurdt sûnt begjin 20e iuw benei net mear dien op kommersjele basis, guon dogge it noch út leafhawwerij.

It fet waard earst sean yn in grutte koperen tsjettel mei looch, meast in mingsel fan potjiske en kalklooch. Sadwaande fersjippe it fet. It mingsel fan oalje en looch moast rierd wurde oant der in homogene massa ûntstie. Troch ôfkuoljen waard de massa tsjok, sa ûntstie yn in pear dagen in sêfte sjippe. 
 
## Keppeling om utens
*De lêste sjippesieder, filmke
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1988

De **[[Olympyske Simmerspullen 1988]]** ek wol de **XXIVe Olympiade** neamd, waarden yn 1988 yn Seoul, Súd-Korea hâlden, It hockey waard hâlden yn it *Seongnam Stadium*. 

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Heale finales

### Pleatsingsrûnde
#### om it 9e oant 12e plak

#### om it 11e en 12e plak

#### om it 9e en 10e plak

#### om it 5e oant 8e plak

#### om it 7e en 8e plak

#### om it 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Heale finales

### Pleatsingsrûnde
#### om it 5e oant 8e plak

#### om it 7e en 8e plak

#### om it 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1948

De **[[Olympyske Simmerspullen 1948]]**, ek wol de XIVe Olympiade neamd waarden yn 1948 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De finale fan it hockey waard hâlden yn it *Empire Stadium*.

## Lokaasjes

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

#### Groep C

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Tsjettellapper

In **tsjettellapper** of **tsjettelboetser** wie in ambachtsman dy't keukenrêding sa as tsjettels reparearre. It berop is yn de 20e iuw yn Nederlân útstoarn.

Yndertiid wiene soksoarte saken meast fan koper. Fersliten plakken koene oplape wurde middels it soldearjen, mei tin, fan in 'lape' metaal oer it swakke plak hinne. Koperen tsjettels hiene oan de binnenkant in koperlaagje dat foarkaam dat it iten kontakt krige mei it koper. Dy tinlaach koe de tsjettellapper ek reparearje.

De tsjettellapper wie faak in omreizgjende selsstannige dy't ek wol tsjettelboetsjer of panneboetker neamd waard (boetsje is in âld wurd foar reparearjen). It besibbe berop fan koperslagger rjochte him mear op it meitsjen fan nije dingen.

## Skelwurd
It Ingelske ekwifalint fan tsjettellapper is *tinker* (ôflaat fan it elemint tin). Yn Ierlân en Grut-Brittanje wurdt dat wurd ek brûkt om omreizgjende lju sa as sigeuners en de Ierske *travellers* oan te tsjutten. *Tinker* wurdt yn sa'n gefal field as in skelwurd foar hannelers by de streek dy't oeral oanbelje om messen te slypjen en tsjettels op te meitsjen.
Ekely

**Ekely** wie in atelier fan de Noarske skilder Edvard Munch yn Oslo.

Hy kocht it hûs út neistenby 1870 en de 10 ha grûn dêromhinne yn 1916. De *Winter Studio* wie in útwreiding fan it gebou út 1929 neffens in ûntwerp fan arsjitekt Henrik Bull.

Munch stoar yn it hûs op 23 jannewaris 1944. Dêrnei kaam Ekely yn 1946 oan de gemeente Oslo. It is no in útstallingsromte.

## Keppeling om utens
*www.virtualartnews.com
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1952

De **[[Olympyske Simmerspullen 1952]]**, ek wol de **XVe Olympiade** neamd waarden yn 1952 yn Helsinki, Finlân hâlden. It hockey waard hâlden yn it *Helsingin Velodromi*.

## Helsingin Velodromi
De Helsingin Velodromi waard boud yn 1940 foar de Olympyske Simmerspullen fan 1940, mar dy waarden ôfsein yn ferbân mei de Twadde Wrâldkriich. Yn 1952 mocht Helsinky as noch de Spullen hâlde. It Velodroom hat plak foar 7.000 taskôgers, is 400 meter lang en hat in kanting fan 37.5 graden. It middenfjild wurdt brûkt foar fjildsporten, bygelyks hockey en Footbal en Lakrosse. Mei de Olympyske Simmerspullen waard it fjild brûkt foar it Olympyske Hockeytoernoai. Yn 2000 hat it fjild keunstgêrs krige.

## Manlju
### Earste Omloop

### Heale finales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking