Jürgen Ponto

**Robert Hans Jürgen Ponto** (Bad Nauheim, 17 desimber 1923 - Frankfurt am Main, 30 july 1977) wie in Dútsk bankier dy't fermoarde waard troch leden fan de twadde generaasje fan de Rote Armee Fraktion.

## Libbensrin
### Komôf
De werkomst fan de famylje Ponto giet werom oant de Frânske tiid fan de Hanzestêd Lübeck. Healwei de 19e iuw slagge it de famylje deryn om op te klimmen oant de lokale keapmansklasse. De oprjochting fan it Dútske Ryk feroare it ekonomyske klimaat stadichoan, sadat de pake en beppe fan Jürgen Ponto yn 1889 harren foerniturewinkel op de merk fan de stêd opjoegen en nei Hamburch ferhuzen, dêr't de pake in baan as boekhâlder by in fersekeringsmaatskippij oannaam.

Jürgen Pontos heit Robert Ponto (1878-1967) gie foar de Earste Wrâldkriich nei Ekwador en wurke dêr yn Bahía de Caráquez as keapman yn de oerseeske hannel. Nei de dea fan syn earste frou boaske er mei har suster Gabriele Schmidt (1880-1974), waans foarâlden ûnder oaren Hambuarchske senatoaren wiene. De famylje fan Jürgen Ponto hie net allinnich in hannelsskiednis, mar guon famyljeleden hiene ek in útsprutsen ynteresse yn muzyk en keunst: Jürgen Ponto's âldere omke Franz spile yn syn jonge jierren fioele yn in orkest yn Bûdapest. De jongere omke fan Jürgen Ponto, Erich Ponto, makke karriêre as akteur.

Hoewol't Jürgen Ponto yn desimber 1923 yn Bad Nauheim berne waard, brocht hy de earste jierren fan syn jeugd troch yn Ekwador, dêr't syn sus Hanna Elisabeth (1921-2017) berne waard. Doe't Hanna nei skoalle moast, kearde de húshâlding yn de simmer fan 1927 werom nei Dútslân en setten har te wenjen yn Hamburch. Om ekonomyske en profesjonele redenen kearde heit Ponto twa kear foar langere tiid werom nei Ekwador. Jürgen Ponto waard yn 1930 talitten ta de *"Bertram-Schule"*, in priveeskoalle foar bern út de hegere middenklasse. Seis jier letter stapte er oer nei it *"Wilhelm-Gymnasium"*. De as ûnopfallend beskôge learling slagge dêr yn maart 1942 foar syn eineksamen.

### Twadde Wrâldkriich
Reedlik gau nei syn eineksamen waard Ponto oproppen foar de Wehrmacht, oftewol de militêre tsjinst. Hy folge in ofsiersoplieding yn in kazerne yn Harburch, dêr't in antitank-ienheid stasjonearre wie, en waard begjin oktober 1942 oerpleatst nei it eastfront. Dêr kaam er yn aksje by de omsingelingsgefjochten by Voronezj. Op 5 febrewaris 1943 rekke er slim ferwûne troch in skot yn de holle en waard koart dêrnei by it front wei evakuearre. Pas nei in pear wike krige er syn ûnthâld werom. Nei in ferbliuw yn in militêr sikehûs yn Dresden waard er oerbrocht nei Niendorf oan de Eastsee in plak benoarden fan Lübeck. De ferwûning koe genêzen wurde, mar hy hâld der al in beheining oan oer. Yn de maitiid fan 1944 waard er dan ek troch de Wehrmacht ûntslein.

### Stúdzje
Yn april 1944 begûn Ponto in stúdzje rjochten yn Göttingen. Fuort nei de ein fan de kriich kearde er werom nei Hamburch. It hûs fan syn âlden wie yntakt bleaun en syn famylje hie de kriich ûnskeind trochstien. Yn novimber 1945 ferfette er syn stúdzje oan de Universiteit fan Hamburch. Hy folge ek kolleezjes keunstskiednis en filosofy. As lid fan de studintekommisje foar bûtenlânske saken naam Jürgen Ponto yn dit ramt diel oan moetings mei studinten út it bûtenlân. Boppedat wurke er mei oan it tydskrift *"Hamburcher Akademische Rundschau"* en trede er op yn studinteteäterfoarstellingen. Op 7 septimber 1948 slagge Ponto foar syn earste juridyske steatseksamen en begûn er dêrnei in staazje by it *"Hanseatischen Oberlandesgericht"*.

### Karriêre
De lettere wurdfierder fan de Dresdner Bank kaam min ofte mear tafallich yn 'e bankwrâld telâne. It Hanseatischen Oberlandesgericht bepaalde dat Ponto fan novimber 1950 ôf syn oplieding "Administraasje" by in bank folgje moast: de Hamburger Kreditbank. Dizze bank wie ien fan de opfolgers fan de Dresdner Bank dy't ûntstien wie troch de ûntflechting troch de alliearden. Nei dizze staazjeperioade bleau Ponto by de Hamburger Kreditbank yn tsjinst as stazjêr, omdat er mar ien dei wyks oanwêzich hoegde te wêzen by it Oberlandesgericht.

Yn septimber 1951 gie Ponto fuort foar in stúdzjereis fan in pear moanne nei Seattle, finansierd mei in beurs fan it Amerikaanske regear. Yn febrewaris 1952 kaam Ponto werom nei Hamburh en gie er wurkjen op it direksjesekretariaat fan de Hamburger Kreditbank. Yn augustus 1952 slagge er foar syn eksamen en waard er dêrnei troch de bank oansteld as juridysk meiwurker. Hy hold him dwaande mei de ymplemintaasje fan de bedriuwsorganisaasjewet en mei juridyske skeleno oer de nei de kriich yn beslach nommen dochterûndernimmingen fan de Dresdner Bank yn Belgje en Nederlân.

Jürgen Ponto waard yn novimber 1964 beneamd ta plakferfangend lid fan de ried fan bestjoer. Yn 1966 feroare er fan stânplak en begûn er yn Frankfurt te wurkjen. It jier dêrnei waard Ponto folweardich lid fan de ried fan bestjoer. Ta syn taken hearden de ôfdielingen jild en kredyt, reklame en public relations. De ried fan kommissarissen beneamde Ponto yn juny 1969 oant wurdfierder fan de ried fan bestjoer, fan de Dresdner Bank.

In wichtige taak fan de nije wurdfierder wie om de bank in nij imago te jaan. Om dy redenen stimulearre Ponto de profesjonalisearring fan de public relations en de reklame. Al yn 1967 hie de ried fan bestjoer besletten om in nij logo ûntwerpe te litten, omdat it âlde logo al sa'n 50 jier amper feroare wie. De filialen waarden oanpast oan de troch Otl Aicher ûntwurpen hússtyl en it ynterieur krige in opfallend fernijde útstrieling. Lykas oare grutte partikuliere banken liet ek de Dresdner Bank yn de rin fan de santiger jierren har betinkingen tsjin telefyzjereklame farre. Yn 1975 waard foar it earst in reklamespot útstjoerd.

Sûnt it begjin fan de santiger jierren ûndergie de Twelner Bank in yngripend reorganisaasjeproses. It foartou dêrby waard naam troch bestjoerslid [Karl Friedrich Hagenmüller]. Nei bûten ta wie it net Hagenmüller, mar Ponto dy't dizze ynterne feroaringen belêstige en ek hjir it boechbyld fan de feroaring waard. De reorganisaasjemaatregels besteane foar in stroomline boekhâlding, de sintralisaasje fan taken yn Frankfurt yn stee fan yn [Düsseldorf en Hamburch. 

It belang fan de ynternasjonale aktiviteiten fan banken naam al yn de jierren sechtich stadichoan ta. Ein 1973 stelde Ponto ambisjeuze doelen: de bûtenlânske aktiviteiten fan de Dresdner Bank moasten "ea 50 persint fan de opbringsten opsmite"; op it momint dat er dy doelstelling formulearre, wie dit oandiel yn de opbringsten likernôch 20 persint. Ponto sels droech by oan de ynternasjonalisearring fan de Dresdner Bank. Hy fertsjintwurdige de bank yn it bûtenlân en lei dêrby net allinnich kontakten mei fertsjintwurdigers út it bedriuwslibben en it bankwêzen, mar ek mei foaroansteande politisy. Yn it tiidrek fan Ponto naam de Dresdner Bank twa partikuliere banken oer: yn 1970 *"Neuvians, Reuschel & Co."* en yn 1974 de *"Sloman Bank KG"*. De oername fan Sloman Bank wurdt beskôge as ien fan de pear saaklike flaters fan Ponto. Dêr de *"Sloman Bank"* doe al hast 50 persint fan har eigen fermogen ferlern hie troch it fallisemint fan *"Stumm AG"*.

Imago-feroaring, reorganisaasje, ynternasjonalisearring, bankovernames en netwurkaktiviteiten wiene gjin doel op himsels, mar moasten de konkurrinsjeposysje fan'e Bank fersterkje en as it mooglik wie de kleau mei de nasjonale merklieder Deutsche Bank lytser meitsje.

Ponto minge him meardere kearen yn it oant yn de tachtiger jierren heftige publike debat oer de fraach oft banken yn ferliking mei oare ekonomyske ûndernimmingen net tefolle macht hiene en beslútfoarmingsprosessen yn de maatskippij en de polityk yn har eigen foardiel beynfloedzje soene. De earste publikaasjes hjiroer ferskynden al yn de jierren sechstich en yn de santiger jierren naam it tal klachten ta. Oanhâlden waard suggerearre dat de banken, benammen de grutte partikuliere banken, kontrôle hiene oer de hiele yndustry en misbrûk makken fan dizze machtsposysje. Under ferwizing nei it as posityf beskôge skieden banksysteem yn 'e Feriene Steaten waard pleite foar it ôfskaffen fan it yn Dútslân hantearre universele banksysteem.

Ponto beskôge sokke stellingen, ferûnderstellingen en oanbefellingen as in blyk fan temin saakkundigens. Banken soene faak yndustriële partisipaasjes hawwe omdat earder yn swier waar ferkearjende lieningen omsetten wurde moasten yn eigen fermogen (debt equity swap). As leden fan de ried fan kommissarissen soene sy har net jilde litte kinne tsjinoer saakkundige en machtbewuste bestjoersleden. It merkoandiel fan de grutte partikuliere banken soe mar 10 persint wêze. Ponto ferdigene dy stânpunten yn krante-artikels en foar de troch de Dútske minister fan Finânsjes Hans Apel gearroppen *"Studienkommission Grundsatzvragen der Kreditwirtschaft"* (1975-1979).

Omdat Ponto him yn it iepenbier faak útspruts oer ûnderwerpen dy't folle fierder giene as it bankwêzen, beskôgen de media him as in man dy't politike funksjes beklaaie kinne soe.  Yn 1977 giene der bygelyks geruchten dat Ponto oerstappe soe nei de funksje fan presidint fan de Bundesbank. Ponto ûntkende lykwols elk foarnimmen om fan funksje te feroarjen. Al trije jier earder bewearden de media dat Helmut Schmidt oerwage hie om Ponto ta minister fan Finânsjes te beneamen. Sokke spekulaasjes waarden gau ûntkend. Pontos politike stânpunten kamen it meast oerien mei dy fan 'e CDU, mar hy wie nea lid fan in partij.

### Priveelibben
Ponto stie bekend as belezen, retoarysk bejeftige, kommunikatyf, ynnimmend en humoristysk. Hy foldie net oan it tradisjonele byld fan in swijsume bankier dy't allinnich mar op saken let. Yn stee dêrfan waard er sjoen as in wrâldwize generalist.

Yn syn stúdzje learde Jürgen Ponto yn 1946 Ignes von Hülsen kennen, waans mem in efternicht wie fan de Prusyske generaal Helmuth von Moltke. Yn 1950 boaske it pear, ut dat houlik waarden twa bern berne.

Ponto stie bekend as leafhawwer fan klassike muzyk. Doe't er yn 1971 hearde dat Herbert von Karajan der oan tocht in orkestakademy op te rjochtsjen om jonge musisy yn'e kunde komme te litten mei de ynternasjonale toporkesten, oertsjûge er de ried fan bestjoer fan de Dresdner Bank om in miljoen DM oan dit projekt te donearjen. Dizze middels betsjutten de finansjele trochbraak foar de orkestakademy fan de Berliner Philharmoniker.

## Moard
Yn de maitiid fan 1977 kaam Ponto yn it fizier fan de Rote Armee Fraktion, nei't Susanne Albrecht de terreurgroep ferteld hie oer de freonskip fan har famylje mei de Pontos en dêrmei tagong ta in potinsjeel slachtoffer mooglik like. Har heit Hans-Christian Albrecht wie in stúdzjefreon fan Jürgen Ponto en peetheit fan Corinna Ponto, har jongere sus Julia Albrecht wie peetbern fan Jürgen Ponto. De RAF besleat om him út syn hûs te ûntfieren. It doel wie om losjild te krijen of de frijlitting fan finzen RAF-leden ôf te twingen. De RAF hie yn Hattersheim by Frankfurt in geheim appartemint hierd yn de heechbou (Südring 3a) om him dêr fêst te hâlden.

Yn maaie en juny 1977 besocht Susanne Albrecht de neatmoedende famylje Ponto twa kear thús yn Oberursel en ynformearre dêrby ek nei feilichheidsfoarsjennings en - maatregels. Der wie gjin warskôging jûn troch de Dútske feilichheidstsjinsten. Op 29 july makke Albrecht in ôfspraak foar in besite de oare deis. De tiid krong, want it echtpear Ponto stie op it punt om op in lang plande reis nei Súd-Amearika te gean. Yn de neimiddei fan 30 july belle Albrecht, beselskippe troch Brigitte Mohnhaupt en Christian Klar, oan by de Pontos en waard yn 'e hûs litten. Jürgen Ponto late de trije leden fan de RAF nei de ytkeamer. Doe't Klar him ûnder bedriging fan in wapen ferklearre dat er ûntfierd wurde soe, ûntstie der in deilis tusken de twa. Klar skeat, folge troch Mohnhaupt, fiif kear op Ponto, dy't troch meardere kûgels yn syn holle en lichem rekke waard. Ignes Ponto wie tsjûge fan de moard, mar koe de died net sjen. Se siet ferburgen efter in skoarstienmantel yn de wenkeamer, dy't fanwegen de oansteande reis al fertsjustere wie, en wie oan it beljen doe't de skotten klonken. Dêrnei naaiden de dieders út mei in auto dy't troch Peter-Jürgen Boock klear stie. Jürgen Ponto beswiek sa'n oardel oere letter, om 18:40 oere, yn it universitêr sikehûs fan Frankfurt oan syn ferwûnings. Hy wie it earste slachtoffer fan de RAF út de ekonomyske wrâld.

Twa wike nei de moard publisearre de RAF in koarte, fjirtjin rigels tellende bekentenisbrief. Yn tsjinstelling ta de gebrûklike wurkwize fan de RAF wie dizze brief persoanlik ûndertekene troch Susanne Albrecht. Op 31 july en 2 augustus 1977 hie de RAF al fia twa telefoantsjes nei Reuters de moard opeaske. It besykjen ta ûntfiering fan Ponto foarme nei de moard op Siegfried Buback in fierder ûnderdiel fan it saneamde *Offensyf 77* fan de RAF, dat kulminearre yn de *"Deutschen Herbst"*.

Op 5 augustus 1977 wie der in betinkingstsjinst yn de Paulskirche yn Frankfurt. Dizze routsjinst waard live op telefyzje útstjoerd. Nei de útfeart fan Ponto ferhuzen syn frou en dochter nei Amearika, dêr't harren soan al wenne. Se namen dit beslút net allinnich fanwege de moard, mar ek omdat der nettsjinsteande plysjebewaking op 5 augustus 1977, inkelde oeren nei de begraffenis, brân stichte wie yn in skuorre op it terrein fan de Ponto's. 
Yn 2011 publisearren Corinna Ponto en Julia Albrecht it boek *"Patentöchter"*. Hja hiene it tegearre skreaun, in soarte fan fermoedsoeningsboek.

### Strafsaak
Foar harren belutsenens by de misdied waarden Albrecht, Mohnhaupt, Klar, Boock, Sieglinde Hofmann en Adelheid Schulz feroardiele foar moard, meiplichtichheid oan moard of besykjen ta gizeling en besykjen ta ûntfiering. Letter die bliken dat Hofmann, yn tsjinstelling ta it fonnis fan 1982, net fûleindich by de misdied belutsen west hie.