open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sewei

De **Sewei** is in 3,4 kilometer lange strjitte op De Jouwer.

De namme *Sewei* of **Séwei** wurdt sûnt 1755 op ferskate wizen skreaun. In mooglike betsjutting fan de namme is nei it suden bûgjende dyk'. Yn de dyk sitte fjouwer rotondes. De dyk begjint by de rotonde by yndustryterrein Sewei oan de Haskerfjildwei en rint dan as in rûnwei nei de Geert Knolwei. Nei de ovatonde út 2018 rint de dyk lâns it motel mei in bocht nei it noarden en rint nei de rotonde by De Skien troch nei de rotonde by de Hurddraversdyk. 

De Sewei hie foar 1930 in tal heakske bochten, oer dy dyk ried eartiids de tram nei It Hearrenfean. Yn de earste bocht lei(t) in brêge nei de heawei de polder Wyldehoarne yn. Foarby de twadde bocht, op de dyk nei Haskerhoarne, stie eartiids de Lycklamastins. Yn de tritiger jierren fan de tweintichste iuw is de dûbele bocht ôfsnien en waard it stik fan de Sewei in dearinnend dykje de lannen yn. Yn dy jierren wie de autosneldyk noch net oanlein. Fan dy tiid ôf ried de frachttram mei in flauwe bocht fan Westermar nei Haskerhoarne.
Ester (skiekunde)

Yn 'e skiekunde, is in **ester** in ferbining fan in soer (organysk of anorganysk) mei in alkohol, dêr't alteast ien hydroksylgroep (-OH) ferfongen wurdt troch in alkylgroep (-O). Esters komme ornaris fan karbonsoer en in alkohol. Glyseriden, dat esters fan fetsoeren fan glyserol binne, binne wichtige esters yn de biology. Hja binne ien fan de haadklassen fan de lipiden, en foarmje it grutste part fan dierlike en plantaardige fetten.

Esters mei in licht molekulêr gewicht wurde ornaris brûkt yn geurmiddels en sitte yn eteryske oalje en feromoanen. Fosfody-esterbinings foarmje de rêchbonke DNA-molekulen. Nitraatesters, sa as nitroglyserine, dy't ferneamd binne om't se tige eksplosyf wêze kinne, wylst polyester in wichtich plestik is. Esters hawwe ornaris in swiete geur en binne goed op te lossen.

It wurd *ester* waard foar it earst brûkt yn 1848 troch de Dútske skiekundige Leopold Gmelin, wierskynlik as in gearfoeging fan it Dútske *Essigäther*, (etylasetaat). 


Ofbyld:Ester.svg|Ester fan karbonsoer
Ofbyld:Phosphate Group.svg|Ester fan fosforsoer (1x ferestere)
Ofbyld:Organophosphate.svg|Ester fan fosforsoer (3x ferestere)
Ofbyld:Phosphite.svg|Ester fan fosfoarichsoer
Ofbyld:Nitrite-ester-2D.png|Ester fan salpeterichsoer
Fan Sminia

**Fan Sminia** (ek: **Fan Baerdt fan Sminia**, **Fan Coehoorn fan Sminia** en: **Haersma fan Sminia**) is in fan oarsprong út Ferwert kommend laach, dêr't de leden fan sûnt 1816 ta de Nederlânske adel hearre.

## Skiednis
De stamhheit is Frans Hillebrants Sminije (Smyngie) dy't sûnt 1555 neamd wurdt as boer op Sminiastate en yn 1581 ferstoar. By Keninklik Beslút fan 20 febrewaris 1816 waard syn neisiet mr. Hector fan Sminia (1763-1816) ferheft yn de Nederlânske adel.

De famylje bewenne desennialang hûs de Klinze in Aldtsjerk en is ek nammejouwer fan de troch har bewenne Sminiastate yn deselde gemeente.

## Inkele telgen
* Hobbe Baerdt fan Sminia (1655-1721), jurist
** Idzard fan Sminia (1689-1754), grytman
** Jetze fan Sminia (1703-1771), ûntfanger-generaal fan de admiraliteit, sekretaris fan de Steaten fan Fryslân
*** Hobbe Baerdt fan Sminia (1730-1813), grytman
**** Jhr. mr. Hector fan Sminia (1763-1816), grytman en lid fan de Twadde Keamer
***** Jhr. mr. Hobbe Baerdt fan Sminia (1797-1858), grytman, boargemaster en lid fan de Twadde Keamer
***** Jkfr. Louisa Albertine Glinstra fan Sminia (1799-1837); troude yn 1821 mei mr. Robert baron fan Breugel Douglas (1791-1873), lid fan de Ried fan Steat en publisist

## Literatuer
*  (2001) 'Kapitaal en fortuin: Hessel van Sminia (1588-1677) en de opkomst van zijn familie' yn: *De Vrije Fries*, LXXXI
Alkalymetaal

In **alkalymetaal** is in elemint út de earste groep fan it periodyk systeem, dêr't litium, natrium, kalium, rubidium, sesium en fransium ta hearre. Wetterstof wurdt lykwols net ta de alkalymetalen rekkene, om't wetterstof mar ien elektron befettet en net de gemyske eigenskippen fan in alkalymetaal hat. Fan Fransium, dat in sterk radio-aktyf elemint mei in healtrochtiid fan 21,8 minuten foar de langst libjende isotoop is, is te min bekend om te bepalen oft it wol of net as in alkalymetaal gedraacht.

## Namme
It wurd *alkalymetaal* komt fan it Arabyske wurd *al kalja*, dat potjiske betsjut. Potjiske is de âlde namme foar kaliumkarbonaat, dat wûn wurdt út houtjiske. Sir Humphry Davy rette yn 1807 foar it earst it elemint kalium ta, dat er troch elektrolyze fan raande kaliumhydrokside út potjiske krige. It Ingelske wurd foar kalium, *potassium* (fan *pot ash*), ferwiist dêrnei. 

## Skaaimerken
Alkalymetalen hawwe in elektroanekonfiguraasje fan [X]ns1, dêr't X in edelgas is. Hja hawwe yn de bûtenste skyl mar ien elektron yn de s-orbitaal. Dêrom hawwe alkalymetalen in frij lege ioanisaasje-enerzjy, sa't se maklik ienweardige positive ioanen foarmje kinne om yn de edelgaskonfiguraasje te kommen. Hja foarmje ek maklik sâlten mei halogenen, sa as bygelyks keukensâlt. (NaCl). It binne tige goede reduktors en reagearje maklik mei elektronegative eleminten lykas soerstof en joadium. 

De eleminten litium, natrium, kalium en rubidium binne sêfte sulverwite metalen mei in typyske metaalglâns. Dy eleminten reagearje maklik mei soerstof en oksidearje dus fluch.

## Eleminten
Hjirûnder steane de eleminten, dêr'tljocht pears alle alkalymetalen binne:
Westerkertier (gemeente)

De gemeente **Westerkertier** is sûnt 1 jannewaris 2019 in gemeente yn de provinsje Grinslân. De gemeente ûntstie troch gearfoeging fan de eardere gemeenten Súdhorn, Gruttegast, Mearum en De Like. De gemeente komt foar it measte oerien mei it gea Westerkertier. Dêrnjonken is ek in diel fan de eardere gemeente Winsum by it Westerkertier foege, de rest fan dy gemeente waard yndield by de ek yn 2019 ûnstiene gemeente It Hegelân (*Het Hogeland*). It gemeentehûs fan de gemeente Westerkertier stiet yn Súdhorn. De gemeente hie op  in ynwennertal fan  (boarne: CBS).

## Skiednis
Oant 1990 bestie de hjoeddeiske gemeente Westerkertier út de gemeentes Ezinge, Oldehove, Grypskerk, Súdhorn, Aduard, Oldekerk, Gruttegast, Mearum en De Like. Yn dat jier waarden de acht ferskate gemeentes oant fjouwer werombrocht: Súdhorn, Gruttegast en de doe al besteande gemeentes Mearum en De Like. De gemeente Ezinge waard doe gearfoege mei de gemeente Winsum. 

Op 1 jannewaris 2019 ûnstie de hjoeddeiske gemeente Westerkertier.

## Plakken
De gemeente bestiet út 41 doarpen, wêrfan't de fiif grutste plakken Súdhorn, De Like, Mearum, Tolbert en Gruttegast binne.

## Polityk
### Gemeenteried

## Keppeling om utens
* Webside fan de gemeente
Ierdalkalymetaal

**Ierdalkalymetalen** (IUPAC-groepnûmer 2, earder bekend as IIa) binne in groep eleminten út it periodyk systeem dy't in elektroanekonfiguraasje [X]ns2 is, dêr't [X] in edelgas oantsjut. De twa elektroanen yn de bûtenste s-skyl kinne it atoom maklik ferlitte dêr't de ierdalkalymetalen twawurdige katioanen foarmje. 

:\mathrm{M\ \longrightarrow\ M^{2+}\ +\ 2\ e^-}

Alle eleminten út dy groep binne ûnedele metalen en de oksiden binne tsjinsoer. De sterkens fan de M(OH)2 tsjinsoer nimt ta fan boppe nei ûnderen yn de kolom. Harren sâlten losse yn it algemien minder goed op yn wetter as de sâlten fan alkalymetalen. Hja losse lykwols reedlik goed op.

Hjirûnder steane alle ierdalkalymetalen:
Fool Moon

## Literatuer
* ''Fool Moon'' (roman), in roman fan Jim Butcher út 2001
** *[[Fool Moon, Volume 1]]*, in grafyske roman út 2011 op basis fan 'e earste helte fan 'e roman fan Jim Butcher
** *[[Fool Moon, Volume 2]]*, in grafyske roman út 2011 op basis fan 'e twadde helte fan 'e roman fan Jim Butcher
## Muzyk
* Fool Moon (band), in Hongaarske popband
* ''Fool Moon'' (album), in album fan Anslom Nakikus út 2008
* ''Amond Düül (Fool Moon), in album fan Amon Düül út 1989
It Hegelân

**It Hegelân** (Grinslânsk: *’t Hoogelaand*; Nederlânsk: *het Hogeland*) is in gemeente yn it noardwestlik diel fan de provinsje Grinslân. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2019 troch gearfoeging fan de gemeenten Bedum, Iemsmûn, De Marne en in diel fan Winsum. It Hegelân is wat oerflak oanbelanget in tige grutte gemeente en de plakken Bedum, Liens, Winsum en Uithuizen binne gemeentlike sintra. Yn Uithuizen komt it gemeentebestjoer en de gemeenteried by inoar. De gemeente hie op  &nbsp;ynwenners (boarne: CBS).

## Namme
De namme is ûntliend oan dy fan it histoaryske distrikt Hogeland of Hoogeland. De ynwenners mochten yn 2017 stimme foar de definitive namme middels in enkête. 75% keas foar *Het Hogeland*. De alternativen *[[Maar|Het Marenland]]* en Hunsingo hellen it net.

## Plakken
Yn de gemeente lizze 51 doarpen. Dêrnjonken hat de gemeente noch in grut tal buorskippen. De waadeilannen Rottumereach en Rottumerplaat falle ûnder de gemeente It Hegelân.

## Dialekt
Yn de gemeente wurdt in fariant fan it Nedersaksysk, it saneamde Hegelânsk (*Hoogelaandsters* of *Noordgrunnegs*) praat.
Edelgas

In **edelgas**, **ealgas**, of ek wol **ynertgas** neamd, is in skiekundich elemint út de edelgasgroep fan it periodyk systeem. De oerienkomst fan de eleminten út de edelgasgroep is dat de bûtenste elektroaneskyl alhiel folle is. Bygelyks de skyl fan helium is mei de 1s²-konfiguraasje fol en neon hat in 1s²2s²2p6-konfiguraasje, dêr't de bûtenste (twadde) skyl alhiel folle is.

It gefolch fan it fol sitten fan de bûtenste skyl is dat der gjin enerzjy te winnen is troch bygelyks twa atomen tichte byïnoar te bringen en harren golffunksjes meiïnoar te foegjen. De kofalinsje fan in edelgas is dus 0.

## Lege edelgassen
De lege edelgassen helium en neon komme allinne foar as mono-atomêre gassen, en ferbine allinne mei oare eleminten yn bysûndere tastân. Om't hja min reagearje mei oare eleminten binne dy eleminten ek wol ferneamd as *ynerte gassen*.

## Swiere edelgassen
Fan de swiere edelgassen krypton, ksenon en radon binne wol ferbinings mooglik om't de lege skilen bûten de folle skyl leech genôch yn enerzjy binne om dochs noch ferbinings mei oare eleminten oan te gean. Argon sit der lykwols tuskenyn. Dêrfan binne de eksimearen bekend as ArF+. Dat is in kompleks fan argon en fluor dat net lang libbet. Allinne de oansleine tastân lit in bining sjen. As it wer yn de grûntastân werom falt, falt it kompleks útinoar. It eksimear wurdt ek wolyn lasers brûkt.

## Eleminten
Oksidator

In **oksidator** of **elektroane-oannimmer** is in gemyske stof dy't yn in reaksje elektroanen opnimme kin. De stof dy't elektroanen ôfstiet is in reduktor. De namme *oksidator* is ôflaat fan soerstof (fan it Latynske *oxygenium*).

In reaksje dêr't in *oksidator* yn wurket, hjit in redoksreaksje. In foarbyld fan in redoksreaksje dy't in protte foarkomt is in ferbaarningsreaksje, dat dus in reaksje mei soerstofgas is.

Foarbyld fan in oksidator is de ûndersteande heale reaksje fan in izer(III)-ion:

:\mathrm{Fe^{3+}\ +\ e^-\ \longrightarrow\ Fe^{2+}}

Yn boppesteande reduksje is Fe3+ de oksidator, om't it in elektron opnimt.

Der is in grut ferskil yn de sterkens fan oksidators. Gloargas (Cl2) kin maklik elektroanen opnimme en is dus in sterke oksidator. It natrium-ion (Na+) is dêrfoaroer tige stabyl en it kostet in soad enerzjy en set it natrium-ion om yn it metaal natrium. Natrium is dus in swakke oksidator. In oare sterke oksidator is fluorgas (F2) en in tige swakke oksidator is it litium-ion.

## Sjoch ek
*Oksidaasje
*Reduktor
*Redoksreaksje
*Heale reaksje
Jelckemastate

**Jelckemastate** wie in stins yn Meskenwier by Akkrum. 

De stins wie eigendom fan de Skieringer haadlingen Jelckema, ôfwikseljend mei de namme Wybe en Jarich. Hja wiene belutsen by in soad fetes en militêre aksjes dy't beskreaun binne yn de kroniken fan Thabor en yn de âldfryske oarkondes.

Neffens it stimkohier wie jonker Oene fan Roarda yn 1640 eigener en Tjebbe Jelles de brûker. Yn 1698 wiene dat efter inoar "Vrouw Aurelia van Hillema" en "Welmoed Annes", mar by dy lêste is mei potlead oantekene "is Welmoed Thomas, weduwe van Anne Abes". It goed wie doe foar in pleats fan gemiddelde grutte nammentlik 67 pûnsmiet, hast 30 hektare. Blykber hat dit span goed buorke, want yn 1728 is harren soan Thomas Annes, mei syn bern eigener en brûker. Dy hawwe it net yn de famylje hâlde kind, want yn 1832 wie it eigendom fan de Ljouwerter keapman Hajonides Bolman.
Bewenners fan de state wiene
* famylje Jelckema
* 1640 - Oene fan Roarda
* 1698 - Aurelia fan Hillema
* 1728 - Thomas Annes
* 1823 - Hajonides Bolman

## Sjoch ek
* Fryske doarpen, buorskippen en delsettings
Pekela

**Pekela** (Grinslânsk: *Pekel*) is in gemeente yn de provinsje Grinslân. De gemeente ûntstie yn 1990 troch gearfoeging fan de plakken Oude - en Nieuwe Pekela. Fan 2010 oant 2021 wie de gemeente ûnder de namme *De Kompanjie* amtlik fusearre mei Feandam. De gemeente hie op  &nbsp;ynwenners (boarne: CBS).

## Skiednis
Tsjin de ein fan de 15e iuw liet de stêd Grins oan de kant fan it rivierke Pekel Aa in boarch bouwe om sa de macht yn 'e Ommelannen fuort te sterkjen. De kronykskriuwer Sicke Benninge hat it om 1530 hinne oer it *[[Pekelboarch|slot by de Pekell]]*.

Yn 1599 kochten fiif Fryske en Hollânske famyljes fean by de boarch oan en stiften dêr in feankoloanje, dy't neffens it rivierke de namme Pekela krige. Letter kocht de stêd Grins de grûn oan op om op grutskalige wize it lân oan te meitsjen. Troch it ferdjipjen fan de Pekel Aa en it oanlizzen fan wiken waard it fean ûntwettere. De turf dy't dêrnei stutsen wurde koe waard oant yn Emden en Hamburch ferkocht. Wol fiifhûndert feanarbeiders wiene dêr simmerdeis mei dwaande. Yn de twadde helte fan de 17e iuw wreide de feanterij oan de Pekel him nei it súdwesten ta út. 

De stêd Grins ferplichte de ferfeanters om nei it ôfstekken fan de turf de grûn geskikt te meitsjen foar lânbou. Sa ûntstie der greide en ek wat ikkerbou. Oan it begjin fan de 18 iuw waard it lintdoarp yn twa aparte doarpen ferdield: Oude Pekela (Leech Pekela) en Nieuwe Pekela (Boven Pekela), oant yn 1990 de beide plakken wer gearfoege waarden ta ien gemeente Pekela. Yn de 18e iuw wie it tal bewenners bot tanommen, sadat der twa tsjerken boud wurde koene: ien foar de kalvinisten en ien foar de lutheranen.

Om't bliken die dat de grûn net sa geskikt wie foar ikkerbou gyngen in soad boeren yn de twadde helte fan de 19e iuw oer op de ferbou fan fabryksierappels. Sa waard Pekela in sintrum foar de produksje fan striekarton, dat oant djip yn de jierren 1960 sa bleau. Fanwegen de minne omstannichheden koe it kommunisme ûnder de arbeiders yn dy kontreien op in soad sympaty rekkenje. Sûnt de jierren 1960 sette de mechanisaasje fan de striekartonyndustry en de lânbou útein. De reorganisaasjes hiene fûle stakingsaksjes fan gefolgen. De kommunist Fré Meis wie dêrby ien fan de foarmannen mar ek hie koe de delgong fan de yndustry net tefoarren komme.

## Plakken
Under de gemeente Pekela falle de folgjende plakken: Alteveer (foar in part), Boven Pekela, Bronsveen, Hoetmansmeer, Nieuwe Pekela, Oude Pekela.

## Gemeenterie
De gemeenterie fan Pekela bestiet út 15 sitten. 

Boargemaster is 1 juny 2021 Jaap Kuin dy't sûnt 2015 waarnimmend boargemaster wie.

## Partnergemeente
De partnergemeente fan Pekela is de Eastfryske gemeente Großefehn

## Ofbylden

Westgevel met toren.JPG|*Herfoarme tsjerke fan Oude Pekela*
De Zwaluw-Nieuwe Pekela.jpg|*Mûne "De Zwaluw", Nieuwe Pekela* 
Oude Pekela.jpeg|*Mûne "Onrust", Oude Pekela*
Nieuwe Pekela, het voormalige gemeentehuis RM520998 foto6 2014-07-12 14.14.jpg|*Eardere riedshûs Nieuwe Pekela*
D' Alde Pastorij

**d' Alde Pastorij**  is in histoarysk gebou oan de Tolhúswei op De Jouwer. 

De eardere grifformearde pastorij stiet op de hoeke fan 't Syl by de eardere brêge, foar It Tolhûs oer. 

It monumintale gebou waard om 1880 hinne boud foar in bûntkeapman. It waard dêrnei bewenne troch dûmny's. Neidat der yn de oarloch in pear ûnderdûkers yn sieten waard it gebou brûkt troch in timmerman, foar ynwenning en in toskedokterspraktyk. Ein tweintichste iuw hat it earst in skoft troch kreakers bewenne west, dêrnei waard it tichttimmere. Yn 2010 waard renovearre en krige it de hotelbestimming 'Herberg Joure'. De herberch waard yn july 2011 iepene troch âld-Jouster Charles Groenhuijsen.


Ofbyld:De Jouwer d'Alde Pastorije.jpg|
Ofbyld:De Jouwer d'Alde Pastorij sa. 1905.jpg |
Ofbyld:De Jouwer d'Alde Pastorij en Syl-Tolhûsbrêge 1918.jpg|
Ofbyld:De Jouwer Libraboat by de brêge foar de âlde pastorij (1925).jpg|
Ofbyld:De Jouwer d'Alde Pastorije s. 1930.jpg|
Ofbyld:De Jouwer Tolhûsbrêge mei d' Alde Pastorij.jpg|
Reduktor

In **reduktor** of **elektroane-ôfstjitter** is in gemyske stof dy't yn in gemyske reaksje elektroanen ôfstean kin. De stof dy't elektroanen opnimt is in oksidator. In reaksje dêr't in *reduktor* wurket hjit in redoksreaksje.

Foarbyld fan in reduktor is de ûndersteande heale reaksje:

:\mathrm{Fe^{2+}\ \longrightarrow\ Fe^{3+}\ +\ e^-}

Yn de boppesteande oksidaasje is Fe2+ de reduktor, omt' it in elektron ôfstiet.

Der is in grut ferskil yn de sterkens fan reduktor. Sa sil natrium (Na) maklik in elektron ôfstean en is dêrmei in sterke reduktor. It gloaride-ion (Cl−) sil dêrfoaroer syn ekstra elektron slim ôfstean kinne. In tige sterke reduktor is litium (Li) en in tige swakke reduktor is it fluoride-ion (F−).

## Sjoch ek
*Reduksje
*Oksidator
*Redoksreaksje
*Heale reaksje
Kristlike Mafû De Saad

**Kristlike Mafû De Saad** (Nederlânsk: *Christelijke Mavo De Saad*), koartwei meastentiids **De Saad** neamd, wie in selsstannige skoalle foar fuortset ûnderwiis yn Damwâld. Sa't de namme al oanjout, waard der op mafû-nivo lesjûn. Yn de lêste jierren fan it bestean fan de skoalle krigen de learlingen wannear't hja slagge wiene ôfhinklik fan it fakkepakket in vmbo-tl of vmbo-gl diploma.

## Histoarje
De Saad hat sa'n hûndert jier bestien. Yn 1919 waard de feriening foar Kristlik mulo yn de gemeente Dantumadiel oprjochte. Op 1 augustus 1921 waard de skoalle iepene. De skoalle stie oan de Haadwei fan Moarrewâld, dêr't hjoed-de-dei in meubelsaak sit.

It lêste skoalgebou oan de Nijewei yn Damwâld is yn 1985 boud. By de iepening fan dat gebou yn 1986 hat de skoalle de namme De Saad krigen. Yn 2019 fierde de skoalle har 100-jierrich bestean. Begjin july 2020 is de skoalle fanwege it weromrinnend oantal learlingen definityf sluten.  

## Underwiis
De Saad wie in kristlike skoalle dy't de leafde fan Jezus Kristus yn it deistige dwaan en litten sjen litte woe. Yn de ûnderbou wiene der lytse klassen, om sa de oerstap fanôf de basisskoalle te ferleegjen. Bysûnder oan De Saad wie dat it mooglik wie om ynstee fan fjouwer jier yn trije jier in diploma te heljen, dat waard *mafû-sprint* neamd.

Yn it skoaljier 2019-2020 waard in nij ûnderwiiskonsept ynfierd, mei ûnder oare koartere lesdagen en spesjale begeliedingsoeren.

## Sluting
De regio Noardeast-Fryslân hat te krijen mei krimp, wat derfoar soarge dat it oantal learlingen op De Saad yn de rin fan de jierren ôfnaam. De skoalle hie om 2014 hinne noch 400 learlingen, mar yn 2019 wie dit ôfnaam nei noch gjin 300. Yn desimber 2018 waard bekend dat der fanwegen finansjele tekoarten in reorganisaasje nedich wie. Yn april 2019 liet direktrise Jantine van der Kooij yn it Frysk Deiblêd witte dat foar de lange termyn de selsstannige posysje fan de skoalle ûndwaanlik wie en de skoalle nei gearwurking mei oare skoallen sjen moast. Dy mooglikheid ta gearwurking hie De Saad yn it Piter Jelles fûn, yn de foarm fan in fúzje. Mar it mocht net mear heve: doe't yn april 2020 bliken die dat foar it skoaljier 2020/2021 mar 33 nije oanmeldings binnenkaam wiene, beslêt it bestjoer fan De Saad om de skoalle oan it ein fan it skoaljier 2019/2020 definityf te sluten. Yn it skoalgebou fan De Saad sil fanôf skoaljier 2020/2021 in ekstra fêstiging fan De Wingerd, in skoalle foar spesjaal ûnderwiis, komme.

## Bekende âld-learlingen
* Syb van der Ploeg
*Harry van der Molen
Studio

* studio, in romte foar it opnimmen fan muzyk, radio, tillefyzje of film
** lûdsstudio of sound stage, in romte foar de registraasje fan spraak, muzyk en oare lûden
** opnamestudio, in romte foar it opnimmen fan muzyk
** radiostudio, in romte foar it meitsjen fan radioprogramma's
** tillefyzjestudio, in romte foar it meitsjen fan tillefyzjeprogramma's
** filmstudio (gebou), in romte foar it opnimmen fan spylfilms
* filmstudio, in (grut) bedriuw dat him taleit op it meitsjen fan films
* fotostudio, in romte foar it meitsjen fan portretten en oare opnames troch fotografen
* studio (appartemint), in ienkeamerappartemint
* Studio (lettertype), in lettertype ûntwurpen troch A. Overbeek, dat yn 1946 útbrocht waard troch de Lettergieterij Amsterdam
* *[[KRO Studio]]*, letter *KRO Magazine*, de tillefyzjegids fan 'e KRO
Toverdrank

In **toverdrank** is in drankje of brousel dat in boppenatuerlike wurking hat. As sadanich wurdt it ornaris makke troch in minske mei boppenatuerlike krêften, lykas in tsjoender of in hekse, of troch in mytysk wêzen, lykas in ierdgeast, elf of draak. Toverdranken komme frij geregeldwei foar yn âlde myten en leginden (lykas it ferhaal fan *[[Tristan en Isolde]]*) en ek yn moderne literatuer en stripferhalen fan it fantasysjenre (lykas *[[Harry Potter]]* en *[[Asterix en Obelix]]*). Motiven foar it meitsjen fan sokke drankjes kinne wêze om oaren te betsjoenen, te genêzen of te fergiftigjen. Ut 'e mytology binne ferskate soarten toverdranken bekend, lykas leafdesdrankjes, dêr't men in oar mei fereale meitsje kin op jinsels; sliepdrankjes, dêr't men immen mei yn in djippe, koma-eftige sliep falle litte kin; en eliksers, dy't eltse sykte en ferwûning genêze kinne.

Yn it echt waard yn it ferline ek wol besocht om toverdranken te meitsjen. Sa sochten fan 'e Midsiuwen ôf de algemisten lange tiid nei it libbenselikser, dat immen it ivich libben jaan kinne soe. It omslaan mei 'toverdrankjes' waard lykwols yn 'e regel assosjearre mei hekserij en it okkulte, sa't bgl. út it toanielstik *[[Macbeth (toanielstik)|Macbeth]]*, fan William Shakespeare, bliken docht, dat datearret fan 1606. Yn 'e njoggentjinde iuw waarden 'toverdrankjes', doe almeast oanpriizge as 'wûnderdrankjes', yn in soad lannen ferkocht troch omdoarmjende wûnderdokters, dy't útholden dat harren middel helpe soe tsjin alderhanne sykten en oare oandwanings. Uteinlik blieken sokke lju allegear kwaksalvers te wêzen, en de drankjes dy't se ferkochten, befetten gauris yngrediïnten dy't tsjintwurdich as giftich of om oare redens as min foar de sûnens beskôge wurde.
Bokkebuert

**Bokkebuert** is in buorskip yn de gemeente Westerkerrtier yn it westen fan de Nederlânske provinsje Grinslân. It plakje leit noarlik fan Doezum oan de Doezumertocht, tusken Peebos en de *Eesterweg*. De buorskip krige yn 2007 eigen plaknammebuorden, mar dy binne letter wer weihelle. 
Bokkebuert is nei alle wierskyn ûntstien by it dollen fan de Doezumertocht. De namme soe ôflaat wêze kinne fan *bok*, Grinslânsk foar geit.
Reduksje

* reduksje (priis), in koarting op in priis yn 'e detailhannel
* reduksje (wikselkoerts), in devaluaasje fan 'e wikselkoerts
* reduksje (skiekunde), it skiekundige proses wêrby't de iene stof elektroanen opnimt fan 'e oare stof
* reduksje (biology), in troch evolúsje feroarsake fermindere morfologyske ûntwikkeling by in beskaat organisme 
* reduksje (wiskunde), in rekkenkundige ferienfâldiging
* reduksje (taalkunde), it stadige proses fan 'e ferfanging yn 'e útspraak fan in konsonant troch in swakkere konsonant
* Reduksje fan Grins, de ferovering fan 'e stêd Grins troch Steatske troepen yn 1594, yn it ramt fan 'e Tachtichjierrige Oarloch
* Reduksje fan Nimwegen, de ferovering fan Nimwegen troch Steatske troepen yn 1591, yn it ramt fan 'e Tachtichjierrige Oarloch
Svartálfr

In ***svartálfr*** (Aldnoarsk foar "swarte elf" of "dûnkere elf"; meartal: *svartálfar*), ek in ***myrkálfr*** neamd ("tsjustere elf"; meartal: *myrkálfar*), is in mytysk wêzen út 'e Noardgermaanske mytology, dat nettsjinsteande de namme in soarte fan dwerch is, en gjin elf. *Svartálfar* libje yn **Svartálfheimr** (letterlik: "it thús fan 'e *svartálfar*"). Sawol de *svartálfar* as Svartálfheimr wurde neamd yn 'e *[[Proaza-Edda]]*, dy't yn 'e trettjinde iuw skreaun waard troch de Iislânske skald Snorri Sturluson. Saakkundigen op dit mêd hawwe opmurken dat *svartálfar* frijwol synonym lykje te wêzen mei dwergen en mooglik ek mei de *[[dökkálfr en ljósálfr|dökkálfar]]* ("dûnkere elven"). As *svartálfar* wier in synonym foar dwergen is, kin Svartálfheimr mooglik in oare namme wêze foar Niðavellir (de "Dûnkere Fjilden").

Yn 'e *Proaza-Edda* wurde *svartálfar* foarsteld as knaphandige makkers fan magyske artefakten. Se binne net echt kweadaardich, mar wol grutsk, koppich, deun en folslein ûnmeilydsum, wat mei-inoar faak min ofte mear op itselde delkomt. Se hâlde altyd wurd, en ferwachtsje fan oaren dat dy dat ek dogge. As immen in ûnthjit brekt dat er oan in *svartálfr* dien hat, dan bringt er himsels yn 'e grutste swierrichheden. Harren thúswrâld Svartálfheimr wurdt yn 'e *Proaza-Edda* twaris neamd, beide kearen as it plak dêr't in beskate *svartálfr* wennet. Yn *[[Gylfaginning]]* 33 is it it plak dêr't de goaden hinne geane as se de *svartálfar* freegje wolle en meitsje foar harren de klúster Gleipnir om 'e wolf Fenrir mei te boeien. En in *[[Skáldskarparmál]]* 39 is it it plak dêr't de god Loki de *svartálfr* Andvari moetet. In oare bekende passsaazje oer *svartálfar* stiet yn *Skáldskaparmál* 35, dêr't Loki de soannen fan Ivaldi ynhiert om in nije hierdos fan goud te meitsjen foar Thor syn oarehelte Sif, nei't er har echte hier by wize fan grap ôfskeard hat.
Heale reaksje

In **heale reaksje** is of de oksidaasje of de reduksje yn in redoksreaksje. In heale reaksje bart mei it feroarjen fan de oksidaasjetastân fan de stoffen dy't belutsen binne by de redoksreaksje.

Faak wurdt it konsept fan heale reaksjes brûkt om te omskriuwen wat der yn in elektrogemyske sel bart, sa bygelyks in Galvanyske selbatterij. Heale reaksjes barre troch metalen dy't oksidearre wurde (anoade) en de metalen dy't redusearre wurde (katoade).

Heale reaksjes wurde gauris brûkt om in lykwicht yn redoksreaksjes te krijen. Nei't men yn in soer miljeu in lykwicht fan atomen en oksidaasje krigen hat, moat der H+-ioanen taheake wurde om de wetterstof-ioanen yn de heale reaksje yn lykwicht te krijen. Yn in tsjinsoer miljeu moatte OH−-ioanen taheake wurde om de H+-ioanen yn de heale reaksje yn lykwicht te krijen, dêrby't dus H2O foarmet.

In foarbyld fan in heale reaksje:

:Cu2+ + 2 e− ↔ Cu(s), &nbsp; E0 = 0,34 V

Koper-ioanen (Cu2+) kinne ûnder it opnimmen fan twa elektroanen ta fêst koper oergean (reduksje), mar oarsom kin it metaal ek (oksidearre) wurde ta it ion.  By dy reaksje binne gjin oare stoffen belutsen, it koper(II)-ion lûkt mei 0,34 folt elektroanen oan.

## Sjoch ek
*Redoksreaksje
*Oksidaasje
*Reduksje
Midden-Grinslân (gemeente)

**Midden-Grinslân** (*Midden-Groningen*) is in gemeente yn Grinslân. De gemeente ûnstie op 1 jannewaris 2018 troch gearfoeging fan de gemeenten Hegesân-Sappemeer, Slochteren en Menterwâlde yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling yn Grinslân 2013-2018. De gemeente hat &nbsp;ynwenners (, boarne: CBS) en is wat dat oanbelanget de tredde gemeente fan de provinsje. 

## Namme
Op 15 maart 2016 waard yn it doarpssintrum fan Súdbroek de nije namme fan de gemeente bekend makke. Der wienen trije ferskate nammen útsteld: *Hogewolden*, *Woldmeren* en *Midden-Groningen*. Mei 48% fan de stimmen waard troch de ynwenners fan de noch te foarmjen gemeente foar de namme Midden-Groningen keazen. Op 26 april 2016 stelden de rieden fan de eardere gemeentes dy namme fêst.

## Plakken
Grutste plak is it bestjoerlik sintrum Hegesân. De gemeente bestiet út de folgjende plakken. De list is eksklusyf útbuorrens. 

Fierder bestiet de gemeente út de folgjende buerten, buorskippen en útbuorrens: Achterdiep, Beneden Veensloot, Blokum, Borgercompagnie (foar in part), Borgweg, Boven Veensloot,  Denemarken, Duurkenakker, Foxham, Foxholsterbosch, Gaarland, Heidenschap, Jagerswijk, Kalkwijk, Klein Harkstede, Kleinemeer, Korengarst, Lageland, Leentjer, Lula, Martenshoek, Meerwijck, Nieuwe Compagnie, Oostwold, De Paauwen, Ruiten, Schaaphok, Siddebuursterveen, Spitsbergen, Stootshorn, Tusschenloegen, Tussenklappen, Uiterburen, Wilderhof, Wolfsbarge en De Zanden.

## Gemeenterie
De gemeenterie fan Midden-Grinslân bestiet út 33 sitten.

## Keppeling om utens
* Offisjele webside fan de gemeente
Pontsje oer de Skarster Rien

It **fytspontsje oer de Skarster Rien** ferbynt de Jouwer mei Boarnsweach en Langwar.
De oerhaal oer de Skarster Rien is allinnich foar fuotgongers en fytsers. It is in folle koartere ferbining tusken Langwar en De Jouwer as oer Skarsterbrêge.
Eartiids waard it pontsje mei de hân betsjinne. Oer de Skarster Rien lei ûnder wetter in keabel. De pont waard dan mei in klos lâns de kabel nei de oare kant lutsen. De pont farde doe fan de dyk Wâldfinnen oan de kant fan De Jouwer nei de Boarnsweachsterdyk yn Boarnsweach. 

It pontsje waard yn de santiger jierren opheft, mar waard mei it each op de rekreaasje letter wer yn eare wersteld. Dit pontsje fart wat súdliker en komt yn Boarnsweach út op de Skarsterleane. It motorpontsje fart oant seis oere jûns en simmerdeis oant tsien oere jûns.

It pontsje is ûnderdiel fan de ‘Fjouwer pontsjesrûte’ (40 km) om De Jouwer, mei fytspontsjes fan Terherne De Broek en Nijskou.
Westerwâlde (gemeente)

**Westerwâlde** (Grinslannersk: *Westerwoolde*; offisjeel *Westerwolde*) is in gemeente yn it easten fan Grinslân. De gemeente ûntstie yn 2018 troch gearfoeging fan de gemeentes Bellingwedde en Vlagtwedde. De twa gemeentehuzen dogge noch jimmeroan tsjinst foar de hjoeddeiske gemeente Westerwâlde. De gemeente hie op  in ynwennertal fan  (boarne: CBS). 

## Namme
De namme fan de gemeente is ûntliend oan it gea Westerwâlde, dat yn de gemeente leit en wêrfan't de grins foar in part mei dy fan de gemeente gearfalt.

## Plakken
De gemeente Westerwâlde hat 21 doarpen:

## It besjen wurdich
Yn Ter Apel stiet it iennige noch besteande midsiuwske plattelânskleaster fan de provinsje Grinslân, it Kleaster Ter Apel. It is tsjintwurdich in museum en it leit yn in 200 hektare grut bosk.

It Hûs fan Wedde stiet yn Wedde. It is in boarch, wêrfan't de skiednis op de 14e iuw werom giet.   

Aldeskâns waard yn de Tachtichjierrige Kriich boud troch Willem Loadewyk fan Nassau. Eartiids lei Aldeskâns oan 'e see, mar nei't it opslike lân werom fan de Doalert fannijs ynpoldere waard, ferlear it syn funksje oan Nijeskâns

Yn Bellingwolde stiet it *Museum de Oude Wolden*. It museum jout omtinken oan keunst, folkloare en skiednis. Ek wurde der wurken útstald fan de magyske realist Lodewijk Bruckman en fan De Ploeg.

Bourtange is in restaurearre fêsting dy't oanlein is yn de tiid fan de opstân tsjin Filips II fan Spanje.

## Gemeenterie
De gearstalling fan de gemeenterie sûnt 2018
Stedskanaal (gemeente)

**Stedskanaal** (Nederlânsk en offisjeel: *Stadskanaal*; Grinslânsk: *Knoal*) is in gemeente yn it súdeasten fan de provinsje Grinslân. De gemeente hat in oerflak fan 120&nbsp;km² (dêr't 2,27&nbsp;km² fan wetter is) mei op  in ynwennertal fan  (boarne: CBS).

De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 1969 troch it gearfoegjen fan de eardere gemeenten Onstwedde mei in diel fan de eardere gemeente Wildervank.

## Plakken
Yn de gemeente lizze de folgjende doarpen:

Boarne: CBS

Fierder befettet de gemeente de folgjende offisjele útbuorrens: Barlage, Blekslage, Braamberg, Ceresdorp, Höchte, Holte, Horsten, Oomsberg, Smeerling,  Sterenborg, Tange, Ter Maarsch, Ter Wupping, Veenhuizen, Vledderhuizen, Vosseberg en Wessinghuizen.

## Befolkingsûntjouwing

Boarne:CBS

## Gemeenterie
De ferdieling fan de sitten fan de gemeenterie fan 2006 ôf:

Boarne: Gemeente Stedskanaal

## Ofbylden

Dorpsstraat24 Onstwedde.jpg|*Pleats oan de Doarpsstrjitte yn Onstwedde 
Oosterkadekerk+pastorie Stadskanaal.jpg|*Herfoarme Easterkadetsjerke (Stedskanaal)*
Overzicht ophaalbrug met schuifsluis - Musselkanaal - 20532379 - RCE.jpg|*Slûs mei flapbrêge (Musselkanaal)''
Hoax

In **hoax** is spesifike term foar in leagen of oare foarm fan bedragerij dy't troch immen mei opsetsin útfierd wurdt om 'e wierheid te maskearjen en sa oare minsken te mislieden. Dêrby kin it gean om in foarm fan humor; sa binne de measte ien-aprilgrappen hoaxes. Ferfelender wurdt it, as it giet om mispleatste humor, oer ûnderwerpen of útfierd op manearen dy't foar slachtoffers net grappich binne. Hoaxes kinne fierders ek te kweader trou útfierd wurde om persoanen of ynstellings yn opspraak te bringen of harren goede namme te skansearjen troch se ferhalen publisearje te litten dy't letter net wier blike te wêzen. In hoax kin ûnderskaat wurde fan in oprjochte flater op it mêd fan oardiel of waarnimming, wêrby't gjin opset yn it spul is. It wurd 'hoax' is in resint lienwurd út it Ingelsk, dat wierskynlik fuortkomt út in gearlûking fan it earste diel fan 'e bekende toverspreuk "hokus-pokus".

Ien fan 'e ierst bekende hoaxes waard yn 1708 útfierd, doe't de Ingelske skriuwer Jonathan Swift ûnder de skûlnamme Isaac Bickerstaff in almenak útjoech, wêryn't er it ferstjerren fan John Partridge oankundige, ien fan 'e liedende astrologen fan dy tiid. Op 'e dei dat Partridge stjerre sillen hie, publisearre Swift boppedat noch in treurdicht foar him. As gefolch dêrfan rekke de reputaasje fan Partridge slim skansearre en kaam syn eigen astrologyske almenak seis jier lang net út. Yn it ynternettiidrek binne hoaxes makliker út te fieren as foarhinne. In bekende moderne hoax is bygelyks de saneamde Tourist Guy, in man dy't op 11&nbsp;septimber 2001 op it dakterras fan it World Trade Center yn New York in selfie makke hawwe soe dêr't op 'e eftergrûn ien fan 'e fleantugen op te sjen is, dy't him in pear tellen letter, by de terroristyske oanslaggen fan 9/11, yn it gebou boarre hawwe soe. Dy foto krige in soad bekendheid foar't men útfûn dat er eins makke wie yn 1997 en dat it fleantúch der letter yn plakt wie. Ek offisjele ynstânsjes fiere soms hoaxes út; sa stjoerde de Waalske omrop RTBF op 13&nbsp;desimber 2006 it berjocht de wrâld yn dat Belgje dy deis troch de ôfskieding fan Flaanderen útinoar fallen wie en dat de Belgyske keninklike famylje it lân ûntflechte wie.
Redoksreaksje

In **redoksreaksje** is in reaksje tusken atomen, molekulen en ioanen, dêr't elektroanen útwiksele wurde. De term *redoks* is in gearstalling fan de begripen reduksje en oksidaasje: REDuksje en OKSidaasje. Dy soarte reaksje wurdt in soad brûkt yn batterijen en akkú's. Ek rustkjen is in redoksreaksje, en wol de oksidaasje fan izer.

## Reaksje
By in redoksreaksje binne in reduktor (elektroane-ôfstjitter) en in oksidator (elektroane-oannimmer) belutsen. Dat kinne fan alle dieltsjes wêze, sawol ioanen as molekulen. Der kinne twa heale reaksjes opsteld wurde, en wol it ôfstean fan elektroanen troch de reduktor (oksidaasje) en it opnimmen fan elektroanen troch de oksidator (reduksje). As de reduktor en oksidator ferbûn wurde, en der in elektrolyt ta beskikking foar it ioaneferfier komt, kin de reaksje plakfine. De oksidator en reduktor hoege net streekrjocht yn kontakt meiïnoar te stean.

In reduktor kin mei alle oksidators reagearje dy't sterker binne as syn konjugearre oksidator. Oarsom kin in oksidator mei alle reduktors reagearje dy't sterker binne as syn konjugearre reduktor.

In redoksreaksje wurdt as ôfrinnend beskôge, as de elektroadepotinsjaal fan de oksidator 0,3 folt of mear, heger is as dy fan de reduktor. As it ferskil tusken de 0,3 en -0,3 folt is, stelt der in lykwicht yn en as de elektroadepotinsjaal fan de oksidator 0,3 folt of mear, leger is as dy fan de reduktor, wurdt der praat fan dat de reaksje net ferrint.

Binne de konsintraasjes fan de homogeen ferparte reaksjestoffen allegear lyk oan 1 mol L−1 (en boppedat T=298K en p=p0), dan is de elektroadepotinsjaal lyk oan de standertpotinsjaal.

De elektroadepotinsjaal is in mjitte foar de termodynamyske driuwende krêft fan in heale reaksje en seit neat oer de gong (kinetyk) fan de heale reaksje. Sa kin de oksidatorpotinsjaal mear as 0,3 folt heger wêze as de reduktorpotinsjaal en de reaksje dochs amper ferrinne kin.

In redoksreaksje wurdt yn it algemien sa werjûn:

:Reduktor → reaksjeprodukt + e− (oksidaasje)

:Oksidator + e− → reaksjeprodukt (reduksje)

## Sjoch ek
*Oksidator
*Oksidaasje
*Reduktor
*Reduksje
*Heale reaksje
Filmset

In **filmset** (fan it Ingelske *film set*), of koartwei **set**, is in lokaasje of studio dêr't foar koarte of langere tiid in filmcrew komt om te wurkjen oan in film of in tillefyzjeprogramma. De set is yn dy kontekst spesifyk it plak dêr't de kamera en de beljochting op rjochte binne.
__NOTOC__
## Lokaasje
In gaadlik plak om te filmjen wurdt socht troch in lokaasjescout. As dêrfoar in geskikt plak fûn is, wurde der foto's makke, dy't neitiid foarlein wurde oan 'e regisseur, produksje-ûntwerper en eventueel de art director fan 'e produksje. As dy der wat yn sjogge, wurdt de lokaasje foar neier ûndersyk besocht troch in delegaasje dy't bestean kin út 'e regisseur, produksje-ûntwerper, art director, lokaasjemanager en kameraregisseur. Salang't der opnamen makke wurde is de lokaasjemanager der ferantwurdlik foar dat de lokaasje kibich en korrekt brûkt (en oplevere) wurdt, neffens de ôfspraken dy't makke binne mei de eigner.

## Studio
As der ferlet is fan in dekôr, om't de winske lokaasje net fûn of net brûkt wurde kin, of om't ferskate lokaasjes te fier útinoar lizze en sadwaande fanwegen gebrek oan jild of tiid net foldogge, kin der foar opnamen ynstee gebrûk makke wurde fan in filmstudio. Dat is in plak dêr't de fasiliteiten, lykas kamera- en beljochtingsappartuer, maklik foarhâns binne en dêr't ek de omstannichheden geunstich (want troch de minske behearske) binne. Foarbylden fan sokke omstannichheden binne de hichte fan it gebou, in flakke flier, in goede enerzjyfoarsjenning, genôch parkearromte, ensfh.

## Oanpassings
As tuskenoplossing komt it soms foar dat op 'e lokaasje in dekôr boud wurdt. De lokaasje op him sels foldocht dan net as set, mar kin troch beskate oanpassings wol geskikt makke wurde. Men kin dan tinke oan it pleatsen fan in falske gevel foar in besteand gebou, en mear fan datsoarte dingen.
Crossover

## Algemien
* crossover (fiksje), in ferhaalline dêr't personaazjes út ferskillende wurken yn gearkomme
* crossover (muzyk), in muzikant dy't of muzikaal wurk dat súksesfol is yn ferskillende muzikale sjenres
* crossover (pornografy), it meitsjen fan 'e oerstap nei de mainstream-entertainmentyndustry troch in pornoakteur
* crossover (auto), in SUV boud op in karossery foar in gewoane auto

## Films
* ''Crossover'' (film út 1980), in Kanadeeske film út 1980
* ''Crossover'' (film út 2006), in Amerikaanske film út 2006

## Literatuer
* *[[The Crossover]]*, in berneboek fan Kwame Alexander út 2014

## Muzyk
* Crossover (band), in Amerikaanske band

* ''Cross Over'' (album), in album fan Dan Peek út 1987
* ''Crossover'' (album fan Dirty Rotten Imbeciles), in album fan Dirty Rotten Imbeciles út 1987
* ''Crossover'' (album fan Yoshinori Sunahara), in album fan Yoshinori Sunahara út 1995
* ''Crossover'' (album fan Intrigue), in album fan Intrigue út 2003
* ''Crossover'' (album fan Hitomi Shimatani), in album fan Hitomi Shimatani út 2005

* ''Cross Over'' (liet), in liet fan 9nine út 2013
* ''Crossover'' (liet), in liet fan EPMD út 1992
Crossover (fiksje)

In **crossover** (Ingelsk foar "oerstekken [fan in strjitte]") is op it mêd fan fiksje it ferskynsel dat personaazjes dy't bekend binne út ferskillende wurken mei-inoar te sjen binne yn in oar wurk. Soks komt foar yn films, tillefyzjesearjes, kompjûterspultsjes en stripferhalen. Crossovers fine, yn ferbân mei auteursrjochtlike swierrichheden, almeast plak tusken wurken dy't eigendom binne fan deselde útjouwer, tillefyzjestjoerder of filmstudio. Ek yn fanfiction, wêrfan't de skriuwers har oer it algemien neat gelegen lizze litte oan auteursrjochten, komme crossovers in protte foar.

Crossovers kinne op ferskillende manearen opset wurde. Sa kin in crossover plakfine as ûnderdiel fan in beskaat wurk, dêr't personaazjes út in oar wurk in gastrol of cameo yn krije. Soks hat men bgl. dien by de komeedzjesearje *[[Friends (telefyzjesearje)|Friends]]*, dêr't yn in ôflevering ynienen twa personaazjes út *[[Mad About You]]* ferskynden. Mar der kin ek in hiel nij wurk makke wurde, de saneamde mix-crossover, dêr't beide (soarten) personaazjes yn gearkomme. Dat wie bgl. it gefal yn 'e film *[[The Jetsons Meet the Flintstones]]*, wêrby't de famylje Jetson út 'e tekenfilmsearje *[[The Jetsons]]* werom yn 'e tiid reizge en de famylje Flintstone út 'e tekenfilmsearje *[[The Flintstones]]* mette. 

Noch wer in oare populêre foarm fan crossovers is de versus-crossover, wêrby't twa bekende personaazjes út oare wurken de striid mei-inoar oangeane. Almeast giet it dêrby om personaazjes dy't yn dy oare wurken de rol fan antagonist ferfolje. Yn versus-crossovers binne der ornaris gjin dúdlike winners, om't beide personaazjes fans hawwe dy't tefreden holden wurde moatte. Foarbylden fan dit type crossover binne films as *[[Alien vs. Predator]]*, wêryn't de bûtenierdske meunsters út 'e *[[Alien (franchise)|Alien]]*-filmrige en de *[[Predator (fillmsearje)|Predator]]*-films it tsjininoar opnimme, en *[[Freddy vs. Jason]]*, wêryn't de moardner Freddy Krueger út 'e filmsearje *[[A Nightmare on Elm Street (filmsearje)|A Nightmare on Elm Street]]* de striid oanbynt mei Jason Voorhees, de moardner út 'e *[[Friday the 13th (filmsearje)|Friday the 13th]]*-films.
Liudgertsjerke (Oldehove)

De **Liudgertsjerke** is in tsjerkegebou yn it Grinslânske Oldehove. De oarspronklik oan 'e apostel Liudger wijde tsjerke is in romanogotyks bouwurk út de 13e iuw. De tsjerke is ien fan 'e trije tsjerken. dy't brûkt wurde troch de protestantske gemeente Oldehove-Niehove en waard yn 2013 oerdroegen oan de Stichting Alde Grinslânske Tsjerken. Sûnt de fúzje fan de herfoarme en grifformearde gemeente fan Oldehove yn 2009 wurdt de tsjerke mar út en troch brûkt.

## Stiftingsleginde
Neffens de leginde rekken trije nonnen fan it Ljouwerter kleaster fan Oldehove by tige min waar by *Humerke* (de âlde namme fan Oldehove) yn 'e swierrichheden. Hja waarden holpen troch fiskers, dy't by it Rûgesân fisken en út tankberens foar dy rêding lieten de nonnen in tsjerke yn Humerke bouwe. Fan doe ôf oan waard it plak nei it Ljouwerter kleaster Oldehove ferneamd.  

## Beskriuwing

De tsjerke is in ienskippich gebou út de 13e iuw en hie oarspronklik in stiennen ferwulft, dat yn 'e 17e iuw ferfongen waard troch it hjoeddeiske houten tonferwulft. De noardlike bûtenmuorre fan de tsjerke is foar it grutste part noch oarspronklik, yn 'e súdlike muorre trije goatyske finsters ynbrocht. De sealtektoer waard yn 'e 15e iuw tafoege. Yn 1664 fûn in ferbouwing plak, wêrby't ôfbraakmaterjaal fan it Bernardus-kleaster fan Aduard brûkt waard. Ut dy tiid datearret ek it súdlike tagongsportaal.

#### Ynterieur
De preekstoel en hearebanken binne 17e-iuwsk. Under it rjochthoekich sletten koer binne twa grêfkelders dy't by in restauraasje yn 1969 ûntdutsen binne. Yn ien fan 'e kelders stiet de sânstiennen sarkofaach fan 'e katolike Weenske grevinne Margaretha von Cobentzel, de frou fan Ludovicus Ludgerus, baron fan Ripperda. Foar Douwe en Aedsge Martens Teenstra, dy't oan 'e ein fan 'e 18e iuw it Rûgesân ynpolderen, is in betinkingsstien yn 'e tsjerke oanbrocht. 

Yn 'e toer hinget in yn 1617 getten klok fan Hans Nortmeijer mei in diameter fan 89 sintimeter.

## Oargel
It oargel is in meganysk ynstrumint dat yn 1903 troch in legaat fan P. Raven troch de firma Van Oeckelen boud wurde koe. It is yn 1971 restaurearre troch de firma Mense Ruiter. It oargel is útsein de lettere tafoege wynmotor folslein orizjineel.
Niehove

**Niehove** (Grinslânsk: *Nijhoof*) is in doarp yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân. It doarp hie yn 2018 noch 269 ynwenners. 

Niehove wie eartiids it haadplak fan it eardere waadeilân Humsterlân. De âlde struktuer fan it wierdoarp mei yn it sintrum de 13e iuwske tsjerke is noch goed te sjen. Om de tsjerke hinne leit yn in sirkel de doarpsbebouwing. Om kweade geasten bûten te hâlden wie it tsjerkhôf oant 1830 mei in grêft omklamme. It hiele doarp falt ûnder it beskerme doarpsgesicht.

## Skiednis
De wier fan Niehove wurdt al likernôch 2200 jier bewenne. Nei it ûntstean fan de Lauwerssee kaam Niehove (yn dy tiid noch Suxwort; *Súdwier*) op in eilân te lizzen, dat de namme Humsterlân krige. Letter moast it eilân fanwegen it tal stoarmen bedike wurde. Fanôf 1500 krige it Humsterlân wer in ferbining mei it fêstelân. Muontsen fan it sisterzjinzer Bernarduskleaster yn Aduard setten doe útein mei it ynpolderjen. Tsjintwurdich leit Niehove midden op it fêstelân fan Grinslân. Oant likernôch 1600 wie de 13e iuwske tsjerke it iennige stiennen gebou fan Niehove.

Yn it net mear besteande Ipkemaheard wenne de proast fan Humsterlân, dy't út Niehove wei in grut part fan eastlik Fryslân (Achtkarspelen) en it Westerkertier bestjoerde. Om 1200 ferhûze de proast syn sit nei Hummerze (it tsjintwurdige Oldehove), dêr't de doarpsâldsten fan Humsterlân al yn âlde tiden gear kamen en rjocht sprieken. Nei't de proast yn de 14e iuw werom ferhûze nei Suxwort waard ek dêr in rjochterstoel oprjochte, dy't ta ûnderskieding fan it Alde Hôf yn Hummerze it Nije Hôf neamd waard. Sûnt de 14e iuw wurde de doarpen Suxwort en Hummerze resp. Niehove en Oldehove neamd.

## Galery

Ofbyld:Niehove - Gezicht Kerkstraat (1).jpg|*Kerkstraat (2010)*
Ofbyld:Niehove - Kerkstraat 6 - smederij.jpg|*eardere smidterij oan 'e Kerkstraat (2010)*
Ofbyld:Niehove - Molenpad.jpg|*Molenpad (2010)*
Mole fan Borger

De **Mole fan Borger** wie in houtseachmole op De Jouwer. 

De *schoone* houtseachmole waard yn 1774 boud yn opdracht fan mei-rjochter Pier Jelles Borger en skûtmakker Geert Gerrits.
By it kadaster waard tusken 1811-1832 de keapman Johannes Heeres Borger as mei-eigener neamd. De stellingmole bleau noch lang yn eigendom fan de famylje Borger, mar yn 1911 waard de mole ôfbrutsen. 

De beamstammen foar de houtseagerij waarden oanfierd oer it Hurdspytsje en leine dan earst is skoft yn de kolk foardat se ferseage waarden.
De mole wie in achtkante boppekruier dy't oan de ein fan de Houtmounestege stie. Dy stege rûn tusken de lêste wenningen oan de Midstrjitte en de Oerspitting. De Houtmounesteech wie in smel strjitsje tusken it Hurspytsje en de Inkele Rigel. 

De Jouster strjitte *Mounekamp* en de flat *Houtmoune* oan dy dyk, binne letter nei de mole fan Borger neamd.

## Foargonger
De houtseachmole waard boud op it steed dêr't neffens de Schotanusatlas fan 1718 in (standert)nôtmole stie.


Ofbyld:De Jouwer Houtseachmole oan de Oerspitting.jpg|de mole op de eftergrûn
Ofbyld:De Jouwer Koorn Molen Schotanusatlas 1718.jpg|De foargonger op in kaart fan 1718