open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nijebiltdyk

De **Nijebiltdyk** (ek wol stavere as 'Nije Biltdyk'; Biltsk: *Nije Dyk*), is in dyk yn de gemeente it Bildt yn Fryslân. Sûnt 2015 falt de dyk ûnder it Ryksbeskerme gesicht Alde en Nije Bildtdiken.

De Nijebiltdyk waard yn 1600 oanlein om it nije polderlân, It Nije Bilt, tsjin de Waadsee te beskermjen. De nije dyk makke dyn funksje fan de Aldebiltdyk oerstallich. Yn 1754 waard wer in nije dyk oanlein, wêrtroch't de Nijebildtdyk de funksje fan slieperdyk krige. It nij oanwûn lân tusken dy diken krige de nammen Wester Bildtpollen en Easter Bildtpollen. Oer de Nijebiltdyk waard dêrnei in melle wei oanlein en waarden fral oan de noardkant fan dy dyk in tal huzen en pleatsen set. Oan de fierste westside leit de buorskip Swarte Herne, dêr't oant 1948 wei ek in boatferbining ûnderholden waard mei It Amelân, en oan de uterste eastside fan de dyk leit de buoskip Nijebiltsyl (*Nije-Syl*).


Ofbyld:NieuweBildtdijkWest.jpg|Nijebildtdyk rjochting it westen, oan de ein Swarte Herne en rjochts de Waadsee
Ofbyld:NieuweBildtdijkOost.jpg|Nijebildtdyk rjochting it easten, oan de ein Nijebiltsyl en rjochts Aldebiltsyl


## Keppelings om utens
* ''Bildtdijken niet verheffen tot monument''
* ''Bescherming Bildtdijken blijft onzeker''
H.G. Miedemagemaal

It **H.G. Miedemagemaal** is in gemaal by Swarte Harne, op It Bilt. Yn gebrûk sûnt novimber 1972. Kapasiteit 700 m³ yn de minút. It gemaal bemealt It Bilt dat in oerflakte fan 8240 ha. hat.

Yn 1992 waard by gelegenheid fan it ôfskied fan de foarsitter Henk Miedema fan it wetterskip Noardlik Westergoa (1971 -1996) it gemaal omdoopt ta H.G. Miedemagemaal.
Australyske Territoaria yn de Yndyske Oseaan

De **Australyske Territoaria yn de Yndyske Oseaan** (Ingelsk: *Australian Indian Ocean Territories*) foarmje in geografyske en bestjoerlike subdifyzje fan Austraalje, dy't bestiet út twa lytse eksterne territoaria yn 'e noardeastlike Yndyske Oseaan, te witten:

* Krysteilân, op 10°30′ suderbreedte by 105°40′ easterlingte
* de Kokoseilannen, op 12°07′ suderbreedte by 96°54′ easterlingte

## Skiednis
Krysteilân kaam yn 1957 by Austraalje te hearren. De Kokoseilannen falle offisjeel sûnt 1955 ûnder de Australyske soevereiniteit, mar yn 'e praktyk wie dy arsjipel oant 1978 in selsstannich steatsje ûnder it bestjoer fan 'e Clunies-Ross-dynasty, dy't harsels "kening fan 'e Kokoseilannen" neamden.

## Bestjoer
De beide territoaria, dêr't njonken de federale Australyske wetten ek de wetjouwing fan 'e dielsteat West-Austraalje fan krêft is (ynsafier't dy tapasber is), waarden yn 1997 bestjoerlik gearfoege ta de Australyske Territoaria yn de Yndyske Oseaan, mei ien fertsjintwurdiger fan it Australyske regear dy't foar beide territoaria oansteld waard. Dy fertsjintwurdiger, de *administrator* ("bestjoerder"), residearret yn Flying Fish Cove, op Krysteilân. Beide territoaria hawwe in tige beheinde foarm fan selsbestjoer, troch in *shire council* dy't noch it measte wei hat fan in sljochtwei gemeenteried.

De ûnbewenne Ashmore- en Cartiereilannen, in oar Australysk gebietsdiel yn 'e Yndyske Oseaan, hearre net ta de Australyske Territoaria yn de Yndyske Oseaan, mar foarmje in apart ekstern territoarium. It krektlyk ûnbewenne Hibernia Reef, ek yn 'e Yndyske Oseaan, falt bestjoerlik streekrjocht ûnder West-Austraalje.
Oerdblinkert

De **Oerdblinkert** is mei 24 meter hichte it heechste dún fan It Amelân. It dún leit yn it natuergebiet It Oerd, dat beheard wurdt troch It Fryske Gea. Op it dún stiet in skûlhutte en in ynformaasjeboerd. It stosân wurdt op it dún fêstholden troch helmplanten.
List fan keningen fan de Kokoseilannen

Dit is de **list fan [[kening (titel)|keningen]] fan de [[Kokoseilannen]]**, in taeigene titel dy't droegen waard troch John Clunies-Ross, in Skotske seekaptein, en dy syn manlike neikommelingen.

## Eftergrûn
Clunies-Ross sette him yn 1816 mei syn gesin en guon oare folgelingen nei wenjen op 'e Kokoseilannen, in ûnbewenne arsjipel yn 'e noardeastlike Yndyske Oseaan. Hy stifte der in kokosplantaazje, wêrfoar't er etnysk Maleiske arbeiders oanloek út 'e Kaapkoloanje. Yn 1827 rôp er de eilannen út ta in keninkryk, mei himsels oan it haad as kening Ross I. Yn 1886 waard dy steatkundige sitewaasje formalisearre doe't de Britske keninginne Fiktoaria de Kokoseilannen oant yn ivichheid oan 'e Clunies-Ross-famylje yn lien joech.

Nei Ross I hearsken noch fjouwer oare leden fan 'e famylje as frijwol autokratyske foarsten oer de eilannen, oant Austraalje John Cecil Clunies-Ross (oftewol kening Ross V) yn 1978 twong om alle rjochten op 'e eilannen te ferkeapjen foar de som fan Au$&nbsp;6.250.000. Under de oerienkomst behold Clunies-Ross syn eigendom fan it *Oceania House*, de famyljewente op 'e Kokoseilannen, mar yn 1983 kaam it Australyske regear dêrop werom en waard Clunies-Ross oansein dat er op 'e Kokoseilannen net mear wolkom wie. It jiers dêrop die it Heechgerjochtshôf fan Austraalje de útspraak dat de ûnteigening fan it *Oceania House* ûnwettich wie, mar dêrop oardere it regear dat der tenei troch gjin inkele oerheidsynstânsje noch saken dien wurde mochten mei Clunies-Ross syn rederij, wat úteinlik late ta it fajyt fan dat bedriuw.

De lêste kening fan 'e Kokoseilannen libbet no yn in boargerhúske yn in foarstêd fan Perth, yn West-Austraalje, mar syn soan, de eardere kroanprins John Clunies-Ross, wennet noch altyd op 'e Kokoseilannen, dêr't er libbet fan it kweken fan reuzemoksels, foar de ferkeap oan akwaria yn Jeropa en de Feriene Steaten. BBC-ferslachjouwer Nick Squires socht him dêr yn 2007 op en skreau oer him it nijsgjirrige stik *The Man Who Lost a 'Coral Kingdom' *("De Man Dy't in 'Koraalkeninkryk' Ferlear").

## List fan keningen
Dakota Plains Wahpeton Naasje

De **Dakota Plains Wahpeton Naasje** (Ingelsk: *Dakota Plains Wahpeton Nation*; Dakota: *Waȟpéthuŋwaŋ Otina Dakhóta Oyáte*, letterlik: "it Dakotafolk dat mank de blêden tahâldt") is in Yndiaanske stamme-organisaasje yn Kanada, mei in eigen reservaat yn it suden fan 'e provinsje Manitoba. De stamme stiet ek wol bekend ûnder de alternative namme Dakota Plains Earste Naasje (*Dakota Plains First Nation*). ("Earste naasje" is in Kanadeeske oantsjutting foar in Yndianestam of -troep.) De Dakota Plains Wahpeton Naasje waard oprjochte yn 1972, en hie neffens gegegevens út 2006 241 leden. It haadkertier is fêstige yn Portage la Prairie, yn Manitoba. De leden fan 'e stamme besteane út etnyske Sû (*Sioux*), te witten Eastlike Dakota, benammentlik fan 'e Wahpeton-stamme, mei dêropta party fan 'e Sisseton-stamme. Fierders is der in hantsjefol Flakte-Odjibwe.
__TOC__
## Reservaat
De Dakota Plains Wahpeton Naasje hat in eigen reservaat, dat 20 km westlik fan Portage la Prairie leit. It Dakota Plains Yndianereservaat 6A (*Dakota Plains Indian Reserve 6A*) is 5,3 km² grut, en grinzget oan it gruttere reservaat fan 'e Long Plain Earste Naasje, in Flakte-Odjibwe-stamme, en teffens oan 'e plattelânsgemeenten Portage la Prairie en South Norfolk.

Fan 'e 240 leden fan 'e stamme wennen der yn 2006 146 yn it reservaat. De wichtichste delsetting fan 'e Dakota Plains Wahpeton Naasje is sitewearre op 49°49′01″ noarderbreedte by 98°31′03″ westerlingte. Dakota Plains beskikt û.m. oer in eigen pjutteboartersplak en beukerskoalle, de *Maȟpíya Hdéǧa*-skoalle. Dakota Plains hearde foarhinne, mar no net mear, ta de Dakota-Odjibwe Stammeried (*Dakota Ojibway Tribal Council*), in gearwurkingsferbân fan Dakota- en Odjibwe-stammen yn súdlik Manitoba.

## Skiednis
De Dakota Plains Wahpeton Naasje is ien fan acht lytse Sû-stammen yn súdlik Manitoba en Saskatchewan, dy't dêr oan 'e ein fan 'e Dakota-Oarloch fan 1862 fêstige binne troch almeast Eastlike Dakota, nei harren flecht út 'e Amerikaanske steat Minnesota wei. It Kanadeeske regear erkent dizze "earste naasjes" en hat oan harren reservaten tawiisd, mar hâldt út dat se eins Amerikaanske flechtlingen binne, dy't inkeld yn Kanada tahâlde om't de Kroan sa freonlik is om dat ta te stean. Neffens dy riddenearring kinne de Sû yn Kanada dus gjin lânrjochten jilde litte. De Sû-stammen, oan 'e oare kant, hawwe lânkaarten en offisjele dokuminten fan foàr de kolonisaasje fan súdlik Manitoba en Saskatchewan, dêr't út blike soe dat dy krite doe wol deeglik ta harren wengebiet hearde. Dit is in juridysk toulûken dat al geande is sûnt de 1870-er jierren en dêr't mei koarten grif ek gjin ein oan komme sil.

It ûntstean fan 'e Dakota Plains Wahpeton Naasje sels datearret lykwols fan 1972, doe't de Sioux Village-stamme útinoar foel yn twa ôfsûnderlike stamme-organisaasjes: de Dakota Plains Wahpeton Naasje en de Dakota Tipi Earste Naasje.
Weinboarch

In **weinboarch** is in mobile fortifikaasje dy't bestiet út in rige fan yn it rûn of yn it fjouwerkant opstelde weinen, dy't  mooglik oaninoar fêstmakke binne. Sa'n soarte ferdigeningswurk wurdt ek wol in *laager* neamd, nei in Afrikaansk wurd út 'e tiid fan 'e *[[Grutte Trek]]*. De earste kear dat it yn histoaryske boarnen neamd wurdt, is by Ammianus Marsellinus, in Romeinsk ofsier en skiedkundige út 'e fjirde iuw.
Fort Laramie (Wyoming)

**Fort Laramie** is in plak (*[[town]]*) yn it easten fan de Amerikaanske steat Wyoming, yn Goshen County. Fort Laramie is ferneamd nei it histoaryske fort Laramie, dat yn de 19e iuw in wichtich militêr en logistyk knooppunt wie. Tsjinoer Fort Laramie rint de rivier Laramie yn de Noardlike Platte.

## Namme
De namme fan it plak en fan it eardere fort komt fan Jacques La Ramee, in Frânsk-Kanadeesk pelsjager en -hanneler en *[[Mountain Man]]*. La Ramee hâlde yn de tweintiger jierren fan de 19e iuw yn dy kontreien ta en stoar tichteby Fort Laramie.

## Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Fort Laramie yn 2012 in befolking fan 233 minsken. De befolkingstichtens bedroech 328,9 minsken de km². Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Fort Laramie 24,3% âlder as 65 jier en 18,3% jonger as 18 jier. Fierders bestie 45,9% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2000 20,5% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 86,0% blanken; 5,7% Latino's; 1,3% Yndianen; 7,0% oaren of fan mingd etnysk komôf.

### Berne yn Fort Laramie

* Frank T. Hopkins (1865-1951), hynsteman en ruter
* Innis P. Swift (1882-1953), militêr

### Stoarn yn Fort Laramie

* Ald Opperhaad Smook (*Old Chief Smoke*) (1774-1864), opperhaad fan 'e Oglala-Lakota

## Keppelings om utens
* The National Park Service: Fort Laramie
Hege Rêchbonke

**Hege Rêchbonke** of **Bochel** (Lakota: **Čáŋku Wakátuya**, útspr.: ['ʧã:ku wa'ka:tuja]; Ingelske oersetting: **High Backbone** of **Hump**; ±1820 – 1870) wie in opperhaad fan 'e Minnikonzjû-substamme fan 'e Lakota-Sû (*Sioux*), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Yn 'e Oarloch fan Reade Wolk wie hy ien fan 'e lieders fan 'e Lakota yn it Fetterman-bloedbad en it Weinboarchgefjocht.

## Libben
Hoewol't guon boarnen hawwe wolle dat Hege Rêchbonke fan deselde âldens wie as it grutte opperhaad Mâl Hynder, wat syn bertejier om 1840 hinne pleatse soe, beweare oaren dat er oansjenlik âlder wie. De betizing is nei gedachten feroarsake troch it feit dat Mâl Hynder syn heit ek Mâl Hynder hiet, en Hege Rêchbonke sil dus fan dy syn generaasje west hawwe, wat betsjut dat er om 1820 hinne berne wêze moat. Dat wurdt befêstige troch it ferhaal dat er in *kola* (bloedbroer) fan Mâl Hynder de Aldere wie, en in soarte fan mentor foar de jonge Mâl Hynder.

Under de Oarloch fan Reade Wolk (1866-1868), wêrby't de Lakota ûnder lieding fan it opperhaad Reade Wolk en stipe troch de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, besochten om foar te kommen dat it Amerikaanske leger forten stiftsje soe by it *[[Bozeman Trail]]* lâns, dat troch harren lân rûn, wie Hege Rêchbonke ien fan 'e oanfierders fan 'e Yndianen. Hy focht mei yn it saneamde Fetterman-bloedbad of Fetterman-gefjocht, yn desimber 1866, wêrby't de Yndianen yn 'e neite fan Fort Phil Kearney, yn Wyoming, in Amerikaansk kavalerydetasjemint fan 81 man ûnder lieding fan kaptein William J. Fetterman oan 'e lêste man ta útrûgen.

Ek naam er diel oan it saneamde Weinboarchgefjocht, yn augustus 1867, alwer yn 'e neite fan Fort Phil Kearny. Dêrby foelen de Lakota in groep soldaten oan dy't derop útstjoerd wiene om hout te hakjen. De soldaten namen har taflecht yn in weinboarch en trochdat se tarist wiene mei nije repeteargewearen, dy't net nei elts skot werladen hoegden te wurden, rjochten se in slachting ûnder de Yndianen oan doe't dy harren posysje bestoarmen. Sadwaande einige it gefjocht yn in ympasse.

Nei't yn 1868 it twadde Ferdrach fan Fort Laramie tekene wie, behold Hege Rêchbonke syn posysje fan respektearre oarlochslieder. Yn 'e hjerst of de winter fan 1870 kaam er lykwols om by in oanfal op 'e Sjosjoanen (*Shoshone*), dat erffijannen fan 'e Lakota wiene.
Jacques La Ramée

**Jacques La Ramée** (yn Kebek, 8 juny 1784 – oan 'e rivier de Laramie yn 'e Feriene Steaten, 1821), ek wol **La Remy**, **La Ramie** of **Laramée** neamd, wie in Frânsk-Kanadeesk pelshanneler en pelsjager (*trapper*, *Mountain Man*) dy't 1815 nei de Amerikaanske steat Wyoming ferfear. 

Yn it jachtseizoen fan 1820 as 1821 gie er der opút yn de omkriten fan de rivier de Laramie. Doe't er de oare jiers weibleau, waard der in syktocht nei him organisearre. De ferslaggen oer syn ferdwining ferskille, mar in protte konkludearje dat er deadien waard troch de Arapaho, dy't dat oars fûl ûntkenden. Alhoewol't der fierders net folle oer syn libben bekend is waarden dochs tal fan plakken yn Wyoming nei him ferneamd: de Laramie (rivier), de stêd Laramie, Fort Laramie, Laramie Peak en Laramie County.
Frederick Hasselborough

**Frederick Hasselborough**, as **Hasselburgh** en **Hasselburg** (? - 4 novimber 1810), wie in Australysk robbejager en keapman út Sydney dy't tafallich it eilân Campbell (4 jannewaris 1810) en Macquarie (11 july 1810) ûntduts.
Yangon

*Yangon (stêd), de grutste stêd fan Myanmar (Birma)
*Yangon (difyzje), in difyzje fan Myanmar
*Yangon (rivier), in rivier in Myanmar
Berlin (Súd-Afrika)

**Berlin** is in delsetting 20&nbsp;km beëasten King William's Town yn de Oos-Kaapprovinsie fan Súd-Afrika. It plak heart administratyf ûnder de gemeente Buffalo City en hat goed 3.000 ynwenners.

Berlin 1857 is troch Dútske lânferhuzers stichte en ferneamd nei de Dútske haadstêd Berlyn.

## Demografy
De befolking fan Berlin neffens **ras**:
* Swart: 94.1%
* Kleurling: 0.7%
* Aziaat: 0.1%
* Wyt: 4.9%
* Oars: 0.3%

Neffens **taal**:
* Ksosa: 91.2%
* Ingelsk: 4.5%
* Afrikaansk: 1.9%
* Oars: 2,4%
Royal Academy of Music

**Royal Academy of Music** (moat net betiest wurde mei it Royal College of Music) is in ferneamd konservatoarium yn Londen, Ingelân, dêr't tal fan ynternasjonaal ferneamde musisy studearre hawwe.

De akademy waard 1822 troch Lord Burghersh mei help en ideeën fan de Frânske harpist en komponist Nicolas Bochsa oprjochte en krige yn 1830 it predikaat "Keninklik" fan kening George IV. It akademygebou stiet oan de râne fan Regent's Park en hat de Duke's Hall mei 450 sitplakken en in modern teäter ta foldwaan. It gebou waard yn 2001 útwreide mei in konsertseal mei 150 sitplakken en de York Gate Collections, in museum mei muzykynstruminten en oare oan muzyk besibbe dingen. yn 1999 waard de akademy in kolleezje fan de Universiteit fan Londen.

Guon âld-studinten fan de akademy:

* John Barbirolli (dirigint)
* Arnold Bax (komponist)
* Harrison Birtwistle (komponist)
* Jodie Devos (sopraan)
* Myra Hess (pianist)
* Elton John (popmuzikant)
* Annie Lennox (popmuzikant)
* Simon Preston (organist)
* Simon Rattle (dirigint)
* Arthur Sullivan (komponist)
* Henry Wood (dirigint)
en ek fioeliste Simone Lamsma fan Burgum.

## Keppelings om utens
* Offisjeel webstee
* ''Yorkgate Collections''
Geertjan Lubberhuizenpriis

De **Geertjan Lubberhuizenpriis**, letter **Marten Toonder/Geertjan Lubberhuizenpriis** neamd, wie in Nederlânske literêre priis dy't sûnt 1984 útrikt waard foar it bêste proazadebút. 

De priis waard 1984 yn it libben roppen troch Geertjan Lubberhuizen en Marten Toonder dy't in jildbedrach ta foldwaan joegen foar it priisjild dat alle jierren útkeard wurde koe. Nei Toonder syn fertsjerren koene syn erfgenamten it net iens wurde mei de Marten Toonder Stichting oer de hichte fan it priisjild. Oare prosedueres waarden ek fersmiten. It like derop dat dat de ein fan de priis betsjutte. Yn 2006 die bliken dat in keatling fan meielkoar oparbeizjende boekhannels yn 'e mande mei in bank garant stean woene foar it fuortsetten fan de priis. Sûnt hjit hy Selexyz Debuutpriis.

De priis waard ferneamd nei Geertjan Lubberhuizen, in Nederlânsk útjouwer en oprjochter fan De Bezige Bij. 

## Priiswinners
*1984 - Hermine de Graaf, *Een kaart, niet het gebied*
*1985 - Vonne van der Meer, *Het limonadegevoel en andere verhalen*
*1986 - Rudi van Dantzig, *Voor een verloren soldaat*
*1987 - Benno Barnard, *Uitgesteld paradijs*
*1988 - Gijs IJlander, *De kapper*
*1989 - Atte Jongstra, *De psychologie van de zwavel*
*1990 - Marcel Möring, *Mendels erfenis* 
*1991 - Philip Markus, *De weg naar oude God*
*1992 - Tomas Lieske, *Oorlogstuinen*
*1993 - Henk van Woerden, *Moenie kyk nie*
*1994 - Luuk Gruwez, *Het bal van opa Bing*
*1995 -
*1996 - Michel Maas, *De vleugels van Lieu Hanh*
*1997 - Abdelkader Benali, *Bruiloft aan zee*
*1998 -
*1999 -
*2000 - Anja Sicking, * Het Keuriskwartet*
*2001 - Joyce Roodnat, *'t Is zo weer nacht*
*2002 - Carolina Trujillo, *De bastaard van Mal Abrigo*
*2003 - Arjan Visser, *De laatste dagen*
*2004 - Anton Valens, *Meester in de hygiëne*
Lân fan Oz

It **Lân fan Oz** is it lân optocht troch L. Frank Baum, yn 1900. It earste boek wat er oer it lân skreau, wie *De tsjoender fan Oz* (*The Wonderful Wizard of Oz*). Baum hat alles byelkoar it ferhaal fierder útwurke ta byelkoar fjirtjin boeken. It lân is lykwols ek it lân dêr't de boeken fan guon oare skriuwers harren ôfspylje. Soms is dat mei de idee om krekt wat oars te meitsjen as Baum syn ferhaal; soms binne it fierdere ferhalen dy't nau oan Baum syn Oz besibbe binne. 

## Ferhaal

Yn it earste ferhaal komt Dora yn in oar lân, troch in stoarm dy har earne hinne meinaam hat. Yn dat lân libje heksen en in tsjoender, en alderhande oare bysûndere wêzens.
Njonken Dora, dy't yn it earste boek fansels werom wol nei hûs ta, binnen de wichtichste rollen yn dat boek fral foar har meireizigers. Sa moetet hja Fûgelskrik; Fûgelskrik hat gjin harses. Hja geane tegearre ûnderweis. Dan moetsje hja Blikjeman; Blikjeman had gjin hert. Trijresom geane hja ûnderweis. Sa moetsje hja de Leffe liuw; de Leffe liuw hat gjin moed. Meiïnoar geane hja ûnderweis.
Krekt as Dora, wolle hja allegear in perbleem oplost hawwe; it is dêrom dat hja ûnderweis binne nei de tsjoender fan Oz. De tsjoender fan Oz is sa grut en machtich, dat er al harren perblemen oplosse kin, miene hja.

## Ferzjes
Ferzjes fan it earste ferhaal binne gauris as toanielstik opfierd. Ek hawwe der films oer Oz west. Dat binne lykwols ferhalen op harsels, om't it skynber dreech wie om it ferhaal mei alle wêzens fan Oz krekt sa op it toaniel te krijen as it yn it boek wie. Ek binne der, yn boeken fan oaren, saken by optocht dy't net fan Baum sels wienen. Lykwols binne guon opfinings dan yn lettere boeken wer tafoegd oan Baum syn ferhalen. Alles byelkoar is der in wrâld ûntstien dêr't de ideeën alle kearen krekt wat oars binne, mar dêr't it alhiel al in dúdlik Oz-eftich oansjen hat.
Federaasje fan Yndiaanske Naasjes fan Saskatchewan

De **Federaasje fan Yndiaanske Naasjes fan Saskatchewan** (Ingelsk: *Federation of Saskatchewan Indian Nations*, FSIN) is in regionaal yntertribaal gearwurkingsferbân fan Yndiaanske stamme-organisaasjes yn 'e Kanadeeske provinsje Saskatchewan, mei syn haadkertier yn Saskatoon. De FSIN hat op 't heden (2022) 74 leden, ûnderferdield yn tsien stammerieën en in stikmannich "earste naasjes" (in Kanadeeske term foar "stammen") dy't op selsstannige basis lid binne.

## Skiednis
De FSIN ûntstie yn 1982 troch in reorganisaasje fan 'e eardere Federaasje fan Yndianen fan Saskatchewan (*Federation of Saskatchewan Indians*, FSI), dy't sels yn 1959 oprjochte wie as fuortsetting fan 'e Uny fan Yndianen fan Saskatchewan (*Union of Saskatchewan Indians*, USI). Dy lêste organisaasje wie yn 1946 wer ûntstien út in fúzje fan 'e Beskermingsferiening foar de Yndianen en harren Ferdraggen (*Protective Association for the Indians and their Treaties*, PAIT) en de Assosjaasje fan Yndianen fan Saskatchewan (*Association of Saskatchewan Indians*, ASI).

## Doelen
It doel fan 'e FSIN is om troch gearwurking sterker te stean foar oare partijen oer, lykas it provinsjaal regear fan Saskatchewan of it federale Kanadeeske regear. Dêrby leit de organisaasje him fral ta op 'e beskerming fan 'e ferdraggen tusken de stammen en de Kanadeeske oerheid en de dêryn fêstleine rjochten fan 'e Yndianen; it befoarderjen fan foarútgong op ekonomysk, ûnderwiiskundich en maatskiplik mêd; gearwurking mei boargerlike en religieuze autoriteiten; opbouwende krityk op 'e lidorganisaasjes en ûnderlinge diskusje; it fêsthâlden oan demokratyske prinsipes; en it oanmoedigjen fan respekt en tolerânsje foar eltsenien. 

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e FSIN
Otto Kahler

**Otto Kahler** (Praach, 8 jannewaris 1849 - Wenen, 24 jannewaris 1893) wie in Eastenryksk dokter en patolooch.

Kahler studearre yn syn berteplak oan de Karl-Ferdinands-universiteit en krige dêr yn 1871 syn doktersbul. Doe't de universiteit yn in Tsjechysk en in Dútsk diel spjalte waard, studearre er fierder oan de Dútske universiteit en die dêr ek ûndersyk.
Yn 1882 folge syn beneaming ta bysûnder heechlearaar; 1886 krige er offysjeel in learstoel en waard er direkteur fan de twadde medyske klinyk.
Hy folge Heinrich von Bamberger yn 1889 op as perfester foar spesiële patology oan de universiteit fan Wenen.
Fan 1890 ôf oan hie Kahler te lijen fan tongekanker dy't him yn 1893 fataal waard. Kahler is fral bekend wurden troch it beskriuwen fan it multipel myeloom, ek plasmosytoom as de *sykte van Kahler* neamd. Teffens die Kahler it tal ûntdekkingen op it mêd fan de neurology; sa wie er de earste dy't it syktebyld syringomyely beskreau.

## Publikaasjes
* *Beiträge zur Pathologie und zur pathologischen Anatomie des Zentralnervensystems.* (tegearre mei Arnold Pick) C.L. Hirschfeld, Leipzig 1879
* *Über die Diagnostik der Syringomyelie.* (earste beskriuwing) Prager Med. Wschr. Vol.13 (1888), s. 45 u. 63
* *Multiples Myelom.* Wiener Med. Wochenblatt 1888, p. 67

## Keppeling om utens
*''whonamedit.com'' - Koarte biografy
Fort Qu'Appelle (Saskatchewan)

**Fort Qu'Appelle** (útspr.: [fɔɹt kǝ'pɛl]; Assiniboin: Hókuwa O’įnažį, útspr.: [ho:'kuwa o'ʔĩ:naʒĩ]) is in stedsje (*town*) yn 'e plattelânsgemeente North Qu'Appelle, yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsje Saskatchewan. It leit yn 'e Delling fan de Qu'Appelle, likernôch 70 km noardeastlik fan 'e stêd Regina, en hie neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2006 doe goed 1.900 ynwenners. 

## Etymology
De namme fan Fort Qu'Appelle komt fan 'e rivier de Qu'Appelle, wêrfan't de (Frânske) namme betsjut: "wa't ropt". Dat komt wer fan 'e namme dy't de rivier yn 'e taal fan 'e Kry-Yndianen hat: *Kahtepwas*, "de rivier dy't ropt".

## Skiednis
It hjoeddeistige Fort Qu'Appelle is it trêde plak dat sa hjit. It earste wie in hannelspost fan 'e Noardwestlike Kompanjy, ek yn 'e Delling fan 'e Qu'Appelle, mar deunby de grins mei Manitoba, dy't bestie fan 1801 oant 1805. It twadde wie in hannelspost fan 'e Hudsonbaaikompanjy benoarden it hjoeddeistige Whitewood, dy't bestie fan 1813 oant 1819. It tsjintwurdige Fort Qu'Appelle giet werom op in trêde hannelspost, dy't yn 1852 troch de Hudsonbaaikompanjy stifte waard op it krúspunt fan ferskate histoaryske rûtes (*trails*) troch westlik Kanada. De post rekke nei 1854 tsien jier lang yn ûnbrûk, mar waard yn 1864 nij libben ynblaasd.

Yn dyselde snuorje waard der in missypost fan 'e Anglikaanske Tsjerke stifte, dy't noch oerlibbet yn 'e foarm fan 'e Anglikaanske Jehannes de Evangelisttsjerke fan Fort Qu'Appelle. Oant 1911, doe't de hannelspost einlings opheft waard, wie Fort Qu'Appelle in moetingsplak foar de lânseigen Kry (*Cree*) en Flakte-Odjibwe (*Plains Ojibwe*) en de Kanadeeske autoriteiten. Sadwaande wie der ek in kantoar fan 'e RCMP (better bekend as de *Mounties*) fêstige. Om 1880 hinne naam de kolonisaasje fan 'e krite om Fort Qu'Appelle hinne fêste foarmen oan, doe't blanke boeren de prêrje ûntgûnen om nôt en oare lânbougewaaksen te ferbouwen.

Sûnt 1963 hat de plattelânskrite om Fort Qu'Appelle hinne te lijen hân ûnder in stadige befolkingskrimp, dy't makke hat dat in protte sosjale fersjennings (ûnderwiis, winkels, sûnenssoarch, tsjerke), dy't foarhinne yn 'e doarpen beskikber wiene, no yn gruttere plakken lykas Fort Qu'Appelle konsintrearre binne. Oan 'e oare kant hat it toerisme foar nije ympulsen soarge, mei de opkomst fan û.m. wintersporten as skyen, dêr't men foar yn 'e heuvels besuden it stedsje telâne kin.

## Klimaat
Fort Qu'Appelle hat in lânklimaat dat niget nei in steppeklimaat, mei mylde simmers en stange winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 24,7&nbsp;°C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat –10,6&nbsp;°C. Rekôrtemperatueren wiene 38,5&nbsp;°C yn 'e simmer fan 1988 en –42&nbsp;°C yn 'e winter fan 1983. Der falt jiers yn Fort Qu'Appelle trochinoar 452,5 mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield 111,9 sm snie.
Extreme Associates

***Extreme Associates***, earder ek wol bekend ûnder de nammen ***Extreme*** en ***Extreme 2.0***, wie in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige wie yn North Hollywood, in wyk fan Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. It bedriuw lei him sûnt 2007 hielendal ta op it fersprieden fan pornografyske films fia it ynternet. It wie ien fan 'e lytsere spilers yn 'e Amerikaanske pornoyndustry, mar kaam oates en toates yn it nijs troch syn kontroversjele publikaasjes en troch p.r.-oarloggen mei gruttere studio's. 

## Skiednis
*Extreme Associates* wie de kreaasje fan pornoprodusint Rob Zicari (ek wol bekend as Rob Black). It bedriuw ûntjoech him út Zicari syn eardere *Extreme Video*, in ymprint fan it gruttere label *[[Elegant Angel]]*. Yn 1997 ferlieten Zicari en de regisseurs Tom Byron en Van Damage *Elegant Angel* om har eigen studio op te rjochtsjen. Dat waard *Extreme Associates*. Byron en Damage giene nei in stik as wat jierren by de studio wei, en it bedriuw waard eigendom fan Zicari en syn frou Janet Romano. Harren relaasje begûn yn 1998, doe't Romano ûnder de artystenamme Lizzy Borden earst yn 'e films fan *Extreme Associates* spile, en letter sels films foar it label begûn te regissearjen. 

*Extreme Associates* kaam geregeldwei yn it nijs trochdat it yn 'e media fetes útfocht mei de gruttere studio's *[[Vivid Entertainment]]* en *[[Elegant Angel]]*, mei *[[Adult Video News|AVN]]*, it toanoanjaande tydskrift fan 'e Amerikaanske pornoyndustry, en mei de bekende pornoprodusint Larry Flynt.

Yn 2006 gie *Extreme Associates* in kontrakt oan mei de Nederlânske studio *[[Shots Video Netherlands]]*. Dêrtroch waard it de eksklusive Amerikaanske distributeur foar SVN, krekt sa't SVN al sûnt 2004 de distribúsje fan *Extreme Associates* yn Jeropa die. *Extreme Associates* wie fierders ek assosjearre mei in oare Amerikaanske pornostudio, *[[Evolution Erotica]]*. Yn 2007 kundige *Extreme Associates* oan dat se opholden mei de ferkeap fan dvd's, mei't dat net mear leanne. Ynstee lei it bedriuw him fan doe ôf oan folslein ta op in *video on demand*-tsjinst, wêrby't men tsjin betelling pornofilms fia it ynternet sjen koe.

De films dy't *Extreme Associates* produsearre, wiene kontroversjeel fanwegen de rûge seks en om't der gauris seksuële fernedering yn foarkaam. In foarbyld dêrfan wie it troch Romano regissearre *Forced Entry* ("Forsearre Binnenkomst"), in term dy't yn it Ingelsk normaal op ynbraak slacht, mar hjir dûbelsinnich bedoeld wie, mei't der ferskate yn sêne sette ferkrêftings yn foarkamen. Dêrfandinne dat it bedriuw yn 2003 troch it Amerikaanske Iepenbier Ministearje yn steat fan beskuldiging steld waard foar it fersprieden fan obseniteit. Zicari en Romano koene dêrfoar maksimaal in finzenisstraf fan fyftich jier krije, of in boete fan $2,5 miljoen, of beide. De rjochter spriek harren yn 2005 lykwols frij. Doe't de iepenbier oanklager yn heger berop gie, waard der yn 2009 in skikking troffen, wêrby't Zicari en Romano foar in diel skuld bekenden yn ruil foar in lege straf en in ein oan 'e rjochtsaak. Dêrby waard de studio effektyf opdoekt en de webside opheft.
Greefskip Drinte

It **greefskip Drinte** wie in gebiet yn de Nederlannen, dat de hjoeddestige provinsje Drinte (útsein Coevorden), de Stellingwerven en it Goarjocht mei de stêd Grins besloech. 

Nei alle gedachten is in greefskip in fuortsetting fan it Germaanske *Treanth* (goa), dêr't al sûnt 820 oer skreaun wurdt. It greefskip sels wurdt foar it earst neamd yn 1024, it jier dat it oan Adelbold II, de biskop fan Utert skonken waard, nei dy syn oerwinning op greve Balderik. Yn 1046 waard dat befestige troch keizer Hindrik III. Sadwaande waard it greefskip part fan it Sticht Utert. Tegearre mei wat letter Oerisel wurde soe, wie Drinte doe it noardlik diel fan it Sticht, it saneamde Oersticht. It Gorecht, dat dúdlik Drintsk oandocht, kaam op 'en doer hielendal ûnder ynfloed fan Grins en waard doe net mear ta Drinte rekkene. De Stellingwerven skiede har yn de 13e iuw fan Drinte ôf en wurde part fan de hearlikheid Fryslân. De krekte reden dêrfan is net bekend.

It Oersticht waard 1528 opdield; de hearlikheid Oerisel waard oan de Habsburchske Nederlannen tafoege. Einlings en te'n lêsten waard Drinte 1536 oermastere troch de Habsburgers nei de Slach by Hilligerlee. Tenei waard it lânskip Drinte neamd.
Analog Science Fiction and Fact

***Analog Science Fiction and Fact***, yn 'e regel ôfkoarte ta ***Analog Magazine*** of sljochtwei ***Analog***, is in Amerikaansk tydskrift op it mêd fan science fiction-literatuer, dat syn bestean begûn as in pulpblêd. It is in moanneblêd, dat yn 1930 oprjochte waard troch útjouwer William Clayton, as in pulpmagazine mei de titel *Astounding Stories*, mar yn 1938 sloech it mei as nije namme *Astounding Science Fiction* ûnder haadredakteur John W. Campbell in nije rjochting yn. Yn 1960 waard it omneamd ta *Analog Science Fact and Fiction*, en yn 1992 waard it lêste part fan 'e namme feroare fan *Fact and Fiction* yn *Fiction and Fact*. Mei in âlderdom fan krapoan 85 jier is it de âldste science fiction-útjefte dy't sûnder ûnderbrekking bestien hat. Boppedat is it it ynfloedrykste tydskrift út 'e skiednis fan syn sjenre, sasear sels dat it tsjinwurdich suver in ikoan fan 'e Amerikaanske science fiction wurden is.

*Analog* wie fan grutte ynfloed op 'e karriêres fan grutheden út 'e science fiction-literatuer, lykas Isaac Asimov en Robert A. Heinlein. Yn 1950 brûkte L. Ron Hubbard, de lettere oprjochter fan 'e scientologybeweging, it as foarum om syn iere teoryen bekend te meitsjen. Trochdat it blêd geregeldwei wurk fan nijynkommelingen publisearret, holp it yn 'e jierren santich de karriêres fan George R.R. Martin, Orson Scott Card en Joe Haldeman op 'e gleed, yn 'e jierren tachtich dy fan Harry Turtledove, Timothy Zahn, Lois McMaster Bujold en Elizabeth Moon, en yn 'e jierren njoggentich dy fan Paul Levinson en Michael A. Burstein. As wichtichste foarum út it saneamde Gouden Tiidrek fan de Science Fiction hat *Analog* letter in protte wurken fan skriuwers as Isaac Asimov, Robert A. Heinlein, H.P. Lovecraft en oaren werpublisearre.

Fan in hichtepunt fan sa'n 115.000 eksimplaren de moanne yn 1983 sakke de oplaach dêrnei werom ta 26.493 yn 2011. Lykwols begûn de sirkulaasje doe wer oan te winnen, fanwegen in groei yn digitale abboneminten. Elts jier hâldt *Analog* in opinypeiling ûnder syn lêzers, it *Analytical Laboratory* of *AnLab*, om fêst te stellen hokker koarte ferhalen, artikels en omslachkeunst, dy't it jiers tefoaren yn it tydskrift publisearre binne, oft de foarkar fan 'e lêzers hawwe. De winners krije dan de Analytical Laboratory Award of *AnLab Award* takend (dy't yn 1978 ynsteld waard).

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Analog Science Fiction and Fact''
Chatsworth (Los Angeles)

**Chatsworth** is in wyk fan 'e stêd Los Angeles, yn Los Angeles County, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. It leit yn in heuveleftich lânskip yn 'e uterste noardwesthoeke fan Los Angeles, yn it westen fan 'e San Fernandodelling. Oan 'e noardkant grinzget it oan it Santa Susanaberchtme, dat bûten de beboude kom yn Los Angeles County leit, wylst it yn it westen tsjin it plattelân fan Ventura County oan leit. Fierders wurdt it omjûn troch de Losanzjelynske wiken Porter Ranch en Northridge yn it easten, en Winnetka en Canoga Park yn it suden. Neffens in offisjele skatting út 2008 hie Chatsworth doe goed 37.000 ynwenners.

## Skiednis
Chatsworth waard yn 1888 stifte as in selsstannige delsetting, en waard ferneamd nei Chatsworth House, de famyljeresidinsje fan 'e hartoggen fan Devonshire, yn it Ingelske greefskip Derbyshire. Yn 'e tweintiger jierren fan 'e tweintichste iuw ûntstiene der yn 'e heuvels om Chatsworth hinne ferskate filmranches, feepleatsen dy't poer en allinnich oanlein waarden om der westernfilms op te nimmen. Dat de kar dêrfoar op Chatsworth foel, hie sawol te krijen mei it dramatyske lânskip dêre, as mei de neite ta de filmyndustry fan Hollywood. Behalven films waarden der yn dy krite ek in protte tillefyzjesearjes en reklamespotsjes opnommen. Chatsworth behold syn plattelânske karakter fierhinne oant yn 'e jierren sechstich, doe't it langsum mar seker opslokt waard troch it almar úttynjende Los Angeles.

## Ekonomy
Tsjintwurdich stipet de ekonomy fan Chatsworth noch altyd swier op 'e filmsektor, al binne der yn 'e wyk ek ferskate wichtige bedriuwen op it mêd fan kompjûtertechnology. De bedriuwen fan 'e mainstream-filmyndustry binne hast allegear fêstige yn Hollywood, dat likernôch 35 km op nei it súdeasten leit, mar in protte ûnderhâlde noch altyd produksjefasiliteiten yn Chatsworth, dêr't bgl. tillefyzjesearjes as *[[24 (telefyzjesearje)|24]]* en *[[Over There (telefyzjesearje)|Over There]]* (oer de Irakoarloch) opnommen binne. Mar Chatsworth is fierders ien fan 'e wichtichste sintra fan 'e Amerikaanske pornoyndustry, mei haadkantoaren fan foaroansteande pornografyske filmstudio's as New Sensations, Diabolic Video, Anabolic Video, West Coast Productions, Devil's Film, Digital Sin, Red Light District en Pure Play Media. Ek *[[AVN (tydskrift)|AVN]]*, it toanoanjaande tydskrift oer de Amerikaanske pornoyndustry, wurdt yn Chatsworth útjûn.

## Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2000 wie doe fan 'e befolking fan Chatsworth de etnyske opbou sa: 65,7% blanken; 13,5% Latino's; 14,4% Aziaten; 2.2% swarten; 4,2% oaren of fan mingd etnysk komôf. Fan 'e 25,2% ynwenners dy't net yn 'e Feriene Steaten berne wiene, kamen de grutste groepen út Súd-Koreä (10,4%) en út 'e Filipinen (9,3%).
Prequel

In ***prequel*** (útspr.: ['pɹi:kwǝl]) is in Ingelske term op it mêd fan film en literatuer. Dêrby giet it om in film of boek dat ôflaat is fan in earder wurk, mar wêrby't it ferhaal giet oer wat der oan it orizjineel foarôf gie. In bekend foarbyld is de western *[[Butch Cassidy and the Sundance Kid]]*, út 1969, dy't einige mei de dea fan 'e beide haadpersoanen. Sadwaande koe der gjin ferfolch komme doe't de film in grut súkses waard. Dêrom kamen de makkers doe mei in *prequel*: *[[Butch and Sundance: The Early Days]]* (1979). In oar bekend foarbyld is de nije *[[Star Wars]]*-trilogy, út 1999-2005, dy't in *prequel* is fan 'e orizjinele *Star Wars*-trilogy út 1977-1983.

De term *prequel* is in gearlûking fan it foarheaksel *pre-* (fan it Latynske *præ-*, dat "foar-" betsjut), en it Ingelske wurd *sequel* (útspr. ['si:kwǝl]), "ferfolch". In Fryske oersetting fan *prequel* soe dus "foarfolch" wêze kinne. Oare, soartgelikense wurden dy't ôflaat binne fan *sequel* binne *[[midquel]]*, in bykommend ferhaal dat in gat of leechte yn 'e besteande ferhaalline opfollet, en *[[sidequel]]*, in *[[spin-off]]* dy't yn itselde gronologyske tiidsramt plakfynt as it orizjinele wurk.
Spin-off

In ***spin-off*** (útspr.: ['spɪnɔ:f]) is in Ingelske term op it mêd fan 'e tillefyzje, radio, literatuer, fideospultsjes, ensfh., wêrby't tsjut wurdt op in ferheljend wurk fan lykfol hokker soarte, dat fuortkomt út in oar, earder besteand mar soartgelikens wurk. In *spin-off* leit him mear bysûnder ta op in beskaat aspekt fan it orizjinele wurk (in beskaat ûnderwerp, personaazje, foarfal, ensfh.).

Om in foarbyld te jaan, de bekende Amerikaanske tillefyzjekomeedzjesearje *[[Frasier]]*, oer de labile psychiater Frasier Crane, wie in *spin-off* fan 'e eardere komeedzjesearje *[[Cheers]]*, oer in kroech yn Boston, wêryn't Frasier Crane ien fan 'e stamgasten wie en in minder wichtich personaazje. *Frasier* pakte de trie fan Crane syn libben op op it punt dêr't *Cheers* ophold, mar as in *spin-off* yn itselde gronologyske tiidsramt bestiet as it orizjinele wurk, lykas by de tillefyzjesearjes *[[Buffy the Vampire Slayer (telefyzjesearje)|Buffy the Vampire Slayer]]* (orizjineel) en *[[Angel (telefyzjesearje)|Angel]]* (*spin-off*), dan wurdt de *spin-off* ek wol in *[[sidequel]]* (útspr.: ['sa:idkwǝl]) neamd, in term dy't in gearlûking fan *side* ("side") en *sequel* ("ferfolch"). *Spin-offs* bringe soms sels ek wer *spin-offs* fuort, wêrby't de nije *spin-off* dan oer it algemien noch mar dizenich ferbûn is mei it orizjinele wurk.

Yn 'e marketingyndustry wurdt de term *spin-off* ek wol brûkt. Dêr wurdt dermei ferwiisd nei in nij produkt fan in oar soarte, dat troch in besteand bedriuw oanpriizge wurdt ûnder in fêstige merknamme. Sa'n marketingstrategy wurdt ek wol *[[brand extension]]* neamd.
Alley Award

De ***Alley Awards*** wiene in groep Amerikaanske prizen dy't tusken 1962 en 1970 jierliks útrikt waarden foar stripferhalen of ferhalen oer striphelden skreaun troch fans. De tawizing en útrikking fan 'e prizen waard offisjeel organisearre ûnder it tafersjoch fan 'e *[[Academy of Comic Book Arts and Sciences]]* (ACBAS), mar de *Alley Awards* wiene nau ferbûn mei it stripfan-tydskrift *Alter Ego*. De útrikkingsseremoanje fûn plak as ûnderdiel fan 'e *Comic Art Convention*.

De namme fan 'e *Alley Awards* soe earst *Alter Ego Awards* west hawwe, mar men keas der úteinlik foar om 'e prehistoaryske stripheld Alley Oop te ferneamen, om't *"in grotbewenner gronologysk sjoen grif de earste superheld west hawwe moat."* Nei't de *Alley's* yn 1970 opheft wiene, waarden op 'e *Comic Art Convention* fan 1971 oant 1974 de *[[Goethe Award]]s* útrikt. De winners fan 'e *Alley Awards* steane fernijd op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Bram Stoker Award

De ***Bram Stoker Awards*** binne in groep Amerikaanske prizen dy't elts jier útrikt wurde foar de bêste wurken op it mêd fan "dûnkere fantasy" en horror fan it foargeande jier. De tawizing en útrikking wurdt fersoarge troch de *[[Horror Writers Association]]* ("Feriening fan Horrorskriuwers", HWA). De *Bram Stoker Awards*, dy't ferneamd binne nei Bram Stoker, de skriuwer fan *Dracula*, waarden foar it earst útrikt yn 1987. 

## Oprjochting
Ferskate leden fan 'e HWA, wêrûnder de bekende skriuwer Dean Koontz, wiene yn 't earstoan ûnwillich om yn te stimmen mei de oprjochting fan 'e priis, om't se bang wiene dat soks liede soe ta fûleindige konkurrinsje ynstee fan 'e freonlike bewûndering fan inoars wurken, dy't ien fan 'e hoekstiennen fan 'e HWA wie. De organisaasje die dêrom alle war om kompetative aspekten bûten de tawizing fan 'e prizen te hâlden, en sei ta om spesifyk nije en ûnderwurdearre skriuwers útsykje te sillen. Offisjeel wurde de prizen dan ek net útrikt oan 'e "bêste dit of dat fan it jier", mar foar "superieure prestaasjes", wat faker dielde earste plakken opsmyt. Lykwols hawwe ek grutte nammen as Neil Gaiman, Stephen King en George R.R. Martin alris in *Bram Stoker Award* wûn.

## Kategoryen en fêststelling fan de winners
Alle leden fan 'e HWA kinne wurken foar de prizen oandrage, en oare nominaasjes wurde gearstald troch in offisjele sjuery. De winners wurde dêrút útkeazen troch in stimming ûnder alle aktive leden fan 'e HWA. De *Bram Stoker Awars* wurde sûnt 2011 útrikt yn tolve ûnderskate kategoryen, foar in superieure prestaasjes op 'e folgjende mêden:
* roman (sûnt 1987)
* earste roman (sûnt 1987)
* roman foar jongfolwoeksenen (sûnt 2011)
* *[[graphic novel]]* (sûnt 2011)
* lange fiksje (sûnt 1998)
* koarte fiksje (sûnt 1998)
* fiksjesamling (sûnt 1998)
* fiksjesamling fan ferskate auteurs (sûnt 1998)
* senario (1998-2004 en wer sûnt 2011)
* non-fiksje (sûnt 1987)
* dichtbondel (sûnt 2000)
* hiele oeuvre (*Lifetime Achievement*; sûnt 1987)
Ophefte kategoryen binne:
* koart ferhaal (1987-1997)
* koarte novelle (1987-1997)
* samling (fiksje of non-fiksje) (1987-1997)
* yllústrearre ferhaal (1998-2004)
* wurk foar jonge lêzers (1998-2004)
* alternative foarmen (2001-2004)
* oare media (1993, 1998-2000)

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Bram Stoker Awards''
Premio Ignotus

De ***Premio Ignotus*** is in Spaanske literatuerpriis dy't elts jier útrikt wurdt foar de bêste wurken op it mêd fan science fiction, fantasy en horror fan it foargeande jier. De tawizing en útrikking wurdt fersoarge troch de *[[Asociación Española de Fantasía, Cienca Ficción y Terror]]* ("Spaanske Fantasy-, Science Fiction- en Horrorferiening", AEFCFT).

De *Premio Ignotus* waard foar it earst útrikt yn 1991, en de útrikkingsseremoanje makket ûnderdiel út fan 'e Spaanske nasjonale science fiction- en fantasykonvinsje *[[Hispacon]]*. De winners wurde fêststeld op grûn fan in stimming ûnder de leden fan *Hispacon*. Der binne ferskate kategoryen, wêrfan't dy foar bêste roman it meast prestizjeus is. Der bestiet ek in kategory bêste bûtenlânske roman, dy't û.m. ferskate kearen wûn is troch sawol Kim Stanley Robinson as George R.R. Martin.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e AEFCFT
British Fantasy Award

De ***British Fantasy Awards*** binne in groep Britske prizen dy't elts jier útrikt wurde foar de bêste wurken op it mêd fan fantasy en horror fan it foargeande jier. De tawizing en útrikking wurdt fersoarge troch de *[[British Fantasy Society]]* ("Britske Fantasy Genoatskip"). De *British Fantasy Awards* besteane sûnt 1976, mar komme fuort út 'e âldere *[[August Derleth Fantasy Award]]*, dy't yn 1972 foar it earst útrikt waard.

Oarspronklik wie der mar ien kategory, nammentlik foar bêste roman, mar troch de jierren hinne binne dêr stadichoan oaren bykommen. Op 't heden wurde de *British Fantasy Awards* útrikt yn 16 ûnderskate kategoryen:
* de *August Derleth Award* foar bêste horrorroman
* de *Robert Holdstock Award* foar bêste fantasyroman
* bêste novelle
* bêste koarte ferhaal
* bêste ferhalebondel
* bêste ferhalebondel mei wurk fan ferskate auteurs
* bêste stripferhaal/grafyske roman
* bêste non-fiksje
* bêste tydskrift
* bêste senario
* bêste film
* bêste tillefyzjeprogramma
* bêste lytse útjouwerij
* bêste omslachartyst
* de *Sydney J. Bounds Award for Best Newcomer*
* de *Karl Edward Wagner Award* (eare- en/of oeuvrepriis, net altyd útrikt)

De winners wurde bepaald troch in stimming ûnder de leden fan 'e *British Fantasy Society*, útsein yn it gefal fan 'e *Kar Edward Wagner Award*, dy't tawiisd wurdt troch it BFS-bestjoer. Under de skriuwers dy't de priis alris wûnen, binne Neil Gaiman, Stephen King, Tim Lebbon, Terry Pratchett en Jo Walton. Foar in folsleine list mei winners fanôf 2004, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''British Fantasy Society''
Quill Award

De ***Quill Awards*** ("Guozzefearprizen") wiene in groep Amerikaanske literatuerprizen dy't fan 2005 oant en mei 2007 trije jier lang yn tweintich ûnderskate kategoryen útrikt waarden mei as doel om it lêzen fan boeken te befoarderjen. De organisaasje efter dizze prizen wie de *[[Quill Foundation]]*, in gearwurkingsferbân fan in stikmannich foaroansteande Amerikaanske mediakorporaasjes, wêrûnder *[[Reed Business Information]]*, *[[Parade Magazine]]*, de *[[Borders Group]]*, Barnes & Noble en de *[[American Booksellers Association]]*.

De winners fan 'e *Quill Awards* waarden fêststeld troch in twatriems proses, wêrby't earst troch ekspêrs út 'e útjouwersbrâns guon kandidaten nominearre waarden, wêrnei't it publyk troch in stimming de winner útkieze koe. It lêste jiers (2007) wie dat inkeld it gefal yn 'e wichtichste kategory fan boek fan it jier sa, wylst de winners yn alle oare kategoryen doe troch boekferkeapers en bibletekarissen keazen waarden. Under de winners wiene grutte nammen, lykas Al Gore, Tyler Perry, Diana Gabaldon, Jim Henson, J.K. Rowling, Jon Stewart, Bob Dylan en Stephen King. (Foar in folsleine list mei alle winners yn alle kategoryen, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.) Doe't de útrikking fan 'e *Quill Awards* nei trije jier gjin oanwiisber effekt op 'e ferkeapsifers fan boeken hie, waarden de prizen opdoekt.

## Kategoryen
* boek fan it jier
* debutearjend auteur fan it jier
* yllustrearre berneboek
* berneboek foar âldere bern
* boek foar jongfolwoeksenen
* algemiene fiksje
* detektiveroman/skriller
* romantyk
* science fiction/fantasy/horror
* poëzij
* audioboek
* *[[graphic novel]]*
* religy/spiritualiteit
* biografy/memoires
* sakelibben
* itensiedersboek
* sûnens/selsferbettering
* skiednis/aktualiteit/polityk
* humor
* sport

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e ''Quill Awards'' (argifearre)
John W. Campbell Award for Best New Writer

De ***John W. Campbell Award for Best New Writer*** ("John W. Campbellpriis foar de Bêste Nije Skriuwer"), ek wol koartwei de *Campbell Award* neamd, is in Amerikaanske priis dy't ienris yn 't jier útrikt wurdt oan 'e as bêste beoardiele nije skriuwer waans earste profesjonele wurk op it mêd fan science fiction of fantasy publisearre is yn ien fan 'e beide foargeande kalinderjierren. De priis is ferneamd nei John W. Campbell (1910-1971), dy't desennialang njonken syn skriuwerskip ek haadredakteur wie fan it ynfloedrike tydskrift *[[Analog Science Fiction and Fact]]*, en wurdt sponsore troch *[[Dell Magazines]]*, de útjouwer fan *Analog*. De *Campbell Award* moat net betize wurde mei de *[[John W. Campbell Memorial Award for Best Science Fiction Novel]]* (oftewol de *Campbell Memorial Award*), wat in hiele oare priis is dy't útrikt wurdt troch in oare organisaasje.

De *Campbell Award* waard ynsteld yn 1973, en wurdt útrikt troch de *[[World Science Fiction Society]]*, dy't ek soarch draacht foar it nominaasje- en útornearringsproses. Dat proses fynt plak as ûnderdiel fan 'e oanrin nei de *[[Worldcon]]* (ôfkoarting fan *World Science Fiction Convention*, of "Wrâldkonvinsje foar Science Fiction"). Leden fan 'e tsjintwurdige en foarrige *Worldcons* meie skriuwers foar de *Campbell Award* nominearje. Op grûn dêrfan wurdt in *shortlist* fan 'e fiif meast nominearden opsteld, dêr't alle leden dan troch in stimming de winner út kieze. De eigentlike útrikking fynt plak op 'e *Worldcon*, as ûnderdiel fan deselde seremoanje wêrby't ek de prestizjeuze *[[Hugo Awards]]* útrikt wurde. Sûnt 1973 binne der 170 skriuwers foar de *Campbell Award* nominearre, wêrfan't 42 de priis ek echt wûn hawwe (stân fan saken 1 jannewaris 2014). Ferneamde winners binne bygelyks Jerry Pournelle (1973), C.J. Cherryh (1977), Orson Scott Card (1978), Laura Resnick (1993) en Jo Walton (2002). Foar in folsleine list fan alle winners en nominearden, sjoch op dizze side fan 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e ''World Science Fiction Society''