Patrick Süskind

**Patrick Süskind** (Ambach, 26 maart 1949) is in Dútsk skriuwer fan literêre romans en koarte ferhalen, toanielstikken en senario's. Hy briek mids 1980-er jierren ynternasjonaal troch mei syn roman *[[Das Parfum]]*. 

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Süskind waard yn 1949 berne yn Ambach (yn 'e gemeente Münsing), oan 'e Starnberger See by de Beierske haadstêd München. Syn heit wie de auteur en sjoernalist Wilhelm Emanuel Süskind, dy't lang foar de krante *[[Süddeutsche Zeitung]]* wurke en bekend waard as mei-skriuwer fan it non-fiksjeboek *Aus dem Wörterbuch des Unmenschen*, in samling krityske essays oer it Dútske taalgebrûk yn 'e nazytiid. Syn mem wurke as sportdosinte. Syn âldere broer Martin E. Süskind folge yn syn heite fuotleasten as sjoernalist. 

De legere skoalle en it fuortset ûnderwiis folge Süskind yn it Beierske doarp Holzhausen. Nei syn ferplichte *[[Zivildienst]]* ("mienskipstsjinst", dy't yn 't plak kaam fan syn tsjinstplicht) slagge er foar it talittingseksamen (*Abitur*) foar it heger ûnderwiis. Hy studearre neitiid fan 1968 oant 1974 Midsiuwske en moderne skiednis, earst oan 'e Universiteit fan München, en letter yn it Frânske Aix-en-Provence, mar dy stúdzje makke er nea ôf. Hy ferfear nei Parys, dêr't er op kosten fan syn begoedige âlden libbe, wylst er benammen koarte fiksje skreau dy't nea útjûn waard en lange senario's dy't nea ferfilme waarden.

### Karriêre
Süskind belibbe syn earste súkses as skriuwer yn 1981 mei it toanielstik *Der Kontrabaß*, dat er oarspronklik skreaun hie as in harkspul. Yn it teäterseizoen fan 1984-1985 waard dat stik mear as fiifhûndert kear spile. It hat ien rol, dy fan in tragy-komyske orkestmuzikant. Mids 1980-er jierren wie Süskind ek súksesfol as senarioskriuwer foar tillefyzjeproduksjes, wêrûnder *Monaco Franze* (1983) en *Kir Royal* (1987). Foar syn senario foar de film *Rossini*, regissearre troch Helmut Dietl, wûn er yn 1996 de senariopriis fan it Dútske Ministearje fan Kultuer. Ferskate oare prizen, lykas de FAZ-Literaturpreis, de Tukan-Preis en de Gutenbergpreis, wiisde er lykwols ôf.

Ynternasjonaal briek Süskind yn 1985 troch mei de bestseller *[[Das Parfum]]*, oer in moardzjende parfummakker yn it Frankryk fan 'e achttjinde iuw. Dy roman stie njoggen jier lang op 'e bestsellerlist fan it Dútske wykblêd *[[Der Spiegel]]*, en waard yn 2006 ferfilme troch Tom Tykwer, ûnder de titel *Das Parfum: Die Geschichte eines Mörders*. Süskind wûn foar de magysk-reälistyske, fantasy-eftige eleminten yn it boek yn 1987 de World Fantasy Award. Oare bekende literêre wurken fan Süskind binne de novelles *Die Taube*, út 1988, en *Die Geschichte von Herrn Sommer*, út 1991, en de essaybondel *Über Liebe und Tod*, út 2006.

### Priveelibben
Süskind wennet tsjintwurdich ôfwikseljend yn München en it Frânske Montolieu, en hat keazen foar in libben yn ôfsûndering. Der is sadwaande net in soad oer him bekend, mei't er him folslein weromlutsen hat út 'e Dútske literêre wrâld en gjin fraachpetearen of it nimmen fan  foto's tastiet.

## Wurk (in kar)
*1981 – *Der Kontrabaß* (toanielstik)
*1983 – *Monaco Franze* (senario)
*1985 – *[[Das Parfum]]* (senario)
** Fryske oersetting: *[[It Parfum]]* (fert. Jan Popkema, 2018)
*1987 – *Kir Royal* (toanielstik)
*1988 – *Die Taube* (novelle)
*1991 – *Die Geschichte von Herrn Sommer* (novelle)
*1996 – *Drei Geschichten und eine Betrachtung* (ferhalebondel)
*1996 – *Rossini* (senario)
*2006 – *Über Liebe und Tod* (essays)

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Patrick Süskind yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)