open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harper Publications

**Harper Publications** is in Amerikaanske útjouwerij dy't oprjochte waard yn 1817 en fêstige is yn New York. Sûnt 1989 is it net mear in selsstannich bedriuw, mar ynstee de wichtichste ymprint fan HarperCollins Publishers, ien fan 'e grutste útjouwerijen fan 'e Angelsaksyske wrâld.

## Skiednis
Harper Publications waard yn 1817 oprjochte ûnder de namme J. & J. Harper, troch de bruorren James en John Harper, dy't eins fan berop drukker wiene. Yn 'e midden fan 'e 1820-er jierren waarden harren jongere bruorren Joseph Wesley Harper en Fletcher Harper ek fennoat yn it bedriuw, dat sadwaande yn 1833 omneamd waard ta Harper & Brothers (gauris ôfkoarte ta Harper & Bros.).

Behalven boeken begûn Harper healwei de njoggentjinde iuw ek tydskriften út te jaan. It earste dêrfan wie *[[Harper's New Monthly Magazine]]*, yn 1850, dat folge waard troch *[[Harper's Weekly]]* (1857), *[[Harper's Bazar]]* (1867) en *[[Harper's Young People]]* (1879). *Harper's New Monthley Magazine* ûntjoech him úteinlik ta *Harper's Magazine*, dat noch altyd publisearre wurdt troch de Harper's Magazine Foudation. *Harper's Weekly* gie yn 1916 op yn *The Independent*, dy't sels yn 1928 wer opgie yn *The Outlook*. *Harper's Bazar* is noch altyd ien fan 'e meast foaroasteande Amerikaanske frouljusblêden, dat no publisearre wurdt troch de Hearst Corporation.

Yn 1962 fúzjearre Haper & Brothers mei Row, Peterson & Company ta Harper & Row. Yn 1988 naam Harper & Row de Britske útjouwerij fan kristlike lektuer Marshall Pickering oer, dy't sels ek fuortkommen wie út in fúzje, tusken it Ingelske Marshall Morgan & Scott út Londen en it Skotske Pickering & Inglis út Glasgow. Harper en Row wie ûnderwilens yn 1987 sels oernommen troch News Corp, it bedriuw fan media-*tycoon* Rupert Murdoch, en nei't dat yn 1989 ek de Britske útjouwerij William Collins, Sons (oprjochte yn 1819) yn it besit krige, waarden dy beide útjouwerijen mei-inoar fúzjearre ta ien bedriuw, dat de namme fan HarperCollins Publishers krige. Neitiid hat dat him útwreide oant it ien fan 'e fiif grutste Ingelsktalige útjouwerijen fan 'e wrâld waard. Sûnt 2007 wurdt foar de measte útjeften de Harper-ymprint brûkt yn it plak fan 'e HarperCollins-namme.

## Ymprints
* Harper Business
* Harper Design
* Harper Paperbacks
* Harper Perennial (oarspr. namme: Perennial Library)
** Harper Perennial Modern Classics
* HarperLuxe
* HarperOne
* HarperVoyager (foarhinne Voyager; science fiction en fantasy)
** Eos (no yn ûnbrûk)
** Harper Prism (no yn ûnbrûk)
* HarperWave

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan HarperCollins Publishers
Irony

Fan **irony** (fan Grykske εἰρωνεία (eirooneia) = sabeare ûnwittendheid) is sprake as der wat oars sein wurdt as wat der bedoeld wurdt. Dêrom is irony faak allinnich werkenber foar in oefene of ynwijde fersteander. Om it ferskil tusken dat wat sein wurdt en dat wat bedoeld wurdt út te drukken, kin de irony gebrûk meitsje fan ferskeidene oare stylfiguren, sa as sarkasme en it *understatement*. Mei gesichtsútdrukkings en yntonaasje kin de brûker fan irony ekstra hints jaan dat syn útspraak net letterlik opfette wurde moat. 

Yn it Frânsk wurdt irony wol ris 'l'arme du faible' ('it wapen fan de swakke') nemeamd, omdat it de swakke mooglik makket om syn miening te jaan sûnder dat dat foar elkenien oerdúdlik en dêrmei gefaarlik is. 

### Irony yn de literatuer
Irony is net bûn oan tiid as streaming. In klassyk-Grykske tonielskriuwer as Aristophanes brûkte faak ferskillende foarmen fan spot, dêrûnder irony; yn it midsiuwske hikkeldicht Reynaert de Vos wurdt ek in soad gebrûk makke fan irony yn al har gradaasjes.
Dorchester Publishing

**Dorchester Publishing** wie in Amerikaanske útjouwerij fan *[[paperback]]s* dy't oprjochte waard yn 1971 en dy't fêstige wie yn New York. Hoewol't it bedriuw benammen bekendstie as útjouwer fan romantyske fiksje, brocht it ek skrillers, westerns en horrorromans út.

## Skiednis
Dorchester Publishing waard oprjochte yn 1971 en hold sels út dat it de âldste massamerkútjouwer fan 'e Feriene Steaten wie. Harren tradisjonele romantyske fiksje waard útbrocht ûnder de ymprint Leisure Books. Yn 1993 waard dêrnjonken de ymprint Love Spell oprjochte, foar nijere foarmen fan romantyk, yn 2003 folge troch de ymprint Smooch, foar romantyk foar jongfolwoeksenen. Yn 2004 waard fierders noch de ymprint Making It oprjochte, foar *[[chick-lit]]*-romans, wylst itselde jier mei Charles Ardai mei de ymprint Hard Case Crime úteinset waard dêr't skrillers ûnder útjûn waarden. Nei de oername fan 'e útjouwerij Sterling/MacFadden, ek yn 2004, publisearre Dorchester behalven *[[paperback]]s* ek de tydskriften *[[True Confessions (tydskrift)|True Confessions]]*, *[[True Story (tydskrift)|True Story]]* en ferskate oare *True ...*-tydskriften, dy't al bestiene sûnt de 1920-er jierren.

Yn augustus 2010, nei twa opienfolgjende jierren fan grutte ferliezen, kundige Dorchester oan dat se tydlik harren wurkmêd ferleine fan it útjaan fan boeken nei it útjaan fan e-boeken en *[[printing-on-demand]]*-tsjinsten. Yn oktober fan dat jier skraste de skrillerskriuwersferiening *[[Mystery Writers of America]]* Dorchester fan syn list fan goedkarde útjouwers om't it bedriuw yn gebreke bleaun wie op it mêd fan it beteljen fan royaltys oan skriuwers. Dyselde moanne waard bekend dat de Hard Case Crime-ymprint ferkocht waard oan Titan Books, en yn 2011 waarden de blêden *True Romance* en *True Love* fan 'e hân dien oan 'e útjouwerij BroadLit. Yn maart fan dat jier waard troch in grut tal skriuwers, ûnder lieding fan horrorauteur Brian Keene, in boykot ynsteld tsjin Dorchester, om't de útjouwerij noch altyd efterstallige royaltys net ôfdroegen hie. Hoewol't de útjouwerij folhold dat alles goedkomme soe, rekke it bedriuw almar fierder yn 'e swierrichheden, oant yn augustus 2012 Amazon Publishing it grutste part fan 'e fûnskatalogus fan Dorchester Publishing opkocht.

## Ymprints
* Family Doctor: sûnensgidsen
* Hard Case Crime: skrillers
* Leisure Books: tradisjonele romantyske fiksje (oprjochte as in selsstannich bedriuw yn 1957; yn 1982 oernommen troch Dorchester; yn 2010 opheft as ymprint)
* Love Spell: nijere foarmen fan romantyske fiksje
* Making It: *[[chick-lit]]*-romans
* Smooch: romantyske fiksje foar jongfolwoeksenen

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Dorchester Publishing
New American Library

De **New American Library** (NAL), in namme dy't oerset wurde kin as de "Nije Amerikaanske Bibleteek", is in Amerikaanske útjouwerij dy't oprjochte is yn 1948 en fêstige is yn New York. Dit bedriuw leit him benammen ta op 'e publikaasje fan betelbere *[[paperback]]*-werprintings fan literêre klassiken en wittenskiplike útjeften, hoewol't it ek wol populêre lektuer en net-wittenskiplike non-fiksje op 'e merk bringt.

## Skiednis
De NAL waard yn 1948 oprjochte troch de Amerikaanske útjouwers Victor Weybright en Kurt Enoch, yn 't earstoan ûnder de namme fan American Library of World Literature ("Amerikaanske Bibleteek fan Wrâldliteratuer"). Fan it begjin ôf oan wie it in autonome Amerikaanske difyzje fan 'e Britske útjouwerij Penguin Books. By de NAL kamen wurken út fan skriuwers as James Joyce en William Faulkner, en hoewol't de ferkeap yn 'e Feriene Steaten sels de wichtichste merk foarme, eksportearre de NAL ek in protte nei it bûtenlân. Dêr kaam noch by dat it Amerikaanske *[[Peace Corps]]*, in helporganisaasje dy't jonge Amerikanen útstjoerde nei ûntwikkelingslannen, op in stuit 150.000 eksimplaren fan 52 NAL-titels bestelde om wei te jaan oan 'e frijwilligers.

Mei dêrtroch wie de NAL tige súksesfol en hie de útjouwerij tsjin 1965 fan 'e útjeften fan syn wichtichste ymprints, Mentor en Signet, mear as 50 miljoen eksimplaren ferkocht. Sels gie de NAL trije kear oer yn oare hannen. Yn 1960 waard it bedriuw oankocht troch Times Mirror fan Los Angeles, al behold it ûnder it nije bewâld syn autonomy. Yn 1983 kochten Odyssey Partners en Ira J. Hechler de NAL foar in bedrach fan mear as $50 miljoen fan Times Mirror. Fjouwer jier letter, yn 1987, waard de útjouwerij lykwols wer yntegrearre yn syn oarspronklike memme-ûndernimming, doe't de NAL oankocht waard troch de Penguin Group. Sûnt dy tiid is de NAL in difyzje fan Penguin bleaun.

## Ymprints
* NAL Accent
* Mentor Books (meast non-fiksje, sûnt 1979)
** Mentor-Omega (roomsk-katolike filosofy)
** Mentor Executive Library (saaklike en ekonomyske non-fiksje)
* Obsidian Books
* Onyx Books
* Plume (sûnt 1970)
* Signet Books (fiksje, sûnt 1948)
** Signet Classics (werprintingen fan literêre klassiken)
** Signet Eclipse
** Signet Key (fiksje foar jongfolwoeksenen)
** Signet Select
** Signet Science (wittenskiplike útjeften)
* Roc Books (science fiction en fantasy)
* Topaz Books

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e New American Library
Little, Brown Book Group

De **Little, Brown Book Group** is in Britske útjouwerij, dy't yn 1992 ûntstie by de oankeap troch it Amerikaanske Little, Brown and Company fan 'e Britske ymprint MacDonald Futura. De Little, Brown Book Group makket ûnderdiel út fan Hachette UK, de Britske difyzje fan 'e Frânske útjouwerij Hachette Livre.

## Skiednis
MacDonald Books waard oprjochte yn 1938, en Futura Books yn 1973. Nei de fúzje yn 1979 waard MacDonald Futura oernommen troch Maxwell Communications, dat it bedriuw yn 1992 trochferkocht oan 'e Amerikaanske útjouwerij Little, Brown and Company. MacDonald Futura waard dêrnei omneamd ta de Little, Brown Book Group, dat de Britske difyzje fan Little, Brown and Company waard.

Yn 2006 ferkocht Time Warner syn útjouwersdifyzje, dêr't ek Little, Brown and Company ûnder foel, oan 'e Frânske útjouwerij Hachette Livre, dy't ûnderdiel is fan 'e Lagardère Group. Hachette Livre keppele de Little, Brown Book Group los fan 'e Amerikaanske memme-ûndernimming, en brocht de útjouwerij ûnder by Hachette UK, syn Britske difyzje, wylst Little, Brown and Company by de Hachette Book Group, de Amerikaanske difyzje, kaam te hearren.

De Little, Brown Book Group jout û.m. de boeken foar folwoeksenen fan skriuwster J.K. Rowling út, en yn 2013 kaam der ek de autobiografy *I Am Malala* út, fan Nobelpriiswinneresse Malala Yousafzai.

## Ymprints
* Abacus Books (sûnt 1973)
* Atom Books (sûnt 2002)
* Constable & Robinson
** C&R Crime
** Canvas Books
** Constable & Co.
** Corsair Books
** Much-in-Little
** Right Way Books
** Robinson Publishing
* Hachette Digital
* Little, Brown
* Orbit Books
** Orbit Australia
** Orbit U.S.
*** Redhook
*** Yen Press
* Piatkus books (sûnt 1979)
* Sphere Books
* Virago Press

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Little, Brown Book Group
Paranormal romance

***Paranormal romance***, wat oerset wurde kin as "boppenatuerlike romantyk", is in literêr en filmysk subsjenre dat romantyske fiksje kombinearret mei ien of mear sjenres dêr't boppenatuerlike (of bûtenierdske) eleminten yn foarkomme, lykas fantasy, horror of science fiction. Dêrby is it wichtich dat foar de opbou fan it ferhaal de klam lein wurdt op it romantyske elemint, wylst it boppenatuerlike elemint fral fan belang is foar de eftergrûn fan it ferhaal. Hoewol't mear tradisjonele fantasy-, horror- en science fiction-ferhalen mei in romantyske subplot soms ek wol oanmurken wurde foar *paranormal romance*, is dat eins net wat it sjenre echt ynhâldt.

Yn 'e regel giet it by *paranormal romance* om in romantyske relaasje tusken in minske en in fampier, in wearwolf, in geast of in oar, soartgelikens boppenatuerlik wêzen, al wurde der ek romantyske relaasjes ta rekkene mei bûtenierdske wêzens of mei oare minsken út histoaryske tiidrekken dy't troch tiidreizgjen berikt wurde. Minder faak foarkommend binne romantyske relaasjes mei minsken dy't boppenatuerlike krêften hawwe, lykas telepaty of telekineze. 

*Paranormal romance* is in sjenre dat syn woartels hat yn in oar literêr sjenre, dat fan 'e Goatyske roman, de direkte foarrinner fan 'e hjoeddeiske horror. Hoewol't *paranormal romance* yn syn moderne foarm al teminsten sûnt de 1930-er jierren bestiet, is de grutte populariteit derfan in relatyf resint ferskynsel, dat om it jier 2000 hinne fasilitearre waard troch de groei fan it ynternet en de ûntwikkeling fan it elektroanysk útjaan fan teksten. Tusken 2002 en 2004 allinnich al waard it tal útjûne *paranormal romance*-titels yn 'e Feriene Steaten ferdûbele oant 170 per jier. Fan in populêr boek fan dit sjenre kinne yn Amearika allinnich al maklik 500.000 eksimplaren ferkocht wurde. Anno 2015 is *paranormal romance* noch altyd ien fan 'e fluchst groeiende romantyksjenres.

Auteurs dy't harren yn it *paranormal romance*-sjenre spesjalisearre hawwe, binne bygelyks Stephenie Meyer (bekend fan 'e ferfilme *Twilight*-rige), Dani Harper, Richelle Mead, Kerrelyn Sparks, Jessica Bird, Kresley Cole, Christine Feehan en Kelley Armstrong. Neffens statistiken dy't yn 2013 troch de Amerikaanske fantasy- en science fiction-útjouwerij Tor Books frijjûn waarden, binne fan 'e skriuwers fan *pararnormal romance* 57% froulju en 43% manlju, wylst yn oare subsjenres fan fantasy en science fiction de auteurs foar likernôch 67% manlju en 33% froulju binne.
Nyomi Marcela

**Nyomi Marcella**, echte namme: Naomi (?) **Marcelia** (Encinitas (Kalifornje), 9 july 1981), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Javaansk etnysk komôf. Har artystenamme wurdt gauris op ûnderskate manearen ferhaspele ta Nyomi Marcella, Naomi Marcella, Naomi Marcela, Nayomi Marcella en Nyomi Marsala, wylst hja yn it begjin fan har karriêre ek wol wurke hat ûnder de nammen Nyomi Arman, Nyomi, Naiomi, Naiomi en Lu-Lim. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 48&nbsp;kg en kupmaat 34B. Marcela har âldere suster Jade Marcela wie foarhinne ek aktyf as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Neffens de measte boarnen waard Nyomi Marcela op 9 july 1981 berne yn Encinitas, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje, en net yn 'e Amerikaanske steat Hawaï, sa't de *Internet Movie Database* (IMDb) beweart. (De IMDb wol ek hawwe dat Marcela en har âldere suster Jade in twilling binne, wylst alle oare boarnen der ienriedich oer binne dat dat net sa is.) Yn alle gefallen wiene Marcela har âlden Yndonezyske ymmigranten yn 'e Feriene Steaten, dy't oarspronklik ôfkomstich wiene út Tegal, yn 'e Yndonezyske provinsje Midden-Java. Nyomi Marcela groeide op yn súdlik Kalifornje.

Yn 2001, doe't se tweintich jier wie, makke se yn neifolging fan har âldere suster Jade har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se dêrnei yn 269 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Penthouse (fideolabel)|Penthouse]]*, *[[Pure Play Media]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Vivid Entertainment]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]*, *[[Diabolic Video]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[West Coast Productions]]*, *[[Sin City (filmstudio)|Sin City]]*, *[[Hustler Video]]*, *[[Red Light District]]*, *[[Anabolic Video]]*, *[[Devil's Film]]*, *[[Jill Kelly Productions]]*, *[[Adam & Eve (bedriuw)|Adam & Eve]]* en *[[VCA Pictures]]*. Dêrby spile Marcela yn teminsten trije sênes mei har suster Jade. Njonken har aktearwurk posearre se ek foar ferskate neakenblêden. Yn 2010 loek se har út 'e pornoyndustry werom.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Nyomi Marcela yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Nyomi Marcela yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Nyomi Marcela op ''FreeOnes''
Fitness

**Fitness** is in út it Ingelsk oernommen term dy't letterlik "it hawwen fan in goede lichaamlike kondysje" betsjut, mar wêrmei't yn it Frysk ferwiist wurdt nei it gehiel fan sporten en oare treningsaktiviteiten dy't beoefene wurde om sa'n kondysje te krijen. Fitness wurdt yn 'e regel bedreaun yn sportskoallen of fitness-sintra, ûnder begelieding fan spesjalisearre treners, mar kin ek thús, op eigen manneboet, beoefene wurde.

Foar thústrening is it lykwols al wichtich dat men genôch kennis oer dit ûnderwerp hat, want mei ferkearde trening kin men jinsels raar skeine. Sportskoallen en fitness-sintra beskikke oer grutte apparaten dy't spesjaal foar fitnesstrening ûntwurpen binne, lykas hometreners, crosstreners en binnendoar-roeimasines. Men kin jinsels ek sûnder sokke masines trene, bygelyks mei ienfâldige apparaten dy't opklapt en ûnder jins bêd opburgen wurde kinne, of troch ienfâldiger oefenings te dwaan, lykas toutsjespringen, *[[stretching]]* ("út-" of "oprekken"), opdrukken, oplûken of it dwaan fan *[[sit-ups]]*.

Fitnesstrening kin, lykas bekend, foar ferskate doelen tsjinje, bgl. ta stipe fan 'e sûnens en algemien fitheid; it oanmeitsjen fan spieren (bodybuilding) of de taname fan spierkrêft; of it ferbrânen fan lichemsfet mei de bedoeling om ôf te fallen. Ek kin it gewoan in leafhawwerij wêze dêr't men aardichheid oan hat, sadat it dwaan fan fitnesstrening in doel op himsels wurdt. Minder bekend is dat fitnesstrening ek ynset wurde kin foar medyske doelen, mei't it effektyf bleken is om klachten foar te kommen of te ferminderjen fan sûkersykte, hege bloeddruk, hertfalen, de longsykte COPD, bonke-ûntkalking en depressiviteit.
Angelina Castro

**Angelina Castro**, echte namme: **Francys Delia Valdes** (Havana, 6 septimber 1982), is in Kubaansk-Amerikaansk neakenmodel, pornografysk aktrise en pornoregisseur, dy't bekend stiet om har wielderich foarkommen. Neffens har offisjele opjefte is se 1.73&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 71&nbsp;kg. en in natuerlike kupmaat 42F.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Castro waard yn 1982 berne yn 'e Kubaanske haadstêd Havana. Doe't se tsien jier wie, emigrearren har âldelju mei har, har âldere suster en har jongere broer nei de Dominikaanske Republyk, dêr't se twa jier letter wei trochreizgen nei de Feriene Steaten. Fan har tolfde ôf groeide Castro op yn Miami, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Floarida. Dêr wie se belutsen by ferskate opstjitsjes op 'e middelbere skoalle by wize fan protest tsjin it rezjym fan Fidel Castro (gjin famylje) yn har heitelân. Nei't se har skoaldiploma helle hie, folge se in medyske oplieding, wêrby't se yn 't earstoan de bedoeling hie om giropraktist te wurden. Uteinlik keas Castro der lykwols foar om fysioterapeut te wurden. Hja ûnderhold harsels ûnder har stúdzjetiid mei baantsjes as kassiêre en hierknipster.

### Pornokarriêre
Wylst se koart nei it ôfrûnjen fan har oplieding wurksum wie as fysioterapeut, besleat Castro yn 2008 út nijsgjirrigens mei te wurkjen oan in amateurpornofilm, dy't yn har wenplak Miami fenomenaal populêr waard. Hja waard frege foar in ynterview yn it radioprogramma *The Enrique Santo Show*, dêr't se har kar foar pornografysk wurk ferdigene. Neitiid keas se derfoar om pornoaktrise fan berop te wurden, wêrby't se yn 2009 foar it earst yn in profesjonele pornografyske film spile.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Castro sûnt oan mear as 55 pornofilms meiwurke, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Elegant Angel]]*, *[[The Score Group]]*, *[[Pure Play Media]]* en *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*. Ek hat se in protte wurke foar pornosites op it ynternet, wêrûnder *[[BangBros]]*, *[[Reality Kings]]*, *[[Brazzers]]* en *[[Naughty America]]*. Yn 2011 regisearre Castro de film *Angelina Mundo* foar de studio *Justin Slayer International*.

Nei har earste radioynterview gie Castro troch mei har optredens yn radio- en tillefyzjeprogramma's. As earste Kubaanske pornostjer presintearre hja fanôf oktober 2008 in eigen programma op 'e *mainstream*-tillefyzje, mei as namme *La Cosa Nostra*. Fan 2010 ôf wie Castro te sjen op alle wichtige Spaansktalige tillefyzjestjoerders yn Miami: *Univision*, *Telemundo*, *Americateve* en *Mega TV*, wêrby't se û.m. seksuologyske advizen joech oan jonge pearkes.

### Priveelibben
Nei eigen sizzen ûnderstipet har hiele famylje Castro har karriêrekar. Hja is net religieus en drinkt gjin alkohol. Hja is de mem fan in jonge soan, en hâldt fan Miami, honkbal, basketbal en skuon.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Angelina Castro
* Biografy en filmografy fan Angelina Castro yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Angelina Castro yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Angelina Castro op ''FreeOnes''
Igor Sikorsky

**Igor Ivanowitsj Sikorsky** (Oekraynsk: Ігор Іванович Сікорський, Russysk: Игорь Иванович Сикорский) (Kiëv (de Oekraïne), 25 maaie 1889 - Easton (Konettikut), 26 oktober 1972) wie in Oekraynsk-Amerikaansk loftfeartpionier. Sikorsky hat ferskate wichtige bydragen levere oan de ûntjouwing fan de loftfeart. Hy wie ûnder mear de earste dy't fleanmasines mei fjouwer motors ûntwurp, de *[[Sikorsky Russky Vityaz|Russky Vityaz]]* yn 1913, en it earste linefleantúch, *[[Sikorsky Ilya Muromets|Ilya Muromets]]* yn 1914.
Nei't er nei Amearika emigrearre wie gie er troch mei it bouwen fan fleantugen en krige syn namme klank as pionier fan de helikopteryndustry.


Ofbyld:Самолет "Илья Муромец".jpg|De Ilya Muromets mei fjouwer motors
|Igor Sikorsky yn syn VS-300, 1941


## Fleanmasines ûntwurpen troch Sikorsky

*S-6 – Ferkearsfleantúch foar trije passazjiers, 1912
*S-21 Russky Vityaz - Twadekker mei fjouwer motors, 1913
*S-22 Ilya Muromets - Twadekker mei fjouwer motors, 1913
*S-29 Twadekker mei twa motors, 1924
*S-42 Clipper – Fleanboat, 1934
*VS-300 - Eksperimintele helikopter prototype, 1939
*VS-44 Excambian - fleanboat, 1942
*R-4 De earste produksjehelikopter, 1942

## Publikaasjes
*Sikorsky, Igor Ivan. *The Message of the Lord's Prayer*. New York: C. Scribner's sons, 1942. OCLC 2928920
*Sikorsky, Igor Ivan. *The Invisible Encounter*. New York: C. Scribner's Sons, 1947. OCLC 1446225
*Sikorsky, Igor Ivan. *The Story of the Winged-S: Late Developments and Recent Photographs of the Helicopter, an Autobiography*. New York: Dodd, Mead, 1967. OCLC 1396277
D' Alde Wite

**D' Alde Wite**, offisjeel de **Salviustsjerke**, is in tsjerkegebou yn it doarp Dronryp yn 'e Fryske gemeente De Waadhoeke.

## Beskriuwing
Fan oarsprong wie d' Alde Wite in roomske tsjerke, dy't wijd wie oan 'e hillige Salvius. It gebou waard yn 'e tolfde iuw yn 'e romaanske boustyl set, mar by in grutte ferbouwing yn 1504 krigen benammen it koar en de súdmuorre in goatysk karakter. 

Nei de reformaasje waard d' Alde Wite in herfoarme tsjerkegebou, en sûnt 2004 is it yn besit fan 'e Protestantske Tsjerke yn Nederlân. De bynamme d' Alde Wite ferwiist nei de kleur fan 'e bûtenmuorren en is sûnt de ein fan 'e njoggentjinde iuw alhiel ynboargere rekke, sasear sels, dat de measte Rypsters net iens witte dat it net de offisjele namme fan 'e tsjerke is. D' Alde Wite is in wichtich symboal fan Dronryp, en dêrom is de boppeste helte fan 'e toer op 'e doarpsflagge ôfbylde.

## Beskriuwing
De ienskippige tsjerke is oerdutsen mei in tonferwulft. De toer waard yn 1544 boud en hat in yn 1493 getten liedklok fan Geert van Wou. De súdlike tagong hat in fronton mei in deadskop tusken twa obelisken. Njonken de doar sit in tinkstien ta oantins oan wolkjimmer en astronoom Eise Eisinga, dy't yn Dronryp berne waard. It fronton boppe de eastlike tagong hat trije bylden fan 'e deugden, wêrûnder Caritas.

## Oargel
It oargel, út 1653, is it âldste tsjerkoargel fan Fryslân. It waard makke troch de bruorren Arnoldus en Tobias Bader. Dat oargel waard yn 'e njoggentjinde iuw restaurearre troch Willem Hardorff en yn 'e tweintichste iuw nochris troch Bakker & Timmenga. It ynterieur fan d' Alde Wite omfiemet fierders sân hearebanken en in grut tal grêfsarken yn 'e flier. 

## Publikaasjes
*  *Sint Salvius op de Terpen <small>(Dronrijps Heerlijk Hoogtepunt)*, ISBN 90 330 1255 3 / CIP

## Ofbylden
 
Koor, ingangsportaal met fronton en daarboven afbeelding van drie deugden - Dronrijp - 20337687 - RCE.jpg|yngong
Interieur, westgevel met orgel - Dronrijp - 20337697 - RCE.jpg|oargel
Interieur, overzicht naar het orgel met preekstoel,herenbanken en doopvont - Dronrijp - 20337694 - RCE.jpg|ynterieur
Flagge fan Dronryp 2012.PNG|doarpsflagge fan Dronryp mei de toer fan d' Alde Wite


## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposyje oargel.
Desert Gold

* ''Desert Gold'' (boek), in westernroman fan Zane Grey, út 1913
** ''Desert Gold'' (Amerikaanske film út 1919), in Amerikaanske stomme film út 1919 fan regisseur T. Hayes Hunter, dy't op it boek fan Grey basearre is 
** ''Desert Gold'' (film út 1926), in Amerikaanske stomme film út 1926 fan regisseur George B. Seitz, dy't op it boek fan Grey basearre is 
** ''Desert Gold'' (film út 1936), in Amerikaanske film út 1936 troch regisseur James P. Hogan, dy't loskes op it boek fan Grey basearre is

* Desert Gold (boek út 1946), in westernroman fan Bradford Scott (pseudonym fan A. Leslie Scott), út 1946

* Desert Gold (hynder), in Nijseelânske folbloedhurddraver
** ''Desert Gold'' (Australyske film út 1919), in Australyske stomme film út 1919 fan regisseur Beaumont Smith, oer it Nijseelânske hynder
Altadena (Kalifornje)

**Altadena** is in plak (*[[Census-designated place]]*) en dielgebiet yn de Amerikaanske steat Kalifornje yn Los Angeles County.

## Ferneamde bewenners
* Jonathan Postel, ynternetpionier
* James A. Westphal, astronoom en geolooch
* Zane Grey († 1939), skriuwer, toskedokter en filmprodusint
* Alice Walker, skriuwster fan *The Color Purple*

## Keppeling om utens
* Statistyk, kaarten en oare ynformaasje oer Altadena op city-data.com
Oertaal

In **oertaal** of **prototaal** is de mienskiplike foarâlderlike taal dêr't alle talen fan ien beskate taalfamylje har út ûntwikkele hawwe. Sa wie it Proto-Yndo-Jeropeesk bygelyks de oertaal fan 'e Yndo-Jeropeeske talen. Ek oertalen binne fansels net út it neat ûntstien; sa foel it Proto-Yndo-Jeropeesk op in stuit útinoar yn 'e ûnderskate oertalen fan 'e Yndo-Jeropeeske taalgroepen, lykas it Proto-Germaansk, dêr't de Germaanske talen út fuortkomme, en it Proto-Keltysk, de oertaal fan 'e Keltyske talen. Sels kaam it Proto-Yndo-Jeropeesk ek wer út in oare oertaal fuort, mar dêrfoar moat men safier tebek yn 'e tiid dat de wittenskip der allinnich mar oer spekulearje kin hokfoar taal oft dat wie. It bestean fan in oertaal of prototaal ymplisearret dat der (ienris) in mienskiplike protokultuer bestien hat dêr't de foarâlden fan 'e sprekkers fan alle hjoeddeiske neiteam-talen oan dielnamen.
Fokker D.II

De **Fokker D.II** wie in jachtfleantúch fan Fokker út de Earste Wrâldoarloch yn tsjinst fan de Dútske *Luftstreitkräfte*. Oars as jin tinke soene is de D.II (projektnamme M17) de foargonger fan de D.I (projektnamme M18). Beide Fokkers kamen tagelyk yn tsjinst fan it Dútske leger, nei't de earste 90 tastellen om july/augustus 1916 besteld wiene. De haadûntwerper wie Martin Kreutzer. De D.II en D.I hiene ferskillende motors, mar wiene fierder gelyk.

## Spesifikaasjes

; Algemien
* Bemanning: 1
* Lingte: 6,29 m
* Spanwiidte: 9,04 m
* Hoogte: 2,55 m
* Fleugeloerflak: 18,0 m2 
* Gewicht leech: 450 kg
* Gewicht fol: 708 kg
; Prestaasjes
* Motor: 1 × Oberursel U.I rotaasjemotor, 75 kW (100 hk)
* Topfaasje: 160 km/o
* Klimfaasje: 4,2 m/s 
* Fleanberik: 200 km 
* Tsjinstplafond: 4000 m 
* Bewapening: 2×7,92 mm Maxim-mitrailleurs
Dialektkontinuum

In **dialektkontinuum** of **taalkontinuum** is in keatling fan dialekten dy't yn oangrinzgjende gebieten sprutsen wurde. Op elts punt fan dy yninoar gripende keatling kinne de sprekkers fan in beskaat dialekt de sprekkers fan 'e dialekten oan wjerskanten fan harren eigen taalgebiet ferstean; lju dy't fierderôf wenje, binne foar harren lykwols mar dreech of hielendal net mear nei te kommen.

In foarbyld fan sa'n dialektkontinuum is it Nedersaksysk-Nederdútske taalgebiet. Sprekkers fan it Stellingwerfsk sille der gjin muoite mei hawwe om lju te ferstean dy't Noarddrintsk prate, en Noarddrintsktaligen kinne sûnder mis minsken ferstean dy't it Feankoloniaalsk fan eastlik Grinslân prate. Dy fan 'e Feankoloanjes kinne Aldamtsksprekkers goed ferstean, en Aldamtsters hawwe gjin muoite om it Platdútske Eastfrysk fan oer de Dútske grins nei te kommen, en sa fierder oant de Poalske grins ta (en foar de Twadde Wrâldoarloch hielendal oant yn Litouwen). Stellingwervers sille it Feankoloniaalsk en miskien it Aldamtsk noch wol neikomme kinne, mar it is mar gehiel de fraach oft hja it Nederdútske dialekt fan Eastfryslân wol folgje kinne, en de sprekkers fan alle Nedersaksyske dialekten yn Nederlân sille grif it Nederdútsk út 'e eardere DDR op syn bêsten tige dreech te begripen fine.

Likegoed wurde it Nedersaksysk en it Nederdútsk yn 'e regel as ien en deselde taal beskôge. In dialektkontinuum kin oars ek twa besibbe taalfoarmen dy't algemien as ferskillende talen sjoen wurde, mei-inoar ferbine. Dat is bygelyks sa mei it Deensk en it Sweedsk, mei it Sweedsk en it Noarsk, mei it Oksitaansk en it Katalaansk, mei it Iersk en it Skotsk-Gaelysk, mei it Spaansk en it Portegeesk, en sels mei it Nederlânsk en it Dútsk.
Dêrby binne de beide standerttalen dan net mear ûnderling fersteanber, mar de dialekten oan 'e râne fan 'e beide taalgebieten, dêr't dy in mienskiplike grins diele, binne dat wol. Foar it Nederlânsk en it Dútsk wurde dy grinsdialekten foarme troch it Nederrynsk, fan oer de Dútske grins by Arnhim, en troch it Limburchsk.
Wurdskat

De **wurdskat** of it **leksikon** is it gehiel fan alle wurden en útdrukkings fan in taal. Sa'n wurdskat wurdt fêstlein yn wurdboeken, en it skriuwen fan in wurdboek hjit fan leksikografy. De stúdzje nei de wurdskat sels wurdt leksikology neamd. In netwurk fan semantysk besibbe leksikale lemma's, lykas alle wurden foar fruchten of alle nammen fan kleuren, neamt men in leksikaal fjild. Yn 'e psycholinguistyk wurdt alles dat in persoan oer syn of har taal wit, it mentale leksikon neamd, wylst de stúdzje fan 'e psychology fan 'e betsjuttings dy't oan wurden ferbûn wurde wol de psycholeksikology hjit.
Wurdlid

In **wurdlid** of **syllabe** is de minimale ienheid op it mêd fan 'e oardering fan in rige spraaklûden, dy't benammen brûkt wurde om (in gefoel fan) ritme yn it ferskynsel spraak yn te bringen. In wurdlid bestiet ornaris út in ferplichte kearn (meastal in fokaal), mei oan wjerskanten dêrfan ien of mear opsjonele tafoegings (hast altyd konsonanten). De ferdieling fan in wurd yn ûnderskate wurdlidden, hjit fan syllabifikaasje. Dêrby wurdt in wurdsegmint dat as de kearn fan in wurdlid tsjinje kin, omskreaun as syllabysk.

Om in foarbyld te jaan, is yn it wurdlid /bad/ de /a/ dus de kearn, wylst de /b/ en de /d/ de tafoegings binne. Om 'e betsjutting fan it wurd fêst te hâlden, binne fansels alle trije nedich, mar poer taalkundich sjoen binne /ba/, /ad/ en /a/ like goede wurdlidden. Inkeld de /a/ is ûnmisber, want /b/, /d/ en /bd/ binne gjin wurdlidden. Soms kinne konsonanten lykwols wol deeglik op harsels in wurdlid foarmje, al wurdt dat sa oer it algemien net skreaun. Tink mar oan it wurd "bûten", dêr't yn it sprutsen Frysk de "e" eins ûnhearber is; der wurdt eins "bût-n" sein. Yn sokke gefallen is de /n/ dus syllabysk. Itselde soe sein wurde kinne fan 'e /r/ yn "bûter" en fan 'e /l/ yn "beitel". It proses wêrby't de útspraak ferskoot fan in wurdlid mei in fokaal as kearn nei in syllabyske konsonant wurdt syllabisearring neamd.

Strukturele klassifikaasjes diele wurdlidden ek op yn in saneamde oanset (of *onset*) en in rym, of yn in oanset, in klimaks (of *peak*) en in koda (of *coda*). Om in foarbyld te jaan, by it wurd /kar/ is de /k/ de oanset, de /a/ de klimaks, de /r/ de koda en /ar/ it rym, dat nammentlik rymt op wurden as /mar/, /nar/ en /par/.

In wurdlid dat einiget op in fokaal, lykas "do", is in iepen wurdlid; in wurdlid dat einiget op in konsonant, lykas "dom", is in sletten wurdlid. Dat ferskil is foar in protte talen fan ûnderskiedend belang by de stavering. Sa betsjut yn it Frysk it wurd "mat-ten" (mei in sletten wurdlid) hiel wat oars as it wurd "ma-ten" (mei in iepen wurdlid).
Noarderkanaal (Britske Eilannen)

It **Noarderkanaal** (Ingelsk: *North Channel*; Iersk en Skotsk-Gaelysk: *Sruth na Maoile*; Skotsk: *Sheuch*), is de see-ingte tusken it noardeastlike part fan Noard-Ierlân en it súdwesten fan Skotlân, dy't de Ierske See yn suden mei de Atlantyske Oseaan yn it noardwesten ferbynt. Dizze seestrjitte is sa'n 130&nbsp;km lang en op it breedste plak likernôch 40&nbsp;km breed. De Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje klassifisearret dit wetter as ûnderdiel fan 'e Skotske See, dy't alle binnenseeën oan 'e westkust fan Skotlân omfiemet.

## Geografy
Yn it suden wurdt it Noarderkanaal begrinzge troch in tinkbyldige line dy't it Skiereilân fan Gallowegen yn Skotlân ferbynt mei Ballyquintin Point yn Noard-Ierlân. De noardlike begrinzing wurdt foarme troch in tinkbyldige line fan Portnahaven, op it Skotske eilân Islay, mei Benbane Head yn Noard-Ierlân. It smelst is it Noarderkanaal tusken it Skotske skiereilân Kintyre en Ballyquintin Point, ntl. 34&nbsp;km. Unionistyske politisy út Noard-Ierlân lobbye al desennialang by it Britske regear om op dat plak in spoartunnel ûnder it wetter troch oan te lizzen, om Noard-Ierlân better mei Grut-Brittanje te ferbinen. In skatting út 2007 rûsde de kosten fan sa'n projekt op £3,5 miljard.

## Skiednis
Histoarysk stie it Noarderkanaal lang bekend as it Ierske Kanaal. Oant yn 'e njoggentjinde iuw wie de smelle see-earm it favorite plak foar kapers om yn tiden fan oarloch de Britske keapfardij oan te fallen. Under de Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch wie it yn 1778 ek it toaniel fan in gefjocht tusken de *Ranger* fan 'e Amerikaanske admiraal John Paul Jones, en it Britske oarlochsskip de *Drake*. It Noarderkanaal wurdt eltse dei trochkrúst troch in grut tal feartsjinsten, dy't Noard-Ierlân mei Grut-Brittanje ferbine. Yn 1953, tagelyk mei de Wettersneedramp yn Seelân, sonk yn it Noarderkanaal de fearboat de *Princess Victoria*, wêrby't 133 opfarrenden ferdronken.
Skotske See

De **Skotske See** is in diel fan 'e Atlantyske Oseaan dat alle wetters foar de westkust fan Skotlân omfiemet. De Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje neamt dizze see de "Binnenseeën foar de Westkust fan Skotlân". De Skotske See wurdt begrinzge troch de westkust fan Skotlân yn it easten, de Bûtenste Hebriden yn it noarden en noardwesten en de noardkust fan Noard-Ierlân en de Ierske Republyk yn it suden en súdeasten.

Ta de Skotske See wurde rekkene:
* de Minch (en de Lytse Minch)
* de Strjitte fan Harris
* de Binnenste Seestrjitte
* de See fan de Hebriden
* de Firth fan Lorn
* de Strjitte fan Jura
* de Firth fan Clyde
* de Belfast Lough
* it Noarderkanaal
Antyheld

In **antyheld** is in (haad)personaazje yn in ferhaal, toanielstik of film dy't gjin bewûndering mar begrutsjen of sels ôfkarring fertsjinnet, oars as de klassike held út de literatuer. It Ingelske wurd *antihero* dûkt foar it earst op yn 1714, mar de skelmeroman hie ek al antyhelden 

Antyhelden kinne pechfûgels wêze of minsken dy't oanderoan de maatskiplike leider steane. Mar in antyheld kin ek ien wêze mei dúdlike negative eigenskippen, sa as dommichheid (Lambik, Homer Simpson) of kwea gedrach (Eric Cartman, Tony Soprano). 

In antyheld is, mei oare wurden, in personaazje dat net beskikt oer typyske 'heroyske' eigenskippen. Hy is net heldhaftich, knap, tûk, flink of sterk. It personaazje ropt dêrtroch gjin bewûndering op en it kin foar in lêzer of sjenner dreger wêze om him mei it personaazje te ydentifisearjen. 

In antyheld kin ek swakke eigenskippen ha. Hy is bygelyks út op oerflakkich geniet, is maklik, lef of egoïstysk. Soms is hy populêrder as in echte held, om't er troch syn minsklike swakheden werkenber is foar in lêzer. Faak is in antyheld om dy reden realistysker as in held. Boppedat is in tradisjonele held foarsisber en foar in antyheld jildt dat net.
Stoomgemaal

In **stoomgemaal** is in gemaal dat troch in stoommasine oandreaun wurdt.

## Opkomst
Neidat James Watt de stoommasine ûntwikkele hie ta in gaadlike oantriuwing, waard dy fansels ek tapast foar it pompen fan wetter. Yn Nederlân wurde stoomgemalen brûkt sûnt de ein fan de 18e iuw: yn 1787 waard yn de Blijdoarpske polder yn Rotterdam de earste stoompomp ynsetten. Foar dy tiid waarden mûnegongen mei wynmûnen brûkt. It beswier wie dêrby dat in mûne net pompe koe at der te min of te folle wyn wie. Dat probleem hienen de stoompompen net, mar de earste stoomgemalen hienen noch safolle problemen yn harren konstruksje dat hja net betrouwberder wienen as de mûnen.

## Bloeitiid
De bloeitiid fan it stoomgemaal lei yn de twadde helte fan de 19e iuw. Yn it begjin van de 19e iuw waard de technyk ferbettere dat stadichoan waarden de stoomgemalen mear en mear ynset. Steamgemalen koenen mei in folle gruttere kapasiteit boud wurde, wat wer gruttere projekten mooglik makke. De geweldige stoomgemalen *[[Gemaal Leeghwater|Leeghwater]]* (1846), *[[Gemaal Cruquius|Cruquius]]* (1849) en *[[Gemaal Lijnden|Lijnden]]* (ek 1849) mealden tusken 1849 en 1852 de Haarlimmermar leech. It ynpolderen fan de mar makke de bou fan de boezemstoomgemalen *Spaarndam* (1846) en *Halfweg* (1853) needsaaklik.

## Neitiid
Yn de 20e iuw waard oergongen op oare enerzjyboarnen. Ynearsten waarden noch in pear nije stoomgemalen boud. It bekendste hjirfan is it Yr. D.F. Woudagemaal (1920), it grutste noch wurkjende stoomgemaal fan’e wrâld. Mar in soad stoomgemalen binne sloopt of omboud ta diselgemaal.

## Ferneamde gemalen
It stoomgemaal by Halfweg is it âldste noch wurkjende steamgemaal. It steamgemaal Cruquius, oait it grutste stoomgemaal fan ’e wrâld, hat gjin stoomtsjettels mear en is ynrjochte as museum.

Oare bekende stoomgemalen binne:
* Yr. D.F. Woudagemaal by De Lemmer (1920); it Woudagemaal is it grutste noch wurkjende stoomgemaal fan ’e wrâld.
* *Mastenbroek* by Genemuiden (1856)
* *Hertog Reijnout* by Nijkerk (1883)
* *De Tuut* by Appeltern (1918)
* *Winschoten* by Winschoten (1895)
Albatros D.I

De **Albatros D.I** (fabryksoantsjutting L15) wie in Dútsk jachtfleantúch út de Earste Wrâldoarloch en de earste iensitter mei in brûkber dûbeld masinegewear. It tastel tsjinne mar in koart skoft. It wie de earste fan de Albatros D types wêr't de measte Dútske en Eastenrykske jachtienheden (*Jagdstaffeln*) yn de lêste twa jier fan de oarloch mei útrist wiene.

Sa'n fyftich D.I's ferfongen yn novimber 1916 de eardere Fokker- en Halberstadt D types. Dêrnei waarden gjin D.I's mear makke. Der kaam in ferzje mei minder romte tusken de boppe en ûnderfleugel dy't de fleander mear sicht joech, de fierder gelikense Albatros D.II.

### Tal D.I's oant it front

## Spesifikaasjes

## Literatuer
* Enzo Angelucci, Paolo Matricardi: *Die Flugzeuge. Von den Anfängen bis zum Ersten Weltkrieg*. Falken-Verlag, Wiesbaden 1976, ISBN 3-8068-0391-9.
* John F.Connors: *Albatros Fighters in Action*. Squadron/Signal Publications, Carrollton TX 1981, ISBN 0-89747-115-6, (*Aircraft* 46).
* Peter L. Gray: „The Albatros D.I-D.III“, Profile No. 127, Profile Publications Ltd., Leatherhead, Surrey, England 1966.
* Günter Kroschel, Helmut Stützer: *Die deutschen Militärflugzeuge 1910 – 1918*. Lohse-Eissing, Wilhelmshaven 1977, ISBN 3-920602-18-8.
* Kenneth Munson: *Kampfflugzeuge, Jagd- und Trainingsflugzeuge 1914 – 1919*. Füssli, Zürich 1968.
* Heinz Nowarra: *Die Entwicklung der Flugzeuge 1914 – 1918*. Lehmanns, München 1959.

## Keppelings om utens
*  Beskriuwing en foto
*  Beskriuwing/foto
*  Beskriuwing, technyske gegevens, kleurprofyl
Ola Olstad

**Ola Olstad** (22 febrewaris 1885 - 15 novimber 1969) wie in Noarsk soölooch en poalûndersiker, en de earste minske dy't Peter I-eilân yn Antarktika besocht.

Olstad sette yn 1927/1928 út ein mei de earste Noarske ekspedysje nei Bouveteilân en Súd-Georgje. Hy lâne op 2 febrewaris 1929 op Peter I-eilân en easke it op foar Noarwegen.    
De Olstadgljetsjer op Peter I en de Olstadtop op it eilân Annenkov yn Súd-Georgje en de Súdlike Sandwicheilannen binne nei him ferneamd.
West Chester (Pennsylvania)

**West Chester** is in plak (*[[borough]]*) yn de Amerikaanske steat Pennsylvania dat bestjoerlik ûnder Chester County heart.

## Berne yn West Chester
* Samuel Barber, komponist. 

## Keppelings om utens
*''West Chester Life Magazine''
*Krante ''West Chester Daily Local News''
*nijs oer West Chester yn de  ''Philadelphia Inquirer''
*Universiteit fan West Chester
Sipke Hoekstra

**Sipke Hoekstra** (Ljouwert, 13 july 1976) is in Frysk komponist. 

## Biografy
Sipke Hoekstra is, fia syn mem Hinke Veenstra, in pakesizzer fan de Fryske dichter Sipke Veenstra. Hy kaam as jonkje fan acht jier ta de fioele en begûn muzyk te skriuwen op syn njoggende. Doe't hy alve wie, mocht hy nei in talentklas fan it Konservatorium yn Grins, dêr't hy fioele- en pianolessen, teoryles en solfêzje, mar ek guon lessen yn komposysje krige. Hy krige as teenager ûnderfining as konsertmaster en dirigint by it Frysk Jeugd Orkest, dat guon fan syn wurken spile, en by it Opsterlands Strijkersensemble. Nei de middelbare skoalle studearre hy Klassyk Fioele (Swol) en letter Skiednis (Ryksuniversiteit Grins), mar soe yn 2006 in doktoraal behelje yn de Muzykwittenskip, oan de Universiteit fan Utert. As autodidakt hie hy yn tuskentiid al in soad muzyk skreaun, wêrûnder in symfony, twa strykkwartetten, in mis en lieten. Yn 2007 en 2008 naam hy lessen yn 16e en 17e iuwsk kontrapunt by Dr. Gert Oost silliger. Yn 2010 waard er talitten ta it Konservatorium fan Utert, wêr't hy Komposysje studearre by Caroline Ansink. Sipke Hoekstra's wurken waarden útfierd troch ferskate ensembles en wurde yn Nederlân útjûn troch Donemus, Highland Music en Intrada Music en yn België troch DMP Publishers.

## Prizen
Op 28 februaris wûn it Frysk Jeugd Orkest, by de foarwedstriden fan it Nationaal Concours voor Jeugdsymfonieorkesten 2015, de Akousticum Oanmoedichingspriis foar de premiêre fan Hoekstra's symfoanysk gedicht 'Saga, soundtrack to the life of a forgotten hero.' Letter, op 13 jury 2013 wûn it Frysk Jeugd Orkest, mei û.o. dat stik, de Finale van het Nationaal Concours voor Jeugdsymfonieorkesten 2015, yn de kategory 'grut symfoanysk.' De finale wie yn de Doelen yn Rotterdam. Sipke Hoekstra wûn yn april 2015 ynternasjonaal brûns mei syn tredde strykkwartet 'First Movement', yn de Malta International Composition Competition 2015.

## Komposysjes
Sipke Hoekstra skreau in symfony, twa symfoanyske gedichten, in ûvertuere, in mis, twa kantates, trije strykkwartetten, in kwartet foar fluit, hobo, marimba en piano, lieten, in pianosonate en -suite, muzyk foar slachwurk, inventio's, fuga's en bewurkingen, mar ek ringtones en gamemuzyk. In oersjoch fan de wurken fan Sipke Hoekstra fynt men op syn webside. 

## Oare aktiviteiten
Sipke Hoekstra is musikolooch en warber as kultureel ûndernimmer, fanút syn wenplak Snits. Fierder is hy lid fan de Adviesraad van Concertzender en lid fan de Fryske Rie foar Heraldyk. Earder wie hy wie bestjoerslid fan 'e Zaterdagmiddagmuziek Domkerk, te Utert.
Mario J. Lucero

**Mario J. Lucero** (folút **Mario Julian Lucero**; Albuquerque (Nij-Meksiko), 8 juny 1988) is in Amerikaansk ûndernimmer, dy't yn 2006 mei Isabel Ruiz it bedriuw Heaven Sent Gaming oprjochte.

## Libben en karriêre
Lucero waard yn 1988 berne yn Albuquerque, yn 'e Amerikaanske steat Nij-Meksiko, as de soan fan *[[cowboy]]* Haracio Pargas en Cathleen Lucero. Hy hat twa susters. Syn âlden giene útinoar doe't er noch hiel lyts wie, en hy waard grutbrocht troch syn mem en fanôf in jier as tsien troch syn pake en beppe oan memmekant, Joe M. Lucero, in pinsjonearre frachtweinsjauffeur, en dy syn frou Antonia "Toni" Lucero.

Op 'e middelbere skoalle kaam Lucero yn 'e kunde mei Isabel Ruiz, en yn 2004 krigen se in relaasje. Persiis tsien jier nei harren earste ôfspraakje, op 24 oktober 2014, trouden se mei-inoar. Ruiz is in sânde-deisadvintist, wylst Lucero roomsk is. Nei de middelbere skoalle folge Lucero in oplieding yn kompjûterkunde, mar dy joech er deroan om 'e mantelsoarch foar syn demint wurden pake en beppe op him te nimmen. Yn 2006 rjochte er mei Ruiz it multymediabedriuw Heaven Sent Gaming op, dêr't er behalven as CEO ek wurksum foar is as ûntwerper. 

## Keppeling om utens
*  Heaven Sent Gaming-profilen: Mario
*  IMDB-profilen: Mario J. Lucero
*  Conservapedia-profilen: Mario J. Lucero
*  CelebritiesGalore-profilen: Mario J. Lucero
Bad Bellingen

**Bad Bellingen** is in Dútske gemeente yn it *Landkreis* Lörrach yn Baden-Wuertemberch. De gemeente, dy't krapoan 4.000 ynwenners hat, leit fuort oan de Ryn en grinzget dêrmei yn it westen oan Frankryk.
Edewecht

**Edewecht** is in Dútske gemeente yn it *Landkreis* Ammerlân yn de dielsteat Nedersaksen. Yn 2013 hie de gemeente 21.291 ynwenners.
Wite skimmel

**Wite skimmel** is in term dy't yn 't earstoan brûkt waard foar nijbouwprojekten mei fan wite stien boude huzen oan de râne fan doarpen. It is no ek in bredere oantsjutting foar bebouwing op it plattelân, lykas bedriuweterreinen, dy't net past by it oarspronklike bebouwingspatroan en dat oantaast sa't in skimmel dat docht. Wite skimmel tsjut op in boustyl fan sokke nijbouwiken dy't sûnder identiteit, ientoanich en sûnder kleur binne.
Brake (Under-Weser)

**Brake** (Nedersaksysk: *Braak*) is de haadstêd fan de lânkring Wesermarsk yn Nedersaksen. De stêd heart by de regio Aldenburger Lân, en sûnt 2005 ek by de Jeropeeske stêdekloftregio Bremen/Aldenburch.

Brake leit op de westigge fan de Under-Weser; fan de noardkant fan de stêd giet it fear Brake-Sânstêd. It gebiet fan Brake grinzget yn it noarden oan gemeente Stadland, yn it westen oan gemeente Ovelgöne en yn it suden oan de stêd Elsfleth. Om Braak hinne leit greide, fan oarsprong marsklân.
Frits Diepen

**Frederik Jan Leo (Frits) Diepen** (Tilburg, 29 augustus 1915 - Düsseldorf, 4 july 1974) wie in Nederlânsk loftfeartpionier en -yndustrieel. Hy wie benammentlik bekend as oprjochter fan Avio-Diepen en ien fan de grutte mannen efter de weropbou fan de Nederlânske loftfeartyndustry nei de Twadde Wrâldoarloch.

## Privee
Diepen boaske 30 july 1941 oan Simone Smits (1915-1970). Nei har fertsjerren troude er mei Marie José Mutsaerts. Diepen hie fiif bern. Hy wie in omkesizzer fan it Earste Keamerlid Rudolph Diepen.

## Keppelings om utens
* Biografy yn it Biografysk Wurdboek fan Nederlân
* Avio-Diepen NV
Heaven Sent Gaming

**Heaven Sent Gaming** is in Amerikaanske keunst- en ferdivedaasjestudio yn Albuquerque (Nij-Meksiko). De studio is yn 2006 stifte troch Mario Lucero en Isabel Ruiz. Hoewol't de studio multimediaal dwaande wêze wol, leit it publisearre wurk foar it meastepart op it mêd fan de tekenteltsjes.

## Leden
* Isabel Ruiz Lucero, presidint, fice-direkteur, keunstner
* Mario Lucero, algemien directeur, ûntwerper
* Jason Waggoner, haadredakteur

Ruiz en Lucero hienen al wat hân sûnt 2004 en binne boaske yn 2014.

## Keppelings om utens
*  Eigen webstee
*  ComicVine oer Heaven Sent Gaming
*  IMDB oer Heaven Sent Gaming
*  Conservapedia oer Heaven Sent Gaming
Kesswil

**Kesswil** is in gemeente en plak yn it Switserske kanton Thurgau, en heart ta it distrikt Arbon. De gemeente leit oan de Bodensee.

## Berne yn Kesswel
* Paul Häberlin (1878–1960), filosoof, psycholooch en pedagooch
* Carl Gustav Jung (1875-1961), Switsersk psychiater en psycholooch

## Keppeling om utens
* Statistiken oer Kesswil
Isabel Ruiz Lucero

**Isabel Ruiz Lucero**, famkesnamme: **Isabel Ruiz** (Albuquerque (Nij-Meksiko), 30 maart 1989) is in Amerikaansk keunstskilderesse, yllustrator en striptekeneresse, dy't dêrnjonken aktyf is as ûndernimster.
 
## Libben en karriêre
Ruiz waard yn 1989 berne yn Albuquerque, yn 'e Amerikaanske steat Nij-Meksiko, as de dochter fan 'e Meksikaanske ymmigranten en ûnderwizers Ismael en Maria Ruiz. Oars as de measte Latino's is hja net roomsk grutbrocht, mar as lid fan 'e protestantske Sânde-Deisadvintisten. Ruiz folge de legere skoalle, middelskoalle en middelbere skoalle oan sânde-deisadvintistyske privee-ynstituten. Doe't se learlinge wie oan 'e Sandia View Academy, yn Corrales, mette se yn 2004 Mario Lucero, mei wa't se op 24 oktober 2014 (persiis tsien jier nei harren earste ôfspraakje) troude.

Nei de middelbere skoalle mei goed gefolch ôfrûne te hawwen, learde Ruiz troch yn kompjûterkunde, mar hja briek har stúdzje ôf om Lucero te helpen by de mantelsoarch foar syn deminte pake en beppe. Yn 2006 rjochte Ruiz mei Lucero it multymediabedriuw Heaven Sent Gaming op, dêr't hja noch altyd (2015) wurksum is, as direktrise, COO, en keunstneresse. Sy en Lucero binne ferantwurdlik foar de measte publikaasjes fan it bedriuw.

## Keppeling om utens
*  Heaven Sent Gaming-profilen: Isabel
*  IMDB-profilen: Isabel Ruiz Lucero
*  Conservapedia-profilen: Isabel Ruiz Lucero
*  CelebritiesGalore-profilen: Isabel Ruiz Lucero