Elstree Studios

De **Elstree Studios** binne in studiokompleks yn it Ingelske stedsje Borehamwood, yn it greefskip Hertfordshire. Se binne ferneamd nei Elstree, in doarp yn 'e neite fan dy lokaasje. It kompleks bestiet sûnt 1925 en is sûnt 1996 eigendom fan Hertsmere Borough Council, de pleatslike gemeenterie. It wurdt sûnt hierd en eksploitearre troch it bedriuw **Elstree Film Studios Ltd**. Dit studiokompleks oan Shenley Road moat net betize wurde mei ferskate oare studiokompleksen dy't om Borehamwood en Elstree hinne fêstige binne, en dy't mei-inoar soms ek wol 'de Elstree Studios' neamd wurde. De Elstree Studios oan Shenley Road binne bekend om't der opnamen plakhân hawwe foar ferskate ferneamde films, wêrûnder *[[The Shining (film)|The Shining]]*, de trije dielen fan 'e oarspronklike ''Star Wars''-trilogy en de earste dielen fan 'e ''Indiana Jones''-filmsearje.

## Skiednis
### Iere jierren
De Elstree Studios waarden yn 1925 oprjochte doe't filmstudio British National Pictures 16&nbsp;ha lân yn Borehamwood oankocht, oan 'e súdkant fan Shenley Road, dêr't twa grutte soundstages boud waarden. De earste film dy't dêr opnommen waard, wie *[[Madame Pompadour (film út 1927)|Madame Pompadour]]*, yn 1927. Datselde jiers waard British National omneamd ta British International Pictures (BIP). Dat bedriuw waard yn 1933 de Associated British Picture Corporation (ABPC), dy't de Elstree Studios oant 1969 yn besit hie. Under de Twadde Wrâldoarloch waard it studiokompleks troch it Britsk Ministearje fan Oarloch brûkt foar opslach. 

Yn 1946 kocht de Amerikaanske studio Warner Bros. in mearderheidsoandiel yn 'e ABPC, wêrnei't in nij bestjoer oansteld waard. De Elstree Studios sa't se doe bestiene, giene tsjin 'e flakte en waarden hielendal ferfongen troch nijbou. Dy kaam yn 1948 ree, wêrnei't *[[Man on the Run (film út 1948)|Man on the Run]]* en *[[The Hasty Heart]]* (mei û.o. de lettere Amerikaanske presidint Ronald Reagan) de earste films wiene dy't der opnommen waarden. 

Yn 'e 1960-er jierren waarden de Elstree Studios gauris brûkt foar opnamen fan tillefyzjeprogramma's foar ABC Television, de tillefyzjestudio fan ABPC. Sa waarden de lettere ôfleverings fan *[[The Avengers (tillefyzjesearje)|The Avengers]]* (yn Nederlân útstjoerd as *De Wrekers*) der opnommen, en teffens ôfleverings fan *[[The Saint (tillefyzjesearje)|The Saint]]* (mei Roger Moore). Dy makken allegear yngeand gebrûk fan in fêste filmset dy't bestie út in neiboud stedsje, dat efter de soundstages yn 'e iepen loft boud wie, oarspronklik foar de film *[[The Young Ones (film út 1961)|The Young Ones]]*, mei sjonger Cliff Richard, út 1961.

### Oername troch EMI
Yn 1969 waard de ABPC oernommen troch platemaatskippij EMI (Electrical and Musical Industries), wêrnei't it studiokompleks de **EMI-Elstree Studios** kaam te hjitten. It waard neitiid brûkt troch EMI Films, de filmstudio fan EMI, om films te meitsjen lykas *[[The Railway Children (film út 1970)|The Railway Children]]* (1970), *[[The Tales of Beatrix Potter]]* (1971) en *[[The Go-Between (film út 1971)|The Go-Between]]* (1971). Fan 1970 oant 1973 hie EMI in oerienkomst mei de Amerikaanske filmstudio Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) foar filmproduksje en filmdistribúsje, dy't ta stân kaam nei de sluting fan 'e MGM-British Studios yn Elstree. Yn dy perioade stie it studiokompleks bekend as de **EMI-MGM Elstree Studios**. 

Yn 1974 waard it meastepart fan 'e stêf fan it studiokompleks ûntslein, wat te witen wie oan besunigings fan it needlijende EMI Films, mar ek oan 'e feroarjende omstannichheden yn 'e filmyndustry. Regisseurs en filmprodusinten woene nammentlik mei harren eigen filmcrew wurkje en studiokompleksen begûnen inkeld noch romte foar opnamen en oare fasiliteiten te ferhieren.

### Heechtijdagen
Yn 'e 1970-er jierren en iere 1980-er jierren waarden ferskate tige súksesfolle films opnommen yn 'e Elstree Studios, lykas it Agatha Christie-mystearje *[[Murder on the Orient Express (film út 1974)|Murder on the Orient Express]]* (1974), fan Sidney Lumet; de science fiction-film *[[Star Wars: Episode&nbsp;IV&nbsp;– A&nbsp;New Hope]]* (1977), fan George Lucas; de horrorfilm *[[The Shining (film)|The Shining]]* (1980), fan Stanley Kubrick; en de aventoerefilm *[[Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark]]* (1981), fan Steven Spielberg. Ek de ferfolchfilms *[[Star Wars: Episode&nbsp;V&nbsp;– The Empire Strikes Back]]* (1980), *[[Star Wars: Episode&nbsp;VI&nbsp;– Return of the Jedi]]* (1983), *[[Indiana Jones and the Temple of Doom]]* (1984), *[[Empire of the Sun (film)|Empire of the Sun]]* (1987) en *[[Indiana Jones and the Last Crusade]]* (1989) waarden foar in part yn 'e Elstree Studios filme.

### Lettere jierren
Yn 1979 fusearre Thorn Electrical Industries mei EMI en kamen de Elstree Studios yn it besit fan Thorn EMI Screen Entertainment, wêrnei't se de **Thorn-EMI Elstree Studios** neamd waarden. Yn 1985 waard it studiokompleks te keap set. It waard yn 1986 oankocht troch de Herron-Cannon Group foar filmstudio Cannon Films, mar yn 1988 waard it kompleks trochferkocht oan Brent Walker, in projektûnwikkelingsbedriuw dat in grut part fan 'e grûn ferkocht, wêrnei't de gebouwen sljochte en ferfongen waarden troch in Tesco-supermerk.

Dy ûntwikkeling kaam ferset tsjin en de kampanje *Save Our Studios* ("Rêd Us Studios") waard úteinset troch de bedriuwslieder fan it studiokompleks Andrew Mitchell en it gemeenteriedslid Paul Welsh, dy't stipe krigen fan in protte akteurs fan namme. Hertsmere Borough Council, de pleatslike gemeenterie, sprong úteinlik yn 'e bres en kocht it oerbleaune diel fan 'e Elstree Studios yn febrewaris 1996 oan. Der waard in bedriuw oprjochte om 'e studio's út namme fan 'e gemeenterie te eksploitearjen, dat earst Elstree Film & Television Studios Ltd hiet, mar no Elstree Film Studios Ltd. 

Sûnt binne der films opnommen lykas *[[Star Wars: Episode&nbsp;II&nbsp;– Attack of the Clones]]* (2002),  *[[Star Wars: Episode&nbsp;III&nbsp;– Revenge of the Sith]]* (2005) en *[[The Other Boleyn Girl (film út 2008)|The Other Boleyn Girl]]* (2008). Ek wurde der tillefyzjeprogramma's foar de BBC makke fia in pachtoerienkomst mei BBC Studioworks. Dêrby giet it û.m. om 'e dûnswedstryd *[[Strictly Come Dancing]]* en de tillefyzjekwis *[[Pointless]]*.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Elstree Studios