Rampefilm

In **rampefilm** is in film oer in ramp dy’t kommendeweis is of geande is, lykas fulkaanútbarstings, brannen, nukleêre rampen, sykten, ierdbevings ensafuorthinne.

## Skaaimerken

Yn rampefilms spylje gauris in soad akteurs (faak grutte stjerren) en sitte mear ferhaallinen. Kwa ferhaal binne rampefilms ûnder te ferdielen yn trije groepen:
*De earste groep befettet films dêr’t alles yn draait om in ramp op kommendewei. Yn dy films is de wichtichste plot faak dat se besykje de ramp te kearen of har der sa goed mooglik op ta te rieden (bygelyks *[[Armageddon (film)|Armageddon]]*).
*De twadde groep giet om films dêr’t hast de hiele film of in grut part derfan him ôfspilet ûnder de ramp. Dêryn is de wichtichste ferhaalline dat se besykje dy ramp te oerlibjen (bygelyks *[[Dante's Peak]]*).
*De tredde groep befettet films dêr’t de ramp al frij gau yn de film of sels foar’t dy begjint syn beslach krijt, wêrnei’t de rest fan it ferhaal giet om hoe’t se mei de gefolgen fan de ramp omgeane (bygelyks *[[I Am Legend (film)|I Am Legend]]*).

Meastal stjert op syn minst ién haadpersonaazje, en in soad fan de oare personaazjes.

## Skiednis
Rampefilms binne al sawat sa âld as it filmmedium sels. De film *[[Intolerance (film)|Intolerance]]* (1916) fan D.W. Griffith befettet eleminten fan in ramp, krekt as de films út de tritiger jierren *[[San Francisco (film)|San Francisco]]* (ierdbeving) en *[[In Old Chicago]]* (brân). It sjenre sloech foar master op yn de santiger jierren, nei it súkses fan *[[Airport (film)|Airport]]*. Films út dy tiid binne ûnder oare *[[The Poseidon Adventure (1972)|The Poseidon Adventure]], [[The Towering Inferno]]* en *[[Earthquake (film)|Earthquake]]*. 

In koarte weroplibbing krige de guit yn de midden fan de njoggentiger jierren, doe’t spesjale effekten rampen mei mear spektakel mooglik makken. Yn 1996 mong *[[Independence Day (film)|Independence Day]]* in sciencefictiontema (bûtenierdske ynfaazje) mei rampefilmeleminten. Fierder folgen *[[Twister (film)|Twister]]*, *[[Daylight (film út 1996)|Daylight]]*, *[[Volcano (film)|Volcano]]*, *[[Dante's Peak]]* en de twa meteoritefilms *[[Armageddon (film)|Armageddon]]* en *[[Deep Impact (film)|Deep Impact]]*. Yn 1997 ferskynde ek de film *[[Titanic (1997)|Titanic]]*.

## Soarten rampen
De oarsaken fan de rampen kinne ûnderskaat wurde yn de folgjende kategoryen:
* Natoerrampen op ierde:
** *[[The Day After Tomorrow (film)|The Day After Tomorrow]]*
** *[[Dante's Peak]]*
** *[[The Poseidon Adventure (2005)|The Poseidon Adventure]]*
** *[[Twister (film)|Twister]]*
** *[[2012 (film)|2012]]*
* Natoerrampen mei bûtenierdsk ûnheil:
** *[[Armageddon (film)|Armageddon]]*
** *[[Deep Impact (film)|Deep Impact]]*
** *[[Knowing]]*
** *[[Independence Day (film)|Independence Day]]*
** *[[War of the Worlds (2005)|War of the Worlds]]*
* Ungemakken mei technyk lykas  bewegend reau en masines:
** *[[Titanic (1997)|Titanic]]*
** *[[Godzilla]]*
** *[[Airport (film)|Airport]]*
** *[[The China Syndrome]]*
* Epidemyen fan syktes en firussen:
** *[[I Am Legend (film)|I Am Legend]]*
** *[[Outbreak]]*
### Gefolgen
De gefolgen kinne ferskaat wêze.
* Sa kinne minsken opsletten sitte yn in bouwurk:
** *[[The Towering Inferno]]*
** *[[Daylight (film út 1996)|Daylight]]*
* Of yn in transportmiddel:
** *[[The Poseidon Adventure (2005)|The Poseidon Adventure]]*
** *[[The Perfect Storm]]*
** *[[Airport (film)|Airport]]*
** *[[Titanic (1997)|Titanic]]*
* Ek hiele mienskippen kinne yn de problemen komme:
** *[[War of the Worlds (2005)|War of the Worlds]]*
** *[[The Day After Tomorrow (film)|The Day After Tomorrow]]*