Deborah Kerr

**Deborah Kerr** (útspr.: [kɑː(ɹ)], likernôch: "kaa(r)"; folút: **Deborah Jane Kerr-Trimmer**; Glasgow, 30 septimber 1921 – Botesdale, 16 oktober 2007) wie in Britsk aktrise fan Skotsk komôf, dy't yn 'e 1940-er en 1950-er jierren in ynternasjonale karriêre opboude mei films as *[[The Life and Death of Colonel Blimp]]*, *King Solomon's Mines*, *Quo Vadis?*, *The Prisoner of Zenda*, *Young Bess*, *From Here to Eternity*, *Heaven Knows, Mr. Allison* en *An Affair to Remember*. Yn 1956 waard har in Golden Globe takend foar har rol yn *[[The King and I (film út 1956)|The King and&nbsp;I]]*, en hoewol't se nea in Oscar wûn, waard se seis kear nominearre foar in sa'n priis yn 'e kategory bêste aktrise, mear as hokker oare aktrise ek. Uteinlik ûntfong se yn 1994 in eare-Oscar foar har hiele oeuvre.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Kerr waard yn 1921 berne yn in sikehûs yn 'e Skotske stêd Glasgow, as de dochter fan kaptein Arthur Charles Kerr-Trimmer en dy syn frou Kathleen Rose Smale. Har heit wie in feteraan út 'e Earste Wrâldoarloch, dy't yn 'e Slach oan 'e Somme in skonk ferlern hie, en letter yngenieur waard. Se hie in jongere broer dy't Edmund ("Teddy") hiet en sjoernalist waard. Hy kaam yn 2004 om by in gefal fan ferkearsagresje. Kerr brocht de earste trije jier fan har libben troch yn Helenburgh, ûnder de reek fan Glasgow, dêr't har âldelju by har pake en beppe ynwennen.

Kerr genoat har leger ûnderwiis oan 'e ûnôfhinklike Northumberland House School yn it Ingelske Bristol, en oan 'e Rossholme School yn Weston-super-Mare. Oarspronklik learde se foar balletdûnseresse, en yn 1938 makke se datoangeande har debút yn in foarstelling yn it Sadler's Wells Theatre. Har earste aktearleararesse wie har muoike Phyllis Smale, dy't yn Bristol de Hicks-Smale Toanielskoalle runde. 

### Aktearkarriêre
#### Toaniel
Kerr stie foar it earst op 'e planken yn 1937, yn Weston-super-Mare, as mymspylster yn it stik *Harlequin and Columbine*. Nei't se ferskate lytse roltsjes hân hie yn Shakespeare-produksjes yn it iepenloftteäter yn it Londenske Regent's Park, joech se har yn 1940 by it toanielselskip fan it Oxford Playhouse. Yn 1943 makke se mei 21 jier har debút yn it Londenske West End, en hie dêr grut súkses. Neitiid gie se mei har selskip op toernee troch Ingelân en Skotlân, en tsjin 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch spile se ek foar Alliëarde troepen yn Nederlân, Belgje en Frankryk. Yn 1953 stie se foar it earst op Broadway, mei de haadrol yn it stik *Tea and Sympathy*, dêr't se mei nominearre waard foar in Tony Award. Letter yn har karriêre kearde se yn 1972 werom nei it West End, en yn 1973 op Broadway. Hoewol't se nea har plankekoarts ferlear, bleau toaniel altyd har earste leafde.

#### Films
Har earste filmrol hie Kerr yn 'e Britske film *Contraband*, út 1940, mar by de montaazje waard har sêne út 'e úteinlike ferzje knipt. Har optredens yn har twa folgjende Britske films, *Major Barbara* en *Love on the Dole* (beide út 1941) waarden lykwols goed ûntfongen. Dêrnei spile se yn *Hatter's Castle* en, as Noarske fersetsstriidster, yn *The Day Will Dawn* (beide út 1942). Fral dy lêste film wie in grut súkses, en Kerr waard troch it Britske bioskooppublyk keazen ta populêrste nasjonale filmstjer. Yn 1943 spile se trije ferskillende froulju yn 'e biografyske film *[[The Life and Death of Colonel Blimp]]*. Hoewol't it Britske Leger wegere en wurkje oan dy produksje mei, en ek al miende Winston Churchill dat de film it oarlochsmoreel fan it Britske folk oantaaste soe, dochs waard *Colonel Blimp* in trochslaand súkses.

Tsjin dy tiid begûn Kerr derop te stean dat har namme útsprutsen wurde moast as [kɑː(ɹ)] (ynstee fan 'e gongberder útspraak [kœː(ɹ)] (lykas *cur*, dat "strjithûn" of "rotsak" betsjut). De Amerikaanske filmstudio Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) begûn har dêrom letter oan te priizgjen mei de slogan **Kerr rhymes with Star!"* ("Kerr rymt op Stjer!"). Kerr kaam ûnder de oandacht fan MGM troch har rol as in beswierde [[non]] yn *Black Narcissus*, út [[1947]], dy't ek yn 'e Feriene Steaten súksesfol wie. Fanwegen har [[Britsk-Ingelske]] [[aksint (útspraak)|aksint]] en har nei Amerikaanske mjitstêven deftige [[hâlden en dragen]] waard se yn [[Hollywood]] yn 'e iene nei de oare rol [[cast]] as in ferfine en reservearre Ingelske [[dame (persoan)|dame]], lykas yn *Edward, My Son* ([[1949]]), dêr't se har earste [[Oscar]]-nominaasje mei yn 'e wacht sleepte. Sels hie se net in soad aardichheid oan sokke rollen, en dêrom griep se eltse kâns ta oarsoartige optredens oan. Sadwaande wie se te sjen yn û.m. *King Solomon's Mines* ([[1950]]), in [[aventoerefilm]] dy't op lokaasje yn [[Afrika]] opnommen waard; yn it [[religy|religieuze]] [[epos]] *Quo Vadis?* ([[1951]]); en yn 'e [[remake]] fan *The Prisoner of Zenda* ([[1952]]). Yn [[1952]] spile Kerr ek yn twa [[harkspul]]len op 'e [[radio]].


Yn [[1953]] fertolke Kerr de rol fan [[Catherine Parr]] yn it [[kostúmdrama]] *Young Bess*, oer de jonge jierren fan 'e [[Keninkryk Ingelân|Ingelske]] [[keninginne]] [[Elizabeth I fan Ingelân|Elizabeth I]] (spile troch [[Jean Simmons]]). Datselde jiers spile se ek de rol fan 'e [[sensueel|sensuele]] Karen Holmes, in [[ferbittering|ferbittere]] frou fan in [[militêr]], as [[tsjinspylster]] fan [[Burt Lancaster]] yn 'e film *From Here to Eternity*, wêrfoar't se har twadde Oscar-nominaasje krige. Dêrnei hie Kerr de rollen foar it útkiezen, en spile se in ûnderdrukte troude frou yn *The End of the Affair* ([[1955]]), in [[non]] yn *Heaven Knows, Mr. Allison* ([[1957]], as tsjinspylster fan har goede [[freonskip|freon]] [[Robert Mitchum]]), in memmepopke yn *Separate Tables* ([[1956]]), in [[Austraalje (lân)|Australyske]] [[boer|skieppeboerinne]] yn *The Sundowners*, en in [[gûvernante]] yn sawol *The Innocents* ([[1961]]) as *The Chalk Garden* ([[1964]]).

Guon fan Kerr har bekendste rollen hie Kerr as de gûvernante [[Anna Leonowens]] yn 'e tsjinst fan 'e [[kening]] fan [[Siam]] yn 'e [[musical]]ferfilming *The King and&nbsp;I* ([[1956]]), en as tsjinspylster fan [[Cary Grant]] yn *An Affair to Remember* ([[1957]]). Hja waard op 'e nij nominearre foar in Oscar foar bêste aktrise foar har rollen yn *The King and&nbsp;I*, *Heaven Knows, Mr. Allison*, *Separate Tables* en *The Sundowners*. Foar har optreden yn *The King and&nbsp;I* wûn se de [[Golden Globe]] yn 'e kategory bêste aktrise yn in [[filmmusical]] of -[[komeedzjefilm|komeedzje]].


Yn [[1967]] hie Kerr in rol yn 'e [[James Bond (filmsearje)|*James Bond*-parody]] *Casino Royale*, in produksje fan [[Columbia Pictures]] dy't net ta de *James Bond*-[[kanon (kultuer)|kanon]] fan [[Eon Productions]] heart. Kerr hie dêrby de twifelige ear om, mei 46 jier, de âldste [[Bond-girl]] ea te wêzen. Yn [[1969]] stimde se der ûnder druk fan 'e hieltyd jongere konkurrinsje yn ta om in [[neakensêne]] te dwaan yn 'e film *The Gypsy Moths*; dat wie de iennichste neakensêne fan har hiele [[wurkpaad]]. Mei't se almar minder ynteressante rollen oanbean krige, en der hieltyd mear fraach nei [[neakenens]] yn films wie, besleat Kerr oan 'e ein fan 'e [[1960-er jierren|jierren sechstich]] om op te hâlden mei filmwurk, en har ynstee ta te lizzen op [[tillefyzje]] en [[toaniel]]. Hoewol't se nea in Oscar wûn, hat se mei seis nominaasjes yn 'e kategory bêste aktrise noch altyd in rekôr op dat mêd. Yn [[1994]] waard har foar har hiele [[oeuvre]] in [[eare-Oscar]] takend, nei't se yn [[1991]] ek al in eare-[[BAFTA]] ûntfongen hie.

====Tillefyzje====
Yn 'e earste helte fan 'e [[1980-er jierren|jierren tachtich]] wûn Kerr nije [[populariteit]] mei har [[tillefyzje]]wurk, û.m. mei har rol as [[ferpleechster]] yn 'e [[tillefyzjefilm]] *Witness for the Prosecution* ([[1982]]). Letter wurke se mei har âlde freon [[Robert Mitchum]] gear oan *Reunion at Fairborough*. Fierders spile se yn [[1985]] de [[tycoon]] Emma Harte yn 'e [[minysearje]] *A Woman of Substance*. Foar dat lêste optreden waard se nominearre foar de [[Emmy Award]] yn 'e kategory treflike byrol fan in aktrise yn in beheinde searje. Yn [[1986]], doe't se 65 jier wie, hold Kerr op mei [[aktearjen]].


===Priveelibben===
Kerr hie yn [[1943]] nei't it skynt in [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei [[Michael Powell]], ien fan 'e [[filmprodusint|produsinten]] fan 'e film *The Life and Death of Colonel Blimp*. De boarne foar dat ferhaal is Powell syn [[autobiografy]]; Kerr sels hat dêr nea wat ta- of ôfdien. Dizze relaasje soe op 'e klippen rûn wêze doe't Kerr nei [[Hollywood]] gie.

Yn elts gefal [[troud]]e Kerr twaris, de earste kear op [[29&nbsp;novimber]] [[1945]] mei [[Tony Bartley|Anthony Bartley]], in Britske [[held|oarlochsheld]] en [[ofsier]] by de Britske [[loftmacht]] [[Royal Air Force|RAF]]. Mei him krige Kerr twa [[dochter]]s: Melanie Jane ([[1947]]) en Francesca Ann ([[1951]]), dy't letter trouwe soe mei de akteur [[John Shrapnel]]. Kerr har earste houlik wie problematysk, mei't Bartley [[oergeunstigens|oergeunstich]] wie op har ferneamdheid en finansjele súkses. Harren houlik einige yn [[1959]] dan ek yn in [[skieding (houlik)|skieding]]. Op [[23 july]] [[1960]] wertroude Kerr mei de [[skriuwer]] [[Peter Viertel]], wêrmei't se ek de [[styfmem]] waard fan dy syn dochter Christine. 


Kerr wenne jierrenlang yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Klosters]] en it [[Spanje|Spaanske]] [[Marbella]], mar nei geraden dat har sûnens minder waard sette se har wer yn [[Grut-Brittanje]] nei wenjen, om tichter by har dochters te wêzen. Peter Viertel bleau lykwols yn Marbella.

===Ferstjerren===
Kerr [[ferstoar]] op [[16 oktober]] [[2007]] yn it [[doarp]] [[Botesdale]], yn it [[Ingelske greefskip]] [[Suffolk]], oan 'e gefolgen fan 'e [[sykte fan Parkinson]]. Hja waard 86 jier. Har man Peter Viertel stoar op [[4&nbsp;novimber]] fan dat jier, minder as trije wiken letter, oan [[kanker]]. Kerr leit [[begroeven]] op it [[tsjerkhôf]] fan [[Alfold]], yn it greefskip [[Surrey]].

==Filmografy==

|-

|-
|align="center"| 1940|| *Contraband* || [[sigaret]]tefanke || [[sêne]] by [[filmmontaazje]] fuortknipt
|-
|align="center"| 1941|| *Major Barbara* || Jenny Hill || 
|-
|align="center"| 1941|| *Love on the Dole* || Sally Hardcastle || 
|-
|align="center"| 1942|| *Penn of Pennsylvania* || Gulielma Maria Springett || 
|-
|align="center"| 1942|| *Hatter's Castle* || Mary Brodie || 
|-
|align="center"| 1942|| *The Day Will Dawn* || Kari Alstad || 
|-
|align="center"| 1942|| *A Battle for a Bottle* || Linda || as [[stimaktrise]]; [[koarte film|koarte]] [[tekenfilm]]
|-
|align="center"| 1943|| *The Life and Death of Colonel Blimp*&nbsp;&nbsp;&nbsp; || Edith Hunter / Barbara Wynne / Johnny Cannon&nbsp;&nbsp;&nbsp; || 
|-
|align="center"| 1945|| *Perfect Strangers* || Catherine Wilson || 
|-
|align="center"| 1946|| *I See a Dark Stranger* || Bridie Quilty || 
|-
|align="center"| 1947|| *Black Narcissus* || [[non|suster]] Clodagh || 
|-
|align="center"| 1947|| *The Hucksters* || Kay Dorrance || 
|-
|align="center"| 1947|| *If Winter Comes* || Nona Tybar || 
|-
|align="center"| 1949|| *Edward, My Son* || Evelyn Boult || 
|-
|align="center"| 1950|| *Please Believe Me* || Alison Kirbe || 
|-
|align="center"| 1950|| *King Solomon's Mines* || Elizabeth Curtis || 
|-
|align="center"| 1951|| *Quo Vadis?* || Lygia || 
|-
|align="center"| 1952|| *Thunder in the East* || Joan Willoughby || 
|-
|align="center"| 1952|| *The Prisoner of Zenda* || [[prinsesse]] Flavia || 
|-
|align="center"| 1953|| *Julius Caesar* || Portia|| 
|-
|align="center"| 1953|| *Young Bess* || [[Catherine Parr]] || 
|-
|align="center"| 1953|| *Dream Wife* || Effie || 
|-
|align="center"| 1953|| *From Here to Eternity* || Karen Holmes || 
|-
|align="center"| 1955|| *The End of the Affair* || Sarah Miles || 
|-
|align="center"| 1956|| *The Proud and Profane* || Lee Ashley || 
|-
|align="center"| 1956|| *The King and&nbsp;I* || [[Anna Leonowens]]|| [[sjongen]] [[neisyngronisearre]] mei it [[stim]]lûd fan [[Marni Nixon]] 
|-
|align="center"| 1956|| *Tea and Sympathy* || Laura Reynolds || 
|-
|align="center"| 1957|| *Heaven Knows, Mr. Allison* || [[non|suster]] Angela || 
|-
|align="center"| 1957|| *An Affair to Remember* || Terry McKay || 
|-
|align="center"| 1958|| *Bonjour, Tristesse* || Anne Larson || 
|-
|align="center"| 1958|| *Separate Tables* || Sibyl Railton-Bell || 
|-
|align="center"| 1959|| *The Journey* || Diana Ashmore || 
|-
|align="center"| 1959|| *Count Your Blessings* || Grace Allingham || 
|-
|align="center"| 1959|| *Beloved Infidel* || [[Sheilah Graham]]|| 
|-
|align="center"| 1960|| *The Sundowners* || Ida Carmody || 
|-
|align="center"| 1960|| *The Grass Is Greener* || [[lady]] Hilary Rhyall || 
|-
|align="center"| 1961|| *The Naked Edge* || Martha Radcliffe || 
|-
|align="center"| 1961|| *The Innocents* || frou Giddens || 
|-
|align="center"| 1964|| *The Chalk Garden* || frou Madrigal || 
|-
|align="center"| 1964|| *The Night of the Iguana* || Hannah Jelkes || 
|-
|align="center"| 1965|| *Marriage on the Rocks* || Valerie Edwards || 
|-
|align="center"| 1966|| *Eye of the Devil* || Catherine de Montfaucon || 
|-
|align="center"| 1967|| *Casino Royale* || [[geheim agint|aginte]] Mimi / lady Fiona McTarry || 
|-
|align="center"| 1968|| *Prudence and the Pill* || Prudence Hardcastle || 
|-
|align="center"| 1969|| *The Gypsy Moths* || Elizabeth Brandon || 
|-
|align="center"| 1969|| *The Arrangement* || Florence Anderson || 
|-
|align="center"| 1985|| *The Assam Garden* || Helen Graham || 
|-

|-
|align="center"| 1963|| *ITV Play of the Week* || Moira || [[gastrol]]; [[ôfl.]] *Three Roads to Rome*
|-
|align="center"| 1982|| *BBC2 Playhouse* || Carlotta Gray || gastrol; ôfl. *A Song at Twilight*
|-
|align="center"| 1982|| *Witness for the Prosecution* || [[ferpleechster]] Plimsoll || [[tillefyzjefilm]]
|-
|align="center"| 1984|| *A Woman of Substance* || Emma Harte || [[minysearje]]
|-
|align="center"| 1985|| *Reunion at Fairborough* || Sally Wells Grant || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1986|| *Annie and Debbie* || Ann || tillefyzjefilm
|-
|align="center"| 1986|| *Hold the Dream'' || Emma Harte || minysearje
|-
|}

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Deborah Kerr yn 'e Internet Movie Database (IMDb)