Santa Maria del Mar (Barcelona)

De **Santa Maria del Mar** (*Hillige Marije fan 'e See*) is in katolike tsjerke yn it Ribera-distrikt fan Barcelona, Spanje. De tsjerke is boud tusken 1329 en 1383 doe't it keninkryk Aragon mei hannel en seefeart in gouden tiid meimakke. De Santa Maria del Mar is in poerbêst foarbyld fan 'e Katalaanske gotyk. De relatyf koarte boutiid fan 'e tsjerke makke dat de styl oars as wenst by midsiuwske bouwurken tige suver en fan grutte uniformiteit is. 

## Skiednis

Neffens de leginde soe de apostel Jakobus op it plak dêr't hjoed-de-dei de tsjerke stiet preke ha. Dat waard de oanlieding fan 'e bou fan in lytse kapel. In earste skriftlike fermelding fan de Marijetsjerke datearret út 998.

Mei de earste stienlizzing troch kening Alfons IV van Aragon op 25 maart 1329 sette de bou fan 'e tsjintwurdige tsjerke útein. In plakette yn it Latyn en Katalaansk oan 'e gevel nei de *Fossar de les Moreres* tsjûget dêrfan. De bou stie ûnder lieding fan 'e arsjitekten Berenguer de Montagut, dy't de tsjerke ûntwurp, en Ramon Despuig. Alle gilden fan it Ribera-distrikt diene mei oan 'e bou. Benammen de dragers fan 'e stiennen, de saneamde *bastaixos*, soargen foar in ûnbidige prestaasje. Harren grutte ynset waard priizge op in brûnzen plakette by it haadportaal en op 'e doarren binne reliëfs fan harren oanbrocht. De muorren, sydkapellen en gevels waarden yn 1350 foltôge, mar in brân ferneatige yn 1379 grutte dielen fan 'e bou. Op 3 novimber wie it safier dat de lêste stien lein waard en op 15 augustus 1383, op it feest fan Marije-Himelfeart, waard de tsjerke troch Pere Planella, biskop fan Barcelona, ynwijd.  

In ierdskodding op 2 febrewaris 1428 feroarsake grutte skea en ferneatige it roasfinster yn 'e westlike gevel. It nije finster waard yn 1459 yn flamboyantstyl foltôge. In jier letter waard it brânskildere glês ynbrocht. De Sakramintskapel oan 'e apsis is in 19e-iuwske tafoeging. 

Paus Pius XI ferliende yn 1923 de titel basilica minor. Oan it begjin fan 'e Spaanske Boargerkriich ferneatigen anty-klerikalen it 22 meter barokke heechalter en in diel fan 'e rest fan it ynterieur. De brân yn 'e tsjerke bleau alve dagen trochlôgjen, mar de tsjerke sels oerlibbe it geweld.

## Eksterieur
Mei't de tsjerke ynsletten is troch de nauwe strjitten fan it Ribera-distrikt is it dreech in totale yndruk fan it eksterieur te krijen. Om't eartiids it tsjerkhôf oan 'e kant fan 'e *Fossar de les Moreres* en it *Plaça de Santa Maria* lei, is dat dêr noch it bêste mooglik. De westlike gevel makket in strenge en noftere yndruk, in typysk skaaimerk fan 'e Katalaanske gotyk. Troch twa steunbearen wurdt de gevel dêr yn trijën ferdield. Bylden fan Petrus en Paulus krigen dêr in plak yn de nissen oan beide kanten fan it westlike portaal. It timpaan toant Jezus mei oan wjerskanten Marije en Jehannes. De slanke achthoekige noardwestlike toer waard yn 1497 foltôge, de oare toer pas yn 1902.

## Ynterieur

De trijeskippige tsjerke foarmet ien grutte romte sûnder dwersskippen. In arsjitektoanyske begrinzing tusken it koer en it haadskip ûntbrekt. It ienfâldige ribferwulft wurdt droegen troch smelle achthoekige pylders. Hege finsters yn de ljochtbeuk meitsje in oerdiedige ljochtfal mooglik.

Fanwegen de brân as gefolch fan it anty-klerikale geweld yn 1936 binne der hast gjin bylden mear yn 'e tsjerke te sjen, sa't dy wol yn oare grutte goatyske tsjerken fan 'e stêd steane. It meast noch moat de tsjerke it barokke heechalter misse, in keunstwurk fan Deodat Casanoves en Salvador Gurri.  

De brânskildere ramen fan 'e tsjerke stamme út ferskate perioades. Fan 'e orizjinele ramen bleau allinne de Himelfeart en it Fuotwaskjen bewarre en in pear geometryske motiven yn 'e apsis.
## Oargel
It oargel is in histoarysk ynstrumint dat troch de Dútske oargelbouwer Grenzing restaurearre waard. It ynstrumint hat 21 registers op twa manualen en pedaal.

## Katedraal fan de See
De bou fan de Santa Maria del Mar foarmet de achtergrûn yn 'e roman "De Katedraal fan de See" fan Ildefonso Falcones. De bestseller waard yn 2006 publisearre en is sûnt yn in soad talen oerset, wêrûnder it Nederlânsk (*Kathedraal van de Zee*). It boek waard troch Netflix ûnder de titel "La Catedral del Mar" ferfilme.