open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Willem Kok

**Willem Kok** (Stiens, 1903 – Ljouwert, 1969), bynamme 'Lytse Willem', wie learaar Gryksk oan it Grifformeard Gymnasium fan Ljouwert en direkteur fan de Fryske Akademy (1950-1965); hy gie troch sykte earder mei pinsjoen. 

Nei in stúdzje klassike talen oan de Frije Universiteit fan Amsterdam en promoasje (1934) waard er learaar yn Kampen en Ljouwert (1930-1950). Sûnt 1956 wie er allinnich saaklik direkteur fan de FA neist dr. J.H. Brouwer, âld-heechlearaar yn Grins, dy 't wittenskiplik direkteur waard.

## Wurk
* 1934 – *Tertullianus: De Cultu Feminarum* (dissertaasje)
* 1937 – *[[Germania (boek)|Germania]]* (Fryske oersetting nei Tasitus)
* 1946 – *Koarstekoeke*
* 1949 – *Nuvere Kostgongers*
* 1952 – *Onderscheiden - Ongescheiden* (oer federalisme)
Koopmans Koninklijke Meelfabrieken

**Koopmans Koninklijke Meelfabrieken B.V.** is in grutte moalferwurkjende yndustry, oprjochte yn Holwert (1846) en yn 1876 nei Ljouwert gien.

De grûnstoffen waarden meast ymportearre en yn it binnenlân ferkocht. De NV beslacht ek moal- libbensmiddels- en feefoerfabriken. Yn 1975 hie it bedriuw 420 man personiel en in omset fan 160 miljoen gûne. Direkteuren wienen doe Van der Meij, Benes en Wijbrandi, mei J. Koopmans as ûnderdirekteur. Der wienen ferskate ôfdielings:
; *blomfabryk*: weet- en roggeblom, weet- en roggemoal.
; *libbensmiddels*: weetblom, bakmoal, keekmoal, pankoekmoal, pofferkemiks, weetgrysmoal, bokweetmoal, bokweetgrôt, ynstantpudding en puddingpoeier
; *feefoer*: ko- barge- en hinnemoal, keunstmolke foar keallen en biggen.
Der waard eksportearre nei de Bûnsrepublyk Dútslân, Grikelân, Grut-Brittanje Skandinaavje, Yslân. Koopmans partisipearre yn de Grûnstoffen Maatskippij foar de Keallemolke Yndustry yn Amsterdam (20%}.
Paul van Krevelen

**Paul Emile van Krevelen**, (Deinum, 25 oktober 1915 - Ljouwert, 6 augustus 2005), wie lid fan it kolleezje fan Deputearre Steaten sûnt 1955 en lid fan Provinsjale Steaten foar de PvdA sûnt 1945. 

Nei in stúdzje Rjochten yn Grins en Amsterdam yn 1946 abbekaat yn Ljouwert. Wie troud mei Martha Aaltje Koopmans.
Hie de portefúlje fan Maatskiplike Soarch, Sosjale saken en Algemiene saken.
Hendrik Willem Kuipers

**Hendrik Willem Kuipers** (Wommels, 6 septimber 1913 - dêre, 11 novimber 2004) wie in frisiast, súbstitút Offisier fan Justysje sûnt 1951 en Offisier fan Justysje fan 1963 oant 1978.

Hy wie in soan fan Ruurd Kuipers, boargemaster fan Hinnaarderadiel en Pietriek van der Mast.

Wie ûnder oare sekretaris fan de Provinsjale Underwiisrie en lid fan de Generale Synoade fan de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke. Letter foarsitter fan it Kolleezje fan Tafersjoch op de Tsjerkefâdijen yn Fryslân. Lid fan de archeologyske wurkgroep fan de Fryske Akademy en fan de kommisje tuskentiidse beëiniging amtbetsjinning predikanten yn de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke. Hy hat skreaun oer toponimen en de tsjerke fan Wommels.

## Publikaasjes
* *It "eilân fan Easterein"* yn Skeppe en skriuwe - 1995
* *Wommels by âlds : in kuier troch de tiid*. Skriuwers: Bokma, Anne; Kuipers, Hendrik W.; Kuipers, Hendrik - 1985
* *Inventaris van de archieven van de Hervormde Gemeente van Wommels - Hidaard* - 1980
Fryske Krúsferiening

De **Provinsjale Fryske Krúsferiening** is in yntegraasje fan trije Fryske krúsferienings, dy't ta stân kaam op 1 jannewaris 1973: It Griene Krús (algemien), It Wyt-Giele Krús (roomsk-katolyk) en It Oranje-Griene Krús (protestantsk-kristlik). 

Benammen It Griene Krús hat yn Fryslân hiel wat út de wei set oangeande previnsje en bestriding fan folkssykten as tuberkuloaze, reuma, kanker en geslachtssykten en by de befoardering fan de sûnens troch ûnder mear swangerskipsbegelieding, soarch om it memwêzen hinne, bernehygiëne en geastlike sûnenssoarch. De 122 pleatslike ferienings, ferspraat oer de hiele provinsje, hienen mei elkoar 125.232 leden (1973). Mei ûnder tafersjoch fan de PFK is yn 1973 in foarljochtingskampanje hâlden oer de mûlehygiëne.

## Sjoch ek
*Konsultaasjeburo
Keunstmjittige ynseminaasje by kij

**Keunstmjittige ynseminaasje by kij** waard yn it earstoan flak foar en nei de Twadde Wrâldoarloch tapast om besmetlike dekynfeksjes te bestriden. 

Doe't dat doel berikt wie, waard geandewei tocht dat de kij troch keunstmjittige ynseminaasje (k.y.) better waarden. Nei behanneling fan it sperma kinne fan ien ejakulaasje in soad kij ynseminearre wurde, sadat goede fokbollen troch k.y. folle mear neikommelingen leverje kinne as by natuerlike dekking. Boppedat kin it sperma lange tiid bewarre wurde; dêrtroch is it mooglik dat it bollesied ek nei harren dea brûkt wurde kin. De klam op kijferbettering hat gefolgen hân foar de organisaasjestruktuer fan it k.y.-wêzen yn Fryslân. Fokbollen moatte nammentlik ek beoardiele wurde op grûn fan prestaasjes fan harren neikommelingen (molkjefte, aaiwyt- en fetgehalten, groeifermogen, melkberheid, eksterieur [uterlik], ensfh.). Dêrom wurde sûnt 1968-1969 fan alle jonge bollen dy't jierliks ynset wurde, in lyts tal earste ynseminaasjes dien; genôch om letter it ferervjend fermogen oan de neikommelingen fêst te stellen. It bollemateriaal is mei it each dêrop yndield yn de kategoryen proef-, wacht- en fokbollen. De skaalfergrutting hat ek binnen it k.y.-wêzen ta konsintraasjes laat: fan de 29 k.y-ferienings dy't der yn 1947 yn Fryslân wienen, binne yn 1973 nei fúzjes 5 oerbleaun. Dat wienen Noardeast-Fryslân (Gytsjerk, 61.622 earste ynseminaasjes), Súdeast-Fryslân (Nijeholtpea, 59.108), Súdwest-Fryslân (Arum, 53.636), De Knipe en omkriten (it Oranjewâld, 17.910), De Gearwurking (Garyp, 11.727). It totaal oan ynseminaasjes wie 204.003 (1973).

## K.Y.-Bûn yn Fryslân
It k.y.-bûn fan Ferienings fan Keunstmjittige Ynseminaasjes (KY) waard oprjochte op 24 desimber 1946. Doel wie it behertigjen fan de belangen fan de oansletten k.y.-ferienings om ta in doelmjittiger kijfokkerij te kommen op koöperative basis. It Bûn stelde yn 1971 in profesjoneel sekretariaat te Ljouwert yn. Mei it 'Friesch Rundvee Stamboek' (FRS) wurdt nau gearwurke. De bûnen KY en FRS jouwe yn 'e mande it moanneblêd "De Friese Veefokkerij" út. Op administratyf mêd waard mei it FRS gearwurke yn it Provinsjaal Administratyf Sintrum (PAC), dêr't ek de 'Stichting Rundveeverbetering in Friesland' by oansletten wie. Yn de santiger jierren ûntstie der in tanimmend betrouwen yn de k.y. en dêrtroch naam tal ynseminaasje ta: yn 1974 wienen der 14.295 mear earste ynseminaasjes as yn 1973.
Jan Reinder Kuperus

**Jan Reinder Kuperus** (Ljouwert, 30 jannewaris 1929 - Grou, 17 maart 2011) wie direkteur fan de Koöperative Suvel-Bank, de lettere Friesland Bank, sûnt 1961.

Studearre Ekonomy yn Grins. Stúdzjeferbliuwen yn binnen- en bûtenlân. Sûnt 1958 wurke er by de Koöperative Suvel-Bank. Wie foarsitter fan de Feriening De Fryske Alve Stêden en bestjoerslid fan in oantal maatskiplike organisaasjes. Hy wie ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Ankara

**Ankara** is de haadstêd fan Turkije. It is de twadgrutste stêd fan Turkije, de eardere haadstêd Istanbûl is de grutste stêd neffens ynwennertal. Yn 1919 sette Mustafa Kemal Atatürk him yn Ankara nei wenjen. Yn 1923 makke er Ankara de haadstêd fan Turkije.
Theo Lambooij

**Theodorus Petrus Antonius Lambooij**, (Dronryp, 18 febrewaris 1901 - Ljouwert, 10 maaie 1995), wie in musikus en ûnderwizer.

Hy wie foarsitter fan de Roomske Underwizersferiening ôfdieling Ljouwert (1939-1964), bestjoerslid fan it Frysk Orkest (1952-1972), organist/dirigint nije Dominikus tsjerke (1935-1971) en muzykmeiwurker fan de Ljouwerter Krante.

## Wurk
* *Land en Volk van Friesland* (1947)
* *Van schutterij tot Frysk Orkest* (tegearre mei Hugo Kingmans, 1970)
* *Leeuwarden musiceert* (1974)
* *Frysk Lieteboek* (mei Jan Slofstra, 1979)
* *Onze Lieve Vrouw van Leeuwarden*
Terhorst

**Terhorst** (*Ter Horst*) is in iestbuorskip oan de dyk mei deselde namme yn de gemeente Midden-Drinte besuden Beilen. 

## Skiednis
Yn 1844 wurt it plakje neamd as *Ter-Horst*, tusken 1851 en 1855 as *Ter Horst* en fan 1865 oant 1868 waard it *Terhorst* neamd. Offisjeel is it no *Ter Horst*. De namme betsjut *mei strewellen begroeide hichte*. Oant 1998 lei it buorskip yn de gemeente Beilen, dêrnei oant 2000 yn de gemeente Mulfjild.

## Lizzing
It buorskip wurdt fan Beilen skieden troch de Terhorstermieden, oan beide kanten fan it Linthorst Homankanaal. It leit bewesten it spoar fan Meppel nei Grins. Besuden it buorskip lei de Terhorstereist, besúdwesten it Terhorstersân (bosk, woeste grûn) mei de Makkumerplasse.
Ballast

**Ballast** is in buorskip yn de gemeente Coevorden benoardwesten it haadplak Coevorden en bewesten it Kanaal Coevorden-Zwinderen mei brêge en skutslûs. 

Yn 1840 wurdt er neamd as De Ballast. Omdat it plak âlder is as it kanaal, giet it net om in skipsterm. As fjildnamme wiist er op minne grûn. It kanaal, it gebiet Coevorder Stukken en de wei N34 ( Gramsbergen - Emmen ) skiede it plakje fan de nije noardwestlike Coevorder stedswyk Ballast.
Stakingbrekker

**Stakingbrekkers** binne maatregels dy't nommen wurde om stakings te rekken. Soks kin ûnder oare dien wurde troch it besmetten ferklearre wurk dwaan te litten troch ûnderkrûpers.
;in staking brekke
As in wurkjouwer by in staking oare wurknimmers ynset om it wurk fan de stakers te dwaan is sprake fan stakingbrekken. Stake is in grûnrjocht, fêstlein yn it *Europeesk Sosjaal Hantfêst* (ESH). Troch it brekken fan in staking hat in aksje minder effekt en wurdt it grûnrjocht ûndergroeven. It wurk giet gewoan troch en der is gjin of net folle skea foar de wurkjouwer. De wurknimmers hawwe dan gjin drukmiddel mear. As in staker fynt dat syn wurk troch in oarenien oernomd wurdt kin hy dat oanjaan by syn fakbûn. As it wurk troch in útstjoerkrêften oernomd wurdt skeakelt  it bûn de Arbeidsynspeksje yn. De Arbeidsynspeksje besjocht dat oft der sprake is fan in oertreding. By sa'n oertreding kin it fakbûn in rjochtssaak oanspanne tsjin de ûnderkrûper.
;ûnderkrûpers
It ûnderkrûpersferbod stiet yn de *Wet Allokaasje Arbeidskrêften* troch tuskenpersoanen (WAAD). It ferbiedet it ter beskikking stellen fan arbeid by in staking. Dat betsjut dat útstjoerburo's gjin útstjoerkrêften leverje meie oan bedriuwen dêr't it personiel fan staakt, om it wurk fan de stakers oer te nimmen. De útstjoerburo's binne dan de ûnderkrûpers. Underkrûpers binne net direkt strafber. As útstjoerburo's it ûnderkrûpersferbod negeare binne se yn oertrêding mar hjir is net direkt in sanksje oan keppele. Wurknimmers fan in útstjoerburo meie it wurk wol wegerje.
Lent

In **lent** is in los- en laadplak foar turf, sa't dy yn Drinte oan de Hunze leinen. 

Doe't it Skûtedjip om 1400 oanlein wie en de Eastermoarske feanen ferfeante waarden, waarden rûnom lenten oanlein. Lenten hienen ornaris de nammen fan feaneigeners. Foarbylden binne it Hovingslent, it Niebuurslent en it B. Poelmanslent. Leden fan it Skuteskoversgilde laden de turf út de Anner-, Eekster-, en Giterfeanen by de ûnderskate lenten mei snabbeskuten, lytse turfskipkes, en brochten it dêrmei nei Grins.
Ubbena

**Ubbena** is in dykdoarp yn de gemeente Assen (oant 1998 Vries) benoarden Assen, besuden Vries en beëasten Zeijen.

Yn 1848-1865 *Nieuw Ubbena* neamd. De doarpsnamme is ôflaat fan de East-Fryske geslachtsnamme Ubbena.

It âlde (Huzinge) Ubbena stie oant mids 17e iuw yn Oudemolen op de linkerouwer fan it Oudemolensche Diep. Lâns de Asserwei giet de bebouwing fan Ubbena nei it suden oer yn dy fan Rhee, reden wêrom't ek wol sprutsen wurdt fan Rhee-Ubbena of Ubbena-Rhee. Ubbena ûntstie as streekdoarp fan medio 19e iuw ôf oan de earste rykswei yn Drinte. Eartiids wie dat in wichtige postweinrûte tusken Grins en Amsterdam. Doe al hie Ubbena in herberch, in stopplak op dy rûte.
Bronneger

**Bronneger** is in esdoarp yn de gemeente Borger-Odoorn (oant 1998 Borger) benoardeasten Borger en benoardwesten Buinen. Besuden derfan lizze de Bronnegermieden lâns it Kanaal Buinen-Schoonoord (westside). In groep fan fiif hunebêden (D21 t/m 25) leit bewesten it plak. 

Bronneger is in dochterdelsetting fan Drouwen. De betsjutting is: *hiem fan de lju fan de persoan Bruno*. Om betizing mei Borger te foarkomen is neffens W. de Vries (1955) Bronger wizige yn Bronneger.
Uddelermar

De **Uddelermar** is in marke op de Feluwe by it doarp Uddel. Hy is de boarne fan de Hierdenske Beek

De mar is wierskynlik ûntstien as in pingoruïne of iiskearnhichte. Yn it gefal fan de Uddelermar is dat bard yn it  Saalien, de op ien nei lêste iistiid. Nei it ranen fan de iiskearn bleau it gat oer dat no de mar foarmet. Mei't de Uddelermar yn in betreklik heechlizzend, drûch gebiet leit binne de omkriten fan de mar mûglik al yn de Izertiid yn kultuer brocht. Yn elts gefal is fanôf de 7e iuw yn dy kriten izer produsearre. Eastlik fan de mar leit de Huneskâns, in ferdigeningswurk út de âldheid.
Hesselte

**Hesselte** is in âlde namme foar it doarp Darp (darp, derp = doarp) yn de gemeente Westerfjild (oant 1998 Havelte)

It is it âldste buorskip yn de eardere gemeente Havelte, mei in blokstruktuer, no situearre as delsettingsrestant tusken Havelte (easten) en it nije Darp (westen). Boarnen ferrmelde: 1298-1304 Heslen, yn 1328 Westerheslen ( as ûnderskieding fan Easterhesselen), yn 1368 Hesselt; oant yn de 16e iuw hiet de delsetting Hesselte. De nammeferwikseling mei Darp is, neffens W.J. Hagoort (1971) in mystearje. Ek it tichtbylizzende Hesselterfean ûndergie in nammeferoaring en hjit no Nijefean (gemeente Meppel).
Fridhuistra

**Fridhuistra** is in (hûs)terp sa'n 400 meter noardeastlik fan Mitselwier, mar dy't ta de himrik fan Moarre heart. It perseel is pleatslik bekend as it ‘âld heech’. Der is suggerearre dat op dat plak in stins stien hawwe kin.

## Skiednis
Yn 1511 wurdt sprutsen fan in Aeltie to Frijtze Hustma dy’t lân yn gebrûk hat dat fan Kleaster Weert (ûnder Moarre) wie. Reijmer to Fridshuijs, wiere namme Entshuys, is pachter yn 1578 neffens it *Register Personele impositie*. Hy wie troud mei in Barbara fan Scheltema. Yn de boedelbeskriuwing fan it spantsje wurdt sprutsen fan *‘een eecken kast’* dy’t nei’t Barbara seit *‘van de convente Weert van de Priorinne geschoncken is’*. Der wurdt wol tocht dat Fridhuistra op seker stuit oan kleaster Weert skonken is.

De Schotanuskaart lit bebouwing sjen, sûnder in greft, en in reed nei Mitselwier. Fridhuistra sate wurdt wer neamd yn 1738, 1782, 1798 en yn de earste helte 19e iuw is it in sate fan 137 pûnsmiet. Yn 1885 is de sate der net mear en is it perseel greide wurden.  

Yn de jierren 1970 wie de hichte mei in greft rûnom dúdlik yn it lânskip werom te finen. Anno 2010 is de grêft fierhinne ticht en liket it terrein wat oersljochte. Ein 90er jierren hat Archeologysk Advysburo RAAP it terrein troch middel fan proefboarrings ûndersocht. It boarsel befette houtskoal, pún, ferbaarnde liem en fosfaatplakken, allegear oanwizings foar (midsiuwske) bewenning. It terpke wurdt fan grutte archeologyske bestjutting achte en hat de status fan beskerme terrein.


Ofbyld:Schotanuskaart. Ropta,Heemstra,Fridhuistra.png|*Fridhuistra op de Schotanuskaart*.Oanjûn mei stip tusken Ropta en Mitselwier
Ofbyld:Mitselwier1 Kadastrale Kaart 1832.jpg|*Fridhuistra op kadasterkaart 1832*


## Sjoch ek
* Fridhuistrastate

## Keppeling om utens
* Monumintnûmer 45916
Uddel

**Uddel** is in doarp yn de Nederlânske provinsje Gelderlân en leit op de Feluwe, yn de gemeente Apeldoarn. It doarp mei omkriten hie 4030 ynwenners (2008) en yn 2021 3.330. Uddel wurdt it earst neamd yn 792, as de delsetting *Uttiloch*.

It doarp leit oan de N310, dat is de wei fan de N302, oer Elspeet nei Nunspeet. Súdwestlik fan Uddel leit it Uddelermar mei De Huneskâns, in ferdigeningswurk út de Aldheid.

Uddel is in ortodoks-kristlik doarp. Dat docht ûnder oaren bliken út it pleatslik stimmen by de gemeenteriedsferkiezing fan 2006. De SGP krige 65% fan de stimmen (hast 25% fan alle stimmen op de SGP yn de gemeente Apeltoarne), de trije kristlike partijen  (mei it CDA en de KristenUny) krigen hast 87%. It doarp hat in Herfoarme gemeente, in Grifformearde Gemeente en de Grifformearde Gemeenten yn Nederlân. 

Der binne trije skoallen yn Uddel: in protestantsk-kristlike, in reformatoaryske skoalle foar basisûnderwiis en in reformatoryske skoalle foar fuortset ûnderwiis dy't in dependânse fan de Fruytier Skoallemienskip yn Apeldoorn is. It plak Uddel is fral keazen om't it sintraal leit op de Feluwe; de learlingen komme benammen út Nunspeet, Ermelo en Elspeet. Uddel hie ek in iepenbiere skoalle, mar dy moast yn 2007 de doarren slute fanwegen it lytse tal learlingen.
Fiversburch

**Fiversburch** (offisjele namme *Vijversburg*) is in bûten ûnder Tytsjerk by Swarteweisein. It hûs oarspronklike hûs waard ein 17e of begjin 18e iuw boud. It foel doe ûnder Ryptsjerk, mar kaam yn 1970 by Tytsjerk doe't de rykswei Ljouwert-Grins (Grinzer Strjitwei) de grins tusken dy twa doarpen waard.

## Skiednis
Yn 1808 kocht de begoedige Age Looxma dit bûten. Syn dochter Baudina boaske dokter Nicolaas Ypey. Se krigen in soan, Age Looxma-Ypey dy't frijfeint bleau en yn syn testamint út 1892 bepaalde dat syn totale besit dat rûsd waard op mar leafst fl. 1.500.000,-, ûnderbrocht wurde soe yn in stifting. De wichtichste bepaling yn it testamint wie wol dat "âldere behoeftigen út de doarpen Ryptsjerk, Tytsjerk en Hurdegaryp yn 20 te bouwen wenningen harren âldedei trochbringe meie". Oant hjoed-de-dei binne de huzen bewenne. Om't de oerheid no de soarch foar de âlderein op him naam hat, binne it net mear allinnich âlden fan dagen dy't der wenje meie, mar wurde de wenningen normaal ferhierd troch de trije reginten dy't it behear útoefenje oer de "Stifting op Toutenburch" yn Swarteweisein.

Om 1964 hinne kaam Hector Baerdt van Sminia (sjoch ek De Klinze yn Aldtsjerk), troud mei Taetske Hempenius, op Vijversburg te wenjen. Hy wie regint fan de Stichting Op Toutenburg en ek foarsitter fan it Frysk Hynste Stamboek.
Yn de lêste desennia fan de 20e iuw waard Fiversburch ferhierd as fakânsjeferbliuw oan de International Police Association.

## Bosk fan Ypey
It park fan it bûten is bekend as de bosk fan Ypey. Ek dit is besit fan de Stichting op Toutenburch. It âlde part fan it park is oanlein troch Lucas Pieters Roodbaard. Yn it park stiet in fraaie teekoepel, dy't geregeldwei troch byldzjende keunstners brûkt wurdt, en hat in grot en in oranzjery.

Der wurde geregeld tentoanstellings holden yn it park. It is de bedoeling om der in grut keunstpark fan te meitsjen. Op 18 maart 2005 waard de nije tagongspoarte iepene. Omdat it park doe ek fergrutte wie, hjit it no Grut Fiversburch. Yn 2014 waard út ein set mei it gergrutsjen fan it park (nei 30 ha.), ûnder oare mei in besikerssintrum neffens in ûntwerp fan Junya Ishigami en Studio MAKS, en in ekstra yngong út rekreaasjegebiet De Groene Ster wei.

## Keppelings om utens en boarnen
* Offisjele webside
* Plattegrûn
* www.stinseninfriesland.nl
Lien

In **lien** is in fûns of beurs om 'minfermogende jongelju mei talint' yn de gelegenheid te stellen in oplieding te folgjen. Guon fan dy lienen komme út de foar-Reformatoaryske tiid. Se binne meast ta stân kommen troch testamintêre beskikkings. De organisaasje fan sokke lienen en beurzen is frijwat ferskillend. Der is sprake fan 'kolatoaren dy't in pinsje jouwe'. In diel fan de beurzen is bedoeld foar neiteam fan de stifter fan it lien. Der besteane boekjes mei stambeammen fan dizze famyljes. 

De saneamde Frije Lienen binne net oan famyljes bûn. By de measte lienen en beurzen leit it tafersjoch by Boargemaster en Wethâlders of by Provinsjale Steaten. Nei skatting besteane de lienen en beurzen fan Fryslân út rinte en hier mei-elkoar sawat út f 150.000 jiers. Omdat de finansjele mooglikheden om te studearjen tsjintwurdich folle rommer binne en de beurzen faak ferâldere bepalings hawwe, hawwe guon bejeftigers problemen om in studint dy't help nedich hat, te finen. Der waard wol oer prakkesearre om sokke beurzen beskikber te stellen foar de Tredde Wrâld.
By de famyljelienen is dit sa goed as ûnmooglik, omdat de betingsten foar stipe by testamint fêstlein binne foar bepaalde famyljes. Dêrneist wurde de frije lienen tsjintwurdich wol brûkt foar stipe oan studearjenden dy't om hokfoar reden ek net binnen de noarmen foar de normale stúdzjestipe falle. Yn de Provinsjale Almenak stiet in list fan de beurzen en lienen fan Fryslân lykas it Sint-Geertruideslien.
Sint-Geartruidslien

It **Sint-Geartruidslien** is in lien dat ynsteld waard by testamint fan Hear Goffa Adema fan 9 july 1508 yn Abbegea ûnder de namme "het leen Sint Geertruit de heilige jonckfrou". 

De doelstelling, lêzen fan missen, waard yn oplieding ta predikant feroare troch wetjouwende maatregels fan de Steaten fan Fryslân sûnt de Herfoarming yn 1580. By keninklik beslút fan 12 febrewaris 1829 waarden Deputearre Steaten fan Fryslân belêste mei it tafersjoch ûnder oppertafersjoch fan de kening en by beslút fan de minister fn binnenlânske saken fan 29 novimber 1832 ta bestjoerders waarden beneamde de tsjerkefâden fan de Herfoarme gemeente yn Abbegea en ta provisoaren fan dit lien de grytman en assessoaren fan Wymbritseradiel, de amtsfoargongers fan it lettere kolleezje fan boargemaster en wethâlders fan de gemeente Wymbritseradiel, dêr't Abbegea yn lei. Lêstbedoeld beslút wurdt bewarre yn it gemeente-argyf. Yn dy tiid luts dûmny Sino Attema as benefisiant ek nei syn oplieding de ynkomsten fan it lien; tagelyk wie hy behearder. Oername fan syn behear kaam yn 1833 yn hannen fan de tsjerkefâden fan Abbegea. Sûnt 1870 is de mooglikheid fan in 2e of folgjende beurs iepen, ek far oare stúdzjes as foar predikant. Twa fan de neist bloedbesibben fan de oarspronklike stichter mei it kolleezje fan predikant en tsjerkefâden fan Abbegea wize as kollatoaren de begeunstigden oan, ûnder beperkende bepalings.

Provisoaren lieten yn 1958 de neamde argiven beskriuwe en joegen se yn tydlik behear by dit gemeentlik argyf fan Wymbritseradiel. Dizze stikken, yn trochrinnende nûmering beskreaun, binne net de ienige dy't op it lien betrekking hawwe. Sjoch hjirfoar it argyf fan bestjoerders yn Abbegea en it provinsjaal argyf yn Ljouwert.
Leger des Heils

It **Leger des Heils** is in godstsjinstige groepearring dy't him benammen taleit op leauwentsjûgenis en sosjaal wurk, benammen ûnder de sosjaal swaksten. Oprjochte yn 1865 troch William en Catharine Booth (de hjoeddeiske namme is fan 1878). Yn Nederlân begûn yn 1887.

Yn Fryslân yn 1947 1061, yn 1960 1096 soldaten. Yn 1974 wienen der sa'n 400 aktyf yn Ljouwert, yn Harns 150, Snits 100, Drachten 50, Frjentsjer 65 en It Hearrenfean 40. Dizze sifers binne neffens eigen opjefte. Yn Ljouwert binne trije ôfdielings: ien foar evangeliaasje, ien foar kleanynsamling en ien foar reklassearring. Fryslân falt ûnder de difyzje Grinslân, mei Oerisel, Drinte en Grinslân.
Yn Ljouwert bestie yn 1974 ek in Nederlânsk Leger des Heils dat fierder ûnder oaren yn de provinsje Grinslân foarkomt en organisatoarysk neat te krijen hat mei it Leger des Heils.

## Keppeling om utens
* Leger des Heils (Nederlân)
Limnologysk Ynstitút

It **[[Limnology]]sk Ynstitút** wie in ûndersykssintrum yn Nieuwersluis fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen (KNAW) yn Amsterdam. Tusken 1968 en 1991 wie yn Eastersee in dependâns fan de haadfestiging yn Nijerslûs. It ynstitút dêr bestie sûnt 1957, earstoan ûnder de namme Hydrobiologysk Ynstitút. Dy namme dekte de lading net hielendal, dat de mear ynternasjonale namme 'limnology' waard keazen. It Grykske *limnè* betsjut 'mar'.
 
Yn 1966 waard yn ’e Tsjûkemar ûndersyk dien yn it ramt fan in ynternasjonaal ûndersykprojekt, it *International Biological Program*. De limnologyske ûndersikers fûnen earst ûnderdak yn in wenarke yn it haventsje fan Eastersee-Giterskebrêge en yn in leechsteand skoalgebou efkes bûten it doarp. Yn 1976 kamen se yn in nij gebou oan ’e râne fan ’e mar. Yn 1991 waard de festiging opheft en ferhuzen de ûndersikers nei de haadfestiging yn Nieuwersluis, dy’t yn 1992 fusearre mei oare biologyske ynstituten fan de KNAW ta "Nederlands Instituut voor Oecologsch Onderzoek" (NIOO, no "Nederlands Instituut voor Ecologie, NIOO"). It NIOO stiet sûnt 2011 yn Wageningen. 

It ûndersyk yn 'e Tsjûkemar tusken 1966 en 1991 levere hûnderten wittenskiplike publikaasjes op oer biogemysk en ekologysk ûndersyk yn ’e mar en oare Fryske marren.
Kowestjerte

**Kowestjerte** is it op grutte skaal dea wurden fan it fee. De oarsaak binne syktmen as feepest, tuberkuloaze, tongblier en myltfjoer. It binne tige besmetlike syktmen en in part fan it grutte tal deade bisten komt troch de beslissings bisten dy't siik binne daalks dea te meitsjen, en soms ek alle oare bisten op deselde pleats. Mei de waakst fan it tal kij op in pleats yn de 20e iuw hat sa'n maatregel no in grut tal deade bisten as gefolch. Om't dy deade bisten net slachte wurde kinne, wurde dy ophelle en ferbaarne. Eartiids waarden deade bisten fanwegen it gefaar fan besmetting net ferfierd mar op it lân fan de boer begroeven. As warskôging wêr't de syktme yn 'e grûn siet waard der in boskje oanplante, in pestboskje.
Harry Linthorst Homan

**Henri Peter Linthorst Homan**, meast **Harry Linthorst Homan** (Assen, 29 maaie  1905 - Wapenveld, 3 febrewaris 1989) wie kommissaris fan de keninginne tusken 1945-1970.

## Libben en wurk
Linthorst Homan wie de soan fan de lettere kommissaris fan de Keninginne fan Drinte Jan Tijmens Linthorst Homan en Jeannette Staal. Ek syn pake fan heitekant, Johannes Linthorst Homan, wie kommissaris fan de Keninginne fan Drinte. De pake fan memmekant wie Henri Staal, minister fan Oarloch yn it kabinet-De Meester. Harry Linthorst Homan boaske op 9 jannewaris 1940 yn Wassenaar René Henriëtte del Court van Krimpen, dochter fan de golfer Gerry del Court van Krimpen en May van Loon. Se wienen inisjatyfnimmer ta de oprjochting fan de Golf & Country Club Lauswolt. Hja waard dêr beneamd as earelid.

Linthorst Homan wenne yn syn jeugd op it famyljelângoed Overcinge yn Havelte. Hjirnie folge er yn Assen it gymnasium, en studearre fan 1924 - 1929 rjochten oan de Ryksuniversiteit Leien. Fan 1929 - 1935 wie hy abbekaat, yn in praktyk mei syn broer Hans Linthorst Homan. Hjirnei waard er direksje-sekretaris by Philips. Hy die mei oan it ferset en drige yn 1942 arrestearre te wurden. Nei in flecht fia Belgje, Frankryk en Spanje kaam hy yn 1943 yn it Feriene Keninkryk. Linthorst Homan waard amtner op it ministearje fan Binnenlânske Saken fan it Nederlânske regear yn ballingskip, en waard sous-chef fan it Militêr Gesach. Yn dy funksje moast hy syn broer Hans yn 1945 meediele dat dizze staakt wie yn syn funksje as kommissaris fan de keninginne fan Grinslân.

Yn de hjerst fan 1945 frege Louis Beel him kommissaris fan de kenininginne yn Fryslân te wurden. Linthorst Homan wegere, omdat hy fûn dat hy dêr as Drint nei op syn plak wie. Doe't der nochris mei klam in  berop op him dien waard, stimde hy ta, mar allinnich as hy in proeftiid krije soe fan twa jier. De Friezen wienen lykwols wiis mei him, en hy soe úteinlik 25 jier yn funksje bliuwe. Hy waard opfolge troch Hedzer Rijpstra.

Hy ferstoar op 83-jierrige leeftiid en leit begroeven yn in famyljegrêf by de Herfoarme Tsjerke fan Havelte. Nei him is in slûs neamd yn it rivierke de Linde, de *Mr. H.P. Linthorst Homanslûs*.
Blaricum (gemeente)

**Blaricum** is in gemeente yn de Nederlânske provinsje Noard-Hollân, yn 'e lânstreek it Goai. It haadplak is Blaricum (plak). De gemeente, dy't yn 1817 ûntstie as in ôfspjalting fan it âldere Laren, hat 8.962 ynwenners (boarne: CBS) en in oerflak fan 15,59 km². Mei in trochsneed ûnreplik-goedwearde (WOZ-wearde) fan €539.000 wie de gemeente de op twa nei rykste fan Nederlân neffens it CBS yn 2007. 

Yn de gemeente leit it streeksikehûs Goai-Noard (sûnt 15 oktober 2006 omdoopt yn 'Tergoaisikehuzen -- lokaasje Blaricum'. Troch dat sikehûs hat de gemeente in heech bertesifer (mei memmen út de omkriten), mar wol in konstant ynwennertal.
Blaricum

* Blaricum (gemeente), de gemeente yn Noard-Hollân.
* Blaricum (plak), it haadplak fan de gemeente Blaricum.
Blaricum (plak)

**Blaricum** is in plak yn de gemeente Blaricum. It plak bestiet út de buorren en de wiken Bijvanck en Nij-Blaricum
It leit yn it Goai. Krektas it tichtbylizzende Laren is it fan âlds in brinkdoarp dêr't noch in soad pleatsen fan bewarre bleaun binne. Begjin 20e iuw fêstigen har yn Blaricum in soad rike Amsterdammers en keunstners, wêrtroch it doarp mear oansjen krige.

Yn it beskerme doarpsgesichtIn stiet in monumintale herfoarme tsjerke en iissalon De Hoop, yn 2009 útroppen ta Iissalon fan it Jier. Dêr stiet by moai waar altyd in rige folk te wachtsjen.

## Bekende persoanen dy't yn Blaricum wenje
* Gordon;
* Marco Borsato;
* John de Mol;
* Paul de Leeuw;
* Rene Froger;
* Anita Meyer;
* Jerney Kaagman;
* Anita Witzier.

## Ferskaat
* Blaricum is regionaal bekend om syn jierliks yn augustus hâlden Blaricumske merkedagen.
* De telefyzjesearje Gooische Vrouwen spilet him ôf yn Blaricum;
* De akteur Coen Flink is yn juny 2000 hjir te hôf brocht.

## Stedsbyld

Ofbyld:Blaricum 35.JPG|Blaricum
Ofbyld:Blaricum(NH) Buorren 4.JPG|Blaricum
Ofbyld:Blaricum (NH) Schapendrift Tolhúske 2.JPG|Blaricum, tolhúske oan de Skieppedrift
Ofbyld:Blaricum Iemnesserwei 49.JPG|*Jagtlust*
Ofbyld:Blaricum hotel Bellevue.jpg|Blaricum, hotel *Bellevue*


## Iepenbier ferfier
Blaricum hat in carpoolplak oan ôfrit 35 fan de A27 dêr't in oantal buslinen gearkomt:

## Keppeling om utens
* Webside fan de gemeente
Heemstrastate (Moarre)

**Heemstrastate** wie in state súdwestlik fan Moarre oan de Hearrewei fan Mitselwier nei Eanjum.

Sippe Heemstra wie ien fan de haadlingen út East-Dongeradiel dy't by it sluten fan de frede mei Grins yn 1449 wie. Hy hearde ta de Fetkeapers en waard yn 1474 fêstset op Jancko Douwema syn stins yn Langwar. Syn soan Sijds moast neat hawwe fan oansluting by Grins en dat hat him it libben koste. Sijds syn soan Sippe keas partij foar de Boergonjers en waard balling.

De state kaam begjin 16e iuw oan Frans fan Scheltema dy't boaske wie oan de widdo fan Sippe Sijds. Der lizze Scheltema's yn de Moarster tsjerke. Yn 1676 waard de state kocht troch de famylje Andreae en beskreaun as: *Hiemstra State en de sate met stins, huisinge, poort, singels, grachten en homeijen*. De *gestoelten in de Kerk* en *begrafenisse to Morra* sieten by de keap yn.

Yn 1738 en 1748 wurdt Johan Poppe Andreae van Plettenberg as eigner neamd en yn 1787 is dat oerste Sluijterman. Yn 1800 wurdt 'de Stins Scheltema met poort onder Morra' te keap oanbean en in jier letter wer, mar dan as sloopobjekt.

Fan Jacobus Stellingwerf is in tekening bekend fan in hûs mei it ûnderskrift *behoort tot Metslawier aen den Hr van Plettenburg* dat wierskynlik Heemstrastate foarstelt.

Op de kadastrale minútkaart fan 1832 is it (ûnbeboude) terrein mei in greft rûnom noch dúdlik oanwêzich. Anno 2010 docht op it plak fan Heemstra neat mear tinken oan de state. FAMKE klassifisearret it perseel as 'fan archeologysk belang', mar it boaiemargyf is troch lânbouaktiviteiten fersteurd.

## Eigners en bewenners
* 1449 Sippe Tjaerda/Heemstra en Ansck Heemstra
* ? - 1491 Ansck Heemstra
* 1491 - Feye, Rienk en Syds Heemstra
* 1511 Sippe Sydsz. Heemstra
* widdo fan Sippe Sydsz. Heemstra troud mei Frans fan Scheltema
* Wopke Scheltema thoe Morra
* Sippe fan Scheltema troud mei Rixt fan Scheltema
* Rixt fan Scheltema troud mei Tjerck Goslicks van Herema
* Frouck fan Herema troud 1) Henning Georg fan Andreae; 2) Lambert fan Coehoorn
* 1676 famylje Andreae
* Rixt fan Andreae troud 1) Casper Tiddinga; 2) Willem fan Haren
* Elisabeth Titia fan Haren troud mei Hendrik Casimir fan Plettenbergh
* 1738, 1748 Johan Poppe Andreae fan Plettenberg
* 1785 Hendrik Casimir fan Plettenberg
* 1832 Folkert Cornelis Botma 

## Keppeling om utens
* Genealogy Heemstra troch S. Wierstra
Drouwen

**Drouwen** is in iesdoarp op de Hûnsrich yn de gemeente Borger-Odoorn yn Drinte.

## Lizzing
Oant 1998 hearde Drouwen by de doetiidske gemeente Borger, dy't doe opgie yn de gemeente Borger-Odoorn. It doarp leit tusken Borger (suden) en Gasselte (noarden). Bewesten leit it bosk Drouwenerveld mei brântoer, heidereservaat en de dobben Smitsveen, Meeuwenveen, Watermolenveen, Lunsveen en Meindersveen. Benoarden Drouwen leit it Drouwenersân, dêr't de eastlike helte fan in grutte heideflakte mei sânferstowing is; de westlike in boskgebiet mei kafee-restaurant en bungalowpark. Fjild en sân yn it gebiet om it doarp hinne lûke in soad toeristen oan.  

## Skiednis
Yn 1381-83 waard sprutsen fan *Druwen in den kerspel to Borgheren*. De namme betsjut: op of by de *druw* (ikker- of boulân; *druwen* = bebouwe). Ek boarnen út 1463 en 1482 neame *Druwen*, ien út 1609 jout Drouwen. Besibbe mei de manljusnamme Drouwe, Druwe en Dru wurdt nei alle gedachten net as werkikheid achte. 

De hunebêden D 19 en 20 wienen de earste dy't mei moderne archeologyske techniken ûndersocht waarden yn 1912 ûnder lieding fan J.H. Holwerda. Drouwen wie ien fan de njoggen marke- en feangenoaten betreffende it Konvenant fan 1817 mei de stêd Grins oer de turfôffier oer it *Stadskanaal*. Yn de Drouwenerfeanen begûn de ôffier yn 1822. Yn de tiid fan de ôfskieding skate Drouwen him tsjerklik ôf fan Borger. It wie eartiids in tige earm doarp: *De moezen ligt er dood veur de spinde (breakast) en die er nog bint, die staot bokkie um 't katoen oet de laamp te vreten*... Skelnammen foar de ynwenners: *Bontrokken, Poepen, Dikbillen, Steenkloppers, Stoetkonten* en *Mikken*.

## Toerisme
Drouwen is in lyts doarp mei sa 'n 500 ynwenners, mar yn de simmer binne der folle mear minsken, want it plak is populêr by toeristen. De wichtichste reden hjirfoar binne de bosken en heidefjilden om it doarp hinne, it Drouwenersân benoarden fan it doarp (tusken Drouwen en Gasselte) en it Drouwenerfjild (boskwachterij Gieten-Borger) westlik fan it doarp. Yn dizze boskwachterij hat Steatsboskbehear it Beamkroanpaad kreëarre, dêr't men ûnder de grûn en yn de krunen fan de beammen ynformaasje oer de natuer krijt, wylst yn it Drouwenersân wer in keppel heideskiep oer de heide swalket. 

Oare trekpleisters binne de hunebêden en attraksjepark Drouwenerzand). By *Versteend leven* is der in eksposysje en ferkeap fan bysûndere stiennen en fossilen. Foar de oernachting binne der kempings, bungalowparken en in hotel, en ek de restaurants binne foar in grut part op toeristen rjochte.

## Berne yn Drouwen
* Jan Krol (1962-2023), rekke ferneamd as de jonge Bartje út de telefyzjesearje mei deselde namme út de jierren santich, waard hjir berne en wenne by syn âldelju op de pleats.
Jan Loman

**Jan Loman** (Boalsert, 1918 - Beetstersweach, 13 novimber 2006) wie in byldzjend keunstner, dichter en yngenieur fan it Buro Ruilferkaveling fan it Kadaster yn Ljouwert en lânmjitter foar it kadaster fan Grins.

## Libben en wurk
Jan Loman waard berne yn Boalsert, gie yn De Gordyk nei de legere skoalle en op It Hearrenfean nei de HBS. Hy koe goed tekenje en woe fan jongs ôf al keunstner wurde. Hy wie goed yn de eksakte fakken, dat op oanstean fan syn âlden, dy’t mienden dat der mei keunst gjin drûch brea te fertsjinjen wie, gie er nei de Technyske Hegeskoalle yn Delft en waard sivyl lânmjitter (1941). Ien fan syn dosinten wie Willem Schermerhorn, de heechlearaar lânmjitkunde en luchtkartearing dy’t nei de Twadde Wrâldkriich minister-presidint waard. Yn 1935 sjocht er wurk fan skilders fan de Haachske Skoalle en fan leden fan De Styl yn it Haachsk Gemeentemuseum en dat rekket him tige, benammen it wurk fan Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. 

Hy hat syn hiele wurksume libben, oant 1981, by it kadaster yn Nederlânsk-Ynje (Batavia, Sumatra en Timor, fan 1945 oant begjin 1949) en Nederlân wurke. Yn 1948 troude er mei Selma Sophie van Hutten, berne yn Balikpapan op Borneo. 

As keunstner wie er autodidakt en leart er him ferskillende techniken oan: skilderjen, tekenjen, etse en seefdrukke. Hy wie sterk besibbe oan De Styl (kastkes, reliëfs) en mei it Materialisme (fotografy). Jan Loman wie ien fan de oprjochters en foarsitter fan de Grinzer keunstnersgroep NU, dêr't modern oriïntearre keunstners har ferienen. Lykas Jan van der Zee, Martin Tissing en Jo van Dijk. Loman makke ûnder mear haikû's (dy’t bondele binne ûnder de titel *Navigator*), kollaazjes, foto's en skilderijen. 

Wie fan begjin ôf oan lid fan de Waadferiening en ûntwurp it bekende logo mei reade stip. Ek makke er it omkaft fan it periodyk "Waddenbulletin" fan dizze feriening. Die mei oan miljeuhappenings en - manifesten ( "Wadnu" ) mei de keunstnersgroep NU.


Ofbyld:Sculpture Jan Loman Beetsterzwaag.jpg|thumb|Skulptuer fan Loman in Beetstersweach
Ofbyld:Jan Loman haiku Vuurtoren Schiermonnikoog.jpg|thumb|Haikû fan Loman by de fjoertoer fan Skiermûntseach 
Ofbyld:Jan Loman haiku Kobbeduinen Schiermonnikoog.jpg|thumb|Haikû's fan Loman yn it Noarsk en yn it Nederlânsk by it beaken yn de Kobbedunen op Skiermûntseach
Ofbyld:Logo Waadferiening.jpg|Logo Waadferiening
John Shepherd-Barron

**John Adrian Shepperd-Barron** (Shillong (Yndia), 23 juny 1925 – Inverness (Skotlân), 15 maaie 2010) wie in Skotsk útfiner fan ûnder mear de pinautomaat. Yn 2005 krige hy de Oarder fan it Britske Ryk.

Hy studearre oan de Universiteit fan Edinburgh en de Universiteit fan Cambridge. Yn de jierren sechtich gie er oan it wurk foar De La Rue Instruments. Doe't Shepherd-Barron yn de jierren 60 in sûkelarjeautomaat foarby rûn, frege hy him ôf wêrom't der net soksoarte apparaat bestie om jild út te heljen nei kantoaroeren.
Yn 1967 ynstallearre de bank Barclays yn Londen de earste 'Automated Teller Machine'. Dêr koe de kears maksimaal 10 pûn ôfhelle wurde. Omdat der destiids noch gjin sprake wie fan bankkaarten, waard der wurke mei spesjale cheques. Dy wiene gemysk bewurke en hienen in geheime koade. Dy masine waard yn Ingelsktalige lannen bekend as de ATM (*Automated Teller Machine*) en yn Nederlânskstalige lannen as pinautomaat of *flappetap* (bargoens).  Barron hie in pinkoade fan seis sifers útsteld, mar omdat syn frou dy net ûnthâlde koe, waarden it úteinlik fjouwer sifers. Tsjintwurdich binne der wrâldwiid mear as 1,7 miljoen pinautomaten beskikber.

Neist de pinautomaat hat hy ek tal fan oare minder súksesfolle saken útfûn, lykas in apparaat dat lûden fan orka's ôfspilet om sa seehûnen te ferjeien fan salmkwekerijen.
Jack Lousma

**Jack Robert Lousma** (Grand Rapids, Michigan, 29 febrewaris 1936) wie in NASA-astronaut dy't by de Skylab-bemanning hearde dy't fan 28 july 1973 ôf 59 dagen, 11 oeren en 9 minuten yn de romte wie.

Syn pake Sipke Lousma emigrearre yn 1893 fan Piaam nei de Feriene Steaten. Yn juny 1974 brocht Jack Lousma in offsjele besite oan Fryslân. Hy wie doe ûnderweis nei Ruslân, omdat er reserve-astronaut wie by it mienskiplik Amerikaansk-Russysk romtefeartprojekt simmer 1975.
LOM-ûnderwiis

**LOM-ûnderwiis** joech fan 1952 oant 1998 ûnderrjocht oan bern mei lear- en of opfiedingsswierrichheden, in foarrinder fan it spesjaal ûnderwiis (SBO). 

Yn 1974 wiene der 7 LOM-skoallen yn Fryslân: Drachten (kristlik en iepenbier), It Hearrenfean (iepenbier), Ljouwert (kristlik en iepenbier) en Snits (kristlik en iepenbier).
Oan de skoallle wienen faak in logopedist, in skoaldokter en in maatskiplik wurker ferbûn. Soms wurke út in lomskoalle wei in remedial teacher yn it reguliere ûnderwiis.

De LOM-skoalle yn Ljouwert hie ek in ôfdieling beukerûnderwiis en in ôfdieling fuortset bûtengewoan ûnderwiis. Yn 1974 hie dy skoalle 150 learlingen, de oare 6 gemiddeld sa'n 10 learlingen (60-120). Talitting ta in lomskoalle wurdt dien troch it talittingskommisje, dêr't it haad fan de skoalle, in skoalarts en in bernepsycholooch yn sitte.
Walloanje

**Walloanje** (Frânsk: *Wallonie*) is it súdlike lânsdiel fan Belgje dêr't benammen Frânsk (en in bytsje Dútsk yn de provinsje Luik - de Dútsktalige Mienskip) sprutsen wurdt, wylst de fiertaal yn it noardlike part Flaanderen Nederlânsk is. De offisjele namme is it **Waalsk Gewest** (Frânsk: *Région wallonne*) en de ynwenners wurde Walen neamd. De *Frânske Mienskip* soarget foar taalkundige saken en omklammet ek de Frânsktaligen yn it Brusselsk Haadstedsk Gewest. Yn Walloanje binne it Waalsk Gewest en de Frânske Mienskip net gearfoege. De haadstêd fan Walloanje is Namen (*Namur*), de haadstêd van de Frânske Mienskip is Brussel (*Bruxelles*).

It Waalsk Gewest hat neistenby 3.705.000 ynwenners (2025)  op in oerflak fan neistenby 16.901 km². 

Walloanje omklammet de provinsjes:
# Waalsk-Brabân (*Brabant wallon*) - haadstêd Waver (*Wavre*)
# Henegouwen (*Hainaut*) - haadstêd Bergen (*Mons*)
# Luik (*Liège/Lüttich*) - haadstêd Luik (*Liège*)
# Lúksemboarch (*Luxembourg*) - haadstêd Aarlen (*Arlon*)
# Namen (*Namur*) - haadstêd Namen (*Namur*)

## Lânskip
Yn it easten lizze de Ardinnen, in berchtme.

## Sjoch ek
* Flaanderen
* Brusselsk Haadstedsk Gewest
* Stedsregio Brussel

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Walloanje
Jaap Maarleveld

**Jakob Johan Maarleveld**, meast **Jaap Maarleveld** (Flaardingen, 11 maart 1924 - Amsterdam, 28 septimber 2021) út Fryske Peallen wie akteur en oprjochter, en mei syn frou, artistyk lieder fan it noardlik toanielselskip de Noorder Compagnie (1966). Yn 1976 droech er de lieding oer oan Z. Kraus.

Hy gie nei toanielskoallen yn Amsterdam en Parys, debutearre yn 1947 by it Rotterdamsk Toaniel fan Ko Arnoldi. Tusken 1950-1953 spile er by it selskip Puck yn Amsterdam, tusken 1952-1956 by it ABC-kabaret fan Wim Kan. Fan 1956-1959 by de Nederlânse Comedie, trije jier freelance.  

Hy waard sûnt 1962 bekend fan telefyzje troch syn haadrol yn de bernerige *[[Okkie Trooy]]* út de jierren '60 fan de 20e iuw. Ek liende er syn stim foar ferskillende harkspullen. Yn 1964 krige er in stúdzjebeurs foar de Sorbonne. Sette in soad toaniel oer, benammen út it Frânsk. Dêrnei hie er in roltsje yn de populêre searje *[[Floris (telefyzje)|Floris]]* dêr't er de rol fan Karel fan Gelre spile. Maarleveld wie ek te hearren yn it troch him oersette en bewurke harkspul *[[Dood van een vrijgezel]]* dêr't er de frijfeint spile. 

Oant de jierren '90 waard it wat stiller, oant er de rollen krige yn ûnder oare *[[De Bunker (film)|De Bunker]]* (1992) en *[[Kruimeltje (film)|Kruimeltje]]* (1999). Fierders hie er in oantal gastrollen yn de telefyzjesearje *[[Baantjer (telefyzjesearje)|Baantjer]]*. Sûnttids is hy - benammen troch syn hege leeftiid - benammen te sjen yn gast- of lytsere rollen. Hy wie troud mei de aktrise Manon Alving (1923-2010).

## Filmografy
* 1962 - *[[Okkie Trooy]]* - Okkie Trooy
* 1968 - *[[Floris (telefyzje)|Floris]]*: Het gestolen kasteel - Karel fan Gelre
* 1992 - *[[De Bunker (film)|De Bunker]]* - Van der Stam
* 1998 - *[[Baantjer (telefyzjesearje)|Baantjer]]*: De Cock en de moord in de politiek - Barend Zoomers
* 1999 - *[[Kruimeltje (film)|Kruimeltje]]* - Alde buorman
* 2002 - *[[Baantjer (telefyzjesearje)|Baantjer]]*: De Cock en de moordfilm diel 1 en 2 - Max de Vries
* 2003 - *[[Sloophamer (telefilm)|Sloophamer]]* - Jaap van den Berg
* 2007 - *[[Spoorloos verdwenen]]*: De verdwenen stiefmoeder - Samuel Cohen
* 2009 - *[[De Co-assistent]]*: Menear Poelstra (Ofl. *Een oude vriendin*, 2009)
* 2010 - *[[SpangaS]]* - Menear van Dam
* 2012 - *[[Van God Los (telefyzjesearje)|Van God Los]]*: De Hear van Klaveren (Ofl. 3 *Bitch Fight*)
* 2013 - *[[One Night Stand (searje)]]* - De feilingmaster (Ofl. *Verzet*, 2013]
* 2013 - *[[Nooit te oud]]* - Anton Brouwer
* 2016 - *[[Brasserie Valentijn]]* - Mynhear Hendriks
* 2016 - *[[Familie Kruys]]* - Frits
* 2017 - *[[B.A.B.S.]]* - Mynhear de Wit
* 2019 - *Random Shit* - buorman

### Harkspullen
* 1985 - *[[Dood van een vrijgezel]]* - Frijfeint
* 1985 - *[[Het tuinfeest]]* - Pope
* 1986 - *[[De moord op de antiquair]]* - Antikêr

## Keppelingen om utens
*  Jaap Maarleveld yn de IMDb
* Jaap Maarleveld yn de Teäter Ensyklopedy
Maeykehiem

**Maeykehiem** is in tehús yn Sint-Nyk foar koart ferbliuw foar minsken mei in hendikap. It is gjin gesinferfangend, mar in gesinûnderstypjende foarsjenning. Heechút trije moanne en dan eventueel nochris 3 moanne. Yn de praktyk is foar ± 70% fan de besetting de gemiddelde ferbliuwstiid 4½ moanne, foar de oaren 12-18 moanne.

Mei op inisjatyf fan âlden fan bern mei in ferstânlike beheining waard stichting Maeykehiem yn 1965 oprjochte. De namme ferwiist nei Marijke Meu, de earenamme foar Prinses Maria Louise fan Hessen-Kassel (1688-1765), de frou fan steedhâlder Johan Willem Friso. Hja sette har tige yn foar it wolwêzen fan minsken. It nijboude kompleks waard fjouwer jier letter, yn 1969, iepene troch Prinses Margriet.

Yn 1974 krige Maeykehiem in eigen terapygebou mei ûnder oare in oanpast terapybad (9 x 6 meter), in pierebad en in terapyseal. Opnamekapasiteit wie doe 50 pupillen, 47 personielsleden en parttime krêften.

Yn 1989 krige stichting Maeykehiem de AWBZ-erkenning en yn datselde jier waard de soarchynstelling útwreide mei 20 plakken. Letter binne der fasiliteiten bykomd lykas it yn deiaktiviteitensintrum De Wynfanger (1991) en de Wurkwinkel (1995), yn 2004 útfanhuzershûs Balk en thússoarch, yn 2005 in Mei Inoar wenning yn Snits.
It nije bewegingssintrum, mei swimbad en sportseal is yn 2007 yn gebrûk nomd. It swimbad hat in beweechbere boaiem, tal fan tilfoarsjennings en in apart snoezelbad.
Yn 2008 waard begûn mei de bou fan nije wenningen as ferfanging fan de âlde en in nij deibestedingssintrum. By it 40-jierrich bestean fan Maeykehiem yn 2009 waarden in oantal nije gebouwen iepene.
Pieter van der Mark

**Pieter van der Mark** (Aldegea, 9 oktober 1910 - Snits, 2 septimber 1977) wie in ûnderwizer en politikus fan de AR. Hie de portefúlje Underwiis, Kultuer en *public relations*. Hy wie troud mei Sietske de Wal.

Nei de kweekskoalle waard er ûnderwizer yn Bitgummole, fan 1945 - 1957 oan de rykslânbouwinterskoalle yn Snits en sûnt 1958 ynspekteur fan it lânbouûnderwiis. Wie, ûnder oare fia KFS (± 1930) en Ried fan de Fryske Beweging (± 1958) by de "Lauwerssé moat ticht"-aksje nau belutsen by de Fryske Beweging. Under syn lieding is in provinsjale taalpolityk fan de grûn komd. 
Hy wie lid fan it kolleezje fan Deputearre Steaten (1962 - 1975), lid fan Provinsjale Steaten foar de ARP (1954-1975).
Marre Aksje Groep

De **Marre Aksje Groep** fersette him sûnt begjin 1973 tysjin it Marreplan fan Wûnseradiel en Warkum. Leden fan de groep wienen S.F. Doting, A. Ringnalda, J. Kuiper, D. Koopen. Adviseurs dêrby prof. dr. yr. W. Jappe Alberts, Yr. H. 't Hoen en dûmny M.E. Pool.
 
De groep belei gearkomsten, skreau ynstjoerde stikken, naam it inisjatyf ta in enkête ûnder de Warkumer befolking, hold hantekeningsaksjes en brocht it boekje *Enkele kanttekeningen bij het Merenplan* út, mei bydragen fan Alberts, 't Hoen en Doting. 

Nei it weromnimmen fan it Marreplan troch de gemeentebestjoeren fan Wûnseradiel en Warkum waard de groep op 24 augustus 1973 opheft.
Skyldmar

De **Skyldmar** (*Schildmeer*) is in mar yn de provinsje Grinslân tusken Schildwolde en Overschild.

It is trochsneed 1 meter 50 djip en berint 284 ha. De mar heart foar it meastepart ta de gemeente Slochteren. Ien fan mar in pear yn de omkriten fan Delfsyl en Appingedam. It grutste part fan de ouwers is natoergebiet.

De wettersporter kin yn Steendam te lâne, dêr't ek in kampearplak en in partysintrum is. Fierders is der in fillapark. It mar is ek populêr by de jongerein. Tichteby lizzende marren binne de Aldamtmar (út 2006) en de Súdlaardermar. 

## Keppelings om utens
* Yndruk fan de Skyldmar yn Noorderbreedte
* Foto's Skyldmar
* Takomstfyzje fan de gemeente Slochteren foar it gebiet
Súdlaardermar

De **Súdlaardermar** (somtiden *Wolfsbargemar*) is in mar fan 540 ha mei ek noch 120 ha oan *overlanden*, benoarden Súdlaren en súdwestlik fan Hegesân. It is part fan it Drintsk-Grinzersk marrekrite.

## Súdlaardermargebiet
Grutte stikken fn de mar en de njonken lizzende polders hat stichting It Grinzer Lânskip it bewâld oer. De mar en omkriten is oanmurken foar Natura 2000 natoergebiet.

## Súdlaardermar
De Súdlaardermar is ûntstien yn de midsiuwen. 

Yn de boaiem fan de mar wurde hjir en dêr balstiennen fûn. Dat soene oerbliuwsels fan âlde wegen troch it eardere fean wêze kinne.

De mar leit foar likernôch in fearns part yn Drinte en foar sa'n trijefearns diel yn Grinslân. Utsein de fargeulen is de mar faak net djipper as ien meter. De mar kriget syn wetter fan de Hunze dy't har boarne hat yn it eardere fean ûnder Valthe. De Hunze komt de mar yn oan de súdkant ferlit dy as Drintske Djip oan de noardkant. Ek it Kieldjip komt yn de mar út.

Op de mar wurdt in protte syld. Oan de Drintske kant lizze de jachthavens *De Bloemert, Plankensloot* en *Meerzicht*. De noardside hat de jachthavens de *Rietzoom* en de *Leine* en it kapitale rekreaasjedoarp Meerwijck (mei jachthaven). It doarp Noardlaren is troch it *Noardlaarderfeartsje* te berikken.

Oan de noardkant is in rekreaasjestrân.

Image:20090806 Zuidlaardermeer Gn-Dr NL.jpg|*De Súdlaardermar fan de westlike igge ôf sjoen (2009)*


## Keppelings om utens
*Natura 2000 gebiet