Ruïne

In **ruïne** (fan it Latynske *ruina*, "ynstoarting") is it restant fan in yn ferfal rekke of fernield gebou. Faak is de reden foar it ferwurden fan in gebou ta in ruïne ienfâldichwei 'natuerlik' ferfal, feroarsake troch de tosk fan 'e tiid en efterstallich ûnderhâld. Ruïnes kinne lykwols ek hommels ûntstean troch natoerrampen (lykas ierdbevings of orkanen), oarlochfiering, brân, fandalisme of oare foarmen fan opsetlike fernieling. De term 'ruïne' wurdt ek yn oerdrachtlike sin brûkt, foar fan alles dat yn minne steat ferkeard. 
__TOC__

File:The Parthenon in Athens.jpg|Partenon (Atene, Grikelân)
File:Agrigent_BW_2012-10-07_12-24-45.JPG|Timpel fan Juno yn 'e Timpeldelling (Agrigento, Sisylje)
File:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|Forum Romanum (Rome, Itaalje)
File:Kajaani_Castle_ruins_-_tower_remains.jpg|Kastiel fan Kajaani (Finlân)
File:Whitby_Abbey_060615.jpg|Abdij fan Whitby (Ingelân)
File:Chichen Itza 3.jpg|Timpel fan Kukulkan of *El Castillo* Chichén Itzá, Meksiko)


## Folly's
In ruïne kin spesjaal as sadanich boud wurde om in beskate sfear oan in plak te jaan. Sa leine rike eallju yn 'e njoggentjinde iuw soms kastielruïnes op harren lângoed oan om der mear alluere oan te jaan. Sokke oanleine ruïnes wurde folly's neamd, nei it Ingelske wurd foar 'healwizens'.


File:Ziegler_Janscha_001.jpg|De 'Romeinske Ruïne' in folly by Slot Schönbrunn (Wenen, Eastenryk)
File:Hagley Castle (geograph 2291664).jpg|Hagley Castle (Hagley, Ingelân)
File:Le Temple de la Philosophie moderne.jpg|Timpel fan Filosofy (Ermenonville, Frankryk)


## Alde ruïnestêden
Ferneamde ruïnes fan âlde beskavings binne op in protte plakken yn 'e wrâld te finen, fan Sina en de Yndusdelling fan Pakistan oant de Fruchtbere Healmoanne fan it Midden-Easten en Grikelân en Rome. Ek yn Tuneezje, Meksiko, Perû, Simbabwe, Yndia en Kambodja (om mar wat gebieten te neamen) binne soksoarte ruïnes te finen. Faak giet it dêrby om hiele ferlitten stêden, dy't dan ruïnestêden neamd wurde. Guon bekende ruïnestêden binne Oer, Çatalhöyük, Harappa, Mohenjo-Daro, Tebe (Egypte), Knossos, Mysene, Tebe (Grikelân), Pompeii, Petra, Chichén Itzá, Grut-Simbabwe en Machu Picchu. Sokke plakken binne fan ûnskatbere wearde foar de argeology, en der wurde sadwaande faak ek desennia lang argeologyske opgravings ferrjochte.


File:Ur-Nassiriyah.jpg|Oer (Irak)
File:Çatalhöyük_with_surroundings..jpg|Çatalhöyük (Turkije)
File:Mohenjodaro - view of the stupa mound.JPG|Mohenjo-Daro (Pakistan)
File:Lions-Gate-Mycenae.jpg|Mysene (Grikelân)
File:Luxor Tempel.jpg|Tebe (Egypte
File:Knossos - North Portico 02.jpg|Knossos (Kreta)
File:Archaeological Site of Carthage-130237.jpg|Kartago (Tuneezje)
File:Al Khazneh Petra edit 2.jpg|Petra (Jordaanje)
File:Pompeii&Vesuvius.JPG|Pompeii (Itaalje)
File:Teotihuacan-02-Blick von Mondpyramide auf Totenweg-1980-gje.jpg|Teotihuacán (Meksiko)
File:Great-Zimbabwe-2.jpg|Grut-Simbabwe (Simbabwe)
File:Machu Picchu LB09.JPG|Machu Picchu (Perû)


## Moderne ruïnestêden
Ek guon moderne stêden binne ruïnestêden of hawwe dat yn it ferline west, as gefolch fan oarlochfiering. Oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch bestiene stêden as Berlyn, Dresden en Keningsbergen (no Kaliningrad) yn Dútslân, Warsjau yn Poalen, Stalingrad (no Wolgograd) yn Ruslân, Coventry yn Ingelân en Rotterdam en Arnhim yn Nederlân hielendal of foar in grut part út ruïnes. Neitiid binne dy stêden lykwols wer opboud. Oare stêden dy't troch oarlochsgeweld foar in oansjenlik part út ruïnes besteane, binne Beirût yn Libanon, Kabûl yn Afganistan, Bagdad en Mosûl yn Irak en Grozny yn Tsjetsjeenje.


File:Post-and-Grant-Avenue-Look.jpg|San Francisco nei de ierdbeving fan 1906
File:G-17713FF9.JPG|Galveston (Teksas) nei de swiere Orkaan fan Galveston (1915)
File:Coventry, Spring 1944- Everyday Life in Coventry, Warwickshire, England, UK, 1944 D18095.jpg|Katedraal fan Coventry nei it Dútske bombardemint (foto 1944)
File:Rotterdam, Laurenskerk, na bombardement van mei 1940.jpg|binnenstêd fan Rotterdam nei it Dútske Bombardemint fan Rotterdam (1940)
File:Village martyr d'Oradour-sur-Glane 10.jpg|Oradour-sur-Glane (Frankryk), ferneatige troch de Dútsers by it Bloedbad fan Oradour-sur-Glane yn 1944
File:Destroyed_Warsaw,_capital_of_Poland,_January_1945.jpg|Warsjau (Poalen) nei ôfrin fan 'e Twadde Wrâldoarloch
File:Hilo after Tsunami 1960.jpg||Hilo (Hawaï) nei de tsûnamy feroarsake troch de ierdbeving fan Valdivia, yn Sily (1960)
File:Abandoned_Packard_Automobile_Factory_Detroit_200.jpg|ferlitten autofabryk yn Detroit
File:Maraş (KKTC).JPG|ferlitten hotels yn Famagusta (Syprus), sûnt de Turkske ynvaazje fan 1974
File:Chicago abandoned apartments.jpg|ruïnes fan flatgebouwen yn Chicago
File:Chernobyl 30 Years after – Public Domain CC0 - 44847081711.jpg|gebouwen yn Tsjernobyl (de Oekraïne), ferlitten sûnt de kearnramp fan 1986
File:Izmit eart3.jpg|ravaazje yn Turkije nei de ierdbeving fan İzmit (1999)