Félix Nadar

**Félix Nadar** wie it pseudonym fan **Gaspard-Félix Tournachon** (Parys, 6 april 1820 - 21 maart 1910), in Frânsk fotograaf, karikaturist, sjoernalist, romanskriuwer en ballonfarder. Guon fan syn foto's binne tekene mei "P. Nadar" foar *"Photographie Nadar"*.

## Libben en wurk

Nadar wie yn 1848 noch in karikaturist foar de krante *Le Charivari*. Yn 1849 makke er de koartswillige blêden *Revue comique* en *Petit journal pour rire*. Hy naam syn earste foto's yn 1853 en yn 1858 waard er de earste dy't mei loftfotos oankaam. Hy wie ek pionier wat it gebrûk fan keunstljocht yn de fotografy oanbelanget paste dat ta yn de katakomben fan Parys.

Om 1863 hinne boude Nadar in mânske ballon mei in ynhâld fan (6000m³) dy't *Le Géant* ('De reus) kaam te hjitten; hy ynspireare dêrmei Jules Verne by it skriuwen fan 'Fiif wike yn in ballon'. It "Géant" projekt slagge lykwols net en Nadar rekke oertsjûge dat de takomst oan de swierder-as-lucht masines wie. Letter waard "De Feriening foar Oanmoediging fan Bewegen yn de Loft mei Swierder-as-loft Masines" stifte mei Nadar as foarsitter en Verne as sekretaris. Nadar foarme ek it foarbyld foar it personaazje Michael Ardan yn Verne syn 'Fan de ierde nei de moanne'.

By syn besite oan Brussel mei de *Géant*, op 26 septimber 1864, rjochtet Nadar ferpleatsbere barriêres op om de minskekloft op feilige ôfstân te hâlden. Oant no ta hjitte ditsoarte fan stekken yn Belgje *Nadar barriêres*.

Yn april 1874 liende er syn fotostudio oan in groep skilders en makke sa de earste útstalling fan de ympresjonisten mooglik (ûnder oaren Claude Monet, Edgar Degas, Camille Pissarro, Paul Cézanne, dienen mei). Hy fotografearre Victor Hugo op syn deabêd yn 1885. Teffens hat er yn 1886 it earste *foto-ynterview* (mei de ferneamde skiekundige Michel Eugène Chevreul) op syn namme set; boppedat makke er  eroatyske foto's.

Fan 1895 oant syn weromgean nei Parys yn 1909, wie de Nadar-fotostudio yn Marseille.

Nadar kaam te hôf op it begraafplak Père Lachaise yn Parys. Nadar syn negativen wurde bewarre yn de *Caisse nationale des monuments historiques* yn Parys. Syn ôfdrukken en argyf hat de Frânske Nasjonale Bibleteek op de noed.

## Wurk
### Boekepublikaasjes
* Quand j'étais étudiant (1856)
* Les mémoires du Géant (1864)
* Les ballons en 1870 (1871)
* Sous l'incendie (1882)
* Quand j'étais photographe (1900)

### Portrettegallery


Image:Charles Baudelaire.jpg|Charles Baudelaire
Image:Nadar 1.jpg|Sarah Bernhardt
Image:Georges Boulanger Nadar.jpg|Georges Boulanger
Image:Georges Clemenceau Nadar.jpg|Georges Clemenceau
Image:Camille_Corot-Nadar_corrected.jpg|Camille Corot
Image:Gustave Courbet.jpg|Gustave Courbet
Image:Charles francois daubigny.jpg|Charles-François Daubigny
Image:Félix_Nadar_1820-1910_portraits_Eugène_Delacroix.jpg|Eugène Delacroix
Image:Jules Favre 1865 Nadar.jpg|Jules Favre in 1865
Image:Léon Gambetta 1870 Nadar.jpg|Léon Gambetta in 1870
Image:Paul Gustave Dore by Felix Nadar 1855-1859.jpg|Gustave Doré (1859)
Image:Alexandre Dumas Nadar.jpg|Alexandre Dumas, père
Image:Ilja Iljitsch Metschnikow Nadar.jpg|Ilja Iljitsj Metschnikov
Image:Jean-FrancoisMillet(Nadar).jpg|Jean-François Millet
Image:Kropotkin Nadar.jpg|Peter Kropotkin
Image:Franz Liszt photo.jpg|Franz Liszt
Image:Félix Nadar 1820-1910 portraits Gérard de Nerval.jpg|Gérard de Nerval
Image:Nasir ad-Din Nadar.jpg|Nasser al-Din Shah Qajar, kening fan Perzje 1848-1896
Image:Henri Rochefort Nadar.jpg|Henri Rochefort
Image:George Sand by Nadar, 1864.jpg|George Sand (1864)
Image:Ernest Henry Shackleton Nadar.jpg|Ernest H. Shackleton
Image:Adolphe Thiers Nadar.jpg|Adolphe Thiers
Image:Jules Verne.jpg|Jules Verne
Image:Galliffet, Gaston de.jpg|Marquis de Galliffet, de *fusilleur de la [[Paryske kommune|Commune]]*
Image:Théophil Gautier 1856 Nadar.jpg|Théophile Gautier
Image:LeBris1868.jpg|Le Bris en syn fleanmasine Albatros II
Image:Nadar.jpg|Nadar (Gaspard-Félix Tournachon) - Selsportret
Image:JapaneseMissionAndNadarSon.JPG|Nadar syn soan mei leden fan de Twadde Japanske Ambassade foar Jeropa, fotgrafearre troch Nadar in 1863.


## Keppelings om utens
* 1867 Karikatuer fan Nadar troch André Gill
* Artikel oer Nadar fan Bruce Sterling