open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hilda van der Meulen

**Hilda van der Meulen** (Aldskoat  is in Frysk fotomodel, aktrise en filmprodusinte.

## Libben
Yn 1993 waard se Miss Nederlân. Har mem Elly wie sa'n tritich jier earder al as Miss Gondelfeart keazen yn De Knipe. By de Miss World ferkiezing yn Súd-Afrika rôlet Hilda yn de wrâld fan it entertainment. Nei in jier fan "Miss-ferplichtings" komt se fia Londen yn Los Angeles. Se studearret oan de *Beverly Hills Playhouse Acting School*, dêr't in soad filmaspekten lykas senarioskriuwen en *character development*. Hja leart benammen it omsetten fan in skript yn wurkbere sênes foar de filmset.

Nei tsien jier gie se werom nei it heitelân en har hynders. As kreatyf produsint wurket se sûnttids by *Farmhouse*. Hjir leit se kontakten tusken filmprodusinten, hynstehâlders en hynders. Hilda skreau ûnder oare mei oan de film *[[Penny's Shadow]]*. Se is foarsitter fan de Nederlânske Bernefilmsjuery. 

Yn Los Angeles kaam se sûnt 1995 yn oanrekking mei de Scientology-tsjerke. Hja set har al jierren yn foar bewegingen dy't foar in bettere mienskip steane. Sa is se yn Nederlân in foarfjochtster fan de Nederlânske *Citizens Commission on Human Rights*. Boppedat set se har yn foar jongeren foar Minskerjochten. Sûnt se yn 2003 by de iepening fan it *European Office of Public Affairs en Human Rights* oanwêzich wie en Jeropeeske parlemintsleden rûnliede mocht en dy harren reaksjes seach plus it resultaat fan de selsûntwikkelingsprogramma's, ynklusyf *Youth for Human Rights*, is se in aktyf foarstanner. De yn 2006 troch Gerbrig Lijstra yn Snits oprjochte dochterorganisaasje "Jongeren voor Mensenrechten" hat dan ek har steun.  

Yn 2017 waard Hilda van der Meulen direkteur fan it Museumdoarp Allingawier dat se mei har freon in nije opset joech. Ein jannewaris 2018 waard se portrettearre yn it telefyzjeprogramma *Het mooiste meisje van de klas. 

== Filmografy ==
== Aktrise ==

* 2008 Shark in Venice 
* 2005 The Mechanik - *Alina Cherenko*
* 2002 Liberty Stands Still - *Emma Alderson*
* 2000 Attraction - *Ethel*
* 2000 Bar Hopping (TV film) - *St. Pauli Girl*
* 1999 Soccer Dog: The Movie - *Ref's Gal*
* 1998 fl 19,99 - leafke fan de maffiabaas

=== Skriuwer ===
* 2011 [[Penny's Shadow]] (mei oaren)

=== Sels ===
* 2008 Xtasy: The Real Story - Part 2 (koarte dokumintêre) *eks ferslaafde Janet''
Jacobus Anker

**Jacobus Anker** (Oost- en West-Souburg (Seelân), 25 febrewaris 1913 – Akkrum, 20 febrewaris 1998) wie in Nederlânsk politikus.

Nei syn fiifjierrige hbs-stúdzje yn Flissingen kaam hy yn 1931 earst as folontêr en dêrnei as amtner te wurkjen by de gemeentesekretary fan Ritthem. Yn 1934 makke hy de oerstap nei de provinsjale griffy fan Fryslân. Fan juny 1945 ôf wie hy trije moannen waarnimmend boargemaster-sekretaris fan Flylân en yn desimber fan dat jier folge syn beneaming ta boargemaster-sekretaris fan Skiermûntseach. Yn 1955 waard syn broer Adriaan Anker boargemaster fan Flylân en yn novimber 1956 waard hysels boargemaster fan de gemeente Utingeradiel wêrfan it gemeentehûs yn Akkrum stie. Polityk sjoen fielde hy him besibbe oan de Partij fan de Arbeid oant dy yn 1966 mei *Tien over Rood* in ruk nei links makke. Anker besleat doe partijleas te bliuwen wêrtroch't hy net yn de beneaming kaam foar boargemastersposten yn gruttere gemeenten. Hy bleau dêrom oant syn pinsjoen begjin 1978 de boargemaster fan Utingeradiel en wie doe de lêste partijleaze boargemaster fan Fryslân. Letter dat jier wie hy noch inkele moannen waarnimmend boargemaster fan Warkum. Yn 1998 ferstoar hy 84-jier jier âld. Mei syn frou krige hy in dochter en trije soannen wêrûnder de twilling Wim en Hans Anker dy't bekend wurden binne as abbekaat.
Wetterskip De Trijegreppel

**Wetterskip De Trijegreppel** wie in wetterskip yn de destiidske gemeente Utingeradiel lyk bewesten Akkrum, dat in selsstannich oerheidsorgaan wie fan 1916 oant 1977. 

De Trijegreppel hie benammen de lykneamde sleat (ek: Trigreppel), dy't in ferbining foarme(t) tusken Polsleat en de Meinesleat. Haadtaken fan it wetterskip wiene bemealing fan de polder en it ûnderhâld fan in wei. It wetterskip hie dêrneist damen en diken, trije brêgen, in draaikear, in bemealingsreau yn behear. Inisjatyf foar de oprjochting waard nommen troch de gemeente, dy't belang by it wetter fan de Trijegreppel hie as bluswetter. It wetterskip die alderlei behear lykas it baggeljen fan de sleat en it opheegjen fan de kaaien, túgde in wynmotor oan en lei in daam oan op it plak dêr't de Trigreppel útrûn yn de Polsleat. Oan de ein fan har bestean kaam De Trijegreppel in finansjele problemen troch in ferâldere administraasje. Sûnt 1964 koe gjin belesting mear heft wurde. De skuld rûn op nei 30.000 gûne. It wetterskipsbestjoer wie tsjin de nije wetterskipsyndieling, dochs gie De Trijegreppel op yn wetterskip Boarnferd yn 1967 by de earste wetterskipskonsintraaje yn Fryslân.

Nei fierdere fúzjes falt it gebiet sûnt 2004 ûnder Wetterskip Fryslân. It gebiet leit tsjintwurdich binnen de beboude kom fan Akkrum.
Van Abbemuseum

It **Van Abbemuseum** is in museum foar moderne en hjoeddeiske keunst yn it sintrum fan Eindhoven oan de Dommel. It museum waard yn 1936 iepene en is neamd nei de oprjochter, sigarefabrikant Henri van Abbe. Van Abbe wie in leafhawwer fan moderne keunst en woe Eindhoven dêr ek fan genietsje litte. 

It gebou wie in ûntwerp fan arsjitekt A.J. Kropholler yn tradisjonalistyske styl. Twadde helte 20e iuw groeide it museum flink en oan de ein fan de iuw wie it besteande museum fierstente lyts wurden foar de kolleksje, de bibleteek en foldie it net mear oan de easken fan eigentiids belied en bedriuwsfiering. Der kaam nijbou, neffens in ûntwerp fan arsjitekt Abel Cahen, dat it museum sa'n fiif kear grutter makke. Sûnt 2003 is it fernijde Van Abbemuseum iepen foar publyk.

De kolleksje fan it museum bestiet anno 2010 út goed 2700 keunstwurken, likernôch 1000 wurken op papier, 700 skilderijen en 1000 skulptueren, ynstallaasjes en fideowurk.
It museum hat ien fan de grutste kolleksjes skilderijen yn de wrâld fan El Lissitzky. Teffens besit it wurk fan Pablo Picasso en Wassily Kandinsky.

## De samling

De keunstsamling waard mei úteinset yn 1909 troch Van Abbe. Hy kocht privee skilderijen dy't almeast foar syn eigen wente ornearre wienen. Tegearre mei Carl Alandt, in Amsterdamske freon út de tabakshannel, besocht er útstallings. Sa rekke er yn de kunde mei it wurk fan skilders sa as Jan Sluyters, Lizzy Ansingh en Carel Willink en kocht er wurk fan harren. Teffens hie Van Abbe wurk fan Isaac Israëls. Troch it museum naam syn keunstbesit stadichoan ta en foarme de Van Abbe Kolleksje, dy't 2008 benei 3000 wurken befette.

De kolleksje hat in grut tal wurken fan El Lissitzky, mar ek fan Pablo Picasso, Georges Braque, Wassily Kandinsky, Marc Chagall, Fernand Léger, Theo van Doesburg en Piet Mondriaan. Nei-oarlochske keunstners sa as Joseph Beuys, Marcel Broodthaers, Anselm Kiefer, Jannis Kounellis, Rebecca Horn en Sigmar Polke binne ek fertsjintwurdige.

Fan West-Europeeske keunstners út de 80'er en 90'er jierren fan de foarige iuw sit der wurk fan Jan Vercruysse, Jean-Marc Bustamante, Thomas Schütte, Juan Muñoz, René Daniëls, Marijke van Warmerdam, Douglas Gordon, Aernout Mik,Danny Matthys en Pierre Huyghe yn de kolleksje. Nei 2004 kaam der mear belangstelling foar ynternasjonale ûntjouwings. Keunstwurken fan Dan Perjovschi, Wilhelm Sasnal, Nedko Soleikov, Tintin Wulia, Akram Zaatari, Yael Bartana, Agung Kurniawan, Surasi Kusolwong en oaren binne oankocht foar de kolleksje.

De Amerikaanske keunst nei 1960 is fertsjintwurdige mei Robert Morris, Donald Judd, Carl Andre, Sol LeWitt, Bruce Nauman en Lawrence Weiner en mei west-coast-keunstners as John Baldessari en Ed Ruscha.

Wichtige keunststreamings yn de kolleksje binne ûnder mear it Kubisme, De Styl, it Konstruktivisme, Ekspresjonisme, Nederlânske figurative keunst fan it ynterbellum, Cobra, *[[École de Paris]]*, Zero, Neokonstruktivisme, de matearjeskilders, *[[Minimal Art]]*, *[[Conceptual Art]]*, Dútske skilderkeunst út de jierren '70 en '80 en der is in samling fan moderne skulptuer, ynstallaasjes en fideokeunst, dy't yn letter jierren gearstald waard.
Fersoargingsplak Smarpot

**Fersoargingsplak Smarpot** of **Fersoargingsplak Smoarpot** is in fersoargingsplak oan de A32 Ljouwert - Meppel op de hichte fan Akkrum by ôfslach 13. It fersoargingsplak leit yn 'e gemeente It Hearrenfean op de grins fan de eardere gemeenten Boarnsterhim en Skarsterlân.

By it fersoargingsplak is in tankstasjon fan Tamoil.

## Namme
De namme "Smeerpot" stiet op de kaart fan Schotanus/Halma en giet tebek oant ein 17e iuw. Eekhoff hat him op syn Utingeradielkaart ek noch oernommen. Nei alle gedachten giet it om een âld petgat, fan in turfmakkerij tsjin de Polsleat oan dy’t yn de 17de iuw al ticht wie. It nammestikje 'Smeer' soe ynjûn wêze kinne meidat, likernôch yn deselde opstrek in kilometer súdwest de Brijpot te finen wie. Bakker, FN 4, 72, wit ek net mear te melden. Hy mient ek dat it om in stik dyk gie, mar dat soe ek in kaartynterpretaasje wêze kinne.
Tsjerke fan Friens

De **Tsjerke fan Friens** is de 13-iuwske tsjerke fan Friens yn de gemeente Ljouwert. De herfoarme tsjerke is oanslettten by de PKN en foarmet ien gemeente mei de herfoarme tsjerken fan Idaerd en Reduzum. 

## Skiednis
By opgravingen binne fûneminten fûn fan in dowestienen tsjerke, dy't dêr yn de 13e iuw stie. Oant de reformaasje yn 1580 hie Friens in eigen pastoar, dy't neist syn tsjerklike plichten libbe fan it tsjerkelân. Dat lân bewurke hy sels. Doe't de katolike tsjinsten ferbean waarden, waard it alter yn de tsjerke ôfbrutsen. Om't it lytse tal ynwenners fan de doarpen gjin eigen dûmny betelje koene waard der in gearwurkingsferbân mei Idaerd oprjochte.

Yn 1704 waard de toer fan de tsjerke ôfbrutsen. De frijkommen stiennen brochten in bedrach fan ƒ 139,00 op. It oerwurk út de toer waard opburgen en de klok stie op it tsjerkhôf. Sûnt 1720 hong de klok neffens it foarbyld fan de tsjerke yn Sibrandabuorren yn in houten tuorke.

## Hjoeddeiske tsjerke

It hjoeddeiske tsjerkegebou fan Friens waard boud yn 1795, it jier dat de Frânske tiid begûn. Dat ferklearret de bysûndere omstannichheid dat de famyljewapens net út de grêfstienen, dy't no noch yn de tsjerke lizze, kapt binne. It tsjerkegebou wie op it stuit fan de bou net te sjen en ek net te berikken, sadat dêr neat fernield waard.

Yn 1886 waard de tsjerke neffens de easken fan dy tiid ferboud. Alle grutte grêfstienen waarden oerein set en de banken waarden ôfbrutsen en as brânhout ferkocht. In nij ynterieur waard makke en de kânsel yn de foarm fan in kûp krige in katederfoarm. De kânsel is by de tsjerkerestauraasje fan 1989 stean bleaun. 

De westgevel en de toer binne fan 1906 en ûntwurpen troch de arsjitekt Hendrik Kramer.

Nei de Twadde Wrâldoarloch rekke de tsjerke wer yn ferfal. By de restauraasje yn 1989 is de tsjerke wer ynrjochte sa't dy yn 1887 wie.

## Ynterieur
De tsjerke is bekend fanwegen it grutte tal roubuorden fan de famylje Sytzama. Yn de tsjerke hingje trettjin roubuorden út it tiidrek 1637-1843. De seis grutte sarken fan deselde famylje (1607-1759) dy't earder tsjin de muorre fan it koer stiene, lizze hjoeddedei wer yn 'e flier. 

De klok fan de tsjerke waard yn de 13e iuw getten. De toer hat in mechanysk oerwurk. It ynstrumint hat fiif registers op ien manuaal.  

## Ofbylden

Ofbyld:De_kerk_van_Friens-Rouwbord_van_Sytzama-1.jpeg|*[[Rouboerd]] (detail)*
Ofbyld:De_kerk_van_Friens-Rouwbord_van_Sytzama-2.jpeg|*Rouboerd fan de famylje Van Sytzama*
Ofbyld:De_kerk_van_Friens-Rouwbord_van_Sytzama-3.jpeg|*Rouboerd fan de famylje Van Sytzama*


Ofbyld:De_kerk_van_Friens-Wapenschild_van_Sytzama-1.jpeg|*de famylje Van Sytzama hat in grutte rol spile
Ofbyld:De_kerk_van_Friens-van_Sytzama_familiegraf.jpg|*Op it tsjerkhôf hawwe de van Sytzama’s har' eigen famyljegrêven''


## Sjoch ek
* Gertrudistsjerke, Idaerd
* Finsintiustsjerke, Reduzum
* Toer fan Eagum

## Keppeling om utens
* disposysje oargel
List fan âldste Friezen

Op de **list fan âldste Friezen** steane minsken dy't âlder as 105 jier wurde binne. De list rint oant 2013. Troch de Nederlânske wetjouwing is it bygelyks net sa maklik nei te gean oft de 107e jierdei helle is. Faak hinget dit gear mei it omtinken yn de parse en ynternet.
Grumman S-2 Tracker

De **Grumman S-2 Tracker** wie in Amerikaanske langeôfstânspatrouillefleanmasine ornearre foar de ûnderseeboatopspoaring en -bestriding.

## Skiednis
De Amerikaanske fleanmasinefabrikant Grumman sette ein Twadde Wrâldkriich útein mei it bouwen fan ûnderseeboatbestridingstastellen. Ien fan de ferneamde typen út dy tiid wie de Grumman Avenger, dy't oant yn de jierren fyftich brûkt waard.

Avengers operearren yn kloftkes fan twa as trije tastellen om ûnderseeboaten op te spoaren en uit te schakelen. Ien tastel (de *hunter*) wie úrist mei de opspoaringsradar, de oare fleantugen (de *killers*) hienen  djiptebommen en raketten.

Begjin jierren fyftich wie der ferlet fan in tastel dat al dy taken allinne útfiere koe. Yn 1952 late dat ta it "Model 89", in prototype fan in tastel mei twa motors, mei fleugels oan de boppekant fan de romp, omdat sa ûnder de fleugels plak wie foar wapens. Omdat de testresultaten fan it prototype der op liken, bestelde de Amerikaanske Marine (*United States Navy*) 15 tastellen.

Dêrnei folge in súksesfolle rige fan trije, fan elkoar ôflate typen,
* de Grumman C-1 Trader transportfleanmasine,
* de Grumman E-1 Tracer Airborne Early Warning ferzje en
* de **S-2 Tracker** ûnderseeboatferkenner/bestrider ferzje.

De firma Grumman levere it tastel ûnder de namme "Grumman S2F-1", mar de US Navy (USN) doopte it tastel "Tracker" (opspoarder). De bemanningen joegen it tastel lykwols de bynamme "Stoof" (fan S-two-F).

## Utris

De earste S2F-1 ferzje hie in AN/APS38 radar yn de romp dy't by ûnderseeboatbestridingsmissys ûnder de romp sakje litten wurde koe, en in *Magnetic Anomaly Detector* yn in sturtseksje (de saneamde MAD beam) dy't útskood wurde koe. Boppe de cockpit siet in APA69 *Electronic Counter Measure* (ECM) antinne; dy waard lykwols yn de lettere ferzjes ferfongen troch in AN/APA69 antinne yn in radome. Under de rjochterfleugel wie standert in fêst sykljocht fêstmakke foar gebrûk by nacht en min sicht. Lettere ferzjes krigen standert in noch sterker en beweechber sykljocht.

De Tracker hie 6 ophingpunten ûnder fleugels dêr't in ferskaat oan wapens oan meinaam wurde koe, sa as:
* 15x 5 inch HVAR raketten yn rekken
* Mk54 djiptebommen
* 30x 2,75 inch raketten yn rekken of *pods*

It tastel hie ek in ynterne wapenromte foar in Mk34 of Mk43 torpedo, 8x SSQ2 en 2 SSQ1 sonoboeien.

De S-2 Tracker koe relatyf in soad brânstof meinimme. Kombinearre mei in frijwat lege krúsfaasje betsjutte dat trochstrings in missytiid fan 6 oeren.

Om oan de grutte ynternasjonale fraach foldwaan te kinnen, waard de Tacker ek yn Kanada yn lisinsje makke troch de firma De Havilland.

Totaal waarden 1284 Trackers boud.

## Technyske feiten
Yme van der Meer

**Yme Bernardus van der Meer** (Blauhûs, 1 augustus 1893 - Warkum, 7 augustus 2001) wie in skoftlang de âldste bewenner fan Fryslân.

Wurke al jong as boere-arbeider en wie ek barbier. Troude yn 1920 yn Abbegea mei Jantje Kuipers en waard kapper yn Blauhûs. Yn 1961 namen syn beide soannen it wurk oer. Doe't er 105 jier wie ferhuze hy nei Warkum.

## Sjoch ek
* List fan âldste Friezen
Ymkje Hofstra-Booi

**Ymkje Hofstra-Booi** (De Himrik, 28 septimber 1881 - Wynjewâld, 11 desimber 1989) út Wynjewâld waard 2 desimber 1989 de âldste frou fan Nederlân, nei it ferstjerren fan Hinderika Modderaar. Sy hat dizze titel 9 dagen droegen, Hofstra-Boai ferstoar yn 'e âldens fan 108 jier en 74 dagen. Har opvolgster as âldste frou wie Trijntje Jansma-Boskma. 

## Sjoch ek
* List fan âldste Friezen
Roelofje Akkerman-Huisman

**Roelofje Akkerman-Huisman** (Sint-Jânsgea, 22 febrewaris 1884 - dêre, 6 maaie 1992) fan Sint-Jânsgea wie by har ferstjerren de âldste ynwenster fan Fryslân en de op-ien-nei âldste fan Nederlân mei 108 jier en 74 dagen.

## Sjoch ek
* List fan âldste Friezen
Reinskjen Pruiksma-Bakker

**Reinskjen Pruiksma-Bakker** (Drylts, 21 juny 1861 - dêre?, 26 febrewaris 1970) fan Drylts wie by har ferstjerren mei 108 jier en 250 dagen de âldste ynwenner fan Fryslân en Nederlân. 

## Sjoch ek
* List fan âldste Friezen
Brechtje Velstra-Bloemhof

**Brechtje Velstra-Bloemhof** (Sumar, 21 maaie 1897 - Aldtsjerk, 21 maaie 2005) fan Aldtsjerk wie yn 2005 de âldste ynwenster fan Fryslân. Se stoar op har jierdei doe't se 108 jier waard. Hja wie boaske oan Meint Velstra dy't ferstoar yn 1977.

## Sjoch ek
* List fan âldste Friezen
Fersoargingsplak

In **fersoargingsplak** is in plak lâns in auto(snel)wei dêr't automobilisten de mooglikheid hawwe om de reis te ûnderbrekken, út te rêsten, te iten of te drinken,nei it húske te gean en benzine te tanken.

In fersoargingsplak kin ornaris allinnich fan de autowei ôf berikt wurde, en mar út ien rjochting. Dit om foar te kommen dat it as op- en ôfrit brûkt wurdt. Oer in lingte fan ien kilometer wurde om de ûngefear trijehûndert meter oanjûn. Fersoargingsplakken lizzen sa'n 20-25 kilometer fan elkoar. Om de fjirtich kilometer leit der meast in restaurant. 

### Nammejouwing
Fersoargingsplakken yn Nederlân wurde meast neamd nei eleminten yn de omjouwing, meast in natoergebiet, mar ek de plaknamme dêr't it plak by yn de buert leit of in lokale strjitnamme. Namen fan wichtige persoanen of barrens út de skiednis wurde wol ek wol as namme brûkt.

## Fersoargingsplakken yn Fryslân
* De Lanen oan de A6 by de Tsjûkemar
* De Wiel oan de A6 by de Tsjûkemar
* Lemsterhop oan de A6 by de De Lemmer
* Breesândyk oan de A7 by it âlde wurkeilân Breesân
* Wildinghe oan de A7 by Surch
* Hayum oan de A7 by Wûns
* Laerd oan de A7 by Laard
* Bloksloot oan de A7 by de Bloksleat De Jouwer
* De Wâlden oan de A7 tusken De Tynje en Beetstersweach
* De Vonken oan de A7 tusken De Tynje en Beetstersweach
* De Mieden oan de A31 by Dronryp
* Mandelân oan de A32 by Wurdum
* Smarpot oan de A32 by Akkrum
* De Weeren oan de A32 by Teridzert
Kees Hanje

**Kornelis (Kees) Hanje** (Westermar, 19 augustus 1906 - De Jouwer, 7 desimber 2011) wie in boer dy't yn 2012 de âldste man fan Fryslân wie. 

Hanje wie syn hiele libben boer, earst op de pleats oan it Binnenpaad. Begjin jierren sechtich ferhuze de húshâlding yn ferbân mei de ruilferkaveling nei in pleats oan de Koarte Ekers by De Jouwer. Yn de pleats sieten yn de oarloch ûnderdûkers. Hanje komt út in húshâlding fan sân bern. Hy hie noch fjouwer bruorren en twa susters dy't ek allegear âld wurden binne. 

Doe't er yn 2011 105 jier waard kaam waarnimmend boargemaster fan Skarsterlân Mary Looman by him op besite yn fersoargingshûs De Flecke oan de Midstrjitte op De Jouwer. Kees Hanje troude op 11 maaie 1934 mei Attje Semplonius dy't desimber 1992 ferstoar. Se krigen tegearre fiif bern, trije dochters en twa soannen.
 
## Sjoch ek
* List fan âldste Friezen

## Keppeling om utens
* http://www.youtube.com/watch?v=iz6-baV_Lf4
Antje Aans-Jelsma

**Antje Aans-Jelsma** (Wolvegea, 15 april 1904 - De Gordyk, 27 april 2012)  wie yn 2012 de âlste ynwenner fan Fryslân. 

As boeredochter út Wolvegea, dy't grutbrocht waard yn Oerterp, troude se yn 1929 mei Wiebe Aans en krige mei him twa bern, Bonne en Hieke. Nei har trouwen ferhuzen se nei Lippenhuzen. Sy wenne in grut diel fan har libben yn Oerterp. Yn 1991 ferstoar Wiebe Aans. 

De lêste trettjin jier fan har libben wenne hja yn in fersoargingshûs op De Gordyk.

## Sjoch ek
* List fan âldste Friezen
Sterkste Man fan Fryslân

De ferkiezing fan **Sterkste man fan Fryslân** wurdt sûnt 1982 hâlden. De wedstriden wurde op ferskate plakken hâlden, de lêste jierren yn it WTC Expo yn Ljouwert. Oan it begjin as ûnderdiel fan de Jierbeurs, sûnt 1988 as selsstannich evenemint.

De ûnderdielen binne net altiten itselde. Yn 2010 binne der seis ûnderdielen: Beamstamhuffe, Autolûke, Frachtweinlûke, Gewicht heechsmite, Tsjillen kantelje en Stienhuffe. 

Troch de jierren is der in ferskowing geande fan it type gewichtheffers nei all-round atleten. Jan Wagenaar wûn de grutte Wikselbeker fiif kear, Wout Zijlstra en Henk van der Veen elk fjouwer kear.

Foar junioaren is der in eigen klasse.
Tjalling van den Bosch

**Tjalling van den Bosch** (Achlum, 28 juny 1955) is in eardere krêftsporter en dammer. Hy waard fjouwer kear Sterkste man fan Fryslân en yn 1989 Sterkste Man fan Nederlân. Yn 1990 waard hy sânde yn de wedstriid om Sterkste Man fan de Wrâld. Hy hat it wrâldrekord auto's lûken op syn namme stean mei 18 auto's.

Ek wie Tjalling tige fertsjinstlik yn de Highland Games dêr 't er geregeld oan mei die en benammen dêrfoar nei de Skotske heechlannen ôfreizge. It wiene de Ingelsen dy 't him "Charlie" neamden en de bynamme *The Gentle Giant* foar him betochten. Ek yn dy takke fan krêftsport helle er ferskate titels en bruts in pear rekôrs.

It wie Tjalling dy 't de Pure Strength-searjes betocht, dy 't fertsjintwurdige waard mei de sterkste manlju fan in beskaat lân. It format bestie út in sterkste man-lannewedstriid mei tige útienrinnende ûnderdielen lykas pealsmite, toulûke, laadrace en gewicht heech smite. De ûnderdielen waarden alle wiken ôfleveringen fan útstjoerd en rûn fan 1987 oant en mei 1990. It evenemint waard op ferskate plakken yn Ingelân en Skotlân opnommen en útstjoerd op ferskate kanalen yn Grut-Brittannië en Nederlân.

Tjalling is ek aktyf yn de damsport en is dêryn in provinsjale subtopper yn Fryslân. Hij spilet yn de nasjonale kompetysje yn it earste tsiental fan damclub Huzum út Ljouwert. Yn it seizoen 1998/1999 makket hy diel út fan Damclub Rinsumageast út Rinsumageast en helle hjirmei it twadde plak yn de Nederlânske damkompetysje.

## Sjoch ek
* List fan Fryske damkampioenen
Jan Wagenaar

**Jan Wagenaar** (Skearnegoutum, 19 oktober 1976) is in Fryske krêftsporter en de hjoeddeiske Sterkste man fan Fryslân. Yn it deiske libben is Wagenaar reiddekker.

In 2011 is Wagenaar is de tredde Fries dy't de titel Sterkste Man fan Nederlân ynhelle. Syn learmaster Wout Zijlstra helle 10 jier earder, yn 2001, de titel.
Op 16 july 2011 mjit Jan Wagenaar syn krêften mei 9 oare Nederlanners en einiget by twa ûnderdielen heech en by trije ûnderdielen as earste. Allinnich it frachtweinlûken giet wat minder, mar hy sit dochs noch yn de middenmoat. It totaal fan de seis ûnderdielen is mear as genôch foar de winst. Wagenaar hellet syn titel ûnder tafersjoch fan hast alle âld-kampioenen, wêrûnder de op dat stuit 74-jierrige Gerard du Prie, de earste Sterkste Man fan Nederlân, yn 1979. Dat wie ta eare fan de 25e edysje fan dit barren.

## Fysyk
*Lingte: 187 cm
*Gewicht: 140-150 kg

## Prestaasjes sûnt 2007
*2e plak Highland "weiland" Games (2007)
*1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2007)
*6e plak Sterkste Man fan Nederlân (2008)
*3e plak Sterkste Man fan Súd-Nederlân (2008)
*1e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2008)
*3e plak Open Fries Kampioenskip frachtweinlûken (+100 kg) (2008)
*1e plak Sterkste Man fan de Súdwesthoeke (2008)
*3e plak Nasjonaal Kampioenskip Frachtweinlûken (2008)
*1e plak Sterkste Man fan de Keale Dunen (toppers) (2008)
*1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2008)
*1e plak "Kening fan it Hout" (2009)
*1e plak Sterkste Man fan Winschoten (2009)
*2e plak Sterkste Man fan De Jouwer (2009)
*1e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2009)
*1e plak Sterkste Man fan Blijham (2009)
*3e plak Sterkste Man fan Nederlân (2009)
*1e plak Sterkste Team fan Fryslân (2009)
*1e plak Sterkste Highlander fan Fryslân (2009)
*1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2009)
*1e plak Sterkste Kerstman fan Noord-Nederland (2009)
*1e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2010) (21 maart)
*2e plak Sterkste Man fan Súd-Hollân (2010)
*1e plak Sterkste Man fan Musselkanaal (2010)
*2e plak Dutch Strongman-cup Kampen (2010)
*1e plak Sterkste Man fan it Westerkertier (2010)
*4e plak Sterkste Man fan Nederlân (2010)
*1e plak Dutch Strongman Cup Rotterdam (2010)
*3e plak Sterkste *[[Highland Games|Highlander]]* fan Nederlân (2010)
*1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2010)
*1e plak Sterkste Man fan Nederlân (2011) (16 july)
*1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2011)
*1e plak Sterkste Team fan Nederlân (met Johan Langhorst (27 maaie 2012))
*2e plak Sterkste Man fan Nederlân (2012) 14 july
*2e plak Sterkste Man fan Nederlân (2013) 20 july
*2e plak Sterkste Man fan Nederlân (2015) july (1e: Jitse Kramer út Fryslân, 2x, 2013 + 2015) 

## Oare prestaasjes
*Frysk kampioen bankdrukken (2008) 235 kg 1x (hjoeddeisk rekord)
Rykswegeplan 1927

It earste **Rykswegeplan** waard 1927 makke, it wie it earste plan sûnt Napoleon (begjin 19e iuw) om de besteande ferbinings yn kaart te bringen en at it nedich wie nije Rykswegen oan te lizzen. It doel wie om sawol besteande diken te ferbetterjen as nije ferbinings te meitsjen. De kosten fan it projekt waarden rûsd op 300 miljoen gûne (wearde fan 1927) en de útfiering soe yn 30 jier realisearre wurde kinne.

It plan is foaral ferneamd fan taljochtsjende kaart. Op dy kaart wie in haadwegestelsel foar trochgeand, motorisearre ferkear wjerjûn. Allegear ferbinings tusken de stêden, mar net dy stêden bylâns. Dêrnjonken wiene in tal folslein nije trasees foarsjoen, nammentlik:
* De Haach – Gouda – Utert (A12)
* Rotterdam – Gouda – Amsterdam (A3, net útfierd)
* De Haach – Rotterdam (A13)
* Amsterdam – Utert (A2)
* Amsterdam – Leien (A4)

## Oare Rykswegensplannen
Nei 1927 binne der noch oare rykswegeplannen fêststeld yn 1932, 1938, 1948, 1958, 1968 en foar it lêst yn 1984.

## Brêgen
Yn it Rykswegeplan fan 1927 binne tolve brêgen oer de grutte rivieren fêstlein.

It binne:

Fan de tolve brêgen binne der fjouwer wetlik beskerme ryksmonumint, nammentlik de brêgen yn Arnhim, Nymwegen, Hendrik-Ido-Ambacht en Swol.

## Sjoch ek
* Ryksstrjitwei
Fersoargingsplak De Lanen

**Fersoargingsplak De Lanen** is in fersoargingsplak oan de A6 Muiderberch-De Jouwer tusken ôfrit 18 en 19 yn 'e Tsjûkemar, yn 'e gemeente De Fryske Marren op 'e grins fan de eardere gemeenten Skarsterlân en Lemsterlân.

Krektas in soad oare fersoargingsplakken stiet ek De Lanen bekend as homo-moetingsplak. Wyls is dy funksje foar it meastepart ferdwûn troch aksjes fan de gemeente en plysje, wêrûnder it kappen fan beammen en it beboetsjen fan de homoseksuelen (de saneamde cruisende manlju). Sûnt 2005 is it ferbean om tusken jûns en it lemieren fan de dei op it fiere stik fan it parkearplak te kommen.

De Lanen is mei in fuotgongerstunneltsje ferbûn mei fersoargingsplak De Wiel.
Fersoargingsplak De Vonken

**Fersoargingsplak De Vonken** is in fersoargingsplak oan de A7 Bad Nijeskâns - Saandam yn it part tusken De Tynje en Beetstersweach op 'e hichte fan Terwispel yn 'e gemeente Opsterlân. It leit foar Fersoargingsplak De Wâlden oer. It plak hat in spesjaal spegelôfstelplak.
Fersoargingsplak Lemsterhop

**Fersoargingsplak Lemsterhop** is in fersoargingsplak oan de A6 De Jouwer-Muiderberch tusken ôfrit 17 en 16 tichteby De Lemmer, yn 'e gemeente Noardeastpolder.

Bewesten de A6 leit de *Lemster*wei en beëasten leit de *Hop*wei. Alletwa diken komme fan De Lemmer, gemeente De Fryske Marren. Bylâns it fersoargingsplak rint de Lemster Feart, dy't útkomt yn 'e Iselmar.
Lemster Feart

De **Lemster Feart** is in kanaal fan 16 km langte yn Flevolân, dat ûntstie by de drûchlizzing fan 'e Noardeastpolder yn 1942. It kanaal rint fan Emmeloard nei De Lemmer en komt út yn de Iselmar. By Emmeloard is it kanaal ferbûn mei de Urkerfeart en de Swolske Feart.
Fersoargingsplak Breesândyk

**Fersoargingsplak Breesândyk** is in fersoargingsplak oan de A7 Saandam-Bad Nijeskâns op de Ofslútdyk. It leit oan de súteastkant fan de A7, mar te berikken foar alletwa rjochtingen troch in fiadukt. It heart ta de gemeente Súdwest-Fryslân.

It fersoargingsplak is neamd nei ien fan de fjouwer wurkeilannen dy't brûkt waarden foar de oanlis fan de Ofslútdyk: Breesân. Op it eilân leit ek it doarpke Breesândyk dat 3 (2025) ynwenners hat.

By it fersoargingsplak leit in tankstasjon fan Esso.
Fersoargingsplak Wildinghe

**Fersoargingsplak Wildinghe** is ien fersoargingsplak oan de A7 rjochting Saandam tusken ôfrit 16 en 15 (Surch) yn de gemeente Súdwest-Fryslân.

By it fersoargingsplak stiet in tankstasjon fan Shell Express.

Sa'n twahûndert 200 meter besuden de Rykswei by it doarp Wûns rint de *Wildingheleane*, neamd nei de eardere gritenij Wildinghe.

Oan de oare kant fan de autosneldyk leit efkes fierderop Fersoargingsplak Hayum.
Fersoargingsplak Laerd

**Fersoargingsplak Laerd** is in fersoargingsplak oan de A7 Saandam-Bad Nijeskâns tusken ôfrit 18 en 19 krekt beëasten Boalsert yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Op it fersoargingsplak stiet in Total Energies tankstasjon. De namme komt fan 'e tichteby lizzende buorskip Laerd
Fersoargingsplak Hayum

**Fersoargingsplak Hayum** is in fersoargingsplak oan de A7 Saandam-Bad Nijeskâns tusken ôfrit 15 en 16 op 'e hichte fan it doarp Wûns yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It fersoargingsplak krige syn namme troch in de tichteby lizzende buorskip Haaium. Skean foar it fersoargingsplak oer leit Fersoargingsplak Wildinghe. By it fersoargingsplak binne gjin foarsjennings.
Fersoargingsplak Bloksloot

**Fersoargingsplak Bloksloot** is in fersoargingsplak oan de A7 Bad Nijeskâns - Saandam yn it part De Jouwer-Snits tusken ôfrit 23 en de Prinses Margriettunnel yn de gemeente De Fryske Marren.

Benoarden it fersoargingsplak leit in dykje mei de namme *Bloksleat*.

It fersoargingsplak hat in tankstasjon fan Tinq. Tinq is in dochterûndernimming fan Gulf.

It fersoargingsplak leit presiis op de NAP-nulline. Yn 2005 hat it Nederlânsk Bureau foar Toerisme & Kongressen, yn de mande mei de ANWB en de Ministearjes fan Ferkear en Wettersteat en Underwiis, Kultuer en Wittenskip by alle fersoargingsplakken dy't op de nulline lizze in ynformaasjeboerd te setten om sa dy line sichtber te meitsjen foar it publyk.
Fersoargingsplak De Mieden

**Fersoargingsplak De Mieden** is in fersoargingsplak oan 'e A31 fan Surch - Drachten tusken ôfrit 21 en 22 tichteby Dronryp, gemeente De Waadhoeke.

It fersoargingsplak krige syn namme oan de dêr lizzende healannen. Mieden is it Fryske wurd foar healannen.

By it fersoargingsplak stiet in tankstasjon fan Q8. Yn 2013 wurde middels in feiling de hierrjochten fan it pompstasjon ferkocht .
Fersoargingsplak De Weeren

**Fersoargingsplak De Weeren ** is in fersoargingsplak, oan de A32 Meppel - Ljouwert tusken ôfrit 9 en 10 op 'e hichte fan Teridzert yn 'e rjochting fan Ljouwert. It fersoargingsplak leit yn de gemeente Weststellingwerf.

It parkearplak hat in spegelôfstelplak. It tankstasjon is fan Shell.

Oan de oare kant fan de dyk leit fersoargingsplak Dorpshellen.
Fersoargingsplak Dorpshellen

**Fersoargingsplak Dorpshellen ** is in fersoargingsplak, oan de A32 fan Ljouwert - Meppel tusken ôfrit 10 en 9 op de hichte fan Wolvegea yn de rjochting fan Meppel. It fersoargingsplak leit yn de gemeente Weststellingwerf.

It parkearplak hat in spegelôfstelplak. It tankstasjon is fan Shell .

Oan de oare kant fan de dyk leit fersoargingsplak De Weeren.
Auke Johannes Vleer

**Auke Johannes Vleer** (Aldebiltsyl, 21 desimber 1911 - Swol, 9 oktober 1981) wie in Nederlânsk boargemaster fan Ynskedee.

## Libben en wurk
Vleer ferfear 1930 nei Nederlânsk-Ynje om dêr in twajierrige oplieding oan de bestjoersskoalle ôf te meitsjen. Syn earste beneamingen wienen yn de provinsjes Atjeh en Riau op Sumatra fan 1932 oant 1936. Oktober 1936 kaam er werom nei Nederlân om dêrnei oan de Universiteit Leien Yndology te studearjen, mei as spesjalisme Yndysk rjocht. Yn 1940 hie er dy stúdzje dien. It útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich wjerhâlde him derfan om nei de koloanjes werom te gean. Yn de oarloch wurke hy foar it Reade Krús. Oan de ein fan de oarloch siet er by in groep ryksamtners dy't nei Ynje stjoerd waard om dêr de frede te bewarjen. Yn dy rol die er mei oan de Rûne Tafel Konferinsje fan augustus oant novimber 1949 yn De Haach. Groeiende politike spannings makken dat er weromgie nei Nederlân yn 1956. Dêrnei spile er in rol by de opset fan in Technyske Hegeskoalle yn Eindhoven en wie er fan 1965 oant 1977 boargemaster fan Ynskedee.
Auke Reitze Bloembergen

**Auke Reitze (Auke) Bloembergen** (De Bilt, 28 augustus 1927 - Wassenaar, 1 novimber 2016) wie in earder riedshear yn de Hege Ried fan de Nederlannen.

## Wurkpaad
Bloembergen helle syn rjochtebul oan de Ryksuniversiteit Utert yn 1949. Nei in karriêre as abbekaat en as wittenskiplik meiwurker oan de Utertske universiteit waard hy (nei syn promoasje) yn 1965 heechlearaar Boargerlik Rjocht oan de Ryksuniversiteit Leien as opfolger fan de 1964 hommels ferstoarne Jan Drion. Fan 1979 ôf hie Bloembergen sit yn de Hege Ried.
Siersmastate

**Siersmastate**, **Siertemastate**, **Feytsmastate** of **Sierksmastate** wie in state yn Deinum, gemeente Menameradiel. Fan de state is neat werom te finen.

De stins/state is boud foar of koart nei 1400. Yn 1420 komt yn Deinum al in haadling foar mei de namme Sija Sierdsma dy't dan mei Homme Oedsma fan Boksum in soenbrief tusken Sicke Syaerda mei syn freonen en Okke tom Broek besegelt.
Midden 15e iuw wurdt in 'Tierd Syersma toe Deynum' neamd dy't yn 1458 grytman oer it Deinumer nijlân is. Yn 1496 machtiget Feyka Ziersma syn buorman Wythie Laesz fan Boksum om foar him yn Harns mei de Grinzers te ûnderhanneljen. Pastoar Albert fan Deinum wie ree om syn segel oan it stik te hingjen, mar makket dêrby de oantekening dat hy sels net ûnder de Grinzers stean wol.

Yn 1516 wurdt Rieuwert Hessels op syn stins finzen nommen troch de Ljouwerters dy't it wer ris op in plonderjen set hawwe. Tsjin betelling fan 350 goudgûnen soenen de Deinumers har fee weromkrije, mar de frijheid fan it 'hearskip fan Deinum' foel bûten dy regeling. Dêrfoar moast ekstra betelle wurde. Yn 1529 lit hy it rjocht fan swannedrift foar Siersmastate registrearje en wurdt dan Riuerdt Fritsma neamd. At yn 1550 de tsjerketoer fan Deinum tige boufallich wurden is, bout Riverdt fan Feitsma tegearre mei syn soan Hessel en syn skoansoan Wytze fan Oedsma in nije toer. Ruurd en Wytze hawwe lykwols net sjoen dat de toer klear wie. In oare soan fan Ruurd wie Siuck waans grêfstien yn de Deinumer tsjerke leit.

Yn 1900 wie neat mear fan de state te sjen.

## Bewenners
* 1420 Sija Sierdsma
* 1458 Tierd Syersma
* 1496 Feyka Ziersma
*± 1510 tot 1556 Riverdt fan Feitsma
* 1556 Hessel fan Feitsma
* 1580-1612 Ofke fan Feitsma
* 1612-1635 Haring fan Burmania, widdo fan Ofke fan Feitsma
* 1723 Bocco Feitsma fan Feugen
* 1768 famylje Meinsma
* 1818-1827 Johannes Jacobus Meinsma c.s.
* 1827-1829 Titia Appelhoff
Feytsmastate

* Feytsmastate (Huzum) yn Huzum
* Feytsmastate (Deinum), oare namme foar Siersmastate yn Deinum
* Feytsmastate (Kollum) yn Kollum
Abbekaat

In **abbekaat** of **advokaat** is in ekspêr op it mêd fan juridyske oangelegenheden, dy't ynhierd wurde kin troch lju dy't datoangeande yn 'e swierrichheden ferkeare. De formele titel fan in abbekaat is **master yn 'e rjochten**; hy of sy draacht sadwaande de ôfkoarting **mr.** foar de namme. 

In abbekaat wurdt ek wol **riedsman** of **riedsfrou** neamd, om't hy of sy harren kliïnten mei rie en die bysteane. (Dy term moat net betize wurde mei dy fan riedshear, want dat is in rjochter by in hegere rjochtbank.) In abbekaat yn strafsaken wurdt ek wol in **strafpleiter** of **strafpleitster** neamd. 

Oars as by in notaris, dy't meastal foar twa partijen wurket, is de abbekaat as belangebehertiger altyd partijich.
Fersoargingsplak Mandelân

**Fersoargingsplak Mandelân** is in fersoargingsplak oan de A32 fan Meppel - Ljouwert by Wurdum yn 'e gemeente Ljouwert. Der is in tankstasjon fan Shell. Dêr is in lytse winkel.
Spegelôfstelplak

In **spegelôfstelplak** is in helpmiddel bedoeld om frachtweinsjauffeurs de gelegenheid te jaan mei help fan linen op de befluorring harren spegels optimaal ôf te stellen.

It spegelôfstelplak bestiet út tekene fekken op bygelyks in parkearplak dy't de ferplichte sichthoeken fan de spegels sjen litte. Op dizze spegelôfstelplakken stelt de sjauffeur de spegels oan de rjochterside fan de frachtwein krekt ôf sadat ûngefallen tefoaren komd wurde kinne.

## Ofstelplakken yn Fryslân
Der binne spegelôfstelplakken op ûndersteande fersoargingsplakken:
* De Vonken
* De Wâlden
* Wildinghe 
* Dorpshellen
* De Weeren
Sickemastate

**Sickemastate** of **Sikkemastate** stie yn Hjerbeam yn de gemeente Frjentsjerteradiel. Allinnich it poartegebou is stean bleaun op it steed dêr 't yn 2010 in pleats op stiet. 

De State waard grif al yn de fyftjinde iuw bewenne. Oan de rykswei Frjentsjer-Hjerbeam is it oerbliuwsel fan it poartegebou fan Sikkemastate te sjen. De poarte is opboud fan roaswinkels en lytse giele stientsjes. It is in ryksmonumint.

De Tegenwoordige Staat van Friesland út 1786 skriuwt: *State Sikkema, waarvan de poort nog in wezen is. Opdezelve woonde in 1635 Andries Waltinga en daarna Douwe Walta, oud grietman van Barradeel. Ook op dezelve is geboren de heer Jr. Sikko van Goslinga*.
Yn it 'Register van den Aanbrengh' wurdt sprutsen oer in Andries fan Waltinga, dy't al yn 1546 neamd wurdt. Hy is mooglik de foarfaar fan Andries Waltinga.

De grêft dy't om de state lei is noch foar in part te sjen.

## Bewenners
* 1546 Andries fan Waltinga
* 1635 Andries Waltinga
* Douwe Walta
* Jonkhear Sikko fan Goslinga
Sixmastate (Huzum)

**Sixmastate** stie by Huzum, gemeente Ljouwert, op de hoeke fan de Huzumerleane en de Skrâns. Der is neat fan de state werom te finen.

It boujier is ûnbekend. Yn 1467 wurdt in Piba Jella Sijckma yn tsjerklike stikken fan Huzum neamd omdat hy lân ferkocht oan in Schelte fan Miedum. Oft hy al op Sixmastate wenne is net wis, mar wol oan te nimmen. Ut 1717 komt in beskriuwing fan de state dêr't ûnder mear yn stiet: *Een voorhuys met een glase kasje, een kamer in de hovinge uitziende met twee bedsteden en porseleijn kast, blauwe en witte vloer, etc., etc.* Yn it hûs wienen in *turfsolder*, in *kleersolder*, in bierkelder, in stâl foar 24 hynders, noch in stâl foar seis hynders en in stâl foar tsien kij. Sixmastate wurdt yn dy beskriuwing in *gerechtigheid* neamd mei in hof mei line- en nutebeammen, in blommetún, kuierboskjes, fivers en *opgaande vruchtbomen*.

Doe't jonkhear Bartel Tjalling Douma fan Sixma, de lêste manlike ôfstammeling fan dit laach yn 1809 stoar, seach de state der noch krektlyk út as yn 1717. Nei syn dea waard de state in oantal kearen ferkocht, ûnder oaren oan mr. Hendrik Trip dy't yn 1877 boaske mei Adriana Bernhardina van Borssum Waalkes. Harren soan Jan waard hjir yn 1878 berne. Se wienen de lêste bewenners fan de state, want dy waard yn april 1883 sloopt.
## Bewenners
* 1467 grif Piba Jella Sijckma
* 1700-1715 Schelto Willem Baron van Bronckhorst
* 1715-1736 Jan Rinties
* 1736-1763 jhr. Hobbe van Burmania
* 1763-1792 Simon Gabinus Bavius
* 1792-1799 Anna Odilia Catharina van Bronkhorst, wed. P. Brandsma
* 1799-1808 jhr. Bartel Tjalling Douma van Sixma
* 1808-1828 Fokel Berber van Beijma, wed. Sixma
* 1829-1833 Cornelia Charlotta van Asbeck, wed. mr. G.S. Brantsma
* 1839-1849 Willem Maurits Reinbach
* 1850-1853 Albertus Gerhardus Hooft
* 1853-1855 Amelia Coehoorn de Schepper
* 1856-1860 Epo Sjuck van Burmania Vegilin van Claerbergen
* 1860-1877 Jan Trip
* 1877-1882 mr. Hendrik Trip
Hans Lolkema

**Hans Lolkema** (Sleat?, 1971) is in krêfstsporter út Sleat. Hat in lingte fan 1.92 meter en waacht 126 kilo. Waard yn 2003, 2005 en 2007 Sterkste Man fan Fryslân

## Bêste prestaasjes
* 3e plak Sterkste Man fan Fryslân (2002)
* 1e plak NL Kampioenskip Higland Games (amateurs) (2003)
* 1e plak Noard NK Highland Games (A-klasse) (2003)
* 1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2003)
* 1e plak NL Kampieoenskip Highland Games (amateurs) (2004)
* 2e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2004)
* 2e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2005)
* 1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2005)
* 3e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2006)
* 2e plak Iepen Frysk Kampienskip Skûtsjelûken (+100 kg) (2006)
* 8e plak Sterkste Man fan Nederlân (2006)
* 2e plak Nat. Kampioenskip Frachtweinlûken (2006)
* 1e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2007)
* 3e plak Sterkste Man fan de Súdwethoeke (2008)

## Die mei oan
* Sterkste Man fan Fryslân (2004)
* Iepen Frysk Kampioenskip Frachtweinlûken (2007)
* Iepen Frysk Kampioenskip Skûtsjelûken (+100kg) (2007)
* Sterkste Man fan Fryslân (2007)
* Iepen Frysk Kampioenskip Frachtweinlûken (+100 kg) (2008)
Herman Haga

**Herman Haga** (Aldeboarn, 24 jannewaris 1852 - Zeist, 11 septimber 1936) wie in Nederlânsk natuerkundige.

Haga studearre fan 1871 oant 1876 natuerkunde oan de Ryksuniversiteit Leien. Hy promovearre op it proefskrift *Over de absorptie van stralende warmte door waterdamp* by P.L. Rijke. Fan 1886 oant 1921 wie hy heechlearaar yn de natuarkunde oan de Ryksuniversiteit Grins, dêr't hy in natuerkunich laboratoarium bouwe liet. Hy die ûndersyk nei de elektryske spanning levere fan it Weston-normaalelemint - dat late ta de definysje fan de volt - en mei Cornelis Wind nei de ferstruïng fan röntgenstrieling oan kristalroasters, wêrmei't it weachkarakter fan dy strieling sjen litten waard.
 
Haga wie ien fan de oprjochters fan de Nederlânske Natuerkundige Feriening.
Alle Bergsma

**Alle Bergsma** (Wâldsein?, 1961) is in krêftsporter út Wâldsein. Hy hie in lingte fan 1.80 meter en in gewicht fan 115 kilo. Wie yn 2000, 2001 en 2002 Sterkste man fan Fryslân.

## Beste prestaasjes
* 1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2000)
* 1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2001)
* 1e plak Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2001)
* 5e plak Sterkste Man fan Nederlân (2002)
* 1e plak Sterkste Man fan Fryslân (2002)
## die ek mei oan

* 1e foarronde Sterkste Man fan Nederlân (2001)
* Sterkste Man fan Kampen (2002)
* 2e foarronde Sterkste Man fan Nederlân (2002)
* 3e voorronde Sterkste Man fan Nederlân (2002)
* Sterkste Man fan De Wâlden (2002)
Sjoerd van der Veen

**Sjoerd van der Veen** (Sweagerbosk?, 1972) is in krêftsporter út Sweagerbosk. Waard mei syn lingte fan 1,83 meter en in gewicht fan 110 kilo Sterkste Man fan Fryslân yn 2005, 2007 en 2008.

## Bêste prestaasjes
* 3e plak Sterkste Man van Noord-Nederland (2007)
* 3e plak Iepen Frysk Kampienskip Skûtsjelûken (+100kg) (2007)
* 2e plak Sterkste Man fan Stadskanaal (2008)
* 3e plak Sterkste Krystman fan Noard-Nederlân (senioaren) (2008)
* 3e plak Sterkste Man fan Musselkanaal (2009)
* 2e plak Sterkste Man fan Reiderlân (2009)

## Die mei oan
* Sterkste Man fan Fryslân (2005)
* Open Fries Kampioenskip Frachtweinlûken (2007)
* Sterkste Man fan Fryslân (2007)
* Sterkste Man fan Noard-Nederlân (2008)
* Sterkste Man fan Noard-Fryslân (2008)
* Sterkste Man fan Fryslân (2008)
* Sterkste Man fan Winschoten (2009)
* Sterkste Man fan West-Nederlân (2009)
* Sterkste Man fan Bellingwedde (2009)
* Sterkste Man fan Blijham (2009)
Henk van der Veen

**Henk van der Veen** (Sweagerbosk?, 1969) is in krêftsporter út Sweagerbosk. Mai syn 114 kilo waard er yn 2004 Sterkste Man fan Fryslân.
Gerhard Vlieger

**Gerhard Vlieger** wie in timmerman en fierljepper fan Feanwâldsterwâl. Waard seis kear Frysk Kampioen Fierljeppen by de senioaren. Yn 2006 waard er úroppen ta Grutste ljepper fan de lêste fyftich jier. Hy is de broer fan Jouke, Pieter Hinke en Tineke Vlieger.

## Persoanlik Rekord
* Houten pols: 12.09 meter (1974 Jaarsveld)
* Aluminium pols: 18.72 meter  (1986 Winsum)

## Earelist
* NK Senioaren : 1984
* Frysk Kampioen Senioaren :1983, 1984, 1985, 1986, 1989, 1990
* NFM Kampioen Feteranen : 2003
Tineke Vlieger

**Tineke Vlieger** is in fierljepper út Oentsjerk. Se waard seis kear Frysk Kampioen (1975, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982 ) en fiif kear Nederlânsk kampioen It is de suster fan Pieter, Jouke en Gerhard Vlieger. Doe't se tsien jier wie sprong se by de Fryske Kampioenskippen yn Winsum in damesrekord fan 11,84 meter. Hie in PR mei aluminium polsstok fan 14.70 meter op 4 septimber 1982 yn Jaarsveld.

## Nederlânsk kampioen
* 1991 Linschoten ( 13,93m )
* 1990 Drylts ( 14,28m )
* 1989 Jaarsveld ( 14,20m )
* 1982 Jaarsveld ( 14,70m )
* 1981 Makkum ( 13,21m )
Frysk Kampioenskip Fierljeppen

It **Frysk Kampioenskip Fierljeppen** (Nederlânsk en offisjeel: *Fries Kampioenschap Fierljeppen*) is in wedstryd fierljeppen om it kampioenskip fan Fryslân, dy't elts jier holden wurdt yn it Fryske doarp Winsum. De organisaasje is sûnt 1960 yn 'e hannen fan it Frysk Ljeppers Boun. It evenemint wurdt al sûnt jier en dei holden op 'e twadde sneon fan 'e moanne augustus. De winner fan it Frysk Kampioenskip Fierljeppen krijt sûnt 1963 de Sulveren Pols.

## Skiednis
It earste Frysk Kampioenskip Fierljeppen waard op 10 augustus 1957 organisearre troch de Fryske Ljeppers Kommisje (FLK), ûnder tafersjoch fan it Bûn fan Fryske Fûgelwachten (BFVW). De lieding wie yn hannen fan Sjoerd Span (1915-2001). It evenemint fûn plak yn Winsum, om't dêr Lânbouwurktugefabryk Miedema siet. De eigner fan dat bedriuw, Lykele Miedema, hie grutte niget oan it fierljeppen, en wie ree om it Frysk Kampioenskip te sponsorjen, mar easke yn ruil dêrfoar wol dat it yn syn doarp holden waard.

Fan 1957 oant 1985 waard it kampioenskip holden op in iendeiske akkomodaasje op De Skâns, oer de Sint-Japiksfeart. By de earste edysje kaam net ien fan 'e fierljeppers oer de feart hinne. De reden dêrfoar wie dat der yn dy tiid noch út stân ljept wurde moast, en men dus gjin oanrin nimme mocht. By de twadde edysje wiene de foarsjennings better; sa wie der doe in stalt boud, sadat de fierljeppers net mear fan 'e ôfrinnende wâl ôf hoegden te springen. 

Op 31&nbsp;jannewaris 1959 waard it Bûn foar Fryske Polsspringers (BVFP) oprjochte, dat begûn mei in eigen kampioenskip. Sa bestiene der alve jier lang twa Fryske kampioenskippen fierljeppen njonkeninoar: dat fan 'e FLK yn Winsum en dat fan it BVFP op De Rottefalle. Op 13&nbsp;jannewaris 1960 ûntstie út in fúzje fan 'e FLK en it BVFP it nije Frysk Ljeppers Boun. Der kaam doe ien Frysk Kampioenskip, en dat waard holden yn Winsum, om't ornearre waard dat dat de âldste rjochten hie. 

Yn 1959 waard der in Winsum foar it earst njonken in kampioenskip foar manlju ek in Frysk Kampioenskip Fierljeppen foar froulju en ien foar junioaren organisearre. Yn 1976 waard de kategory jonges (jonger as junioaren) tafoege, en yn 2015 de kategory famkes. Anno 2018 fynt it Frysk Kampioenskip Fierljeppen dus plak yn fiif ûnderskate kategoryen. Sûnt 1985 wurde de wedstriden holden op 'e fêste akkomodaasje op it sportfjildekompleks Oer It Dok, efter it eartiidske fierljepplak oan De Skâns. Yn 2020 fûn it Frysk Kampioenskip Fierljeppen fanwegen de wrâldwide koroanafiruspandemy plak op sneon 5&nbsp;septimber.

## Frysk Kampioenen by de manlju en de froulju

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Frysk Kampioenskip Fierljeppen
Hendrik Edema van der Tuuk

**Hendrik Edema van der Tuuk** (Usquert, 6 septimber 1839 - Amsterdam 26 desimber 1914) wie in Nederlânsk predikant.

## Libben en wurk
Van der Tuuk wie in soan fan Lambertus van der Tuuk en Derkje Tjaards Edema. Hy krige de foar- en efternamme fan in omke fan memmekant, Hindrik Edema. Van der Tuuk waard yn 1858 as studint godgeleardheid ynskreaun oan de Grinzer Hegeskoalle. Hy promovearre 1868 op in dissertaasje oer teolooch Johannes Bogerman. Hy stie as dûmny yn Noardwâlde (1868), Kimswert (1879) en Watergang (1884). Hy wie mei ferantwurdlik foar de ûntjouwing fan rotanyndustry yn Noardwâlde. Hy helle in Dútske learmaster nei Nederlân om de minsken it meitsjen fan rotanstuollen te learen, oant dan makken sy allinne kuorkes.

Dr. Van der Tuuk boaske yn 1871 mei Ida Helena Junius (1848-1919), dochter fan dr. Franciscus Johannes Jacobus Albertus Junius en Anna Maria Titia Viëtor. Ien fan harren bern wie byldhouwer Lambertus Franciscus Edema van der Tuuk.

Yn Noardwâlde is in strjitte nei Van der Tuuk neamd.