Blaukielara

De **blaukielara** (*Ara glaucogularis*, somtiden as *Ara caninde* oantsjut, mar dat is in synonym foar *Ara ararauna*) is in fûgel fan 'e famylje fan 'e Pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (*Psittacidae*). It is in tige bedrige fûgelsoarte, dy't lokaal yn Bolivia libbet.

## Beskriuwing

De blaukielara is likernôch 75 oant 85 sm en hat in gewicht fan likernôch 750 gram. Blaukielara's ha felle kleuren mei in blauwe sturt en blauwe wjukken. De ûnderkant fan 'e sturt, búk en it boarst binne giel. De kiel is lykas de namme al seit blau. Om 'e eachen is de hûd rôze fan kleur mei smelle streekjes fan lytse, donkerblauwe fearkes. Blaukielara's ha in grutte swarte snaffel. 

By folwoeksen fûgels binne de irissen griisgiel, wylst dy fan juvenilen brún binne. 

Blaukielara's lykje in soad op 'e blaugiele ara's, mar by blaugiele ara is de kiel swart en net giel. Dêrnjonken is de blaugiele ara oan 'e foarkant fan 'e kop grien, wylst it dêr by de blaukkielara blau is. In oar ferskil is de neakene hûd om de eagen, dy't by de blaugiele ara grutter is as by de blaukielara. 

Blaukielara's meitsje in soad leven en ha in lange, hege skelle rop. Driicht der gefaal dan makket de fûgel mear herje.

## Fersprieding
Blaukielara's binne endemysk yn in lyts gebiet noard fan sintraal Bolivia, dat bekend stiet as de Llanos de Moxos, in ûnderdiel fan 'e Beni Savanne's. De fûgels libje yn 'e mear iepen gebieten en sliepe yn 'e palmbeamboskjes yn dy gebieten.

## Fuortplanting

Blaukielara's hawwe harren nêst yn holtes fan palmbeammen. Se briede tusken desimber oant en mei april. 

## Status
De fûgel is tige seldsum. Yn 'e jierren 1980 wiene der noch 500 oant 1000 wylde fûgels. Neffens rûzing libben der yn 2012 noch 100 oant 130 wylde eksimplaren, yn 2015 wiene dy oantallen wer wat tanommen oant 312-455 eksimplaren, itjinge op 208-303 folwoeksen fûgels delkomt.  

Oant 1984 waard de soarte tige bedrige troch de hannel yn 'e soarte. Allinne yn 'e jierren 1980 waard neffens rûzing noch 1200 of mear wylde fûgels fongen en út it lân eksportearre, itjinge betsjut dat de populaasje eartiids folle heger wie. De wylde populaasje wie doe al sa slim sakke, dat yn' e jierren dêrnei oannommen waard dat de soarte yn it wyld útstoarn wie, oant der yn noardlike savanna's fan Bolivia wer in populaasje ûntdutsen waard. 

It ferdwinen fan geskikt leefgebiet troch de kap fan beammen en de omsetting fan palmbosk yn greide bliuwt noch jimmeroan in probleem. Mei't âlde beammen kapt wurde, ferdwinen ek de mooglikheden foar it bouwen fan in nêst. Blaukielara's konkurrearje mei oare hoalebrieders, lykas tûkans en gruttere spjochten. Ek binne der soargen dat yntylt yn 'e fragmintearre populaasje yn in fermindere fruchtberens resultearret. De ara stiet as earnstich bedrige op 'e Reade List fan IUCN. 

Hjoed-de-dei (2024) liket de populaasje stabyl en wer ta te nimmen. De World Parrot Trust hat in soad frijwilligers dy't de nêstkasten yn 'e gaten hâlde om de jonge fûgels tsjin predaasje te beskermjen. De piken wurde periodyk ûndersocht om der wis fan te wêzen dat se sûn binne en fan 'e âlders genôch te fretten krije. Der wurdt goed mei lokale lâneigners wurke. Yn 2010 waard it reservaat foar de blaukielara mei 2.800 ha útwreide nei 11.500 ha. Mei stipe fan IUCN NL kocht Armonia/Loro Parque Fundación yn 2013 nochris 1.900 ha yn it noardlike diel fan 'e Beni Savanne. IUCN NL finansierre yn 2017 noch in útwreiding mei 681 ha. Yn 2019 waard bekend makke dat in rekord oan jonge fûgels útfleagen. 

De strûperij bleau lang in grut probleem, mar nei jierren oan foarljochting liket de mentaliteit fan 'e lokale befolking feroare en is der in ein oan 'e strûperij kommen. Dieretunen hawwe ferskillende fok- en beskermingsprogramma's opset om de soarte te rêden. De finzen populaasje bedraacht likernôch 1.000 oant 1.100 eksimplaren.