open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Geriifbosk

In **geriifbosk** is in lyts bosk dêr't eartiids it geriifhout, kaphout, wei helle waard dat yn en om it hûs of de pleats brûkt waard. *Geriif* betsjut 'te brûken', 'gemak'.

Geriifboskjes waarden faak troch boeren brûkt. It (kap)hout dat it opsmiet waard wol *boeregeriifhout* neamd. Somstiids wurdt frijwat min hout noch wolris sa oantsjut. In geriifboskje wurdt faak sûnder rjocht oansjoen foar in pestboskje.

## Natuer
Geriifboskjes funksjonearre distiid faak as habitat foar bysûndere floara en fauna. Dêrom binne it no faak beskerme natuergebietsjes. 

## Sjoch ek
* Houtwâl
* Pestboskje
Guildford (stêd)

**Guildford** is in plak yn de borough Guildford, yn it Ingelske greefskip Surrey. 

It is it haadplak fan it distrikt Guildford en it bestjoerlik sintrum fan de regio Súdeast Ingelân. De namme betsjut nei alle wierskyn *gouden [[furde]]* yn de rivier de Wey dy't op dat plak troch de North Downs snijt.

De stêd hat twa spoarstasjons en hat goede ferbiningen mei Londen en mei de lofthaven Gatwick. Guildford is Automotive Technik (ATL) fêstige, de bouwer fan de Pinzgauer terreinwein.

Tichtby Guildford leit bûtenpleats Wanborough Manor (1527); yn de Twadde Wrâldkriich siet dêr in opliedingssintrum foar aginten fan de *[[Special Operations Executive]]* (SOE).

Op 5 oktober 1974 die de IRA bomoanslaggen op twa pubs yn Guildford mei de bedoeling soldaten te reitsjen. Fiif boargers rekken doe dea. Fjouwer ûnderstelde IRA-terroristen, mei de bynamme *[[Guildford Four en Maguire Seven|Guildford Four]]*, waarden frijlitten nei fyftjin jier ûnskuldich fêst sitten te hawwen. 

Yn 2002 slagge it Guildford, fannijs, net om de status fan *city* te krijjen.

## Stedsbyld

Ofbyld:The Guildhall in Guildford.jpg|*Gildehal yn Guildford*
Ofbyld:Guildford castle 1.jpg|*Kastiel fan Guildford*
Ofbyld:The Old Royal Grammar School, Guildford.jpg|*Old Royal Grammar School*, 1997
Ofbyld:River Wey & Canal at Guildford.jpg|*De kanalisearre Wey yn Guildford*


## Ferneamde ynwoners
* Lewis Carroll (1832-1898), berneboekeskriuwer
* Adam Curry (1964), Nederlânsk-Amerikaansk presintator en ûndernimmer
* Patricia Paay (1949), Nederlânsk sjongster
* Mike Rutherford (1950), (bas)gitarist (Genesis)
* The Stranglers, rockgroep
* P. G. Wodehouse (1881-1975), Britsk-Amerikaansk skriuwer

## Keppeling om utens
* Guildford tourist guide from Wikivoyage
Strânfollybal op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.
It strânfollybal wie yn *Horse Guards Parade*.

## Dielnimmende lannen
Hjirûnder is in oersjoch te finen fan de dielnimmende lannen. Tusken skrabkes steane it oantal duo's dat fan dat lân meidiene.

## Manlju
Der diene 24 duo's mei oan dizze Olympyske Simmerspullen, dy wiene ferdield oer seis groepen mei elts fjouwer duo's. De twa bêste duo's fan eltse groep pleatsten harren foar de achtste finales. Fan de 6 duo's dy't as tredde einige binne yn harren groep, geane der twa direkt troch nei de achtste finales. De oare fjouwer spilje in wedstriid om te bepalen hokker twa duo's troch meie nei de achtste finales, dy wedstriden wurde *Lucky losers* neamd. 

### Foarwedstriden

#### Groep A


**Einstân Groep A**

#### Groep B


**Einstân Groep B**

#### Groep C


**Einstân Groep C**

#### Groep D


**Einstân Groep D**

#### Groep E


**Einstân Groep E**

#### Groep F


**Einstân Groep F**

### Lucky losers
De winners fan de Lucky Loser-wedstriden geane nei de achtste finales. De ferliezers fan de Lucky Loser wedstriden binne dan klear op de Spullen.

## Knockoutfaze

## Einrangskikking

## Froulju
Der diene 24 duo's mei oan dizze Olympyske Simmerspullen, dy wiene ferdield oer seis groepen mei elts fjouwer duo's. De twa bêste duo's fan eltse groep pleatsten harren foar de achtste finales. Fan de 6 duo's dy't as tredde einige binne yn harren groep, geane der twa direkt troch nei de achtste finales. Lykas by de manlju spilje de oare fjouwer in wedstriid om te bepalen hokker twa duo's troch meie nei de achtste finales, dy wedstriden wurde *Lucky losers* neamd.

### Foarwedstriden

#### Groep A


**Einstân Groep A**

#### Groep B


**Einstân Groep B**

#### Groep C


**Einstân Groep C**

#### Groep D


**Einstân Groep D**

#### Groep E


**Einstân Groep E**

#### Groep F


**Einstân Groep F**

### Lucky losers

## Knockoutfaze

## Einrangskikking

## Sjoch ek
*Follybal op de Olympyske Simmerspullen 2012
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1956

De **[[Olympyske Simmerspullen 1956]]**, ek wol de **XIXe Olympiade** neamd, waarden yn 1956 yn Melbourne, Austraalje hâlden. It Basketbal waard hâlden yn it *Royal Exhibition Building*.

## Royal Exhibition Building
It Royal Exhibition Building waard yn 1880 boud foar de wrâldtentoanstelling en is hjoeddeis in monumint dat op de wrâlderfgoedlist stiet. De Royal Exhibition Building waard ûntwurpen troch Joseph Reed. In oantal parten fan it gebou binne yn de rin fan de jierren wol ferdwûn sa baarnde yn 1953 akwarium ôf en waard yn 1979 de balseal ôfbrútsen. Yn 1956 waard it gebou brûkt foar de Olympyske Simmerspullen, der wie plak foar 3.500 taskôgers. 

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

##### Groep C

##### Groep D

#### Twadde Omloop
##### Om it 9e oant 15e plak
###### Groep A

###### Groep B

##### Om it 9e oant 15e plak
###### Groep A

###### Groep B

### Heale finales

### Pleatsingsrondes
#### om it 13e oant 15e plak

#### om it 9e oant 12e plak

#### om it 11e en 12e plak

#### om it 11e en 12e plak

#### om it 9e en 10e plak

#### om it 5e oant 8e plak

#### om it 7e en 8e plak

#### om it 5e en 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Erfurt

**Erfurt** is de haadstêd fan de Dútske dielsteat Tueringen. De stêd hat 215.675 ynwenners (2023) en bestjoerlik de status fan *[[kreisfreie Stadt]]* (in fuort ûnder de dielsteat fallende stêd).

## Skiednis
Erfurt waard yn 742 foar it earst neamd mei't Bonifatius dêr in bisdom stifte. Dat bisdom bestie lykwols net lang en waard al yn 755 by it bisdom Mainz foege. Om 1167 hinne krige de stêd stedsmuorren, dy't yn 1873 ôfbrutsen binne.

Yn 'e midsiuwen wie Erfurt ien fan 'e belangrykste stêden fan Dútslân. Yn dy tiid telde de stêd wol 80 tsjerken en 36 kleasters en ek hjoed-de-dei is de stêd noch ryk oan religieus erfgoed.

Sûnt 1392 hat de stêd in universiteit. It wie de trets oprjochte universiteit yn Dútslân (nei dy fan Keulen en Heidelberch) en yn de 15e iuw wie it de grutste. De universiteit joech ûnderrjocht oan lettere wichtige renêssânse-humanisten. Maarten Luther studearre dêr fan 1501 oant 1505. De universiteit waard yn 1816 sletten, mar sûnt 1994 is Erfurt wer in universiteitsstêd.

It âlde sintrum hat yn 'e Twadde Wrâldkriich minder te lijen hân fan bombardeminten as oare Dútske stêden. 

## It besjen wurdich

* It besjen wurdich is de romaansk-goatyske dom, dy't fan de 12e oant de 15e iuw op 'e domberch boud waard. 
* Njonken de domtsjerke stiet de Sint-Severustsjerke. Oan beide tsjerken op 'e domberch wiene oant de sekularisaasje yn 1803 in stift ferbûn. 
* It stedhûs oan 'e Fiskmerk (*Fischmarkt*) is boud yn neogoatische styl. Oan it plein steane ek de renêssânse hûzen *Zum breiten Hert* (nû 13; 1584) en *Zum roten Ochsen* (nû 7, 1562). Op it plein stiet it Römermonumint fan 'e Nederlanner Israel van der Milla (1591).  
* De *Krämerbrücke* is in midsiuwske brêge dy't beboud is mei fakwurkhûzen. 
* It joadsk-midsiuwsk erfgoed fan Erfurt is sûnt 2023 UNESCO-wrâlderfgoed.
* De sitadel op 'e Petersberg is in barokke stedsfêsting op it plak fan in earder benediktynsk kleaster. 
### Musea
* Angermuseum
* Museum Neue Mühle
* Naturkundemuseum
* Stadtmuseum
* Alte Synagoge
* Volkskundemuseum
* Topf und Söhne (betinkingsplak fan it bedriuw, dat yn 'e nazytiid de kremaasjeûnen foar de ferneatigingskampen boude).

## Stedsdielen
It stedsgebiet fan Erfurt is yn 53 Stadtteile te ferdielen. Dêrfan binne 44 in Ortsteil, yn 'e regel doarpen dy't earder selsstannige gemeenten wiene en by de stêd foege binne.  

## Ofbylden

Krämerbrücke in Erfurt.JPG|Krämerbrêge.
Erfurt-Altstadt Fischmarkt..2H1A4874WI.jpg|Fiskmerk.
Barfüßerkirche, von der Ägidienkirche Erfurt 20200909 0039.jpg|Fransikaanske tsjerke (Barfüsserkirche).
Andreaskirche (Erfurt) 001.jpg|Andréastsjerke.


Erfurter Synagoge.jpg|Synagoge.
Erfurt 05.jpg|Marktstraße.
Erfurt from above 2.JPG|Kaufmannstsjerke.
Zitadelle Petersberg (Erfurt) 09.jpg|Sitadel Petersberg.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.
It swimmen hie plak yn it *London Aquatics Centre*.

## Utslaggen
#### 50 meter Frije Slach

#### 100 meter Frije Slach

#### 200 meter Frije Slach

#### 400 meter vrije slag

#### 1500 meter vrije slag

#### 100 meter Rêchslach

#### 200 meter Rêchslach

#### 100 meter Skoalslach

#### 200 meter Skoalslach

#### 100 meter Flinterslach

#### 200 meter Flinterslach

#### 200 meter Wikselslach

#### 400 meter Wikselslach

#### 4x100 meter Frije Slach estafette

#### 4x200 meter Frije Slach estafette

#### 4x100 meter Wikselslach estafette

## Iepenwetterswimme

### Utslaggen

## Útslaggen Fryske dielnimmers

## Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2008.

## Sjoch ek
* Swimmen op de Paralympyske Simmerspullen 2012
Kanofarren op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.
It kanofarren hie plak yn de *Dorney Lake* en de *Lee Valley White Water Centre*.

## Utslaggen
de **C** stiet foar Kanadeeske kano, de **K** stiet foar Kajak en de sifers (1, 2, 4) jouwe it oantal persoanen yn de boat oan.

### Slalom
#### K1

#### C1

#### C2

### Flakwetter
#### K1 200 meter

#### K1 500 meter

#### K1 1.000 meter

#### K2 200 meter

#### K2 500 meter

#### K2 1.000 meter

#### K4 500 meter

#### K4 1.000 meter

#### C1 200 meter

#### C1 1.000 meter

#### C2 1.000 meter

## Medaljespegel
De top-9 van lannen dy't medaljes wûn hawwe by it Kanofarren tidens de Spullen fan 2012.
Roeien op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.
It roeien hie plak yn de *Dorney Lake*.

## Utslaggen
#### Skif

#### Dûbbeldtwa

#### Lichte Dûbbeldtwa

#### Dûbeldfjouwer

#### Twa sûnder Stjoerman

#### Acht

#### Fjouwer sûnder Stjoerman

#### Lichte Fjouwer sûnder Stjoerman

## Medaljespegel
De top tsien van lannen dy't medaljes wûn hawwe by it roeien tidens de Spullen fan 2012.

## Utslaggen Fryske dielnimmers

## Sjoch ek
* Roeien op de Paralympyske Simmerspullen 2012
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.

De atletyk hat plak yn it *Olympic Stadium*.

## Utslaggen
### Estafette
#### 4x100 meter

#### 4x400 meter

### Hurdrinne
#### 100 meter

#### 200 meter

#### 400 meter

#### 800 meter

#### 1500 meter

#### 5000 meter

#### 10.000 meter

### Horden
#### 100 meter

#### 110 meter

#### 400 meter

### 3000 meter steeplechase

### Maraton

### Hurdwandelje
#### 20 km

#### 50 km

### Fierspringe

### Hink-stap-springe

### Heechspringe

### Heechljeppe

### Kûgelstjitte

### Kûgelslingerje

### Diskussmite

### Spearsmite

### Mearkamp
#### Sânkamp

#### Tsienkamp

## Doping
Tidens de spullen waard de Wyt-Russyske Kûgelstjitster, Nadzeya Ostapchuk trapearre op it brûken fan doping en moast har medalje ynleverje. Meardere dielnimmers waarden nei de spullen diskwalifisearre, de atleten ûnder dizze dielnimmers skoden allegearre in plakje op.

## Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it atletyk medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2012.

## Sjoch ek
* Atletyk op de Paralympyske Simmerspullen 2012
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.
De sjitsport hie plak by de *Royal Artillery Barracks* .

## Utslaggen
### Lytskalibergewear 50 m, lizzend

### Lytskalibergewear 50 m, 3 posysjes

### Luchtgewear 10 m

### Sportpistoal 25 m

### Frij pistoal 50 m

### Sportfluchfjoerpistoal 25 m

### Luchtpistoal 10 m

### Trap

### Dûbeldtrap

### klaaido-sjitten

## Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 2012.

## Sjoch ek
*Sjitsport op de Paralympyske Simmerspullen 2012
Gymnastyk op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.
De gymnastyk hie plak by de *The O2 Arena*.

## Utslaggen
### Turnjen
#### Manlju
##### Brêge

##### Foltiizjehynder

##### Rekstok

##### Ringen

##### Sprong

##### Flier

##### Mearkamp Yndividueel

##### Mearkamp Lannen

#### Froulju
##### Balke

##### Brêge ûngelyk

##### Sprong

##### Flier

##### Mearkamp Yndividueel

##### Mearkamp Lannen

### Rytmyske Gymnastyk
#### Froulju
##### Yndividueel

##### Lannen

### Trampolyne Springe

## Útslaggen Fryske dielnimmers

## Medaljespegel
De top-6 fan lannen dy't medaljes wûn ha by it gymnastyk tidens de Spullen fan 2012.
Tennis op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak. It tennis waard hâlden yn it *All England Lawn Tennis and Croquet Club*, better bekend as it Wimbeldon stadion, dat ek it toaniel wie fan it Olympyske tennistoernoai op de Spullen fan 1908. Foar it earst sûnt de Spullen fan 1968 yn Meksiko-Stêd stie it ûnderdiel mingd dûbeldspul wer op it programma.

## Utslaggen
### Yndividueel

### Dûbeld

### Mingd

## Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it tennis medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 2012.

## Sjoch ek
* Tennis op de Paralympyske Simmerspullen 2012
Hânbal op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak. It hânbal waard hâlden yn de *Basketball Arena*.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

### Kwartfinales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

### Kwartfinales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Badminton op de Olympyske Simmerspullen 2012

De **[[Olympyske Simmerspullen 2012]]** fan de **XXXe Olympiade** waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak.
It Badminton hat plak yn de *Wembley Arena*. Earder ek wol bekend as de Empire Pool, dêr't by de Spullen fan 1948 de Olympyske Swimsporten plak hiene.

## Utslaggen
### Inkeldspul

### Dûbelspul

## Diskwalifikaasje
Fjouwer badminton duo's de Súd-Koreaanske Jung Kyung-eun/Kim Ha-na en Ha Jung-eun/Kim Min-jung, de Sineeske Xiaoli Wang/Yang Yu en de út Yndoneezje ôfkomstige duo Mailiana Jauhari/Greysia Polii  waarden diskwalifisearre om't se harren lêste groepswedstriid mei opset sin ferlieze wûnen. Om sa in better ferfolch fan de kompetysje foar ynoar te krijen.
Tidens de lêste groepswedstriid probearre de skiedsrjochter dizze fjouwer duo's al te twingen ta better spyljen, mar dit slagge net. De badminton-bûn en it YOK ha dêrop it beslút naam de fjouwer duo's te diskwalifisearjen.

## Medaljespegel
De top fiif fan lannen dy't by it badminton medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2012.
Atletyk op de Paralympyske Simmerspullen 2012

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2012|XIVe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen. It atletyk hie plak yn it *Olympic Stadium* .

## Manlju
### Estafette

### Hurdrinne

#### 100 m

#### 200 m

#### 400 m

#### 800 m

#### 1500 m

#### 5000 m

### Kegelsmite

### Diskussmite

### Heechspringe

### Spearsmite

### Fierspringe

### Maraton

### Kûgelstjitte

### Hink-stap-springe

## Froulju

### Estafette

### Hurdrinne

#### 100 m

#### 200 m

#### 400 m

#### 800 m

#### 1500 m

#### 5000 m

### Kegelsmite

### Diskussmite

### Spearsmite

### Fierspringe

### Maraton

### Kûgelstjitte

## Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it atletyk medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.

## Sjoch ek
*Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2012
Boccia op de Paralympyske Simmerspullen 2012

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2012|XIVe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden wiene. Boccia waard hâlden yn de *ExCeL London International Exhibition Centre*.

## Yndividueel
### BC1

### BC2

### BC3

### BC4

## Duo’s
### BC4

## Trio’s
### BC1-BC2

### BC3

## Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by boccia medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.
CP-fuotbal op de Paralympyske Simmerspullen 2012

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2012|XIVe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden wiene. De finale fan it CP-fuotbal waard hâlden yn de *Riverbank Arena*.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Sjoch ek
* Blinefuotbal op de Paralympyske Simmerspullen 2012
* Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 2012
Bôgesjitten op de Paralympyske Simmerspullen 2012

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2012|XIVe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen, dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden wiene. It bôgesjitten hie plak yn de *Royal Artillery Barracks*.
## Manlju

### Teams

### Yndividueel

## Froulju

### Teams

### Yndividueel

## Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it bôgesjitten medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.

## Sjoch ek
*Bôgesjitten op de Olympyske Simmerspullen 2012
James Agee

**James Rufus Agee** (Knoxville, 27 novimber 1909 - New York 16 maaie 1955) wie in Amerikaansk skriuwer, dichter, sjoernalist, filmkritikus en senarioskriuwer.

Yn de jierren '40 wie er ien fan de filmkritisy mei de measte ynfloed yn de Feriene Steaten. De autobiografyske roman, *A Death in the Family* (1957), krige de skriuwer postúm de Pulitzerpriis foar Fiksje 1958 foar.

## Bibliografy
* 1934 *Permit Me Voyage* (gedichten)
* 1941 *Let Us Now Praise Famous Men: Three Tenant Families* (fotoboek, mei Walker Evans); Nederlânsk: *Laat ons nu vermaarde mannen prijzen*
* 1949 *The Quiet One* (filmroman)
* 1951 *The Morning Watch* (novelle)
* 1951 *[[The African Queen (film út 1951)|The African Queen]]* (filmsenario, mei John Huston, Peter Viertel en John Collier)
* 1957 *A Death in the Family* (roman); Nederlânsk: *Een sterfgeval in de familie*
* 1964 *Four Early Stories by James Agee* (ferhalen, postúm)
* 1968 *The Collected Short Prose of James Agee* (essays, postúm)

## Literatuer en boarnen
* A. Bachrach e.a.: *Encyclopedie van de wereldliteratuur*. Bussum, 1980-1984. ISBN 90-228-4330-0 

## Keppelings om utens
* Biografy op NNDB, mei Foto
* [Artikel oer Agee yn [The New Yorker].]
Lodewijk van den Berg

**Lodewijk van den Berg** (Sluiskil, 24 maart 1932 - 16 oktober 2022) wie in Nederlânsk-Amerikaansk romtefarder.

## Biografy
Van den Berg gie nei kostskoallen yn Rolduc en Sittard; hy helle it gymnasium-B diploma. Dêrnei sudearre er tusken 1949 en 1961 gemyske technology oan de Technyske Universiteit te Delft. Hy studearre 1961 ôf en ferhuze nei de Feriene Steaten, dêr't er fierder studearre oan de universiteit fan Delaware.

Hy lei him spesjaal ta op it 'kweken' fan kristallen, en helle yn 1974 in Ph.D. Mei syn kristallen kan gammastrieling fûn wurde. Dat waard beskôge as in spionaazjegefoelige fining; dêrom moast er Amerikaansk steatsboarger wurde; dat krige er yn 1975.

Van den Berg frege NASA at er kristallen kweke mocht by gewichtleazens. NASA betocht dat it makliker wêze soe om in kristallekweker op de lieden ta romtefarder as oarsom, en frege Van den Berg acht persoanen op te jaan. Hy koe lykwols mar sân wittenskippers betinke, dat hy sette himsels ek op de list. It fernuvere him al dat er de earste test helle. Dêrnei kaam er ek troch de twadde test en waard sa de persoan dy't meigean soe, of oars de reserve. Uteinlik waard er fan NASA keazen as romtefarder.

Van den Berg waard op 29 april 1985 lansearre oan board fan de Spaceshuttle Challenger, missy STS-51-B. Nei goed 168 oeren (7 dagen) yn de romte lâne er 6 maaie wer op ierde. Van den Berg wie oars yn it lêste stik fan de flecht yn 'e sliep fallen en waard trije minuten foar de feitlike lâning wer wekker.

Seis moanne letter gie Wubbo Ockels de romte yn, ek mei de *Challenger*. Dat Van den Berg is, en net Ockels, de earste yn Nederlân berne romtefarder. Wol is Wubbo Ockels de earste romtefarder dy't by syn flecht yndie de Nederlânske nasjonaliteit hie. By Van den Berg wie dat net sa omdat er lang foar de flecht mei de Challenger ta Amerikaansk steatsboarger natueralisearre wie.

It aktualiteitenprogramma *Netwerk* stjoerde 7 april 2004 in dokumintêre oer Van den Berg út, mei de titel *De 'vergeten astronaut' *.

Yn 2005 organisearre folksstjerrewacht Philippus Lansbergen yn Middelburch (Seelân) in sympoasium dêr't sawol Lodewijk van den Berg as ek astronaut André Kuipers by oanwêzich wienen. Dêr makke Van den Berg ek dúdlik dat er fan syn naturalisaasje ta Amerikaan ôf gjin Nederlânske nasjonaliteit mear hie.

Van den Berg wurke yn 2007 as *chief scientist* by de Constellation Technology Corporation. Hy kweekt noch alle dagen kristallen, wat er sels beskôget as in soarte fan túnkjen. Syn kristallen wurde ûnder oaren brûkt troch it Ynternasjonaal Atoomenerzjy Agintskip. 

Op 28 septimber 2007 waard de planetoïde (11430) Lodewijkberg nei him ferneamd. Op 31 maaie 2013 is in byld ûntbleate ta eare fan wat Lodewijk van den Berg allegear berikt hat. Ek krige yn 2018 by de fúzje fan twa skoallen yn Terneuzen, de nije skoalle de namme Lodewijk College. 

## Keppelings om utens
* webside by NASA
* ''Constellation Technology Corporation''
* ''De eerste Wubbo heette Lodewijk'' -ynterview mei Lodewijk van den Berg, de 'fergetten' astronaut, yn wittenskipsmagazine ''Delft Integraal''
Follybal op de Paralympyske Simmerspullen 2012

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2012|XIVe Paralympyske Simmerspullen]]** wiene fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 yn Londen, dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen holden waarden. It Follybal wie yn de *ExCeL London International Exhibition Centre*.

## Sjoch ek
* Follybal op de Olympyske Simmerspullen 2012
Stifting Folksstjerrewacht Philippus Lansbergen

**Stifting Folksstjerrewacht Philippus Lansbergen** (SVPL) is in publyksstjerrewacht yn Middelburch, Seelân. De stjerrewacht waard 1967 oprjochte en is de âldste noch besteande publyksstjerrewacht fan Nederlân.

Folksstjerrewacht Philippus Lansbergen is ferneamd nei predikant, wiskundige, natuerkundige en astronoom Philippus Lansbergen. Lansbergen hâlde in grut part fan syn libben ta yn Seelân en ferstoar yn Middelburch.

## Keppelings om utens
* www.lansbergen.net
* Twitteraccount
Ljubljana

**Ljubljana** (Dútsk: *Laibach*) is de haadstêd fan Sloveenje. De stêd hat 310.000 ynwenners (2003) en leit oan de rivier de Ljubljanika.

## Nijsgjirrichheden
Ljubljana is net in grutte stêd, mar hat wol in protte gebouwen dy't ít besjen wurdich binne. Yn it sintrum stean gebouwen út ferskillende tiden, út bygelyks de Renêssânse en it Klassissisme, mar ek út de moderne tiid binne moaie gebouwen te finen. De meast ferneamde bouwurken binne de trije brêgen en it kastiel "Ljubljanski Grad". Om it sintrum hinne stean fral gebouwen út de kommunistyske tiid. In protte gebouwen binne ûntwurpen troch de Sloveenske arsjitekt Jože Plečnik, dy't hat hiel neidruklik syn stimpel op de stêd printen. Gebouwen as de universiteitsbibleteek, ferskillende tsjerken, it stadion fan Ljubljana, de merke, de trije brêgen en in begraafplak binne troch him ûntwurpen,.

Ljubljana hat in eigen lofthaven: Ljubljana Lofthaven Brnik. De busmaatskippij LPP eksploitearet ferbiningen tusken it stêdssintrum en de stêdsdielen en doarpen om Ljublana hinne. De stêd wurdt ek oandien troch ynternasjonale spoarlinen út München en Feneesje wei.
St. John's (Nijfûnlân)

**St. John's** is de haadstêd en grutste stêd fan de provinsje Nijfûnlân en Labrador yn Kanada. De stêd leit op it skiereilân Avalon fan it eilân Nijfûnlân oan de Atlantyske kust.

## Partnerstêden
*  Waterford, Ierlân

## Berne yn St. John's
* Maurice Prendergast (1858-1924), keunstskilder

## Keppeling om utens
* Offisjele side St. John's
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1960

De **[[Olympyske Simmerspullen 1960]]**, ek wol de **XVIIe Olympiade** neamd waarden yn 1960 hâlden yn Rome, de haadstêd fan Itaalje. De finale fan it basketbal waard hâlden yn it *Palazzo dello Sport*.

## Palazzo dello Sport
It Palazzo dello Sport waard boud yn 1960 en der wie plak foar sa'n 15.000 taskôgers. It Palazzo dello Sport is hjoed de dei ek wol bekend as it PalaLottomatica. Yn 2003 is it Palazzo dello Sport yngrêven renovearre.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

##### Groep C

##### Groep D

#### Twadde Omloop
##### Om it 9e oant 15e plak
###### Groep 1

###### Groep 2

##### Om it 1e oant 8e plak
###### Groep 3

###### Groep 4

### Pleatsingsrondes
#### om it 13e oant 15e plak

#### om it 9e oant 12e plak

#### om it 5e oant 8e plak

### Finalegroep

## Einrangskikking
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1964

De **[[Olympyske Simmerspullen 1964]]**, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1964 yn Tokyo, Japan hâlden. It basketbal waard hâlden yn it *Yoyogi National Gymnasium*.

## Yoyogi National Gymnasium
It Yoyogi National Gymnasium waard boud yn 1964 en hie plak foar 4.000 taskôgers. Hjoed de dei wurdt it stadion foaral brûkt foar iishokky. It Yoyogi National Gymnasium leit op in lytse 2 kilometer súdwestlik fan it National Stadium.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Swimmen op de Paralympyske Simmerspullen 2012

De **[[Paralympyske Simmerspullen 2012|XIVe Paralympyske Simmerspullen]]** waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen, dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden wiene. It swimmen hie plak yn it *London Aquatics Centre*.

## Manlju

### 50 m Frije Slach

### 100 m Frije Slach

### 200 m Frije Slach

### 400 m Frije Slach

### 50 m Rêchslag

### 100 m rêchslag

### 50 m Skoalslach

### 100 m Skoalslach

### 50 m Flinterslach

### 100 m Flinterslach

### 150 m wikselslach

### 200 m wikselslach

## Froulju

### 50 m Frije Slach

### 100 m Frije Slach

### 200 m Frije Slach

### 400 m Frije Slach

### 50 m Rêchslach

### 100 m Rêchslach

### 100 m Skoalslach

### 50 m Flinterslach

### 100 m Flinterslach

### 200 m wikselslach

## Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.

## Sjoch ek
* Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 2012
Brent Everett

**Brent Everett**, echte namme: **Dustin Germaine** (Moose Jaw (Saskatchewan), 10 febrewaris 1984) is in Kanadeesk pornoakteur yn pornofilms dy't ornearre binne foar homoseksuëlen, en teffens regisseur fan soksoarte films. Neffens de *Internet Adult Film Database* (IAFD) hat er sûnt 2003 yn sa'n 40 pornografyske films spile, foar ferskate Amerikaanske studio's. Dêrnjonken wurket er ek as neakenmodel en stripper.

Brent Everett boaske 3 oktober 2008 oan Steve Pena, dy't ek porno-akteur fan syn berop is. 

## Filmografy

## Keppelings om utens
* Brent Everett's offisjele webside
* Noch in offisjele webside
* Biografyske gegevens en filmografy fan Brent Everett yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Brent Everett yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Brent Everett syn blog
* Brent Everett - Ynterview op CYAN mag #9 (2010)
Kennedy Space Center

It **Kennedy Space Center** (eins it **John F. Kennedy Space Center** en gauris ôfkoarte **KSC**) is it lansearplak fan de NASA foar romtemissys op Merritt Island yn Floarida. It KSC, wêrfan't de bou yn 1962 ree kaam, leit noardwestlik fan it Cape Canaveral Air Force Station fan de USAF, dêr't it ek oan grinzget. Sûnt desimber 1968 waard it KSC brûkt foar alle bemanne romtefeartmissys; yn it earstoan foar de Apollo-missys en fan 1981 oant en mei 2011 foar de Space Shuttle's.

It Kennedy Space Center Launch Complex 39 (LC-39) is it plak dêr't de raketten de romte yn lansearre wurde. It Launch Complex 39 hat twa lansearplatfoarmen: LC-39A en LC-39B. De Shuttle Landing Facility (SLF) is it fleanfjild fan it KSC dêr't de Space Shuttle lânje kin.

## Keppeling om utens

*  Hiemside fan it KSC
Strânfollybal op de Olympyske Simmerspullen

**[[Strânfollybal]]** is in sport dy't  fanôf de Olympyske Simmerspullen fan 1996 yn Atlanta op it programma stiet.

## Skiednis
Tidens de Olympyske Simmerspullen 1992 yn Barselona wie it strânfollybal in demostraasjesport. Bij de Spullen fan 1996 stie it foar it earst echt op it programma mei in ûnderdiel foar manlju en foar froulju. 

## Kwalifikaasje
Der meie 24 teams meidwaan oan de Olympyske kompetysje. Mei in limyt fan twa teams per lân. It gastlân mei sawiesa meidwaan en as der fan in continint net ien team har pleatst hat dan wurdt it bêst prestearende team fan it continint oanwêzen om mei te dwaan oan de Spullen.

## Medaljespegel
De top seis fan lannen dy't by it roeien medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.

## Sjoch ek
*Follybal op de Paralympyske Simmerspullen
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1972

De **[[Olympyske Simmerspullen 1972|Olympyske Simmerspullen]]** fan de **[[Olympyske Simmerspullen 1972|XXe Olympiade]]** waarden yn **1972** hâlden yn it West-Dútske München. It basketbal waard hâlden yn de *Basketballhalle*. Hjoed de dei ek wol bekind as de Rudi-Sedlmayer-Halle.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1976

De **[[Olympyske Simmerspullen 1976]]** ek wol de **XXIe Olympiade** neamd waarden yn 1976 yn Montreal, Kanada hâlden.
It basketbal waard hâlden yn it *Montreal Forum*. It stadion wie eins yn gebrûk as in iishal. Egypte lúts him nei 1 wedstriid werom fan de Spullen, De oare wedstriden wêr't Egypte eins oan meidwaan moatten hie binne as 2-0 yn de boeken kaam. It wie de earste kear dat it basketbal foar froulju op it programma stie.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju

## Einrangskikking
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1980

De **[[Olympyske Simmerspullen 1980]]** ek wol de **XXIIe Olympiade** neamd waarden yn 1980 yn Moskou,  de Sowjetuny hâlden. It basketbal waard hâlden yn it *Indoor Stadium at the Olimpiysky Sports Complex*.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

##### Groep C

#### Twadde Omloop
##### Om 7e oant 12e plak

##### Om 1e oant 6e plak

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1984

De **[[Olympyske Simmerspullen 1984]]** ek wol de **XXIIIe Olympiade** neamd waarden yn 1984 yn Los Angeles, de Feriene Steaten hâlden.
It basketbal waard hâlden yn de *The Forum*. 

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

#### Kwart Finales

### Heale finale

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Michael Collins (astronaut)

**Michael Collins** (Rome, 31 oktober 1930 - Naples, Floarida, 28 april 2021) wie lid fan de bemanning fan de histoaryske romtemissy Apollo 11. Hy wie piloat fan de kommando-module fan Apollo 11 en sirkele dêrmei yn in baan om de moanne, wylst syn kollega's Neil Armstrong en Edwin Aldrin de earste minsken wienen dy't foet op de moanne setten. 

Syn earste ûnderfining yn de romte krige Collins mei de Gemini 10 missy yn july 1966. Collins die by dy missy in romtekuier. Nei syn Gemini 10 missy wie Collins yn it earstoan beskikber foar Apollo 8. Om medyske redenen koe Collins net meidwaan oan Apollo 8, in skiifprobleem yn syn nekwringe hie ynfloed op syn skonken. Nei in operaasje moast Collins ferskate moannen mei in beskermbân om 'e nekke rinne.

## Keppeling om utens

*  NASA-Biografy
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1968

De **[[Olympyske Simmerspullen 1968]]**, ek wol de **XIXe Olympiade** neamd, waarden yn 1968 yn Meksiko-Stêd, Meksiko hâlden. It basketbal waard hâlden yn it *Juan Escutia Sports Palace*.

## Juan Escutia Sports Palace
It Juan Escutia Sports Palace waard boud yn 1968 en hat plak foar 20.000 taskôgers. It stadion leit sa'n 18 km noardeastlik fan it Estadio Olimpico Universitario.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Novodevitsji-begraafplak

It **Novodevitsji-begraafplak** (Russysk: Новодевичье кладбище, *Novodevitsje kladbisjtsje*) leit by it 16e iuwske Novodevitsji-kleaster in Moskou. It is mei it kleaster in wichtige toeristyske attraksje.

Op it Novodevitsji-begraafplak binne tal fan pommeranten op it mêd fan wittenskip, keunst en polityk beïerdige, totaal goed 27.000 persoanen.

## Politisy
* Nikita Chroesjtsjov
* Raisa Gorbatsjova
* Michaïl Gorbatsjov
* Andrej Gromyko
* Boris Jeltsin
* Vjatsjeslav Molotov

## Skriuwers
* Andrej Bely
* Michail Boelgakov
* Ilja Ehrenburg 
* Nikolaj Gogol
* Ilja Ilf
* Vladimir Majakovski
* Joeri Oljesja
* Vasili Sjoeksjin
* Anton Tsjechov
* Anton Makarenko

## Skilders
* Isaak Levitan
* Valentin Serov
* Vladimir Tatlin

## Komponisten en musisy
* Boris Aleksandrov
* Irina Archipova
* Nikolaj Mjaskovski
* Vano Muradeli
* David Oistrach
* Sergej Prokofjev
* Svjatoslav Richter
* Mstislav Rostropovitsj
* Nikolaj Rubinstein
* Alfred Schnittke
* Fjodor Sjaljapin
* Dmitri Sjostakovitsj
* Aleksander Skrjabin
* Sergej Tanejev
* Aleksander Vertinski
* Galina Visjnevskaja

## Filmregisseurs
* Sergej Bondartsjoek
* Sergej Eisenstein

## Wittenskippers
* Sergej Iljoesjin
* Peter Kropotkin
* Lev Landau
* German Titov
* Andrej Toepolev
* Pavel Tsjerenkov

## Grêfmonuminten fan belang

File:Bulgakow Grab.JPG|Michail Bûlgakov
File:Novodevicij Cemetery Anton Chekhov.JPG|Anton Tsjechov
File:Post-2009 gravesite of Nikolai Gogol in Novodevichy Cemetery, Moscow, Russia.jpg|Nikolai Gogol
File:A grave of Dmitry Shostakovichi.jpg|Dmitri Sjostakovitsj
File:Grave of Sergei Sergeyevich Prokofiev.jpg|Sergei Prokofiev en syn frou Mira Mendelson
File:V Majakovskij.jpg|Vladimir Mayakovsky
File:02 serov.JPG|Valentin Serov
File:Эйзенштейн.jpg|Sergei Eisenstein
Kolumbarium

In **kolumbarium** (Latyn foar dowehok), is in plak dêr't urnen bewarre wurde; it kin in part fan in mausoleum wêze,of fan in oar gebou, mar it kin ek allinne in muorre wêze.

At in stoflik omskot kremearre wurdt, kin de jiske op ferskate wizen teplak brocht wurde. Dy kin bygelyks ferstruid wurde op in struifjild, faak tichteby in krematoarium, of boppe see. Yn dy gefallen is der lykwols gjin dúdlik oan te wizen lêste rêstplak.

De ferstoarne of syn neisten kinne ek foarkar hawwe foar in yndintifisearber plak. Dan kin de jiske yn in urn byset wurde. Apart ornearre bousels op in begraafplak of yn muorren yn of by krematoaria hawwe nissen foar de urns. Yn Nederlân mei dat ek op it eigen hiem, in saneamd túnkolumbarium. Eltse nis kriget de persoansfeiten fan de ferstoarne op in plakette.

Kolumbariums wienen der al yn de Aldheid; faak wienen it doe nekropolissen ("deadestêden") foar de earmere befolking fan in stêd. Yn it ferline koe in kolumbarium ek in muorre of kelder mei grêven dêryn wêze; no wurdt dat wurd allinne brûkt at it om de jiske fan in ferstoarne giet.

## Sjoch ek
* Katakombe
* Krypt
* Grêfkelder
* Mausoleum
* Tombe
* Ossuarium
Ossuarium

In **ossuarium** of **skrinkelhûs** (yn it lyts *bienkou* as *bonkehok*) is in gebou op in begraafplak of in part fan in tsjerke, dêr't bonken fan deaden bewarre wurde (bygelyks de bonken dy't fûn wurde by it dollen as leechmeitsjen fan grêven). It wurd komt fan it Latynske *os*, dat *bonke* betsjut. In ferneamd ossuarium is dy fan Douaumont, dêr't de oerbliuwsels fan goed 130.000 Frânske en Dútske soldaten dy't yn de Slach by Ferdun yn de Earste Wrâldkriich omkaam binne bewarre wurde.

Yn it ossuarium fan Sedlec in de Tsjechyske stêd Kutná Hora binne bonken brûkt foar it meitsjen fan objekten, sa as in kandler.

## Sjoch ek
*Katakombe
*Krypt
*Grêfkelder
*Mausoleum
*Tombe
*Kolumbarium
Otto II fan it Hillige Roomske Ryk

**Otto II fan it Hillige Roomske Ryk** (ein 955 – Rome, 7 desimber 983) wie hartoch fan de Saksen, kening fan Dútslân en Itaalje en keizer fan it Hillige Roomske Ryk.
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1988

De **[[Olympyske Simmerspullen 1988]]** ek wol de **XXIVe Olympiade** neamd, waarden yn 1988 yn Seoul, Súd-Korea hâlden, It basketbal waard hâlden yn de *Jamsil Arena*. 

## Manlju
### Groepsfaze
#### Earste Omloop
##### Groep A

##### Groep B

#### Kwart Finales

### Heale finale

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Heale finale

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Prosper Tiro

**Prosper Tiro**, of **(Sint) Prosper fan Akwitaanje** (s. 390 – s. 455) wie in kristlik skriuwer en neifolger fan Augustinus fan Hippo. Hy wie earste dy't Hiëronymus fan Stridon syn Wrâldkronyk fuortsette.

## Wurk
(ûnfolsleine list) 

* *Capitua Caelestiana*
* *Carmen de ingratis*
* *De gratia Dei et libero arbitrium contra collatorem*
* *De vocatione omnium gentium.* Bewurking fan Augustinus syn lear fan de predestinaasje
* *Epistulae*
* *Epitaphium Nestorianae et Pelagianae haereseon.* 
* *Exposito Psalmorum*
* *Liber sententiarum ex operibus*
* *Epigrammata*
* *Liber epigrammatum ex sententiis sancti Augustini*
* *Epigrammatum ad Flavianum * Tegearre mei paus Leo I.
* *Epitoma chronicorum*. Wrâldkronyk, Prosper Tiro folget earst de kronyk fan Hieronymus dy't oant it jier 455 rint. Fan 412 ôf ek mei eigen ûnderfiningen dêryn.
* *Poema conjugis ad uxorem.* Aufforderung an seine Gattin, ihr Leben Gott zu weihen.
* *Pro Augustino responsiones ad excerpta Genuesium*
* *Responsiones ad capitula Gallorum*
* *Responsiones ad capitula obiectionum Vincentianarum*
* *Liber Sententiarum*

### Literatuer
* : *Prosper of Aquitaine: A Study of His Life and Works*. Washington 2009.
* : *The Fifth-Century Chroniclers: Prosper, Hydatius, and the Gallic Chronicler of 452*. Leeds 1990.
* : *Und dieser erregt die Herzen mit campanischem Gras ...". oer de epigrammen fan Prosper Tiro tsjin Pelagianen, Nestoarianen en Semipelagianen*. Yn: Manuel Baumbach e. o. (fannijs útjûn): *Mousoppolos Stephanos. Festschrift für Herwig Görgemanns* (Bibliothek der klassischen Altertumswissenschaften N. F., 2. rige 102). Universitätsverlag C. Winter, 1998, s. 278-308 ISBN 3-8253-0748-4
Gildas

**Gildas** (ek wol **Gildas de Wize** as **Gweltaz**) (Skotlân, om 500 - Houat, Bretanje, om 570) wie in Britske geastlike en skriuwer út mids 6e iuw. Hy skreau *De Excidio et Conquestu Britanniae* ('Oer de ferwoasting en ferôvering fan Brittanje'). 

Gildas is stoarn yn Bretanje op it eilân Houat dêr't er as kluzener libbe en it evangeelje ferkundige. Hy waard beïerdige yn de tsjerke fan Saint-Gildas-de-Rhuys.

Gildas syn nammedei is 29 jannewaris.

## De ''Excidio et Conquestu Britanniae''
It wurk is foar histoarisy fan grut belang omdat it as ynlieding in skiednis fan de wrâld en *[[Britanje|Britannia]]* jout, fan de tiid fan Jezus ôf oant syn eigen tiid. Feitlik is it de iennige boarne út dy tiid oer it barren yn Brittanje yn de 5e iuw en 6e iuw. Gildas jout gjin datums, mar lit wol sjen dat er it ien en oar wit fan de skiednis fan syn lân, al hat dy wol lakunes. Sa wit hy bygelyks wat de muorre fan Hadrianus en de muorre fan Antoninus binne en yn it noarden leit, mar tinkt er dat dy fan nei de opstân fan Magnus Maksimus (383) binne.

It wurk ropt de Britten op om harren fouten en sûnden op te jaan, it is benammen rjochte op in fiiftal keningen of prinsen:
* Konstantyn fan Dumnonia (Devon en Cornwall)
* Aurelius Kaninus
* Fotipor fan de Demetae (Keninkryk Dyfed)
* Kuneglas
* Maglokonus, mear ferneamd as Maelgwn fan Gwynedd

## Literatuer
* : *Gildas*. Yn: *The Blackwell Encyclopedia of Anglo-Saxon England*. Fannijs útjûn troch John Blair e.o. Oxford 1999, s. 204.
* : *The De Excidio of Gildas: Its Authenticity and Date*. New York 1978.
*  (werútj.): *Gildas: New Approaches*. Woodbridge 1984.

## Keppelings om utens
* ''Gildas de Wijze (Heiligen-3s)''
* ''Saint Gildas (Patron Saint Index)''
Konstantyn III fan Brittanje

**Konstantyn III** wie yn 'e 6e iuw in kening fan Dumnonia. Letter bleau syn oantins yn leginden libbe as in iere kening fan hiel Brittanje. 

Gildas neamt him kening fan *Damnonia* (faaks is dat Dumnonia) en hikkelet him foar sûnden, sa as de moard op twa "royal youths" yn in tsjerke. Geoffrey fan Monmouth skriuwt folle letter oer him yn syn pseudo-histoaryke kronyk *[[Historia Regum Britanniae]]*, heakket optochte details oan Gildas' ferslach ta. Hy soe in neef fan Kening Arthur west hawwe en wie ien fan mar in stikmannich dy't de Slach by Camlann oerlibben. Hy kaam op de troan neidat Arthur nei Avalon brocht wie. Under ynfloed fan Geoffrey, ferskine fan Konstantyn ôflate figueren yn in tal lettere wurken.

Ferskate tsjerken en kapellen yn Súdwest-Brittanje en ek op oare plakken waarden wijd oan in "Sint Konstantyn", dêr't yn it generaal fan toch wurdt dat er kening west hat. Dy Konstantinen hoege lykwols net ien en deselde persoan te wêzen; it liket dêrop dat guonts werom gean op Gildas syn Konstantyn.
Badminton op de Olympyske Simmerspullen

**[[Badminton]]** is in sport dy't fanôf de Spullen fan 1988 yn Seoel.

## Skiednis
It badminton stiet sûnt 1992 op it programma tidens de Spullen fan 1972 yn München en tidens Seoel 1988 wie it al in Demonstraasjesport.

## Dissipline
### Manlju

### Froulju

### Mingd

## Medaljespegel
De top sân fan lannen dy't by it badminton medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.
Badminton op de Olympyske Simmerspullen 2008

De **[[Olympyske Simmerspullen 2008|Olympyske Spullen fan de XXIXe Olympiade]]** waarden fan 8 oant en mei 24 augustus 2008 hâlden yn Peking, de haadstêd fan Sina.
It badminton hie plak yn it *Beijing National Indoor Stadium*.

## Utslaggen
### Inkeldspul

### Dûbelspul

## Medaljespegel
De top fjouwer fan lannen dy't by it badminton medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2008.
Badminton op de Olympyske Simmerspullen 1992

De **[[Olympyske Simmerspullen 1992]]**, ek wol de **XXVe Olympiade** neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de katalaanske haadstêd Barselona.
It badminton hie plak yn it *Pavelló de la Mar Bella*. It wie de earste kear dat it badminton op it programma stie. Der waard per ûnderdiel twa brûnzen medaljes útdield

## Utslaggen
### Inkeldspul

### Dûbelspul

## Medaljespegel
De top fiif fan lannen dy't by it badminton medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2008.
Badminton op de Olympyske Simmerspullen 2004

De **[[Olympyske Simmerspullen 2004]]**, ek wol de **XXVIIIe Olympiade** neamd, waarden yn 2004 hâlden yn Atene, de haadstêd fan Grikelân.
It badminton hie plak yn it *Goudi Olympic Hall*. Hjoed de dei ek wol bekind as it Badmintn Theater.

## Utslaggen
### Inkeldspul

### Dûbelspul
Eroaten

De **Eroaten** binne goaden en healgoaden mei wjukken út de Grykske en Romeinske mytology, dy't meast assosjearre wurde mei leafde en seks. Yn de Romeinske keunst wurdt sprutsen fan Amoretten, analooch oan Amor. De Eroaten komme faak werom yn klassike keunst, sy symboalisearje ferskate kanten fan de leafde (sa as leafde dêr't net op andere wurdt, leafde en langstme fan beide kanten). Sy wurde meast ôfbylde as neakene jonges.

De meast ferneamde fan de fjouwer Eroaten binne de bern fan Ares en Afrodite: Eros, Anteros, Himeros en Potos. Yn guon wurk wurde Eroten beskôge as manifestaasjes fan ien en deselde god: Eros. 
Ferhalen oer de Eroaten, benammen oer harren fiten en streken, wienen populêr yn de Hellenistyske kultuer út de 2e iuw foar Kristus. 

Yn de barokke keunst ferskine de Eroaten as Pûttos.

## Keppelings om utens

* ''Pothos'' – (livius.org: 8 desimber 2007)
* ''Pothos: god of sexual longing, yearning and desire.'' – (theoi.com: 8 des. 2007)
Tafeltennis op de Olympyske Simmerspullen

**[[Tafeltennis]]** is in sport dy't fanôf de Spullen fan 1988 yn Seoel op it programma fan de Olympyske Simmerspullen stiet.

## Skiednis
It Tafeltennis stiet sûnt 1988 op it programma fan de Olympyske Simmerspullen, tafeltennis stie bygelyks by de Paralympyske Spullen al sûnt 1960 op it programma. It ûnderdiel dûbbeldspúl is sûnt de Spullen fan 2008 ferfongen troch it ûnderdiel team. Tiddens de Spullen fan 1992 yn Barselona waarden der per ûnderdiel twa brûnzen medaljes útdield.

## Dissipline
### Manlju

### Froulju

## Medaljespegel
De top njoggen fan lannen dy't by it Tafeltennis medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.

## Sjoch ek
* Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen
Grutte Belt

De **Grutte Belt** (Deensk: *Storebælt*) is in seestrjitte tusken de Deenske eilannen Seeland en Funen. Sûnt 1997 binne de eilannen mei elkoar ferbûn troch de Grutte Beltbrêge.
De Grutte Belt is de grutste fan de trije seestrjitten dy't it Kattegat mei de Eastsee ferbine. De Grutte Belt is 60 km lang en 16-32 km breed. De Grutte Belt hat twa grutte eilannen: Sprogø yn it noarden en Langeland yn it suden. Under Sprogø spljaltet de Grutte Belt him yn in east- en in westkanaal. 

Yn it ferline frege de Deenske oerheid tol foar de skippen yn de Deenske seestrjitten: de Sonttol. Yn 1857, by it Ferdrach fan Kopenhagen, kaam dêr in ein oan. Sûnt is de Grutte Belt in ynternasjonaal wetter.

## Sjoch ek
* Lytse Belt
* Sont
Tafeltennis op de Olympyske Simmerspullen 2004

De **[[Olympyske Simmerspullen 2004]]**, ek wol de **XXVIIIe Olympiade** neamd, waarden yn 2004 hâlden yn Atene, de haadstêd fan Grikelân.
It tafeltennis hie plak yn it *Galatsi Olympic Hall*. It Stadion is nei de Spullen ferboud ta winkelsintrum.

## Utslaggen
### Inkeldspul

### Dûbbeldspúl

## Medaljespegel
De top fiif fan lannen dy't by it tafeltennis medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2004.

## Sjoch ek
* Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 2004