open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hospodar

**Hospodar** is in aadlike titel dy't út it Slavysk komt en letterlik "hear" betsjut. De oarspronklike foarm fan it wurd wie *gospodar*, en dy foarm komt it hjoed de dei ek noch foar yn it Sloveensk, Kroätysk, Bosnysk, Montenegrynsk, Servysk, Masedoanysk en Bulgaarsk, mei as betsjutting "master" of "hear". It is yn dy talen in ôflieding fan *gospod*, dat, as it skreaun wurdt mei in haadletter (*Gospod*) ferwiisd nei God ("de Hear(e)"). In oar besibbe wurd is *gospodin* (Bosnysk, Bulgaarsk, Kroätysk, Masedoanysk, Montenegrynsk, Russysk en Servysk), dat "menear" betsjut. Yn it Sloveensk hat *gospod* dyselde betsjutting, yn it Poalsk komt it wurd *gospodarz* foar ("gasthear" of "presintator"), yn it Russysk *gosudar* ("soeverein") en yn it Tsjechysk it (argayske) *hospodář* ("master"). De foarm *hospodar* komt út it Oekraynsk, dêr't it de betsjutting fan "gasthear" of "hear fan it hûs" hat. Al dy wurden geane tebek op it Proto-Slavyske *gospodü* (господъ). 

As aadlike titel waard 'hospodar' (yn 'e foarm *gospodin*) yn 1394-1395 koart brûkt troch Ivan Sjisjman, dy't regearre oer it Twadde Bulgaarske Ryk, hoewol't de hearskers dêrfan harsels yn 'e regel as tsaar oantsjutten. Letter wie *gospodar* yn it Poalsk-Litouske Mienebêst, dat bestie oan 1795, in synonym foar "gruthartoch" (te witten: fan Litouwen), mei't it Aldwytrussysk yn dat steatsferbân ien fan 'e offisjele talen wie. Yn Westjeropeeske talen krong it wurd 'hospodar' lykwols troch fia it Roemeensk, dat gjin Slavyske, mar in Romaanske taal is. De foarsten fan 'e etnysk Roemeenske lannen Moldaavje en Walachije brûkten nammentlik fan 'e santjinde iuw oant 1866, ynsafier't se yn útlânske talen skreaune, de titel 'hospodar' njonken dy fan woiwode. Yn it Roemeensk waard ynstee de titel *[[domnitor]]* brûkt (fan it Latynske *[[dominus (titel)|dominus]]*), faak ferkoarte ta *domn*. Yn 1866, doe't de Donaufoarstedommen in personele uny oangiene, waard it oanhâlden fan wat úteinlik in bûtenlânske titel wie, sjoen as ûnfoechsum. 'Hospodar' waard doe folslein ferfongen troch *domn*, dat de offisjele titel fan 'e foarsten bleau oant de proklamaasje fan it Keninkryk Roemeenje yn 1881.
Hillich Patriargale Kleaster fan Us-Leaffrouwe fan Saidnaya

It **Hillich Patriargale Kleaster fan Us-Leaffrouwe fan Saidnaya** (Arabysk: صيدنايا),  is in gryksk-otterdoksk kleaster yn it kristlike plak Saidnaya yn Syrje. It is ien fan de âldste kleasters fan 'e wrâld en wurdt bewenne troch nonnen. Njonken kristenen pylgerje ek moslims nei it kleaster, dêr't in Marije-ikoan fereare wurdt dat oan de evangelist Lukas taskreaun wurdt. It kleaster falt ûnder it Otterdokske Patriargaat fan Antiochje. 

## Skiednis
Keizer Justinianus I liet it foltôge kleaster wije oan it feest fan de Berte fan Marije. Fanôf dat stuit kamen alle jierren op 8 septimber kristlike pylgers nei it kleaster om Us-Leaffrouwe fan Saidnaya te earen.    

Yn de Syryske Boargerkriich waard it kleaster skansearre. 
## Beskriuwing
De haadkapel is dekorearre mei in grut tal ikoanen en foar it alter stiet in houten ikonostase. It wichtichste hillichdom fan it kleaster is it ikoan fan de Mem Gods fan Saidnaya. it soe ien fan de fjouwer ikoanen wêze dy't troch de evangelist Lukas skildere is. It kaam yn de 8e iuw nei it kleaster en wurdt bewarre yn in aparte kapel yn in nis achter in sulveren doar. It ikoan, dat de namme *Shaghoura* ("de Ferneamde") draacht, is sels net te besjen. Oan wjerskanten fan de nis hingje rigen fan ikoanen út in lettere tiid. In grut tal krusen mei sulverbeslach en oare religieuze symboalen hingje as ex-voto's oan de muorren.

## Leginde
Neffens de tradysje waard it kleaster yn 547 yn opdracht fan de Byzantynske keizer Justinianus I boud. De keizer wie op fjldtocht tsjin de Perzen (in oare ferzje wol ha dat er op pylgerstocht nei Jeruzalim gyng). Doe't er op jacht in moaie gazelle achternei siet en op in berch klom, seach er yn in grut ljocht in frou dy't him sei: "Wa jagest dû op? Wolstû op de Mem Gods sjitte, dy't in foarspraak is foar de minsken? It is de godlike Foarsjennichheid dy't dy hjir brocht! Op dit plak moast my in stee jaan te wenjen".  

Doe't er fan de berch werom kaam liet er in bouplan opstelle, mar syn boufolk einen neat en neffens de leginde ferskynde de Mem Gods doe op 'e nij oan de keizer. No liet hja him ek it ûntwerp fan it kleaster sjen. Justitianus sette útein mei de útfiering fan dat ûntwerp, dat de basis waard fan it hjoeddeiske kleasterkompleks.
1754 f.Kr.

## Foarfallen
* Yn it Aldbabyloanyske Ryk wurdt de Koade fan Hammûrabi ôfkundige, in wetboek dat ferneamd is nei kening Hammûrabi.

## Berne

## Ferstoarn
Saidnaya

**Saidnaya** (Arabysk: صيدنايا, Arameesk: ܣܝܕܢܝܐ) is in plak yn it Syryske gûvernemint Rif Dimaschq. It plak leit likernôch 30 kilometer noardlik fan Damaskus yn it Qalamun-geberchte op sa'n 1.500 meter hichte.

De stêd wurdt al sûnt de 6e iuw bewenne doe't it bekend stie ûnder de Arameeske namme *Danaba*. 

Al foar't de Romeinske Ryk it kristendom as de offisjele religy oannaam wie de stêd in wichtich kristlik sintrum en ek hjoed-de-dei is de stêd noch altiten in sintrum fan kristlike beafeart. 

Saydnaya besiet yn de rin fan de tiid in grutte godstsjintfrijheid, wat net yn it lêste plak te tankjen is oan de troch bergen omsletten lokaasje. Yn de stêd waarden in soad katolike, eastersk-otterdokske, syrysk-otterdokske en syrysk-katolike tsjerken en kleasters boud. Ek tsjintwurdich hat de stêd noch in grut tal kleasters fan ferskillende denominaasjes.

## Sjoch ek
* Kleaster fan de Us-Leaffrouwe  fan Saidnaya
Argyf

In **argyf**, fan it Grykske ἀρχεῖον, *archeion* ("riedshûs"), fia it Latynsk *archium* of *archivum* en Frânske *archives* (meartal), is in samling histoaryske dokuminten, of it fysike plak dêr't sa'n samling opslein is. Argiven kinne it bêst beskôge wurde as opslachplakken foar wichtige ynformaasje, dy't fêstlein is yn teksten, mar ek yn lânkaarten, fotomateriaal, films en fideo's. Immen dy't in argyf beheart, is in **[[argivaris]]**. In dokumint út in argyf wurdt oantsjut as in **argyfstik**. Sokke argyfstikken binne primêre boarnen dy't har opheape hawwe yn 'e rin fan it libben fan in persoan of it bestean fan in organisaasje (bgl. in steat). Se wurde bewarre om 'e funksje fan dy persoan of organisaasje sjen te litten, of om letter weromsykje te kinnen hoe't yn it ferline mei in beskate kwestje omgien is. 

Ut it perspektyf fan argivarissen en histoarisy besjoen, wurde argiven oer it algemien beskôge as ferslaggen, ôfskriften, aginda's, notulen, brieven, oarkunden, akten, deiboeken en oare offisjele dokuminten, dy't fansels en needsaaklikerwize fuortbrocht wurde as byprodukt fan it gewoane juridyske, kommersjele, bestjoersmjittige en maatskiplike ferkear. Yn dy sin wurde argyfstikken dúdlik ûnderskaat fan dokuminten dy't bewust en mei opsetsin skreaun of op in oare wize skepen binne mei as doel om in beskaat boadskip oan it neislachte oer te bringen.

De doer fan 'e bewarring fan 'e dokuminten dy't yn argiven opnommen binne, ferskilt. Foar in protte argyfstikken dy't troch oerheidsynstânsjes generearre wurde, lykas kopyen fan oanfragen fan rydbewizen en paspoarten, of de stikken dy't opnommen wurde yn in miljeudossier, stiet in beskate bewarringsdoer. Faak giet it dêrby om fyftjin of tweintich of fiifentweintich jier, wêrnei't sokke stikken ôffierd en ferneatige wurde. Dat is needsaaklik om't argiven oars meitiid folslein ferstoppe reitsje soene mei argyfstikken dêr't nimmen ea noch nei omseach. Wichtige dokuminten, oan 'e oare kant, wurde útkeazen foar langere of permaninte bewarring op grûn fan har kulturele, histoaryske of bewiismjittige wearde. 

It komt faak foar dat in argyf mei in bibleteek itselde gebou dielt. Argyfstikken binne lykwols ornaris ûnpublisearre en suver altyd unyk, oars as boeken en tydskriften, dêr't withoefolle identike eksimplaren fan besteane. Dat betsjut dat argiven har op it mêd fan funksje en organisearring sterk ûnderskiede fan bibleteken, ek al wurde beide soarten ynstellings brûkt foar de opslach fan dokuminten. Argiven fan 'e oerheid binne yn 'e measte gefallen frij tagonklik foar it publyk. Sûnt likernôch 2000 wurde argiven gauris digitalisearre, sadat de argyfstikken (ek) fia it ynternet tagonklik wurde.
Cartagena (Kolombia)

**Cartagena**, yn de koloanjale tiid ek bekend as **Cartagena de Indias**, is in grutte havenstêd stifte yn 1533, lizzend oan de noardkust fan Kolombia oan 'e Karibyske kust. It wie strategysk lizzend tusken de rivieren de Magdalena en de Sinú en waard de wichtichste haven foar hannel tusken Spanje en it overseeske ryk, wêrtroch't de stêd fan grut belang waard fan de iere 1540er jierren ôf. Yn de koloanjale tiid wie it de foarnaamste haven fan de útfier fan Perûaanske sulver nei Spanje en de ynfier fan Afrikaanske slaven ûnder it *[[asiento]]*-systeem. It ferdigene himsels tsjin oanfallen fan piraten yn it Karibyske gebiet. 

It is de haadstêd fan it departemint Bolivar en mei in befolking fan 971.592 (2016), is it de fyfde grutte stêd fan Kolombia. De ekonomy fan de stêd bestiet benammen fan de havenn- en petrogemyske yndustry en toerisme.

De stêd waard stifte op 1 juny 1533 en waard neamd nei Cartagena yn Spanje. Befolking yn en om de baai fan Cartagena hinne, wie der al fan 4000 f.Kr. ôf. Ferskate Yndiaanske folken libben dêre. Yn de Spaanske koloanjale tiid wie Cartagena in bestjoerssintrum fan it Spaanske Ryk. Yn 1984 waard it âlde stedssintrum, dêr't de âlde ferdigeningsmuorre noch omhinne stiet, kaam op de UNESCO-Wrâlderfgoedlist.
Vank katedraal

De **Hillige Ferlosserkatedraal** ( (Armeensk: Սուրբ Ամենափրկիչ Վանք, *Soerb Amenaprkitsj Vank*; Perzysk: کلیسای وانک or آمنا پرکیج, Kelisa-ye Vank of Amenapergich) is in Armeensk-apostoalysk tsjerkegebou yn 'e Armeenske wyk fan 'e Iraanske stêd Isfahan. De tsjerke stiet ek bekend ûnder de namme **Vank-katedraal** (it wurd "Vank" stiet yn it Armeensk foar kleaster of konvint). 

## Skiednis
Fanwegen de kriich mei de Ottomanen twong sjah Abbas I de Armeenske befolking fan 'e stêd Culfa yn 'e jierren 1603-1605 te ferhûzjen nei syn nije haadstêd Isfahan. De katedraal waard ien fan 'e earste tsjerken dy't de Armeenjers yn harren nije delsetting bouden en hie in grutte ynfloed op 'e arsjitektuer en dekoraasje fan in soad otterdokse tsjerken yn Irak en Iran.

De bou sette nei alle gedachten yn 1606 útein en einige mei in soad feroarings oan it oarspronklike ûntwerp tusken 1655 en 1664 ûnder tafersjoch fan aartsbiskop David. De katedraal bestiet út in romte bekroand mei in koepel, dy't oan Iraanske moskeeën tinken docht. De katedraal ûnderskiedt him lykwols fan in moskee-eftich gebou troch de tafoeging fan in semy-achthoekige apsis en in ferhege alterromte, dy't karakteristyk binne foar Westerske tsjerken. It eksterieur fan 'e katedraal bestiet út relatyf modern muorrewurk en foarmet mei de gledde flakken in kontrast mei it tige rike ynterieur.

## Dekoraasje
It ynterieur is fersierd mei ferguld fykwurk, detaillearre skilderwurk en ryk útfierde tegels. De blau en goud skildere sintrale koepel lit bibelske foarstellings sjen fan 'e ferdriuwing fan 'e minske út de tún fan Eden. De pendintiven fan 'e hiele tsjerke binne beskildere mei it Armeenske motyf fan in kearûb-ingel mei optearde fleugels. It plafond boppe de tagong waard dekorearre mei florale motiven yn 'e Perzyske styl. De muorrefresko's binne te ferdielen yn twa dielen: de foarstellings boppe stelle sênes út it libben fan Jezus foar, wylst it yn it ûnderste diel foarstellings fan Armeenske martlers út it Ottomaanske Ryk útbylde wurde.       

Oan it plein fan 'e katedraal stiet in grutte frijsteande klokketoer. Sawol oan 'e foet fan 'e toer as oan 'e binnenkant fan 'e bûtenmuorre binne grêven oanlein. Yn de hoeke fan it plein stiet njonken it museum en de bibleteek in monumint, dat de troch de Turken útfierde genoside op 'e Armeenjers betinkt. Bûten it museum binne ferskate stiennen mei Bibelske foarstellings te sjen.

## Bibleteek
De bibleteek bestiet út mear as 700 manuskripten, dy't in unike boarne foar de midsiuwske Armeenske skiednis en keunst foarmje. 

## Ofbylden

Vank Cathedral 04.jpg|Ynterieur.
Vank Cathedral 05.jpg|
Vank Paintings.jpg|Fresko's.
Vank Cathedral courtyard.jpg|Plein mei rjochts it museum.
Vank Cathedral photo4.jpg|Byld fan aartsbiskop Khachatur Kesaratsi, stifter fan de earste printerij yn Iran.
Beowulf (betsjuttingsside)

"**Beowulf**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**[[Beowulf]]*, in ferneamd Aldingelsk epos út 'e twadde helte fan it earste milennium
*Beowulf (personaazje), it titelpersonaazje út dat epos
## Films
*''Beowulf'' (film út 1999), in Amerikaanske film út 1999
*''Beowulf'' (film út 2007), in Amerikaanske tekenfilm út 2007
**[[Beowulf & Grendel]]*, in Kanadeesk-Iislânske film út 2005
## Oar
*Beowülf, in Amerikaanske thrash metal-band út 'e 1980-er jierren
***', in boerdspultsje út 2005
*[[Beowulf (soundtrack)|''Beowulf'' (soundtrack)]], it soundtrackalbum fan 'e film út 2007
***', in fideospultsje op basis fan 'e film út 2007
***, in Britske tillefyzjesearje út 2016
*Beowulf Mining, in Sweedsk mynboubedriuw
*.50 Beowulf, in krêftich patroan, benammen brûkt foar oanpaste AR-15-gewearen
*Operaasje Beowulf, de beneaming foar twa Dútske plannen om 'e yn 'e Twadde Wrâldoarloch de (Estyske) Moonsundeilannen te besetten.
Renfield

* R.M. Renfield, in personaazje yn 'e roman *Dracula*, fan Bram Stoker, en in grut tal dêrfan ôflate wurken
* renfield (kaartspul), in kaartspul
Sint-Sarkiskatedraal (Teheran)

De **Sint-Sarkiskatedraal** (Armeensk: Սուրբ Սարգիս մայր տաճար *Soerb Sarkis majr tatsjar*, Perzysk: کلیسای سرکیس مقدس‎) is in Armeensk-apostoalyks tsjerkegebou yn Teheran, Iran. De katedraal waard yn 1970 foltôge en ferneamd nei de Armeenske hillige Sint-Sarkis. It is de katedraal fan it Armeenske bisdom fan Teheran en ien fan 'e trije Armeenske bisdommen yn Iran.

## Skiednis

Sûnt de foltôging fan 'e Mem Godstsjerke yn it sintrum fan Teheran yn 1945 hie de prelatuer fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke yn Teheran syn plak yn 'e romten fan dy tsjerke. Oan it begjin fan 'e jierren 1960 waard besletten in nij plak foar de prelatuer te sykjen. De tsjerke krige by de plannen help fan de Armeenjer Markar Sarkissjan. Doe't dy lykwols gaueftich ferstoar bleaune syn beide soannen it bouprojekt finansjeel stypjen om sa harren âlden te betinken. Sa koe it boukomitee fan 'e tsjerke in stik grûn oankeapje oan 'e doedestiidske Villa-strjitte (de tsjintwurdige Nejatollahi-strjitte). De bou fan 'e Sint-Sarkistsjerke sette yn 1964 útein ûnder it foar minderheden noch tolerante bewâld fan sjah Mohammad Reza Pahlavi en waard yn 1970 foltôge. In renovaasje fan 'e tsjerke fûn yn it jier 2000 plak.       

Yn 2006 liet Hrair Hagopjan ta neitins fan syn ferstoarne frou Vartoohi Davidjan it doopbekken fan 'e tsjerke renovearje. 

Alle jierren fynt yn en om 'e tsjerke op 24 april in plechtichheid plak om de slachtoffers fan 'e genoside op de Armeenjers te betinken, dêr't op 24 april 1915 mei begûn waard.

## Arsjitektuer

De katedraal is de grutste tsjerke yn Teheran en hat in lingte fan 36,5 en in breedte fan 17,8 meter. Oan wjerskanten fan it portaal steane twa klokketuorren. It is in ienskippich gebou fan beton, wêrfan't de bûten- en binnenmuorren en de flier mei wyt moarmer belein binne. Oarspronklik hie de tsjerke gjin pylders om de seishoekige koepel te dragen, mar de muorren koene de koepel net drage en doe't de koepel drige yn te stoarten binne der fjouwer dragende pylders tafoege. De tsjerke hat in kreake foar it tsjerkekoar.

Lykas by oare Armeenske tsjerken stiet it alter yn in healrûne apsis oan 'e eastlike kant. Oan beide kanten fan it alter binne kapellen mei sydyngongen. De muorrebeskilderings oan beide kanten fan en boppe it alter litte Nij-Testamintyske foarstellings sjen: Marije mei Bern, de himelfeart fan Jezus, Jehannes de Doper dy't Jezus doopt en de krusiging.
Monte Águila

**Monte Águila** (betsjut: "Earnberch") is in stêd yn de Bio Bio Regio yn Sily mei 6574 ynwenners (2017). 


File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (12).jpg| Haad plein.
File:Bomberos monte aguila.jpg| Brânstasjon.
File:Img-estadio.jpg| Fuotbalstadion.
File:Premiacion O.V.V. 2017 (4).jpg | Skoalle.


## Keppeling om utens
* monteaguila.cl - Offisjele portaal *Spaansk*
Haritsjavank

**Haritsjavank** (Armeensk: Հառիճավանք) is in Armeensk kleaster út de 7e iuw. It kleaster stiet by it doarp Haritsj (Հառիճ) yn 'e provinsje Sjirak fan de Republyk Armeenje. It doarp leit 3 kilometer súdeast fan 'e stêd Artik.

## Skiednis
Haritsjavank is ien fan 'e grutste en bêst bewarre kleasters fan Armeenje. Alhoewol't it jier fan oprjochting ûnbekend is, foel de stifting mooglik gear mei de bou fan 'e earste tsjerke yn 'e 7e iuw. Oan 'e ein fan 'e 12e iuw waard in nije tsjerke boud en krige it kompleks ferdigeningsmuorren en in tal nije tsjinstromtes. 

De privileezjes fan 'e foarsten droegen by oan 'e ûntwikkeling fan it kleaster as in kultureel en fernijend sintrum fan it midsiuwske Armeenje. Oan 'e ein fan 'e 12e en begjin fan 'e 13e iuw waarden der twa monumintale narteksen boud fan grutte stiennen, guon mei in ôfmjitting fan 3,5 meter.

Yn 'e iuwen dêrnei fûnen der meardere rekonstruksjes plak en waarden der kapellen en oare gebouwen byboud. Foaral yn 'e twadde helte fan 'e 19e iuw ûndergyng it kleaster in grutte ferbouwing, doe't it yn 1850 de simmerresidinsje waard fan 'e katolikos fan Edzjmiatsin. Der fûn in noardlike útwreiding plak, dy't ek in muorre mei tuorren krige. Nije gebouwen waarden tafoege, lykas kantoaren, in refter mei in keuken en in bakkerij, in skoalle en ferbliuwen foar muontsen, in herberch, winkels en skuorren foar it fee. Ek krige it kleaster in plantekas. It kleaster hat oars as wênst gjin tsjerkhôf.

## Tsjerken

It âldste gebou fan it kleasterkompleks is de 7e-iuwske Gregoariustsjerke (*Soerb Grigor*), dy't boud is ûnder de arsjitekturale ynfloed fan 'e Jehannes de Dopertsjerke fan Mastara. De Gregoariustsjerke is in sintraalbou mei oan eltse side in like grutte apsis dy't fan binnen healrûn en fan bûten fiifhoekich is. Tsjin 'e ein fan 'e 12de iuw waard súd fan 'e Gregoariustsjerke in *[[gavit]]* (in soarte fan narteks) tafoege, tsjintwurdich in ruïne. Noardlik waard in noch besteande yn 1224 gavit oanboud. De haadtsjerke is de Mem Gods-tsjerke (*Soerb Astvatsatsin*), dy't yn 1201 boud waard. 

Súd fan 'e Gergoariustsjerke leit de ruïne fan in oare, 7e-iuwske narteks.

Súdwest fan it kleaster stiet op in steile rots in kapel. In ierdskodding hat de rots losskuord, sadat it gebou tsjintwurdich net sûnder klimtechnyk tagongklik is.
Cali

**Cali**, of **Santiago de Cali**, is de haadstêd fan it departemint Valle del Cauca yn it suden fan Kolombia. It is it yndustriële en kommersjele sintrum fan de Cauca-delling. Cali hat goed twa miljoen ynwenners en is de twads grutste stêd fan it lân, nei de haadstêd Bogotá en de twadde stêd Medellín. It is de grutste stêd fan it súdwesten fan Kolombia. Yn Cali wurde kofje, katoen, sûkerreid, fleisguod en sojabeanen ferhannele. Teffens wurde dêr bannen, tabaksprodukten, tekstyl, papier, gemyske produkten en boumaterialen makke.  

De stêd hat seis universiteiten en it haadkertier fan it Cauca-dellingsûntwikkelingsprojekt is dêr festige. De wichtichste toeristyske trekplasters fan Cali binne in akwadukt en in katedraal. Ek is dêr in bysûndere bistetún yn Cali festige: de *Zoológico de Cali*. 

## Skiednis
Cali waard yn 1536 stifte troch de Spaanske feroverder Sebastián de Belalcázar, mar wie it grutste part fan syn skiednis net folle fan betsjuttenis. Yn 1811 rôp de stêd syn ûnôfhinklikens út fan Spanje, tegearre mei fiif oare stêden yn de Cauca-delling.

Yn de tweintichste iuw woeks de stêd tige hurd. Yn de fyftiger jierren ferdûbele de befolking fan de stêd. 

Op 7 augustus 1956 ûntploften sân Kolombiaanske legerfiertugen mei 42 ton dynamyt by it treinstasjon. Acht strjitblokken fan de stêd rekke swier skansearre. 1000 minsken kamen dêrby om it libben.

Yn de tachtiger jierren wie de stêd negatyf yn 't nijs, om't der in beruchte drugsbinde yn Cali fêstige wie, de saneamde Kartel fan Cali. Neitiids kaam Cali yn better deiljocht te stean.

## Klimaat
It klimaat yn Cali is dat it der almeast waarm is mei in trochsneed temperatuer fan 26.8 °C, en bytiden aardich hjit. De luchtfochtigens is heech en benammen nachts is der in kuoljende wyn, troch de oanwêzigens fan bergen dy't de stêd omkringe. De stêd sels leit op sa'n 1000 meter hichte, dêrtroch't der gjin malaria foarkomt. Der is hast gjin ferskil yn seizoenen, om't Cali tichte by de evener leit. 

## Keppeling om utens
* Offisjele webstee fan Cali

## Galery

Augusto Ilian Rio Cali Cali.jpg|Sintrum fan Cali
Iglesia la Ermita en un dia de agosto.jpg|Tsjerke *La Ermita* 
Iglesia la Merced Cali.jpg|Tsjerke *La Merced*
Cali theatre.JPG|Teäter *Enrique Beneventura*
Sebastián de Belalcázar (Mirador).jpg|Stânbyld fan Sebastián de Belalcázar
Chor Virap

**Chor Virap** (Armeensk: Խոր Վիրապ, betsjutting: djippe tsjerker) is in Armeensk kleaster op 'e flakte fan 'e Ararat yn Armeenje, tichteby de grins mei Turkije, likernôch 8 kilometer súd fan Artasjat yn 'e provinsje Ararat. It kleaster wie eartiids de residinsje fan 'e Armeenske katolikos en joech ûnderdak oan in teologysk seminaarje.

Chor Virap is in beafeartssintrum om't Gregoarius de Ferljochter dêr troch de Armeenske kening Tiridates III foar sa'n 14 jier finzen set waard. Gregoarius waard dêrnei de religieuze mentor fan 'e kening en tegearre lieden hja de ynfiering fan it kristendom yn it lân. Yn 301 waard Armeenje it earste kristlike lân fan 'e wrâld. 

Om Gregoarius te earen liet katolikos Nerses III, dy't fanwegen de grutte bouaktiviteit ûnder syn lieding de bynamme "de Bouwer" krige, yn 642 op it plak in kapel (*Soerb Gevork*) bouwe. Troch de iuwen hinne waard dy kapel hieltyd wer opboud.  

Yn 1662 waard by de ruïne fan 'e âlde kapel in gruttere tsjerke boud, dy't de namme fan 'e Hillige Mem fan God krige (*Soerb Astvatsatsin*). Ut dy tiid datearje ek de oare kleastergebouwen.

Yn 'e tsjerke wurde regelmjittich tsjinsten holden. It is ien fan 'e meast besochte beafeartsplakken fan Armeenje.

Op 26 juny 2016 besocht paus Fransiskus op syn reis troch Armeenje it kleaster.

## Ofbylden

2014 Prowincja Ararat, Widok na Wielki Ararat i klasztor Chor Wirap (04).jpg|
Chor Virap msu-2018 111121-2907.jpg|
Khor Virap - Armenia (2911411469).jpg|
Khor Virap - August 2017 - 6.JPG|
11stêdeswimtocht

* 11stêdeswimtocht (2018), in besykjen fan Maarten van der Weijden om 'e Alvestêderûte swimmend ôf te lizzen (net slagge)
* 11stêdeswimtocht (2019), in besykjen fan Maarten van der Weijden om 'e Alvestêderûte swimmend ôf te lizzen (slagge)
Nederlânsk kampioenskip keatsen senioaren 50+

It **Nederlânsk kampioenskip [[keatsen]] senioaren 50+**, ek wol ris Bûnspartij 50+ neamd, is in ôfdielingspartij foar manljeu fan 50 jier en âlder. 

## Skiednis
De earste edysje wie yn 2010. De partij wurd wikseljend organisearre troch ôfdielings. 

## Meast súkselfolle ôfdielings
De meast súksesfolle ôfdieling is Frjentsjer mei trije oerwinnings.

## Winnerslist
Hjirûnder steane de bekinde útslaggen fan 'e ôfrûne jierren.
Unthâld

"**Unthâld**" (of mei in hollanistyske ynterferinsje "**geheugen**") hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* ûnthâld (psychology), it fermogen om mentale oantinkens te bewarjen yn jins ferstân
* kollektyf ûnthâld, de mienskiplike oantinkens fan in hiel folk oan it ferline 
* kompjûterûnthâld, it fermogen fan kompjûters om ynformaasje op te slaan, te bewarjen en werom te finen
Sevanavank

**Sevanavank** (Armeensk: Սևանավանք; **Sevan Kleaster**) is in kleasterkompleks op in skiereilân oan 'e noardwestlike kust fan 'e Sevanmar yn 'e provinsje Gegharkûnik fan Armeenje, net fier fan 'e stêd Sevan. Oarspronklik stie it kleaster oan 'e súdlike kust op in lyts eilân mar troch it keunstmjittich ôfwetterjen fan 'e mar yn 'e tiid fan 'e Stalin sakke it wetternivo sa'n 20 meter en waard it eilân in skiereilân. Oan 'e súdlike kust fan it nije skiereilân waard in hotel fan it Armeenske Skriuwersbûn boud, de eastlike kant wurdt beset troch de simmerresidinsje fan 'e presidint, wylst it noch altiten aktive seminaarje ferhûze nei nije gebouwen oan 'e noardlike kant fan it skiereilân. 

It kleaster is net mear bewenne en fan 'e muorren stiet noch mar in diel oerein. De tsjerken wurde lykwols noch in soad troch pylgers en toeristen besocht. 

Fanwegen de ferbining mei it fêstelân, in goede rykswei, in spoarferbining mei de Armeenske haadsstêd Jerevan, in goede toeristyske ynfrastruktuer yn 'e tichteby lizzende stêd Sevan en de moaie lokaasje is Sevanavank ien fan 'e meast besochte toeristyske lokaasjes fan it lân.
## Skiednis

Neffens in ynskripsje yn ien fan 'e tsjerken waard it kleaster yn 874 stifte troch prinses Marjam, de dochter fan Asjot I (dy't tsien jier letter kening waard). Yn dy tiid besocht Armeenje himsels noch hieltiten te befrijdzjen fan it jûk fan 'e Arabieren.   

It wie in strikt kleaster en ornearre foar muontsen fan Edzjmiatsin dy't sûndige hiene. Jean-Marie Chopin, in Frânske ûntdekkingsreizger fan 'e Kaukasus, besocht it kleaster yn 1830 en skreau oer in rezjym sûnder fleis, wyn, jongerein en froulju. In oare ûntdekkingsreizger besocht Sevanavank yn 1850 en beskreau hoe't manuskripten noch altiten mei de hân waarden oerskreaun.

## Tsjerken
De twa tsjerken fan it kleasterkompleks, wijd oan de *Soerb Arakelots* (Hillige Apostels) en de *Soerb Astvatsatsin* (Hillige Mem fan God), binne krúsfoarmige gebouwen mei in sintrale achthoekige toer. De tsjerken hawwe in soad fan inoar. Oan 'e tsjerke grinzgjend leit de ruïne fan 'e *[[gavit]]*, in Armeenske narteks. It dak dêrfan waard droegen troch seis houten pylders. Resten fan 'e gavit en de pylders binne hjoed-de-dei yn it Histoarysk Museum fan Jerevan te sjen. 

It kompleks waard yn 'e jierren 1956-1957 restaurearre.

## Ofbylden

Sevan Monastery, Armenia 04.jpg|Soerb Arakelots.
366 Khatchkars à l'église de Sevanavank.JPG|Chatsjkar's (krússtiennen).
Église de Sevanavank 3.jpg|Soerb Astvatsatsin.
Fotografysk ûnthâld

In **fotografysk ûnthâld** (of mei in hollanistyske ynterferinsje: **fotografysk geheugen**), soms ek wol in **eidetysk ûnthâld** neamd, is it fermogen dat guon minsken lykje te hawwen om bylden, lûden, ensfh. yn eksakte foarm (as wie it troch fotografy) op te slaan yn it ûnthâld, ek al binne se mar hiel koart bleatsteld oan dy bylden of lûden. Hoewol't it bestean fan it ferskynsel fotografysk ûnthâld mank saakkundigen noch ûnderwerp fan diskusje is, lykje benammen beskate savanten en lju dy't oanhelle binne mei it syndroom fan Asperger by steat te wêzen om bylden hast perfekt nei te tekenjen út harren ûnthâld.

## Neiere beskriuwing
Minsken mei in goed ûnthâld beweare soms dat se in fotografysk ûnthâld hawwe. Der besteane lykwols dúdlike ferskillen tusken in boppenormaal goed ûnthâld en in fotografysk ûnthâld, wêrby't minsken net inkeld goed dingen ûnthâlde kinne, mar ek by steat binne om har alderlei lytse en tige spesifike details tebinnen te bringen. It bestean fan it ferskynsel fotografysk ûnthâld is dochs al in kontroversjeel ûnderwerp yn de psychology. Der is net in protte stelselmjittich ûndersyk nei dien, en de measte gefallen berêste op anekdoatysk bewiismateriaal en binne net neier ferifiëarre. Guon ûndersikers binne fan tinken dat it hiele bestean fan it fotografysk ûnthâld neat oars as in myte is. Sa skreau Marvin Minsky yn syn boek *The Society of Mind* dat er der nea hurd bewiis foar fine kinnen hie.

Ek psycholooch en skaker Adriaan de Groot wie dyselde miening tagedien. Hy ûndersocht it ûnthâld fan skaakgrutmasters troch harren te freegjen om alderlei posysjes en setten op it skaakboerd te ûnthâlden. Hoewol't de skakers dêrby in ferbjusterjend fermogen oan 'en dei leine, bliek it inkeld te gean om echte setten. As de skaakstikken yn posysjes pleatst waarden dy't yn it skaakspul net foarkamen, koene de skakers se neat better ûnthâlde as proefpersoanen dy't gjin eftergrûn yn it skaken hiene. Dat wiisde derop dat de skaakgrutmasters it fermogen ûntwikkele hiene om beskate ynformaasje dêr't se ferlet fan hiene te organisearjen en te strukturearjen, ynstee fan dat se oer in oanberne fotografysk ûnthâld beskikten.

Oare stúdzjes lykje lykwols it bestean fan it fotografysk ûnthâld te befêstigjen. Sa is der it ferhaal fan Charles Stromeyer, dy't yn 1970 ûndersyk die nei de fermogens fan syn frou Elizabeth. Sy wie by steat om gedichten dy't se lêzen hie yn in taal dy't se net koe, jierrenlang te ûnthâlden. Ek koe se willekeurich rangskikte stippepatroanen werom kenne en ta in stereoskopysk byld gearfoegje. Hja wie de iennichste proefpersoan dy't sa'n test wist te folbringen. Oare ûndersikers pleatse by Stromeyer syn ûndersyk lykwols fraachtekens, om't er troud wie mei syn proefpersoan, en om't Elizabeth Stromeyer wegere om mei te wurkjen oan tests fan oare ûndersikers.
Day Off

* *[[Repo (film)|Repo]]* (Ingelsk titel: *Day Off*), in Grykske film út 1982
* *[[Mercredi, Folle Journée!]]* (Ingelske titel: *Day Off*), in Frânske film út 2001
* ''Day Off'' (tillefyzjesearje), in Filipynske tillefyzjesearje dy't útstjoerd waard fan 2005-2019
* ''Day Off'' (koart ferhaal), ek bekend as *Harry's Day Off*, in koart ferhaal fan Jim Butcher út 2008
Johan Kaartpriis

De **Johan Kaartpriis** is neamd nei de Nederlânske akteur Johan Kaart (1897 -1976) en wurdt alle jierren takend oan in persoan dy't in opmerklike prestaasjes op it mêd fan teateramusemint levere hat. De priis kin ek sjoen wurde as in 'sjenrepriis'. 

## Skiednis
Yn de santiger jierren hawwe en teatermakker, regisseur en akteur John Lanting, skouboarchdirekteur Wim Bary, ympressario Jacques Senf en Guus Oster, de eardere direkteur fan Teater Carré it inisjatyf nommen om de Johan Kaartpriis yn te stellen. Hja wiene fan betinken dat dêr der by grutte publyk wol in protte belangstelling wie foar blijspullen en kluchten, mar dat it sjenre te min oan bar kaam by de offisjele beoardielingen en priisútrikkingen. 

De priis waard foar it earst yn 1975 útrikt. De priis bestiet út in brûnzen byldsje dat Johan Kaart foarstelt. It byldsje makke is troch Piter de Monchy. Yn de perioade oant 1990 waard de priis alle jierren útrikt, mar yn de perioade dêrnei noch mar twa kear. 

Yn 2005 waard de priis nij libben ynblaasd en is de jierlikse takenning weromkommen.

## Winners

* 1976 - Doris Van Caneghem
* 1977 - John de Crane
* 1978 - Willem Nijholt
* 1979 - Beppie Nooij jr.
* 1980 - Leen Jongewaard
* 1981 - Trudy Labij
* 1982 - Mary Dresselhuys
* 1983 - Adèle Bloemendaal
* 1984 - Martine Bijl
* 1985 - André van Duin
* 1986 - Jenny Arean
* 1987 - John Lanting
* 1988 - John Kraaijkamp sr.
* 1989 - Youp van 't Hek
* 1990 - Toneelproductie Jalouzieën
* 1991 - Haye van der Heyden
* 1999 - Mini & Maxi
* 2001 - Gijs Scholten van Aschat
* 2005 - Ashton Brothers
* 2006 - Herman Finkers
* 2007 - Leny Breederveld
* 2008 - Kees Hulst
* 2009 - Tjitske Reidinga
* 2010 - Loes Luca
* 2011 - Jon van Eerd
* 2012 - Tineke Schouten
* 2013 - Paul Groot
* 2014 - Huub Stapel
* 2015 - Simone Kleinsma
* 2016 - Alex Klaasen
* 2017 - Bianca Krijgsman en Plien van Bennekom
* 2018 - Wëreldbänd
* 2019 - Pierre Bokma
* 2022 - Brigitte Kaandorp
* 2023 - Steef de Jong

## Keppeling om utens
* Webstee fan de Johan Kaartpriis
Backup

## Kompjûters
*backup (kompjûterfunksje), in kompjûterfunksje dêr't kopyen fan digitale dokuminten mei makke wurde kinne om it ferlies fan ynformaasje yn gefal fan in kompjûtercrash foar te kommen
*backupsoftware, software dy't makke is om 'e backupfunksje út te fieren
*Backup (software), in softwareprogramma foar it meitsjen fan backups fan Apple Mac
*Backup and Restore, in softwareprogramma foar it meitsjen fan backups fan Microsoft Windows

## Literatuer
* ''Backup'' (koart ferhaal), in koart ferhaal fan Jim Butcher út 2008
* ''Backup'' (ynteraktive fiksje), in wurk fan ynteraktive fiksje fan Gregory Weir út 2009

## Muzyk
*backupband, in band dy't muzyk spilet om in sjonger te ûnderstypjen, mar wêrby't de sjonger gjin lid is fan 'e band
*backupsjonger of eftergrûnsjonger, in sjonger dy't yn harmony sjongt mei in *lead*-sjonger

## Tillefyzje
* ''Backup'' (tillefyzjesearje), in Britske plysjesearje
Jan Keuning

**Jan Keuning** (Ie, 7 maart 1850 – Grins, 17 augustus 1926) wie in Nederlânske ûnderwizer, skriuwer en sjoernalist fan Frysk komôf.

## Biografy
Keuning wie in soan fan timmerman Hendrik Pieters Keuning en Elisabeth Jans Slagman fan Ternaard. Hy wie troud mei Elisabeth Wormser, dochter fan de kantoarman Hendrik Wormser en Magdalena Arends út Hellendoorn. Ien fan harren soannen wie Willem Eduard Keuning (1887-1939), dy't ûnder it pseudonym Willem de Mérode in ferneamd dichter wurde soe. 

Keuning wie fan 1870-1874 ûnderwizer yn Nijverdal. Hy stie fan 1874-1884 as boppemaster te Nieuwe Pekela as opfolger fan de haadûnderwizer K. Nieboer. Hy rjochte dêr in sjongferiening op. Keuning behearde letter ta de middenstân. 
Nei't er koarte tiid yn Gerkeskleaster en Langerak stien hie, waard er haad fan de Kristlik Grifformearde legere skoalle yn Spijk. Yn dy tiid hat er tsientallen gearspraken en inkele histoaryske romans skreaun. Ek wie er yn 1893 de oprjochter fan it wykblêd *De Keuvelaar*, dat oant 1924 bestien hat. Yn dat blêd stried er foar de sosjale posysje fan de boere-arbeider yn syn streek en learde er de gewoane, kristlike man it ien en oar oer de lânspolityk.
Yn 1902 ferfear er nei Grins en rjochte him dêr op de sjoernalistyk. Yn Grins wie er fan 1909 oant 1911 aktyf lid fan de gemeenteried foar de ARP.

Keuning stoar yn Grins yn de âlderdom fan 76 jier.

## Literatuer <small>(kar-út)</small>
* Jan Keuning: *De paardekoper van [[Helpman (wyk)|Helpman]]*, (1894).
* Jan Keuning: *Frans Schreur van [[Loppersum]]*, (1895).
* Jan Keuning: *Boer Allaard Harms van [[Wedde (Grinslân)|Wedde]]*, (1899)
* Jan Keuning: *De vogelvanger van [[Winsum (Grinslân)|Winsum]]*, (1922).
Tsjerke fan Otsûn

De **Tsjerke fan Otsûn** (ek **Kleaster fan Otsûn**; Armeensk Օձունի վանք) is in 6e-iuwsk tsjerkegebou yn it doarp Otsûn yn 'e Armeenske provinsje Lori.

## Skiednis
Alhoewol't histoaryske boarnen ûntbrekke oer de krekte âldens fan it gebou, wurdt op grûn fan ûndersyk oer de konstruksje, in ynskripsje, de dekoraasje yn 'e tsjerke en guon arsjitektoanyske details rûsd dat de tsjerke earne yn it midden fan 'e 6e iuw boud waard. Yn 'e rin fan 'e tiid waard de tsjerke ferskate kearen wer opboud en restaurearre. De lêste restauraasje waard mei help fan 'e Polytechnyske Universiteit fan Milaan útfierd yn 2012-2014.

It oansjen fan 'e hjoeddeiske tsjerke datearret fan in 8e-iuwske werbou. De trijeskippige tsjerke mei smelle sydskippen is boud fan roze felsyt, wylst yn 'e tsjerke basalt brûkt is. De tsjerke waard oan 'e noardlike, súdlike en westlike kant omklamme troch in kleastergong, wêrfan't hjoeddedei allinne de súdlike en noardlike noch steane. De súdlike kleastergong is mei bôgen iepen, wylst de westlike bestiet út in rûnbôgige tagong en in bline muorre sûnder iepenings.  

De tsjerke hat in tonferwulft, wylst de tamboer in ribferwulft hat. Oan 'e gevel binne ferskillende reliëfs te sjen, dy't foar in part dreech te tsjutten binne.

De lytse klokketuorkes oan 'e westlike kant fan 'e tsjerke binne 19e iuwske tafoegings.

## Grêfmonumint

Njonken it grutte tal grêfstiennen om de tsjerke hinne is der ek in nijsgjirrich grêfmonumint. Yn 'e bôgefoarmige iepenings fan it mei ûnbidich grutte blokken stien boude monumint steane twa obelisken mei byldhouwurk. Oan 'e eastlike en westlike kant fan it monumint binne reliëfs te sjen fan bibelske foarstellings en fan 'e ynfiering fan it kristendom yn Armeenje. De noardlike en súdlike kant litte geometryske en florale dekoraasjes sjen. Ofgeande op 'e styl soe it monumint út de 6e iuw datearje kinne. It monumint waard skonken troch in Yndiaaske kening út tankberens foar de help fan in Armeenske generaal, dy't út Otsûn ôfkomstich wie. In soartgelikens monumint is te sjen in Aghitû yn 'e súdlike Armeenske provinsje Sjûnik.
Haghartsin (kleaster)

**Haghartsin**  (Armeensk: Հաղարծին) is in kleasterkompleks by de stêd Dilidzjan yn 'e provinsje Tavûsj yn it noarden fan Armeenje. De skiednis fan it kleaster giet werom op 'e 10e iuw.

## Etimology
Neffens de tradysje sweefden by de ynwijing fan 'e tsjerke earnen boppe de koepel fan 'e haadtsjerke. Sadwaande waard it bekend as it "kleaster fan 'e boartsjende earnen" (*Hagh* betsjut yn it Armeensk "spultsje" en *artsin* is in foarm fan *artsiv*, dat earn yn it Armeensk betsjut).

## Skiednis

It kleaster waard yn 'e 10e iuw stifte troch muontsen, dy't út West-Armeenje flechtsje moasten foar ferfolgings. By de ferovering fan Armeenje troch de Seltsjoeken waard it kleaster yn 'e 11e iuw ferneatige. Kening Giorgi III fan Georgje liet yn 'e 12e iuw yn gearwurking mei lokale Armeenske foarsten it kleaster restaurearje. Under abt Khachatur Taronatsi, ek in bekend komponist en wittenskipper, makke it kleaster in tiidrek fan bloei troch. Syn grêf is te finen yn it kleaster en syn hymne *Khorund Khorin* foarmet noch altiten ûnderdiel fan 'e liturgy fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke.  

Yn 'e jierren 1671 oant 1681 waarden de trije tsjerken fan it kleaster renovearre. Tsjin 'e ein fan 'e 18e iuw brochten de troepen fan Aga Mohammed Khan, de sjah fan Perzje, grutte skea oan it kleaster, doe't se it lân ynfoelen. It duorre oant 1861 ear't it monastike libben wer oppakt waard en oant 1901 doe't de renovaasje foltôge wie. 

Njonken de trije tsjerken fan it kleaster binne der om it kleaster hinne noch in grut tal kapellen, dy't hjoeddedei fral as ruïnes bewarre bleaun binne. De refter fan it kleaster is de grutste fan it lân en waard yn 1248 boud. De arsjitekt fan 'e refter hiet Minas. Op it kleasterterrein en fuort der om hinne binne ek noch in tal krússtiennen (saneamde *[[khachkar]]s*) te sjen. Guon dêrfan hawwe in hege keunstsinnige wearde. Sa ek de 13e-iuwske krússtien dy't njonken de súdlike doar fan 'e haadtsjerke stiet.

Mei stipe fan sultan bin Muhammad Al-Qasimi fan it emiraat Sharjah waard it kleaster tusken 2008 en 2013 restaurearre.
## Kleastertsjerken
#### Soerp Astvatsatsin

De *Soerp Astvatsatsin* (Armeensk: Սուրբ Աստվածածին, "Hillige Mem Gods") is it grutste gebou fan it kleaster. De tsjerke waard oarspronklik yn 'e 11e iuw boud, mar troch de Seltsjoeken sa slim skeind, sadat yn 'e jierren 1281-1287 in werbou needsaaklik wie. De gevel en de sechtjinsidige toer fan 'e krúskoepeltsjerke binne ryk fersierd. Fan 'e narteks fan 'e tsjerke (*[[gavit]]*) bleau allinne resten oer. 

#### Soerp Grigor
It âldste grutte gebou fan it kleasterkompleks is de oan Gregoarius de Ferljochter wijde *Soerp Grigor*. Se datearret fan 'e 10e iuw. De narteks fan 'e Gregoariustsjerke bleau bewarre en hat in skylddak en in fjouwerkant grûnflak. 

#### Soerp Stefanos
De út 1244 stammende *Soerp Stefanos* is in krúskoepeltsjerke en in lytse kopy fan 'e haadtsjerke.
Chtskonk' (kleaster)

**Chtskonk’** (Armeensk: Խծկոնք; Turksk: Beşkilise) wie in kleasterkompleks fan fiif tsjerken tichteby de stêd Digor, it eartiidske Tekor, it bestjoerssintrum fan it distrikt Digor yn 'e Eastturkske provinsje Kars, likernôch 19 kilometer west fan 'e tsjintwurdige Armeenske grins. It kleaster stie yn in kleau, dy't foarme is troch de rivier de Digor.  

Yn augustus 1920 waard it kleaster mei de fiif tsjerken noch yn goede steat fotografearre troch de Armeenske archeolooch Asjcharbek Kalantar. Dat wie krekt foardat it Turkske leger it gebiet op Ruslân ferovere. Nei de suvering fan 'e Armeenske befolking út de kontrijen fan Kars waard it gebiet om it kleaster hinne militêr oefenterrein.

Yn 1959 besocht de Frânsman Jean-Michel Thierry de lokaasje. Hy konstatearre dat fan 'e fiif tsjerken allinne de út 1029 datearjende Sint-Sergiustsjerke (*Soerb Sarkis*) en dan ek noch slim skeind oerbleaun wie. De oare fjouwer tsjerken wiene allegear mei de grûn lyk makke en it mitselwurk fan dy tsjerken leit somtiden op grutte ôfstân fan it oarspronklike plak. 

Guon wolle ha dat de skea feroarsake waard troch in ierdskodding, mar neffens de histoarikus William Dalrymple soe de skea der dan hiel oars útsjoen hawwe. Neffens bewenners binne de tsjerken troch it Turkske leger opblaasd mei eksplosiven, itjinge troch ynwenners fan Digor yn 2002 befêstige waard. De koepel fan 'e Sint-Sergiustsjerke is noch yntakt, mar dielen fan 'e sydmuorren binne by de eksploazje nei bûten ta blaasd.
Blood Rites

* ''Blood Rites'' (film), in Amerikaanske horrorfilm út 1968
* ''Blood Rites'' (roman fan Jim Butcher), in roman fan Jim Butcher út 2004
* ''Blood Rites'' (roman fan S.J. Rozan), in roman fan S.J. Rozan út 2012
Seahopper

De **Seahopper** is in ien- of twapersoans optearboat mei is stekswurd. De romp is in opboud út fjouwer panielen dy't iepentearje ta in knikspant, mei preamstjûnen. Seahoppers kinne brûkt wurde as roeiboat, as in moterboatsje of as sylboat. As sylboat binne de Seahoppers ornaris gaffeltúch. De seilen fan in Seahopper hawwe lang read west, fanwege de sibskip mei de Mirror, mar tsjintwurdich binne der ek wer Seahoppers mei wite seilen.

## Skiednis

De Seahopper is yn 1974 ûntwikkele troch Geoff Lennard. In tsien jierren letter hat er it bedriuw oerdien oan syn wurknimmer Steve Rea. Oant 1997 hie it bedriuw allinnich de twa lytsere modellen. Dat jier, lykwols, waard fanwege in fersyk fan Mark Walters de Kontender ûntwikkele: In gruttere sylboat dy't like op de Mirror. In pear jier lang hawwe Rea and Walters tegearre de trije modellen boud en ferkocht. Lykwols gongen hja likernôch 2002 út elkoar, en kamen der twa makkers fan Seahoppers: *Seahopper* and *Stowaway*. Stowaway moast fanwegen in rjochtssaak de boaten in oare namme jaan. Troch de jierren kamen der ek mear ferskillen tusken de boaten fan de twa. Letter gong Stowaway oer op in keunststof model, mar it bedriuw is sûnt ophâlden (*foar 2017*).

## Modellen
Der binne trije modellen fan Seahoppers:

### Scamp
De Scamp is it lytste model Seahopper, 2,03m lang. It is in lytse roeiboat, en der kin in hâlder foar in oanhingmotor op setten wurde dat it model mei motor brûkt wurde kin. Der binne twa soarten túch foar it silen: Der kin in lôgertúch op brûkt wurde of in gaffeltúch mei allinnich in grutseil. 

Tusken 1997 en 2000 waard dit model oantsjut as *SeaScamp*, en dêrnei waard it de *Crafty Scamp*. Sûnt begjin 2017 is it de *Scamp*.

### Lighter
Dit is it middelste model, wat alle tugen en opsjes brûke kin. De Lighter is 2,40m lang. It model kin brûkt wurde as roeiboat, as motorboat en as sylboat. As sylboat kin de Lighter mei deselde tugen syld wurde as op de Scamp. Lykwols kin der ek in folslein túch fierd wurde, krekt as by de Kondor.

Oant de yntroduksje fan de Kontender/Kondor wie dit it grutste model, de *7'10"*'. Mei de yntroduksje fan de Kontender yn 1997 waard it middelste model de *7-tender* of *Seven-tender*, in wurdspiling op de nammen en de mjitte. Nei't de makkers útelkoar gongen wienen, waard dit de *Nifty Fifty*, dêr't de "fyftich" in oantsjutting by wie dat it it middelste model wie. Sûnt begjin 2017 is dit model de *Lighter*.

### Kondor
Dit is it grutste model Seahopper, 3m lang. It model is as de *Kontender* ûntwurpen, yn 1997, as optearboat-alternatyf foar de Mirror, lichter en kompakter. De namme, dy't *meitinger* betsjut, tsjut ek op it alternatyf foar de Mirror. De namme waard nei it útelkoar gean brûkt foar de Stowaway-ferzje,. De Seahopper-ferzje is sûnt de *Kondor*, in soartgelikense namme nei de fûgel mei de grutste wjukken, de Kondor.

Ek in Kondor kin brûkt wurde as roeiboat of motorboat. Om te silen is der in gaffeltúch, mei grutseil en fok.

## Keppeling om utens
* Seahopper Folding Boats
Friesoythe

** Friesoythe** is in stêd en in selsstannige gemeente yn de Dútske dielsteat Nedersaksen oan de rivier de Soeste en heart ta de landkreis Kloppenburch. De stêd is njonken Sealterlân yn it Aldenburger Múnsterlân situearre.

## Namme
De namme Friesoythe bestiet út twa dielen *Fries* en *oythe*. Ut 1582 is de skriuwwize *Frieß Oitha* bewarre bleaun. Dat oythe giet werom op in soarte fan drûch eilân yn in feangebiet. It komt wol aardich oerien mei de geast of gaast yn in sompegebiet. Yn it Latyn waard de namme skreaun as *Oytha frisica*.  Yn it Sealterfrysk hjit de stêd Ait of Äit. It taheakjen fan it begryp *Fries* wie yn Sealterlân oerstallich, om’t de stêd dernjonken yn East-Fryslân lei.

## Plakken yn de gemeente
* Altenoythe
* Edewechterdamm
* Friesoythe
* Gehlenberg
* Markhausen
* Neuscharrel
* Neuvrees
* Thüle 
De yn it doarp Altenoythe berne Heinrich Cloppenburg (* 11 april 1844, † 11 novimber 1922 yn De Haach) wie ien fan de grûnlizzers fan de kleanwinkel Peek & Cloppenburg yn Rotterdam.

## Galery

Friesoythe_Kirche.JPG|De nei WO II opboude R.K. Mariatsjerke, Friesoythe
Church_St._Vitus_Altenoythe.jpg|Sint-Fitustsjerke, Altenoythe
2013-05-03_Fotoflug_Leer_Papenburg_DSCF6873.jpg|Kamperfehn oan it *Elisabethfehnkanal*
Pfarrkirche_St._Prosper_Gehlenberg.jpg|St.Prospertsjerke, Gehlenberg (1831)
Haus_Meyer.jpg|Ald fakwurkhûs yn Gehlenberg
Kulturzentrum Mühlenberg Gehlenberg.jpg|Kulturzentrum Mühlenberg te Gehlenberg
Nijtap

**Nijtap** is in buorskip yn de gemeente Smellingerlân, yn de Nederlânske provinsje Fryslân. Nijtap leit noardwestlik fan Drachten, tusken De Pein en buorskip De Folgeren. De buorskip bestiet út de diken Nijtap (rjochting Drachten), Binnendyks en de Rydwei en wurdt yn it noardeasten begrinzge troch de Wâldwei.

Yn Nijtap stiet ien fan de klokkestuollen yn Fryslân. Dy stiet op it begraafplak, dêr't ek it Earehôf De Pein part fan is. Ungefear op dat plak hat ek de oarspronklike tsjerke fan De Pein stien. Yn 1908 waard in eintsje fierderop nei it westen de Herfoarme tsjerke set oan de râne fan de doarpskom.

Njonken it begraafplak is in krematoarium mei in útfeartsintrum anneks, de Wâldhof. Dêr ferrize yn 2007 in nije klokkestoel, in kopy fan de klokkestoel dy't ea op it Suderbegraafplak yn Drachten stie (sjoch ek ûnder De Pein). 

Nijtap wurdt trochkrúsd troch de Noarderhegewei mei in rotonde. Nijtap is sadwaande ferdield yn in westlik part, dat ta De Pein rekkene wurdt, en in eastlik part dat yn de hjoeddeiske praktyk by De Folgeren/Drachten rekkene wurde kin. 

## Skûtsjemonumint

Dy fernijde rotonde krige yn 2019 in 'skûtsjemonumint' ta oantins fan de skûtsjewerven dy't Drachten eartiids hie: De Piip, De Lange Wyk, Bûtenstfallaat en de Dwersfeart. It monumint bestiet út it skûtsje *Hendrika* (net yn Drachten boud) op fjouwer karren dy't de skipswerven symbolisearje.
 
## Aldste hûs fan de gemeente
Yn Nijtap stiet it âldste hûs fan Smellingerlân. Sûnt 1995 hjit it ek *'t Oude Huis*. De (eardere) pleats, letter in 'bêd en brochje' foar fytsers en no in rekreaasjewent, waard yn 1668 set en is in ryksmonumint. Njonken de went stiet in iuwenâlde linebeam.

## Ferneamde bewenner
In pleatslik bekende bewenner fan Nijtap wie Sake Sietzes Reindersma (1877-1948), in notabele dy't in soad jild útjoech oan ynwenners fan De Pein, Nijtap en De Folgeren dy't harren net rêde koene. In keunstwurk ta syn oantins waard yn 2013 ûntbleate by de yngong fan de nijbouwyk Vrijburgh, oan de râne fan Nijtap yn Drachten. 


Ofbyld:Nijtap bedrijf.JPG|Túnsintrum yn Nijtap
Ofbyld:Nijtap tunnel.JPG|Fytstunnel yn Nijtap
File:Klokkenstoel Opeinde 10cw.JPG|De klokkestoel op it âlde begraafplak