open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ron Boudrie

**Ronald Hermannes (Ron) Boudrie** (De Haach, 6 april 1960) is in eardere Nederlânsk follybalspiler. Hy die twarris mei oan de Olympyske Spullen en wûn dêrby yn totaal yn medalje. Ron Boudrie wie ien fan de spilers dy't meidie oan it Bankrasmodel, dat model brocht de spilers ta twa medaljes op de Olympykse Spullen.

Boudrie makke syn Olympysk debút op de Olympyske Spullen fan 1988 yn Seoel. Yn Súd-Korea waard de Nederlânske follybalploech fiifde. Fjouwer jier letter by de Olympyske Spullen fan 1992 yn Barselona waard er mei de Nederlânske ploech twadde efter Brazylje. Yn totaal hat Ron Boudrie 419 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.

Yn syn aktive tiid as follyballer wie er oansletten by Follybalferiening Martinus yn Amstelveen.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Makkingeaster Aldjiersploech

De **Makkingeaster Aldjiersploech** **MOP** *Makkingaster Oudejaarsploeg* is de âldjiersploech út Makkingea. 

Doelstelling is it yn goede banen lieden fan de fiering fan Ald en Nij. Oant de oprjochtingsdatum wiene der faak fernielings. De MOP-ers komme op de Brink gear om harren stunt sjen te litten. Ferskate ferienings krije dan in presintsje oanbean. It jild wurdt oprûn troch slûven rûn te bringen dêr’t elk in frijwillige bydrage yndwaan kin. Ferienings met winsken of felet kjinne soks oanjaan mei in bryfke yn de slûf dy't letter wer ophelle wurdt. In oantal opfallende kadoos fan de lêste jierren wiene iisbaanferljochting, lûdsynstallaasje foar it doarpshûs, jild foar de skoalpleinkommisje en in piano foar de sjongferiening. 
Elk jier wurdt in fytstocht foar de fytsleafhawwers organisearre en de BOP-leden geane ien kear jiers op Mopreis. De bestimming fan de reis wurdt foarôf meast stil hâlden. De tredde sneon fan jannewaris is der in gesellige jûn.
Tied Zat

**Tied Zat** is de Aldjiersploech fan Zorgvlied, Wateren en Alde Willem. Doelstelling is it libben hâlden fan de doarpen.
 
Doe't it trije wike foar âld en nij fan 1997 oppenearre waard om in Aldjiersploech op te setten wie wol gau in stunt betocht, mar de feriening hie noch gjin namme, mar omdat it noch lang net safier wie waard keazen foar Tied Zat. De ploech organisearret ek aktiviteiten yn de simmermoannen. Sa is der alle jierren in Beachfollybal yn de maneezje, in doarpsbarbecue yn de mande mei de boarterstúnferiening en help biede by it ringriden yn de buorren Zorgvlied. De opbringst is foar it organisearjen fan nije aktiviteiten.
## Stunts
* 2009-2010: keallebylden fan Helterbult helje, omtinken foar fergrizing fan it doarp
* 2007-2008: weiheljen kei fan it 'Swiertepunt fan Nederlân' yn Putten omdat Nederlân út balâns wie. 
* 2003-2004: kaping byld *Bartje* út Assen
* 2002-2003: kaping Kameleonboat út Terherne : oandacht hege wetterstân.
Kilogram

It **kilogram** is sûnt 1901 de ynternasjonale standertienheid foar massa en dêrmei ien fan de sân basisienheden fan it SI.

In kilogram is lyk oan tûzen gram; *kilo* is it foarheaksel foar 1000.

It SI-systeem definiearret dit kilogram as lyk oan de massa fan it ynternasjonale prototype, dat fan in platina-iridiumlegearing makke is en bewarre wurdt op it 'Bureau International des Poids et Mesures' (it ynternasjonale buro fan gewichten en maten) yn it Frânske Sèvres. It ynternasjonale prototype is in silinder fan 90 massa% platina en 10 massa% iridium, mei in hichte en diameter fan 39,0 mm. It kilogram is de ienige SI-ienheid dy't relatearre is oan in troch minsken makke foarwerp ynstee fan in natuerkundige eigenskip. It is ek de ienige basisienheid yn it SI dy't in SI-prefiks (kilo) yn de namme stean hat. Dit is om histoaryske en praktyske redenen sa hâlden; logysker soe wêze it 'gram' as basisienheid te kiezen.

Offisjele kopyen fan it standertkilogram binne as nasjonale prototypen beskikber. De hjoeddeiske standert fan Nederlân, kopy nûmer 53, leit yn it Van Swinden laboratoarium fan it NMI yn Delft. In foarige massastandert fan Nederlân te sjen yn it Ryksmuseum yn Amsterdam.

It ynternasjonale prototype fan it kilogram waard yn gebrûk nomd yn 1889.

De massa fan de standertsilinder is lykwols net fêst. Dit wurdt konstatearre trch de massa fan de referinsje-silinder te fergelykjen mei de massa fan kopyen fan dy silinder. Der is ûnder oare fersmoarging fan de silinder yn de oarder fan 1 µg per jier. Der binne spesjale skjinmakprosedueres om dizze fersmoarging fuort te heljen. Mar it blykt dat yn de rin fan de tsientallen jierren de massa dochs net konstant bliuwt, mar wat ôfnimt.

Dêrom wurdt der socht nei in oare definysje fan it kilogram, ien dy't net ôfhinklik is fan in fysyk foarwerp. Hjirby wurdt ûnder oare sjoen nei it tellen fan it oantal silisium atomen yn in bol fan monokristallyn silisium, of nei it ôflieden fan it kilogram fan natuerkundige konstanten.

## Keppeling om utens
* SI ienheden (Ingelsk)
Zorgvlied (Drinte)

**Zorgvlied** is in doarp yn de gemeente Westerfjild (Westerveld) yn Drinte. It leit falkby de grins mei Fryslân. It doarp krige syn namme troch de  - no ferdwûne - filla "Zorgvlied". Yn 2004 hie it 160 ynwenners.

## Skiednis
Fan 1819 - 1823 kocht de Maatskippij fan Woldiedigens grutte stikken heideoan dy't om Grut en Lyts Wateren leine yn de marke fan Diever en Wateren. Tsjin de Fryske grins waard yn 1823 it Ynstitút foar de Lânbou stifte. Dizze skoalle wie ien fan de earste yn Nederlân. Oant 1859 wie it - de skoalle waard ek wol "kweekskoalle" neamd - it opliedingsynstitút foar de Maatskippy fan Woldiedigens. It gebou is noch goed te werkennen yn it doarpsbyld (rjochts fan de roomske tsjerke) en jout ûnderdak oan fjouwer âlden fan dagen.

Yn 1859 waarden de grûnen en de skoalle ferkocht oan J.F.de Ruyter de Wildt, in fier famyljelid fan de ferneamde admiraal. De Ruyter de Wildt boude û.o. de filla "Castera Vetera", dy't foltôge waard yn 1862.

Yn 1879 waard ien en oar ferkocht oan Lodewijk Guillaume Verwer. Dy neamde de filla "Huize Zorgvlied". Hy helle Brabânske tabaksplanters en Fryske roomske boeren nei syn lângoed. Yn 1880 begûn hy yn in húskapel mei roomsk-katolike earetsjinsten. Yn 1893 waard de parochy Wateren-Zorgvlied in feit. Pastoar fan dy parochy wie fan 1994 oant 2003 Dr. J.H.J. (Hans) van den Hende, dy 't letter biskop waard fan Breda en fan Rotterdam.

Verwer ferstoar yn 1910. Hy liet 250 ha lân nei mei filla's en pleatsen. "Huize Zorgvlied" waard yn 1930 sloopt, mar de namme bleau bestean as namme fan in doarp dat no in toeristysk sintrum is.
De Takkebienders

**De Takkebienders** is de Aldjiersferiening fan Nijeholtpea. 

Se sette aksjes op om Ald en Nij te fieren mar ek simmerdeis binne der aktiviteiten as sint Pankoek en it gersfollybaltoernooi. Yn de earste jierren waard ek in Peaskebult makke. De Takkebienders kamen yn 1991 foar de earste kear byinoar. De fyftjin leden betochten ek de namme. Destiids wie der al sprake fan dat der in byld yn it doarp komme soe dat it berop fan in soad âldere manlju, takkebynder útbyldzje moast. Letter die lykwols bliken dat dit byld de Takkemeaker as namme krige.
Vledder

* Vledder (doarp), in doarp yn Drinte
* Kamp Vledder, in earder wukkamp by it doarp
* Vledder (band), in streektaalband út Oploo (Noard-Brabân)
Fledder

**Fledder** (Nederlânsk en offisjeel: **Vledder**) is in iesdoarp yn it súdwesten fan Drinte yn de gemeente Westerfjild (Westerveld). Yn it hjoeddeiske doarp wenje in lytse 2000 ynwenners. Oant de gemeentlike weryndieling fan 1998 wie Fledder in selsstannige gemeente fan sa'n 3500 ynwenners. Ta dy gemeente hearden neist Fledder de doarpen Fledderfean, Wilhelminaoard, Doldersum, Boschoord, Frederiksoard en Nijensleek. 

Fledder hat, lykas in soad oare Drintsje brinkdoarpen, een lange skiednis. Yn de omkriten fan Fledder binne ferskate grêfheuvels en urnefjilden fûn út de nije stientiid. Der binne meardere prehistoaryske fynsten dien lykas stienen bilen, barnstien en urnen. 

De namme Fledder tsjut op in wiet plak. De twa âldste strjitten fan it doarp lizze sa ek om leger plak dat eartiids nochal wiet wie. It doarp hat twa brinken, dy't yn de folksmnûle de grutte en de lytse brink neamd wurde. Krekt as by alle esdoarpen, leit net fier fan it doarp in beek, de Fledder Aa. It Fledderfjild efter de ies is no in boskwachterij fan Steatsboskbehear. By dit Fledderfjild wie fan 1939 - 1981 in kamp, Kamp Fledder. 

De Johannes de Dopertsjerke is ien fan de pear Drintske doarpen mei in tsjerke mei in sealdaktoer. Dat hat te krijen mei de lizzing fan Fledder frij ticht by de Fryske grins dêr't dit type tsjerketoer folle mear foarkomt.

Yn it doarp binne in oantal musea: in museum foar falske keunst en foar grafyk en in skulpemuseum (Miramar Seemuseum). Fiif kilometer fan Fledder leit it Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld. Ek stiet yn it doarp in nôtmooltsje.

De fuotbalferiening fan Fledder hjit BEW (blau en wyt), oprjochte yn 1951.

## Foto's

Ofbyld:Molen van Vledder 2.JPG|Mole fan Fledder
Ofbyld:Vledder centre.JPG|*Grutste strjitte fan Fledder
Ofbyld:Johannes de Doperkerk Vledder.jpg|*De Johannes de Dopertsjerke
Stikem Mei Alles

**Stikem Mei Alles** is de Aldjiersploech fan Nyegea.

Yn 2010-2011 waard de heisa om de Alvestêdetocht op it harspit nommen. Benammen Hollanners begjinne al nei in pear dagen froast oer *De Tocht der tochten* en dat wie de ploech net nei 't sin. It rûteboerd fan de Bonkefeart waard dêrom fuorthelle en waard ferfongen troch de tekst *De elfstedenkoorts gaat ons wat te vlug. Met 15 centimeter ijs brengen we het bord terug*. Op Nijjiersdei stie it rûteboerd efter it doarpshûs fan Nyegea mei de plaknammebuorden fan de Fryske alve stêden der by.
De Oliebol

**De Oliebol** is de Aldjiersploech fan Vledder. De feriening waard oprjochte yn 1994 mei as doel in grut feest te hâlden by Ald en Nij lykas doarpen yn de omkriten. It earste feest waard hâlden yn restaurant-sealesintrum De Tippe. De earste stunt fan de ploech wie it weiheljen fan de middenstip fan de fuotbal-feriening yn Elslo. De Vesuviusploech út dat doarp hie it jier dêrfoar de middenstip út it âlde Abe Lenstra stadion fan SK It Hearrenfean helle. De middenstip fan fuotbalferiening OZC waard dêrnei helle om oandacht te freegjen foar de minne fjilden yn Vledder. Dêrby woe De Oliebol sa kontakt lizze mei har foarbyld de Vesuvius. Doelstelling fan de ploech wie fersterkjen fan it doarpsgefoel, minder fernielings mei Ald en Nij en it berikken fan jongelju berikke foar ferskate aktiviteiten.
 
## Stunts (kar-út)
* 2010: Aksjekaravan fan FNV Bondgenoten
* 2009: Brûnzen byld Paulus de Boskkabouter
* 2008: Ellert en Brammert
* 2007: Houten giraffe, tigers en pinguins fan it Noorder Dierenpark Emmen
* 2006: ‘Kos met de Snor’ út Het Land van Ooit
* 1997: ‘All you need is love’ karavan út it programma fan presintator Robert ten Brink
* 1996: út elke provinsje fan Nederlân in plaknammeboerd mei dêryn it wurd ‘groen’
* 1995: de middenstip fan fuotbalferiening OZC
Barbara Stok

**Barbara Stok** (Grins, 24 febrewaris 1970) is in Nederlânsk stripmakker en slachwurker.

## Libben en wurk
Stok har strips kinne meast rekkene wurde ta it sjênre fan it autobiografysk tekenteltsje. De ferhalen beskriuwe de noeden en soargen fan in krityske frou yn de maatskippij fan no en spylje har meast ôf yn de omkriten fan har wenplak Grins. Sy ûntfong de Stripskipspriis foar har oeuvre yn 2009.

Yn 1996 joech hja in rige comics yn eigen behear út. Twa jier letter waard dizze "Barbaraal-rige" troch útjouwerij Nijgh & Van Ditmar bondele ûnder de titel, "Barbaraal tot op het bot". It album waard troch *Stripschap* nominearre foar bêste Nederlânske stripboek fan dat jier. De earste bondel spilet it poppoadium Vera faak in wichtige rol yn. Har twadde boek, "Je geld of je leven", wie ien fan de earste *graphic novels* yn Nederlân, in tekene roman. Yn dat wurk ferhellet hja yn ien tried wei troch oer de *fulltime* baan dy't de hie as sjoernalist/fotograaf. 

Neist stripauteur is Stok ek warber as drummer. Sy spile yn ferskate bands en foarme mei har man Ricky van Duuren de *trash[[punk]]*-formaasje *de Straaljagers*. De ûnderfinings fan de band yn in omgong yn Spanje ferwurke se ta in ferhaal yn it stripalbum "Op tour door Spanje". Yn 2010 ferskynde it printeboek "Over de levensgenieter die haar angst voor de dood wil verdrijven". Al filosofearjende oer de dea fynt Stok sa de sin fan it libben. 

## Sitaat
'Hoe't jo libje moatte? Dêr geane myn strips oer.'

## Bibliografy
**Barbaraal #1* (eigen behear, 1996)
**Barbaraal #2* (eigen behear, 1997) - mei in single fan The Melvins
**Barbaraal #3* (eigen behear, 1998)
**Barbaraal tot op het bot* (Nijgh & Van Ditmar, 1998)
**Hippie!* (De Plaatjesmakers, 1999)
**Barbaraal #4 - sex, drugs & strips* (Nijgh & Van Ditmar, 2000) - mei in single fan Caesar en Shellac
**Je geld of je leven* (Nijgh & Van Ditmar, 2003)
**Nu we hier toch zijn* (Nijgh & Van Ditmar, 2005)
**Barbara weet het beter* (Nijgh & Van Ditmar, 2006)
**Op tour door Spanje* (Nijgh & Van Ditmar, 2007)
**Dan maak je maar zin* (Nijgh & Van Ditmar, 2009)
**Was iedereen maar zoals ik* (Rainbow Pockets, 2009)
**Over de levensgenieter die haar angst voor de dood wil verdrijven* (Nijgh & van Ditmar, 2010)
**Vincent* (Nijgh & Van Ditmar, 2012)
**Lang zal ze leven* (Nijgh & Van Ditmar, 2013)
**De omslag, [[H.N. Werkman]] wordt kunstenaar* (Nijgh & Van Ditmar, 2015)
**Toch een geluk* (Nijgh & Van Ditmar, 2016)

## Keppeling om utens
* Webside fan Barbara Stok
It Pypke

**It Pypke** is de jeugdsoas fan Suwâld. De namme komt fan de ôfwetteringsbuizen, dy't noch altiten as lampe boppe de bar hingje. De soas waard oprjochte yn 1972, der mocht doe noch net tape wurde. Oan it begjin treden bands op as De Mustangs, Deuce,  Roberto Jacketti en de Scooters en wienen der drive-in shows. Letter kamen ek De Kast en Luie Hond nei Suwâld. Yn 1977 krige 'It Pypke' fan Doarpsbelang in 'bar-bel' as tank foar de jefte fan 'It Pypke' foar de aksje: 'Laat de klok maar luiden'. Letter krige de soas in eigen toulûkploech.
Harry van den Brink (sporter)

**Harry van den Brink** (? 1969) is in eardere Nederlânsk follybalspiler en follybaltrainer.

As sechstjinjierrige begûn Harry van den Brink syn aktive karriêre as follyballer by *VZK Wezup*. Nei twa jier gie er nei *VC Zwolle*, in jier dêrnei promovearre Swol nei de Earedifyzje. Hy bleau 13 jier by VC Zwolle. Yn 1992 makke er ien jier diel út fan de Nederlânske follybalploech. Totaal hat Harry van den Brink 4 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.

Nei syn aktive karriêre as follyballer helle er syn trainersdiploma op it CIOS, op it It Hearrenfean. Dêrnei waard er trainer fan ferskate follybalferienings. Sa is er no trainer by follybalferiening *Flash*, dêrnjonken is er ek assistint-trainer by follybalklup Landstede yn Swol. Op 7 jannewaris 2011 waard bekend makke dat Harry van den Brink it seizoen 2010-2011 ôfmakket by dy klup. 

Neist follybaltrainer is er ek dosint by Landstede Sport & Bewegen. Omdat dy skoalle en follybalklup Landstede yn itselde gebou sitte, kin Harry van den Brink dat goed kombinearje. 

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Damsyl

De **damsyl** wie yn de 14e iuw in ôfwetteringsslûs yn de noarddyk fan it Dokkumer Djip bewesten Dokkum. De slûs fersoarge de ôfwettering fan seis doarpen yn de gemeente West-Dongeradiel.
Fitus (hillige)

**Fitus** (om 290 – 303) is in hillige en martelder fan de Roomsk-katolike tsjerke en de Ortodokse tsjerke.

Fitus waard yn de 4e iuw n.Kr. op it eilân Sisylje berne. Hy wie in soan fan in heidenske senator. Doe't er sân jier wie (neffens oare boarnen tolve) bekearde er him ta it kristendom. Syn heit besocht it him op allerhanne manieren út de holle te praten en slimmer: Fitus waard sels tramtearre. 

Dêrnei gie er nei Rome en makke dêr de kranksinnige soan fan Diokletianus better. Nettsjinsteande dat súkses waard er it slachtoffer fan de kristenferfolging fan Maksimianus en Diokletianus. Hy stoar de marteldea, mar hat it kristlik leauwe nea ferleagene.

Yn de katolike tradysje wurdt Fitus sjoen as ien fan de Fjirtjin hillige helpers, hilligen dy't oanroppen wurde om beskate sykten te genêzen; by Fitus fral by senuwoandwanings.

Fitus is de beskermhillige fan dûnsers, sjongers en epileptisy, en skutspatroan fan It Goai. Syn nammedei is 15 juny. Syn reliken wurde sûnt 836 yn it Dútske Corvey bewarre. Yn Ljouwert is de Aldehou oan him wije.

Hy joech syn namme ek oan de neurologyske sykte sint-fitusdûns.
John Wright

**John Wright**, (22 juny 1947 – 7 febrewaris 2008) wie in Ingelske folk-sjonger út Grut-Brittanje.

Lykas syn trije bruorren waard John koarsjonger by de pleatslike tsjerke fan East Didsbury, in foarstêd fan Manchester. Yn de sechtiger jierren spile er yn Manchester yn meardere rockbands. Dêrnei ferfear er nei Londen om dêr yn it leger te gean. Hy fertsjinne jild by yn de kroegen as jankfoddesjonger yn de pianobars fan it Londenske West End. Fan in opfallende funksje by de paleiswachten op hynders yn Londen (*Household Cavalry*) oant it weromlutsen bestean as skeper yn Northumberland en letter yn de Skotske hichten.

## Muzyk
Mear as tweintich jier hâlde er ta yn de Borders, sa no en dan song er by pleatslike feestlikheden. Yn 1990 waard er oerhelle om in kassette op te nimmen mei acapella lietsjes – "Border Crossings"- betelle mei de opbringst fan de ferkeap fan syn hardersponny "Bandit". Hjirnei wurdt er útnûge foar ferskate festivals. Yn 1993 ferskynt syn earste album *Ride the Rolling Sky*. Twa fan de begeliedende muzikanten op de CD wiene Kenny Speirs en Wattie Robson, dy’t mei John de "John Wright Band" foarmen.

At er syn twadde lustrum fiert, hat er krekt syn alfte CD útbrocht *Time To Learn*, op papier setten troch ferskate skriuwers. *Time To Learn* is de tredde CD dy’t troch him ûnder syn eigen label "Twirtle Music" útbrocht wurdt. Dêrnei krijt er hieltiten mear súkses en hy treedt ek yn Nederlân op yn it ramt fan syn Europeeske toernee *Friends*. Letter is er ek in Amearika te hearren mei sjonger/songwriter Maurice Dickson.
Yn 2001 feroaret de oarspronklike gearstalling fan de band en toert John mei wikseljende Ingelske muzikanten. Yn 2005 wurdt yn muzykteater Vredenburg yn Utert de dûbel DVD *Life* opnomd mei in dokumintêre oer syn libben. Yn 2007 spile er mei yn de musical *[[Rolling Home]] & John Wright going Celtic*. Begjin 2008 trout er mei syn leafde Barbara, mar komt in moanne letter hommels te ferstjerren nei in oerhaal.

## Diskografy
* *Empty Chairs (CD, 2011)*
* *Long Hellos ...Short Goodbyes, ’The Tribute Concert (2DVD, 2010)*
* *Long Hellos ...Short Goodbyes* (2007)
* *Fries Om Utens*/ Caledonia* (2007)
* *Requests 1* (2007)
* *The Gypsy Life* (2006)
* *Live and Life* (2DVD, 2005)
* *Time to Learn* (2004)
* *Song Dance* (2003)
* *That's the Way Love Is* (2003)
* *Dangerous Times* (2002)
* *John Wright Band Live* (2001)
* *A Few Short Lines (2000)*
* *Language of the Heart* (2000)
* *A  Few Short Lines* (2000)
* *Pages Turning* (1999)
* *Other Roads* (1997)
* *The Things We've Handed Down* (1995)
* *Ride the Rolling Sky'' (1993)
Hans de Jong

**Johannes Jan George (Hans) de Jong ** (Koartsweagen, 3 maaie 1921 - De Gordyk, 31 desimber 2010) wie in Frysk waarman. Mei syn frou Dineke hie er twa dochters; Marita en Karin. Karin ferstoar yn 2000 by in ferkearsûngemak. 

## Libben
De Jong wie ûnderwizer en begûn yn 1960 syn karriêre as waarman fan de Friese Koerier, dy't letter opgie yn de Ljouwerter Krante. Al yn de oarlochsjierren sammelet hy waarynformaasje út syn belangstelling foar meteorology wei. Yn 1949 wurdt hy oansteld as reinwaarnimmer foar it KNMI en yn 1960 ferlit er it ûnderwiis. Hy waard lanlik bekend troch syn waarpraatsje foar de NCRV en de Wrâldomrop. Hy sluet altiten syn waarberjocht ôf mei: “Hans de Jong hier en nu Gorredijk”. Nei in waarrubryk yn ‘De Woudklank’ folgen al gau de blêden ‘Heerenveense Koerier’ en letter ‘De Waarheid’ en it ‘Vrije Volk’. Ek de ‘Leeuwarder Courant’, it ‘Friesch Dagblad’ en it deiblêd ‘Trouw’ (sûnt 1964) publisearren it waarberjocht fan Hans. Tegearre mei de yn 1992 ferstoarne waarman Jan Pelleboer lei hy de basis foar de popularisearring fan de meteorology yn Nederlân en joech hy in grutte ympuls oan de amateurmeteorology yn Nederlân. De Jong wie yn 1974 tegearre mei Pelleboer ien fan de inisjatyfnimmers fan de Feriening foar Waarkunde en Klimatology, de organisaasje fan waaramateurs.

Oan it begjin fan de telefyzje hat De Jong in skoft telefyzjeresinsint west, en oant 2008 hat er alle wiken de rubryk "In praetsje by in plaetsje" yn de Gerdykster streekkrante *De Woudklank* fersoarge, om-ende-by 1500 ôfleveringen oer de skiednis fan it eigen gea. Syn argyf oer De Gerdyk foarme dêrfoar de basis. 

Yn 1942 kaam er foar it ljocht mei it klandestine jazzorkest *The Snake Charmers*. De band hat noch oant nei de oarloch bestien en hie yn de befrijingsdagen wakker súkses by de Kanadezen. Bandlid Anne Wadman eksperimintearre foarsichtich mei Fryske teksten op har swingend repertoire.
De Korhoenders

**De Korhoeders** is de Aldjiersploech en aktiviteitekommisje fan De Fochtel.
 
Doe't it doarp ein 2005 sûnder krystbeam mei fersiering siet ûntstie it plan om de grutte krystbeam fan De Nachtdravers út Donkerbroek te 'lienen'. Sûnt dy tiid besiket de groep mei in stunt wat foar it doarp op te heljen of wat betsjutting hat foar it doarp. 

## Stunts
* 2009-2010: Eigen doarp boud, omtinken foar mear huzen yn De Fochtel 
* 2008-2009: swart plastic foar doarpshûs, skoalle en fuotbalfjuild om it ferdwinen fan fasiliteiten .
* 2007-2008: Bushokje út Easterwâlde
* 2006-2007: Ljochtbol út De Haule
* 2005-2006: Krystbeam út Donkerbroek
Foar-Yndo-Jeropeeske talen

De **Foar-Yndo-Jeropeeske talen** of **Pre-Yndo-Jeropeeske talen** is in oantsjutting foar ferskillende talen/talekloften yn Jeropa en it suden fan Aazje, dy't mooglik gjin ferbân mei-inoar hâlde, en sprutsen waarden foar de komst fan de 'nije' Yndo-Jeropeeske talen. De iennichste oerbleaune fariant fan de Foar-Yndo-Jeropeeske talen is it Baskysk.

## Keppeling om utens
*  Rekonsturearre migraasje fan taalfamyljes en archeologyske kulturen yn Jeropa yn de Iere stientiid en Kopertiid
Lou Geels

**Pierre Louis Antonie (Lou) Geels** (Rotterdam, 18 maart 1908 - Roelofarendsfean, 8 juny 1979) wie in Nederlânsk akteur en dûnser.

Lou Geels folge in horeka-oplieding, mar sette mei syn wurkpaad útein as dûnser. Hy reizge de wrâld rûn as ien fan it dûnspear 'The Yellows'. Yn dy snuorje begûn er ek op it toaniel, ûnder oaren yn *"Onder een dak"* en *"De schipper van de Neeltje Jacoba"*. Hy waard earst lanlik bekend troch syn rol as boade Bulthuis yn *Stadhuis op stelten*.

Begjin jierren 40 hie er in eigen selskip dat kabaret en operette brocht. Yn dy tiid wurke er ûnder oaren gear mei syn frou Lyla Ebben, Mabesta en Mary Smith.

Yn 1951 waard him frege om lieding te jaan oan it *Haagse Gezelschap* fan Jacques van Bijlevelt. Doe't dit selskip nei tsien jier ophold te bestean lei er him meast ta op telefyzje. Yn 1958 spile er mei yn de Nederlânske spylfilm *Dorp aan de rivier* fan Fons Rademakers.

Fan 1960 ôf spile er de rol fan fjildwachter *Bromsnor* yn de rige *[[Swiebertje]]*. Ek doe't de rige einige wie  (1975) trede er noch wol op as Bromsnor yn berneprogramma's, sa as yn it troch himsels skreaune toanielstik *"Bromsnor slaat een flater"*. 

Geels stoar mei 71 jier oan longkanker. Inkele dagen foar syn dea waard er noch riddere yn de Oarder fan Oranje Nassau. Hy kaam te hôf yn Roelofarendsveen.

## Filmografy
### Telefyzje
* *Arme Adam* (KRO, 1956/57)
* *Het bittere hart* (KRO, 1956/57)
* *De eerbiedige lichtekooi* (VARA, 1956/57)
* *Gat in de muur* (VARA, 1956/57)
* *Portret van een vrouw* (AVRO, 1956/57)
* *Ten minutes alibi* (KRO, 1956/57)
* *De weg naar het hart* (KRO, 1956/57)
* *Diamantstad* (VARA, 1957/58)
* *Is liefde blind?* (KRO, 1957/58)
* *De laatste nacht* (KRO, 1957/58)
* *De opgaande zon* (VARA, 1957/58)
* *De schipper van de Maartje Jacoba* (KRO, 1957/58)
* *Wedden mylord?* (VARA, 1957/58)
* *Ze kregen wat ze wilden* (KRO, 1957/58)
* *Driestuiversopera* (1960/61)
* *[[Swiebertje]]* (tf-rige) (1960-1975) - Bromsnor 
* *Stadhuis op stelten* (1962–1966) 
* *Drie is te veel* (1964/65)
* *Dynastie der kleine luyden* (1974/75)

### Film
* *[[Dorp aan de rivier (film)|Dorp aan de rivier]]* (1958)

## Keppeling om utens
*  Lou Geels yn de IMDB
Rien van Nunen

**Marinus (Rien) van Nunen** (Hillegom, 10 desimber 1912 – Haarlim, 6 septimber 1975) wie in Nederlânsk akteur. 

Van Nunen begûn sy karriêre by toanielselskippen yn Amsterdam. Hy waard nasjonaal bekend mei de NCRV telefyzjerige *Stiefbeen en zoon* (1963 oant 1971). Hy spile dêryn mei Piet Römer en krige yn 1964 de earste Gouden Televizier-Ring. Rien van Nunen spile de heit, *Toon Stiefbeen*. Fan 1962 oant 1969 spile er de rol fan boargemaster yn *[[Swiebertje]]*. Yn 1970 waard er opfolge troch Louis Borel. Fan 1967 oant 1969 hie Van Nunen de haadrol fan taksysjauffeur Freek Nijman yn de rige *Eerste man*.

Troch slimme reuma behindere, dêr't er al sûnt syn 28e mei oanhelle wie, waard er feitlik twong om it aktearjen oer te jaan. Letter brocht er mei Bert van Dongen it lietsjesprogramma *Breng eens een zonnetje*. 

Van Nunen sy earste frou wie Maria Thekla (Riet) van Haagen. In skoftlang holden sy tegearre in sliterij yn it wurk, yn de Amsterdamske Swammerdamstrjitte. Sy krigen trije bern: Henk, Ton en Rien. Twaddens troude er mei aktrise Hella Faassen.

## Keppeling om utens
*Rien van Nunen yn NCRV Classics
Hella Faassen

**Hendrika Estella (Hella) Faassen** (Amsterdam, 30 july 1925) is in Nederlânsk aktrise. Sy wie troud mei akteur Rien van Nunen (*[[Stiefbeen en zoon]]*). De aktrise/produsinte Rieneke van Nunen is in dochter fan harren.

## Filmografy
### TV
* *[[Van Speijk (telefyzjerige)|Van Speijk]]* - Frou Bakker (2007)
* *[[12 steden, 13 ongelukken]]* (1998)
* *[[Oppassen]]* - Emily (1996)
* *Coverstory* - Beppe Merkel (1995)
* *[[Vrouwenvleugel]]* - Pensjonhâldster (1994) (?)
* *[[Dagboek van een herdershond]]* - Frou Briels (1978)
* *[[De kleine waarheid]]* - Marie Raven, pensjonhâldster yn Blaricum (1970)
* *Eerste man* - Bep Nijdam (1967-1968)
* *De vuurproef* - Betty (1968)
* *[[Swiebertje]]* - Thérèse Sijbel (1963-1965)
* *De Komiek* - (1962)

### Film
* *De Vierde Man* - Frou by lêzing (1983)

## Keppeling om utens
* Hella Faassen by IMDb
Janine van Wely

**Janine van Wely** (Breda, 12 novimber 1937 - 29 july 2022) wie in Nederlânsk aktrise en kabaretiêre. Sy is it meast bekend fan de rollen dy't hja oant 1980 spile yn de rige *[[Pipo de Clown]]*. Teffens ferfong se Jasperina de Jong yn de jierren 60 by it ferneamde Lurelei-kabaret. Van Wely wenne yn Amsterdam en wie keunstneresse.

Sy stoar yn de âldens fan 84 jier oan kanker.

## Telefyzje
*1962: De Rudi Carrell Show
*1962: *[[Mens durf te leven]]*
*1962: *[[O, kijk mij nou]]*
*1962: AVRO Music Hall
*1971-1980: Pipo de Clown (as Mamaloe yn "Pipo op Bizarra" en as Plom yn de "Pipo in Marobia", "Pipo en de Lachplaneet", "Pipo en de Piraten van Toen", "Pipo en de Noorderzon" & "Pipo in West-Best")
*1977: Koning Bolo (as Prinses Rozelle)

## Film
*1961: *[[Het mes]]*
*1963: *[[De vergeten medeminnaar]]*
*1966: 10.32 (rol: tsjinstfaam Annie)
*1975: *Pipo en de Piraten van toen* (rol: Plom)
Herbert Joeks

**Herman Jozef van Hugten** (Amsterdam, 26 novimber 1915 - dêre, 28 july 1993) wie in Nederlânsk akteur en sjonger dy't bekend waard ûnder de namme **Herbert Joeks**.

## Libben en wurk
As bern hat Joeks al belangstelling foar toaniel en hy spilet yn syn jonkheid al gau rollen by it amateurtoaniel. Omdat er fan it amateurtoaniel net libje kin, waard er ferkeaper yn in moademagazyn. De besetting fan Nederlân troch Dútslân yn maaie 1940 docht him weromkommen nei syn âlde leafde; om oan de *[[Arbeitseinsatz]]* yn Dútslân te ûntkommen soe er by in kabaret wurkje. By it selskip Trianon dat ûnder lieding stie fan Dolly Dolores sjongt er Weenske lietsjes en hâldt konferênses. Mar syn nije karriêre duorre net lang; al gau moat er ûnderdûke.

Nei de befrijing hâldt Joeks foar fêst op mei it ferkeapjen fan klean. Rens van Dordt engagearret him foar syn revueselskip. Letter sjongt er by selskip fan Herman Tholen, Gerard Walden en Berry Kievits en by Faveur. Yn 1947 krijt er in fêst kontrakt by it Theater Plezier fan Floris Meslier, dêr't er trije jier wurke. Yn dyselde tiid treedt er ek in protte op foar de radio yn programma’s as *De bonte dinsdagavondtrein*, *Mimoza* en *Negen heit de klok*. As er yn 1951 opstapt by Meslier wurdt er troch de Snip en Snaprevue ynhierd. Yntusken komt de telefyzje ek op en yn 1955 sil Joeks wurkje by de fêste toanielkearn fan de NTS. Tusken 1955 en 1958 spilet er sa'n hûndert rollen yn ferskate produksjes.
As de toanielkearn yn 1958 ûntbûn wurdt giet Joeks fierder as freelancer.

Joeks spile tal fan inoar ûntrinnende rollen yn Nederlânske telefyzjeriges en spylfilms, mar waard fral bekend troch sy rol as de yndiaan Klukkluk yn de telefyzjerige Pipo de Clown. Ek los fan dy searje bliuwt Joeks Klukkluk spyljen, ûnder oare yn spesjale foarstellingen foar bern. Tusken 1974 en 1980 spilet er noch yn it revueselskip fan Coos van de Velde.

Hy stoar 77 jier âld yn it Antoni van Leeuwenhoek Sikehûs yn Amsterdam.

## Filmografy

|-

|-
| 1953 
| Sterren Stralen Overal
| Begraffenisûndernimmer
|-
| 1955 
| Het wonderlijke leven van Willem Parel
| Direkteur fan Radio-omrop "De Windwijzer"
|-
| 1958 
| Fanfare
| Koendering
|-
| 1960 
| De zaak M.P.
| Fotograaf
|-
| 1975 
| Pipo en de piraten van toen
| Klukkluk
|-
| 1982 
| De Boezemvriend
| Pasjint
|-

|-
| 1957 
| Pension Hommeles 
| Pensiongast dhr. Bloem
|-
| 1958 
| Pipo de Clown 
| Klukkluk
|-
| 1960 
| Bas Boterbloem 
|
|-
| 1962 
| De Avonturen van Okkie Trooy
| Loki Loki
|-
| 1968 
| Het Dagboek van Joop ter Heul 
| Fotograaf
|-
| 1969 
| Tot de dood ons scheidt
| Amtner
|-
| 1972 
| Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer?
| Wjirm Ubag
|-
| 1973 || Swiebertje || Hendrik Kleun
|-
| 1977 
| Hollands Glorie
| Deagraver Bongerds
|-
| 1978 
| Laden maar
| Van der Lat
|-
| 1987 
| Familie Oudenrijn
| Menear van Tongeren
|-
| 1991 
| Medisch Centrum West
| pasjint
|}

## Keppeling om utens
* Herbert Joeks by IMDb
Hans Veerman

**Hans Veerman** (Hilfertsom, 14 maart 1933 - Nieuwegein, 25 jannewaris 2014) wie in Nederlânsk akteur. Hy wie lid fan de harkspulkearn fan de Nederlânske Radio Uny, spile yn in protte Nederlânske films en joech stal oan (gast)rollen yn telefyzjerigen. Syn karakteristike stim wie ek te hearen yn animaasjefilm Alfred J. Kwak en yn it harkspul *We vinden nog wel wat*.

Veerman wie de libbenspartner fan Hans Karsenbarg en naam doe't dy siik wie ek syn rol fan dokter Den Koninghe oer yn de telefyzjerige Baantjer.

## Filmografy
### Film
* *Sinterklaas en het verdwenen pakhuis* (2002)- ynspekteur Rond.
* *Monte Carlo* (2001)- garaazje-eigner.
* *[[Wilhelmina (film)|Wilhelmina]]* (2001)- Van Tuyl.
* *Wilde mossels* (2000).
* *Baantjer, de film: De Cock en de wraak zonder einde* (1999)- Johan Zondervan.
* De kleine blonde dood (1993)- plysjekommissaris.
* *Alissa in Concert* (1990)- hûsbaas/keapman.
* *Mijn vader woont in Rio* (1989)- Gijs.
* *Jan Rap en z'n maat* (1989).
* Flodder (1986)- generaal Emiel.
* *Mama is Boos* (1986)- Mac.
* De Dream (1985)- plysjekommissaris.
* Flesh & Blood (1985)- heit George.
* *Parfait amour* (1985)- man by projektor.
* *Moord in Extase* (1984)- boer.
* De Mannetjesmaker (1983)- Roelof Hille.
* *De Anna* (1983)- Herman Barlach.
* *Giovanni* (1983).
* De Lift (1983)- Kroon.
* *De Vierde Man* (1983)- begraffenisûndernimmer.
* De smaak van water (1982)- menear Mul.
* *Gekkenbriefje* (1981)- masinist.
* Een vlucht regenwulpen (1981)- âlderling.
* Het teken van het beest (1980)- Doting.
* *De Verjaring* (1980)- Van Hünze.
* Spetters (1980)- Willem (heit fan Eef).
* *Tiro* (1979).
* *De twee vrouwen* (1979)- heit Sylvia.
* *Grote Klaas en Kleine Klaas* (1974).

### TV
* Goede tijden, slechte tijden (1990-) as Donald van der Zee (2006)
* Alfred J. Kwak (1989)- (stim).
* Medisch Centrum West (1988-1994)- Maurice Alberts.
* *Dossier Verhulst* (1986).
* *Het wassende water* (1986)
* *Bas Boterbloem* (Japik) (1960)

## Harkspulrollen
*Jäcklein Rohrbach yn Floriaan Geyer
*Boyo, in sloper yn harkspul *Opa Webb*

## Gastrollen
* *Alexanders nar* (harkspul) - Alexander
* *Anna Laub* (harkspul)
* *Grijpstra & De Gier* (2004-)- ôflevering (tenei 'yn') *De Terugkeer* (30 septimber 2005)- Cor de Gier.
* *Loenatik* (1997-)- aflevering *Een saaie dag* (28 jannewaris 2001)- amtner.
* *Verkeerd verbonden* (2000-2002)- yn *Wederzijds Huwelijksbedrog*- Thom van Dungen.
* Baantjer (1995-2006)- yn *De Cock en de moord in de derde positie* (8 desimber 2000)- Ennaeus den Koninghe.
* Baantjer (1995-2006)- yn *De Cock en de moord op de tuin* (1 desimber 2000)- Ennaeus den Koninghe.
* Baantjer (1995-2006)- yn *De Cock en de zaak Vledder* (24 novimber 2000)- Ennaeus den Koninghe.
* *'t Zal je maar gebeuren...* (1998)- yn *De Sleutel* (jannewaris 1998)- Marcus.
* Bed & Breakfast (1997)- 18 desimber 1997)- bline.
* Baantjer (1995-2005)- yn *De Cock en de moord onder nul* (7 maart 1997)- Jan Hoogenbosch.
* Goede tijden, slechte tijden (2006-)- Donald van der Zee

## Keppeling om utens
*  Hans Veerman by IMDb
Jeverlân

It **Jeverlân** is it noardlike diel fan it bestjoerike district Fryslân en de stêd Wilhelmshaven, yn it noardeasten fan it Eastfryske skiereilân. It Jeverlân skiede him yn 1575 definityf fan it Greefskip Eastfryslân. De Eastfryske Sirksena’s hienen oant 1588 noch in sterke ynfloed yn it Jeverlân, dêrnei waard de stêd definityf ûnderdiel fan it Greefskip Aldenburch.

## Sjoch ek
*East-Fryslân
Ekosysteem

In **ekosysteem** wurdt foarme troch de wikselwurkingen tusken alle organismen en de net-biologyske faktoren yn in beskate omjouwing. De term *ekosysteem* waard yn 1935 troch Arthur Tansley yntrodusearre. Foarbylden fan ekosystemen binne in bosk, mar kin ek de hiele ierde wêze. Guons beskôgje sels in potplant as ekosysteem. Underdiel fan in ekosysteem binne ôfsûnderlike planten, dieren en mikro-organismen en de ûnderlinge kompleksen dy't sy foarmje, bygelyks yn de foarm fan mienskippen en populaasjes. Ekosystemen wurde faak sjoen as dynamyske funksjonele ienheden.
York

#### Austraalje
* York (Austraalje)

#### Kanada
* York (Opper-Kanada), de âlde namme fan Toronto

#### De Feriene Steaten
* York (Alabama)
* York (Maine)
* York (Nebraska)
* York (Noard-Dakota)
* York (Pennsylvania)
* York (Súd-Carolina)
* York (Wiskonsin)
* York (rivier), in rivier yn Firginia

#### Ingelân
* York (Ingelân), in stêd en distrikt (*[[Unitary authority]]*) yn Ingelân
* York (Lancashire)

#### Sierra Leöane
* York (Sierra Leöane)

#### Oars
* York (motorfyts), in historysk motorfytsemerk
Dykhuzen (state)

**Dykhuzen** wie in eardere state of boarch besuden it Damsterdjip, by it doarp Tjamsweer, westlik fan Appingedam. De state is fral bekend wurde omdat er bewenne west hat troch de haadling Fokko Ukena.
 
Oer de iere skiednis fan Dykhuzen is neat bekend. De boarch wurdt foar it earst neamd as it eigendom fan *Hiddeke fan Wijtwerd* at hja mei Fokko Ukena boasket. Dat houlik hat begjin 15e iuw west. 

Dykhuzen soe yn de striid tusken Fokke en de stêd Grins troch de lêste ynnomd en alhiel ferwoaste wurde. Der wurdt fanút gien dat de state dêrnei opnij opboud is, omdat Fokko Ukena dêr ferstoarn is. 

Nei de dea fan Fokko komt de state yn besit fan syn dochters dy't dizze lang om let ferkeapje oan in lid fan de aadlike famylje Ripperda. Lykwols die it bliken dat de state ek foar dizze laach gjin rêstich besit wie want ein 15e iuw wie de state alwer it striidtoaniel tusken Grins en in wichtige Eastfryske haadling, de yntusken ta greve opklommen Edzard Sirksena. Edzard hat Dykhuzen ynnomd, mar de troepen fan Grins hawwe it úteinlik werovere en ta de grûn ôfbrutsen. Yn hoefier de state dêrnei wer opboud is, is net bekend. Yn de 18e iuw hat der noch wel in prosedure west oer de restanten, mar fan letter bewenners is gjin sprake mear west. 

Op it plak dêr't de state stien hat is noch in lytst restant fan de eardere grêft oer. De wei by it Damsterdjip lâns hiet noch hieltyd de *Dykhuzewei*.
Fryske Wede

De **Fryske Wede** is in gebiet dat súdwestlik fan de Jadeboezem en súdlik fan it Jeverlân leit, yn it súdeasten fan it Eastfryske skiereilân. De namme 'Wede' betsjut Wâld. De namme fan it gebiet is oerlevere út it jier 1420 as *de Wede* en yn 1449 as *den fresscken Weede*. Hjoed de dei is de Fryske Wede it súdlike part fan it bestjoerlike distrikt 'Friesland' (Landkreis Friesland).

## Sjoch ek
*East-Fryslân
Lohman (laach)

**Lohman** is in laach fan oargelbouwers fan Dútsk komôf út 18e en 19e iuw. De Lohmans wurde rekkene ta de meast wichtige 19e-iuwske oargelbouwers foar Nederlân benoarden de grutte rivieren.

## De famylje
*De earste wie *Dirk Lohman* (1730-Grins, 30 juny 1814), dy't al yn 1762 as oargelbouwer neamd waard. Hy wie in learling fan Wallis. Yn 1791 festige er syn bedriuw yn Grins. Syn earste oargels wienen dy yn de tsjerken fan Súdlaren, Eelde en Stedum.
**Nicolaus Anthony Lohman* (-Grins, 21 desimber 1835) sette it bedriuw fan syn heit fan 1801 ôf fuort. Der waarden doe meast oargels yn de omkriten fan Grins boud.
*Nicolaus syn trije soannen: *Diederik Hendrik Lohman* (1797-1856), *Hinderk Berends Lohman* (1799-1854) en *Gerhard Willem Lohman* (1802-1856) gienen fierder mei it bedriuw ûnder de namme: *Fa. N.A. Lohman & Sn.*. Diederik wie bekend as loai. Hy liet syn wurk yn Amsterdam sloere. Hinderk festige him om 1835 hinne yn Gouda en letter yn Leien, dêr't noch gjin oargelbouwers wiene. Gerhard bleau yn Grins en naam it bedriuw fan syn heit oer. Tegearre mei Hinderk waard it bedriuw *W.A. Lohman en Soannen* oprjochte, dat festigingen yn Grins, Sutfen, Gouda en Leien hie.
*Nei't Hinderk en Gerhard har weromlutsen hiene bleau it bedriuw noch in pear generaasjes bestean. Dêrnei wie it dien en namen oare firma's it plak yn. Sa waard de Leienske festiging yn 1860 oernaam troch J. Schaaffeld.

## De oargels
Hoewol't de fa. Lohman fral in soad reparaasjes útfierden oan besteande oargels, bouden sy ek nije. Yn it earstoan hiene dy in barok lûd, lykas de Dútske tradysje hawwe woe. Stadichoan bouden sy ek oargels nei de moade fan de tiid, mei mear sêftere klanken, gaadlik foar wurk út de romantyk.

## Keppeling om utens
*It Lohmanlaach
Houtkap

**Houtkap** is it omseagjen of omhakjen fan beammen. Soks wurdt dyn yn sawol natuerlike bosken as yn spesjaal dêrfoar oanleine bosken. Yn it tropysk reinwâld waarden en wurde noch hieltyd beammen ûnder net duorsume omstannigens kapt, faak troch yllegale houtkap. Foar duorsume rispinge is it spesjale FSC-keurmerk yn it libben roppen. 

## Uttinning
Uttinning is in term yn de boskbou dy't brûkt wurdt foar it fuortheljen fan beammen om de groei fan de oerbliuwende beammen te stippelearjen. Uttinjen soarget derfoar dat de konkurrinten fan de oanwiisde beammen foar de takomst kapt wurde sadat dy mear ljocht en fiedingsstoffen krije. By it úttinjen wurde ek de beammen kapt dy't oars dochs stjerre sille. 

## Kealkap
Bosken kinne foar de houtproduksje op ferskate wizen kapt wurde. It kealkapjen is de meast ienfâldige wize. In stik bosk wurdt dan yn ien kear omhelle en it hout ôffierd. Op dat plak kin de bosk dêrnei wer ferjongje. 
In faak foarkommende foarm fan kealkapje is seamekap. Hjirby wurde stripen bosk oanlein en tsjin de hearskjende wynrjochting yn kapt. Sadwaande ûntsteane stripen bosk wêrby't de beammen stadich0an heger wurde mei de hearskjende wynrjochting mei.
Johannes Wildeboer

**Johannes Wildeboer** (Eindhoven, 12 septimber 1908 - Neuengamme, 19 desimber 1944) wie haad fan de Kristlike ULO yn Ferwert. 

Under de Dútske besetting wie Wildeboer lid fan de Lanlike Organisaasje foar Help oan Underdûkers (LO). Teffens wie er belutsen by allerhanne oare fersetsaktiviteiten. 

Wildeboer waard op 19 novimber 1943 arrestearre troch ferried. Hy siet in jier yn kamp Vught en it kommando Oraniënburg fan it konsintraasjekamp Sachsenhausen. Dêrnei waard er oerbrocht nei Neuengamme, dêr't er op 19 desimber 1944 stoar.

Yn Ferwert is in strjitte nei Wildeboer neamd.
ATF-brân (Drachten)

De **ATF-brân** wie in grutte brân op it yndustryterrein 'de Haven' yn Drachten op 12 maaie 2000 dêr't goed 400 ton gemyske smoargens by yn reek opgie.

Anno 2011 binne der noch altyd minsken dy't hawwe wolle dat har klachten mei sykheljen (medyske oantsjutting: *[[Reactive Airways Dysfunction Syndrome]]* (RADS)) te krijen hawwe mei dy brân. It giet om minsken dy't tichteby de brân in hege konsintraasje reek ynhelle hawwe, sa as brânspuitlju. Der is gjin RADS fêststeld by minsken dy't op gruttere ôfstân wennen of dêr wurke hawwe. Neist RADS binne der minsken dy't sûnt de brân te lijen hawwe fan oandwanings fan de hûd (kontakt-dermatitis) .

De direksje fan *Afval Transport Friesland* (ATF) waard ein 2010 frijsprutsen fan skuld oan de brân.
Lanlike Organisaasje foar Help oan Underdûkers

De **Lanlike Organisaasje foar Help oan Underdûkers** (LO) wie in Nederlânske fersetsbeweging dy't bestie fan mids 1942 oant maaie 1945 yn de Twadde Wrâldkriich.

De skiednis fan de LO begûn doe't de grifformearde dûmny Frits Slomp út Heemse yn july 1942 ûnderdûke moast út reden fan syn anty-nasjonaalsosjalistyske hâlding. Nei in skoftke fan omdoarmjen kaam er hjerstmis 1942 yn de kunde mei Helena Kuipers-Rietberg út Winterswyk. Tegearre betochten sy hoe't de útfiering fan Dútske maatregels tsjin beskate befolkingsgroepen behindere wurde koe. Joaden waarden oppakt, byinoar dreaun en fuortfierd, in protte jongerein moast tsjin it sin yn de Dútske oarlochsyndustry oant wurk en mear fan soks. Fan jannewaris 1942 ôf gou foar alle Nederlânske manlju fan 18 oant 23 jier de ferplichting in healjier mei te dwaan oan de Nederlânske Arbeidstsjinst.

Frou Kuipers en dûmny Slomp besleaten harren yn te setten foar dejingen dy't gjin ûnderdûkadres fine koene. Se sochten gasthúshâldings om (potinsjele) ûnderdûkers yn 'e gelegenheid te stellen te ferdwinen.

Sûnt febrewaris 1943 wie it in lanlike organisaasje wurden mei ferskillende tûken. Pleatslike groepen foelen ûnder rayons, dy't wer ûnder distrikten per provinsje, dy't wer fertsjintwurdiger yn it lanlik bestjoer hienen.

It LO waard jildlik stipe fia it Nasjonaal Steun Fûns.

## Keppelings om utens
* Biografysk Wurdboek fan Nederlân
* It yllegale Parool 1944
* Biografyen Kamp Vught
Dorset

**Dorset** (earder ek wol **Dorsetshire**) is in greefskip yn it sudwesten fan Ingelân, oan 'e kust fan it It Kanaal, dat oprjochte waard yn 'e tsiende iuw. De haadstêd is Dorchester (sûnt 1305). It greefskip is op syn breedst 80 kilometer en maksimaal 64 kilometer lang, hat in oerflak fan 2.652 kante kilometer. Dorset grinzget yn it westen oan Devon, yn it noardwesten oan Somerset, yn it noardeasten oan Wiltshire en yn it easten oan Hampshire. De helte fan Dorsets befolking wennet yn it steedlik gebiet om Dorchester hinne. It oerbliuwend diel fan it greefskip bestiet út tinbefolke plattelân.

## Skiednis
De namme Dorset ("Dorseteschire") waard it earst neamd yn 940 nei Kristus; it betsjut "lju dy't yn Dorchester wenje, dêr't mei de fûsten fjochte wurdt". It gebiet dat no Dorset foarmet, waard om 8000 foar Kristus foar it earst troch minsken bewenne. Dizze jagers út it stiennen tiidrek setten har nei wenjen oan de kust en yn de delling fan de Stour. Bosken fan Dorset waarden delhelle mei help fan ark en fjoer. Op de hege kalkhichten waarden ferdidigingsforten boud, sa as *[[Maiden Castle]]*. Leger lizzende gebieten waard lânbouwgrûn fan makke yn de rin fan de tiid.

Yn Dorset binne in protte Romeinske artefakten opgroeven. Op it plak fan de stêd Dorchester fan no, ferôvere Vespasianus yn 54 nei Kr. Maiden Castle op de Keltyske Durotrigen. Ut de stêd wei makken de oerwinners wegen nei in soad oare Romeinske delsettingen op de Britske eilannen. Yn dy perioade ferhuzen de bewenners fan Dorset fan de hege grûn nei de dellings, en yn de 4e iuw nei Kristus wienen de hichten suver ferlitten. De ferdigeningsrinfuorge, *[[Bokerley Dyke]]*, fertrage de Saksyske ferôvering fan Dorset mei benei 200 jier. It *[[Domesday Boek]]* jout ferwizingen nei in protte Saksyske delsettingen dy't faak oerienkomme mei de doarpen en stêden fan no. Nei de bekearing ta it kristendom lutsen kleasters in soad lân en macht oan.

Neffens de Angelsaksyske Kronyk wie it 789 dat de Wytsingen de earste oanfal op Ingelân dienen, op de kust fan Dorset by it eilân Portland.

Under in boargerkriich yn de 12e iuw waarden oeral yn Dorset nije ferdigeningsforten oplutsen, sa as *[[Corfe Castle]]*, Powerstock, Wareham en Shaftesbury. Kleasters dy't der al wiene, sa as Abbotsbury, waarden fersterke. Yn de Midsiuwen wie Dorset as jachtgebiet yn trek by it Ingelske keningshûs en de adel. De macht fan de kleasters waard hieltyd lytser, sadat der mear lân foar oaren frijkaam. Dy ûntjouwing late ta in groei fan de befolking. Yn de Ingelske boargerkriich fan de 17e iuw ferneatigen de Parlemintariërs *Corfe Castle* en *Sherborne Castle*, dy't yn hannen fan de Royalisten wiene. De Yndustriële Revolúsje fan de 19e iuw fernaam it greefskip net folle fan; Dorset is oant no ta meast in agrarysk gebiet bleaun.

### Distrikten

## Demografy

## Berne yn Dorset
* Walburga (± 710-779), missysuster
* Mary Anning (1799-1847), fossilesamler
* Thomas Hardy (1840-1928), romanskriuwer


Ofbyld:Bournemouth pier.jpg|Bournemouth
Ofbyld:Corfe Castle.jpg|Kastiel Corfe
Ofbyld:Lyme Regis Harbour 2015.jpg|Lyme Regis haven
Siemon Reker

**Siemon Jan Hendrik (Siemon) Reker** (Uithuizen, desimber 1950) is in Nederlânske emearitus-heechlearaar Grinslânsk en Grinslânske kultuer oan de Ryksuniversiteit Grins.

## Libben en wurk
Reker waard berne as soan fan de gasfitter Frederik Reker en winkelfrou Eltina Cornelia Bouwman. Hy studearre yn it earstoan teology, mar gie oer op de stúdzje Nederlânske taal- en letterkunde oan de Ryksuniversiteit Grins.  Hy promovearre dêre yn 1989. Nei de stúdzje wurke er ûnder oaren by de RONO en letter foar Radio Noard. Ek publisearre er geregeldwei yn de noardlike deiblêden oer it Grinslânsk. Op 1 febrewaris 1984 waard er beneamd as de earste streektaalfunksjonaris fan Nederlân. Yn 2001 waard er ta bysûnder heechlearaar oan de Ryksuniversiteit Grins beneamd. Syn learstoel wurdt betelle troch de universiteit en it J.B. Scholtenfûns. Reker skreau ûnder oaren *De mooiste woorden van Groningen*  (2005) en it *Zakwoordenboek Gronings-Nederlands, Nederlands-Gronings* (5e pr. yn 1998).

Reker gie yn 2016 mei emeritaat. By gelegenheid dêrfan waard syn wurk *Biografie van het Gronings* útjûn.

## Bibliografy (kar-út resint wurk)
**Taal en teken: van Albert Negenoog tot welcome 2 Grunn*, útj. Bureau Groninger Taal en Cultuur RUG, Grins 2010
**Ter Loan en aal zien aander bouken*, uitg. Universiteitsbibliotheek RUG, 2e pr., Grins, 2010 (ynlieding Reker)
**Het balletje in het schuurtje*,  Huus van de Taol, Beilen, 2010
**Werk in uitvoering: woorden in Oldambtster boedelinventarissen vóór 1726*,  Bureau Groninger Taal en Cultuur RUG, Grins, 2009
**Goud volk*, útj. In Boekvorm, Assen, 2008
**Emoties in t Oldambt*,  In Boekvorm, Assen, 2008
**Kennismaking met het Gronings*,  In Boekvorm, Assen, 2e druk 2007
**De mooiste woorden van Groningen*, útj. Noordboek (yn 'e mande mei Dagblad van het Noorden), Grins, 2005

Foar de oare publikaasjes fan Siemon Reker sjoch Universiteitsbibleteek fan de Ryksuniversiteit Grins en Keninklike Bibleteek.
Mark Broere

**Mark Broere** is in eardere Nederlânsk follybalspiler, ek is er no sportbestjoerder.

Mark Broere begûn mei it follybal wannear't er 12 jier wie, al gau fûn er it paad nei de hegere nivo's fan Nederlân. Sa hat er ûnder oare spiler west fan follybalklups út Geldrop, Apeldoarn, Nieuwegein en Swol. Doe't er yn de Earedifyzje spile folge er de oplieding CIOS, doe't dy stúdzje ôf wie, mocht er meispilje yn de Nederlânske follybalploech. Yn de perioade tusken 1995 en 1998 hat er 81 ynterlannen spile. Nei't er ophâlden is mei de Nederlânske ploech hat Mark Broere noch fjouwer jier troch follyballe. 

Nei syn aktive karriêre as follyballer waard Mark Broere sportbestjoerder, hy waard fral aktyf yn it follybal. Hy krige ferskate funksjes yn de stêd Swol, sa waard er yn 2004 *Manager Team Sport Landstede*. Letter waard er ek algemien manager by *Stichting Topsport Zwolle*. Sûnt april 2010 hat er in funksje krigen by it Nederlânsk Follybal Bûn, hy waard Manager Topsport. Hy is dêrmei ferantwurdlik foar it organisearjen fan program's fan nasjonale ploegen yn sawol it sealfollybal as it strânfollybal en it sitfollybal. Ek wurdt er ferantwurdlik foar de oplieding fan follybaltalinten en foar it better meitsjen fan de A-League en de B-League. 

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers