open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Woodhouse

**John Woodhouse**, pseudonym fan **Jan Hendrik Holshuijsen**, (Amsterdam, 1 juny 1922 - Turnhout, 7 maaie 2001 wie in Nederlânske akkordeonist en komponist. 

Hy waard ûnder mear bekend as begelieder fan Annie Cordy, Tante Leen, as komponist fan *Koffie, koffie, lekker bakkie koffie*, songen troch Rita Corita, en as akkordeonfituoas yn withoefolle telefyzjeprogramma's.

## Libben en wurk
Doe't er fyftjin wie waard er wrâldkampioen akkordeonspyljen troch it *Alla Turca* fan Mozart te spyljen mei de akkordeon op'e rêch. 

Woodhouse spile jierrenlang foar de VARA-radio mei it orkest Accordeola mei û.o. Jaap Valkhoff, Eddy de Jong e.o. en dêrneist ek noch as akkordeonist by it orkest *de Windmolens*. Op syn platen waard Woodhouse geregeld bystien troch keunstfluiter Gerry.

As Johnny Holshuysen komponearre en arranzjearre er goed 1000 stikken foar radio-ensembles as Accordeola, Bella Musica, de Edelweiss Kapell, Sfeer en Rhythme en ferskate ensembles en orkesten dy't syn namme droegen. 

Hy krige neist *Koffie, koffie, lekker bakkie koffie* in goede namme mei it skriuwen fan ferskes. Hy wûn trije kear as komponist it Nationale Songfestival mei *Speeldoos* (1963, fertolke troch Annie Palmen), *Het is genoeg* (1965, fertolke troch Conny Vandenbos) en *Ring-dinge-ding* (1967, fertolke troch Thérèse Steinmetz).

Yn 1967 hie er in grutte hit mei *Melodia*, in ynstrumintale ferzje fan *Hörst du mein heimliches Rufen* spile op de Magic Accordeon, in elektroanyske akkordeon dêr't it lûd fan in elektrysk oargel út kaam. In tal lytsere hits folge. Grutte bekendheid krige er mei it telefyzjeprogramma *Woodhouse in Wenen* fan de TROS.

Yn 1973 wie Woodhouse gastmuzikant by komponist Ruud Bos op de soundtrack fan de film *Naakt over de schutting*. Syn akkordeonspul is te hearren by de iepeningstitels en yn noch in pear oare muzykfragminten yn de film. 

Yn 1975 wurke John Woodhouse mei oan de film *Rooie Sien*. Hy is te sjen yn in lytse rol as akkordeonist yn it kafee dêr't Sientje (spile troch Willeke Alberti) har earste optredens hat. 

Hy wenne de lêste jierren fan syn libben yn België en ferstoar yn Turnhout yn de âldens fan 78 jier.
Nabot

**Nabot** is yn it Alde Testamint de eigner fan in wyngerd en in man dy't trou bleau oan 'e wet fan JHWH en dat mei syn libben betelle.

Nabot stiet foar de trou oan 'e mozayske erfwetten (Leviticus 25:23; Numeri 36:7) en ferset tsjin machtsmisbrûk. Syn dea waard op inisjatyf fan keninginne Izébel orkestrearre en kening Achab profitearre dêr fan.

Nabot besiet in wyngerd dy't fuort oan 'e tunen fan it paleis fan kening Achab lei. Achab woe de grûn graach keapje om op dat plak in krûdetún oan te lizzen. Nabot wegere dat om 't er de grûn fan syn foarfaars erfd hie en neffens de doetiidske religieuze wetten mocht Nabot dy grûn net ferkeapje. Dat makke kening Achab mismoedich en syn slûchslimme frou Izébel betocht doe in set en hja bedraaide dat Nabot falsk beskuldige waard fan godslastering en it misledigjen fan 'e kening. Op basis fan twa falske tsjûgenissen waard Nabot bûten de stêd brocht en dêr stiennige.     

Nei de dea fan Nabot naam kening Achab de wyngerd  yn beslach. De profeet Elía konfrontearre de kening mei dy misdied en foarsei Achab de ûndergong fan 'e dynasty en dat de hûnen syn bloed drinke soene. Ek foarsei Elía dat de hûnen Izébel fersline soene by de muorren fan Jizreël. Doe't kening Achab de wurden fan 'e profeet hearde, skuorde er syn klean en klaaide er him sûnt yn rouklean. It oardiel fan Elía waard yn 1. Keningen 21:19 (Achab's bloed), 1 Keningen 21:23 (Izébel) en 1 Keningen 21:21-22 (ferneatiging fan it Hûs fan Achab) neikommen.    

## Bibelteksten
* 1 Keningen 21:1–3 – Achab wol Nabot syn wyngerd; Nabot wegeret op grûn fan 'e wet
* 1 Keningen 21:4–7 – Izébel betinkt in komplot
* 1 Keningen 21:8–13 – falske tsjûgen en de dea fan Nabot troch him te stiennigjen
* 1 Keningen 21:15–16 – Achab nimt de wyngerd yn beslach
* 1 Keningen 21:17–24 – Elía sprekt it oardiel út tsjin Achab en Izébel
Reuzereager

De **reuzereager** (*Ardea goliath*) is in fûgel út 'e famylje fan 'e reagers. De fûgel kin oant 1,5 m lang wurde en kriget in spanwiidte fan 1,8 oant 2,3 m. It is de grutste reager fan 'e wrâld.

## Ferskining
De boppedielen fan 'e fûgel binne blaugriis en de túf, de nekke en de sydkanten fan 'e hals binne readbrún. It kin is wyt en de fearren fan 'e hals en en it boarst binne bûnt streke. De fearren fan it boppefoarst binne lansetfoarmich langer en hingje oer it readbrune boarstplak. Under is de fûgel effen kastanjebrún. De wjukken binne boppe laaigriis en ûnder ek mei readbrún. As de fûgel stiet is boppedat in readbrún skouderplak te sjen. De snafel is boppe swart en ûnder hoarnkleurich. De fûgel hat giele eagen en zwarte poaten. Tusken mantsjes en wyfkes binne gjin ferskillen yn it fearrekleed. 

Jonge fûgels lykje op folwoeksen fûgels mar binne bleker. 

## Fersprieding
It ferspriedingsgebiet fan 'e reuzereager leit yn Subsaharaansk en eastlik Afrika en in pear rângebieten op it Arabysk Skiereilân. Eartiids briede de soarte ek yn Syrje, Súd-Jordaanje en yn Israel, mar hjoed-de-dei komt de fûgel dêr net mear foar. Ut en troch wurdt de fûgel ek yn Bangladesj en yn Assam (Yndia) waarnommen. Om't dy fûgels in hiel ein fan it hjoeddeiske ferspriedingsgebiet waarnommen wurde, wurdt der fanút gien dat der yn Yndia en Bangladesj noch lytse, net-dokumintearre restpopulaasjes binne.  

Yn 'e Eastafrikaanske sompgebieten komt de fûgel algemien foar, mar yn 'e rest fan it ferspriedingsgebiet is de fûgel net in algemiene fûgel. It oantal fûgels foar Tanzania wurdt bygelyks op net mear as 2.500 oant 4.000 fûgels rûsd. Yn Súd-Afrika profitearret de fûgel fan wetterplakken foar fee en de oanlis fan dammen en dêr binne de oantallen tanommen.

It biotoop bestiet út grutte wettergebieten en de fûgel is selden fier fan wetter te sjen.

## Hâlden en dragen

De briedtiid falt yn in grut part fan it ferspriedingsgebiet tegearre mei de reintiid. Op guon plakken briedt de fûgel lykwols it hiele jier troch. Se bouwe harren nêsten op 'e grûn op eilannen of tichte begroeiïng yn it wetter. It is waarnommen dat de reuzereager it nêst ferlit as troch it sakjen fan it wetter in ferbining ûntstiet mei it fêstelân. It is gjin echte koloanjefûgel, mar somtiden briedt er tusken ibissen, ielreagers of oare reagersoarten. It komt lykwols wol foar dat er mei soartegenoaten briedt en der binne yndikaasjes dat it briedsukses yn sokke koloanjes heger is as by yndivuele briedpearen.

It nêst is likernôch in meter breed en wurdt fan tûken en reid yn 'e begroeiïing of tusken lege boskjes boud. In lechsel bestiet út twa oant trije ljochtblauwe aaien, dy't troch it mantsje en it wyfke yn fjouwer wiken útbret wurde. De jongen kinne nei seis wiken útfleane.

## Status
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje mei in stabile ûntwikkeling en wurdt net as bedrige beskôge. Dêrfandinne kategorisearret de Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) de soarte as net bedrige (*Least Concern*, 2025).
Gielsnaffelreager

De **gielsnaffelreager** (*Ardea brachyrhyncha*; synonimen: *Mesophoyx intermedia brachyrhyncha*, *Egretta intermedia brachyrhyncha*, *Ardea intermedia brachyrhyncha*) is in Afrikaanske fûgelsoarte yn 'e famylje reagers (*Pelecanidae*). Earder waard de fûgels as in ûndersoarte fan 'e middelste wite reager (*Ardea intermedia*) beskôge, mar hjoed-de-dei wurdt er jimmeroan mear as in aparte soarte behannele.

## Ferskining
De gielsnaffelreager is in middelgrutte (65–72 sm) wite reiger en sit wat formaat oanbelanget tusken de lytse wite reager en de grutte wite reager yn. Hy ferskilt fan 'e Aziatyske middelste wite reager mei't er yn it briedkleed in gielrôze snavel hat, yn stee fan swart. Hy is ek folle minder giel op 'e stút en it gesicht, en hat readeftige yn stee fan swarte boppepoaten. Nijsgjirrich is dat er, nettsjinsteande de grutte geografyske ôfstân, mear liket op 'e Australyske plúmreager, mar de lêste is lytser en hat in langere snavel, in oare rop en in oare balts, wêrby't de kop nei it boarst ta lutsen wurdt.

## Fersprieding
Gielsnaffelreagers libje yn Subsaharaansk Afrika fan Senegal yn it easten oant noardlik Sûdan en súdlik oant Súd-Afrika. De fûgel mijt de woastyngebieten en it Kongobekken. Ut en troch wurdt de soarte oantroffen op 'e Seysjellen en de Kaapverdyske eilannen. 

### Taksonomy
Earder waard de gielsnaffelreager as in ûndersoarte fan 'e middelste wite reager (*Ardea intermedia*). Sûnt 2014 wurdt de fûgel  troch Birdlife International en de IUCN lykwols as in aparte soarte ûnderskieden en sûnt 2023 troch eBird/Clements en it IOC op basis fan syn ûnderskiedende ferskining. De gielsnaffelreager waard earder yn it skaai *Egretta* set of yn syn eigen skaai *Mesophoyx*, mar út DNA-stúdzjes die bliken dat de fûgel besibbe is oan *Ardea*. 

## Hâlden en dragen
De gielsnavelreiger wurdt benammen yn it binnenlân yn wiete gebieten mei in oerfloed oan wetterplanten waarnommen. Hy yt meastentiids fiskjes fan minder as 10 sm lang, mar ek kikkerts, slangen en ynsekten. It briedseizoen ferskilt geografysk.

## Status en bedrigingen
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en der wurdt tocht dat de oantallen tanimme. De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) kategorisearret de soarte dêrom as net bedrige (*Least Concern*, 2024). De wrâldpopulaasje wurdt tusken de 25.000 en 100.000 folwoeksen fûgels rûsd.
Swartkopreager

De **swartkopreager** (*Ardea melanocephala*) is in fûgel yn it skaai reagers (*Ardea*) út de famylje reagerfûgels (*Ardeidae*).

## Ferskining

Swartkopreagers wurde 90 sm lang en krije in spanwiidte fan likernôch 1,5 m. De fûgel is like grut as de ielreager, mar is donkerder en de nekke is langer en tinner. It fearrekleed is boppe foar it grutste part griis en ûnder ljochter. De mûtse is swart en dat swart rint as in brede streek oer de efterkant fan 'e hals troch. Hy hat in frij donkere snaffel. De flecht is stadich en lykas eigen foar reagers hat er de nekke dan ynlutsen. Yn 'e flecht falle de wite ûnderwjukken op.       
## Fersprieding
De fûgel komt yn geskikt habitat yn Afrika besuden de Sahara foar. De reager briedt meastentiids yn 'e reintiid yn koloanjes yn beammen, reidfjilden of op kliffen. It nêst bestiet út tsjokke stokken en in lechsel bestiet út twa oant fjouwer aaien. Swartkopreagers jeie yn ûndjip wetter op fisk en kikkerts en op it lân op grutte ynsekten of mûzen en rotten en sokke bisten. Typysk foar reagers kin de fûgel skoften ûnferweechlik stean oant in proai foarby komt. 

De fûgel wurdt as monotypysk behannele, itjinge betsjut dat der gjin ferdieling is yn ûndersoarten.

## Status
It ferspriedingsgebiet fan 'e swartkopreager is tige grut, mar tocht wurdt dat er yn oantal ôfnimt, mar noch net sa slim dat er as bedrige beskôge wurde moat. De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (*Least Concern*, 2024). De grutte fan 'e  wrâldpopulaasje wurdt tusken 66.700 oant 333.000 folwoeksen fûgels rûsd (2023).
Sokoireager

De **sokoireager** (*Ardea cocoi*) is in fûgel yn it skaai reagers (*Ardea*) út de famylje reagerfûgels (*Ardeidae*).

## Ferskining
De sokoireager is in grutte reager fan 95 oant 127 sintimeter en weaget likernôch 1,5 oant 2,5 kg. Hy liket in soad op syn neiste sibbe, de Amerikaanske grutte blauwe reager, mar hat oer it generaal mear wyt yn it fearrekleed. Hy ûnderskiedt him fral troch syn effen swarte krún en sydkanten fan 'e kop oant ûnder de eagen en wyt op 'e nekke en it boppeboarst, yn stee fan griis. It efterste diel fan 'e ûnderkant is swart mei wite dijen en net réadbrún. Yn 'e flecht is de boppekant fan 'e wjuk foar in grut part wyt mei swarteftige pinnen (de Amerikaanske grutte blauwe reager hat grize wjukken mei laaigrize wjukfearren). De snaffel is dof oranjerôze mei in grize punt oan 'e boppesnaffel. It each is giel.

## Fersprieding
De sokoi-reager komt fan eastlik Panama nei it suden oant Aysén yn Sily en Chubut yn Argentynje foar, mar net yn 'e Andes. Ut en troch wurdt de soarte as swalker ek waarnommen op 'e Falklâneilannen oant Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha. De sokoireager wurdt as monotypysk beskôge, itjinge betsjut dat er net yn ûndersoarten ferdield wurdt.

It habitat bestiet út gebieten by rivieren, sompen en swietwettermarren. Lykas oare reagers is de soarte meast solitêr. Hy stiet faak ûnferweechlik te wachtsjen oan it wetter oant der in proai foarby komt. De fûgel briedt yn lytse koloanjes en boud in nêst heech boppe de grûn. 

## Status
De grutte fan 'e populaasje waard yn 2019 rûsd op 5 oant 50 miljoen folwoeksen fûgels. Op 'e Reade list fan 'e IUCN stiet de fûgel as net bedrige (*Least Concern*, 2021) klassifisearre.
Jacques Rogge

**Jacques Rogge**, folút *Jacques Jean Marie, Greve Rogge* (Gent, 2 maaie 1942 - Deinze, 29 augustus 2021) wie in Belgyske sportbestjoerder, in eardere atleet en in dokter, dy't de achtste foarsitter fan it Ynternasjonaal Olympysk Kommittee (YOK) wie, fan 2001 oant 2013. Yn dat jier waard Rogge earepresidint fan it YOK, wat in fêste posysje wie dy't er hie oant syn dea troch de Sykte fan Parkinson. Hy waard ien kear wrâldkampioen silen yn de Finnklasse en die yn dy kategory foar België mei oan de Olympyske Simmerspullen fan 1968, 1972 en 1976.
Spoarkoekoeken (skaai)

De **spoarkoeken** (wittenskiplike namme: *Centropus*) foarmje in skaai fan 'e famylje fan 'e koekoekfûgels (*Cuculidae*) en fan ‘e ûnderfamylje  fan ‘e spoarkoekoeken (ûnderfamylje) (*Centropodinae*). De ûnderfamylje omfettet mar ien skaai, dat 28 soarten hat, dy't foarkomme yn Afrika, Súd-Aazje en Austraalje. 

Oars as in protte oare koekoeken dogge spoarkoekoeken net oan briedparasitisme. By de measte soarten is de âlderlike rol omkeard: de mantsjes dogge it measte fan 'e soarch foar de jongen. De fûgels hawwe lytse spoaren op har poaten, dêrfandinne de namme spoarkoekoeken.

## Taksonomy
Grutte blauwe reager

De **grutte blauwe reager** of **Amerikaanske blauwe reager** (*Ardea herodias*) is in fûgel út de famylje fan 'e reagers (*Ardeidae*). 

## Ferskining
De fûgel wurdt trochstrings 102 oant 127 sm en is de grutste reager fan Noard-Amearika. It fearrekleed is meastentiids blaugriis, mar yn súdlik Floria en op Kuba binne se wyt mei giele poaten en guon behannelje dy as in aparte soarte.  

Njonken de geografyske fersprieding ferskilt de grutte blauwe reager fan út ielreager dat er minder kompakt is en fral grutter mei in spanwiidte fan 2 m. De grutte blauwe reager hat mear pearsblauwe en donkere tinten yn it fearrekleed, wylst de Europeeske fûgel fral griis en wyt is. De grutte blauwe reager hat boppedat faak in twakleurige snaffel.

## Fersprieding
Grutte blauwe reagers komme foar yn Noard- en Sintraal-Amearika, de Kariben en op 'e Galapagoseilannen by rivieren en sompen. Der wurde fiif ûndersoarten ûnderskieden:

* *Ardea herodias herodias*: fan súdlik Kanada troch it midden fan 'e Feriene Steaten nei South Carolina.
* *Ardea herodias fannini*: noardwestlik Noard-Amearika.
* *Ardea herodias cognata*: Galapagoseilannen.
* *Ardea herodias wardi*: fan 'e westlike Feriene Steaten oant noardlik Florida en westlik en noardeastlik Meksiko.
* *Ardea herodias occidentalis*: súdlik Florida troch de Kariben oant eilannen foar de kust fan Fenezuëla.

## Hâlden en dragen
Grutte blauwe reagers nêstelje meastentiids yn koloanjes yn beammen by marren of wiete gebieten. Faak libje ek oare reagersoarten yn 'e koloanje. It grutte nêst sit somtiden wol 40 meter boppe de grûn en is boud fan tûkjes. It wyfke leit trije oant fiif ljochtblauwe aaien, dy't yn 22 oant 24 dagen útbret wurde. De jongen wurde troch beide âlden grutbrocht. By de balts sette de soarten de plommen op 'e rêch op en toane se harren fleankeunsten. 

De grutte blauwe reager foerazjearret fral yn it wetter. Se rinne stadich of steane ferduldich te wachtsjen oan der in proai komt. It iten bestiet út fisk, kikkerts, amfibyën, slangen en kreeften lytse sûchdieren. 

## Status
De grutte blauwe reager stiet op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige klassifisearre. Oannommen wurdt dat de populaasje groeit en neffens in rûzing fan 2019 bestiet dy út 0,5 oant 5,0 miljoen folwoeksen fûgels.
Middelste wite reager

De **middelste wite reager** (*Ardea intermedia*; synonimen: *Egretta intermedia*, *Mesophoyx intermedia*) is in fûgel út de famylje reagerfûgels (*Ardeidae*) .

## Ferskining
De fûgel is 56 oant 72 sm lang en sit wat formaat oanbelanget tusken de lytse wite reager (55-65 sm) en de grutte wite reager (85-100 sm) yn. De spanwiidte fan 'e middelste wite reager is 105-115 sintimeter. Lykas syn sibben is de fûgel folslein wyt en hat er meast in relatyf tsjokke giele snaffel en swarte poaten. Yn 'e briedtiid is de snaffel readeftich oant swart. De soarte is folslein wyt en hat yn 'e briedtiid sierfearren op 'e rêch en it boarst.    

De snaffel is swart by ûnfolwoeksen fûgels en giel bûten de briedtiid mei in swarte punt en swarte boppesnaffel.

## Taksonomy
Earder waard de fûgel mei de wite plúmreager (*Ardea plumifera*) en de gielsnaffelreager (*Ardea brachyrhyncha*) mei de *Ardea intermedia* as ien soarte behannele. Sûnt 2014 wurde de trije troch BirdLife International en de IUCN as aparte soarten beskôge en sûnt 2023 ek troch de ynfloedrike IOC en eBird/Clements.

### Ferskillen mei besibbe soarten

## Fersprieding
De middelste wite reager komt foar fan Yndia oant Japan en op 'e Grutte Sûnda-eilannen. It is in fûgel fan wiete gebieten, kustgebieten en sompen oant 1450 m boppe seenivo. 

## Status
It ferspriedingsgebiet fan 'e soarte is grut en dêrom allinnich al is de kâns op útstjerren lyts. De grutte fan 'e populaasje is net kwantifisearre, mar de oantallen fan 'e soarte rinne tebek, mar net hiel rap en sadwaande stiet de fûgel as net bedrige (*Least Concern*, 2020)op 'e Reade list fan 'e IUCN klassifisearre.
Wite plúmreager

De **wite plúmreager** of **wite plomreager** (*Ardea plumifera*; synonimen: *Egretta plumifera*, *Mesophoyx plumifera*) is in fûgel út de famylje reagerfûgels (*Ardeidae*) .

## Ferskining

De wite plúmreager is in kompakte wite reager dy't mei in lingte fan 68 oant 76 sintimeter wat grutter is as de lytse wite reager en de easterske feereager, mar lytser as de grutte wite reager. Yn 'e briedtiid ferkleuret de giele snaffel nei oranje oant read en tusken de snaffel en it fearreleas plak tusken de snaffel en it each feroaret dan yn in opfallend grien hûdplak. De poaten wurde yn 'e briedtiid reader en binne bûten de briedtiid boppe giel en ûnder swart.

## Fersprieding en taksonomy
De fugel komt foar yn East-Yndoneezje, Nij-Guineä en Austraalje. Foarhinne waard de fûgel as in ûndersoarte fan 'e middelste wite reager (*Ardea intermedia*) beskôge, mar sûnt 2014 erkend BirdLife International de wite plúmreager as in aparte soare. Sûnt 2023 folge it ynfloedrike IOC en eBird/Clements dêryn.

Ek it sibskip fan 'e fûgel mei oare reagersoarten hat in saak fan oerlis west. Foarhinne waard it soartekompleks yn *Egretta* set, mar DNA-ûndersyk toande oan dat se nauwer besibbe binne oan 'e reagers yn *Ardea*, de grutte wite reager en de feereager. Guon setten se dêrom yn it eigen skaai *Mesophoyx* (Sharpe, 1894), mar de measten kieze der hjoed-de-dei foar om se yn it skaai *Ardea* op te nimmen.

## Hâlden en dragen
De fûgel wurdt meast op ûnderstrûpt lân sjoen mei net in soad begroeiïng, lykas rysfjilden, greiden en sâltmarren, by suveringsynstallaasjes esfh. Hy foerzjarearret troch stadich te rinnen op 'e strún nei fisken, amfibyen of slangen, mar ek wringeleazen.

## Status
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en de Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) kategorisearret de soarte as libbensfetber. Populaasjetrends binne net dúdlik.
Reagers

**Reagers** (*Ardea*) foarmje in fûgelskaai yn 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*) út it skift pilekaaneftigen (*Pelecaniformes*).

*Ardea* is Latyn foar reager. Oer it generaal binne it grutte fûgels mei lange poaten en in lange nekke. Se binne faak in stik grutter as de soarten út it skaai *[[Egretta]]*. Typysk foar *Ardea* is dat se mei in ynlutsen nekke fleane. Dat ûnderskiedt de soarte fan earrebarren of kraanfûgels, dy't yn 'e flecht in rjochte nekke ha. 

De snaffels binne krêftich ûntwikkele en dolkfoarmich, dy't goed oanpast binne om fisken, amfybiën of lytse sûchdieren te fangen. De nekke hat in oanpaste wringe, dy't it de fûgel mooglik makket om hiel rap út te heljen as se in proai sjogge. De fûgels komme meast yn en by ûndjip wetter foar, sawol sâlt as swiet, dêr't se ûnferweechlik seane te wachtsjen as in proai foarby komt.

It nêst wurdt faak heech yn beammen fan tûken boud. In soad soarten briede yn koloanjes.

## Soarten
It skaai telt 16 soarten.
Ludzer Eringa

**Ludzer Jacobus Eringa** (Parregea, 4 novimber 1901 – Calvi, Korsika, 22 juny 1962) wie in Nederlânske akteur fan Frysk komôf, bekend fan û.o. *Boefje* en de film *Willem van Oranje*.

## Biografy
Hy wie de soan fan Geeske Ytsma en predikant Dirk Eringa, dy't yn 1906 ferstoar. Foar safier't bekend is, bleau er frijfeint.

Hy gie nei it gymnasium dat er nei alle gedachten net ôfmakke. By syn militêre ynspeksje wie er kantoarklerk mei trije jier gymnasiumûnderfining. Hy waard lykwols oanlutsen ta it teäter. In besite oan Berlyn brocht him yn kontakt mei aktrise Adèle Sandrock, dy't him ûnder har hoede naam. Hy studearre dêr ek oan de Reinhardtskoalle. De krisisjierren yn Dútslân brochten him werom nei Nederlân.

Hy wie as toanielspiler ferbûn oan de stedsteäters fan Weimar en Eisenach, de Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel fan Willem Royaards, it Hofstad Tooneel, START en selskippen fan Dirk Verbeek (De Haach) en Cor Hermus (Amsterdam).

Njonken syn wurk foar it toaniel en de film, ferskynde er yn ferskate harkspullen op de radio, wêrûnder *[[Paul Vlaanderen]]*. Om 1953 hinne ferfear er nei Korsika, dêr't hy en syn kollega Floor Middag in hotel, gasthûs en fersoargingshûs (Maison Viola) hiene. Syn fuortgean wie min ofte mear twongen. Troch problemen mei de Dútske besetters wie syn sûnens efterútgien; hy krige it advys om nei sinniger regio's te ferhúzjen.

## Films
Griiskopdwerchpappegaai

De **griiskopdwerchpappegaai** of de **griiskopagapornis** (*Agapornis canus*) is in fûgelsoarte út it skaai dwerchpappegaaien.

## Ferskining
It mantsje fan 'e griiskopdwerchpappegaai hat in grize kop, boarst en kiel. De rêch en wjukken binne donkergrien en de stút en ûnderkant binne grien. It wyfke ferskilt fan it mantsje troch it ûntbrekken fan griis en is hielendal grien. Se hawwe in ljochtgrize of hoarnkleurige snaffel en griisblauwe poaten. Griiskopdwerchpappegaaien wurde likernôch 13 sintimeter lang.    

## Fersprieding
De fûgel is endemysk op Madagaskar en yntrodusearre op 'e Komoaren en Majot. Ek op Mauritsius, op 'e Seysjellen en plakken oan 'e kust fan East-Afrika binne fûgels yntrodusearre, mar dêr binne se útstoarn of mooglik útstoarn. Der wurde twa ûndersoarten ûnderskieden: 

* A. c. canus: Madagaskar (útsein yn it suden).
* A. c. ablectaneus: súdlik Madagaskar.

De *ablectaneus* is wat donkerder fan kleur as de nominaat en soe in wat ljochtere grize kop mei in fiolette waas ha.

## Hâlden en dragen

In lechsel bestiet út fjouwer oant seis aaikes, dy't yn likernôch 18 dagen útbret wurde. Nei sa'n seis wiken ferlitte de jongen harren nêst. It binne skouwe fûgels. Yn it wyld ite se in soad sied fan gers en se binne dêrom faak op 'e grûn te sjen.   

## Status
Oannommen wurdt dat de populaasje fan 'e  soarte stabyl is. De IUCN klassifisearret de soarte as net bedrige op 'e Reade list.

## Avikultuer
De nominaat wurdt it meast yn finzenskip holden. It binne groepsdieren dy't it bêste as koppels (man en pop) holden wurde kinne. Yn finzenskip fokte fûgels binne minder skrutel as yn it wyld.
Alligatoreftigen

De **alligatoreftigen** (*Alligatoroidea*) binne in boppefamylje fan it skift fan 'e krokkedileftigen (*Crocodilia*).
Fischers dwerchpappegaai

**Fischers dwerchpappegaai** of de **fischerdwerchpappegaai** (*Agapornis fischeri*) is in fûgelsoarte út it skaai dwerchpappegaaien yn 'e famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittacoidea*).

## Ferskining
De 13 oant 15 sintimeter lange soarte hat lykas in pear oare soarten dwerchpappegaaien in wite eachring. De wyldfoarm is oant de wjukken grien en hat in ljochtgiele hals. De kop is ljochtbrún oant oranjeread mei in oranje masker en in reade snaffel.   

## Fersprieding
De fûgel wurdt allinnich yn noardlik Tanzania oantroffen, súdlik en eastlik fan 'e Fiktoariamar. Wylde populaasjes komme ek oan 'e kust fan Kenia en Tanzania foar, dêr't er bytiden ek mei de swartkopdwerchpappegaai hybridisearret.

Se libje yn lytse groepjes yn drûge gebieten en wurde fral in soad sjoen yn it Nasjonaal Park Serengeti, it Nasjonaal Park Arushade en it Ukerewe-eiân.

## Hâlden en dragen
De pop leit trije oant seis wite aaikes, dy't yn likernôch 21 oant 23 dagen útbret wurde. Se nêstelje yn beamholtes en ite meast sied fan planten en beammen. Yn harren natuerlike leefomjouwing briede se fan jannewaris oant april en fan juny oant july.

## Status
De IUCN kategorisearret de soarte as hast bedrige. De fûgel hat in relatyf lyts ferspriedingsgebiet en is in soad yn it wyld fongen foar de hannel. De oantallen namen dêrtroch rap ôf.

## Avikultuer
De soarte is tige populêr yn 'e avikultuer en der binne in grut tal kleurmutaasjes bekend. Om se te kweken moatte fûgels teminsten ien jier wêze. Se ha in rom ferbliuw nedich en yn 'e briedtiid is it better om de pearkes apart te hâlden. By in goede fersoarging kinne se yn finzenskip 12 jier wurde.

## Namme
De wittenskiplike soartenamme fan 'e fûgel betocht Gustav Adolf Fischer (1848-1886), in Dútske dokter, ûntdekkingsreizger en samler fan eksimplaren yn tropysk Afrika fan 1876 oant 1886.
Swartkopdwerchpappegaai

De **swartkopdwerchpappegaai** (*Agapornis personatus*) is in fûgelsoarte út it skaai dwerchpappegaaien yn 'e famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittacoidea*). De soarte waard foar it earst yn 1887 wittenskiplik beskreaun troch de Dútske ornitolooch Anton Reichenow, dy't de fûgel yn Tanzania ûntduts.

## Ferskining

De wylde foarm fan 'e 13 oant 17 sintimeter lange swartkopdwerchpappegaai hat in opfallende swarte kop mei om 'e eagen hinne in wite ring. It boarst en de nekke binne felgiel, wylst it lichem en de wjukken fierder grien binne. De fûgel hat in krêftige felreade snaffel en de poaten binne griis. Der besteane yn 'e avikultuer in soad oare kleurfoarmen.

## Fersprieding
Swartkopdwerchpappegaaien komme oarspronklik foar yn it noardeasten en midden fan Tanzania. De fûgel libbet dêr benammen op savannes, yn net tichte boskgebieten en op ynlânske plato's op hichtes fan 1.100 oant 1.800 meter. Kearngebieten binne nasjonale parken, lykas 
Tarangire, de Manyaramar en de regio Arusha. Der binne ferwyldere populaasjes yn dielen fan Kenia (Nairobi en Mombasa) en Boerûndy. 

## Hâlden en dragen

De fûgel nêstelet yn holtes yn beammen, leafst acacia- en baobabbeammen. In nêst bestiet meastentiids út 3 oant 6 wite aaien, dy't om de dei lein wurde. It wyfke briedt de aaien yn likernôch 23 dagen út en it mantsje fuorret it wyfke wylst sy op 'e aaien sit. De jongen komme neaken en blyn út it aai mei oranjeread dons dat letter griis wurdt. Se wurde troch beide âlden fersoarge en fleane nei sa'n 6 oant 7 wiken út it nêst. Yn 'e natuer briede se faak yn koloanjes

It iten bestiet benammen út gerssied en beien.

## Status
Yn it ferline hie de soarte slim te lijen fan wyldfang foar de hannel. Hjoed-de-dei is dy wyldfang foar de ynternasjonale hannel sterk ôfnommen om't de fûgel oer de hiele wrâld op grutte skaal yn finzenskip fokt wurdt en der dus minder fraach nei wylde fûgels is. Hybridisaasje troch it loslitten fan oare dwerchpappegaaisoarten dy't as koaifûgel holden waarden, foarmet wol in bedriging. De IUCN klassifisearret de fûgel op it stuit as net bedrige (*Least Concern*, 2018) op 'e Reade list.   

## Avikultuer
De fûgel is tige populêr yn 'e avikultuer. It binne sosjale fûgels en se moatte as pearke holden wurde, in fûgel allinnich ûntwikkelet gedrachsproblemen. Twa mantsjes kinne by inoar, mar twa poppen ha faak spul en striideraasje. De fûgels binne aktyf en ha in rom ferbliuw nedich dat frij is fan siichjen, froast en kjeld. It binne yntelliginte fûgels dy't útdagingen nedich ha om ferfeling op te keren. Se ha in fariëarre dieet nedich, dat bestiet út sied of pellets, oanfolle mei griente of fruit. De fûgel moat nea fuorre wurde mei avokado, dy binne fanwegen persine yn 'e frucht deadlik foar de dwerchpappegaaien.
Swartwangdwerchpappegaai

De **swartwangdwerchpappegaai** (*Agapornis nigrigenis*) is in fûgel yn it skaai dwerchpappegaaien (*Agapornis*) út 'e famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittacoidea*)

## Ferskining
De likernôch 14 sintimeter lange fûgel tanket de namme oan 'e swarte wangen en it swarte gesicht. De foarholle en de krún binne donkerbrún oant readbrún, dat efter op 'e kop yn in gielbrûn oergiet. Hy hat in fjoerreade snaffel mei by de basis in smelle, wite râne. Om 'e eagen is in wite eachring fan bleate hûd en de iris sels is brún. It grutste part fan it fearrekleed is grien. Op it boarst sit meastentiids in oranje-eftich of salmkleurich plak, dy't de oergong foarmet tusken de donkere kiel en de griene ûnderkant. De sturt is koart en grien, soms mei wat blauwe puntsjes oan 'e sydkant. De poaten binne griis. Der binne gjin ferskillen tusken mantsjes en poppen (wyfkes). 

## Fersprieding
De fûgel is endemysk foar Sambia. Se libje yn it súdwesten fan it lân, benammen yn it gebiet tusken de rivieren de Kafue en de Sambezy. It biotoop bestiet út boskgebieten mei Mopane-beammen en Akasia's. Se bliuwe altiten yn 'e buert fan wetterboarnen (lykas rivieren of puollen) om 't se alle dagen drinke moatte. De fûgel wurdt ek waarnommen yn Simbabwe, Botswana en Namybje, mar se briede dêr net. 

## Hâlden en dragen
Yn 'e natuer is de swartwangdwerchpappegaai in sosjale en aktive fûgel. Se wurde faak yn kloften fan 10 oant 20 fûgels sjoen, mar yn 'e drûge tiid kinne by wetterplakken somtiden wol hûnderten fûgels sjoen wurde. De fûgels binne tige ôfhinklik fan wetter en se moatte twaris deis drinke. Dêrom binne de fûgels nea mear as in pear kilometer fan wetter ferwidere. 

Swartwangdwerchpappegaaien briede yn natuerlike holtes fan âlde Mopane-beammen, faak op in hichte fan sawat 10 meter. It briedseizoen rint fan jannewaris oant maaie yn gearhing mei de reintiid. In nêst bestiet meastentiids út 3 oant 6 wite aaien. De fûgels binne monogaam.  

## Status
Healwei de 20e iuw binne tsientûzenen fûgels fan 'e soarte út it wyld wei fongen foar de hannel. Alhoewol't de fûgel hjoed-de-dei beskerme wurdt troch CITES, binne der ek no bedrigingen lykas yllegale fangst en drûchte en klimaatferoaring. Troch it kappen fan beammen, fral de Mopane-beammen dy't foar it nêsteljen wichtich binne, ferdwynt ek it oarspronklike leefgebiet. In soad boeren stappe hjoed-de-dei boppedat oer op gewaaks lykas mais, sadat it favorite sied fan 'e fûgel minder beskikber is.  

It ferspriedingsgebiet fan 'e soarte is beheind. De wylde populaasje wurdt op 8.000 oant 11.500 fûgels rûsd. De IUCN klassifisearret de fûgel as kwetsber op 'e Reade list.

## Avikultuer

Alhoewol't de fûgel yn it ferline massaal fongen is foar de hannel, wurde se hjoed-de-dei op lytsere skaal holden as bygelyks de bekende Fischer's dwerchpappegaai. Se binne oer it generaal wat rêstiger as oare dwergpapegaaien en meitsje minder leven. Se kinne it bêste yn groepen holden wurde yn grutte fûgelhokken en oars teminsten as in pearke. De fûgels binne tige gefoelich foar kjeld en in nachtferbliuw moat frij fan froast wêze. Der binne meardere kleursoarten yn kweekfoarm.
Notre-Dame (Montligeon)

De **Us-Leaffrouwebasilyk** (*basilique Notre-Dame de Montligeon*) is in roomske tsjerke yn La Chapelle-Montligeon yn it Normandyske departemint Orne. De beafeartstsjerke fan it bisdom Sées is wijd oan Marije, befrijster fan sielen yn it Fagefjoer. De neogoatyske tsjerke hat de status fan in *[[basilica minor]]* en stiet op 'e list fan histoaryske monuminten. De basilyk waard om de iuwwikseling fan 'e 19e nei de 20e iuw boud en is ryk oan keunstwurken (glês-yn-lead, mozaïken, bylden). In grut beafeartskompleks fan ferskillende gebouwen omfiemet de tsjerke. 

## Skiednis
Yn 1876 ferlear pryster Paul-Joseph Buguet (1843–1918) yn koarte tiid trije famyljeleden: syn broer Auguste en twa omkesizzers. Dat brocht him derta om in gebedswurk op te setten foar de fergetten sielen yn it fagefjoer. Doe't Buguet yn 1878 as pastoar yn La Chapelle-Montligeon kaam, wie it doarp earm en moast in soad jongerein ferhûzje foar wurk earne oars. De pryster woe spirituele help oan 'e deaden keppelje oan sosjale help foar de libbenen en die dat ûnder it motto minsken bidden litte foar de fergetten sielen en troch dy sielen de middels krije om arbeiders in fatsoenlik bestean te jaan. 

Mei de goedkarring fan 'e biskop rjochte Buguet de "Association pour la délivrance des âmes délaissées du Purgatoire" op. Hy reizge de hiele wrâld oer om leden en fûnsen te werven. Om wurkgelegenheid te kreëarjen, begûn er in printerij yn 'e pastorije. Dy groeide út ta in grut bedriuw, dat de publikaasjes foar syn wurk fersoarge.

## Bou basilyk
Foar de bou fan 'e tsjerke (1896-1911) waard op 4 juny 1896 de earste stien lein. De earste misse koe yn 1911 fierd wurde, alhoewol't de tsjerke earst flak foardat Buguet yn Rome yn 1918 ferstoar folslein klear wie. Syn lichem waard letter werombrocht nei de krypt fan 'e basilyk yn Montligeon. Ek hjoed-de-dei bringe noch tûzenen pylgers in besite oan 'e tsjerke en syn grêf . 

De ynwijing fan 'e tsjerke fûn op 28 augustus 1928 plak. De oare deis joech paus Pius XI de titel fan in basilyk.

## Beskriuwing
De tsjerke hat in grûnplan fan in Latynsk krús mei in skip, sydskippen, in dwersskip en in koer mei in omgong en en in kapellekrâns. De lingte fan 'e basilyk is 74 m en it dwersskip is 32 m breed. De twa karakteristike tuorren binne 60 meter heech. 

Yn 'e tsjerke stiet in ferneamd byld fan 3,7 m heech fan wyt carrara-moarmer boppe it haadalter, dat makke is troch Giulio Tadolini. It stelt Marije foar mei it bern Jezus wylst hja twa sielen helpt: ien dy't noch fêstsit yn it fagefjoer en ien dy't troch Jezus kroand wurdt.

De glês-yn-leadramen binne tusken 1917 en 1947 seten makke troch de glesker Louis Barillet. Se kombinearje neogoatyske eleminten mei ynfloeden fan 'e Art Deco, it kubisme en it fauvisme. De ramen ferbyldzje sênes fan 'e ferlossing en de mienskip fan hilligen.

De flier is oerdutsen mei 1.400 m² oan mozaïken mei geometryske patroanen, dy't it hiele skip en de sydskippen beslaan.

Yn 'e boppeste gallerij fan 'e apsis steane 32 bylden fan hilligen, wêrûnder tiidgenoaten fan Buguet.
Noardkaap

*[[Kaap]]*: In yn in see of in mar útstekkend lânpart:
* De Noardkaap, yn Noarwegen.
*[[Kaap (beaken)|Seekaap]]*: In beaken foar de skipfeart:
* De Noardkaap op Skylge.
* De Noardkaap yn Grinslân.
*De [[Kaapprovinsje]]*: It westpart fan Súd-Afrika:
* De Noardkaap yn Súd-Afrika.
Readkopdwerchpappegaai

De **readkopdwerchpappegaai** (*Agapornis pullarius*) is in fûgelsoarte út it skaai dwerchpappegaaien.

## Ferskining
De 13 oant 14 sintimeter readkopdwerchpappegaai hat in reade foarholle, kiel en reade wangen mei in oranjereade snafel. Fierder is de fûgel fral grien. Oan 'e sydkant fan 'e koarte sturt sit in reade bân mei in swart rântsje. Wyfkes ha minder read op it gesicht.

## Fersprieding
De fûgel hat in ûnbidich grut mar in net oaniensletten ferspriedingsgebiet yn Sintraal- en West-Afrika en komt foar yn in brede stripe oer it kontinint, fan Guinee en Sierra Leöane yn it westen oant Etioopje yn it easten en nei it suden ta oant yn Angoala. Ek komme se op Sao Tomee en Prinsipe yn 'e Golf fan Guinee foar.

Se hâlde fan iepen lânskippen lykas savannes, iepen bosk en gerslân, mar wurde ek faak tichteby wetter of op lânbougrûn sjoen.

### Undersoarten
Der binne twa erkende ûndersoarten. It grutste ferskil tusken de twa ûndersoarten sit benammen yn 'e kleur fan 'e stút en it ferspriedingsgebiet. 

* *Agapornis pullarius pullarius* (de nominaatfoarm) - de meast foarkommende fariant, komt foar yn it westen en midden fan Afrika. Hat in himelsblauwe stút. 
* *Agapornis pullarius ugandae* - de ûndersoarte komt foar yn it eastlike part fan it leefgebiet, fan it súdwesten fan Etioopje oant Uganda, Rûanda, Boerûndy, West-Kenia en Noardwest-Tanzania. Hy soe in ljochtere blauwe stút (of somtiden hielendal gjin blau) as de nominaatfoarm ha.

Yn 'e gebieten dêr't de leefgebieten fan 'e twa ûndersoarten inoar oerlaapje, komme faak mingfoarmen foar.

## Hâlden en dragen
Oars as de measte dwerchpappegaaien, dy't yn beamholtes briede, graaft it wyfke fan 'e readkopdwerchpappegaai in tunnel yn in termiteheuvel. Dy tunnel kin wol 30 sintimeter lang wêze en einiget yn in rûne nêstkeamer. In grut foardiel is dat de termiteheuvel in konstante temperatuer behâldt troch de aktiviteit fan de termiten. Dêrtroch kin it wyfke it nêst langer ferlitte om te foerazjearjen sûnder dat de aaien te folle ôfkuolje. De 3 oant 7 wite aaien wurde om 'e dei lein en yn 23 dagen útbret. 

Se ite in grut ferskaat oan gerssied, oanfolle mei fruchten en beien

## Status
Readkopdwerchpappegaaien (*Agapornis pullarius*) hat de status net bedrige (*Least Concern*, 2024) op 'e Reade list fan 'e IUCN. Alhoewol't de fûgel yn guon dielen fan syn ferspriedingsgebiet seldsumer wurdt, is de totale populaasje sa grut dat de soart net fuort as kwetsber beskôge wurdt. Belangrykste bedrigingen binne yllegale fangst, habitatferlies, konflikten mei boeren en klimaatferoaring.

## Avikultuer
De readkopdwerchpappegaai komt net in soad yn 'e avikultuer foar. Om't se yn termiteheuvels briede, sille se net samar in nêstkast akseptearje. Ek moat in nêstgelegenheid in konstante temperatuer fan 27 graden ha. Se ha romme fûgelhokken nedich en moatte lykas alle dwerchpappegaaien yn pearkes holden wurde. Fanwegen de skouwens binne se ek net geskikt om yn 'e hûs te hâlden.
Luzette Kroon

**Lucia Martha Brigitta Catharina (Luzette) Kroon** (16 jannewaris 1967) is in Nederlânske bestjoerder en partijleas politikus. Sûnt 4 febrewaris 2020 is sy dykgraaf fan Wetterskip Fryslân. 

## Biografy
Berne yn West-Fryslân en opgroeid yn Midwoud, studearre Kroon ûnder oare oan de Hegeskoalle foar Toerisme en Ferkear en oan de Hegeskoalle Inholland, dêr't se yn 1995 ôfstudearre yn de bedriuwsekonomy. Earder studearre se dêr ôf yn ynternasjonale marketing (1992).

Letter waard se aktyf yn de lokale polityk as wethâlder fan de gemeente Drechterland út namme fan de lokale partij Gemeentebelangen Drechterland (2004-2012). Ek wie se foarsitter fan Gemeentlike sûnenstsjinst (GGD) Hollands Noorden en fan it gearwurkingsferbân de Westfriese Omringdijk. Lanlik wie sy fan 2006 oant 2012 aktyf as sekretaris fan de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en op ferskate wetterdossiers lykas it deltaprogramma Iselmargebiet en swietwetter.

Luzette Kroon is skieden en hat trije bern.

## Boargemaster fan Waterland
Yn 2012 waard Wagenaar-Kroon foardroegen foar beneaming ta boargemaster fan de gemeente Waterland mei yngong fan 13 septimber 2012. Se liet Kommissaris fan de Kening Johan Remkes witte ein 2017 wer beneamd wurde te wollen  en op 15 maart 2018 hat de ried fan de gemeente har foardroegen foar in twadde termyn. Op 31 jannewaris 2020 hat sy ôfskied naam fan de gemeente Waterland. 

Under har boargemasterwêzen wie sy foarsitter fan de pleatslik kommisje fan de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) yn Marken.

## Dykgraaf fan Wetterskip Fryslân
Op 19 novimber 2019 is Kroon troch it algemien bestjoer fan Wetterskip Fryslân foardroegen as nije dykgraaf fan dit wetterskip.  Op 4 febrewaris 2020 waard sy yn dy funksje beëdige en ynstallearre troch kommissaris fan de Kening Arno Brok. 

## Oare funksjes
Yn 2014 waard Kroon bestjoerslid fan de Stichting Waterrecreatie Nederland. Yn 2015 en 2016 wie sy foarsitter fan de Ried fan Tafersjoch fan it Suderseemuseum yn Inkhuzen.
Swartkraachdwerchpappegaai

De **swartkraachdwerchpappegaai** (*Agapornis swindernianus*) is in lytse dwerchpappegaai fan likernôch 13,5 sm is in fûgel út de tropyske reinwâlden fan Afrika.

## Ferskining
De fûgel is meast grien mei in smelle swarte bân yn 'e nekke. De stút is himelsblau en de snaffel griisswart. Oan 'e kanten fan 'e sturt hat er reade plakken. Tusken mantjes en poppen is yn it fearrekleed gjin ferskil. 

## Fersprieding
De swartkraachdwerchpappegai libbet fan Guinee yn it westen oant Súd-Sûdan yn it easten en nei it suden oant it noarden fan Kongo. Yn it westen is it ferspriedingsgebiet fragmintearre.

It habitat bestiet út leechlânreinwâlden. De fûgel komt ek yn sekundêr bosk foar. De fûgels ha in foarkar foar grienbliuwende bosken en libje heech boppe yn 'e  beammen. Dêrtroch en troch harren griene kleur binne se tige dreech te sjen. Om 't se sied fan figebeammen ite, binne se it meast yn 'e buert fan dy beammen te finen.

### Undersoarten
Der wurde trije ûndersoarten erkend:

* *Agapornis swindernianus swindernianus* (de nominaatfoarm): komt foar yn West-Afrika, benammen yn Libearia, Ivoarkust en Gana, hat in smelle swarte bân yn 'e nekke mei dêrûnder in giele bân.
* *Agapornis swindernianus zenkeri*: komt foar fan Kameroen en Gabon oant de Sintraal-Afrikaanske Republyk en it westen fan 'e Demokratyske Republyk Kongo, de giele bân ûnder de swarte kraach is by dizze ûndersoarte oranje of oranjerood en faak wat breder.
* *Agapornis swindernianus emini*: komt foar yn it easten fan 'e Demokratyske Republyk Kongo en West-Uganda, liket op 'e *zenkeri*, mar de oranje bân is faak wat lytser en de fûgel hat in krommere snaffel.

## Status
Alhoewol't de IUCN de fûgel op it stuit as net bedrige (*Least Concern*, 2018) klassifisearret, is de fûgel yn guon dielen (lykas yn Libearia en Gana) fan it ferspriedingsgebiet seldsum. Oannommen wurdt dat de oantallen stadichoan ôfnimme. De grutste bedriging is it ferlies fan habitat troch it ûntboskjen en it omsetten fan bosk yn lânbougrûn. De fûgel is tige ôfhinklik fan wylde figen en it ferdwinen fan dy beammen en de fragmintaasje fan bosk, sadat it dreger foar de fûgel is om figebeammen te finen, betsjut ek it ferdwinen fan dy fûgel. De yllegale hannel foarmet gjin bedriging foar de soarte. 

## Avikultuer
De fûgel ûntbrekt yn 'e avikultuer en is troch syn spesifike dieet sels net yn dieretunen te sjen. Se binne skruten en kinne net tsjin feroaringen; allinnich it fangen en it transport is meastentiids al fataal. Yn it ferline is der om 'e nocht besocht om de soarte yn finzenskip te kweken.
Rôskopdwerchpappegaai

De **rôskopdwerchpappegaai** (*Agapornis roseicollis*) is in fûgelsoarte yn it skaai dwerchpappegaaien út 'e famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittacoidea*).

## Ferskining

De 15 oant 18 sm lange fûgel weaget 43 oant 63 gram en is de grutste fan it skaai. De fûgel is gersgrien en fan ûnder ljochter as fan boppe. Hy hat in helderblauwe stút en de kop hat in rôze gesicht en in reade krún mei om it each in ljochte eachring. De snaffel is hoarnkleurich.

## Fersprieding
De *Agapornis roseicollis* komt oarspronklik foar yn it súdwesten fan Afrika, fral yn Namybje (útsein de drûchste dielen fan 'e woastyn), súdwestlik Angoala en it noardlik part fan Súd-Afrika. 

Harren habitat bestiet út drûge, iepen gebieten lykas savannes, iepen bosk en bercheftige streken. In betingst foar harren is dat der wetter yn 'e buert wêze moat, om't se regelmjittich drinke moatte. 

Op oare plakken yn 'e wrâld binne troch ûntsnapte/loslitten fûgels ferwyldere populaasjes ûntstien. Bekend is in populaasje yn 'e stêd Phoenix yn Arizona (FS), dêr't se har sûnt de jierren 1980 goed oanpast hawwe.

### Undersoarten
Der wurde twa offisjele ûndersoarten erkend: 
* *Agapornis roseicollis roseicollis* (de nominaatfoarm) - libbet yn Namybje en it noardwesten fan Súd-Afrika. Hat in ljochter masker en in helderblauwe stút.
* *Agapornis roseicollis catumbella* - allnnich yn it súdwesten fan Angoala om 'e stêd Catumbela hinne. Masker is djipper read, grien is yntinsiver en de blauwe stút hat in pearse glâns.

## Hâlden en dragen

Rôskopdwerchpappegaaien binne koloniale brieders en nêstelje faak yn grutte groepen. De meast opfallende lokaasje is it brûken fan 'e grutte nêsten fan 'e *[[Philetairus socius]]*, mar se brûke ek spjalten yn rotsen en holtes yn beammen. De briedtiid falt tegearre mei de reinfal as der genôch iten is. 

It iten bestiet fral út sied fan gerssoarten, oanfolle mei beien. Se moatte ferskate kearen deis drinke en sammelje har faak yn grutte groepen by wetterputten of natuerlike wetterboarnen.

## Status
Yn it ferline binne tûzenen fûgels fongen foar de hannel, fral yn Angoala. Yllegale fangst bliuwt in risiko foar de wylde populaasjes, mar de soarte wurdt in soad fokt yn finzenskip. Der is habitatferlies troch de kap fan beammen, dy't foar it nêsteljen wichtich binne. Se binne tige ôfhinklik fan 'e beskikberens fan wetter yn 'e buert en drûchte troch klimaatferoaring kin it ferspriedingsgebiet bedriigje. De fûgels profitearje lykwols ek fan minsken, dy't gelegenheid foar nêsten bouwe of wetterreservoirs oanlizze.

## Avikultuer
Yn 'e avikultuer is de *Agapornis roseicollis* ien fan 'e meast populêre en maklikst te hâlden dwerchpappegaaikes. Hy wurdt op grutte skaal holden fanwegen syn yntelliginsje en sosjale karakter. Se moatte altiten yn pearkes holden wurde om iensumens en gedrachsproblemen tefoarren te kommen yn romme en froastfrije fûgelhokken. Fan 'e soarte binne in soad kleurmutaasjes bekend.
Noard-Kaap

**Noard-Kaap** is in provinsje fan **[[Súd-Afrika]]**. De provinsje is ynsteld yn 1994, doe't de eardere Kaapprovinsje spjalte waard yn Noardkaap, West-Kaap en East-Kaap. Yn it westen leit de Atlantyske Oseaan, yn it noarden Namybje en Botswana, yn it easten Noardwest en Oranje Frijsteat, en yn it súden EastKaap en WestKaap.

Noard-Kaap is sels nei it opspaltjen de grutste provinsje fan Súd-Afrika, mar ek de provinsje mei de minste ynwenners, om't in grut part fan de healwoastyn Karoe yn dit gebiet leit. Yn it noarden wennet in lyts part fan de Tswana, mar fierders wurdt yn dizze provinse fral Afrikaansk praat. De haadstêd fan de provinsje is Kimberley.

## Keppeling om utens
* Webstee fan de provinsje Noard-Kaap
La Chapelle-Montligeon

**La Chapelle-Montligeon** is in doarp en gemeente yn it Frânske departemint Orne (Normandje). It plak leit yn it hert fan it Regionale Natuerpark Perche en is ferneamd om 'e imposante Notre-Damebasilyk, in wichtich beafeartsplak. 

## It besjen wurdich

* De grutte neogoatyske Us-Leaffrouwebasilyk út de lette 19e iuw oerhearsket de omkriten mei de twa 60 m hege tuorren. Yn 'e tsjerke binne û.o. de brânskildere ramen it besjen wurdich. Tige bekend is it haadalter fan carrara-moarmer.   

* De Église Saint-Pierre (Sint-Pitertsjerke) is de âlde parochytsjerke fan it doarp en datearret út 'e 16e iuw.
* De pastorij yn it doarp datearret fan 'e 18e iuw.

## Ofbylden

La Chapelle-Montligeon (61) Église 2.jpg|Sint-Pitertsjerke.
La Chapelle Montligeon Basilique 20.jpg|Us-Leaffrouwebasilyk.