open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Breidskie

In **breidskie**, ek: **breidspreamhâlder** en is in hâlder foar breidspriemmen.

By it breidzjen siet de breidspriemhâlder meast fêst oan de mulbân, mar se waarden ek wol fêstsetten mei in spjelde. As der net breide waard koe de hâlder fêstmakke wurde oan de *châtelaine*, in heak mei dêroan in dûbele keatling. Oan de keatlingen siet dan al in nillekoker, in hertfoarmch spjeldekessen en in skjirre.

Wa't te teedrinken gie nom meast in breiwurkje mei. Om it breidwurkje efkes 'oan kant' te lizzen wienen der twa sulveren breiddoppen. Om dy net te ferliezen sieten se mei in sulveren keatlinkje oan elkoar fêst. Sokke djoere preamhâlders wienen benammen foar hegere stân. Faak wie der ek noch in bûgeltaske. Dêryn siet faak wat rûkersguod, in sulveren stop of snúfdoaske, in waaier en in doekje yn. Roomske froulju droegen der ek in roazekrânse yn mei in sulveren bûgel as sluting. In frou mei al dit sulverwurk waard dan ek wol 'myn sydsulver' neamd.

In breidskie waard faak as geskink jûn by in trouwerij. Se wienen faak fersierd mei geometryske en blommotiven. Eartiids wienen der breidpreamhâlders fan sulver, mar ek fan bien en hout. Der binne yn Fryslân noch in soad breidspreammen bewarre bleaun. Yn it Frysk Skipfeart Museum is ek ien te sjen. 

## Sjoch ek
* Sydsulver
Connie Booth

**Constance Booth** (Indianapolis, Indiana; 31 jannewaris 1944) is in Amerikaansk senarioskriuwster en aktrise. Booth is it meast ferneamd troch har optredens op de Britske telefyzje, benammen troch har wurk yn 'e mande mei John Cleese, dêr't sy doe mei troud wie.

Booth makke har debút op de Britske televisie yn 1968. Sy trede geregeldwei op yn de telefyzjerige *[[Monty Python's Flying Circus]]*. Yn de film *[[Monty Python and the Holy Grail]]* wie sy de frou dy't beskuldige waard fan tsjoenderij. Sy skreau en aktearre tegearre mei har doetiidske man John Cleese yn de telefyzjerige *[[Fawlty Towers]]*.

Booth en Cleese trouden op 20 febrewaris 1968 en gienen yn 1978 út elkoar. Sy hawwe in dochter, Cynthia Cleese (berne yn 1971).

Connie Booth spile dêrnei ferskate rollen op de Britske telefyzje, soms kaam har Amerikaansk aksint dêrby fan pas, sa as foar de rol fan Mrs. Errol yn de BBC-bewurking fan *Little Lord Fauntleroy* en juffer March yn Edith Wharton har *The Buccaneers*. Booth aktearret net mear, sy is no oant wurk as psychoterapeut yn London.

Sûnt 2000 is Booth troud mei de Amerikaansk-Britske teäterkritikus John Lahr.

## Filmografy
**[[And Now For Something Completely Different]]* (1971) - ferskate karakters
**[[Monty Python and the Holy Grail]]* (1975) - De tsjoenster
**[[Little Lord Fauntleroy (1980 film)|Little Lord Fauntleroy]]* (1980) - Frou Errol
**[[Why Didn't They Ask Evans?]]* (1980) - Sylvia Bassington-ffrench
**[[American Friends]]* (1991) - Caroline Hartley

## Keppeling om utens
* Connie Booth yn de IMDb
* BBC Comedy Guide entry
Wite Rivier (Indiana)

De **Wite Rivier** (Ingelsk: **White River**) is in sydrivier fan de Wabash yn Indiana. De Wite Rivier hat twa tûken, de westtûke en de easttûke.

De westlike is 439 km lang en rint ûnder oaren troch de haadstêd Indianapolis eardat er yn de 261 km lange easttûke útrint. Tegearre streame sy noch 72 km yn de rjochting fan de grins mei Illinois dêr't de rivier mûnet yn de Wabash.
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1900

De **[[Olympyske Simmerspullen 1900]]**, ek wol de **IIe Olympiade** neamd waarden yn 1900 yn Parys, Frankryk hâlden. De sjitsport waard hâlden yn de *Satory,* in militêr kamp yn it ferneamde Versailles.

## Utslaggen
### militêr gewear 300 m, steand

### militêr gewear 300 m, op ‘e knibbels

### militêr gewear 300 m, lizzend

### militêr gewear 300 m, 3 posysjes

### militêr gewear 300 m, 3 posysjes lannen

### militêr pistoal 50 m

### militêr pistoal 50 m lannen

### Sportfluchfjoerpistoal 25 m

### Trap

## Medaljespegel
Frede fan Boalsert

De **Frede fan Boalsert**,  is in ferdrach dy't op 30 septimber 1401 yn Boalsert sletten waard. It ferdrach makke in ein oan de Fryske oarloch fan Albrecht fan Beieren yn Westerlauwersk Fryslân. Allinnich Starum bleau yn Hollânske hannen.
Gryp

Echte **gryp** of **ynfluenza** is in sykte dy't troch it ynfluenzafirus feroarsake wurdt. Dat firus ynfektearret de luchtwegen. In soad minsken sizze gryp te hawwen as se winterdeis of yn de hjerst troch in ferkâldheideftige sykte mei wat koarts troffen wurde, mar hjirby  giet it om in gewoan ferkâldheidsfirus. Echte ynfluenza liedt by de measte minsken ta frijwat sykteferskynsels en in net te ferwaarleazgjen stjerte, benammen by de âlderein. Alle jierren krije sawat 820.000 Nederlanners gryp. By in trochsneed grypepidemy yn de winter geane yn Nederlân 250 oant 2.000 persoanen direkt oan de gryp of oan de gefolgen derfan dea. Slachtoffers fallen benammen yn de risikogroepen: âlderen (sirka 90% fan de stjergefallen is 65 jier of âlder) en persoanen mei in groanyske oandwaning (bygelyks diabetes mellitus, hert- en longoandwaningen).

## Symptomen
Gryp kin samar opsetten komme. Kenmerkende symptomen fan gryp binne koarts, pineholle, hoastjen, pinekiel, spierpine, in ferstoppe noas, in algehiel gefoel fan swakte, minder sin oan iten en smaakferlies.
Beppe

In **beppe** of **oate** is in frou mei in soan of dochter dy't sels bern hat, of, beskreaun fanút it eachpunt fan sokke bernsbern (of beppesizzers), de mem fan ien fan jins âlden. Dit is in foarm fan twaddegraads besibskip. It eigenskipswurd dat by 'beppe' heart, is **beppich** of **beppe-eftich**. De manlike wjergader fan in beppe is in pake. Tegearre foarmje pake en beppe in generaasje yn in minsklike famylje. Fanút it eachpunt fan 'e beppesizzers besjoen is de mem fan in beppe de **oerbeppe**, en dy har mem de **betoerbeppe** of **oeroerbeppe** (sjoch fierder de list fan beneamings foar generaasjes). It foarheaksel "bet-" yn "betoerbeppe" komt fan "better", "mear".

Yn in bredere betsjutting kin de beneaming 'beppe' ek brûkt wurde (as ferwizing nei, sawol as oansprektitel foar) elts willekeurich âldwyfke. As oansprektitel is it tige familiêr, en de toan fan 'e útspraak bepaalt dêrby oft dat freonlik of húnjend bedoeld wurdt. It kin nammentlik sawol in poppenamme wêze foar in frou op jierren mei wa't men befreone is en foar wa't men in protte respekt hat, as bedoeld wêze as mislediging wêrby't de oandacht fêstige wurdt op 'e âlderdom fan 'e frou yn kwestje. Fierders wurdt in famke dat al jong te wrâldwiis oandocht, wol in 'bepke' neamd.

Yn prinsipe hat eltse beppesizzer twa beppes. It kin fansels wêze dat dat net sa is om't ien fan beiden al ferstoarn is. En trochdat it sûnt de ynfiering fan it homohoulik ynboargere rekke is dat homo's en lesbiënnes gesinnen stiftsje, sil de fanselssprekkendheid fan it hawwen fan twa beppes meitiid grif feroarje. Om 'e beide beppes útinoar te hâlden, wurdt yn 'e regel troch de beppesizzer sels of op inisjatyf fan dy syn/har âlden in ekstra oantsjutting tafoege. Dêrby kin it gean om 'e foarnamme fan beppe ("beppe Lys" en "beppe Detsje") of om 'e efternamme ("beppe Stoker" en "beppe Folkertsma"). Ek kin it ûnderskie lykwols makke wurde troch net drekt foar de hân lizzende saken, lykas it wenplak ("beppe Wier" en "beppe Terherne"), in bysûnderheid dy't de beppesizzer oan beppe opfallen is ("beppe krolspjelde" en "beppe bril") of it feit dat der mar ien beppe is fan wa't de man noch libbet ("beppe fan pake"). In oare praktyske oplossing kin wêze om nei ien beppe te ferwizen as "beppe" en nei de oare as "oate", of, as it om in Hollânske beppe giet, as "*oma*" of "*opoe*".

De beppe dy't it wrâldrekôr yn 'e hannen hat de jongste beppe fan 'e wrâld te wêzen, is Rifca Stănescu, in Roma-famke út Roemeenje, dat mei 12 jier har earste bern te wrâld brocht, in famke dat Maria kaam te hjitten. Dy Maria brocht sels yn 2011 har earste bern te wrâld, doe't se 11 jier wie, wêrmei't Rifca mei 23 jier beppe waard.
Jefferson City (Missoery)

**Jefferson City** is sûnt 1821 de haadstêd fan Missoery, in steat yn de Feriene Steaten fan Amearika. By de folkstelling yn 2000 wie it ynwennertal 39.636. De stêd leit sawol yn de *county* Cole as yn de county Callaway.

De stêd is ferneamd nei de tredde presidint fan de Feriene Steaten, Thomas Jefferson.

## Berne yn Jefferson
* Jack Kilby (8 novimber 1923 - 2005), natuerkundige en Nobelpriiswinner
* Cedric the Entertainer (24 april 1964), komyk en akteur
* Christian Cantwell (30 septimber 1980), kûgelstjitter
Kurt Vonnegut

**Kurt Vonnegut Jr.** (Indianapolis (Indiana), 11 novimber 1922 – New York (New York), 11 april 2007) wie in Amerikaansk skriuwer en skilder. *[[Slaughterhouse-Five]]* is sûnder mis syn meast ferneamde wurk; satire, swarte humor en science fiction hat er dêryn fermingd.

## Biografy
Kurt Vonnegut wie de jongste fan trije bern. Heit, Kurt Sr., wie arsjitekt. Mem Edith, kaam út in begoedige famylje fan brouwers.

Vonnegut studearre oan de Cornell University dêr't Thomas Pynchon ek ûnderjoch krige.

Hy skreau benei tweintich romans, faak *bestsellers*, mar ek koarte ferhalen, essays en toanielstukken. Syn meast ferneamde boek is *Slaughterhouse-Five* oer it bombardemint op Dresden yn 1945, dêr't Vonnegut sels by wie doe't er kriichsfinzene wie. 

Nettsjinsteane syn súkses hie Vonnegut lest fan depresjes; yn 1984 besocht er om himsels tekoart te dwaan. 

Vonnegut wie troud mei Jill Krementz. Hy stoar april 2007 nei in fal fan in trep yn syn hûs yn New York, in tal wiken earder, oan breinskea.

## Tema's en styl
In sintraal tema yn syn wurk is de futiliteit fan alle minsklik krewearjen. Vonnegut kombinearre in, sa't it like, ienfâldige skriuwstyl mei swarte humor en satire.

Vonnegut brocht syn tinken faak oer fia it yn ferskate romans weromkommende personaazje Kilgore Trout, in skriuwer fan absurde- en sciencefictionferhalen. Hy makke de yllustraasjes fan syn boeken sels, mei ienfâldige faak op graffiti lykjende tekeningen, dy't somtiids tinke dogge oan it wurk fan Keith Haring en Paul Klee.

## Bibliografy
### Romans
* *Player Piano* (1952)
* *The Sirens of Titan* (1959)
* *Mother Night* (1961)
* *Cat's Cradle* (1963)
* *God Bless You, Mr. Rosewater, or Pearls Before Swine* (1965)
* *Slaughterhouse-Five, or The Children's Crusade* (1969)
* *Breakfast of Champions, or Goodbye, Blue Monday* (1973)
* *Slapstick, or Lonesome No More* (1976)
* *Jailbird* (1979)
* *Deadeye Dick* (1982)
* *Galápagos* (1985)
* *Bluebeard* (1987)
* *Hocus Pocus* (1990)
* *Timequake* (1997)

### Koarte-ferhalebondels
* *Canary in a Cathouse* (1961)
* *Welcome to the Monkey House* (1968)
* *Bagombo Snuff Box* (1999)

### Essay's
* *Wampeters, Foma and Granfalloons* (1974)
* *Palm Sunday by Kurt Vonnegut, An Autobiographical Collage* (1981)
* *Fates Worse than Death* (1991)
* *God Bless You, Dr. Kevorkian* (1999)
* *A Man Without a Country* (2005)

### Toanielstikken
* *Happy Birthday, Wanda June* (1970)
* *Between Time and Timbuktu, or Prometheus Five* (introductie door Vonnegut) (1972)
* *Make Up Your Mind* (1993)
* *Miss Temptation* (1993)
* *L'Histoire du Soldat* (1993)

### Ferfilmings
* *Happy Birthday, Wanda June* (1971)
* *Slaughterhouse-Five* (1972)
* *Slapstick* (1982)
* *Who Am I This Time?* (1982)
* *Harrison Bergeron* (1995) (telefyzje)
* *Mother Night* (1996)
* *Breakfast of Champions* (1999)

## Keppelings om utens
* Webside Kurt Vonnegut
* Nekrology Kurt Vonnegut
Pandemy

In **pandemy** is in epidemy op wrâldwide skeal. It wurd komt út it Gryksk: *παν* betsjut *alle*, *δεμος* betsjut *minsken/folk*.

## Feroarsakers fan pandemy
Neffens de Wrâldsûnensorganisaasje (WHO) kin in pandemy ûntstean at oan trije easken foldien is:
* It opkommen fan in sykte dy't nij is foar de populaasje;
* De sykte ynfektearret minsken en feroarsaket slimme klachten;
* De sykte ferspriedet him maklik ûnder minsken.

In sykte dy't wiid ferspraat is, of in soad minsken deadet is net daliks in pandemy; de sykte moat ek ynfektearjend wêze. Sa is kanker bygelyks wol in sykte dy't in soad deaden feroarsaket, mar it wurdt net as in pandemy sjoen omdat it net oerdroegen wurde kin.

## De seis pandemyske fazes, neffens de WHO
De WHO rûkt seis ferskillende 'pandemyske fazes' om de fersprieding fan syktes te klassifisearjen. 

In oersjoch fan de trije fazes:

## Pandemyen yn de skiednis
* Antoninyske pest (165–180), wie grif in pokkenpandemy, dy't him yn it gebiet fan it Romeinske Ryk útwreide, en om-ende-by fiif miljoen deaden feroarsake.
* Pest fan Cyprianus, dy't nei 250 n.Kr. it Romeinske ryk teistere.
* Pest fan Justinianus, bruts yn 541 út yn Egypte. De gefolgen wienen oant yn de 8e iuw te fernimmen. De pest fersprate him om it Middellânske Seegebiet, it Midden-Easten en dielen fan West-Europa. De pest fan Justinianus hie miljoenen deaden as gefolch.
* Swarte Dea (pest) (1347-1352), dy't him útwreide oer heul Europa en nei skatting 25 miljoen deaden feroarsake (in tredde fan de destiidske Europeeske befolking).
* Pest (1896 oant om 1945), dy't wrâldwiid útwreide mei sa'n 12 miljoen deaden.
* Spaanske gryp (1918-1920), fersprate him wrâldwiid, feroarsake 500 miljoen siken en 20 oant 50 miljoen deaden.
* Aziatyske gryp (1957) mei in miljoen deaden.
* Hongkonggriep (1968) mei 700.000 deaden.
* Aids (sûnt 1980) is wrâldwiid ferspraat, mear as 25 miljoen deaden en 40 miljoen hiv-ynfektearden.
* Meksikaanske gryp (sûnt 11/06/2009) mei grif 13.763 deaden.
* Koroanafirus (sûnt desimber 2019)

## Sjoch ek
* Epidemy
Annapolis (Marylân)

**Annapolis** is de haadstêd fan Marylân, in steat oan de eastkust fan de Feriene Steaten fan Amearika, en ek it haadplak fan Anne Arundel County. De stêd hie yn 2000 35.838 ynwenners en is part fan in gruttere stedekloft, mei Baltimore en Washington D.C..

De stêd waard ûnder de namme **Providence** yn 1649 stifte troch puriteinen út Firginia. De naam waard 1694 feroare yn Annapolis, ferneamd nei Anne fan Grut-Brittanje. Fan 26 novimber 1783 oant 3 juny 1784 wie Annapolis de sit fan it Amerikaansk Kongres en op 14 jannewaris 1784 waard de Frede fan Parys dêr ratifisearre, sadat de stêd de earste haadstêd fan de FS yn fredestiid waard.

De Marine-akademy fan de Feriene Steaten (*United States Naval Academy*) is yn Annapolis festige.

Ofbyld:Annapolis naval academy 270853297.jpg|De marine-akadeemje
Ofbyld:Annapolis street.jpg|Yn 't sintrum fan Annapolis
File:Annapolis marina 2.JPG|De haven


## Berne yn Annapolis
* James M. Cain, sjoernalist en misdie-skriuwer

## Keppelings om utens
* Offisjele toeristeside
* Capital, de pleatslike krante
* Marine-akdadeemje fan de Feriene Steaten
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 2000

De **[[Olympyske Simmerspullen 2000]]**, ek wol de **XXVIIe Olympiade** neamd, waarden yn 2000 hâlden yn de Australyske stêd Sydney.
De sjitsport waard hâlden yn it *Sydney International Shooting Centre*.

## Utslaggen
### Lytskalibergewear 50 m, lizzend

### Lytskalibergewear 50 m, 3 posysjes

### Luchtgewear 10 m

### Sportistoal 25 m

### Frij pistoal 50 m

### Sportfluchfjoerpistoal 25 m

### Luchtpistoal 10 m

### beweegjend doel 10 m

### Trap

### Dûbeldtrap

### klaaido-sjitten

## Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 2000.

## Sjoch ek
*Sjitsport op de Paralympyske Simmerspullen 2000
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1908

De Olympyske Simmerspullen 1908, ek wol de IVe Olympiade neamd waarden yn 1908 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De sjitsport waard hâlden yn it *Uxendon Shooting School Club*.

## Utslaggen
### Frij gewear 300 m, 3 posysjes lannen

### Frij gewear 300 m, 3 posysjes

### militêr gewear (meardere ôfstannen)

### Militêr gewear 1000 yard

### Lytskalibergewear 50/100 yard lannen

### Lytskalibergewear 50/100 yard

### Lytskalibergewear 25 yard, beweegjend doel

### Lytskalibergewear 25 yard, ferdwinend doel

### rinnend hart 100 m, inkeldskot lannen

### Rinnend hart 100 m, inkeldskot

### rinnend hart 100 m, dûbeldskot

### Frij pistoal 50 yard lannen

### Frij pistoal 50 yard

### Trap lannen

### Trap

## Medaljespegel
Nij-Helveesje

**Nij-Helveesje** (Spaansk: **Nueva Helvetia**), dat betsjut **Nij-Switserlân**, wie in delsetting yn Kalifornje, yn de 'Meksikaanske tiid' fan dy steat.

De Switserske pionier John Sutter kaam yn augustus 1839 mei oare kolonisten yn Meksikaansk Alta California oan. Hy festige dêr de lânbou- en hannelskoloanje, mei in fort anneks, Sutter's Fort, mei de namme "Nueva Helvetia" yn 1840. De delsetting lei mar in pear kilometer east fan it plak dêr't syn soan, John Sutter, Jr., Sakraminto stiftsje soe. It leit no binnen de stedsgrins fan dy stêd.

Sutter's Fort is bewarre bleaun in *California State Historic Park*.
Camminghahûs 1 (Ljouwert)

It **Earste Camminghahûs** stie op de top fan de Nijehouterp yn de Grutte Tsjerkestrjitte yn Ljouwert. Op it steed fan dit hûs stiet yn 2011 in partikulier wenhûs.

De stins soe mooglik al foar de 12e iuw ûntstien wêze. It waard ek Leuwerda Stins, Camminghaburg, Aed Lewerd, Aed Levwerd en it Olde Stins neamd.
Yn de 16e iuw hie it laach Cammingha in fjouwertal stinseftige wenningen yn Ljoeuwert. Dêrfan stienen trije yn de Grutte Tsjerkestrjitte. De stins stie oarspronklik oan de, ein 14e iuw groeven en al lang ferdwûne, Aldegrêft. De earste grêft dy't Nijehou (Ald Ljouwert) omsluet. De mieningen fan ferskate histoarisy ferskille frijwat oer it ûntstean fan de stins. Neffens in stien yn de foargevel fan it hjoeddeiske wenhûs soe de stins boud wêze yn 1171, oaren miene dat dit 1371 wêze moatte soe en wer oaren meitsje der 1571 fan. It boujier 1571 kloppet yn elk gefal net, want de âldste kontrolearbere gegevens binne út 1527.

## Bewenners
* famylje (Fan) Cammingha
* Rienck Eminga fan Cammingha
* om 1530 Wytze fan Cammingha
* 1543 Rints fan Minnema, widdo Wytze fan Cammingha
* ein 16e iuw Tiete fan Cammingha
* Steaten fan Fryslân
* 1584 Willem Loadewijk fan Nassau-Dietz
* 1594 Wybe Lieuwes
Camminghahûs 2 (Ljouwert)

It **Twadde Camminghahûs** yn Ljouwert stiet yn de Grutte Tsjerkestrjitte op nrs. 20 en 22. It haadhûs (nr. 22) is opdield yn apparteminten, it ‘byhûs’ nr. 20 is partikulier bewenne.

It hûs wurdt foar it earst neamd yn de midden fan de 16e iuw as it laach Cammingha in fjouwertal stinseftige wenningen yn Ljouwert besit, wêrfan der trije yn de Grutte Tsjerksterjitte stienen. De âldst bekende eigener wie Wytze fan Cammingha, dy't troch syn houlik mei Rints fan Minnema it grutte Minnemabesit mei dat fan de Cammingha's feriene. Syn seis soannen ferdielden it besit.
It iene pân waard oant 1977 brûkt as Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum en waard sûnttiids brûkt oant 90-er jierren troch útjouwerij Jongbloed. 

## Bewenners
* 16e iuw Wytze fan Cammingha
* - 1559 Frans fan Cammingha
* 1559 Sybrand fan Cammingha
* - 1606 Wytze fan Cammingha
* 1606 - ? Frans fan Cammingha
* ± 1615 Aede vfan Eysinga en syn frou Foeck fan Eelsma
* 1622 Foeck van Eysinga-Eelsma
* Willem van Haren
* famylje Van Loo
* - 1874 famylje Van Harinxma thoe Slooten
* 1874 - sa. 1920 familie Sixma van Heemstra
* 1875 Provinsjale Steaten fan Fryslân
* sa. 1970 - sa. 1995 drukkerij Jongbloed
Camstrastate (Furdgum)

**Camstrastate** wie in eardere state oan de Camstrawei yn Furdgum. It is no in kop-hals-romppleats. De stinskelder en opkeamer binne ûnderdiel fan de pleats.  

## Skiednis
Foar 1500 is der net folle bekend oer eigeners en bewenners, mar dat sille grif leden fan de aadlike Camstra’s west hawwe. Yn it 'Register van den Aanbreng' fan 1511, in ynventarisaasje fan it ûnreplik guod yn Fryslân en de eigeners en brûkers dêrfan, dêr't belesting oer betelle wurde moast, wurdt ek de namme "Juw Roerde" neamd.
De state sil troch houlik yn it laach Roorda komd wêze. Yn de genealogy fan it laach Roorda út it tichtby lizzende Tsjummearum wenne doe in Ruurt Roorda, dy't troud is mei Syts Riencksdr. Camstra. Hy is de âldste út in húshâlding fan tsien bern. Juw Roorda is de jongste út de húshâlding en blykt yn dy tiid yn Furdgum wenne te hawwen. Mooglik wenne Juw Roorda op Camstrastate om syn minderjierrige neefke Rienck en syn noch jongere broerke, berne fan Ruurt en Syts, op te fieden en it besit te behearen nei it ferstjerren fan harren âlden.

Rienck fan Roorda en syn vrouw Rixt Sickedr. fan Juckema hawwe net harren heule houlikslibben op Camstrastate wenne, want yn 1543 wenne syn neef Taco fan Roorda op de state.

## Boukundige ynformaasje
Op de plattegrûn fan de hjoeddeiske Camstrastate is yn de noard-eastlike hoeke fan it hûs in hast fjouwerkant fertrek te sjen fan sa'n 4,40 by 4,70 meter. De muorren dêrfan binne dik, dûbelddik. Yn de lette Midsiuwen wie dit de stienen ferdigeningstoer by in foar it meastepart fan hout oplutsene wenhûs fan in haadling.
Ek de rest fan de east- en noardmuorren binne in stik dikker as dy fan de west- en súdnuorren, dy't op harsels ek al dikker binne as normaal. Ek de binnenmuorre tusken de hal en de foarkeamer yn de noard-westhoeke is dikker as de oare skiedingsmuorren. Dit soe der op wize kinne dat it hûs yn it ferline meardere kearen fan gedaante feroare is.

## Bewenners
* ± 1500 Syts Riencksdr. Camstra, troud mei Ruurt Roorda
* 1511 - Juw Roerde of Roorda
* 1549 - Rienck fan Roorda en syn frou Rixt Sickedr. fan Juckema
* 1549 - 1560 Ruurt fan Roorda, troud mei Hylck Galedr. fan Galama
* 1560 - 1596 Hylck Galedr. fan Galama
* 1596 - 1605 Ael fan Roorda, troud mei Werp Werps fan Juckema
* 1605 - Ruurt fan Juckema en syn frou Edwer Gerroltsdr. fan Cammingha
* ± 1626 - Gerrolt fan Juckema
* - nei 1691 - Edwert fan Juckema, troud mei Duco Martena ffan Burmania
* ± 1691 - 1705 Taco fan Burmania
* 1705 - 1711 erven fan Taco fan Burmania
* 1711 - 1728 Rinse Rinses Roorda
* 1728 - 1738 Mink Cornelis (pachter)
* 1748 - 1758 Pytter Steffens (pachter)
* 1758 - Broer Pytters (pachter)
* 1768 - 1788 Abele Jans (pachter)
* 1788 - 1798 Ids van Loon (pachter)
* 1818 - Klaas van Gelder (pachter)
* 1819 - nei 1945 familie Telting
* 1828 - 1863 Mr. Albartus Telting
* na 1945 - de hear en frou Van der Weg
* 1983 - famylje Yep Hettinga
* Ate Jacob Bijlsma (oant 2020)
Greta Gerwig

**Greta Celeste Gerwig** (Sacramento, 4 augustus 1983) is in Amerikaanske aktrise, senarioskriwer en filmregisseur. Sy waard 2011 nominearre foar ûnder oaren de *Independent Spirit Award*, in priis foar de bêste frouljus haadrol yn de tragykomedy *Greenberg*.

## Filmografy
Arteezje

* Greefskip Arteezje, in earder greefskip yn Frankryk
* Arteezje (regio), in streek en earder administrative regio yn Frankryk
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1912

De Olympyske Simmerspullen 1912, ek wol de **Ve Olympiade** neamd waarden yn 1912 yn Stokholm, Sweden hâlden. De sjitsport waard hâlden yn de *Råsunda Stadium*. 

## Utslaggen
### Frij gewear 300 m, 3 posysjes lannen

### Frij gewear 300 m, 3 posysjes

### militêr gewear 600 m

### militêr gewear (meardere ôfstannen)

### militêr gewear 300 m, 3 posysje

### Lytskalibergewear 25 m lannen

### Lytskalibergewear 25 m

### Lytskalibergewear 50 m lannen

### Lytskalibergewear 50 m

### Frij pistoal 50 m lannen

### Frij pistoal 50 m

### Duel pistoal 30 m lannen

### rinnend hart inkeldskot lannen

### Rinnend hart inkeldskot

### rinnend hart dûbeldskot

### Trap lannen

### Trap

## Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1912.
Camstrastate 1 (Wurdum)

De **Earste Camstrastate**, ek wol **Bootsmastate**, stie by Wytgaard, eartiids in buorskip ûnder Wurdum en no in doarp yn degemeente Ljouwerteradiel. Fan de state is neat werom te finen.

De Camstrastins moat der al foar 1453 stien hawwe. Rienck (Renick) Camstra, de oerpake fan de wettergeus Foppe Camstra, wenne op dizze stins. Rienck wie yn 1453 grytman fan Ljouwerteradiel. De gritenij Ljouwerteradiel lei om de stêd Ljouwert hinne. Der wienen gauris twisten tusken de stêd Ljouwert en de gritenij Ljouwerteradiel. De striid ferhurde mei de rivaliteit tusken de Skieringers en de Fetkeapers.
Rienck Camstra stie oan de kant fan de Skieringers. Hy sneuvele yin 1461 yn in gefjocht tsjin de Fetkeapers by it doarp Eagmaryp. Rienk Camstra soe as earste persoan de gefolgen fan it brûken fan buskrûd ûnderfûn hawwe. Hy wie de earste Fryske haadling dy't deade waard troch in kûgel, ôfsketten mei buskrûd.

Rienck hat trije soannen. De âldste urf de Camstrastins, dy't yn 1492 troch de Fetkeapers platbaarnd waard. Nei alle gedachten hie dizze âldste soan fan Rienck gjin bern, want nei him is it hûs yn besit fan in soan (wer Rienck neamd) fan syn broer Feijcke. Feijcke liet (mooglik) de twadde Camstrastate bouwe.

Nei de ferwoasting fan de stins, liet Wietse Camstra, in neef fan Foppe, in hûs sette yn 1549 op it âlde steed fan de stins. Op de tekening stiet gjin stins ôfbylde, mar in hearehûs. Wietse stoar sûnder bern en it hûs kaam yn besit fan Hessel Bootsma, byneamd Hessel de Bline, dy't oant doe ta op de State Twixel ûnder Reduzum wenne hie.

Yn 1821 stoarte de âlde poarte fan Camstrastate yn mei in stoarm. Om 1980 wie it terrein noch in ferhege stik lân, mar alles is no sljochte. De protestantske tsjerke fan Wurdum hat in moaie grêfsark fan dizze Wietse Camstra. De Camstra’s hienen yn de tsjerke in grêfkelder.

## Bewenners
* - 1461 Rienck Camstra
* âldste soan
* Rienck Camstra
* ± 1549 Wietse Camstra
* Hessel Bootsma
* grif Epe fan Bootsma
* grif Anna Epedr fan Bootsma
* famylje Fan Sytzama
* 1721 Jhr. Fecco fan Sytzama en Margaretha fan Dambitz 
* - 1764 Watze Andries van Sytzama
Raleigh (Noard-Karolina)

**Raleigh** is de haadstêd fan de Amerikaanske steat Noard-Karolina en ek it haadplak fan Wake County. De stêd hie 405.791 ynwenners yn 2009.

## Skiednis
De lokaasje Raleigh waard yn 1788 keazen as it plak foar de nije haadstêd fan Noard-Karolina en waard yn 1792 stifte as nij haadplak foar de steat en de county. It plak waard novimber 1792 ferneamd nei Sir Walter Raleigh, kolonist fan Roanoke Island, dat ek wol de "Lost Colony" neamd waard. Raleigh is ien fan mar in pear Amerikaanske stêden dy't út soarte pland en boud waarden om as steatshaadplak te tsjinjen. Hoewol't de stêd sûnder skea út de Amerikaanske Boargerkriich kaam, groeide de stêd de earste iuw fan har bestean mar in bytsje. Pas yn de jierren 1920, fanwege de oanlis fan in tramnetwerk, en fierdere ûntjouwings yn de jierren 1950 en 1960 groeide de stêd flink.

## Berne yn Raleigh
* Rhoda Griffis (1965), aktrise
* Randy Jones (1952), sjonger
* Reginald VelJohnson (1952), akteur
* Scott Hoch (1955) golfprofessional
* Andrew Johnson (1808-1875), presidint
* Evan Rachel Wood (1987), aktrise
* Michael C. Hall (1971), akteur

## Partnerstêden
* Compiègne Frankryk, sûnt 1989
* Hull, Ingelân
* Kolomna, Ruslân
* Rostok, Dútslân
Evan Rachel Wood

**Evan Rachel Wood** (Raleigh (Noard-Karolina), 7 septimber 1987) is in Amerikaanske aktrise. Sy waard op it Filmfestival fan Cannes 2007 útroppen ta frouljus-iepenbiering fan it jier. Earder waard sy nominearre foar ûnder oaren in Golden Globe en in Satellite Award foar har haadrol yn *[[Thirteen]]*.

## Biografy
Wood is de dochter fan akteur Ira David Wood III (1947) en aktrise Sara Lynn Moore (1958).

Wood krige op har tsiende foar it earst in haadrol, yn *Digging to China*. Dat jier spile hja ek in lytse rol yn *[[Practical Magic (film)|Practical Magic]]*, mei Sandra Bullock en Nicole Kidman.

Yn *Once and Again* wie hja fan 1999 oant 2002 ien fan de mear prominint personaazjes. Wood wie yn 2010 fersein oan sjonger Marilyn Manson.

### Thirteen
Wood hie 2003 de haadrol yn de film *[[Thirteen]]*, wat har ûnder mear in beneaming foar in Golden Globe oplevere. Wood spilet in trochsneed teenerfamke dat troch in foute freondinne yn de wrâld fan drugs, seks en dieverij te lâne komt.

Wood hie yn 2004 de haadrol yn de bioskoopfilms *[[Raise Your Voice]]* en *[[Mean Girls]]*. Op it lêste stuit waard hja ferfongen troch Hilary Duff en Lindsay Lohan. Fan 2005 ôf ferskynde hja in films dy't safolle omtinken net lutsen. Har grutte trochbrekken kaam yn 2010 mei har rol yn de populêre hitrige True Blood.

## Filmografy (kar-út)
* 1998: *Digging to China*
* 1998: *[[Practical Magic (film)|Practical Magic]]*
* 1999: *Once and Again*
* 1999: *Detour*
* 2001: *Little Secrets*
* 2002: *S1m0ne*
* 2003: *Thirtee)*
* 2003: CSI: (ôfl. 3.12)
* 2003: *The Missing*
* 2005: *Pretty Persuasion*
* 2005: *The Upside of Anger*
* 2005: *Down in the Valley* 
* 2006: *Running With Scissors*
* 2007: *King of California*
* 2007: *The Life Before Her Eyes*
* 2007: *Terra*
* 2007: *Across the Universe*
* 2008: *The Wrestler*
* 2009: *Whatever Works*
* sûnt 2009: *True Blood* (tv-rige)
* 2010: *The Conspirator*
* 2010: *Mildred Pierce* (minyrige)
* 2011: *The Ides of March*
* 2013: *The Necessary Death of Charlie Countryman* -  Gabriela 'Gabi' Ibanescu  
* 2013: *A Case of You* - Birdie  
* 2014: *Barefoot* - Daisy Kensington
* 2015: *Into the Forest* - Eva  
* 2015: *Strange Magic* - Marianne (stim)  
* 2016: *Westworld* -  Dolores Abernathy (telefyzjerige)  
* 2017: *Allure* - Laura Drake  
* 2017: *Be Natural: The Untold Story of Alice Guy-Blaché* - as harsels (dokumintêre)  
* 2018: *Viena and the Fantomes*

## Keppeling om utens
* Wood yn de IMDb
* Fanwebside
* Ynterview, 2003, Girl.com
* Ynterview, 2001, CNN.com
Camstrastate 2 (Wurdum)

De **Twadde Camstrastate**, of **Personia Goed**, lei flakby it doarp Wurdum oan de Werpsterdyk, gemeente Ljouwerteradiel. Op it steed stiet yn 2011 in pleats

De state is grif ûntstien nei 1461. Yn 1461 sneuvelet Rienck Camstra, dy't eigener is fan de Camstrastins. Omdat hy meardere soannen hat, erft de âldste soan de stins, wylst in oare soan, Feijcke, yn 1506 op Camstrastate II wennet. Nei alle gedachten hat hy de state bouwe litten.
Feijcke is krektas syn heit grytman en in Skieringer, in fechtjas lykas syn pakesizzer, de wettergeus Foppe. Feijcke, is troud mei Syts Foppes Sjaarda. Hy stjert yn 1517.

Homme Camstra, in soan fan Feijcke erft de state, wylst in oare broer, mooglik troch it sûnder bern stjerren fan harren omke, yn besit komt fan de Earste Camstrastate. Homme wennet tusken 1530 en 1550 op Camstrastate. Homme is de heit fan de wettergeus Foppe Camstra, dy't hjir grif yn 1530 berne is en om 1570 stjert.
As ûnderskrift sstiet by it ôfbyld: "'t slot Kamstra te Wirdum behoort tot den hooghgeboren heere Kamstra 1723". Letter kaam it yn besit van de famylje Fan Sytzama.
Dit slot fan Camstra is no bekend ûnder de namme Personia. De state Camstra is no ferdwûn, mar de grêften en singels lizze no noch om de pleats.

## Bewenners
* ± 1461 - ± 1517 Feijcke Camstra
* 1517 - ± 1550 Homme Camstra
* 1550 - ± 1570 Foppe Camstra
* fam. Van Sytzama
Providence (Rhode Island)

**Providence** is de haadstêd en grutste stêd fan de Amerikaanske steat Rhode Island. De stêd hie yn 2000 173.618 ynwenners. It is ek de op ien nei grutste stêd yn Nij Ingelân (nei Boston). De stêd leit oan de mûning fan de rivier de Providence yn de Narragansettbaai.

De namme "Providence" sit ek yn de offisjele namme fan de steat: *Rhode Island and the Providence Plantations*.

## Skiednis
De koloanje waard yn 1636 stifte troch Roger Williams, en wie ien fan de oarspronklike trettjin koloanjes. Williams hie it gebiet kocht fan de *Narragansett* yndianen. Hy neamde de delsetting "Providence", wat yn it Frysk 'foarsjennichheid' betsjut. Hy woe mei dy namme de Foarsjennichheid fan God earje. Williams makke fan Providence in útwykplak foar ferfolge religieuze dissidinten, neidat er sels ferbanne wie troch de Puriteinen út de Massachusettsbaai Koloanje.

Yn de Amerikaanske Revolúsje wienen de kolonisten yn Providence solidêr mei it ferset tsjin de Britske kroan, mar sy koenen besetting troch Britske troepen foarkomme.

Nei de Unôfhinklikheidsferklearring rjochte Providence him foaral op de tekstylproduksje, mar der wie ek oare yndustry. Tsjinstferliening is ein 20e iuw hieltyd ekonomysk wichtiger wurden.

## Demografy
Fan de befolking is 10,5 % boppe de 65 jier en bestiet foar 32,3 % út ienpersoanshúshâldings. De wurkleazens berint 5,4 % (sifers folkstelling 2000).

Likernôch 30 % fan de befolking fan Providence bestiet út hispanics en latino's, 14,5 % is fan Afrikaanske oarsprong en 6 % fan Aziatyske oarsprong.

It ynwennertal gie omheech fan 160.281 in 1990 nei goed 178.000 yn 2010.

## Underwiis
De Brown Universiteit, ien fan de Amerikaanske Ivy League-universiteiten, is festige yn Providence. Fierders hat de stêd de Rhode Island School of Design (RISD) mei dêrby it Rhode Island School of Design Museum. De Universiteit fan Rhode Island, de Johnson & Wales Universiteit, it Providence Kollezje en it Rhode Island Kolleezje hawwe ek kampussen yn de stêd.

## Ferkear en ferfier
Providence leit oan de 'Noardeast Korridor' van Amtrak, dy't de stêd in flugge ferbining jout mei Boston (reistiid 40 minuten), New York City (3 oeren) en Washington D.C. (6:30 oere).

Providence leit ek oan de Interstate 95, in autosnelwei dy't part is fan it *Interstate Highway System*. Dy dyk ferbynt Providence mei Boston en New York City.

*Theodore Francis Green State Airport* (T.F Greene Airport) is de lofthaven fan Providence. It fleanfjild wurdt ek in soad brûkt troch passazjiers út Massachusetts, dy't besuden Boston wenje.

## Klimaat
Jannewaris hat in trochsneed temperatuer fan -2,3&nbsp;°C, yn july is dat 22,6&nbsp;°C. Jierlikse delslach is trochstrings 1156,5 mm (feiten op basis fan de mjitperioade 1961-1990).

## Stedsbyld

Ofbyld:Rhode Island State Capitol (north facade).jpg|*Kapitool fan Rhode Island*
Ofbyld:Providence capitol innen.jpg|*De ferneamde koepel fan it Kapitool*
Ofbyld:TextronHauptsitz.jpg|*Haadkertier Textron*
Ofbyld:CEGroup.jpg|thumb|*Haadkertier Cookson Electronics*
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1992

De **[[Olympyske Simmerspullen 1992]]**, ek wol de** XXVe Olympiade** neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barcelona.
De sjitsport waard hâlden yn it *Mollet del Vallès Shooting Range*.

## Utslaggen
### Lytskalibergewear 50 m, lizzend

### Lytskalibergewear 50 m, 3 posysjes

### Luchtgewear 10 m

### Sportpistoal 25 m

### Frij pistoal 50 m

### Sportfluchfjoerpistoal 25 m

### Luchtpistoal 10 m

### beweegjend doel 10 m

### Trap

### klaaido-sjitten

## Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1996.

## Sjoch ek
*Sjitsport op de Paralympyske Simmerspullen 1992
Augusta (Maine)

**Augusta** is de haadstêd fan Maine, in Amerikaanske steat yn it noardeasten fan it lân. Bij de folkstelling fan 2000 hie it plak 18.560 ynwenners.

Augusta leit oan de rivier de Kennebek, fan dêr ôf is de rivier te befarren en is it tij fan de Atlantyske Oseaan noch te fernimmen.

## Skiednis
It gebiet waard foar it earst troch Europeanen ferkend yn septimber 1607 troch lju fan de Pophamkoloanje. Dat wie in Ingelske koloanje yn Maine, dy al site waar foar de komst fan de Pilgrim Fathers nei Noard-Amearika, mar y't al nei in jier wer opheft waard. De earste permaninte bewenners wienen kolonisten fan de Plymouthkoloanje, dy't har dêr yn 1625 nei wenjen setten. De delsetting hiet yn dy tiid "Cushnoc" (of "Coussinoc" of "Koussinoc").

It 'Fort Western' waard yn 1754 oan de Kennebek yn Augusta set; it is it âldste houten fort fan Amearika.

Yn 1771 waard de delsetting offisjeel part fan de gemeente Hallowell. Febrewaris 1797 waard it noardlik diel fan Hallowell, dat "the Fort" neamd waard, in aparte gemeente ûnder de namme "Harrington", mar augustus fan itselde jier ward de namme al feroare yn "Augusta".

Augusta waard offisjeel haadstêd fan Maine yn 1827, hoewol't it parlemint fan de steat noch fiif jier gearkaam yn Portland oant it nije parlemintsgebou, it *State Capitol*, yn 1832 klear wie. Augusta waard yn 1849 ta stêd (*city*) ferklearre.

## It besjen wurdich
* *Pine Tree State Arboretum*, in arboretum mei in botanyske tún.
* *Maine State Museum* en de *Maine State Library*, dy't njonken it *State Capital* lizze.
* *Capitol Park* mei ferskate monuminten, op it terrein fan it *State Capital*.

## Demografy
### Ynwennertal
Camstrahûs

It **Camstrahûs** stiet oan de Grutte Tsjerkestrjitte yn Ljouwert. It hjoeddeiske hûs waard yn ferskillende fazes boud tusken 1777 en 1806 en wurdt no partikulier bewenne.

Ien fan de fjouwer djippe adelshuzen oan de súdkant fan de Grutte Tsjerkestrjitte emi in foarplein oan de sykkant wie it, yn de 17e iuw as Camstrahûs bekend staande, hûs nûmer 18. It hiem wie oant 1591 eigendom fan Adriaen fan der Geest, dy't it fan syn skoanheit erfd hie. Yn dat jier waard it oangekocht troch Biuck fan Cammingha, widdo fan Goffe fan Aebinga dy't wy yn 1565 noch as eigener fan it oanswettende Aebingahûs (nrs. 14 en 16) tsjinkomme. It Camstrahûs ferervet oant 1899 oan in soad neisieten fan Goffe en Biuck en harren sibben.

## Bewenners
* - 1591 Adriaen fan der Geest
* Biuck fan Cammingha, widdo fan Goffe fan Aebinga
* famylje Fan Camstra
* 1683 Tjalling fan Camstra en syn frou Foockel fan Burmania
* - 1760 Arent fan Haersolte
* - 1801 Fokel Helena van Burmania
* Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (hierder)
* famylje Van Beyma
* famylje Van Harinxma thoe Slooten
* 1899 - 1925 J. Komter
* 1925 - ± 1990 Utjouwerij Jongbloed c.v.
Aafke Komter-Kuipers

**Aafke Komter-Kuipers** (Rotterdam, 16 april 1876 - Laren (Noard-Hollân), 22 juny 1943) wie in pianiste, komponiste in musikologe. Sy waard berne út Fryske âlden.

## Libben en wurk
Aafke Komter-Kuipers studearre piano by Anton Verhey en Fred Lamond en letter noch in jier by François Adolphe Wouters oan it Brusselsk Konservatoarium. Op 14 maaie 1902 debutearre sy as solopianiste by it Utertsk Steedlik Orkest mei de 'Burleske yn d' fan Richard Strauss.

Komter wie pleitbesoarger foar 17e iuwske barokmuzyk en klavesimbel. Sy hie benammen in soad omtinken foar it muzyklibben yn Fryslân yn dy tiid. Yn 1935 publisearre sy it boekje 'Muzyk yn Fryslân oant 1800'. Sy wie ien fan de earsten dy't besocht op wurk fan Jaques Vredeman te rekonstruearjen. Yn 1937 joech hja fiif lieten fan Constantijn Huygens út. Komter komponearre sels ek, bygelyks de lieten *Trije stimmingsbylden út Gaasterlân* op teksten fan A. Huizinga-Waaijer en *Doe’t ik dy seach* op in gedicht fan Ype Poortinga. Sy bewurke tsien lieten fan Gysbert Japiks, teksten fan Fedde Schurer en Jelle Hendriks Brouwer en skreau muzykhistoaryske publikaasjes yn periodiken.

Yn 1938 waard se lid fan de krekt oprjochte Fryske Akademy, it jier dat se ek te lijen krige fan in hertsykte en it kalmer oan dwaan moast.

Aafke Komter wie troud mei de keunstskilder fan Ljouwerter komôf Douwe Komter, sy krigen trije bern.

## Literatuer
*  (2011) *Een Friezin vol muziek*, Ljouwert: Fryske Akademy/Afûk (biografy)

## Keppelingen om utens
* Frysk Musyk Argyf: Aafke Komter-Kuipers
* Resources.huygens.knaw.nl: ''Kuipers, Aafke (1876-1943)''
Douwe Komter

**Douwe Komter** (Ljouwert, 13 april 1871 - Laren (Noard-Hollân), 13 septimber 1957) wie in keunstskilder en keunsthanneler.

Hy wie de soan fan in begoedige Ljouwerter keapman. Douwe Komter sluet him yn 1897 oan by in groepke skilders yn de 'Oude Brouwerij' oan de Torenlaan in Blaricum, by Co Breman, Derk Meeles en Elias Stark. Dy keunstners wurde rekkene ta de twadde generaasje fan de Larenske Skoalle.

Hy skildere meast stillibbens.

Fan 1902 oant 1926 hie Komter in keunsthannel oan it Rokin yn Amsterdam. Komter wie troud mei pianiste/komponiste Aafke Komter-Kuipers.

## Keppelingen om utens
* De Valk Lexicon
* Profyl Komter rkd.nl
Wordfeud

**Wordfeud** (útspraak: *Weurdfjûûd*) is de online fariant fan it wolbekende boerdspul Scrabble. It datearret út 2010 en is ûntwikkele yn Noarwegen. It spul is fergees as app yn te laden foar iPhone- en Android-tastellen. Yn de fergese ferzje wurdt it spul ûnderbrutsen troch koarte reklamefilmkes. In reklameleaze fariant kostet €2,39. De namme fan it spul wurdt ferskillend útsprutsen, mar de term Wordfeud komt út it Ingelsk en betsjut 'wurdfete'. Feud wurdt útsprutsen as "fjoed" mei in lange oe en in stimhawwende d.

De regels fan Worfeud komme foar it grutste part oerien mnei dy fan it boerdspul. Oars binne de soad fekken mei dûbele en trijedûbele wurdwearde en dûbele en trijedûbele letterwearde. Dat binne mear as by it boerdspul. It wurdt spile op smartphones en is eins neat mear as digitaal scrabble, mar mei tsjinstanners dy't net tsjinoer jo sitte mar thús op de bank, yn fergadering op it wurk of wêr dan ek op de wrâld.
It is mooglik oant maksimaal 30 spullen tagelyk te spyljen mei sawol bekenden as willekeurige tsjinstanners. Dy willekeurige tsjinstanners wurde troch it spul by elkoar brocht. By Wordfeud kin in oare spiler útdage wurde dy't it spul op syn of har smartphone stean hat. De earste spiler leit in wurd, wêrnei't de tsjinstanner dêr in notifikaasje fan krijt. Dy hat dan 72 oere om in wurd te lizzen – en dêr skûlet fuort de krêft yn: do hoechst it net direkt wer op te pakken, in skoftke wachtsje mei ek. In spultsje kin sa maklik in wike duorje. Wylst kin binnen de applikaasje ek tsjetten wurde, om't it spul dy orizjinele sosjale komponint meijout. Oant no ta is it mooglik om te spyljen yn it Ingelsk, Frânsk, Spaansk, Nederlânsk, Sweedsk, Noarsk en Deensk. Meikoarten sil dy list útwreide wurde. It populêre telefoan-scrabblespultsje is oer in skoftke mooglik ek mei Fryske wurden te spyljen. De Afûk hat dêrfoar de Noarske makker fan it spul benadere. .

## Wurdwearde
Punten kinne ferhege wurde troch wurden mear waarden te jaan. Dy spesjale fakjes hawwe as betsjutting:

#### Spylfjild - Standert

## Singelier
It spul ferget bytiden safolle omtinken dat petearen ôfkapt en ûnderbrutsen wurde as in spiler oan set komt. In kafee yn Swol socht yn septimber 2011 de publisiteit mei it ferbod op it spul yn it kafee.
Haadstêd (Deenske regio)

De regio **Haadstêd** (Deensk: **Hovedstaden**) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's fan Denemark. De regio beslacht it eilân Seelân mei de Deenske haadstêd Kopenhagen en it eilân Bornholm. De haadstêd fan de regio Hovedstaden is Hillerød. 

## Stêden en gemeenten fan Hovestaden
(Ynwennertal 1 jannewaris 2006):

## Keppeling om utens

* Hiemside fan de regio Hovedstaden
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1920

De Olympyske Simmerspullen 1920, ek wol de VIIe Olympiade neamd waarden yn 1920 yn Antwerpen, Belgje hâlden. De sjitsport waard hâlden yn de *Kamp van Beverlo*. 

## Utslaggen
### Militêr gewear 300 m, 3 posysjes lannen

### militêr gewear 300 m, 3 posysjes

### militêr gewear 300 m, steand lannen

### militêr gewear 300 m, steand

### militêr gewear 300 m, lizzend lannen

### militêr gewear 300 m, lizzend

### militêr gewear 600 m, lizzend lannen

### militêr gewear 600 m, lizzend

### militêr gewear 300/600 m, lizzend lannen

### Lytskalibergewear 50 m lannen

### Lytskalibergewear 50 m, lizzend

### Frij pistoal 50 m lannen

### Frij pistoal 50 m

### Duel pistoal 30 m lannen

### Duel pistoal 30 m

### rinnend hart 100 m, inkeldskot lannen

### rinnend hart 100 m, inkeldskot

### rinnend hart 100 m, dûbeldskot lannen

### rinnend hart 100 m, dûbeldskot

### Trap lannen

### Trap

## Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1920.
Seelân (Deenske regio)

De regio **Seelân** (Deensk: **Sjælland**) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's yn Denemark. De regio beslacht it Deenske haadeilân Seelân mei de eilannen Lollân, Falster en Møn. De haadstêd fan de regio Seelân is Sorø. 

## Keppeling om utens

* Hiemside fan de regio Seelân
Súd-Denemark

De regio **Súd-Denemark** (Deensk: **Syddanmark**) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's yn Denemark. De regio beslacht it suden fan it Deenske skiereilân Jutlân. De haadstêd fan de regio Súd-Denemark is Vejle. 

## Stêden en gemeenten
• Op Funen en de eilannen rûnom:

## Keppeling om utens

* Hiemside fan de regio Súd-Denemark
Albany (New York)

**Albany** is de haadstêd fan de Amerikaanske steat New York. De stêd leit yn it easten fan de steat yn Albany County, dêr't it ek it haadplak fan is. Albany leit benoarden fan de stêd New York, op it plak dêr't de rivieren de Mohawk en de Hudson by elkoar komme.
Albany hie yn 2006 93.963 ynwenners. In part fan de *State University of New York* is der festige.

## Skiednis
Albany ûntstie yn 1647 by it troch de Nederlanners yn 1624 stichte *[[Fort Oranje (New York)|Fort Oranje]]*, dat *[[Fort Nassau (Noortrivier)|Fort Nassau]]* ferfange moast. It fort wie in hannelspost dêr't fral beverpelzen fan de ynlânske befolking ynkocht waarden. De stêd hiet yn 't earstoan Beverwijck en wie de twadde stêd fan Nij-Nederlân nei Nij-Amsterdam. De stichter wie Brant fan Slichtenhorst. Yn 1660 hie de stêd 1050 ynwenners. De twa wichtichste strjitten hieten de Handelaersstraet (no Broadway) en de Jonckheerstraet (no State Street). De stêd hie ringsom in houten palissade.

Yn 1664 ferôveren de Ingelsken it gebiet. Se doopten it fort om yn *Albany*, ta eare fan de Hartoch fan Albany, de lettere kening Jakobus II fan Ingelân. Yn 1797 waard Albany de haadstêd fan de steat New York.

## Stedebân
*  Nymwegen (Nederlân)
*  Toela (Ruslân)
*  Ferona (Itaalje)
*  Nassau (Bahama's)

## Berne yn Albany
* Peter Gansevoort (17 july 1749), militêr
* Joseph Henry (17 desimber 1797), natuerkundige
* Philip Sheridan (6 maart 1831), generaal
* George Yates (26 febrewaris 1843), militêr
* Harold Chestnut (25 novimber 1917), elektrotechnikus
* Marion Zimmer Bradley (3 juny 1930), auteur
* William Devane (5 septimber 1937), akteur
* John McTiernan (18 jannewaris 1951), regisseur
* Jan Kerouac (16 febrewaris 1952), skriuwster
* Kirsten Gillibrand (9 desimber 1966), senator
Türk Telekom Arena

De **Türk Telekom Arena** is in fuotbalstadion yn Istanbûl mei 52.652 sitplakken. It stadion is yn 2011 iepene en der spylje twa klups, Turkije en Galatasaray. De iepeningswedstriid fan de wrâldfuotbalkampioenskippen fan 2011 waard yn dit stadion spile. 

## Kleuren
It stadion kin fan kleur feroarje. As Galatasaray thús spilet, dan is it stadion read. As Turkije thús spilet, dan is it stadion blau. Foar oare wedstriden, bygelyks fan it Dútske nasjonale team, wurdt de neutrale kleur wyt brûkt.

## Kapasiteit
Yn it stadion binne 52.652, as de steanplakken meirekkene wurde is der yn totaal plak foar 60.289 minsken. It tal sitplakken op de ûnderste ring is 12.000, de middelste hat 14.000 en boppe kinne 22.000 minsken sitte. Fan de 50.000 sitplakken binne 5.000 *business seats*, 157 sitplakken foar parse.
Dekemastate (Huzum)

**Dekemastate** wie in eardere state by Huzum, yn de gemeente Ljouwerteradiel (Súd), op it plak fan de tsjintwurdige Smidsbuart, Hofstrjitte en Gymnasiumstrjitte. Fan de state is neat werom te finen.

De oarsprong fan state/stins of **Decamahof**, *It Aldhof* leit (fier) foar 1500.
Dekemastate waard bewenne troch haadlingen út itselde laach as dy fan Jellum, Baard en Jelsum. Yn 1491 hie Wâte fan Decama hjir syn residinsje. In 1558 wenne hjir Piter fan Decama, Riedshear fan it Hof fan Fryslân, goed roomsk en dus foar de Spanjerts. Julius (Juw) fan Decama, grif in soan fan Piter, wenne der yn 1570, ek Ried yn it Hof fan Fryslân en like roomsk en Spaanskgesind as syn heit. Yn 1578 moast hy dan ek flechte foar de Kalvinisten. De befolking fan Ljouwert fernielde “na bekomen appoinctement” fan it gerjocht it hûs en hof. Yn letter iuwen waard der in pleats op dat stee boud dy't der yn de tritiger jierren fan de 20e iuw noch stie en dy't doe brûkt waard as garaazje.

De "Tegenwoordige Staat van Friesland" fernijt yn 1786: *Het Oudhof of Dekama State was ook onder dit Dorp gelegen, en in 1570 de woonplaats van den Heer J. Dekama, Raad in den Hove van Friesland; doch deeze State is ook al voor langen tyd in eene enkele boereplaats veranderd, die vry van Floreenschattinge is, hoedanige maar zeer weinige in deeze Provincie worden gevonden*.

## Bewenners
* 1491 Wâte fan Decama 
* 1558 dr. Pieter fan Decama
* 1570 dr. Julius van Dekama
* yn 1578 troch de Ljouwerter befolking fernield
Midden-Jutlân

De Deenske regio **Midden-Jutlân** (Deensk: **Midtjylland**) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's yn Denemark. De regio beslacht it midden fan it Deenske skiereilân Jutlân. De haadstêd fan Midden-Jutlân is Viborg. 

## Stêden en gemeenten
Midden-Jutlân bestiet út de neifolgjende gemeenten (ynwennertal 1 jannewaris 2006):

## Keppeling om utens

* Hiemside fan de regio Midden-Jutlân