open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nije Feart (Sondeler Leien)

De **Nije Feart** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart ferbynt De Ie by de N359 yn de polder Bûten Ie mei de súdliker lizzende Sondeler Feart en de Sondeler Leien.

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.
Nije Feart (De Skâns)

De **Nije Feart** is in feart yn de gemeente Dongeradiel. De feart ferbynt de Suderie by Iezumasyl mei De Skâns oan de Lauwersmar. De feart rint bylâns de âlde seedyk troch de Raskespolder.

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.
Nije Feart (De Ulesprong)

De **Nije Feart** is in feart fan 9 kilometer langte yn de gemeentes Opsterlân en It Hearrenfean. De feart ferbynt it Nijdjip by Easterboarn en de Ulesprong mei Terwispel en rint fierder nei De Gordyk.

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.


Nij-Beets-Zuidergemaal-4.jpg|De Nije Feart yn súdeastlike rjochting by it Sudergemaal
Terwispel. Opsterland.jpg|Brêge oer de feart by Terwispel
Nije Kanaal (De Pein)

It **Nije Kanaal** is in kanaal yn de gemeente Smellingerlân. De feart ferbynt De Pein mei de plasse by de suveringsynstallaasje noardlik fan Bûtenstfallaat en de haven oan de westkant fan Drachten. Oan de noardkant fan De Pein stiet it yn ferbining mei it Peinder Kanaal en De Leien.

De namme *Nije Kanaal* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Kanaal*.
Nije Laweiswyk

De **Nije Laweiswyk** is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De feart rint east fan Drachten. Oan de westkant fan de wei De Feart nei Drachtster Kompenije leit de Laweiswyk, oan de eastkant hjit it de Nije Laweiswyk. Oan de eastkant fan Drachten rûne in hiel soad wiken, dy't yn de feanterijtiid brûkt waarden om turf ôf te fieren. 

De namme *Nije Laweiswyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Laweiswijk*.
Nije Mear

De **Nije Mear** is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan de polder Betlehim besuden Bartlehiem nei it easten en rint oan de súdwestkant fan Aldtsjerk út yn De Moark by de Aldtsjerkster Mar.

De namme *Nije Mear* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oude Meer*.
Nije Miedskutting

De **Nije Miedskutting** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint yn de Grutte Sint-Jânsgeaster Feanpolder. It wetter ferbynt de Rotster Sleat benoarden Rotstergaast mei de westliker rinnende Broersleat of Fjouwerhúster Feart. 

De namme *Nije Miedskutting* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Maadschutting*.
Nije Opfeart

De **Nije Opfeart** is in feart yn de gemeente Dantumadiel. De feart rint fan de Dwarsleane east fan Broeksterwâld nei it suden en rint út yn de Falomster Feart oan de eastkant fan De Falom.

In opfeart is de beneaming foar in kanaal dat min ofte mear heaks op in oar kanaal stiet. De namme wurdt benammen yn Fryslân en Grinslân brûkt. In opfeart wurdt ek wol skipsleat, skipfeart of brânsleat neamd.

De namme *Nije Opfeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Opvaart*.
Nije Kanaal (Foanejachtbrêge)

It **Nije Kanaal** is in kanaal op de grins fan de gemeenten It Hearrenfean en Tytsjerksteradiel. De feart is ûnderdiel fan it Prinses Margrietkanaal en rint fan de Foanejachtbrêge nei it suden. De feart ferbynt de Mearsleat mei it Wide Hop, westlik fan Garyp.

De namme *Nije Kanaal* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Kanaal*.
Nije Feart (De Westerein)

De **Nije Feart** is in feart yn de gemeente Dantumadiel. De feart rint fan Kûkherne by De Westereen nei it noarden en krijt nei in pear kilometer de namme Petsleat. Besuden Kûkherne hjit dit wetter de Kûkhernster Feart.

De namme *Nije Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Vaart*.
Nije Pompsleat

De **Nije Pompsleat** is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint fan it Nonnegat by It Deel nei it fiadukt oer de N32 by Haskerdiken. East fan it fiadukt rint de Pompsleat fierder as de Ringfeart om De Deelen.

De namme *Nije Pompsleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwe Pompsloot*.
List fan heechste gebouwen fan Ljouwert

De **heechste gebouwen yn de stêd [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]** binne:

Mei 114 meter is de hjoeddeiske Achmeatoer it alfte heechste gebou fan Nederlân. De plannen foar in tredde toer fan Achmea lizze klear, dit gebou moat 140 meter heech wurde. It is net seker oft dizze noch boud wurde sil. Yn 2002 frege NS in fergunning oan foar it bouwen fan in wokkelfoarmige toer fan 66 meter, dit plan is ôfblaasd. 

De Sint-Bonifatiusttsjerke is mei 85 m it heechste bouwurk nei de Achmeatoer. De Aldehou is ûnfgefear 40 meter heech.

Koartlyn binne de rjochtlinen foar hege gebouwen yn de buert fan militêre fleanfjilden lyklutsen mei dy fan gewoane fleanfjilden. Dit hâldt yn dat binnen in striel fan fjouwer kilometer fan it fleanfjild gjin gebouwen boppe de 45 meter boud wurde meie. Dit betsjut dat der yn de binnenstêd fan Ljouwert nei alle gedachten gjin hege gebouwen mear boud wurde kinne, útsein as der al in gebou pland wie ( dan falt it bûten de nije rjochtlinen omdat de fergunning al ferliend wie, op grûn fan âlde rjochtlinen).
Keimpe van der Meulen (skûtsjeskipper)

**Keimpe van der Meulen** (folút: **Keimpe Hendrik van der Meulen**; Balkbrug (Oerisel), 1 maart 1932 – Boalsert, 12 jannewaris 2009) wie skipper op it skûtsje fan Wâldsein tusken 1974 en 1987. Syn heit, Klaas van der Meulen, wie yn 1973 stoarn by it skûtsjesilen by Starum. Dêrom waard de namme fan it skûtsje feroare fan de "Keimpe van der Meulen" yn de "Klaas van der Meulen". Yn 1985 waard Keimpe kampioen by de SKS. Twa jier letter naam syn broer Teake it roer fan him oer.

## Keppeling om utens
*Webstee skûtsje Wâldsein
Nijefeanster Wyk

De **Nijefeanster Wyk** is in feart yn de gemeente Opsterlân. De feart leit noardwest fan Waskemar en súd fan Bakkefean, fan de Biskopsreed noardeast fan de Duerswâldster heide nei de Mandewyk.

In *wyk* is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Nijefeanster Wyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwveensterwijk*.
Boargerlik rjocht

Foar **rjocht** bestiet in oantal betsjuttings. Meastentiids wurde alle offisjele, troch de oerheid fêststelde regels bedoeld, dy't de ferhâldingen tusken boargers en boargers, boargers en saken, boargers en oerheid en oerheden ûnderling regelet, en dy't jilde op it grûngebiet fan de steat dy't dat rjocht fêststeld hat. Wetten binne de meast foar de hân lizzende foarbylden. Rjocht kin ek wêze it ynternasjonaal rjocht, dat rjocht tusken steaten regelet yn de foarm fan ferdraggen, of net-skreaun rjocht, sa as it fertrouwensbegjinsel tusken de folksfertsjintwurdiging en it deistich bestjoer. Yn ûndersteand wurdt yngien op it rjocht yn de earstneamde betsjutting.

### Yndieling
It rjocht kin op ferskate manieren opdield wurde. In wichtige ferdieling is de twadieling yn it boargerlik rjocht en it publykrjocht. Dizze ferdieling is basearre op it ûnderwerp dat it rjocht regelje wol: it ferkear tusken boargers ûnderling en tusken boargers en saken, of tusken boargers en oerheid of oerheden ûnderling. Ek kin it rjocht yndield wurde yn materieel en formeel rjocht.

*Rjocht yn Fryslân
*Universele Ferklearring fan de Rjochten fan de Minske

### Boargerlik rjocht
Boargerlik rjocht is dat ûnderdiel fan it rjocht, dat it ferkear tusken boargers en boargers en saken regelet. Men kin it measte boargerlik rjocht weromfine yn it boargerlik wetboek.

Ûnder boargers wurde ek de rjochtspersoanen begrepen dy't boargers oprjochtsje kinne, sa as in feriening, stifting of besletten fennoatskip. Men kin yn it boargerlik wetboek dêrom ek de regels fine dêr't sokke rjochtspersoanen oan foldwaan moatte.

It boargerlik wetboek bestiet út acht boeken.

*Boek ien giet oer it 'persoanen en famyljerjocht en regelet saken sa as de administraasje fan de boargerlike stân, it trouwen it skieden, adopsje, kuratele en alimintaasje.
*Boek twa giet oer rjochtspersoanen, sa as ferieningen, fennoatskippen, stiftingen en de regels dêr't se harren oan hâlde moatte, sa as it opstellen fan statuten, it hâlden fan in jiergearkomste en it opstellen fan in jierferslach.
*Boek trije giet oer it fermogensrjocht, sa as rjochtshannelingen, folmacht, it krijen en ferliezen fan guod en oare rjochtsfigueren dy't ferbûn binne oan fermogens.
*Boek fjouwer giet oer it erfrjocht, sa as legaten en erfopfolgingsrjocht.
*Boek fiif giet oer saaklike rjochten, sa as eigendom, replike en ûnreplike saken, opstal en hiemstjinberheid.
*Boek seis giet oer algemiene bepalingen oer it ferbyntenisserjocht, dus oer oerienkomsten tusken boargers.
*Boek sân en sân A giet oer bysûndere ferbyntenissen, sa as keap en ruil.
*Boek acht giet oer ferkeersmiddels en ferfier, sa as guodferfier, mar benammen ferfier oer see.

## Keppeling om utens
Alle Nederlânske wetten dy't op dit stuit fan krêft binne kinne opsocht wurde op http://www.wetten.nl , in webstee fan de Ryksoerheid.
Nijegeaster Feart

De **Nijegeaster Feart** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren (foarh. Gaasterlân-Sleat). De feart rint fan de Wâldwei fia Ealahuzen út yn De Fluezen. Foarhinne wie dit de feart dy't it doarp Nijegea (dat yn 1966 opgie yn Ealahuzen) mei De Fluezen ferbûn.

De namme *Nijegeaster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nijegaastervaart*.
Nijhuzumer Feart

De **Nijhuzumer Feart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart ferbynt de Warkumer Trekfeart noardeast fan Warkum fia Nijhuzum mei De Grûns en de Flakke Brekken.

De namme *Nijhuzumer Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nijhuizumervaart*.
Nijlânsryd

De **Nijlânsryd** (Kollumerlânsk en offisjeel: *Nijlandsryd*) is in feart yn de gemeente Kollumerlân. De feart rint fan de Nije See- of Bûtendyk benoarden Warfstermûne nei it súdliker lizzende De Kolk. Fan De Kolk rint it wetter fierder nei it suden as Oldlansryd om út te rinnen yn de Alde Lauwers op de grins mei Grinslân.

De namme *Nijlandsryd* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwlandsried*.
Nijlanner Feart

De **Nijlanner Feart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan de Huniadyk east fan Nijlân nei it westen oant de Jonge Dyk en fan de Jonge Dyk fierder benoarden Nijlân om súdliker út te rinnen yn De Wimerts noardeast fan Wolsumer Ketting .

De namme *Nijlanner Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Bloedvaart*.
Soli Deo Gloria

* It skûtsje Soli Deo Gloria fan Wâldsein.
* De brassband Soli Brass. Oant 1997 hiet de band Soli Deo Gloria.
Sleat

* sleat (wetter), in soarte fan wettergong dy't ek as ôffreding fan stikken lân fungearret
* Sleat (stêd), in plak mei histoaryske stedsrjochten yn 'e Súdwesthoeke
* Sleat (gemeente), in histoaryske gemeente dy't de stêd sleat omfette
Publykrjocht

It **publykrjocht** is it rjocht dat it ferkear tusken boargers en oerheden en it ferkear tusken oerheden ûnderinoar regelet. Inkelde fan de wichtichste publykrjochtlike wetten binne:

*it Statút fan it keninkryk fan 'e Nederlannen;
*de Grûnwet;
*de Kieswet;
*de Provinsjewet;
*de Gemeentewet;
*de Wetterskipswet;
*de Algemiene wet bestjoersrjocht;
*de Wet op de Romtelike Oardering.

Ek ferdraggen kinne ta it publykrjocht rekkene wurde, alhoewol it giet om rjocht tusken steaten. Foarbylden fan inkelde wichtige ferdraggen binne:

*it Hânfêst fan de Feriene Naasjes;
*de Universele Ferklearring fan de Rjochten fan de Minske;
*it Ferdrach ta beskerming fan de rjochten fan de minske en de fûnemintele frijheden;
*it Ferdrach de Jeropeeske Uny oanbelangjende;
*it Ferdrach fan Wenen oangeande it Ferdraggerjocht.
Middelseeferbân

It **Middelseeferbân** wie sûnt 1 desimber 2005 de namme dy't brûkt wurdt om it bestjoerlik gearwurkingsferbân tusken de saneamde *Middelsee gemeenten* oan te tsjutten, te witten de gemeenten It Bilt, Ferwerderadiel, Ljouwerteradiel en Menameradiel. De namme ferwiisd nei de eardere Middelsee, dêr't alle fjouwer gemeenten ynpoldere gebiet fan hawwe. Op 1 jannewaris 2018 gie Ljouwerteradiel op yn Ljouwert en de oare trije gemeenten yn De Waadhoeke. Dêrmei kaam in ein oan it gearwurkingsferbân.

Earder waard dit gearwurkingsferbân ek wol oantsjutten as de 'G4-gemeenten'. Dit wie lykwols net sa handich, omdat ek de fjouwer grutste Rânestêdgemeenten, Amsterdam, Rotterdam, De Haach en Utert, meiïnoar ek sa oantsjutten waarden.
Charley de Jong

**Charley de Jong** hat drummer west fan ferskate bands út Fryslân: Early Bird (Sound of country music), Travelin Band, Pineapple, Future en Flatland country band (Fields of country).
Nijsleatster Feart

De **Nijsleatster Feart** is in feart yn de gemeente It Hearrenfean en Opsterlân. De feart rint fan de Skoatterlânske Wei, oan de westkant fan Bontebok tusken Langsweagen en Jonkerslân troch nei it easten. Dêrnei giet it wetter nei in heakske bocht, ûnder de diken De Nije Sleat en de Fûgelsang troch. Dan fierder nei it noarden ûnder de Hege Dyk troch. Uteinlik rint de Nijsleatster Feart út yn de Nije Feart, west fan De Gordyk.

De namme *Nijsleatster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nieuwslootstervaart*.
Nijwierster Opfeart

De **Nijwierster Opfeart** is in feart yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De feart rint fan de Nijhústerpiip yn de Fennewei nei it easten en letter mei in knik nei it noardeasten nei Nijewier.

In opfeart is de beneaming foar in kanaal dat min ofte mear heaks *op* in oar kanaal stiet. De namme wurdt benammen yn Fryslân en Grinslân brûkt. In opfeart wurdt ek wol 'skipsleat, skipfeart' of 'brânsleat' neamd.

Opfearten binne foaral oanlein om de fruchtbere terpgrûn of turf ferfiere te kinnen.

De Fryske namme 'Nijwierster Opfeart' jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele Nederlânsktalige namme *Niawiersteropvaart*.

## Sjoch ek
* Steur fan Nijewier
Njoggentjinde Wyk

De **Njoggentjinde Wyk** is in wyk yn de gemeente It Hearrenfean. De feart leit tusken Jobbegea en Donkerbroek en rint fan súdeast nei noardwest nei de Skoatterlânske Kompanjonsfeart súdeast fan Weinterpferlaat. De wyk rint bylâns de 18e en de 20e Wyk.

In *wyk* is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Njoggentjinde Wyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *19e Wijk*.
Ynterregnum

In **ynterregnum** (meartal: ynterregna), fan it latynske *inter* ("tusken") en *regnum* ("regear", mei de konnotaasje *rex*, "kening") is in tuskenperioade wêryn't ôfwykt wurdt fan it normale bestjoer fan in gebiet. Oarspronklik tsjutte it begryp by de Romeinen op 'e tiid tusken de dea fan 'e iene kening fan it Romeinske Keninkryk en de kroaning fan syn opfolger. Letter waar dermei ferwiisd nei de perioade tusken it ôftreden fan 'e iene konsul en de beneaming fan 'e oare. Foar dat skoft sûnder konsuls waard in senator ta *[[interrex]]* (letterlik "tuskenkening") beneamd, dy't de ferkiezing fan nije konsuls tariede moast.

Nei de Romeinske Tiid krige ynterregnum syn moderne betsjutting, fan in ôfwiking fan it normale bestjoer, wêrby't der langere tiid gjin lânshear wie. Soks kaam foarhinne benammen foar as in keningshûs of oar hearskerslaach útstoar en der gjin of ferskate troanpretendinten wiene, mei as gefolch dat de troan in skoft leech bleau om't der nei in troanopfolger socht wurde moast of om't konkurrearjende oanspraken beoardiele wurde moasten. It Keninkryk Skotlân hie bygelyks in ynterregnum fan 1290 oant 1292, doe't der nei it útstjerren fan it Hûs Canmore net minder as 13 ûnderskate troanpretendinten wiene, dy't allegear kening wurde woene. Ek it Earste en it Twadde Steedhâlderleaze Tiidrek yn 'e Republyk fan de Feriene Nederlannen kinne as ynterregna beskôge wurde.
Marjonet

In **marjonet** is in pop dy't hin en wer bewege wurdt troch toutsjes oan de earms, skonken of oare lichemsdielen.

## Skiednis
Yn de westerske wrâld binne marjonetten ûntstien yn de Midsiuwen fan Frankryk. It Frânske wurd *marionette* is it ferlytsingswurd fan "Marion", dat wêr in ferlytsingswurd fan "Marie" wie.

Marjonetten wurde sonttiid yn alderlei lannen makke en brûkt by optredens. Hja binne yn ferskate foarmen bekend en de "bestjoering" fan de poppen kin hiel simpel wêze mar ek wol komplisearre.

## Oerdrachtlik
Yn oerdrachtlike sin is de marjonet in persoan dy't folslein yn tsjinst fan in oare hannelt, dy't troch de poppespiler stjoerd wurdt yn de rjochting dêr't de poppespiler him hinne winsket.
Noarder Stedsgrêft

De **Noarder Stedsgrêft** (Ljouwertersk en offisjeel: *Noorder Stadsgracht*) is in grêft yn de gemeente Ljouwert. De grêft is it noardlike part fan de Ljouwerter stedsgrêft.

Doe't mei yngong fan 15 maart 2007 in protte offisjele wetternammen yn Fryslân feroaren, is de offisjele namme *Noorder Stadsgracht* itselde bleaun, hoewol't de oarspronklike foarm Nederlânsktalich wie en de nije foarm Ljouwertersk. Dat, hoewol't de skriuwwize itselde bleaun is, is de offisjele útspraak wol feroare.

## Sjoch ek
* Fryske wetters
Noardergrêft

**Noardergrêft** (Dokkumersk en offisjeel: *Noardergracht*) is in grêft yn de gemeente Dongeradiel. De Noardergrêft is it noardlikste rak fan de stêdgrêft om Dokkum. Nei it easten is it neikommende rak de Hurdridersgrêft, nei it westen de Parkstergrêft.

De namme *Noardergracht* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Noordergracht*.

## Sjoch ek
* Fryske wetters
Bonosus

**(Gallus Quintus?) Bonosus** (? - sa. 281) wie in Romeinsk usurpator (tsjinkeizer). 

## Libben
Bonosus waard berne yn Spanje, syn heit wie Brit, syn mem kaam út Galje. Hy wie foaral in respektearre militêr dy't om-ende-by 280 it befel fierde oer de Romeinske float op de Ryn. Datselde jier koenen de Germanen de grins oerstekke en waard de float yn de brân stutsen. Bang foar represailles fan keizer Probus rôp Bonosus himsels dêrnei út as keizer yn Colonia Agrippina, likernôch om deselde tiid hinne as Prokulus, in oare usurpator.

Nettsjinsteande dat er in flater mei de float makke, wie Bonosus in goed soldaat en fjildhear. It wie foar keizer Probus tige dreech om de opstân del te slaan. De striid einige doe't Bonosus klear út wanhope himsels ophong. Probus sparre de libbens fan syn frou en bern.

## Oer
Der binne inkele munten fûn dy't tarekkene wurde oan Bonosus. Se binne tige rûch en ûnkundich makke, mar tsjintwurdich in soad jild wurdich fanwege harren seldsumens.

## Antike boarne
*Scriptores Historiae Augustae

## Keppeling om utens
* ''Firmus Saturninus Proculus et Bonosus'' 14-15. (iennige literêre boarne oer dizze usurpator én net betroud)
*, artikel oer Probus (276-282 A.D.) en syn rivalen (Prokulus, Bonosus, en Saturninus), yn ''DIR'' (1999), (Ingelsk).
*, ''Médailles de Bonosus'', Parijs, 1859. (oarspronklik publisearre yn *Revue numismatique. Nouvelle Série* 4 (1859))
*Munten fan Bonosus op ''wildwilds.com''
Kwintillus

**Kwintillus**, folút yn it Latyn **Marcus Aurelius Claudius Quintillus** (212 – april 270), wie Keizer fan Rome yn 270.

Kwintillus wie de jongere broer fan keizer Klaudius II en wie syn opfolger doe't dy ferstoar yn 270. Hy fergoade Klaudius en foege syn namme oan de eigen ta. Fierders is net folle oer him bekend, hoelang as't er krekt regeard hat en op hokker wize hy oan de ein kaam. Wol bekend is dat er ferstoarn is yn Akwileia. Oer it lot fan syn frou en twa bern is neat bekend. 

## Keppeling om utens
*, artikel oer Kwintillus (270) yn ''DIR'' (1997), (Ingelsk).
Noarderie

De **Noarderie** is in mar yn de gemeente Wymbritseradiel. De mar leit tusken Wâldsein en Smelbrêge. Fan de noardkant streame de Nauwe Wimerts yn de mar, nei it suden rint de mar middels de Ie fierder nei it suden rjochting de Sleattemer Mar. Oan de eastkant fan de mar leit Koufurderrige.

De namme *Noarderie* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Noorder Ee*.

## Sjoch ek
* De Peazens
Nonnegat

It **Nonnegat** is in wetter yn de gemeente It Hearrenfean. It gat is in ferbreding fan It Deel tsjinoer de Nije Pompsleat. Troch in pôle is it Nonnegat skieden fan It Deel.

Doe't mei yngong fan 15 maart 2007 in protte offisjele wetternammen yn Fryslân feroaren, is de offisjele namme *Nonnegat* itselde bleaun.
Noardbroekster Feart

De **Noardbroekster Feart** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart ferbynt de Jouster Sylroede by Broek-Noard mei Ballingboer en rint dan as Lykfeart troch nei de Goaiïngarypster Puollen.

De namme *Noardbroekster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Noordbroekstervaart*.
Noarder Alde Wei

De **Noarder Alde Wei** is in wetter yn de gemeente De Fryske Marren. De feart stiet yn it suden troch de Alde Wei yn ferbining mei de Langwarder Wielen. Nei it noarden rint it wetter njonken de Nije Slachtedyk en de polders Swettepoel en Bloksleat út yn de Goaiïngarypster Puollen.

De namme Noarder Alde Wei jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Noorder Oudeweg*.

## Sjoch ek
* Fryske wetters
Flensburch

**Flensburch** (Dútsk en offisjeel: *Flensburg*; Deensk: *Flensborg*; Noardfrysk: *Flansborj*) is in stêdskrite yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. Der wenje sa'n 92.550 (2022) minsken, en it is de tredde grutste stêd yn Sleeswyk Holstein. 

## Skiednis
De stêd waard stichte yn de 13e iuw en koe him earst goed ûntjaan nei it útinoar fallen fan it Hânze-ymperium. Tusken 1460 en 1864 wie it ien fan de meast wichtige havens fan Denemark. Yn de Twadde Dútsk-Deenske Oarloch fan 1864 waard de stad ferovere troch Prusen. Yn 1867, by de ferkiezings foar de Noard-Dútske Ryksdei, liet de stêd in Deenske mearheid sjen. Oant it lêste diel fan de 19e iuw wie Flensburch noch de grutste stêd fan Sleeswyk-Holstein, grutter as Kiel. Yn 1920, nei de ein fan de Earste Wrâldkriich, waard in referindum holden oer de takomstige yndieling fan it eardere Hartochdom Sleeswyk. Yn Flensburch stimde 75% fan de ynwenners foar Dútslân, dêrmei waard de grins benoarden de stêd fêstlein.

Flensburch wie de lêste dagen fan de Twadde Wrâldkriich de sit fan it Dútske regear; sjoch ek  Flensburchregear.

## Taal
Wylst it Súdjutlânsk, in fariant fan it Deensk, yn 'e 14e iuw noch de wichtichste taal yn Flensburch wie, makke it Nederdútsk yn 'e 15e iuw opgong. Letter mei de reformaasje beynfloede it Standerdútsk de taal yn Flensburch.

Oant de dei fan hjoed wurdt it Heechdútske dialekt, dat yn Flensburch praat wurdt, troch in Nederdútsk aksint kleurd, dat opfalt troch de toanhichte en de meldije.

De Deenske taal is yn 'e stêd Flensburch lykwols belangriker as it Nederdútsk en net allinne as it identiteitsfoarmjende skaaimerk fan 'e Deenske minderheid. Op Dútske skoallen wurde Deenske lessen as selsstannich skoalfak oanbean, meastentiids as twadde of tredde frjemde taal nei it Ingelsk. It is boppedat op 'e skoallen en pjutteboatersplakken fan 'e Deenske Skoalferiening foar Súd-Sleeswyk de taal weryn it ûnderwiis jûn wurdt. De Dútske taal beynfloede it yn Flensburch learde Standerdeensk, sadat dêr fral de Standerdeenske fariëteit Súdsleeswykdeensk praat wurdt.  

Fan de út Noardfryslân nei Flensburch migrearre Friezen prate hjoed-de-dei noch mar in pear it Noardfrysk. It mei *moin moin* begroetsjen yn Flensburch soe mooglik Nederdútske en Eastfryske woartels ha. 

## Stedsdielen
* Altstadt
* Engelsby
* Friesischer Berg
* Fruerlund
* Jürgensby
* Mürwik
* Neustadt
* Nordstadt
* Sandberg
* Südstadt
* Tarup
* Weiche
* Westliche Höhe

## Demografy

## Trivia
* Yn Flensburch waard yn 1962 troch Beate Uhse de earste sekssjop yn de wrâld iepene.
* Yn en om de stêd binne in protte grinswinkels dy't harren rjochtsje op Deenske klanten, mar somtiden ek wol omtinken hawwe foar klanten út oare Skandinavyske lannen. Guon produkten, benammen alkoholyske dranken, binne yn Dútslân nammentlik goedkeaper as yn Denemark, hoewol't it priisferskil lytser wurden is neffens earder.
193

## Foarfallen
* 1 jannewaris - Pertinaks is de nije keizer fan Rome (útroppen op âldjiersjûn 192).
* 28 maart - Didius Julianus wurdt keizer fan Rome: begjin fan de Romeinske boargeroarloch (193-197).
* 9 april - Septimius Severus wurdt útroppen ta keizer fan Rome.
* april - Klodius Albinus wurdt útroppen ta keizer fan Rome.
* april - Pessennius Niger wurdt útroppen ta keizer fan Rome
* 2 juny - Septimius Severus set Didius Julianus ôf

* fjildslaggen tusken Septimius Severus en Pessennius Niger (Slach by Sysikus en Slach by Nicaea) 
* Septimius Severus adoptearret Klodius Albinus.

## Berne

## Ferstoarn
* 28 maart - Keizer Pertinaks wurdt om hals brocht.
* 2 juny - Didius Julianus, ôfsette keizer fan Rome, wurdt eksekutearre.
211

## Foarfallen
* De broers Karakalla en Geta wurde tegearre keizers fan Rome nei de dea fan harren heit Septimius Severus.
* Ein desimber - Karakalla rjochtet nei de moard op Geta in moarderij oan ûnder de Romeinske befolking. 

## Berne

## Ferstoarn
* 4 febrewaris - Septimius Severus, Romeinske keizer, stjert in natuerlike dea.
* 26 desimber (wierskynlike datum) - Geta wurdt fermoarde.
Noarderfeart

De **Noarderfeart** (Biltsk en offisjeel: *Noorderfaart*; Nederlânsk: *Noordervaart*) is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint njonken de Steedhâlderswei tusken Nij Altena en Sint-Anne.

De namme *Noorderfaart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Noordervaart*.
Klodius Albinus

**Klodius Albinus** (sa. 150 - 19 febrewaris, 197) wie in Romeinske keizer. Syn namme *albinus* bestjut "wyt", wyls ien fan syn konkurrinten Pessennius Niger hjitte, waans *niger* "swart" bestjut. Hy wie tusken 193 en 197 achterinoar usurpator, caesar en keizer.

## Ofkomst
Albinus kaam út in aadlik provinsjaal laach mei in soad lân yn Noard-Afrika. Hy makke opgong yn de Romeinske tsjinst en hie ferskate funksjes, û.o. gûverneur yn Galje (fan Galje Belgika) en letter fan Brittanje (192).

## Boargerkriich
Doe't nei de moard op keizer Pertinaks yn 193 de troan troch de Pretoariaanske Garde foar in soad jild ferkocht waard oan de rike senator Didius Julianus, kaam it Romeinske leger oeral yn it ryk yn opstân en rôp harren kommandanten út ta keizer, û.o. Pescennius Niger yn Syrje en Septimius Severus yn Pannoanje. Lykwols hie Severus de measte troepen ta syn foldwaan en wied er it tichtst by Rome. 

Yn de boargerkriich dy't dêrop folge wie Albinus earst in bûnsmaat fan Severus tsjin Pessennius Niger. Hy akseptearre de titel fan Caesar fan Severus, mar bleau lykwols de feitlike machthawwer oer in grut part fan it westlik ryk. Hy hie stipe fan de Britske en de Spaanske legioenen.

Uteinlik kaam der yn konflikt mei Severus doe't dizze Pessinnius Niger ferslein hie yn it eastlik part fan it Romeinske Ryk en besocht om Albinus út de wei te romjen. 

## Ein
De oanslach op Albinus misleare, mei as gefolch dat hy himsels ta keizer beneamde ein 196, (*Imperator Caesar Decimus Clodius Septimius Albinus Augustus*). Mei it leger stuts er oer nei Galje en naam dêrby sawat alle Britske garnizoenen mei. Hy fersloech in Romeinske leger dat him tsjinhâlde moast en lei dêrnei beslach op de militêre reserves fan Galje. 

Yn febrewaris 197 moete it leger fan Albinus dat fan Severus yn de omkriten fan Lugdunum. De fjildslach dy't dêr fjochten waard, is bekend as de slach by Lugdunum. Nei in hurde striid, dêr't 150.000 soldaten oan meidienen, neffens Cassius Dio, waard Albinus ferslein en die himsels tekoart.

## Keppeling om utens
* , artikel oer Klodius Albinus (193-197), yn ''DIR'' (1998), (Ingelsk)
*  Artikel oer Klodius Albinus, (Ingelsk)
* James Grout: ''D. Clodius Albinus'', part of the Encyclopædia Romana
* Albinus munten
197

## Foarfallen
* 19 febrewaris: Keizer Septimius Severus ferslaat syn rivaal Klodius Albinus by Lugdunum: ein fan de Romeinske boargerkriich (193-197).
* Fanút it noarden fan Skotlân begjinne de Kaledoanjers mei in rige fan oanfallen tsjin de Romeinen yn Brittanje. 

## Berne

## Ferstoarn
* Klodius Albinus, Romeinske keizer, docht himsels tekoart.
1624

## Foarfallen
* maaie : Oankomst fan de Nieu Nederlandt, in skip sjartere troch de West-Yndyske Kompanjy, by it eilân Manhattan. Oan board binne in tritichtal Belgyske famyljes. Se sille dêr Nij-Amsterdam stiftsje, it hjoeddeiske New York
*juny - Ferdrach fan Compiègne. Loadewyk XIII fan Frankryk, yn noed oer de wankele tastân fan de Republiek skinkt syn bûnsgenoat 1 miljoen gûne yn 't jier (sa'n 7% fan harren definsjeútjeften)
*28 augustus - Ambrogio Spinola belegeret Breda (Belis fan Breda), de stêd sil nei mear as 9 moanne belis falle op 5 juny 1625.
*Dirck Rafaëlszoon Camphuysen syn wurk 'De Stichtelyke Rymen' ferskynt. 

## Berne
* 26 april - Johann Leusden, Nederlânsk kalvinistysk teolooch († 1699)
* july - George Fox, Ingelske stifter fan de Quakers († 1691)
* 17 desimber - Jurjen Japiks, Dútsk-Frysk keunstskilder († 1685)

## Ferstoarn
* 4 juny - Rombertus van Uylenburgh, Frysk jurist en politikus (* 1554)
* Catharina fan Nassau, frou fan Willem de Rike fan Nassau.
Noardwâldster Feart

De **Noardwâldster Feart** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Noordwoolder Vaort*) is in feanfeart yn de gemeente Weststellingwerf. De feart rint fan Noardwâlde nei it easten en bûcht krekt foar it doarp De Hoeve ôf nei it noardwesten om by de observaasjehutte út te rinnen yn de Linde.

De namme *Noordwoolder Vaort* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Noordwoldervaart*.
Nyegeaster Feart

De **Nyegeaster Feart** is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De feart rint fan polder It Mokseldal, east fan Aldegea, nei it noarden en rint dêrnei njonken de Swarte Dyk eastoan nei Nyegea.

De namme *Nyegeaster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Nijegaastervaart*.
1625

## Foarfallen
* febrewaris - Ingelân ferklearret Spanje de oarloch; dit is it begjin fan 'e Ingelsk-Spaanske Oarloch (1625-1630).
* 13 april - Johannes Faber betinkt in nij wurd: "mikroskoop".
* 23 april - De Hollânske steedhâlder Maurits fan Oranje-Nassau stjert sûnder wettige neiteam. Syn jongere healbroer Freark Hindrik is syn erfgenamt.
* 2 juny - Freark Hindrik fan Oranje-Nassau wurdt beneamd ta steedhâlder fan Hollân en Seelân.
* 5 juny - Spaanske troepen ûnder Ambrogio Spinola feroverje Breda nei in belis fan njoggen en in heale moanne.
* 6 july - Freark Hindrik fan Oranje-Nassau wurdt beneamd ta steedhâlder fan Oerisel.
* 9 july - Freark Hindrik fan Oranje-Nassau wurdt beneamd ta steedhâlder fan Utert.
* 26 july - Freark Hindrik fan Oranje-Nassau wurdt beneamd ta steedhâlder fan Gelderlân.
* 6 augustus - De Fryske steedhâlder Ernst Kasimir fan Nassau-Dietz wurdt beneamd ta steedhâlder fan Grinslân.
* 16 augustus - De Fryske steedhâlder Ernst Kasimir fan Nassau-Dietz wurdt beneamd ta steedhâlder fan Drinte.
* *sûnder datum* - Rembrandt foltôget syn *Stienniging van Stefanus*. In soad sjogge der in ferwizing nei de dea fan Johan van Oldenbarnevelt yn.
* *sûnder datum* - Vondel jout de *Palamedes* út. Dat dichterlik drama oer in gerjochtlike moard, mei Agamemnon yn de rol fan Maurits, giet sels de Amsterdamske ried te fier en hy wurdt beboete.
* *sûnder datum* - Epemastate yn Ysbrechtum wurdt boud.
* *sûnder datum* - De Hoogeveenske Feart wurdt groeven, en der wurdt begûn mei de turfwinning yn de Ychtense Feanen.

## Berne
* 8 juny - Giovanni Domenico Cassini, Italjaansk astronoom († 1712)
* 24 septimber - Johan de Witt, Nederlânsk politikus († 1672)
* mids novimber - Paulus Potter, Nederlânsk keunstskilder († 1654)
;*datum ûnbekend*
*Miguel de Barrios, Spaansk dichter, toanielskriuwer en skiedkundige († 1701)

## Ferstoarn
* 10 jannewaris - Sybrandus Lubbertus, Eastfrysk teolooch en heechlearaar (* 1556)
* 23 april - Maurits fan Oranje-Nassau, steedhâlder fan Hollân, Seelân, Utert, Gelderlân, Oerisel, Grinslân en Drinte (* 1567)
* 9 augustus - Marcus Lycklama à Nijeholt, Frysk politikus, abbekaat en rjochtsgelearde (* 1573)
* 9 desimber - Ubbo Emmius, Eastfrysk predikant en heechlearaar (* 1547)

## Literatuer
;poëzij
* Constantijn Huygens, *Otiorum Libri Sex en Otia, of Ledighe Uren*
;toaniel
* Joost van den Vondel, *Palamedes*

## Byldzjende keunst

Ofbyld:The Feast of Esther - Jan Lievens - Google Cultural Institute.jpg|*Feest fan Esther* (1625), Jan Lievens, North Carolina Museum of Art
Ofbyld:Jan Lievens- King Guy of Lusignan and King Saladin.tif|*[[Saladin]] en [[Guy de Lusignan|Guy fan Lusignan]]* (om 1625), Jan Lievens, priveekolleksje


## Boukeunst

Ofbyld:Detail of mansion-Coymans.JPG|*[[Coymanshuis]]* Amsterdam, Jakob fan Campen
De Oarden

**De Oarden** is in mar yn de gemeente De Fryske Marren. De mar stiet yn ferbining mei de Nije Feart en noardliker lizzende Fluezen en mei De Holken yn it suden.

De namme *De Oarden* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oorden*.
523

## Foarfallen
* Nei alle gedachten wurdt yn 523 de lêste foarstelling dien yn it Kolosseum te Rome. 
* Paus Johannes I folget paus Hormisdas op.
* De stêd Leptis Magna wurdt plondere troch Berbers. 
* Flavius Maksimus is konsul fan Rome.
* Hilderik wurdt kening fan de Fandalen.
* Kening Sigismund wurdt ferslein troch de soannen fan Klovis.

## Berne

## Ferstoarn
* Trasamund, kening fan de Fandalen
* Paus Hormisdas (paus fan 514 oant 523)
Pessennius Niger

**Pessennius Niger**, *folút Gaius Pessennius Niger*, (berne yn 135 oant 140 – stoarn maaie 194), wie Romeinske keizer fan 193 oant 194. De namme "Niger" bestjut yn it Latyn "swart", dat wie it tsjinoerstelde fan de namme fan ien fan syn rivalen foar it keizerskip, nammentlik Klodius Albinus, waans namme "Albinus", "wyt" betsjut.

## Ofkomst
Pessennius Niger waard om-ende-by 135 berne yn Akwinum (tsjintwurdich Akwino yn Itaalje). Hy hearde ta de Romeinske ridderstân en waard troch keizer Kommodus begjin tachtiger jierren opnommen yn de senaat. Hy wie in skoftlang gûverneur fan de grinsprovinsje Daasje en sûnt 191 wied er gûverneur fan Syrje. 

## Trije keizers
Nei de moard op keizer Pertinaks op 28 maart 193 waard de troan troch de Pretoariaanske Garde ferkocht oan de rike senator Didius Julianus. Lilk hjiroer kaam it Romeinske leger yn opstân en rôp harren kommandanten ta keizer. Yn Syrje waard Pessennius Niger yn it poarper hyst, krektas Septimius Severus yn Pannoonje en Klodius Albinus yn Brittanje. 

Fan de trije generaals wie Severus as earste yn Rome. Hy liet syn keizerskip formeel besegelje troch de senaat en waard it mei Albinus iens. Sy dielden de macht. Albinus krige yn ruil foar syn stipe de titel fan caesar en hâlde it bewâld oer syn westlik gebiet. De senaat, dy't leaver Pessennius as keizer hawwe woene, waard troch Severus ûnder druk setten om him ta steatsfijân te ferklearjen. 

## Striid om de Macht
Pessenius Niger woe sa gau at er koe nei de haadstêd Rome om Serverus de hearskippij te betwisten. Fanút Syrje luts er nei it westen, mar syn opmars waard lykwols opkeard. Yn in twatal slaggen, by Sysikus en Nisea waard Pessenius Niger troch Septimius Severus tsjinhâlden.
## Ein
Nei de fjildslaggen, dy't beide sûnder dúdlike oerwinner einige wie, die Pessenius begjin april 194 in twadde poging syn macht út te wreidzjen. 

Op de grutte flakte fan Issus, dêr't 500 jier earder Aleksander de Grutte de Perzyske kening Darius ferslein hie, botsten syn leger op dat fan Severus. Yn de slach waard diskear Pessenius finaal ferslein en sneuvelen 20.000 fan syn soldaten. De fersleine keizer flechte nei Antiochje, waard finzen naam en deade.

## Keppeling om utens
* , art. Septimius Severus (193-194 A.D.), yn ''DIR'' (1998).
194

## Foarfallen
* april - Keizer Septimius Severus ferslaat Pessennius Niger yn de Slach op de flakte fan Issus yn Silisia.
* Irenaeus, biskop fan Lyon ferklearret yn syn boek *Adversus haereses * (tsjin de ketters) de gnostisy ta in ketterske streaming yn 'e Kristlike Tsjerke.

## Berne

## Ferstoarn
* Pessennius Niger, Romeinske keizer, om hals brocht.
Easter Stedsgrêft (Ljouwert)

De **Easter Stedsgrêft** (Ljouwertersk en offisjeel: *Oaster Stadsgracht*) is in grêft yn de gemeente Ljouwert. De grêft rint troch de stêd Ljouwert. De Ljouwerterske namme *Ooster Stadsgracht* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oasterstadsgracht*.

By de Easter Stedsgêfts lâns rint de Eastersingel. Ien fan 'e gebouwen oan dy strjitte en oan it wetter fan 'e Easter Stedgrêft is it monumintale Pakhûs Burmania.
Oeble-om-sleat

De **Oeble-om-sleat** is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint fan de A31 nei it suden rjochting Warten en rint út yn it Wartenster Wiid tsjinoer Midsbuorren. De feart rint it earste stik bylâns de Oeble-om-wei.

De namme *Oeble-om-sleat* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oeble-ooms-sloot*.
Offenwierster Opfeart

De **Offenwierster Opfeart** is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan de Snitser Aldfeart, yn it noardeasten fan Snits nei Offenwier yn it súdeasten. 

In **opfeart** is de beneaming foar in kanaal dat min ofte mear heaks *op* in oar kanaal stiet. De namme wurdt benammen yn Fryslân en Grinslân brûkt. In opfeart wurdt ek wol *skipsleat, skipfeart* of *brânsleat* neamd.
Opfearten binne foaral oanlein om de fruchtbere terp grûn of turf ferfiere te kinnen.

De namme *Offenwierster Opfeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Offingawierstervaart*.
Maksimiliaan I fan it Hillige Roomske Ryk

**Maksimiliaan I** (Wiener Neustadt, 22 maart 1459 – Wels, 12 jannewaris 1519) wie keizer fan it Hillige Roomske Ryk. Omdat er aartshartoch fan Eastenryk wie, waard er ek **Maksimiliaan I fan Eastenryk** neamd.

## Biografy
Maximiliaan waard yn Wiener Neustadt as soan fan keizer Freark III berne. Yn augustus 1477 boaske hy mei Maria fan Boergonje, de dochter fan Karel de Stoute en erfgenamte fan Boergonje. It pear krige twa bern:

* Filips de Skiene (22 juny 1478 - 25 septimber 1506), boaske mei Jehanna fan Kastylje
* Margareta fan Eastenryk (10 jannewaris 1480 - 1 desimber 1530), boaske mei Filibert II fan Savoaie

Troch syn houlik waard Maksimiliaan nei it iere ferstjerren fan Maria yn 1482 de feitlike machthawwer oer de Nederlannen en de Franche-Comté, as regint foar syn fjouwerjierrige soantsje Filips. Yn 1486 waard hy keazen as kening fan Rome en sân jier letter, yn 1493, as keizer fan it Hillige Roomske Ryk. De stêdelingen fan Brugge setten him yn 1488 in harren striid om autonomy finzen yn de stêd. 

Yn 1494 foel it Frânske leger, ûnder befel fan kening Karel VIII, Itaalje binnen, wat late ta de Italjaanse Oarloch fan 1494 - 1498, de earste fan de Italjaanske Oarloggen. Dy koenen pas nei syn dea, yn 1525, troch de Slach by Pavia by de Italjaanse Oarloch fan 1521 - 1526 troch it ryk wûn wurde.

Maksimiliaan syn soan Filips waard yn 1494 mearderjierrich ferklearre en naam dêrnei persoanlik de lieding, wêrtroch it regintskip fan Maksimiliaan ferfoel. Nei it ferstjerren fan Filips yn 1506 gienen de Nederlannen en de Franche-Comté nei syn seisjierrige soantsje Karel. Oant 1515 stie Karel ûnder fâdij fan syn pake Maksimiliaan. Dizze hie it lykwols te drok mei syn oare regeartaken en militêre kampanjes en hy liet him, mei ynstimming fan de Steaten-Generaal fan de Nederlannen, yn de Nederlannen ferfange troch syn dochter Margareta fan Eastenryk, dy't dêrmei de earste lânfâdesse fan de Nederlannen waard. Dizze funksje soe ek ûnder Karel en syn opfolgers bestean bliuwe. 

Om de tanimmende druk te ferminderjen dy't ûntstien wie troch ferdraggen ôfsluten tusken de hearskers fan Frankryk, Poalen, Hongarije, Bohemen en Ruslân, hie Maksimiliaan in july 1515 yn Wenen oerlis mei kening Wladislaus II fan Hongarije en Bohemen, en mei dy syn broer Sigismund I fan Poalen. It dêr ôfsprutsen dûbelhoulik (de *Wiener Doppelhochzeit*) tusken twa pakesizzers fan Maksimiliaan (Ferdinand en Maria) en de ienige bern fan Wladislaus (Anna fan Bohemen en Loadewyk II fan Hongarije) soargen derfoar dat alve jier letter ek Hongarije en Bohemen tafoelen oan it Hûs Habsburch.

## Ferstjerren
Maksimiliaan stoar yn 1519 yn de sted Wels yn Opper-Eastenryk. Foar syn grêfmonumint yn de Hoftsjerke yn Innsbruck hie hy opdracht jûn om 40 libbensgrutte brûnzen stânbylden jitte te litten, dêrfan binne mar 28 ea foltôge. Hy waard as keizer opfolge troch syn pakesizzer Karel V. Syn eigen soan Filips de Moaie wie ommers al ferstoarn yn 1506.
Offierkanaal

It **Offierkanaal** is in kanaal yn de gemeente Smellingerlân. It kanaal rint fan de Alddrait besuden Drachten nei it easten. It rint njonken de A7 en Haudmare en bûcht benoarden Oerterp oan de Feart rjochting Fryske Peallen en giet dêr oer yn de Fryskepeallenfeart.

De namme *Offierkanaal* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Afvoerkanaal*.
De Borgergroep

**De Borgergroep** is in scoutinggroep fan De Jouwer mei 40 leden en 20 lieding jaande  en kaderleden, de measte leden komme út de gemeente De Fryske Marren.

De groep is neamd nei de op De Jouwer berne teolooch Elias Annes Borger. Om de groep te ûnderskieden fan oare groepen wurdt troch de leden fan de Borgergroep in giel/blauwe sjaal droegen, de kleuren fan it wapen fan De Jouwer. Yn en om de Jouwer ha yn it ferline meardere scoutinggroepen sitten. De Borgergroep is as ienige oerbleaun. Groepen dy’t net mear bestean binne katolike ferkenners Jan van Hoof, fan de Jouwer en katolike ferkenners de Oorspronggroep, út Sint Nyk.

## Skiednis
De Borgergroep is yn 1960 oprjochte as in kristlike paadfinersgroep. Yn de rin fan de jierren is it predikaat Kristlik ferdwinen. In paadfinersgroep is it al net mear sûnt 1973 doe’t de paadfinersorganisaasje op gie yn Scouting Nederlân.

Sûnt 2002 is de Borgergroep fêstige oan de Koarte Ekers op ‘e Jouwer en sitte se tegearre mei de Jouster Fierljepferiening yn de Twaresom. 
Dêrfoar siet de Borgergroep yn it Troephûs oan de Professor Titus Brandsmawei.

## Eveneminten
De Borgergroep docht mei oan Scouting en regionale eveneminten. Sa dogge se mei oan Keninginnedei op ‘e Jouwer, mar ek oan de JOTA (*Jamboree On The Air*) en oan it Noardlik Pinksterkamp. 

; Jubilea 
* 2000 - Foar it 40-jierrich bestean fan de Borgergroep is yn 2000 in Jubileumkamp hâlden yn Dwingeloo. It tema fan dit kamp wie Harry Potter. Lieding en Stam wiene klaaid as personaazjes út dizze boeken.
* 2005 - Foar it 45-jierrich bestean is er yn 2005 yn Overasselt, by Nymwegen in jubileumkamp hâlden.
* 2010 - Yn 2010 bestie de Borgergroep 50 jier.

## Sjoch ek
* Scouting Regio Fryslân
* Scouting yn Fryslân
Scouting Regio Fryslân

De **Scouting Regio Fryslân** is in regio fan Scouting Nederlân (Scouting Nederland) en bestiet út alle groepen yn de folsleine provinsje Fryslân, hjirmei hat de regio 22 groepen en 1800 leden.

## Groepen
*Andromeda, Frjentsjer
*Ba-Ow, Beetstersweach 
*Biezenhuters, Easterwâlde
*Brimzen, Bûtenpost 
*Burdine, Makkum 
*Burmania, Ljouwert
*Caspar de Robles, Harns
*De Borgergroep, De Jouwer
*De Granaet, Dokkum 
*De Linde, De Gordyk
*De Ontdekkers, Harns
*Duco van Martena, Ljouwert 
*Esdoorn, Ljouwert
*Greate Pier, Snits
*Jambowa, Boalsert 
*Litjo, Wolvegea
*Schout bij Nacht Doorman, Ljouwert
*St. Michiel en Lioba, Harns
*Tibrag, Snits
*Twirre Tytsjerkstradiel, Noardburgum
*Van Maasdijk, It Hearrenfean
*Wâldswalkers, Drachten

In útsûndering fan in scoutinggroep yn Fryslân, mar fallend binnen de Scouting Regio Grinslân is:

*Ossewa, Beetstersweach

## Sjoch ek
*Scouting yn Fryslân

## Keppeling om utens
*Scouting Fryslân (Nederlânsk)
Oentsjerkster Feart

De **Oentsjerkster Feart** is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan de Trynwâldsterdyk yn Oentsjerk nei it westen en komt nei sawat oardel kilometer út yn De Moark.

De namme *Oentsjerkster Feart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oenkerkervaart*.
Aldlânsryd

De **Aldlânsryd** (Kollumerlânsk en offisjeel: *Oldlandsryd*) is in feart yn de gemeente Kollumerlân. It wetter rint fan de buorskip De Kolk nei de Alde Lauwers. Benoarden De Kolk hjit it wetter de Nijlandsryd.

In *ried* of *red*, *tith* en tsjintwurdich *rie(t)*, *riet*, *rij(t)* is in namme dy't faker foar komt. It betsjut faak in lytser streamke, op in grutter wetter útrinnend.
Alde Lemster Sleat

De **Alde Lemster Sleat** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Oolde Lemster Sloot*) is in feart yn de gemeente Weststellingwerf. De feart rint besuden Rotstergaast yn 'e polder De Hellingen besuden de Tsjonger yn natoerreservaat De Brandemar en rint troch yn de rjochting fan Nijlemmer. 

De namme *Oolde Lemster Sloot* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oude Lemstersloot*.
Alde Wyk (Waskemar)

De **Alde Wyk** (Stellingwerfsk en offisjeel: *Oolde Wiek*) is in wyk yn de gemeente Eaststellingwerf. De feart rint fan de Haulerwykster Feart yn Waskemar nei it suden. East fan de wyk leit de buorskip Janssenstifting.

In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.

De namme *Oolde Wiek* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oude Wijk*.
Opfeart (Warniahuzen)

De **Opfeart** is in grinsfeart tusken Smellingerlân en It Hearrenfean. De feart komt út op de Sjoukesleat benoarden Warniahuzen.

De namme *Opfeart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Opvaart*.
Otterweifeart

De **Otterweifeart** is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint east-west njonken de Otterwei en ferbynt de Giterske Feart mei de Middenfeart benoarden Bantegea.
Pasfearswyk

De **Pasfearswyk** is in feart yn de gemeente Opsterlân. De feart rint west fan Weinterpferlaat fan de Opsterlânske Kompanjonsfeart yn de rjochting fan de Skoatterlânske Kompanjonsfeart oant de gemeentegrins mei It Hearrenfean.

De namme *Pasfearswyk* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Pasvierswijk*.
Alde Feart (It Bilt)

De **Alde Feart** (Biltsk en offisjeel: *Ouwe Faart*; Nederlânsk: *Oude Bildtdijkstervaart*) is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint fan De Westhoek oer Nij Altena nei Aldebiltsyl en rint njonken de Aldebiltdyk.

De namme *Ouwe Faart* jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme *Oude Bildtdijkstervaart*.
Alde Riid

De **Alde Riid** (Biltsk en offisjeel: *Ouwe Rij*) is in feart yn 'e gemeente De Waadhoeke. De feart rint fan Aldebiltsyl nei Buerstermûne, east fan Froubuorren.