open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haghatsjerke

De **Haghatsjerke** is de PKN-tsjerke fan 'e protestanske gemeente fan Heech. 

## Namme
De namme fan 'e tsjerke ferwiisd nei de namme *Haghekercke*, sa't de tsjerke yn 1132 op 'e list fan it Odulfuskleaster fan Starum neamd waard.

## Skiednis
De oarspronklik oan 'e hillige Kristoffel en Sint-Wiro wijde midsiuwske tsjerke, in trijeskepich gebou mei sealtektoer, waard yn 1744 ferfongen troch nijbou. By de ôfbraak fan de midsiuwske tsjerke waard dowestien oantroffen, itjinge it wierskynlik makket dat dy tsjerke om 1200 hinne boud wie. Fan 'e âlde tsjerke bleau it koer stean en op 'e selde hichte brocht as de nije muorren fan de ienskippige nijbou.

Yn 'e 19e iuw waard it rûnom yn Fryslân wenst dat dûmny's frijsinnich begûnen te preekjen. Heech bleau dêrfoaroer rjochtsinnich en dat loek yn 'e tiid fan it Fryske Reveil sa'n soad tsjerkefolk út de omkriten, dat de tsjerke te lyts waard. Yn 1840 foel it beslút om de tsjerke út te wreidzjen. It eastlike diel mei it midsiuwske koer waard sloopt en ferfongen troch nijbou, sadat der in grut tal ekstra banken by set wurde koene. 

Doe't de doleânsje him oantsjinne tsjin 'e ein fan 'e 19e iuw, waard Heech ek meifierd: de dûmny, de hiele tsjerkeried, de tsjerkfâlden en in grutte mearderheid fan de gemeente briek mei de Herfoarme tsjerke en sletten harren oan by de Nederdútske Grifformearde Tsjerke. Lang om let waard de tsjerke tawiisd oan it folk dat de Herfoarme tsjerke trou bleau. De grifformearden lieten yn dy tiid in eigen tsjerke bouwe oan 'e Skatting.

Doe't de Herfoarme tsjerke troch de úttocht fan 'e dolearjenden fierstente grut woarn wie, waard yn 'e tsjerke in houten skiedingswand set. It eastlike diel fan 'e skiedingswand waard tenei brûkt as konsistoarje en yn 'e noardeastlike koermuorre ûnder it raam waard in yngong ta dy konsistoarje ynbrocht. 

## Ynrjochting
Yn 'e tsjerke efter it doopstek stiet tsjin it lewand dat de tsjerke fan de konsistoarje skiedt, de iken preekstoel. De preekstoel datearret út likernôch 1700. Oan it doopstek mei twa iepeningen ûnder bôgen is in koperen lessener mei in earn, dy't út 1821 stamt; de earn is lykwols nei alle gedachten âlder. Oan wjersiden fan 'e preekstoel hingje twa âlde psalmbuordsjes. De trije kroanluchters yn 'e tsjerke binne 18e-iuwsk. 

Yn 'e toer hinget in klok út 1615 mei in diameter fan 102 sintimeter fan 'e klokkejitters Johan Franciscus en Thomas Simon

## Oargel
It tsjintwurdige oargel ferfong eartiids in âlder ynstrumint, dat yntusken mankeminten krige hie. It waard yn 'e jierren 1858-1860 ferfongen troch in ynstrumint fan 'e firma Van Dam & Soannen út Ljouwert.  
 	
## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Tine

* tine (tosk), in lange, tinne tosk oan ark of reau
* tine (earm), in earm fan in anker of drêge
* tine (fet), in tûne of fet, benammen foar molke, sûpe of rjemme
* Tine (famkesnamme), in Fryske famkesnamme
Klaas de Jong (produsint)

**Klaas de Jong** (Feanwâlden, 1966) is in Nederlânsk filmprodusint en muzykmanager fan Frysk komôf.

## Biografy
De Jong waard berne en opbrocht yn Feanwâlden. Nei it Kristlik lyseum yn Dokkum studearre er elektroanika yn Ljouwert en oan de TU Electronics yn Ynskedee ear't er yn de kreätive sektor oan it wurk gie. Yn 1989 rjochte er it boekingskantoar ProActs op en waard er manager foar ferskate Nederlânske artysten lykas Het Goede Doel, Henk Westbroek, Twarres, De Kast en Treble.

Yn 2010 sette er út ein mei Farmhouse TV & Film, dêr't er ferskate Nederlânske spylfilms mei produsearre. Hy wurke as produsint ûnder oare op mei de regisseurs Steven de Jong en Johan Nijenhuis en de skriuwers Alex van Galen en Lars Boom.

Fan 2010 ôf oant no is De Jong ek bestjoerslid fan Filmproducenten Nederland.

## Filmografy
* *[[De schippers van de Kameleon (film)|De schippers van de Kameleon]]* (2003)
* *[[Kameleon 2]]* (2005)
* *[[Afblijven (film)|Afblijven]]* (2006)
* *[[Blind (2007)|Blind]]* (2007)
* *[[Kicks]]* (2007)
* *[[Zoop in Zuid-Amerika]]* (2007)
* *[[Timboektoe (film)|Timboektoe]]* (2007)
* *[[Duska]]* (2007)
* *[[De scheepsjongens van Bontekoe (film)|De scheepsjongens van Bontekoe]]* (2007)
* *[[Dunya en Desie in Marokko]]* (2008)
* *[[Alibi (2008)|Alibi]]* (2008)
* *[[Zomerhitte (film)|Zomerhitte]]* (2008)
* *[[Radeloos (film)|Radeloos]]* (2008)
* *[[Lover of Loser]]* (2008)
* *[[De Hel van '63]]* (2009)
* *[[Gangsterboys]]* (2009)
* *[[Ernst, Bobbie en het geheim van de Monta Rossa]]* (2010)
* *[[Penny's Shadow]]* (2010)
* *[[Bennie Stout]]* (2011)
* *[[De Heineken Ontvoering]]* (2011)
* *[[Dolfje Weerwolfje (film)|Dolfje Weerwolfje]]* (2011)
* *[[Süskind (film)|Süskind]]* (2012)
* *[[Verliefd op Ibiza (film)|Verliefd op Ibiza]]* (2013)
* *[[Toscaanse Bruiloft]]* (2014)
* *[[Apenstreken]]* (2015)
* *[[Michiel de Ruyter (film)|Michiel de Ruyter]]* (2015)
* *[[SneekWeek (film)|SneekWeek]]* (2016)
* *[[Redbad (film)|Redbad]]* (2018)

## Keppelingen om utens
* Hiemside
* Webside fan Farmhouse TV & Film Produksje
*  IMDb-profyl
Podemos

**Podemos** (Spaansk foar “wy kinne [it]”) is in Spaanske politike partij.

## Skiednis
De partij waard oprjochte op 11 maart 2014 troch progressive aktivisten út de 15 maaie-beweging (*15-M* of *Indignados*), dy't ûntstien wie út de Spaanske protestbeweging fan 2011-12. De feitlike lieder fan de beweging is Pablo Iglesias Turrión, skriuwer en heechlearaar Politike Wittenskippen oan de Universidad Complutense de Madrid, en ynsidinteel telefyzjepresintator foar it politike diskusjeprogramma *Fort Apache* op de sender HispanTV.

Podemos krige, krekt as 26 oare nije lytse partijen, de wyn yn de silen troch in groeiende ûntefredenens mei de twa âlde politike partijen: de Folkspartij en de Spaanske Sosjalistyske Arbeiderspartij. Podemos makke dêrby gebrûk fan de ynfrastruktuer fan de Indignados en netwurken fia sosjale media. Al op de earste dei sammele de partij 50.00 hantekenings, wêrtrocht't de webside crashte.

Yn jannewaris 2015 brocht de partij tsientûzenen minsken by-inoar mei in demonstraasje tsjin it besunigingsbelied fan fan Mariano Rajoy yn Madrid.

## Ideology
Lykas foar de Grykske partij SYRIZA, wêrmei't Podemos waarme bannen ûnderhâldt, jildt de Argentynske tinker Ernesto Laclau foar Podemos as de ideologyske ynspiraasjeboarne. Fan Laclau lient Podemos it idee fan "radikale demokrasy" en in positive opfetting fan links populisme. It stribjen fan de partij nei in partisipaasjedemokrasy moat ûnder oare foarm krije troch't de lieder mei in referindum ôfset wurde kin en it stimmen ûnder oanhingers oer koälysjefoarming. De friksje tusken partisipaasjedemokrasy en it garismatyske liederskip fan Iglesias is in bekend probleem.

Ekonomysk adviseur fan Podemos is Thomas Piketty.

## Strutkuer
Podemos is organisearre yn saneamde sirkels, dy't sawol geografysk as nei sektor organisearre wêze kinne.

## Ferkiezingsútslaggen
By de Jeropeeske Parlemintsferkiezings fan 2014 behelle de partij 5 fan de 54 foar Spanje besikberen sitten yn it Jeropeesk Parlemint. Dêrmei waard Podemos de fjirde partij yn Spanje.. By de regionale en gemeentlike ferkiezings soarge de partij foar in politike ierdferskowing. Se waarden ûnder oare de grutste partij yn Barselona en de twadde yn Madrid. Yn Andalúsje behelle de partij earder dat jier 15 sitten. By de Spaanske parlemintsferkiezings fan 2015 behelle de partij 20,7 persint fan de stimmen, goed foar 69 sitten. In jier letter groeide Podemos nei 71 sitten mei 21,2 persint fan de stimmen.

## Keppeling om utens

* Offisjele webside
Klausule

Etymology: fan it Latynske wurd *clausa* (ferlytsingsfoarm *clausula*), dat "ein" yn 'e sin fan "ophâlden" betsjut.

* klausule (bepaling), in bepaling yn in formeel dokumint, lykas in kontrakt
* klausule (fersekering), in útwreiding of beheining fan 'e polisbetingsten by in fersekering
* klausule (logika), in disjunksje fan literalen
* klausule (poëzy), in dichtfoarm
Noardlike Aralmar

De **Noardlike Aralmar** of *Lytse Aralmar* is in diel fan de eardere Aralmar yn Kazachstan dy’t troch de rivier Syr Darja syn wetteroanfier kriget.

## Untstean
Nei’t de Aralmar hieltyd drûger waard, kaam der in plan om it noardlike diel fan de Aralmar te rêden en it súdlike diel gewurde te litten. Yn de 1990er jierren joech Kazachstan de opdracht om it noardlike diel yn te dykjen en sadat it net trochstreame koe nei de hieltyd drûger wurdende súdlike Aralmar. Mei de dyk waard it wetternivo yn de Noardlike Aralmar heger, it klimaat ferbettere en der wie mear fisk. Om’t de dyk net stevich genôch wie, bruts er in jiermannich letter.

Yn it ramt fan it projekt SYNAS-I (*Syr Darya Control and Northern Aral Sea Project Phase I*) waard der yn 2003 begûn mei de bou fan de Kokaraldaam. Foar de bou fan dy daam joech de Wrâldbank ek in finansjele ympuls en sa koe der beton as boumateriaal brûkt wurde. Boppedat waarden der ek maatregelen nommen om it wetteroanfiersyteem fan de Syr Darja te ferbetterjen, de rivier dy’t de Noardlike Aralmar yn streamt. De besteande kanalen yn de Syr Darja waarden wersteld en diels waarden der betonnen bakken oanlein. Dêrtroch soe noch mear wetter de mar ynstreame kinne. Yn 2005 wie de bou fan de Kokaraldaam klear.

## Untwikkeling
Yn 2003 wie lei de Noardlike Aralmar op 30 meter boppe seenivo en hie in omfang fan 2.550 km².

Yn 2006 wie it wetternivo al trije meter heger, it oerflak naam 900 km² ta, it folume naam 11 km³ ta en it wetter waard minder sâlt. Yn 2008 wie it wetterpeil 42 meter en besloech de mar in oerflak fan 3.300 km². Troch de groeiende mar ferskode de kust op guon plakken mear as 75 kilometer. It regear fan Kazachstan hopet dat mear ferbetteringen yn de wetteroanfier liede sille ta in fiergeand werstel fan it noardlike diel fan de eardere Aralmar. Om’t de mar ek in ôffier hat, naam de konsintraasje fan gifstoffen ôf. Dêrtroch naam de fisk ta en naam it stof yn ’e lucht ôf. Yn 2005 lei de fiskstân by sa’n 3.500 ton, yn 2012 wie dat sa likernôch 18.000 ton. Mei in duorsum fiskerijbelied soe de fiskstân yn de Noardlike Aralmar nei sawat 40.000 ton gean moatte. Troch de ôfnimmende fersâlting kinne der wer fisksoarten wer weromkomme yn de Noardlike Aralmar. It útsetten fan makreel yn de  Syr Darjadelta wie in súkses, it útsetten fan tonijn mislearre yn 2009.

## Takomst

Yn it ramt fan it projekt SYNAS-II (*Syr Darya Control and Northern Aral Sea Project Phase II*) is it de bedoeling de Sarysjiganakbocht yn it noardeastlike diel yn te dykjen mei in twadde daam. Dêrtroch soe der in fierdere ferheging fan it wetterpeil mooglik wêze, ta in hichte fan sa’n 53 meter. It wetter fan de mar soe dan wer it eardere havenplak Aralsk berikke kinne.

## Keppeling om utens
Wrâldkampioenskip fuotbal 2018

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] 2018** waard fan 14 juny oant en mei 15 july 2018 yn Ruslân holden. It wie it earste WK fuotbal dat ea yn East-Jeropa plakfûn, al wie it wol de alfde kear dat der in WK fuotbal yn it wrâlddiel Jeropa spile waard. Alle stadions wiene yn it Jeropeeske diel fan Ruslân. It kampioenskip waard wûn troch Frankryk dat foar de twadde kear yn de skiednis wrâldkampioen waard.

## Stadions

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 16.*

## Groepsfase
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

### Groep E

### Groep F

### Groep G

### Groep H

## Knock-outfase
Dykstrjitte (Frjentsjer)

De **Dykstrjitte** (Nederlânsk en offisjeel: *Dijkstraat*) is in strjitte dy't yn noardwest-súdeastrjochting troch it sintrum fan 'e Fryske stêd Frjentsjer rint. It is in frij smelle strjitte, dy't sûnt 1976 oanmurken is foar fuotpaad, en dêr't sadwaande gjin auto's komme meie en ek net fytst wurde mei. Nettsjinsteande (of miskien wol just tanksij) dat is de Dykstrjitte ien fan 'e wichtichste winkelstrjitten fan Frjentsjer.

Fan it sintrum fan 'e stêd út besjoen begjint de Dykstrjitte op 'e súdeasthoeke fan it plein de Bredepleats. Dêrwei rint er oer in lingte fan tusken de 130 en 150&nbsp;m nei it súdeasten, oant er útkomt op 'e Suderkade, dêr't dy tusken de bebouwing troch rint fan 'e Kromme Grêft nei de Easterpoartsbrêge (foarhinne de Easterpoartsdaam) oer de Noarder Grêft.

Op justjes mear as de helte fan 'e Dykstrjitte (sjoen fan 'e Bredepleats ôf), wurdt de strjitte krúst troch de Frjentsjerter stedsgrêft, dêr't er mei in fêste brêge oerhinne rint. Oan 'e noardwestkant fan 'e brêge wurdt de grêft beseame troch strjitten dy't by de brêge ek de Dykstrjitte kruse. Dat binne de Godsikker dy't dêrwei by de grêft lâns nei it noardeasten rint, en yn it ferlingde dêrfan de Hearegrêft dy't by de brêge wei de grêft nei it súdwesten ta folget. Oan 'e súdeastkant fan 'e brêge slacht oan 'e súdkant fan 'e Dykstrjitte de Prins Mauritsstrjitte by de grêft lâns nei it súdwesten ta ôf.

Oan 'e Dykstrjitte sitte û.m. winkels as Hans Anders, Kamsma Schoenen, Bruna, Expert, Intertoys en Slachterij Terpstra. It filiaal fan Kooistra Kleding gie mids 2019 ticht. By de snackbar Memo's Döner en Pizza, dy't op justjes fierder as healwei de ôfstân fan 'e Bredepleats nei de brêge sit, kin men troch in stege yn noardlike rjochting tuskentrochstekke nei it Sint-Martinyplantsoen, de strjitte dy't om 'e Martinytsjerke hinne rint. (Dy stege wie der foarhinne net, mar is ûntstien trochdat op dat plak ein njoggentiger jierren in gebou útbaarnd en dêrnei sloopt is.)

It diel fan 'e Dykstrjitte oan 'e súdeastkant fan 'e brêge wurdt 'Dykstrjitte East' neamd. Mids 2018 waard bekend dat der by de ûndernimmers yn dat diel fan 'e winkelstrjitte noed oer de takomst bestie. Fanwegen de 'desintrale' lizzing, it ûntbrekken fan gaadlike parkearplakken op in reedlike rinôfstân en de prizen fan it ûnreplik goed dy't net strieken mei foarneamde problemen stie 25% fan 'e winkelpannen yn 'e Dykstrjitte East leech. De ûndernimmers fregen de gemeente De&nbsp;Waadhoeke om te sjen nei wat de gemeente Ljouwert dien hie om soartgelikense omstannichheden yn 'e Nije Easterstrjitte te ferhelpen. Sa woene se dat de werynrjochting fan 'e Suderkade oangrepen waard om 'e yntree fan 'e Dykstrjitte fan dy kant ôf útnûgjender te meitsjen. Ek seagen se de sintrale brêge yn 'e Dykstrjitte as in dea punt dat klanten tsjinkearde; se soene dan ek graach wolle dat de oerstek nei East dêr oantrekliker makke waard.
Och, bliuw mei Jo genede

**Och, bliuw mei Jo genede**  is in Fryske oersetting fan it Dútske kristlike liet '''"Ach bleib mit deiner Gnade"''' dat yn 1627 skreaun waard troch Josua Stegman (1588-1632).

## Tekst
Slachterij Terpstra

**Slachterij Terpstra** (Nederlânsk en offisjeel: *Slagerij Terpstra*) is in slachterij yn 'e Fryske stêd Frjentsjer. It is in famyljebedriuw dat yn 2018 165 jier bestie en dêrmei ien fan 'e âldste slachterijen fan Nederlân wie. It wie doe yn 'e hannen fan 'e sechsde generaasje fan 'e Terpstra-famylje, wylst de sânde generaasje him opmakke om it bedriuw oer te nimmen. 
__NOTOC__
## Skiednis
Sijbe Pieters Terpstra, dy't berne wie yn Ljouwert, fêstige him yn 1840 yn Frjentsjer, dêr't er oan 'e Sjaardemastrjitte in herberge begûn. Trettjin jier letter, om persiis te wêzen op 22&nbsp;juny 1853, sette er op it adres Eastfliet&nbsp;65 útein mei in slachterij. Yn 1874 ferfear it bedriuw nei de Dykstrjitte, dêr't it earst fêstige wie op nûmer&nbsp;50. Yn 1881 ferhuze it nei nûmer&nbsp;38 (dêr't no de Intertoys sit), en letter nei nûmer&nbsp;67, om úteinlik te einigjen yn it pân op nûmer&nbsp;63, it hoekpân fan 'e Dykstrjitte mei de Suderkade, dêr't it hjoed de dei noch sit.

Yn 2003 waard it 150-jierrich bestean fan Slachterij Terpstra fierd mei û.m. in feest, in jubileumboek en koarting foar de klanten. Yn 2018 fierde de slachterij it 165-jierrich bestean. Mei dy âlderdom heart Slachterij Terpstra ta de top 10 fan 'e âldste slachterijen fan Nederlân. 

## Hjoeddeistige sitewaasje
Tsjintwurdich leveret Slachterij Terpstra op deistige basis fleis foar 400&nbsp;persoanen. Behalven partikulieren rekkenet it bedriuw ek ferskate soarchynstellings en tehuzen ta de fêste klantekring. In spesjaliteit fan 'e slachterij is de ferkeap fan barbecuepakketten. De hjoeddeiske eigner, Emile Terpstra, stiet ek wol sels mei in barbecue op lokaasje as der eveneminten binne. Dêrnjonken fersoarget de slachterij ek catering foar buffetten.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Slachterij Terpstra
Mukpop

**Mukpop** is in muzykfestival dat ien kear yn 't jier holden wurdt yn it Fryske doarp Jorwert. It feest bestie fan 1979 oant 1994, mar blette doe dea. Nei in fearnsiuw waard it yn 2018 op 'e nij organisearre, mei de bedoeling om it wer op jierlikse basis te hâlden. Mukpop leit him ta op popmuzyk en fynt plak yn 'e iepen loft (sûnder feesttinte), op 'e Reidpôle by Jorwert.

## Skiednis
Mukpop ûntstie yn 1979 as in eksamenfeest, dêr't pleatslike bandsjes spilen dy't in haaiwein as poadium brûkten. Der wie dat jier santich man publyk. It jiers dêrop wiene der wer in pear Jorwerters slagge, dat doe waard it wer feest, hoewol net op 'e Reidpôle; de earste jierren waard in oare greide deunby by Jorwert brûkt. Yn dy tiid hie Mukpop ek noch gjin namme. Pas doe't it feest yn 1981 foar de trêde kear holden waard, besleat men dat der in namme komme moast. Dy waard ûntliend oan 'Mukkes', de bynamme fan Frans Kingma, ien fan 'e organisators.

Mids jierren tachtich woeks Mukpop út ta ien fan 'e gruttere muzykfestivals yn Noardwest-Fryslân. Der waarden bekende bûtenlânske artysten oanlutsen; sa treden de Belgyske sjonger Raymond van het Groenewoud, de Ingelske band Dr. Feelgood en The Brandos út 'e Feriene Steaten yn Jorwert op. Dêrnjonken bleau der lykwols altyd romte foar Fryske bands. It grutste tal besikers loek Mukpop yn 1990, doe't der goed 2.000 minsken op ôfkamen. Yn 1991 wiene der 1.300, mar dat wiene noch bêst in protte, yn acht nommen dat it doe reinde dat it miigde en Mukpop nea oer in tinte beskikt hat (of beskikke wollen hat).

Yn 1993 waard it fyftjinjierrich bestean fan it festival fierd mei in twadeisk feest dêr't fyftjin bands optreden. Dy edysje friet lykwols alle finansjele reserves fan 'e organisaasje op. Yn 1994 waard Mukpop noch ienris holden, mar moast it festival útwike fan Jorwert nei Jellum. Dêrnei wie it jild skjin op en besleat de organisaasje dermei op te hâlden.

Yn 2018, 24 jier letter, waard foar it earst wer in nije edysje fan Mukpop holden, organisearre troch de Stifting Mukpop. It feest duorre ien jûn, fan 20.00 oant 01.00&nbsp;oere, en fanwegen nije regeljouwing (minimumleeftyd om alkohol te drinken) wie it, oars as yn it ferline, inkeld tagonklik foar persoanen fan 18 jier en âlder. Driuwende krêften efter de organisaasje wiene de ûnderwilens 56-jierrige Frans Kingma en Jorrit Meinsma, de soan fan Kingma syn ferstoarne maat en Mukpop-organisator Ids Meinsma. Foarôfgeande oan it feest, op 23&nbsp;juny, seine de mannen yn in fraachpetear yn it streekblêd *[[Op 'e Skille]]* dat se njonken nostalgyske Mukpop-besikers fan 'e earste oere ek in soad tweintigers en tritigers ferwachten. Bands dy't yn 2018 op Mukpop optreden, wiene De Suskes, De Voskovs, F.U.C. en The Mop.

## Keppelings om utens
*Facebookside fan Mukpop
*/ Website fan Mukpop
Ann Flower

**Ann Jemimia Flower** (Ellecom, 8 july 1885 – Rheden, 9 augustus 1995) wie fan 16 septimber 1993 ôf de âldste libjende ynwenner fan Nederlân, nei it ferstjerren fan Johanna Zandstra-Giezen. Sy droech dy titel 1 jier en 327 dagen.

Flower stoar yn de âldens fan 110 jier en 32 dagen. Har opfolger wie Johanna van Dommelen-Hamer.
Publyk

It **publyk** (gjin meartalsfoarm) is in term dy't ornaris ferwiisd nei alle persoanen dy't nei in barren of evenemint sjogge of harkje. Dêrfoar hoecht men der net fysyk by oanwêzich te wêzen, want yn 'e bredere sin hearre lju dy't thús nei de tillefyzje sjogge, ek ta it publyk fan in tillefyzjeprogramma. In publykspriis is in priis dy't útrikt wurdt op basis fan in stimming ûnder de leden fan it publyk (yn tsjinstelling ta de kar fan in faksjuery). De winner fan sa'n priis wurdt wol de publyksfavoryt neamd.

It wurd 'publyk' komt út it Latyn, fan *publicus* (komt ek foar as *poplicus*), dat "it folk" betsjut. Yn public relations en kommunikaasjekunde wurdt mei 'publyk' ferwiisd nei in beskate doelgroep. As eigenskipswurd, ta einbeslút, is 'publyk' synonym mei 'iepenbier', lykas yn 'e begripen publike wurken of publyk besit.
Iepen loft

De **iepen loft** is in algemiene beneaming foar de romte bûtendoar. De term wurdt almeast brûkt yn beneamings foar dingen of eveneminten dy't ornaris binnendoar plakfine, d.w.s. yn in gebou. Spesifyk wurdt mei 'de iepen loft' faak ferwiisd nei in strjitte, in park of in plak op 'e romte. De term beklammet it ûnbegrinzge en faak ek natuerlike karakter fan in lokaasje. In besibbe útdrukking is 'yn 'e bûtenlucht', mar dêrby leit de klam op 'e sûnens fan frisse lucht en minder op it frije karakter fan it lânskip. De measte iepenbiere romte befynt him yn 'e iepen loft.

Yn 'e iepen loft fine tal fan aktiviteiten plak:
*Yn it foarste plak wurde simmerdeis yn Fryslân op ferskate plakken saneamde iepenloftspullen opfierd, dat toanielstikken bûtendoar binne.
*Fierders hat men ek wol (protestantske) tsjerketsjinsten yn 'e iepen loft of (yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke) iepenloftmissen. Yn 'e tiid dat it protestantisme yn 'e Nederlannen noch ferbean wie, kamen de leauwenden gear yn saneamde hagepreken, dat ek tsjerketsjinsten yn 'e iepen loft wiene. 
*Foarhinne hie men, benammen oan it begjin fan 'e tweintichste iuw, ek wol iepenloftskoallen, wêrby't de skoalbern bûtendoar de lessen folgen. 
*In iepenloftswimbad kin in formeel fêststeld swimplak yn in natuerlik bûtenwetter wêze, mar faker is it in swimbad mei in (oanlein) bûtenbad. Guon swimbadden hawwe sawol in (oerdutsen) binnenbad as in bûtenbad, dy't soms mei-inoar yn ferbining steane.
*In iepenloftmuseum is in museum mei in permaninte tentoanstelling bûtendoar. Dy kin de foarm fan in byldetún hawwe, mar it kin ek wêze dat de kolleksje fan it museum bestiet út histoaryske gebouwen, sa't bgl. by it Suderseemuseum yn Inkhuzen it gefal is.
*In iepenloftteäter is in skouboarch (mei in fêst poadium en fêste sitplakken foar it publyk) foar iepenloftspullen.
Psychiatrysk Sikehûs Frjentsjer

It **Psychiatrysk Sikehûs Frjentsjer** (Nederlânsk en offisjeel: *Psychiatrisch Ziekenhuis Franeker*) wie in psychiatrysk sikehûs yn 'e Fryske stêd Frjentsjer. De haadfêstiging wie yn 'e state Grut-Lankum, in namme dy't meitiid suver synonym waard mei it psychiatrysk sikehûs. Ek Frjentsjer sels kaam om 'e ynstelling bekend te stean, en yn hiel noardwestlik Fryslân wurde der noch altyd grappen oer makke, bgl. troch te sizzen (oer immen dy't 'net doge' soe): "No, dy komt seker út Frjentsjer" of (tsjin sa'nien): "Moatsto net nei Frjentsjer?"

## Skiednis
It Psychiatrysk Sikehûs Frjentsjer kaam yn 1848 ta stân op inisjatyf fan it Provinsjaal Bestjoer fan Fryslân. Doe waard besletten om sechtich psychiatryske pasjinten oer te bringen nei de leechsteande eardere akademygebouwen fan de Universiteit fan Frjentsjer. Op 31&nbsp;maart 1851 kaam de earste lichting fan 27&nbsp;pasjinten oan út Dimter, dêr't se oant doe ta opfongen wiene.

Yn 1901 kocht it psychiatrysk sikehûs de bûtenpleats Grut-Lankum oan, mei as bedoeling dat pasjinten dêr yn 'e frisse bûtenlucht wurkje en ferdivedearje koene. Doe't de gebouwen binnen de beboude kom fan Frjentsjer geandewei de earste helte fan 'e tweintichste iuw te lyts waarden foar it sikehûs, waard tusken 1928 en 1930 op it plak fan dy bûtenpleats in nij, rom haadgebou set, dat ek de namme Grut-Lankum krige, mar tsjintwurdich Kening State hjit.

It psychiatrysk sikehûs waard yn 1973 útwreide mei in polyklinyk, en iepene yn 1974 it "doarp Lankwert". Dizze feroarings barden yn it ramt fan oanpassings oan moderne opfettings yn 'e psychiatry. Al earder wiene dêrta nije terapy-ôfdielings ferriisd, wêrûnder it A. Zondaggebou (1970), en wenhuzen oan 'e Foarstrjitte yngripend restaurearre. Op 'e hoeke fan 'e Foarstrjitte mei de Fiverstrjitte waard in ôfdieling geronto-psychiatry boud (1972). Om dy tiid hinne hie it psychiatrysk sikehûs sa'n 600 pasjinten. 

It Psychiatrysk Sikehûs Frjentsjer foarme in wichtich fûnemint foar de hjoeddeiske Stichting GGZ Fryslân. Yn 1997 gie de ynrjochting mei ferskate oare, letter oprjochte ynstellings op it mêd fan 'e geastlike sûnenssoarch yn Fryslân op yn dy nije organisaasje. Behalven it Psychiatrysk Sikehûs Frjentsjer kamen dêr ek ta te hearren: it Algemien Psychiatrysk Sikehûs Súdeast-Fryslân, it RIAGG Fryslân, de RIBW Fryslân en it Berne- en Jeugd Psychiatrysk Sintrum It Griene Hert. 

Fan 1995 oant ein 2007 wie de soarch fan GGZ Fryslân regionaal yndield yn fjouwer distrikten. Yn 2008 feroare de struktuer fan 'e organisaasje. Yn 2005 waarden de aktiviteiten fan GGZ Fryslân yn Frjentsjer foar in diel oerhevele nei Ljouwert, en kaam Grut-Lankum leech te stean.
Ferbouwing

In **ferbouwing** is in boukundige feroaring oan in besteand gebou. Dêrby kin it gean om in útwreiding; sa is it net ûngewoan om in serre of in bykoken oan it hûs te bouwen. Mar faker noch komt it foar dat it giet om in wiziging yn 'e yndieling fan it ynterieur; sa hellet men dan bygelyks in muorre fuort om fan twa fertrekken ien te meitsjen, of set men der krekt in muorre tusken om in grut fertrek yn twa lytsere keamers op te dielen. In oare faak foarkommende ferbouwing is dy fan 'e badkeamer, dy't by de ferkeap fan in hûs troch de nije eigners faak hielendal op 'e betegele wurdt.

In yngeande ferbouwing neamt men in renovaasje. In ferbouwing wêrby't in gebou wer yn 'e âlde steat werombrocht wurdt, hjit in restauraasje.
Harnzer Mingd Hockey Klup

De **Harnzer Mingd Hockey Klup** (Nederlânsk en offisjeel: *Harlinger Mixed Hockey Club*, faak ôfkoarte ta **HMHC**) is in sportklup yn 'e Fryske stêd Harns. De feriening leit him ta op 'e mingde foarm fan hockey, wêrby't tiims út sawol jonges/manlju as famkes/froulju besteane. De HMHC hat in eigen fjild en sportakkomodaasje oan 'e Westerseedyk.

De HMHC waard yn 1968 oprjochte, en fierde sadwaande yn juny 2018 syn fyftichjierrich bestean mei in feest dat in wykein duorre (22 oant en mei 24&nbsp;juny). De freeds wie der in resepsje dy't inkeld op útnûging tagonklik wie, en de sneons waard der in reüny holden foar âld-leden. Yn it ramt dêrfan waard in kompetysje organisearre wêrby't tiims fan âld-leden it opnamen tsjin 'e hjoeddeistige leden. De sneins waard it jubileum ôfsletten mei famylje- en freonetoernoai.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Harnzer Mingd Hockey Klup
Greidhoek' Festival

It **Greidhoek’ Festival** wie in muzykfestival en kultureel evenemint dat elts jier om mids septimber hinne holden waard yn it Fryske doarp Wommels. It ûntstie oarspronklik út in benefytjûn foar it pleatslike Swimbad De Klomp, mar ûntjoech him troch de jierren hinne ta in alsidich barren mei muzyk, iterij, keunst en kultuer. It festival wie ferneamd nei de Greidhoeke, de lânstreek yn it noardwesten fan Fryslân dêr't Wommels middenyn leit.

## Skiednis
Yn 2011 waard in benefytjûn mei muzyk organisearre om it needlijende Swimbad De Klomp, yn Wommels, finansjeel út 'e brân te helpen. Dy muzykjûn krige de namme **Klomprock**. De organisaasje, dy't neffens de eigen webside út dwerse kreätivelingen bestie, foldie dat sa goed, dat it jiers dêrop op 'e nij sa'n jûn holden waard. Yn 2013 krige de organisaasje in formele struktuer mei de oprjochting 'e Stifting Greidhoek' Festival. It evenemint waard doe ek omneamd nei de hjoeddeistige namme. Yn 2012 loek it festival al 800 besikers, en yn 2017 wie dat oantal oanwoeksen ta 1800.

It Greidhoek’ Festival waard holden yn 'e geast fan 'e Amerikaanske keunstskilder en presintator fan tillefyzjeskilderlessen Bob Ross, dy't yn 1995 hommels ferstoar. Ross wie de maskotte fan it festival, en waard oeral by belutsen. Sa waard elts jier yn juny de saneamde 'Bobjûn' holden yn it appelhôf oan 'e Van Sminialeane, wêrby't bekendmakke waard wat de organisators dat jiers foar de besikers yn petto hiene. Behalven in line-up fan bands dy't op it Greidhoek’ Festival optrede soene, gie it dêrby ek om keunstprojekten en in teäterstik.

Begjin juny 2019 makke de Stifting Greid'hoek Festival bekend dat de edysje fan dat jier de lêste wêze soe. Neffens foarsitter Lukas Offringa wie it bestjoer bang om mei noch mear edysjes yn werhelling te fallen, en wie dêrom besletten om "romte [te meitsjen] foar wat nijs." Op 'e lêste edysje, holden op sneon 7&nbsp;septimber 2019, waard it Greidhoek' Festival, fertsjintwurdige troch de maskotte Bob, symboalysk yn in deakiste útdroegen. It feest wie tagelyk ek it lêste optreden fan 'e terminaal sike Bob Fosko, de *lead*-sjonger fan 'e band De Raggende Manne, dy't oanhelle wie mei sloktermkanker en it measte sjongen om foar de hân lizzende redens oerliet oan in twatal gastsjongers. Syn oanwêzigens joech de festivaltematyk in earnstige lading.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it Greidhoek’ Festival
Line-up

In **line-up**, soms ek skreaun as **lineup**, en útsprutsen as [la:inœp], "laainup", is in lienwurd út it Ingelsk dat ferwiist nei in rige mei in beskate folchoarder. Dizze term wurdt almeast brûkt foar de muzikanten en bands dy't optrede op in muzykfestival. Ek is it mooglik dat dermei ferwiist wurdt nei de opstelling fan in sporttiim, of yn it honkbal spesifyk nei de folchoarder fan 'e slachlju.
Leanekeatsen

It **Leanekeatsen** is in keatsbarren dat elts jier mids juny holden wurdt op De Leanen, yn 'e Fryske stêd Harns. It is ien fan 'e mar in pear keatswedstriden dy't op bestrjitting holden wurde ynstee fan op gers. Dat is ek it gefal by bygelyks it Iepen Frysk Kampioenskip Jeu de Pelote yn Easterlittens, mar dêr giet it om jeu de pelote, de Belgyske foarm fan keatsen, wylst men by it Leanekeatsen gewoan de Fryske foarm fan it spul oanhâldt. Yn 2019 wurdt de 70e edysje fan dit evenemint ferkeatst.

## Skiednis
Al foàr de Twadde Wrâldoarloch waard der yn Harns troch de pleatslike jongerein in protte oan strjitkeatsen dien, benammen yn 'e bredere strjitten, lykas De Leanen, de Oksemerk en de Lytse Bredepleats. Dêr wie der romte foar, en boppedat waard it balspul yn dy tiid noch net hindere troch drok ferkear. De dielnimmers waarden dêrby gauris oanmoedige troch de omwenjenden, dy't dan in pear sinten of wat oars beskikber stelden as priis.

Nei de oarloch, doe't men wol ta wie oan wat ferdivedaasje, en doe't der noch gjin tillefyzje wie, besleat in buertkommisje fan bewenners fan 'e Lytse Bredepleats om fan it strjitkeatsen yn Harns in formele wedstryd te meitsjen. It inisjatyf dêrfoar kaam út sigarewinkel 't Hoekje, fan Bouke van der Gaast. Men wist de meiwurking fan 'e Gemeente Harns te krijen, en sa koe yn 1950 de earste edysje fan it Leanekeatsen organisearre wurde.

Der wiene twa klassen, ien fan 12 o/m 17 jier en ien fan 18 jier en âlder. Foar de kompetysje skreaune har 33 partoeren yn, sadat der mear jûnen ynlast wurde moasten foar de earste omgongen as de twa dy't men der foar reservearre hie. De tillegrafen en oar keatsnedichheden waarden liend fan 'e Harnzer Keatsferiening Iendracht. De finale, dêr't neffens it ferslach yn 'e *[[Harnzer Krante]]* tûzenen taskôgers op ôfkamen, waard op 'e jûn fan woansdei 21&nbsp;juny 1950 ferkeatst. Der wiene twa wikselbekers foar de respektivelike winners fan 'e beide klassen: de Dirk van Drooge-beker en de Levie Pais-beker, ferneamd nei bekende persoanen út it Harnzer buertlibben.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it Leanekeatsen
O holle, bloedbedutsen

***O holle, bloedbedutsen*** is in Fryske oersetting fan it Dútske kristlike liet **[[:de:O_Haupt_voll_Blut_und_Wunden|"O Haupt voll Blut und Wunden"]]** (1656).

## Tekst
**[[Frysk Lieteboek]] ([[1979]])**


O holle, bloedbedutsen,
Fertrutsen fan fertriet.
O holle, dy't bestutsen
Mei toarnen foar my stiet.
O holle',alear sa hearlik,
Yn goddelike gloed,
En no sa jammerdearlik:
Ik bûch en bring myn groet!

O Hear, by al jo pleagen
En goddelik geduld,
Dit stiet m'aloan foar eagen
By my is inkeld skuld.
Och, sjoch my, earme sûnder,
Dy't ûnder't oardiel leit,
En doch oan my it wûnder
Fan jo barmhertichheid.

Gean 'k ienkear hjir fandinne,
Gean Hear net by my wei.
Dat'k oer de grêven hinne
Noch by Jo wêze mei.
Ja, rint it jir om 't lêste,
Lit om Jo lêste striid
My ienkear by Jo rêste
Yn frede foar altiid.
Pierre Tetar van Elven

**Petrus Henricus Theodorus ( Pierre ) Tetar fan Elven** (Sint-Jans-Molenbeek, 30 augustus 1828 - Milaan, 1 maaie 1908) wie in Nederlânsk keunstskilder en etser út de 19e iuw mei in foarkar foar arsjitektuer en lânskippen, stedsgesichten. Hy makke ek in pear sjenrestikken mei lju út de Frânske *[[high society]]*. 
  
## Biografy
Pierre wie in soan fan de skilder Johannes Baptist Tetar van Elven (1805-1839) en Sophia Francisca Noll (of Noël). Sophie Hindrik wie syn suster, berne yn 1830 yn Brussel, Joseph Edouard wie syn broer, dy't yn 1832 berne waard yn Amsterdam. De arsjitekt Martinus Gerardus Tetar fan Elven, ien fan de oprjochters fan Arti et Amicitiae, en de keunstskilder Paul Tetar van Elven wiene efterelkoar syn omke en neef. De famylje Tetar fan Elven bewenne in pân yn 'e Spinhuissteeg (nûmer 16). Hy begûn syn oplieding yn Amsterdam, mar giet nei De Haach, dêr't er oan de Keninklike Akademy fan Byldzjende Keunsten fierder studearre. Pierre gie om 1853 nei Milaan; yn 1855 wenne er yn Rome. Tusken 1856 en 1863 siet er yn Turyn, dêr't er op 13 maaie 1856 oan Anna Maria Angela Felicita -? Fumao (1831) (of Annette Fumero) boaske. Sy krigen trije dochters. Hy waard foar 1861 beneamd ta hofskilder fan Victor Emanuel II fan Italië en levere in pear skilderijen dy't it *[[Risorgimento]]* stipen. Yn 1866 sette er ôf en reizge miskien mei Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1837-1900), dy't er in kearmannich portrettearre yn Easterske klaaiïng, nei Tunesië en Turkije. Yn 1869 wenne er yn Parys. Om 1873 ferhuze werom nei Amsterdam en beloek dêr in pân oan de Plantage Muidergracht nûmer 33. Dêr wenne er mei frou en bern. Yn in ûnbekend jier gong er werom nei Milaan, dêr't er stoar. Syn wurk hinget yn Milaan, Genua en Turyn, mar ek yn Haarlim.

## Galery

File:SA 32412-Melkmarkt aan de Prins Hendrikkade.jpg|Molkemerk oan de Prins Hendrikkade
File:Karl XVs ateljé - Nationalmuseum - 38885.tif|Karel XV syn atelier, 1862
File:Bal Travesti chez le baron Lycklama 1874 - Pierre Tetar van Elven - Musée de la Castre.jpg|*Bal Travesti chez le baron Lycklama*, 1874	


## Keppeling om utens
*  Veduta fantastica dei principali monumenti d’Italia (1858)
The Clan Chronicles

***The Clan Chronicles***, ek bekend as **''The Trade Pact Universe''-rige**, is in romansearje dy't ta it sjenre fan 'e science fiction heart, al komme der ek beskate skaaimerken fan it fantasysjenre yn foar. De rige bestiet út trije trilogyen, dy't skreaun binne troch de Kanadeeske auteur Julie E. Czerneda. De titel kin oerset wurde as: "De Clankroniken" of "De Kroniken fan de Clan". De searje ferskynde by de New&nbsp;Yorkske útjouwerij DAW Books, dy't it earste boek, *[[A Thousand Words for Stranger]]*, yn 1997 publisearre. De boeken binne skreaun yn it personele perspektyf en fertelle de skiednis fan de Clan, in lytse etnyske groep dy't fier yn 'e takomst libbet, as de minskheid him ferspraat hat nei de stjerren.

## Boeken
*The Clan Chronicles* besteane út trije trilogyen. De earste trilogy dy't publisearre waard, wie gronologysk sjoen de middelste. Dêrnei folge in prequel-trilogy, en úteinlik in ferfolchtrilogy. Hjirûnder binne de boeken werjûn op folchoarder fan 'e ynterne gronology fan 'e searje.
* 2004 – *Brothers Bound* (koart ferhaal; prequel fan 'e *Stratification*-trilogy)
**[[Stratification (trilogy)|Stratification]]*
** 2007 – *[[Reap the Wild Wind (roman)|Reap the Wild Wind]]*
** 2008 – *[[Riders of the Storm (roman)|Riders of the Storm]]*
** 2009 – *[[Rift in the Sky]]*
**[[The Trade Pact]]*
** 1997 – *[[A Thousand Words for Stranger]]*
** 1999 – *[[Ties of Power]]*
** 2002 – *[[To Trade the Stars]]*
**[[Reunification (trilogy)|Reunification]]*
** 2015 – *[[This Gulf of Time and Stars]]*
** 2016 – *[[The Gate to Futures Past]]*
** 2017 – *[[To Guard Against the Dark]]*

## Ynhâld
*The Clan Chronicles* fertelle it ferhaal fan de Clan, in lytse etnyske groep dy't fier yn 'e takomst libbet, as de minskheid him ferspraat hat nei de stjerren. De leden fan 'e Clan sjogge der krekt-en-gelyk út as minsken en hâlde har dêrom beskûl op planeten dy't troch minsken kolonisearre binne. Se beskikke lykwols oer fermogens fan telepaty en teleportaasje, dy't harren potinsjeel meitsje ta in potinsjele bedringing foar de minsken, of ta slachtoffer fan eksploitaasje troch minsken. Dêrom moatte dy fermogens geheim bliuwe. Mar as der almar minder poppen berne wurde, en de Clan driget út te stjerren, moatte der drastyske maatregels nommen wurde.

Yn 'e oarspronklike trilogy, *[[The Trade Pact]]*, bringt Czerneda de lêzer yn 'e kunde mei de Clan sa't dy dan bestiet. Yn 'e prequel-trilogy *[[Stratification (trilogy)|Stratification]]* nimt se de lêzer mei nei it ferline, nei de oarsprong fan de Clan. En yn 'e ferfolchtrilogy *[[Reunification (trilogy)|Reunification]]* geane de haadpersoanen út *The Trade Pact* op 'e siik nei de ferlerne oarsprong fan harren folk.
James Kennedy

"**James Kennedy**", "**Jamie Kennedy**", "**Jim Kennedy**" of "**Jimmy Kennedy**" hawwe yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Artysten en akteurs
* Jimmy Kennedy (lietsjeskriuwer) (1902-1984), Iersk lietsjeskriuwer
* Jamie Kennedy (komyk) (1970), Amerikaansk komyk en akteur
* James DeWolf (1977), Amerikaansk dichter en komyk, waans wiere namme Jamie

## Politisy
* James Buckham Kennedy (1844-1930), Kanadeesk houtsjer en politikus
* James Kennedy (politikus út Ohio) (1853-1928), Amerikaansk politikus út Ohio
* James Kennedy (Kanadeesk politikus) (1869-1915), Kanadeesk politikus en keapman út Prins Edwardeilân
* James Kennedy (Australysk politikus) (1882-1954), Australysk politikus en fuotballer
* James Kennedy (Iersk politikus) (1909-1968), Iersk politikus
* James Kennedy (politikus út Nij-Hampshire) (1945), Amerikaansk politikus út Nij-Hampshire
* James Kennedy (politikus út Nij-Jersey) (1953), Amerikaansk politikus út Nij-Jersey
* James Kennedy (Ingelsk politikus) (19??), Ingelsk politikus
## Sakelju
* James Gerard Kennedy sr. (1907-1997), Amerikaansk ûndernimmer
* James C. Kennedy (1948), Amerikaansk ûndernimmer
* Jim Kennedy (bedriuwsbestjoerder) (±1955), Amerikaansk bedriuwsbestjoerder
## Skriuwers
* James Kennedy (skriuwer) (19??), Amerikaansk berneboekeskriuwer
## Sporters
* Jim Kennedy (sportbestjoerder) (1862-1904), Amerikaansk sportbestjoerder
* Jimmy Kennedy (fuotballer) (1883-1947), Skotsk fuotballer
* Jimmy Kennedy (hurler, berne yn 1891) (1891-1973), Iersk hurler
* Jimmy Kennedy (rugbyspiler) (18??-19??), Ingelsk rugbyspiler
* Jim Kennedy (spiler fan Australysk fuotbal) (1908-1980), Australysk spiler fan Australysk fuotbal
* J. Walter Kennedy (1912-1977), Amerikaansk sportbestjoerder
* Jimmy Kennedy (hurler, berne yn 1926) (1926-2007), Iersk hurler
* Jim Kennedy (cricketspiler) (1932-2007), Ingelsk cricketspiler
* Jim Kennedy (fuotballer) (1934-2003), Skotsk fuotballer
* Jamie Kennedy (iishokkyer) (1946), Kanadeesk iishokkyer
* Jim Kennedy (honkballer) (1946), Amerikaansk honkballer
* Jimmy Kennedy (spiler fan Amerikaansk fuotbal) (1979), Amerikaansk spiler fan Amerikaansk fuotbal
* Jimmy Kennedy (wrakselder) (1988), Amerikaansk wrakselder
## Oaren
* James Kennedy (biskop) (1408-1465), Skotsk biskop
* James Shaw Kennedy (1788-1865), Skotsk generaal en kriichskundich publisist
* James Kennedy (yngenieur) (1797-1886), Skotsk yngenieur
* James Kennedy (befeiligingsmeiwurker) (1930-1973), Skotsk befeiligingsmeiwurker dy't postúm it George Cross krige
* D. James Kennedy (1930-2007), Amerikaansk tillefyzjedûmny 
* James Kennedy (sosjaal psycholooch) (1950), Amerikaansk sosjaal psycholooch
* James Kennedy (histoarikus) (1963), Amerikaansk histoarikus
* Jamie Kennedy (kok) (19??), Kanadeesk kok
* William James Kennedy (19??), Ingelsk geolooch en museumdirekteur
Tema (betsjuttingsside)

"**Tema**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* tema (ûnderwerp), in algemien ûnderwerp dat behannele wurdt

* tema (byldzjende keunst), in ûnderwerp behannele troch it meitsjen fan in keunstwurk
* tema (ynformatika), it uterlik fan in kompjûterprogramma of bestjoeringssysteem
* tema (fiksje), in idee of konsept dat oan 'e grûnslach leit fan in boek, toanielstik of ferfilming
* tema (muzyk), in muzikale zin of muzikaal sinsdiel dat de basis foarmet fan in muzyksttik
* tema (skaken), in patroan dat in rol spilet yn in skaakprobleem
* tema (taalkunde), in begryp yn 'e taalkunde

* tema (Byzantynske Ryk), namme fan in bestjoerlike ûnderferdieling yn 'e middenperioade fan it Byzantynske Ryk
Jan van Wijhe

**Jan Hendrik Gerrit van Wijhe** (Kampen, 24 maaie 1910 – 8 july 1987) wie in Nederlânsk politikus fan de ARP.

Hy waard berne as soan fan sigaremakker Evert van Wijhe (1886-1941) en Dirkje van den Brink. Hy troude yn 1937 mei Bertha Jacoba Schakel; in dochter fan Dirk Leendert Schakel dy't ien fan de oprjochters fan it (motor)fytsfabryk Sparta wie. Jan van Wijhe wie finansjeel-ekonomysk adviseur fan bedriuwen ear't er yn septimber 1964 beneamd waard ta boargemaster fan Eastdongeradiel as opfolger fan Frans Sijtsma. Ein 1972 gie er mei sykteferlof en yn 1973 waard er ôfkard en gie er mei betiid pensjoen. Van Wijhe stoar yn 1987, hy waard 77 jier.

Hy waard as boargemaster fan Eastdongeraiel opfolge troch R.W. Dijktsra.
Oranjeferiening

In **oranjeferiening** is in feriening yn Nederlân dy't him dwaande hâldt mei in breed skala oan aktiviteiten. Faak steane dy yn ferbân mei de fiering fan Keningsdei (oranje ferwiist nei it Hûs fan Oranje-Nassau, de Nederlânske keninklike famylje). Mar oranjeferienings kinne likegoed belutsen wêze by aktiviteiten dy't yn 'e rest fan it jier holden wurde. Sa organisearje se gauris de pleatslike betinking yn it ramt fan 'e Nasjonale Deadebetinking, op 4&nbsp;maaie, en de pleatslike festiviteiten yn it ramt fan Befrijingsdei, op 5&nbsp;maaie. Fierders binne se yn lytsere plakken net selden belêstge mei de organisaasje fan it jierlikse doarpsfeest of de pleatslike merke.

Hast eltse gemeente yn Nederlân hat wol ien of mear oranjeferienings, meastal ien per doarp of stêd. It komt ek foar dat guon doarpen tegearre ien oranjeferiening hawwe. Yn lanlik ferbân binne oranjeferienings oansletten by it Bûn fan Oranjeferienings.

De âldste oranjeferiening fan Nederlân is dy fan Bathmen, yn Sallân, dy't oprjochte is yn 1814 ta gelegenheid fan in besite oan dat plak fan kroanprins Willem, de lettere kening Willem&nbsp;II. Dat besyk hold ferbân mei it feit dat doe by Bathmen  ôfdielings fan 'e Nederlânsk Nasjonale Milysje, Russyske kozakken en Prusyske legerienheden har kampeminten opslein hiene. Mei tûzen hasten waard doe troch de pleatslike notabelen in komitee oprjochte om 'e prins te ferwolkomjen en de bân fan Bathmen mei it Hûs fan Oranje-Nassau út te drukken.
Doarpsfeest

In **doarpsfeest** is in feest dat fierd wurdt yn en troch in doarp, en dêr't (hast) it hiele doarp oan meidocht. Yn Fryslân hat de grutte mearderheid fan 'e doarpen in doarpsfeest, dat meastal ienris yn it jier holden wurdt. Ornaris duorret it twa of trije dagen (faak fan tongersdei oant en mei sneon), mar by lytsere doarpen komt it foar dat it mar ien dei feest is. By gruttere doarpen nimt it doarpsfeest net selden de foarm oan fan in merke (lykas it gefal is by de Rypster Merke), hoewol't der njonken de merke-attraksjes ek oare aktiviteiten organisearre wurde.

Der binne ferskate aktiviteiten dy't hast altyd diel útmeitsje fan in doarpsfeest. Dêrby moat men tinke oan ien of mear sportwedstriden. Sa is, alteast yn noardwestlik Fryslân, keatsen in ûnmisber ûnderdiel fan elts doarpsfeest. Dêrnjonken komme fuotbal en darts, om mar wat te neamen, ek foar. Fierders wurde der faak "Aldhollânske" spullen organisearre, lykas koekhappen, sekrinnen en sjoelen. Ek wurdt der gauris in optocht holden mei fersierde weinen, makke troch de bewenners fan ferskillende strjitten. De as moaiste beoardiele wein wint dan in priis. De jûns is der yn 'e regel live-muzyk, fersoarge troch in band yn in grutte feesttinte.
Pieter Tjeerdsma

**Pieter (Piet) Tjeerdsma** (Garyp, 7 juny 1916 - Beetstersweach, 13 july 2010) wie in Nederlânsk politikus út namme fan de ARP en letter it CDA.

Tjeerdsma wurke ienentweintich jier by it CNV. Tusken 1971 en 1981 wie er boargemaster fan Wûnseradiel. Hy wie twa perioades (1971-1974 en 1976-1983) lid fan de Earste Keamer.

Hy waard ûnderskieden as Offisier yn de Oarder fan Oranje-Nassau en Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw. Teffens waard him it fersetskrús útrikt.

## Keppeling om utens
* Pieter Tjeerdsma by parlement.com
Lady and the Tramp (film út 1955)

***Lady and the Tramp*** is in Amerikaanske romantyske film yn 'e foarm fan in lange tekenfilmmusical út 1955. De film, de 15e jûnfoljende tekenfilm dy't makke waard troch de Walt Disney Productions, stie ûnder rezjy fan Clyde Geronimi, Wilfred Jackson, en Hamilton Luske. De wichtichste rollen waarden ynsprutsen troch stimakteur Larry Roberts en stimaktrise Barbara Luddy.

*Lady and the Tramp* waard útbrocht op 22 juny 1955. Yn 2001 kaam in ferfolch op de film út ûnder de namme *[[Lady and the Tramp II: Scamp's Adventure]]*.

## Rolferdieling
* Barbara Luddy as Lady
* Larry Roberts as Tramp
* Bill Thompson as Jock, Joe, Bull, Dachsie, Policeman
* Bill Baucom as Trusty
* Verna Felton as Aunt Sarah
* George Givot as Tony
* Lee Millar as Jim Dear, Dogcatcher
* Peggy Lee as Darling, Si en Am, Peg
* Stan Freberg as the Beaver
* Alan Reed as Boris
* Thurl Ravenscroft as Al the Alligator
* Dallas McKennon as Toughy, Pedro, Professor, Hyena
* The Mellomen (Thurl Ravenscroft, Bill Lee, Max Smith, Bob Hamlin en Bob Stevens) as Dog Chorus

## Nûmers
* "Peace on Earth"
* "What is a Baby?"
* "La La Lu"
* "Siamese Cat Song"
* "Bella Notte"
* "He's a Tramp"

## Prizen en nominaasjes
* Yn 1956 wûn de film in David di Donatello yn de kategory bêste bûtenlânske produksje.
* Ek yn 1956 waard de film nominearre foar in BAFTA Film Award yn de kategory Best Animated Film. Uteinlik wûn Walt Disney de priis net.
* Yn 2006 waard de film nominearre foar in Satellite Award yn de kategory Best Youth DVD. Ek dy prijs waard net wûn.

## Keppelings om utens
Vinea Domini

"**Vinea Domini**" (Latyn foar "Wynberch fan de Hear") hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Vinea Domini (Surch), in (al lang) net mear besteand kleaster by Surch, stifte yn 1186
* Vinea Domini (Wytmarsum), in kleaster yn Wytmarsum, stifte yn 1902
Papeleantsje

It **Papeleantsje** wie in iuwenâld, likernôch 11/2&nbsp;km lang paad fan grutte kultuerhistoaryske wearde by it Fryske doarp Kimswert, yn 'e gemeente Súdwest-Fryslân (oant 2011 Wûnseradiel). It makke yn 'e Midsiuwen ûnderdiel út fan 'e wei dy't late fan it yn 1186 stifte kleaster Vinea Domini, by Surch, nei it kleaster Lúntsjerk by Almenum. Neffens de oerlevering soe it sadwaande oarspronklik benammen troch mûntsen brûkt wêze. It kaam dêrom bekend te stean as it Papeleantsje, nei 'papen', in skelwurd dat ferwiist nei it roomske leauwe fan dy iere brûkers.

Hoewol't beide kleasters al lang ferdwûn binne, bleau it Papeleantsje iuwenlang bestean. Yn 'e tweintichste iuw waard it oanwiisd as ûnderdiel fan in kuierrûte. Yn it foarjier fan 2018 waard it paad fierhinne ferwuostge doe't in boer ien fan 'e berinnende sleatten temûk tichtsmite liet en in likernôch 400&nbsp;m lang stik út it histoaryske trasee omploege en ynsiedde mei nôt om it by syn (oanswettende) ikker te lûken. Doe't dat ûntdutsen waard, stelde de ûntrêstge FNP der yn 'e gemeenteried fan Súdwest-Fryslân fragen oer, mar wethâlder Stella van Gent antwurde dat de gemeente gjin mooglikheid seach om tsjin 'e oangeande boer fanwegen te kommen, mei't de fernieling plakfûn hie doe't it âlde bestimmingsplan noch gou, wêryn't it sljochtsjen fan it paad straffeleas mooglik wie. De gemeente achte it mei dêrom likemin mooglik om 'e boer te twingen en bring it âlde sleattepatroan werom.