Belecke

**Belecke** is in stêd yn de Kreis Soest yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd is part fan de gemeente Warstein. Sûnt 1 oktober 2020 hat Belecke 5386 ynwenners. 

## Skiednis
Belecke bestie al yn de 10e iuw, en krige yn 1296 stedsrjochten fan de aartsbiskop fan Keulen, Siegfried II fan Westerburch. It hat as bystêd fan Rüthen koarte tiid lid west fan de Hânze. 

Yn 1599 wie der in pestepidemy. Yn de Tritichjierrige Oarloch, benammen yn 1636, hie it stedsje in soad ellinde troch krigen te ferduorjen. By de twadde en lêste grutte stedsbrân op 13 april 1805 baarnde 2/3 fan de stêd ôf. De weropbou hat it hjoeddeiske gesicht fan 'e stêd foarme. Yn 1934 waard oan de Külbe it Kaiser-Heinrich-Bad boud. Fanwegen dizze âlde Kaiser Heinrich-pikelbron wie Belecke in kueroard en waard it oant yn de sechstiger jierren *"Bad Belecke"* neamd. De boarne buorrelet hjoed-de-dei noch mar in hiel lyts bytsje op. It drinkbere genêskrêchtige wetter is noch wol altyd foar elkenien frij tagonklik yn it boarnehûs foar it histoaryske badgebou tsjinoer de machtige Külbensteinen.

Nei 1945 oant likernôch 1970 wie der wat swiere yndustry, benammen metaalfabriken yn Belecke fêstige.

## Ynfrastruktuer
Belecke leit 7 km noardlik fan de stêd Warstein oan de rivier de Möhne, Yn Belecke kruise de B 516 en de L 856 inoar de B 516 ferbynt Belecke yn it westen ûnder oare mei Niederbergheim en eastenlik mei Rüthen de 55 ferbind Belecke yn it suden mei Warstein en 12 km  benoarden Belecke by Anröchte mei de A44. De RLG fesoarget it busferfier yn de stêd. Sûnt 1975 is der gjin treinferkear mear foar persoaneferfier; it spoar troch Belecke wurdt inkeld noch brûkt foar it frachtferfier.

## Bysûnderheden fan de stêd
;De Stütings-wettermûne
Dizze wettermûne waard fan 1307 oant 1963 brûkt as nôtmeallerij en houtseagerij. De aartsbiskop fan Keulen joech de provoost fan Belecke yn 1307 it rjocht om te meallen. De famylje Stüting, nei wa 't de mûne ferneamd is, naam de mûne yn 1813 oer. Yn it njonkenlizzende pân (foarhinne de fruitskuorre) is tsjintwurdich de biblioteek húsfeste. De mûne waard yn 1984 en yn 1994 restaurearre.

;It âlde stedssintrum
It eardere stedssintrum waard ea fersterke troch in muorre en wie tagonklik fia fjouwer stedspoarten. De âlde stedsmuorre fan Belecke waard nei de brân yn 1805 foar in grut part ôfbrutsen om kelders te bouwen, mar parten binne noch hieltyd sichtber. In part fan de stedsmuorre is yntusken renovearre.

;Altstad: 
Hoewol 't grutte parten fan de âlde stêd troch it fjoer ferwoaste binne guon gebouwen, noch hieltyd yn smelle, kronkeljende strjitsjes te finen, guon út 1670.

;St. Pankratius tsjerke
Nei de oprjochting fan de stêd wie der ek in winsk foar in eigen karspeltsjerke. De kuier nei de tsjerke yn Altenrüthen duorre mear as in oere. De goatyske tsjerke mei trije tuorren waard yn de 13e of 14e iuw boud. Allinnich de westlike toer, in âlde fersterke toer fan om 1100 hinne, is oant op de dei fan hjoed bewarre bleaun. Sûnt 1682 hat de âlde tsjerketoer de hjoeddeistige barokke sipelkoepel nei't de top fan ferfongen wurde moast nei in tongerynslach. It skip waard werboud fan 1749 oant 1750 en ynwijd op 8 juny 1753.

;Alde stedhûs
It stedhûs is pas boud nei de grutte stedsbrân yn 1805, omdat it foarige stedhûs troch de flammen ferwoaste waard. De barokke nijbou herberget no û.o. in wenhûs en waard yn 2008 renovearre.

;Fakwurkhuzen
De fakwurkhuzen oan de Böttcherstrasse 22 binne yn opdracht fan de Hessische dielsteatregear boud nei de stedsbrân yn 1805.

;Hillige Krús tsjerke
Dizze katolike tsjerke is de jongste yn de stêd. De tsjerke, boud yn de foarm fan in krús, waard ynhuldige op 7 oktober 1961.

;Haus Welschenbeck
Dizze fila is in eardere aadlike residinsje en biedt it skildereftige hichtepunt fan Belecke mei syn fiver en grutte tún. It eardere kastiel Welschenbeck is sûnt likernôch 1220 in state. De âlde wetterboarch waard yn 1445 ferwoaste Mar in part dêrfan, it hjoeddeistige Welschenbeck hûs is bewarre bleaun.

;Kaiser-Heinrich-Bad 
It gebou waard yn 1934 boud nei't guon wurkleazen de boarne oanboarre hiene.

;Krúskapel
Dizze tsjerke leit bûten de stêd en is ferneamd nei in beafeartskrús dat no yn de St. Pankratius tsjerke stiet. 

;Külbensteine
De Külbensteine wie in grutte en opfallende rotsformaasje. Yn de 19e iuw is it lykwols foar in part sloopt foar de oanlis fan diken, wêrtroch't de formaasje net mear sa grut is. Der is in kapel yn de buert, de Külbenkapel, dy 't yn 1866 boud waard.

## Ofbylden

Stuetings Muehle Wasserrad.JPG|*Stütings wettermûne*
Kaiser-Heinrich-Bad, Belecke.jpg|*Kaiser-Heinrich-Bad*
Welschenbeck.jpg|*Haus Welschenbeck*
HeiligKreuzBelecke.JPG|*Hillige Krús tsjerke*
SanktPankratius.JPG|St. Pankratius tsjerke
Belecke - Am Propsteiberg 25.jpg|Fakwurkhûs yn Belecke