USS Nevada (skip út 1916)

De **USS ''Nevada*** wie in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]] [[slachskip]] fan 'e [[Nevada-klasse (slachskip)|*Nevada*-klasse]], mei de koade *'BB-36*'. It wie fan [[1916]] oant [[1946]] yn 'e tsjinst by de [[Amerikaanske Marine]]. De USS *Nevada* rekke slim skansearre ûnder de [[Oanfal op Pearl Harbor]], mar koe reparearre wurde en waard yn 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] fan [[oktober]] [[1942]] ôf wer ynset yn 'e striid tsjin sawol de [[Japan]]ners as de [[nazy-Dútslân|Dútsers]].

==Bou en skaaimerken==
De USS *Nevada* wie it twadde [[skip]] fan 'e [[Amerikaanske Marine]] dat nei de [[Amerikaanske steat]] [[Nevada]] ferneamd waard. It wie it [[prototype]] fan 'e [[Nevada-klasse (slachskip)|*Nevada*-klasse]], wêrfan't it ûntwerp yn 'e [[1910-er jierren]] as revolúsjonêr beskôge waard. Fjouwer fan 'e fernijings fan it skip soene neitiid yn frijwol elts oar Amerikaanske slachskip oernommen wurde: [[geskut]]stuorren mei [[batterij (artillery)|batterijen]] fan trije [[kanon (wapen)|kanonnen]] elk, [[stookoalje]] ynstee fan [[stienkoal]] foar [[brânstof]], [[steamturbine]]s foar in grutter berik, en it [[alles of neat (pânser)|alles-of-neatprinsipe]] op it mêd fan 'e [[pânser|bepânsering]].


De [[kyl (skip)|kyl]] fan 'e USS *Nevada* waard lein op [[4 novimber]] [[1912]] op 'e [[skipswerf]] fan 'e [[Fore River Shipbuilding Company]] yn [[Quincy (Massachusetts)|Quincy]] yn [[Massachusetts]], dêr't it skip op [[11 july]] [[1914]] [[tewetterlitting|te wetter litten]] waard. De bou fan 'e USS *Nevada* koste [[$]]5.895.000, wat yn dy tiid in reuseftich fermogen wie. As [[marineskip]] wie de USS *Nevada* swier [[pânser|bepânsere]], en it skip wie bewapene mei tsien 14 [[inch]] (356 mm)-[[kanon (wapen)|kanonnen]], en dêropta mei ferskate mindere [[wapen]]s. It skip hie in lingte fan 178&nbsp;[[meter|m]], in breedte fan 26&nbsp;m en in [[djipgong]] fan 8.70&nbsp;m. De [[faasje|topsnelheid]] bedroech 20,5&nbsp;[[knoop (seefeart)|knopen]], oftewol 38 [[km]]/[[oere|h]].

==Tsjinst==
===Iere jierren===
De USS *Nevada* waard op [[11&nbsp;maart]] [[1916]] troch de [[Amerikaanske Marine]] yn 'e tsjinst nommen en yndield by de [[Amerikaanske Atlantyske Float]] yn 'e [[marine]]haven [[Norfolk (Firginia)|Norfolk]], yn [[Firginia]]. It skip die mei oan ferskate oefenings, wêrby't it alhiel nei it [[Karibysk Gebiet]] fear, foar't de [[Feriene Steaten]] yn [[april]] [[1917]] by de [[Earste Wrâldoarloch]] behelle rekken. Om't it [[Feriene Keninkryk]] mei in [[brânstof]]tekoart kampte, waard lykwols net de moderne USS *Nevada*, mar waarden ynstee fjouwer âldere op [[stienkoal]] farrende Amerikaanske slachskippen de [[Atlantyske Oseaan]] oer stjoerd om har by de [[Britske Grutte Float]] te jaan. Pas yn [[augustus]] [[1918]] reizge ek de USS *Nevada* ôf nei [[Jeropa]], yn it selskip fan syn susterskip de [[USS Oklahoma (BB-37)|USS *Oklahoma*]] en de [[USS Utah (BB-31)|USS *Utah*]]. De trije slachskippen operearren de lêste [[moanne (tiid)|moannen]] fan 'e oarloch út 'e [[Bantrybaai]] yn [[Ierlân (eilân)|Ierlân]] wei troch grutte en weardefolle [[konfoai]]en [[keapfardij]]skippen te eskortearjen. 

Tsjin 'e tiid dat de oarloch op [[11&nbsp;novimber]] [[1918]] beëinige waard, hie de USS *Nevada* noch gjin skot lost. Yn [[desimber]] eskortearren tsien Amerikaanske slachskippen, wêrûnder de USS *Nevada*, it [[passazjiersskip]] de [[SS George Washington|SS *George Washington*]], mei de [[Amerikaanske presidint]] [[Woodrow Wilson]] oan board, nei de [[Frankryk|Frânske]] havenstêd [[Brest (Frankryk)|Brest]], dêr't er wei trochreizge nei de [[Fredeskonferinsje fan Parys (1919)|Fredeskonferinsje fan Parys]]. De folgjende dei, [[14&nbsp;desimber]], setten de slachskippen ôf oer de Atlantyske Oseaan, wêrnei't se op [[26&nbsp;desimber]] [[feest]]lik ynhelle waarden yn [[New York (stêd)|New York]].


===Ynterbellum===
Yn it [[Ynterbellum]] makke de USS *Nevada* diel út fan earst de Amerikaanske Atlantyske Float en letter fan 'e [[Amerikaanske Pasifyske Float]]. Yn [[july]] [[1921]] fertsjintwurdige it skip de Feriene Steaten tegearre mei in oar slachskip, de [[USS Arizona (BB-39)|USS *Arizona*]], op 'e [[Wrâldtentoanstelling]] yn [[Perû]]. Yn [[septimber]] [[1922]] wie de USS *Nevada* mei de [[USS Maryland (BB-46)|USS *Maryland*]] ien fan 'e slachskippen dy't de Amerikaanske [[minister]] fan Bûtenlânske Saken [[Charles Evan Hughes]] nei de fiering fan it hûndertjierrich bestean fan [[Brazylje]] yn [[Rio de Janeiro]] eskortearren. Fan [[july]] oant [[septimber]] [[1925]] brocht it slachskip mei oare skippen fan 'e Amerikaanske Pasifyske Float in freonskiplik besyk oan [[Austraalje (lân)|Austraalje]] en [[Nij-Seelân]]. Fan [[augustus]] [[1927]] oant [[jannewaris]] [[1930]] waard de USS *Nevada* yn 'e [[Marineskipwerf fan Norfolk]] yngeand modernisearre. 

===Oanfal op Pearl Harbor===

Fanwegen oprinnende spannings yn it gebiet fan 'e [[Stille Oseaan]], dy't ferbân holden mei de [[Twadde Sineesk-Japanske Oarloch]] en oanboaze waarden troch de oangeande [[Twadde Wrâldoarloch]] yn [[Jeropa]], ferhuze de [[Amerikaanske presidint]] [[Franklin D. Roosevelt]] de [[Amerikaanske Pasifyske Float]] yn begjin [[1941]] fan [[San Diego]], yn [[Kalifornje]], nei it [[Marinestasjon Pearl Harbor]], yn it [[Territoarium Hawaï]]. Op [[7&nbsp;desimber]] [[1941]] lei de USS *Nevada* dêr ôfmarre oan [[Battleship Row]] doe't de [[Japan]]ske [[Oanfal op Pearl Harbor]] plakfûn, wêrmei't de Feriene Steaten de Twadde Wrâldoarloch ynskuord waarden. 


De USS *Nevada* wie it iennichste Amerikaanske slachskip dat de trossen los smiet en by de [[kade]] wei wist te kommen, mei de bedoeling om út te farren. Dat wie de fertsjinste fan [[luitenant-op-see earste klasse]] F.J. Thomas, dy't yn ôfwêzigens fan 'e [[kaptein (skipfeart)|kaptein]] it befel oer it skip oernaam. De USS *Nevada* wie doe al rekke troch in [[torpedo (wapen)|torpedo]] en stie midskips yn 'e [[brân]]. It skip loek mei syn ôfstekken in protte Japanske oanfallen en waard rekke troch seis [[bom]]men. Thomas liet de USS *Nevada* om 09:10&nbsp;oere mei opsetsin yn ûndjip wetter oan 'e grûn rinne om foar te kommen dat it skip yn 'e havenmûning sinke en dy sa blokkearje soe. Der kamen 60 [[bemanning]]sleden om. [[Kadet (militêr)|Kadet]] Joe Taussig jr. ûnderskate him yn it bysûnder troch lieding te jaan oan it [[loftdoelgeskut]]; hy rekke [[swierferwûne]], mar bleau op syn post.

===Rest fan 'e Twadde Wrâldoarloch===
Nei it [[bombardemint]] waard de USS *Nevada* [[berging (skipfeart)|burgen]] en yn it [[Marinestasjon Pearl Harbor]] provisoarysk reparearre. It slachskip koe doe nei de [[Marineskipswerf fan de Puget Sound|Marineskipswerf fan 'e Puget Sound]] farre, yn 'e steat [[Washington (steat)|Washington]], foar yngeandere reparaasjes. It skip waard yn [[oktober]] [[1942]] wer yn 'e tsjinst nommen; it wie doe net allinnich reparearre, mar hie ek ferskate modernisearrings ûndergien. It waard neitiid ynset foar it ûnderstypjen fan ferskate [[amfibyske operaasje]]s troch it útfieren fan [[bombardemint|kustbombardeminten]]. Sa wie de USS *Nevada* yn [[maaie]] [[1943]] belusten by de [[Slach om Attu]], in ûnderdiel fan 'e [[Aleoetenkampanje]] yn [[Alaska]]. 


Fan mids [[1943]] oant [[april]] [[1944]] tsjinne de USS *Nevada* as eskorteskip foar konfoaien keapfardijskippen yn 'e [[Atlantyske Oseaan]]. Yn [[juny]] [[1944]] ûnderstipe it skip de lânings op 'e kust fan [[Normanje]] op [[D-Day]] en dêropfolgjende dagen. Yn [[augustus]] en [[septimber]] [[1944]] wie it skip behelle yn [[Operaasje Dragoon]], de lâning fan [[Alliëarden|Alliëarde]] troepen op 'e kust fan 'e [[Provâns]], wêrby't it syn grutte kanonnen ynsette om 'e [[nazy-Dútslân|Dútske]] kustferdigening by de haven fan [[Toulon]] út te skeakeljen. Yn [[febrewaris]] [[1945]] ûnderstipe de USS *Nevada* yn 'e [[Stille Oseaan]] de lâning fan Amerikaanske troepen yn 'e [[Slach om Iwo Jima]], wernei't it skip yn [[maart]] fan dat jier itselde die yn 'e [[Slach om Okinawa]]. Yn dat lêste treffen waard de USS *Nevada* rekke troch in [[Japan]]ske [[kamikaze]], werby't 11 bemanningsleden omkamen en 49 oare ferwûne rekken. 

===Nei de oarloch===
Nei de [[kapitulaasje fan Japan]], op [[15&nbsp;augustus]] [[1945]], naam de USS *Nevada* yn 'e [[Baai fan Tokio]] koart diel oan 'e [[besetting fan Japan]], foar't it skip weromkearde nei Pearl Harbor. Mei in leeftyd fan mear as 32 jier waard de USS *Nevada* beskôge as te âld om te behâlden yn in ynkrompen float yn fredestiid. It krige dêrom in nije funskje as [[doelskip]] by [[Operaasje Crossroads]], de [[atoomproef|atoomproeven]] dy't yn [[july]] [[1946]] op it [[atol]] [[Bikini (atol)|Bikini]], yn 'e [[Marshalleilannen]], holden waarden. Doe't de USS *Nevada'' dêrby de skokgolf fan 'e atoombom Able ûndergie, rekke it swier skansearre en oanhelle mei radio-aktive strieling. Om't it fierder nearne mear ta doogde, waard it skip op 29&nbsp;augustus 1946 út 'e tsjinst helle. It waard nei iepen see sleept en op 31&nbsp;july 1948 by in sjitoefening fan 'e marine ta sinken brocht. 

Op 11&nbsp;maaie 2020 waard it skipswrak troch in wittenskiplike ekspedysje werûntdutsen. It leit ûnderstboppest op in djipte fan 4.700&nbsp;m foar de kust fan 'e Hawaï-eilannen, 120&nbsp;km súdwestlik fan Pearl Harbor.