open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lycklama à Nijeholt

**Lycklama à Nijeholt**, ek *Lycklama à Nyeholt* of *Lijcklama à Nijeholt*, is de namme fan in aadlik laach dat syn oarsprong yn Fryslân hat. 

De famylje bewenne eartiids de stins Friesburg yn Nijeholtpea. Dat plak is ek de werkomst fan it twadde part fan de efternamme. It earste part komt nei alle gedachten fan Lyckle Eables (1458-1538); syn neikommelingen hawwe syn foarnamme opnaam yn de efternamme. It geslacht hat in stik as wat grytmannen levere, benammen yn de gritenijen Weststellingwerf en Eaststellingwerf hawwe sy dy funksje útoefene. Guon foaroansteande steatslju kamen ek út dizze famylje. It geslacht, dat fan âlds diel útmakke fan de Fryske eallju, waard yn 1814 opnaam yn de Nederlânske adel.

## Ferneamde famyljeleden
* Lyckle Eables (1458-1538) - Stamfaar fan de famylje Lycklama à Nijeholt, grytman fan Stellingwerf, Skoatterlân, Weststellingwerf (1517) en erflik grytman fan Weststellingwerf (1524 - 1534). 
* Prof. dr. Marcus Lycklama à Nijeholt (1573-1625) - Grytman fan Eaststellingwerf en Weststellingwerf, lid fan de Steaten-Generaal. 
* Augustinus Lycklama à Nijeholt (1670-1744) - Lid fan de deputearre steaten fan Fryslân en grytman fan Opsterlân, besitter fan it Lângoed Keningsbergen by Aldeholtpea.
* jhr. Wilco Holdinga Lycklama à Nijeholt (1801-1872) - Lid fan de Twadde Keamer Steaten-Generaal, grytman, dêrnei boargemaster fan Utingeradiel. 
* Piter Lycklama à Nijeholt (1842-1913) - Boargemaster fan ûnder oare Ljouwert en Rotterdam, kommissaris fan de Keninginne fan Oerisel. 
* Geertje Lycklama à Nijeholt (1938) - Lid fan de Twadde Keamer.

## Keppeling om utens
* Ynformaasje oer de famylje.
* Genealogy fan de famylje.
Friesburg

**Friesburg**, ek *Leemburg*, is de namme fan in stins dy't by Nijeholtpea stien hat. It gebou hie earst de namme *State Lemenburg*, mar is letter werneamd ta Friesburg troch Lyckle Eables, de stamheit fan de famylje Lycklama à Nijeholt.

De stins waard yn 1514 plondere en yn 1515 op Sint Antonius dei, 13 juny, yn de brân stutsen troch de minsken fan Gelre. 

Sûnt wannear it gebou net mear bestiet is net wis, nei alle gedachten is dy al foar 1780 ôfbrutsen.

## Keppeling om utens
* Ynformaasje oer Friesburg.
Pieter Bijl

**Pieter Bijl** (Espel, 14 oktober 1964) is in âld Nederlânsk proffuotballer. Hy spile it meast as middenfjilder.

Bijl spile as amateur foar SK Espel en Sportferiening Urk. As proffuotballer kaam hy fan 1983 oant 1990 út foar SK It Hearrenfean. Hy debutearre op 12 febrewaris 1984 yn de wedstriid mei FK Wageningen. By It Hearrenfean makke hy yn syn lêste jier by de klup de promoasje nei de Earedifyzje mei. Sels soe hy net mei de klup útkomme yn dy difyzje, want yn 1990 gie hy nei FK Utert ta. Nei fjouwer gie hy yn de simmer fan 1994 werom nei SK It Hearrenfean wêr't hy as brekizer brûkt waard. Yn it seizoen 1995/1996 beëinige hy syn karriêre by Go Ahead Eagles út Dimter.

Nei syn fuotbalkarriêre helle hy de trenerspapieren en wie hy fan 2001 oant 2003 de assistint fan Gertjan Verbeek by Herakles Almelo. Yn it fuotbalseizoen 2003/2004 wie hy de haadtrener fan de amateurklup Flevo Boys. Nei dat seizoen wie hy fan 2004 oant 2006 op 'e nij de assistint-trener fa Gertjan Verbeek, no by SK It Hearrenfean. Nei syn perioade by It Hearrenfean hat hy noch twa jier de haadtrener west fan de Harkemase Boys.
Lászlo Zalai

**Lászlo Zalai** (Békéscsaba, 1929 - Almelo, 11 april 2004) wie in Hongaarsk fuotballer en fuotbaltrainer. Yn 1956 flechte Zalai fan Hongarije nei Nederlân. Hjir wie hy ien fan de earste diplomearre trainers.

Yn desimber 1970 folge Zalai Pim van de Meent op as trainer by PEC Swol. Hjir soe hy trainer bliuwe oant it seizoen 1972/1973. Nei dat seizoen waard Zalai trainer fan SK It Hearrenfean. By dizze klup wie hy ek al trainer yn it seizoen 1965/1966. Doe waard hy ûntslein omdat der in ferskil fan miening hie mei it bestjoer oer ûnder oare it tal trainingen dat yn in wike plak fine moasten. Yn syn twadde perioade by SK It Hearrenfean soe Zalai yn totaal fjouwer jier bliuwe. Ek yn dizze twadde perioade hie Zalai in protte wurden mei it bestjoer en spilers. Oan de ein fan 1977 waard hy ûntslein neidat hy yn de parse sein hie dat it bestjoer net diedkreftich handele. Dochs hat Zalai, hoewol't hy in protte kommentaar hie op minsken fan de klup, in wichtige trainer fan SK It Hearrenfean west. Nettsjinsteande dat de klup net folle sinten hie helle It Hearrenfean goeie resultaten ûnder syn lieding, benammen troch de tige grutte ynset fan Zalai. Assistint Jan Teunissen wie de opfolger fan Zalai by SK It Hearrenfean.

Zalai hat ek noch in skoftke haadtrainer west fan DOS, út Utert.

Op earste Peaskedei 2004 ferstoar Zalai op 75-jierrige leeftyd.
SGK '47

**SKG '47** wie in hânbalklub út Sint-Anne, oprjochte yn 1947. Yn 2007 gie de feriening in gearwurkingskontrakt oan mei Hânbalferiening Stiens. Yn 2008 ûntstie hjirút de Fryske Hânbal Kombinaasje FHC. 

FHC hat mei de Stifting Ljouwert Hânbalstêd en Hânbalferiening Cometas in oerienkomst sluten oer in assosjaasje. Troch dit twajierrige gearwurkingsferbân kinne twa manljusteams meidwaan oan de lanlike kompetysje sadat der yn Fryslân op heech nivo spile wurde kin.

## Keppeling om utens
* Webstek FHC
Fryske Hânbal Kombinaasje

De **Fryske Hânbal Kombinaasje** (FHC) is in Hânbalferiening út Stiens. De klup is yn 2008 ûntstien troch in fúzje fan SGK47 en Hânbalferiening Stiens. De klupkleuren binne swart mei oranje.

Foar it seizoen 2008-2009 komt de Fryske Hânbal Kombinaasje mei 11 teams út yn de kompetysje. 
Dêrneist binne der de Tijgetjes en de Mini's, de jongsten fan 4 jier oant en mei 7 jier.

## Keppeling om utens
* Webstek FHC
Pieter Huistra

**Pieter Huistra** (Goaiïngea, 18 jannewaris 1967) is in Frysk âld-proffuotballer en fuotbaltrainer. Huistra spile de measte fan syn wedstriden as linksbûten.

## Karriêre as fuotballer
Huistra begûn syn fuotbalkarriêre as amateur by Drachtster Boys, dêr't al gau dúdlik by waard dat er in protte talint foar it fuotbal hie. Syn debút yn it betelle fuotbal makke er op 5 septimber 1984 by FK Grins yn de wedstriid tsjin FK Folendam. Nei twa jier waard er ferhierd oan BV Feandam, dat doe noch yn de Earedifyzje fuotballe. Dêr foel er sa op dat de trainer fan FK Twinte, Kees Rijvers, him yn 1987 nei dy klup helle. Dêr waard er in fêste basiskrêft en in belangrike spiler fan it alvetal. Yn 1988 waard er dan ek foar it earst oproppen foar it Nederlânsk alvetal.

Yn 1990 gie Huistra nei de Glasgow Rangers yn Skotlân ta te fuotbaljen. Hy spile fiif seizoenen foar dy klup en waard al dy jierren kampioen fan Skotlân. Yn 1995 folge er Wim Jansen nei Japan. Tegearre wurken hja yn de J-League by Sanfrecce Hiroshima.

Nei twa seizoenen yn Japan soe er yn 1997 foar in heal jier wer fuotbalje foar FK Grins. Yn it seizoen 1997/1998 gie Huistra nei it Belgyske Lierse SK. Nei twa seizoenen by Lierse rekke er swier blessearre oan syn haksine. Yn syn lêste jier by Lierse kaam er dan ek net oan spyljen ta. Yn it seizoen 1999/2000 gie er noch foar ien jier nei RBC Roosendaal, mar ek dat seizoen hat Huistra net fuotbalje kind.

### Statistiken

### Ynterlannen
Huistra hat yn syn karriêre acht kear yn it Nederlânsk alvetal fuotballe. Syn debút wie op 16 novimber 1988 yn de freonskiplike wedstriid tsjin Itaalje. Syn lêste wedstriid foar Oranje spile er yn 1991.

As gefolch fan in blessuere foel Huistra bûten de seleksje foar it Wrâldkampioenskip fuotbal yn 1990.

Yn totaal hat Huistra acht ynterlannen spile, yn dy wedstriden kaam er net ta skoaren.

## Karriêre as trainer
Nei syn fuotbalkarriêre wie Huistra fan 2001 oant en mei it seizoen 2004/2005 jeugdtrainer by FK Grins. Nei dat jier waard er assistint-trainer by Vitesse, dat wie hy oant en mei 2008. Op 3 april 2008 waard bekend dat Huistra de taken fan Rob Witschge tydlik oernimme soe as assistint-trainer by AFC Ajax. Fan it seizoen 2009/2010 ôf is Huistra oansteld as coach fan Jong Ajax, as opfolger fan Adrie Koster. Op 22 desimber 2009 waard bekend dat er fan it seizoen 2010/2011 ôf oan de slach soe as haadtrainer fan FK Grins. Hy is de opfolger fan Ron Jans, dy't nei it seizoen 2009/2010 FK Grins ferlit en oan de slach sil by SK It Hearrenfean.

### Statistiken

## Keppeling om utens
*Ynterlannen fan Pieter Huistra.
*Statistiken fan Pieter Huistra.
*Pieter Huistra op vi.nl.
Dick Eisma

**Dick Eisma** (Easterein, 25 augustus 1941 - Aldehaske, 30 desimber 2011) wie in Frysk skriuwer, oersetter, korrektor , âld-skoalmaster en âld-learaar, dy't tige bekend wie yn it Fryske fermidden.

## Biografy
Dick Eisma waard berne yn Easterein, mar groeide op yn Wommels. Yn Snits folge er de kweekskoalle De Him. Yn de winter fan 1963 begûn er as skoalmaster yn Bakhuzen, dêr waard er troch Hendrik Twerda oantrúnd om mei in stúdzje Frysk te begjinnen. Sa rûn er troch de jierren it trajekt akte-lû, akten mû-a en mû-b en doktoraal Frysk ôf, it lêste helle er yn septimber 1983. Fan 1970 ôf wie er ferbûn oan de kristlike legere skoalle yn De Knipe, hy wie dêr oant 1985 skoalhaad. Neist it legere ûnderwiis waard Eisma ek dosint Frysk op skoallen foar it fuortset ûnderwiis.

Yn 1985 stapte er út it ûnderwiis en begûn doe as korrektor by de Friese Pers, de Friesland Post en de Afûk. Hy joech Fryske les by de Afûk en fersoarge dêr in grut tal publikaasjes op ûnderwiis- en taalmêd, wêrûnder samlingen sprekwurden. Hy wie mei oaren skepper en skriuwer fan kursusboeken A, B, C, Akte, Offisjeel ferkear, Taaleigen en Tiidwurden (letter mei Jan Popkema). 

Yn 1981 waard er troch Johannes van der Goot en E.S. de Jong frege oft er yn it bestjoer fan de KFFB woe. Hy waard skriuwer-skathâlder, dat bleau er oant 2010. Hy krige yn de rin fan de jierren in soad manuskripten ûnder eagen, joech syn krityk en holp skriuwers om der in moai boek fan te meitsjen. Yn de jierren '90 goaide it bestjoer fan de KFFB it roer om en feroare de feriening fan in Kristlike Folksbibleteek yn boekeklub KFFB; it spesifyk kristlike karakter waard loslitten, dat wie op oanstean fan Durk van der Ploeg en Piter Duijff. In útjefte dy't dy oergong markearre wie *In apel foar ûnderweis* fan Benny Holtrop yn 1993. Stadichoan waard Eisma as skepper en skriuwer fan it KFFB-útjeftefûns it gesicht fan de feriening. Hy wie by de KFFB ek warber as oersetter, hy sette ûnder oare romans fan Theun de Vries oer. Begjin 2011 naam Eisma op de jiergearkomste fan de KFFB ôfskied. Hy waard doe, neist Johannes van der Goot en E.S. de Jong, beneamd as earelid. 

Begjin 2008 krige er te hearren dat er lymfklierkanker hie. Der folge in tiid fan in soad ûndersiken en gemokueren. It like de goede kant op te gean, mar yn 2011 buorke de sûnens hurd efterút. Ein 2011, op 30 desimber, ferstoarn Dick Eisma yn de âldens fan 70 jier. Fan 1984 oant syn dea wenne er mei syn frou yn Aldehaske.

## Bibliografy (kar-út)

### Eigen wurk
* *Tiidwurden* (Afûk, 1989)
* *Sa Hat it Sitten* (siswizen, 1989)
* *It Is de Boer Allike Folle* (siswizen)
* *It Is mei Sizzen Net te Dwaan* (siswizen, 2000)
* *Dat Kin de Brune net Lûke* (siswizen, 2001)
* *In Lyk Man Is in Ryk Man* (siswizen, 2002)
* *It is Mei Sizzen Net te Dwaan* (siswizen, 2009)

### Oersettings
*  *[[De Bearejacht]]* (mei Jacobus Knol, nei Theun de Vries, 1997)
*  *[[De Soldaat Dy't Weromkaam]]* (nei Theun de Vries, 2003)
*  *Tussen Boedapest en Bergumerheide* (nei Jacobus Knol, 2003)
Ulbo fan Aylva

**Ulbo fan Aylva** wie in grytman fan de gritenij Baarderadiel. Tusken 1602-1610 bewenne hy de Eeckemastins yn Baaium. Dizze stins is yn 1685 ôfbrutsen.
Andes

De **Andes** is in grutte langhalige rige bergen bylâns de westkant fan Súd-Amearika. It berchtme is likernôch 7.000 km lang, is op guon plakken 160 km breed en hat in hichte fan trochstrings 4.000 meter. De rige bergen rint foar it grutste part parallel oan de kust mei de Grutte Oseaan. 

De Andes rint troch sân Súd-Amerikaanske lannen: Argentynje, Sily, Bolivia, Perû, Ekwador, Kolombia en Fenezuela. De Andes krúst de evener en rint súdoan troch oant Fjoerlân. De Skotiarêch, mei ûnder oare Súd-Georgje en de Súdlike Sandwicheilannen binne foar it grutstepart ûnderseeske fuortsettings fan it geberchte. Dy fuortsetting ferbynt de Andes yn in grutte bôge mei it Antarktysk skiereilân in Antarktika.


Ofbyld:Andes Chile Argentina.jpg|De Andes tusken Sily en Argentynje
Ofbyld:Cono de Arita, Salta. (Argentina).jpg||Cono de Arita, Salta (Argentynje)
File:A black and white photo of a lake in the Andes Mountains.jpeg|Antizana, Ecuador
Pinksterlândagen

De **Pinksterlândagen** is in anargistyske manifestaasje yn Appelskea dy't sûnt 1933 hâlden wurdt. De gearkomst duorret in dei as trije. In soad organisaasjes en groepen folgje it programma op it terrein oan de Aekingawei 'ta Frijheidsbesinning' dat yn 1933 oankocht is. Fan 1924 ôf wienen der ek anargistyske Pinkstermobilisaasjes op oare plakken yn Nederlând. 

Yn it programma komme minsken op it mêd fan dierebefrijing, minskerjochten en bûtenparlemintêre groepen as Grien Front, antimilitarisme,  strjittekunst, nasjonalisme, multikulturele mienskip, kraken, identifikaasjeplicht, arbeidsrjochten en politike finzenen. In doel is ek om sjen te litten dat organisaasje fan ûnderop mooglik bliuwt. Dus gjin ôfhinklikens fan oerheden en fêstige (subsidiearre) maatskiplike organisaasjes. 

It kulturele programma jout ek romte foar muzyk en film en kontakten middels ynternet.
Ferdrach fan Amsterdam

It **Ferdrach fan Amsterdam** is in ferdrach fan de Jeropeeske Uny dat troch de regearingslieders fan de JU-lidsteaten op 2 oktober 1997 tekene waard. It Ferdrach fan Amsterdam komt net yn it plak fan it Ferdrach fan Maastricht, mar feroaret guon kêsten dêrfan al. Troch it ferdrach bliuwt de Jeropeeske Uny nei it lid wurden fan tsien East-Jeropeeske lannen bestjoerlik by steat om goed te funksjonearjen. It Ferdrach fan Amsterdam wie lykwols net de folsleine oplossing foar alle problemen fan de waaksende Jeropeeske Uny, dêrfoar is it Ferdrach fan Lissabon yn 2009 tekene.

## Eksterne ferwizings
* Ferdrach fan Amsterdam
Ferdrach fan Lissabon (2007)

It **Ferdrach fan Lissabon** is in ferdrach fan de Jeropeeske Uny dat op 13 desimber 2007 troch regearingslieders fan de JU tekene waard. It funksjonearjen fan de Uny feroaret dêrby troch in rige amendeminten op de ferdraggen fan Rome en Maastricht. It ferdrach komt foar de Jeropeeske Grûnwet yn it plak dy't yn 2005 yn Frankryk en Nederlân troch in referindum opkeard waard.
Fúzjeferdrach

It **Fúzjeferdrach** of **Ferdrach fan Brussel** is in ferdrach fan de Jeropeeske Uny dat tekene waard op 8 april 1965 yn Brussel. It ferdrach bepaalde dat der tenei ien Kommisje, ien Ried fan Ministers, ien budzjet, en ien Hôf fan Jústysje yn it plak kamen foar de trije organisaasjes 
JMKS, 
JEG en Euratom. Nei it tekenjen komme dy trije organisaasjes gear yn de Jeropeeske Mienskippen.
Jeropeeske Kommisje

De **Jeropeeske Kommisje** is sûnt 1958 ien fan de fiif organisaasjes dy't de Jeropeeske Uny bestjoere. De kommisje is gearstald út 27 minsken, likefolle as it tal lidsteaten fan de Jeropeeske Uny.

De fjouwer wichtichste taken binne:
* Wetsfoarstellen yntsjinje by it Jeropeesk Parlemint en de Ried fan de Jeropeeske Uny;
* As Utfierende macht tafersjoch hâlde op de útfiering fan it belied;
* Hâldt tafersjoch op de útfiering fan it Mienskipsrocht;
* Ynternasjonale fertsjinwurdiging fan de Jeropeeske Uny op it mêd fan hannel en gearwurkingsoerienkomsten.

## Keppeling om utens
* Webside fan de Jeropeeske Kommisje
Bedriuwsekonomy

**Bedriuwsekonomy** is in dielmêd fan de ekonomy dat omtinken jout oan:
#Ekonomyske prosessen binnen in bedriuw of ynstelling.
#Ekonomyske prosessen fan in bedriuw of ynstelling mei in oar bedriuw of ynstelling.

Elk bedriuw of ynstelling hat in finansjele administraasje dy't foar de ferslachjouwing in balâns byhâldt wêrfan in elk jier in oersjoch makke wurdt. 

De bank is de wichtichste ynstelling foar it beteljen of ûntfangen fan jild fan oare bedriuwen of ynstellingen. Grutte bedriuwen of ynstellingen hawwe in spesjale ôfdieling, de Treasury ôfdieling, dy't him dêrmei dwaande hâldt. It kontante jild (de *cash flow*) wurdt ferwurke troch it *cash management*.
Karolingyske Renêssânse

De **Karolingyske renêissânse** wie in tiidrek fan grutte kulturele en wittenskiplike bloei dy't plakfûn healwei de 8e en yn de 9e iuw en dêr't it hichtepunt lei ûnder it bewâld fan de Frankyske keningen Karel de Grutte en Loadewyk de Fromme. Der wie sprake fan in waaksende ynteresse en aktiviteit op it mêd fan literatuer, skriuwen, keunsten, Boukeunst, liturgy en Bibelske stúdzjes. Yn dizze perioade ûntwikkele him ek it midsiuwske Latyn en de Karolingyske minuskúl, dat foar in wichtige stimulâns soarge yn de kommunikaasje tusken lannen yn Jeropa. 

Under de hearskippij fan de Karolingen wie der sprake fan in tanimmende belangstelling foar de klassike kultuer. Byzantynske ynfloeden op de wize fan ôfbyldzjen fan it minsklike figuer waarden fermongen mei Germaanske, foar it grutste part abstrakte ornamintyk. In protte klassike teksten út de Aldheid yn it Latyn binne bewarre bleaun troch kopyen dy't yn de tiid fan de Karolingen makke binne. Dat barde benammen yn kleasterbibleteken, dêr't it oantal en omfang hiel bot fan tanamen ûnder en flak nei it tiidrek fan Karel de Grutte. 

## Karolingyske boukeunst
De Karolingyske boukeunst is de boustyl dy't ûnder it keningskip fan Karel de Grutte yntrodusearre waard yn it noarden fan Jeropa. It tiidrek fan dizze boustyl rint troch oant en mei it bewâld fan kening Otto I begjin 10e iuw, en wie in bewust besykjen om de Romeinske boukeunst gearranen te litten mei de Ier-kristlike keunst en boukeunst en Byzantynske boukeunst, mei syn eigen ynnovaasje, dat him oppenearre yn in boustyl mei in eigen unyk karakter.

In wichtich foarbyld fan Karolingyske boukeunst is de paltskapel, part fan de Akener keningspalts, no in part fan de Dom fan Aken, dêr't it ûntwerp basearre is op de San Vitale te Ravenna.

### Foarbylden

## Karolingyske skilderkeunst

De skilderkeunst út dizze perioade is sa goed as ferlern gien. Der binne allinnich beskriuwings fan wandskilderingen yn Ingelheim bekend. De ferloftingkeunst yn de manuskripten is lykwols fan útsûnderlike kwaliteit. Bekende skriptoria binne de Adagroep mei it Ada-Evangelarium fan Trier en it Godeskalk-Evangelarium út 781-789, it Ryksevangelarium fan Wenen út de Skola Palatina fan Karel de Grutte sels, mei Ealwyn, it evangelarium fan Ebo te Épernay út de skoalle fan Reims, it ferneamde Psalterium te Utert en út de skoalle fan Metz it Sakramentarium fan Drogo. Yn 879 waard yn de skoalle fan Korby, troch de bruorren Berengarius en Liuthardde, de *codex aureus* fan St. Emmeran makke foar Karel de Keale. Under it abt Vivianus waard in oar evangelarium makke foar Karel de Keale, tusken 844 en 858, yn de skoalle fan Tours. Ut de skoalle fan Sankt Gallen kaam it bekende evangelarium fan Sint Gallen.
Johan Zuidema

**Johan Zuidema** (De Westereen, 21 septimber 1948) is in Frysk âld-proffuotballer. Hy spile de measte fan syn wedstriden as oanfaller, mar hat oan de ein fan syn karriêre ek as ferdigener fuotballe.

## Fuotbalkarriêre
Zuidema begûn mei fuotbaljen by de amateurs fan Fuotbalferiening De Westerein. Yn juny 1969 gie hy nei Cambuur Ljouwert ta, wêr't hy oant it seizoen 1972/1973 fuotbaljen bleaun. Yn dat jier wienen de prestaasjes fan Zuidema, dy't dat jier 25 doelpunten makke yn de kompetysje, ek by profklups út de Earste difyzje opfallen. Sa hienen MVV en FK Twinte ynteresse yn de spiler. Uteinlik makke Zuidema de kar foar Twinte, wêr't hy René van der Kerkhof opfolgje moast. 

By FK Twinte makke Zuidema in bêste perioade troch. Yn syn earste jier by Twinte waard de klup twadde yn de Earedifyzje. In seizoen letter, 1974/1975, behelle hy mei de ploech it tredde plak yn de kompetysje, en waard yn de UEFA Kup de finale helle neidat ûnder oare it Italjaanske Juventus ferslein waard. Yn de útwedstriid mei Juventus makke Zuidema it ienichste doelpunt fan de wedstriid wêrtroch Twinte de finale fan it toernoai helle. Uteinlik waard de finale wol ferlern fan Borussia Mönchengladbach. 

Nei dat seizoen wiksele Zuidema fan klup. Neidat hy in staazje dien hie by Hertha BSC yn Dútslân luts hy nei NEC út Nymwegen, dat doe krekt nei de Earedifyzje promovearre wie. Dêr koe hy syn kwaliteiten net goed sjen litte, yn ien seizoen makke hy mar trije doelpunten. Ek rekke hy yn konflikt mei de NEC-spiler Jan Peters en syn trener Piet de Visser. Yn de simmer fan 1976 gie Zuidema dan ek fuort, AFC Ajax waard syn nije klup. By Ajax kaam hy net yn de oanfal te spyljen, mar waard hy as ferdigener brûkt. Zuidema behelle mei Ajax yn syn earste jier it Lânkampioenskip fan Nederlân. Nei syn twadde jier kaam Zuidema net mear oan fuotbaljen ta, omdat syn knibbel fersliten rekke wie. Yn 1979 waard hy ôfkeurd foar it betelle fuotbal.

### Klups
*1969/1973 SK Cambuur Ljouwert
*1973/1975 FK Twinte
*1975/1976 NEC
*1976/1978 AFC Ajax

### Ynterlannen
Zuidema hat trije kear in útnûging krigen foar it Nederlânske alvetal, hy hat twa ynterlannen spile. De earste wie op 30 april 1975, tsjin Belgje. De twadde wedstriid hat hy spile op 17 maaie 1975, tsjin West-Dútslân.

## Nei it fuotbal
Neidat Zuidema stoppe wie as betelle fuotballer waard hy trener fan de jeugd by Cambuur en hat hy de skouting fan dy klup fersoarge.

Tsjintwurdich is hy bankdirekteur fan it filiaal fan de Friesland Bank yn Bûtenpost.

## Keppeling om utens
*Artikel oer Johan Zuidema op de webstek fan FK Twinte.
*De ynterlannen fan Johan Zuidema.
*Johan Zuidema op vi.nl.
Slotpleats (Bakkefean)

De **Slotpleats** is in pleats út 1818 yn Bakkefean yn in histoarysk lângoed. Sûnt 1997 is Natuurmonuminten eigener fan De Slotpleats: mear as 200 ha bosk mei mânske beammen, leanen, in pear kampkes lân en in bysûnder teehûs. It wurdt ek brûkt as startpunt fan de ekskurzjes fan Natuermonuminten yn de bosken by Bakkefean. Efter de Slotpleats stiet it âlde koetshûs dat nei in renovaasje brûkt wurdt as VVV-kantoar. De Slotpleats sels is yn 2006 restaurearre en de tunen en hôven om it lânhûs binne yn âlde swidens opknapt.

## Histoarje
De Slotpleats waard yn 1668, tsien jier nei it graven fan de feart, oanlein. Grytman Tjaerd fan Aylva liet it bûten, it Blauhûs neamd, bouwe. Hy die soks mei stiennen fan de stins dy't by Mariënhôf, in úthôf fan it kleaster Mariëngaarde by Hallum, stie. De minsken hiene it oer it Blauhûs fanwege de blauwe glazuere pannen dy't foar it dak brûkt waarden. It Blauhûs waard yn 1838 ôfbrutsen. Yn 1818 ferriisde efter it Blauhûs in lângoedwenning, dy't yn 1920 ferboud is ta de hjoeddeiske foarm fan it teehûs De Slotpleats.

## Skâns
Yn it gebiet leit in skâns. Dy is yn âlde steat werombrocht. It sil hjir nei alle gedachten om in oefenskâns gean dy't nea in militêre betsjutting hân hat. Hy is troch de wiskundige Johann Hermann Knoop ûntwurpen.
Herman Gorter

**Herman Gorter** (Wormerveer, 26 novimber 1864 - Brussel, 15 septimber 1927) wie in Nederlânsk dichter en meioprjochter fan de Sosjaal-Demokratyske Partij. Gorter hearde ta de Tachtigers.

De pake fan Herman, Douwe Simons Gorter, wie yn de 19e iuw dopersk predikant yn Balk. Gorter studearre klassike talen. Under ynfloed fan Willem Kloos skreau hy "Maaie" (1889). De earste sang fan *Mei* ferskynde yn 1889 yn in nûmer fan De Nieuwe Gids. Yn it gedicht besjongt Gorter de leafde foar Wies Koopmans op wa't hy yn 1886 fereale waard. Gorter liet him dúdlik ynspirearje troch de Ingelske romantyske dichters John Keats en Percy Bysshe Shelley. Oan de lêste wijde hy in haadstik yn *De groote dichters*, in literêre stúdzje basearre op histoarysk-materialistyske begjinsels. 

Yn 1890 ferskynde *Fersen*, in bondel mei sensitivistyske poëzij. Dizze gedichten ûntlokken Kloos de bekende útspraak: "Keunst moat wêze de alder-yndividueelste ekspresje fan de alder-yndividueelste emoasje". Yn dizze gedichten lit Gorter de normale syntaksis fan it Nederlânsk los en besiket hy mei radikale neologismen en ûntwrichte sinsstruktueren de sintúchlike waarnimming fan it oanskôge sa krekt mooglik wer te jaan.

Al gau fersmiet Gorter de poëtyske prinsipes fan de Beweging fan Tachtich (of Tachtigers) en gie hy mear engazjearre gedichten skriuwen mei in sterke sosjalistyske ynslach.

Doe't Gorter op in stuit ynseach dat syn eksperiminten útrûnen op taalferbrokkeling en ûnfersteanberheid kaam de grutte omkear yn syn libben: hy gie wurken fan Karl Marx bestudearjen en waard in oertsjûge oanhinger fan it kommunisme. Dizze nije libbenshâlding klonk ek troch yn syn wurk. Sa kaam hy hielltiten fierder ôf te stean fan de oarspronklike idealen fan de Tachtigers, dêr't hy in skoalfoarbyld fan wie.

Yn 1982 waard yn Balk in byldsje fan Gorter pleatst, makke troch Suze Boschma-Berkhout, en yn 1990 in stânbyld oan de Seewei yn Bergen oan See, makke troch Hans Bayens.

## Bibliografy
*1889 - *De interpretatione Aeschyli metaphorarum*
*1889 - *[[Mei (Gorter)|Mei]]*
**  1998 - Fryske oersetting: *[[Maaie (Gorter)|Maaie]]* (fert. Klaas Bruinsma)
*1890 - *Verzen*
*1895 - *Spinoza, Ethica*
*1897 - *De school der poëzie*
*1903 - *Verzen*
*1906 - *Een klein heldendicht*
*1912 - *Pan*
*1928 - *In memoriam*
*1928 - *Verzen*
*1930 - *Liedjes* (trije dielen)
*1931 - *De arbeidersraad*
*1934 - *Sonnetten*
*1935 - *De groote dichters*

## Keppeling om utens
* Gorter yn de Digitale Bibleteek foar de Nederlânske Letteren
* Marxistyske auteurs : Herman Gorter
Bant (De Fryske Marren)

**Bant** of ek wol **Bandt** wie in plak tusken it Westein (wei De Lemmer nei Eastersee-Buorren) en de Lemster Rien. It is weiwurden troch seewetter. It wie ûnderdiel fan Lemster Fiifgea. Hjirnei waard letter Bant yn 'e Noardeastpolder ferneamd.

Bant is ek de âlde namme foar de buorskip Ychtenpolder. Nei de Twadde Wrâldoarloch waard de namme Ychtenpolder omneamd yn Bantegea, in ferwizing nei it âlde Bant dat jierren lyn fuortspield is troch de Sudersee. 

## Sjoch ek
* De Band, útdyksk lân yn East-Dongeradiel
Teije Eabels

**Teije Eabels** wie in ryk man dy’t yn de earste helte fan de 16e iuw yn Duerswâld wenne. Hy is de foarfaar fan aadlike famyljes út de 18e en 19e iuw dy't yn it foarname doarp Beetstersweach wennen. Guon út syn neiteam waarden troch it grutgrûnbesit grytman.
Heak om Ljouwert

De **Heak om Ljouwert** is in ferlizzing fan Rykswei 31 tusken de ein fan de A31 by Marsum en it begjin fan de Wâldwei by it knooppunt Werpsterhoek.

Yn 2008 lei dy ferbining noch fuort besuden en bewesten Ljouwert, wat soarget foar ferkearsopstoppingen yn de spits troch ferminging fan trochgeand ferkear mei ferkear dat de stêd yn en út giet. Boppedat rûn de wei dwers troch it gebiet dêr't wurke wurdt oan it nije stedsdiel De Súdlannen, dat ûnderdiel is fan de ferstedskingsopjefte oant 2020 ta, dy't Ljouwert steld waard troch it Ryk en de provinsje Fryslân.

## Foarskiednis
Yn 1997 is troch Rykswettersteat, de provinsje Fryslân, it stedsgewest Ljouwert en de Gemeente Ljouwert in stúdzje start nei de ferkearssituaasje om Ljouwert hinne. Ien fan de konklúzjes fan it rapport wie dat it oanlizzen fan in nije autosnelwei essinsjeel is foar it oplossen fan de problemen by de ferkearsôfwikkeling op de Rykswei 31. Nei oanlieding fan in ferkenningstúdzje hat de minister fan Ferkear en wettersteat yn oktober 2001 de regio grien ljocht jûn foar in planstúdzje, dy't úteinlik resultearre yn in tal mooglike trasees.

Yn novimber 2006 waard troch de minister fan Ferkeer en Wettersteat, op basis fan de Trajektnota/MER, de ferskillende ynspraakreaksjes en it advys fan Rykswettersteat Noard-Nederlân, de gemeenten Littenseradiel, Menameradiel, Ljouwert en de Provinsje, in foarkar útsprutsen foar it Midden-east alternatyf, dat útwurke is.

## Traseebeslút
It traseebeslút waard yn 2009 naam. Dêrfoar waarden noch ferskate farianten bestudearre, mar sa goed as wis wie doe ek al dat de nije wei by de oansluting fan de A31 mei de N383 by Marsum begjinne en by de Werpsterhoek op de A32 oanslute soe.

Foar de krusing mei it Van Harinxmakanaal wie in akwadukt pland. By de Werpsterhoeke soe yn 'e takomst it nije Stasjon Ljouwert Werpsterhoeke mei transfearium ferrize. De nije westlike ynfalsrûte fan Ljouwert, ek mei in akwadukt ûnder it Van Harinxmakanaal, moast oanslute op 'e Heak om Ljouwert.

Neffens de planning moast begjin 2010 begûn wurde mei de oanlis fan de Heak om Ljouwert en de byhearrende keunstwurken.

## Protesten
Al hawwe in soad minsken baat by in ferbettering fan de ferkearssituaasje oan de súd- en westkant fan Ljouwert, bestie der ek al jierrenlang ferset tsjin de plannen foar de Heak om Ljouwert, benammen út de hoeke fan natoer- en miljeu-organisaasjes en ynwenners fan omlizzende doarpen. Dy bestride it nut fan de Heak en de útwreidingsplannen fan Ljouwert en wize op 'e ûnwerstelbere skea dy't de natoerwearde fan it lânskip súd fan Ljouwert oandien wurdt.

## Keppeling om utens
* Haak om Leeuwarden - Provinsje Fryslân
* Plande trasee
Tutgum

**Tutgum** wie eartiids in buorskip dat oan de doedestiidske buorskip Berltsum fêstgroeid is. Dat hat laat ta in tige lange haadstrjitte. Berltsum ûntwikkele him as in langhalich doarp, it Berltsumer Wiid bylâns.
Ynformateur

In **ynformateur** is immen dy't yn it ramt fan de kabinetsformaasje nei de Twadde Keamerferkiezings yn Nederlân fanwege de Kening fan de Nederlannen de mooglikheden ûndersiket foar de foarming fan in kabinet.

De ynformateurs (ofwol **ferkenners**) komme meastentiids út de politike partijen dy't de kearn fan it fermoedlike kabinet foarmje of fan de partij dy't de grutste wurden is of de measte winst helle hat by de ferkiezings. 

Faak binne it relative bûtensteanders, dy't tydlik yn it skynljocht komme te stean. Harren oanstelling wurdt faak as earfol beskôge, mar harren ûnderfining, deskundigens en kar kin al in wichtige rôl spylje yn it hiele trajekt.

## List fan (yn)formateurs sûnt 1948 (Nederlân)

## Keppeling om utens
*
Gerniersmuseum 'De Grusert'

**Gerniersmuseum 'De Grusert**' is de âldheidkeamer en gerniersmuseum oan de Kleasterdyk fan Berltsum. Ta de kolleksje heart ek in samling âld gerniersark. 

## Gerniers
Yn de 16e iuw wie Berltsum it sintrum fan de Fryske túnbou. Soks kaam troch de gaadlike grûn besuden it doarp en de ôffiermooglikheden fan de produkten oer wetter. Yn de 18e iuw stie it doarp bekend om har hôvingen. Letter waard dit fersterke troch de komst fan de feiling, de opkomst fan de glêstúnbou en de taleverjende bedriuwen. Oant 1987 hie Berltsum in eigen grientefeiling. Yn it museum is dan ek in soad gerniersark te finen (in gernierker is in túnman of in bouboerke).

## Untstean
De Aldheidkeamer hat it ark en reau opslein yn in skuorre en de kelder fan in âld hearehûs. Begjin 2001 kamen in tal redaksjeleden fan it boek ‘*Berlikum, beeld van een dorp*’ gear. In groep bewenners fan Berltsum dy't foar ien kear in boek oer Berltsum makke hawwe mei Simmer 2000. It boek jout in beskriuwing fan in kuier troch it doarp yn âlde tiden yn ferheljende foarm en foto’s. De redaksje hat in soad dokumintaasjemateriaal garre foar dat boek. Guon fan dy leden hawwe, mei inkele leden fan ‘de Grusert’ in histoarysk argyf- en dokumintaasjesitrum opsetten om sa it kulturele erfguod fan Berltsum en omkriten feilich te stellen. De dokumintaasje is mei de CBD Fryslân automatisearre. It argyf is opslein yn de eardere kosterwenning fan de Menniste gemeente oan de Fermanjestrjitte 3.

## Namme
De âldheidkeamer sit yn in iuwenâlde bierbrouwerij dy't oan de opfeart De Piip lei dy't al lang lyn tichtsmiten is. Midden yn de Buorren fan Berltsum wie in piip yn de Grusert, ek wol neamd it Grúske of de Gryt(man)sleat. Yn 1894/95 is de *grüze piip* noch fernijd wurden. Dy rûn fan de Krússtrjitte ôf efter de Buorren lâns ûnder de Kampsterbrêge troch rjochting Buorren, ûnder de piip yn de Buorren troch, rjochting Hôfsleane oan it hok fan Oene Onijdus Born ta. Dat hok stiet tsjinoer it hûs fan Arie Hendrik´s Posthumus, Hôfsleane nû. 61. 

Oan de Grúsert stie ek it koartlyn ôfbrutsene fearhûs, dêr't letter de yn Berltsum wrâldferneamde "Yep fan de Piip" (Yep Tjittes de Jong) yn wenne hat.

## Sjoch ek
* List fan musea yn Fryslân

## Webstee
* www.degrusert.nl
Rudolf Hess

**Rudolf Walter Richard Hess** [] (Alexandrië, Egypte, 26 april 1894 - Berlyn, 17 augustus 1987) wie in nasjonaal-sosjalistysk politikus. Hy wie de „Stellvertreter des Führers“ (plakferfanger fan Adolf Hitler). Hess hat ûnder oare meiwurke oan de steatsgreep fan Adolf Hitler yn München en hat Hitler syn boek *Mein Kampf* neisjoen foar publikaasje. Yn 1941 gong er mei in Messerschmitt Bf 110 nei Skotlân, nei alle gedachten om oer frede te praten tusken de beide lannen. By de Neurenberger prosessen is er feroardiele ta libbenslange finzenisskip, hy stoar yn 1987. Foar guon neo-nazy groepen is Hess in held en hja binne ornaris fan betinken dat syn dea moard wie.

## Militêre karriêre
*Soldaat: 1914
*Gefreiter: 21 april 1915
**Vizefeldwebel*: 21 maaie 1915
*Unteroffizier: 26 oktober 1915
*Leutnant der Reserve: 8 oktober 1917
*SS-Obergruppenführer: 1934
Kleaster

In **kleaster** (fan it Latynske *claustrum*, ôfsletten romte) is de mienskiplike wenning fan muontsen of monialen.

## Kristendom
Yn de westerske kultuer binne fral de kleasters fan de katolike en de ortodokse tsjerken bekend. Yn it kristendom wie it kleasterlibben ynearsten bedoeld foar minsken dy't harren weromlûke woenen út de wrâld dy't as sûndich beskôge waard om harren oan God te wijen.

Yn de Midsiuwen wienen kleasters, en dan benammen de selsstannige abdijen, faak yntellektuele en ekonomyske sintrums.

Somtiids hie in kleaster it bewâld of bestjoer oer in gebiet; sa'n kleaster waard dan ek wol in sticht neamd.

Der binne ferskate soarten fan kleasters. In kleaster dêr't in abt (of abdis) oan it haad stiet is in abdij. In kleaster mei in prior (of priorinne) oan it haad is in priorij.

## Boedisme
Yn it Theravada boedisme yn Tailân is der in tradysje fan boskkleasters, dy't Taiske Bosktradysje neamd wurdt.

## Sjoch ek
* Muonts
* Kleasters yn Fryslân
De Sionsberch

**De Sionsberg** is in earder sikehûs yn Dokkum, dat bestie fan 1956 oant en mei 2014. It wie mei 138 bêden it lytste sikehûs fan Nederlân, mar woe dochs in folslein soarchoanbod omfiemje foar de hiele noardeastlike regio fan de provinsje Fryslân. Nei it fallisemint fan it sikehûs kamen yn 2015 yn itselde gebou in hûsdokterspost, ferskate paramedyske bedriuwen, in lunchroom en in stikmannich selsstannige behannelingssintra foar spesjalistyske medyske soarch. 

## Skiednis
It sikehûs, dat ferneamd waard nei it kleaster Sionsberch ûnder Dokkum, bestiet sûnt 1956 en koe 15 juny dat jier iepene wurde troch ynbreng fan de bewenners en de tsjerken yn de omkriten. Dêrnei hat it him stadichoan ûntwikkele. Yn 1960 waard der in berneôfdieling iepene en yn 1974 kaam der in ferpleechhûs by. Sûnt 1997 wie it sikehûs part fan Talma Sionsberg, in kristlike organisaasje mei ferpleechhuzen yn Feanwâlden en Dokkum en op It Amelân.

Yn 2007 waard it part fan de nij oprjochte Soarchgroep Pasana, dêr't ek de ferpleechhuzen 'De Waadwente' (Dokkum) en Talma Hûs (Feanwâlden) en de fersoargingshuizen 'De Skûle' (Mitselwier), de 'Spiker' (Ternaard), 'Dongeraheem' (Dokkum), 'Talma Hoeve' (Feanwâlden) en 'De Stelp' (It Amelân) ta hearre. Fan doe ôf oan rekke it sikehûs hieltyd mear yn 'e bedelte.

Yn 2011 waard de aksjegroep 'Red de Sionsberch' oprjochte en ein fan dat jier waard der in *herstelplan* oankundige. Anno 2012 waard besletten dat Soarchgroep Pasana en sikehûs Nij Smellinghe yn Drachten gearfoege waarden en 1 jannewaris 2013 wie it safier. Sadwaande koe in fallissemint foarkomd wurde. Beide sikehuzen giene tegearre fierder, in wichtige stap foar it behâld fan sikehûssoarch yn Dokkum.

Op 1 febrewaris 2014 waard it sikehûs nei in ferbouwing fannijs iepene troch boargemaster Waanders fan Dongeradiel. De poliklinyk krige in nije fleugel. It sikehûs hat sûnt 5% mear pasjinte-oanbod.
Op 24 novimber 2014 waard lykwols in pasjintestop ynsteld omdat goede soarch net langer garandearre wurde koe, en wiene der finansjele problemen en soe in tredde part fan it personiel fuort moatte. In dei letter waard bekend dat it sikehûs ticht gie. It die bliken dat der in skuld fan 40 miljoen euro wie.

Op 26 novimber 2014 hat it bestjoer fan Pasana it fallissemint oanfrege fan de hiele groep (sikehûs en fersoargingshuzen) en op 28 novimber hat de rjochtbank fan  Ljouwert Pasana fallyt ferklearre.

## Keppeling om utens
*Webstee fan de Sionsberg (dea)
*Webside fan Elkander
Slach by Detmold

De **Slach by Detmold** fûn plak yn it súdeastlike diel fan it Teutoburgerwâld, by it plak  Detmold op de berch Osning. Dy fjildslach wie ien fan de fjouwer dy't Karel de Grutte levere tsjin de Saksen yn de Saksekriich. 

## Eftergrûn
Nettsjinsteande de lange djoer fan de Saksekriich, fierde Karel de Grutte mar in pear kearen slach tsjin de Saksen. Yn 783 barden twa gefjochten flak njonken inoar plak yn in tiidrek fan inkele dagen. De Slach by Detmold wie it earste treffen, en soe dêrnei folge wurde yn de Slach oan de Hase. Oer it ferrin fan de slach sels swije de boarnen, mar nei alle gedachten sil it der fûl oan ta gien wêze. De slach einige ûnbeslist en baarnde inkele dagen letter op 'e nij los.  

Nei ôfrin fan dizze fjildslaggen wienen de Saksen troch Karel de Grutte sa bot ferslein dat dy dêrnei net langer mear iepentlik tsjin him striden doarren. Lykwols hienen ek de Franken grutte ferliezen yn de slaggen.

## Sjoch ek
* Saksekriich
Teutoburgerwâld

It **Teutoburgerwâld** (Dútsk: *Teutoburger Wald*) is in berchtme dy't fan it leechste punt by Bevergern (10 km eastlik fan Rheine) nei it heechste punt, de berch de *Barnacken* (446 m) by Paderborn rint. It berchtme is sa'n 150 km lang en leit yn de dielsteaten Nedersaksen en Noardryn-Westfalen. It berchgebiet is ûnder oaren bekend om de Farusslach tusken de Romeinen en Germanen yn it jier 9 n.Kr.

## Namme
De berchrêch hiet ynearsten de *Osning*. Dizze namme is lykwols oan it begjin fan de 19e iuw wizige as gefolch fan (wat no bliken docht net goede) ynterpretaasjes fan it ferslach fan de Farusslach, de fjildslach dy't yn it jier 9 plakfûn en dêr't it Romeinske leger by ferslein waard troch de Germaanske legeroanfierder Arminius, haadling by de Sjerusken sa at hy by de Germanen bekend stie. Dizze slach, de *Saltus Teutoburgiensis*, barde by in plak dat de *Teutoburch* neamd waard. Der waard ferûndersteld dat dit yn de omkriten fan Bielefeld wêze moast en werneamde dêrop de *Osning* yn it *Teutoburgerwâld*. Tsjintwurdich hat bliken dien dat dizze slach him sa'n 50 km noardliker ôfspile. 

## Nijsgjirrichheden
Bekende plakken yn it berchtme binne:
* de rotsformaasje de Dörenther Klippen, mei de rots it *Hockendes Weib*
* it stêdsje Tecklenburg
* de *Teutberch* (ek wel *Grutteburch* neamd) mei it *[[Hermannsdenkmal]]*
* de rotsformaasje de Eksternsteine.

It Hermannspaad is in bekend kuierpaad dat oer de toppen fan de berchrêch rint.
Yggdrasil

**Yggdrasil** is de namme fan de 'Wrâldbeam' yn de Noardgermaanske kosmogony. De namme lit him letterlik oersette as 'hynder fan Yggr', oftewol 'hynder fan Odin', en ferwiist nei de fûle libbenskrêft dy't him draacht en oeral hinne fiert. 

Yggdrasil is de libbensbeam en kennisbeam, it symboal foar de einleaze fertakjende foarm fan dat wat is. Tagelyk draacht en ferbynt it de wrâlden as wrâldas (*[[axis mundi]]*). Dy lit tagelyk it paad nei it hegere sjen, de wei dy't de sjamaan folget om yn de wrâld fan goaden en geasten te kommen. Hy rikt fan de ûnderwrâld dwers troch de minskewrâld nei de wrâld fan de goaden en helden. 

## Sjoch ek
* Edda
Joaris Albrecht fan Eastfryslân

**Joaris Albrecht** (13 juny 1690 - 12 juny 1734) is ien fan de ferneamde famylje Sirksena en wie de fjirde foarst fan Eastfryslân fan 1708 oant en mei 1734.

## Biografy
Hy wie de twadde soan fan foarst Kristiaan Evert en regearde yn in tiid mei in soad problemen. Yn 1717 kaam de krystfloed de Friezen oer it mêd. Dêrby rekken 2752 minsken dea en grutte dielen fan it lân waarden ûnlân. Under syn bewâld kaam it ek wol ris ta konflikten mei leden fan de Ostfriesische Landschaft. Yn 1726/27 kaam it ta in boargerkriich mei in part fan stannen fan de *Ostfriesische Landschaft*, ek wol de Appel Kriich neamd. Mei help fan it part fan de stannen dat him noch wol stipe joech koe er de kriich winne. De oan dan ta altiten dominante stêd Emden wie ek tsjin Albrecht, mar moast letter doch ûnderhearrich oan him wurde. Troch de minne ûnderhannelingen fan Albrecht syn kânselier, Enno Rudolph Brenneysen, wie it net mooglik om it konflikt freedsum ta in ein te bringen. Wylst de kânselier en Albrecht hurde straffen foar de fijannige stannen ha woenen, krigen se amnesty fan de keizer fan it Hillige Roomske Ryk.

Foarst Joaris Albrecht stifte yn 1729/30 de seilhaven Carolinensiel, dêr't hjoed in museumhaven is. De haven hat er ferneamd nei syn twadde wiif Sofia Karoline fan Brandenboarch-Kulmbach, dochter fan Kristiaan Hindrik. Hy wie de earst kear troud west mei Sofia Louise fan Nassau-Idstein. Doe't foarst Joaris Albrecht op 11 juny 1734 stoar, folge Karel Edzard him op as 18 jierrich jonkje en lêst libbene erfgenamt fan Albrecht. It slagge syn opfolger ek net om it konflikt mei de stannen del te bêdzjen en ta in freedsum ein te bringen.

## Nijsgjirrich
Yn 1715 joech Joaris Albrecht tastimming foar it earste hynstestamboek op de wrâld. It alkoholisme yn syn lân besocht er te bestriden mei in ferbod op it kloatsjitten yn 1731. By sokke eveneminten waard neffens Albrecht in soad alkohol dronken, iten, skeld, flokt en wie der in protte houwerij. Troch dat ferbod waard de relaasje tusken de foarst en ûnderhearrigen net better.
502

## Foarfallen

## Berne

## Ferstoarn
* 17 augustus - Eon, aartsbiskop fan Arles (485-502)
* Genoveva, Gallysk kleasterlinge
503

## Foarfallen
* De Skoaten ferlitte Ierlân en fêstigje it keninkryk Dalriada yn Argyll op de westkust fan Skotlân.

## Berne
* Teudebert I, Frankyske kening

## Ferstoarn
* Ernakh, kening fan de Hunnen
712

## Foarfallen
* De Moskee fan Bochara wurdt boud, dêrmei wurdt dit in hillige stêd foar de islam.
* Moarske ruters lûke foar it earst de Pyreneeën oer. Moussa ben Houssar nimt Narbonne yn, plondert Karkassonne en brânskattet tsjerken en kleasters. Hy komt mei rike bút yn Spanje werom.
## Berne

## Ferstoarn
713

## Foarfallen
* De Arabieren plonderje Kashgar. De Arabieren woenen djipper yn Sina, doe't it Ryk fan de Midden, mar stuiten op fûle tsjinstân. De Moaren lûke werom westwerts.
* De Moareleider Al Hoak werovert Narbonne, fersterket de stêd om in basis foar lettere feroveringstochten te meitsjen. Se belegerje Toulouse, lûke lâns de Middellânske Seekust op oant oan de Rhône en stroomopwerts nei Lyon. Nîmes ferliest syn lêste pracht en Arles syn lêste skatten. De Camargue en de Provence binne finaal ferwoaste.
## Berne
* Karloman, hofmeier (741-747) (jier ûnwis)

## Ferstoarn
* Suïtbertus (~66), Angelsaksysk misjonaris en biskop
* Ursmarus (~70), Frankyske misjonaris
718

## Foarfallen
* By de dea fan Pippyn fan Herstal befrije de Friezen har fan de Franken.
* Yn Astuerje, yn it noarden fan Spanje, slagget it de Fisigoatyske foarst, Don Pelayo, de oplûkende moslimtroepen fan de Oemajaden te ferslaan. Sa bliuwt in stikje fan it Ibearysk Skiereilân yn kristlike hannen en is de kym foar de *reconquista* lein.

## Berne
* Konstantyn V, keizer fan Byzantium(741-775)

## Ferstoarn
* 30 juny - Erentrudis, abdis fan Salzburg
* Anastasios II, keizer fan Byzantium (713-715)
* Liutwin, biskop fan Trier (wierskynlik jiertal)
909

## Foarfallen
* 20 jannewaris - 10.4.0.0 - Yn de lêste stêd fan de klassike Maya, Toniná yn Meksiko, wurdt in stien oprjochte by gelegenheid fan de ein fan it fjirde katun. Dit is de lêste kear dat de lange telling fan de Mayakalinder brûkt wurdt.
* 11 septimber - Hartoch Willem I de Fromme fan Akwitaanje stiftet it kleaster fan Kluny.
* Yn Noard-Afrika wurdt iet (tsjin-) kalifaat fan de Fatimiden stifte. 
## Berne

## Ferstoarn
* Asser, Welsk muonts en biograaf (wierskynlike datum)
910

## Foarfallen
* De Noarmannehaadman Rollo wurdt ferslein by Auxerre en lûkt him werom rjochting Chartres. De biskop fan dizze stêd freget om help en kening Karel de Simpele stelt út om Rollo it gebiet om Rouen oan te bieden om him te fêstigje.
* De abdij fan Cluny wurdt stifte.
* It lân fan Maya wurdt opnij troffen troch perioade fan drûchte dy't seis jier duorje sil en ta grutte ellinde liede sil.
## Berne

## Ferstoarn
* 2 juny - Richildis (59), frou fan Karel de Keale
* 22 juny - Gebhard, hartoch fan Lotaringen (903-910)
* 22 juny - Gerard, greve fan Metz
* 20 desimber - Alfons III, kening fan Astuerje, Galysje en keninkryk León.

* Irmtrude, West-Frankysk prinsesse (mooglik jiertal)
* Igo Galema, potestaat fan Fryslân (mooglik legindarysk)
907

## Foarfallen
* Markgreve Liutpold fan Beieren, waans omke Arnulf kening fan it eastlike Frankenryk is, sneuvelt yn de fjildslach fan Pressburg tsjin de Magyaren.
* Boudewyn II de Keale lit Herbert I fan Fermandois út de wei romje, dy't syn besykjen om machtsútwreiding oan de bopperin fan de Somme yn de wei stie.

## Berne

## Ferstoarn
* 7 maaie - Boaris I fan Bulgarije, Bulgaarsk foarst en letter muonts
* Árpád, stifter fan it hjoeddeiske Hongarije
906

## Foarfallen
* Ein fan de Tang dynasty yn Sjina.
* Patriarch Nikolaas fan Konstantinopel en keizer Leo VI fan Byzantsium komme ta in fergelyk. Fjirde houliken wurd tenei foargoed ferbean, mar prins Konstantyn wurdt erkend as de wettige troanopfolger.
* De Magyaren ferneatigje Moraavje.

## Berne

## Ferstoarn
912

## Foarfallen
* Rudolf II fan Boergonje wurdt kening fan Oer-Boergonje
* Orso II Participazio wurdt Doge fan Feneesje
* Nikolaas I Mystikus wurdt patriarch fan Konstantinopel.
* De sânjierrige Konstantyn VII wurdt keizer fan Byzantsium ûnder regintskip fan syn omke Aleksander fan Byzantsium dy't net folle mear as in sûpstrôt is.

## Berne
* 23 novimber - Otto I de Grutte, Dútsk keizer (†  973) 
* Abd-ar-rahman III - prins fan de Oemajjaden-dynasty 

## Ferstoarn
* 11 maaie - Leo VI fan Byzantium (46), keizer fan Bysantsium fan 886 oant 912
913

## Foarfallen
* De achtjierrige Konstantyn VII fan Byzantsium wurdt keizer fan Byzantsium nei de dea fan syn omke Aleksander fan Byzantsium, mar yn de Regintskipsried hawwe syn mem Zoe Karbûnopsina, de troch de patriarch ferachte fjirde frou fan Leo VI, en Patriarch Nikolaas sels sitting.
* De foarsten fan Astuerje ferpleatse harren residinsje fan Oviedo nei León, omdat de Atlantyske Oseaan ûnfeilich makke wurdt troch de Noarmannen. Begjin fan it Keninkryk León.
## Berne

## Ferstoarn
914

## Foarfallen

* Adrianopel falt yn hannen fan de Bulgaren.
* Johannes X folget Paus Lando op.
* Ordoño I, Kening fan Galysje folget syn broer García op as Kening fan León.
## Berne

## Ferstoarn
* Paus Lando, (paus fan 913 oant 914)
* García I, Kening fan León (910-914)
911

## Foarfallen
* Kening Karel de Simpele of ek de Ienfâldige, komt by Saint-Clair-sur-Epte ta in oerienkomst mei de Noarmannehaadman Rollo. Dizze wurdt *greve fan de Noormannen*, lit him dope en swart de eed as lienman fan de kening. Hy krijt dêrtroch it gebiet tusken it Kanaal en de rivieren Epte, Eure en Dives. Dit is de kearn fan it lettere hartochdom Normandje.
* De machtige hartoggen fan it eastlike Frankenryk kieze Koenraad fan Franken as keizer, no't de lêste Karolingyske erfgenamt ferstoarn is.
* Der wurdt in ferdrach sluten tusken Byzantium en de heidenske Russen.

## Berne

## Ferstoarn
* 14 april - Paus Sergius III, (tsjinpaus fan 897 ôf en paus fan 904 oant 911)
* al-Hadi il-al-Haqq Yahya bin Husayn, Imam fan noardlik Jemen.
* Loadewyk IV it Bern.
916

## Foarfallen
* Tomislav wurdt kening fan Kroaasje (oant 928).
* Yn it lân fan de Maya hearsket nei seis jier drûchte grutte ûntheistering. Inkelen besykje fannijs in oantal stêden te befolkjen mar de kultuer fan de Klassike Perioade is foargoed foarby.
## Berne

## Ferstoarn
917

## Foarfallen
* 20 augustus - Slach by Anchialus: Tsaar Simeon I fan Bulgarije falt Traasje yn en ferdriuwt de Byzantinen. 
* De Fatimiden feroverje Sisylje.
* Biskop Radboud wurdt yn de Lebuïnustsjerke te Dimter beïerdige.
* De lêste Deenske kening fan East Anglia sneuvelet tsjin Wesseks.
* Æthelflæd fan Mercia feroveret Derby op de Denen.
* Slach by San Esteban de Gormaz: Ordoño II fan León en Galysje ferslacht de moslims, mei help fan syn broer Fruela II, kening fan Astuerje. Arnedo en Calahorra falle yn hannen fan de kristenen.

## Berne

## Ferstoarn
* Redbad, biskop fan Utert fan 900-917 yn Oldenzaal
918

## Foarfallen
* De Wytsingen falle Bretanje binnen.
* Kalyf al-Mujtadir bout twa hospitalen yn Bagdad.
## Berne

## Ferstoarn