open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pieter van Tuinen

**Pieter van Tuinen** (Hallum, 10 oktober 1976) is in earder Frysk keatser.

Van Tuinen helle 369 punten foar it ivich keatsklassemint. Yn 1995 wûn er de Jong Nederlânpartij. Yn 1997 wûn er mei Rinse Bleeker fan It Hearrenfean en Chris Wassenaar fan Minnertsgea foar de earste kear de PC, Pieter van Tuinen waard ta kening útroppen. Fjouwer jier letter wûn er foar de twadde kear de PC, dy kear mei André Kuipers fan Bitgummole en Chris Wassenaar.

Yn 2003 sleat er ûnferwachts nei njoggen jier syn karriêre as haadklasse keatser ôf. Stúdzje wie hjir yn haadsaak de reden fan. Hy die dat yn styl, want op de Aldehoupartij yn Ljouwert kaam er as winner út de striid. Dernei hat van Tuinen noch in pear kear oan in ôfdielingswedstriid mei dien.

## Prizen
* 1992 - Freule 6e prijs
* 1993 - Freule 4e prijs
* 1994 - Jong Nederlân 7e prijs
* 1995 - Jong Nederlân 1e prijs
* 1995 - de Bond 4e prijs
* 1996 - de Bond 1e prijs
* 1997 - Jong Nederlân 4e prijs
* 1997 - de Bond 2e prijs
* 1997 - PC 1e prijs 
* 1998 - Jong Nederlân 3e prijs
* 1998 - de Bond 1e prijs
* 1998 - PC 2e prijs
* 1999 - de Bond 1e prijs
* 1999 - PC 3e prijs
* 2000 - PC 2e prijs
* 2001 - PC 1e prijs
* 2003 - de Bond 4e prijs
* 2005 - de Bond 4e prijs
Túfpinguïns

De **túfpinguïns** of **toefpinguïns** (wittenskiplike namme: *Eudyptes*) foarmje in fûgelskaai út 'e famylje pinguïns (*Spheniscidae*)

Alle soarten yn it skaai ha in opfallende túf fan giele oant oranje fearren, dy't boppe it each nei efter yn 'e nekke as in plûm hingje. De boppedielen binne swart oant laaigriis en ûnder binne se wit. Se wurde 50 oant 75 lang en 2 oant 6 kg swier. De poaten binne koart en ha sterke klauwen, dy't handich binne by it klimmen op rotseftige grûn (yn it Ingelsk ha guon soarten yn it skaai dêrfandinne de namme *rockhopper*). 

Alle soarten libje yn 'e súdlike helte fan 'e Stille, Atlantyske en/of Yndyske Oseaan. De measte soarten briede op lytse, ôfhandich lizzende eilannen sûnder rôfdieren. It nêst is op hurde hellingen, guon soarten kieze ek plakken ûnder strûken. De measte soarten lizze twa aaien. Opfallend by de fûgels yn it skaai is dat it earste aai folle lytser is as it twadde aai en dat jildt namste mear foar de grutte túfpinguïn.  

De fûgels binne oanpast oan in rûch klimaat mei kâlde wetterstreamen. Se briede yn 'e regel yn grutte, tichte koloanjes, faak op steile rotskusten of subantarktyske eilannen. De measte soarten komme allinnich yn 'e briedtiid en foar it ferfearjen oan lân, de rest fan 'e tiid foerazjearje se op iepen see. 

Se kinne tige goed dûke fan 20 oant 60 m djip, guon soarten geane noch djipper as 100 m. Se foerazjearje op kreefteftigen, krill, lytse fisken en inketfisk.  

In grut part fan 'e soarten wurde bedrige yn it bestean en de oantallen fan 'e measte soarten binne yn desinnia tiid dramatysk ôfnommen. Klimaatferoaring en it oerbefiskjen foarmje in grutte bedriging foar de túfpinguïns. 

## Soarten
Der binne hjoed-de-dei noch acht soarten yn it skaai. De Chathampinguïn is bekend fan subfosile bonken en stoar nei alle gedachten gaueftich út nei't Polyneezjers om 1500 hinne op 'e Chatmaneilannen oan lân gyngen.
De Herne

**De Herne** (*Den Hoorn*; Teksels: *De Hoore*) is in lyts doarp op it eilân Teksel, yn de provinsje Noard-Hollân yn Nederlân. It is it súdlikste doarp op it eilân; mei allinnich de útbuorren fan de fearhaven fan It Herntsje súdliker. It doarp leit oan 'e râne fan in útwreide dúngebiet. De jeugdherberch De Stolp leit krekt bûten it doarp.

## Skiednis
De oarspronklike delsetting op it plak fan it hjoeddeiske De Herne (*De Alde Herne*) waard yn 1398 ôfbaarnd by de Hoekske en Kabbeljauske Tsierderijen. It hjoeddeiske De Herne lei earst fuort oan 'e kust, mar ferskode stadichoan nei it binnenlân as gefolch fan lânoanwinning. De ynwenners libben earst fan lânbou, fiskerij en feehâlderij. Fan 'e 17e iuw ôf waard ynternasjonale keapfardij in wichtige ekonomyske sektor. In protte ynwenners fan De Herne wurken yn dy perioade as loadsen. Dy yndustry naam yn belang ôf, nei de oanlis fan it Noard-Hollânsk Kanaal (foltôge yn 1824) en it Noardseekanaal (foltôge yn 1875). In protte ynwenners fûnen doe wurk yn 'e nij opkommende blomkweekyndustry.

## Bezienswaardigheden
De Herne hat 21 kulturele monuminten dy't oanwiisd binne as Ryksmonuminten. Grif is de bekendste de tsjerke fan 'e stêd, mei syn karakteristike wite toer, boud tusken 1425 en 1450.

## Bekende persoanen
* Bart Schenkeveld (* 1991), fuotballer

## Keppelings om útens

* Webside fan 'e stêd (Nederlânsk)
Auke van der Graaf

**Auke van der Graaf** (Berltsum, 6 july 1978) is in earder Frysk keatser, en winner fan it klaverke Fjouwer.

Van der Graaf helle 401 punten foar it ivich keatsklassemint. Doe't er sechstjin jier âld wie wûn Auke foar Berltsum de Freulepartij yn Wommels en mocht it tradisjonele gouden horloazje yn ûntfangst nimme. Twa jier letter, yn 1996, wûn er de Jong Nederlânpartij.

Yn 1998 wûn er mei Johan Okkinga fan Arum en Sake Porte fan Winsum foar de earste kear de PC. It jier derop wûn itselde partoer foar de twadde kear de PC. Auke van der Graaf waard ta kening útroppen. En as klap op de fjoerpylk wûn hy yn 2004 de Bûnspartij foar Senioaren. It soe dêrnei trije jier duorje foar't er yn 2007 foar de tredde kear de PC winne soe; dizze kear wiene Johan van der Meulen fan Broeksterwâld en Taeke Triemstra fan Sint-Jabik syn maten. It jier derop wûn er foar de fjirde en lêste kear de PC, no mei Jochum Bouma fan Easterlittens en Douwe Groenendijk fan It Hearrenfean, yn septimber fan dat jier naam er op de Aldehoupartij yn Ljouwert ôfskied fan de haadklasse.

## Prizen
* 1994 - Freule 1e priis
* 1995 - Jong Nederlân 4e priis
* 1996 - Jong Nederlân 1e priis
* 1997 - Jong Nederlân 1e priis
* 1998 - Jong Nederlân 1e priis
* 1998 - PC 1e priis
* 1999 - Jong Nederlân 1e priis
* 1999 - de Bond 6e priis
* 1999 - PC 1e priis 
* 2000 - Jong Nederlân 3e priis
* 2000 - de Bond 6e priis
* 2001 - de Bond 4e priis
* 2004 - de Bond 1e priis
* 2005 - de Bond 2e priis
* 2005 - PC 3e priis
* 2006 - de Bond 2e priis
* 2007 - de Bond 1e priis
* 2007 - PC 1e priis
* 2008 - de Bond 2e priis
* 2008 - PC 1e priis
Chathampinguïn

De **Chathampinguïn** (*Eudyptes warhami*) is in útstoarne endemyske pinguïnsoarte, dy't op 'e Chathameilannen libbe. Hjoed-de-dei is de fûgel allinne bekend fan subfossile bonken. Nei alle gedachten stoar de soarte yn 150 oant 200 jier út nei't Polyneezjers om 1500 hinne op 'e eilannen oankamen en jacht makken op 'e fûgel. 

## Untdekking en beskriuwing
Alle jierren waarden bonken fan túfpinguïns (*Eudyptes*) fûn yn subfossile ôfsettings op it haadeilân Chatham. Se waarden doe indintifisearre as Fjordlântúfpinguïn of grutte túfpinguïn, maar Tennyson en Millener ûntdutsen yn 1994 dat de subfossilen fan beide soarten ferskilden en nei alle gedachten in soarte fertsjintwurdigen dy't endemysk foar de Chathameilanden wie. Yn 'e stúdzje waard de soarte Chathameilân túfpinguïn neamd, mar der folge gjin formele beskriuwing en beneaming. 

Earst yn 2019 waard de soarte wittenskiplik beskreaun nei't in ferlykjende stúdzje fan it mitochondriaal DNA fan 'e Eudyptes-pinguïns oantoanden dat de populaasje op 'e Chathameilannen mei wissens in aparte soarte wie. De soarte hat him tusken 1,1 en 2,5 miljoen jier lyn fan syn neiste sibbe, de grutte túfpinguïn fan'e Antypoade-eilannen, ôfskaat.  

## Fersprieding
De Chathampinguïn wie endemysk foar de Chathameilannen. Bonken fan 'e Chathampinguïn binne ek op ferskillende subfossile en archeologyske lokaasjes op it fêstelân fan Nij-Seelân fûn, wêrûnder de gebieten Wairarapa, Banks Peninsula, Marlborough en Paekākāriki. Nei alle gedachten fertsjintwurdigen dy fûgels ferdwaalde bisten fan 'e Chathameilannen, dy't net op 'e briedlokaasjes mar op it fêstelân oankamen. Op 'e selde wize binne der op 'e Chathameilannen ek subfossile bonken fan 'e grutte túfpinguïn fûn, dy't nei alle gedachten ek ferdwaalde fûgels fertsjintwurdigen.

## Utstjerren
De Chathameilannen waarden om 1500 n.Kr. hinne troch Polyneezjers kolonisearre. Nei alle gedachten waard de Chathampinguïn yn 150 oant 200 jier tiid troch jacht op it bist útroege, tegearre mei in soad oare fûgelsoarten en ien soarte seeliuw. It is frij wis dat de pinguïn net mear bestie doe't de Europeanen op 'e Chathameilannen oankamen. 

Der bestiet lykwols ek in ferhaal dat de soarte noch oan 'e ein fan 'e 19e iuw bestie, om't der in gefal wie fan in túfpinguïn dy't dêr om 1871 of 1872 in pear wiken finzen holden waard. De soarte waard as *Eudyptes pachyrhynchus* oantsjut, de moderne wittenskiplike namme foar de Fjordlântúfpinguïn. Doe koe de namme ek ferwize nei de Snarestúfpinguïn (*E. robustus*) en de grutte túfpinguïn (*E. sclateri*). Túfpinguïns binne regelmjittige besikers fan 'e Chathameilannen en der binne teminsten trije soarten registrearre: de Snarestúfpinguïn, de grutte túfpinguïn en in lid fan 'e rotspinguïngroep. Nei alle gedachten hat de finzen fûgel ien fan dy trije soarten west.
Conny Vink

**Conny Vink** (Culemborg, 6 juny 1945) is in Nederlânske sjongster.

## Wurkpaad
Vink is ûnder oare bekend fan de hits *Bossa Nova Boy* (1967), *De Toeteraar* (1969), *Maak je niet dik (dun is de mode)* (1970) en *Dansen is plezier voor twee* (1976). Ek spile sy yn de revu *Blij Blijven* mei André van Duin en Frans van Dusschoten. Conny Vink wie begjin jierren santich foaral bekend troch de platen dy't se makke mei it bernekoar De Schellebellen (ûnder lieding fan diriginte Paula van Alphen). 

Har earste optreden wie yn 1959 op de bûnte fêsteljûn foar in katolike frouljusmienskip. Yn maaie 1963 wie sy foar it earst op telefyzje te sjen, yn it programma *Toonladders*. Yn 1968 die se mei oan it Nasjonaal sjongfestival 1968 yn Utert mei it ferske *Hé, moet je bij mij zijn*, en yn 1969 nochris mei *De Toeteraar*. Yn 2003 waard sy riddere yn de Oarder fan Oranje-Nassau.

## Diskografy
### Albums
* 1968 - *Conny Vink*
* 1970 - *Er op uit met de Schellebellen* (Conny Vink & De Schellebellen, û.l.f. Paula van Alphen)
* 1972 - *De lievelingsliedjes van Conny Vink*
* 1972 - *Instuif met Conny Vink en De Schellebellen* (Conny Vink & De Schellebellen)
* 1979 - *Met Conny naar de dierentuin* (Conny Vink & kinderkoor De Waagzangertjes)
* 1993 - *Conny Vink*
* 1996 - *De Tijd Gaat Voorbij*

### Singles
* 1964 - *Whisky en kruit*
* 1967 - *Bossa Nova Boy*
* 1967 - *Uitgebloeid*
* 1967 - *Jij Bestaat*
* 1968 - *Hee, moet je bij mij zijn*
* 1969 - *De toeteraar*
* 1969 - *Zoem, zoem, zoem*
* 1969 - *Der Rest war schweigen*
* 1970 - *Ik wil jou in een kooitje (L'oiseau Sur la Branche)*
* 1970 - *Maak je niet dik (dun is de mode)* (Conny Vink en de Schellebellen)
* 1971 - *Een Irish coffee of drie*
* 1971 - *Nou, tot ziens*
* 1971 - *Ben je betoeterd*  (Conny Vink en de Schellebellen)
* 1972 - *Chiribi chiriba chiriboe*
* 1972 - *Mijn Utrecht*
* 1974 - *In de winter*
* 1974 - *Ik zie, ik zie wat jij niet ziet*
* 1975 - *Hij heeft mijn knie gezien* (net útbrocht)
* 1976 - *Dansen is plezier voor twee*
* 1976 - *In Petersburg*
* 1977 - *Fiësta de la playa*
* 1978 - *Hallo school*
* 1980 - *Samen*
* 1981 - *Van Washington naar Moskou*
* 1982 - *Wie ben jij*
* 1982 - *Hé, wat doe je midden in de nacht in dit café*
* 1982 - *Smurfen televisielied* (Conny Vink en de Smurfen)
* 1983 - *Gargamel* (Conny Vink en de Smurfen)
* 1986 - *In Moskou*
* 1986 - *Bananas en ananas*
* 1987 - *De hutsie klutsie*
* 1990 - *Hiep hiep hoera*
* 1990 - *Cook-a gudumba*
* 1991 - *Die bleke oude foto*
* 1993 - *De liefde is zo mooi*
* 2019 - *Het leven is een schilderij*
A Christmas Carol (betsjuttingsside)

"**A Christmas Carol**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**[[A Christmas Carol]]* (yn it Frysk oerset as *In Krystliet yn Proaza*), in ferneamde krystnovelle fan Charles Dickens út 1843 

## Films
*''A Christmas Carol'' (film út 1908), in Amerikaanske stomme film út 1908 mei Thomas Ricketts as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (film út 1910), in Amerikaanske stomme film út 1910 mei Marc McDermott as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (film út 1938), in Amerikaanske film út 1938 mei Reginald Owen as Scrooge
*''Scrooge'' (film út 1951), in Britske film út 1951 mei Alastair Sim yn 'e titelrol; yn 'e Feriene Steaten útbrocht ûnder de titel *A Christmas Carol*
*''A Christmas Carol'' (film út 1960), in Britske koarte film út 1960
*''Scrooge'' (film út 1970), in Britsk-Amerikaanske filmmusical út 1970
*''A Christmas Carol'' (film út 1982), in Australyske tillefyzjetekenfilm út 1982
*''A Christmas Carol'' (film út 1984), in Britsk-Amerikaanske tillefyzjefilm út 1984 mei George C. Scott as Scrooge
**[[The Muppet Christmas Carol]]*, in Amerikaanske film út 1992 mei Michael Caine as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (film út 1997), in Amerikaanske tekenfilm út 1997
*''A Christmas Carol'' (film út 1999), in Amerikaanske film út 1999 mei Patrick Stewart as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (film út 2000), in Britske tillefyzjefilm út 2000 mei Ross Kemp as Scrooge
**[[Christmas Carol: The Movie]]*, in Britske tekenfilm út 2001
*''A Christmas Carol'' (film út 2004), in Amerikaanske tillefyzjefilmmusical út 2004 mei Kelsey Grammer as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (film út 2006), in Britsk-Dútske tekenfilm út 2006
*''A Christmas Carol'' (film út 2009), in Amerikaanske tekenfilm út 2009
*''A Christmas Carol'' (film út 2020), in Britske dûnsfilm út 2020

## Tillefyzje
**[[The Christmas Carol]]*, in Amerikaanske tillefyzjespecial út 1949 mei Taylor Holmes as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (tillefyzjespecial), in Amerikaanske tillefyzjetekenfilmspecial út 1971 
*''A Christmas Carol'' (film út 1982), in Australyske tillefyzjetekenfilm út 1982
*''A Christmas Carol'' (film út 1984), in Britsk-Amerikaanske tillefyzjefilm út 1984 mei George C. Scott as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (film út 2000), in Britske tillefyzjefilm út 2000 mei Ross Kemp as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (film út 2004), in Amerikaanske tillefyzjefilmmusical út 2004 mei Kelsey Grammer as Scrooge
*''A Christmas Carol'' (tillefyzjesearje), in Britske dramasearje út 2019 mei Guy Pearce as Scrooge
**[[A Christmas Carol Goes Wrong]]*, in Britske komyske tillefyzjespecial út 2017

## Toaniel
*''A Christmas Carol'' (toanielstik út 1988), in toanielstik út 1988 mei Patrick Stewart
*''A Christmas Carol'' (musical), in toanielmusical út 1994 fan Alan Menken
*''A Christmas Carol'' (toanielstik út 2017), in toanieladaptaasje fan Jack Thorne út 2017
**[[A Christmas Carol: A Ghost Story]]*, in toanieladaptaasje fan Mark Gatiss út 2021

## Oar
**[[In the Bleak Midwinter]]*, ek bekend as *A Christmas Carol*, in gedicht fan Christina Rossetti út 1872
Caifassiminskehaai

De **caifassiminskehaai** of **Caifassi's minskehaai** (wittenskiplike namme: *Carcharodon caifassii*), ek wol **Caifassi's wite haai** neamd, is in útstoarne haai út it boppeskift fan 'e helmhaaien (*Galeomorphi*), it skift fan 'e makrielhaaien (*Lamniformes*), de famylje fan 'e hjerringhaaien (*Lamnidae*) en it skaai fan 'e minskehaaien (*Carcharodon*).

## Beskriuwing
De caifassiminskehaai libbe fan it Ier-Mioseen (23&nbsp;miljoen jier lyn) oant yn it Plioseen (5,3–3,5&nbsp;miljoen jier lyn). Fossilen binne fûn yn Itaalje, Afrika en Noard-Amearika. Dizze haai waard foar it earst wittenskiplik beskreaun troch troch de Italjaanske paleöntolooch Roberto Massimo Lawley (1818–1881). De wittenskiplike namme is in earbetoan oan 'e Italjaanske malakolooch Bartolomeo Caifassi (1828–1906). 

Tradisjoneel wurdt de caifassiminskehaai beskôge as in soarte dy't nau besibbe wie oan 'e ek tsjintwurdich noch foarkommende wite haai of minskehaai (*Carcharodon carcharias*). Dêrfandinne dat dit bist yndield wurdt yn it skaai fan 'e minskehaaien. Nij ûndersyk liket der anno 2025 lykwols op te wizen dat de caifassiminskehaai eins in iere foarm fan 'e megalodon (*Otodus megalodon*) wie. As dat sa is (wat noch net wis is), soe *Carcharodon caifassi* in jonger synonym fan fan *Otodus megalodon* wêze en dêrmei op himsels gjin jildige taksonomyske namme.
Snareseilannen

De **Snareseilannen**, of koartwei de **Snares**, binne in groep fan eilannen súdlik fan it Sudereilân Nij-Seelân op likernôch 200 km bûten de kust. De eilannen besteane út North East Island, Broughton Island en de Western Chain. De Snareseilannen ha byinoar in oerflak fan 3,5 km².

De eilannen binne op 23 novimber 1791 op syn Vancouver Expedition ûnder lieding fan kaptein George Vancouver ûntdutsen, mar wienen al bekend by de Maoary, dy't de eilannen *Tini Heke* en it grutste eilân *Te Taniwha* neamden, itjinge it seemûnster betsjut.

Oars as oare subantarktyske eilannen hienen de Snareseilannen net mei walfiskfarders, jacht op seehûnen en grutte minsklike feroarings te meitsjen. Ek ha minsken nea grutte bisten lykas fee op de eilannen yntrodusearre.

Op 'e eilannen libje in oantal endemyske fûgels, lykas de Snarestúfpinguïn (*Eudyptes robustus*) en de Snaressnip (*Coenocorypha aucklandica heugli*), mar ek endemyske wringeleazen. North East Island hat in soad bosk en is ien fan 'e meast belangrike briedplakken fan 'e skiere mok (*Puffinus griseus*). Yn 'e briedtiid, dy't tusken novimber en april leit, binne der likernôch 3 miljoen eksimplaren op 'e eilannen te finen. 

Fan 'e sûchdieren komme Nijseelânske seebearen (*Arctocephalus forsteri*) foar. Ek bringe út en troch Nijseelânske seeliuwen (*Phocarctos hookeri*) in besite oan 'e eilannen 

De eilannen wurde goed beskerme en tagong is reglemintearre. It gebiet is ien fan 'e fiif Nijseelânske subantarktyske eilannegroepen, dy't sûnt 1998 ûnder it wrâlderfgoed fan UNESCO falle ûnder de namme Nijseelânske Sub-Antarktyske eilannen.


Broughton Island 1.JPG|Broughton Island.
Snares N Promonotory.jpg|North Eastern End.


Snares Penguin (Eudyptes robustus) -group.jpg|Snarespinguïn.
Snares snipe, tutukiwi Coenocorypha huegeli.jpg|Snaressnip.


## Keppeling om utens
* UNESCO
* Department of Conservation
Volt Nederlân

**Volt Nederlân (Volt)** is in politike partij yn Nederlân.

De partij is pro Jeropeeske Uny en waard yn 2018 oprjochte.

Partijlieder is Laurens Dassen.

## Fertsjintwurdiging

## Keppelings om utens
* Webside Volt Nederlân
* Volt Nederlân op www.parlement.com
Heideljurken

**Heideljurken** (*Lullula*) foarmje in monotypysk skaai fan sjongfûgels út de famylje ljurkfûgels (*Alaudidae*).

## Soarten
JA21

**JA21**  (statutêr: *Conservatieve Liberalen*, of *Het Juiste Antwoord ’21* - Frysk: *It Juste Antwurd '21*) is in politike partij yn Nederlân.

De partij is konservatyf-liberaal en nasjonalistysk, en waard yn 2020 oprjochte.

Partijlieder is Joost Eerdmans.

## Fertsjintwurdiging

## Keppelings om utens
* Webside JA21
* JA21 op www.parlement.com
Ljurken

**Ljurken** (*Alauda*) foarmje in skaai fan sjongfûgels út de famylje ljurkfûgels (*Alaudidae*).

It binne middelgrutte sjongfûgels mei in meast brún en streke fearrekleed, in tige goed kamûflaazjekleed yn iepen lânskippen. De soarte kent gjin seksueel dimorfisme. De stevige snaffel is geskikt foar it iten fan sied, mar yn it briedseizoen ite de fûgels ek ynsekten. 

Ljurken binne sterk oan 'e grûn bûn en briede ek op 'e grûn, meast yn in kûltsje of nêst tusken lege begroeiïng. It baltsgedrach is opfallend: mantsjes meitsje in sangflecht en bliuwe heech boppe de grûn hingjen. De fûgels ha in foarkar foar iepen lânskip lykas ikkers, steppes en healwoastyn. 
## Soarten
Easterske ljurk

De **easterske ljurk** (*Alauda gulgula*) is in fûgel yn it skaai fan 'e ljurken (*Alaudidae*) út de famylje ljurkfûgels (*Alaudidae*). De fûgel libbet yn iepen gebieten fan Yndia, Súdeast-Aazje en Sina, dêr't er sied en ynsekten yt.

## Beskriuwing
Easterske ljurken wurde sawat 16 sm lang. Se hawwe boppe in gielbrún fearrekleed mei in strekepatroan. De bûtenste sturtfearren binne wyt. De fûgel hat in koarte túf. Beide skaaien binne ferlyker.

De easterske ljurk ferskilt fan 'e Euraziatyske ljurk. Hy is lytser en hat in langere en spitsere snaffel. De bûtenste sturtfearren binne bleker en hy mist yn 'e flecht de wite efterrâne. 

## Fersprieding
De soarte libbet meastentiids yn iepen gebieten mei koarte fegetaasje, lykas greiden, sompen, rânen fan marren, ensfh. De soarte mijt boskgebieten, alhoewol't er  ek yn grutte iepen boskplakken sjoen wurdt. Hy oerwinteret yn 'e súdlike dielen fan syn ferspriedingsgebiet.

Der wurde trettjin ûndersoarten erkend: 

* *A. g. lhamarum* (de lytse Kasjmierljurk): libbet yn it Pamirberchtme en de westlike Himalaya.
* *A. g. inopinata*: Wurdt op it Tibetaanske Plato en noardwestlik Sina oantroffen.
* *A. g. vernayi*: Wurdt yn 'e eastlike Himalaya en súdwestlik Sina sjoen.
* *A. g. inconspicua*: Oarspronklik beskreaun as in aparte soarte. Libbet fan súdlik Kazachstan oant eastlik Iran, Pakistan en noardwestlik Yndia.
* *A. g. gulgula*: Wurdt fan Noard- en Sintraal-Yndia oant Sry Lanka en eastlik oant noardlik Yndosina oantroffen.
* *A. g. dharmakumarsinhjii*: Wurdt oantroffen yn West- en Sintraal-Yndia.
* *A. g. australis*: Oarspronklik beskreaun as in aparte soarte. Wurdt yn súdwestlik Yndia oantroffen.
* *A. g. weigoldi*: Wurdt yn Sintraal- en East-Sina oantroffen.
* *A. g. coelivox*: Oarspronklik beskreaun as in aparte soarte. Wurdt yn súdlik en súdeastlik Sina, noardlik Fjetnam.
* *A. g. sala*: Oarspronklik beskreaun as in aparte soarte. Wurdt op it eilân Hainan (foar Súdeast-Sina) oantroffen.
* *A. g. herberti*: Wurdt fan Sintraal- en East-Tailân oant Súd-Fjetnam oantroffen.
* *A. g. wattersi*: Oarspronklik beskreaun as in aparte soarte. Wurdt oantroffen yn Taiwan.
* *A. g. wolfei*: Wurdt op Luzon (noardlike Filipinen) oantroffen.

## Hâlden en dragen
Se ite sied en ynsekten. De soarte fleant faak omheech yn 'e loft, wjukkelt en sjongt foardat er wer delkomt. Manlike easterske ljurkjes kinne ek yn 'e loft sweve en sjonge om in wyfke te ynteresearjen.

## Status
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en de populaasje is grut. Oannommen wurdt dat de soarte yn oantal ôfnimt fanwegen ferlies fan habitat, mar net sa bot dat de fûgel as bedrige beskôge wurdt. De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) kategorisearret de populaasje dêrom as net bedrige  (*Least Concern*, 2025). Der bestiet gjin rûzing fan 'e wrâldpopulaasje, mar de soarte is algemien yn Pakistan, lokaal algemien yn Yndia, en frij algemien yn Nepal.
Rasoljurk

De **Rasoljurk** (*Alauda razae*) is in tige seldsume fûgel yn it skaai fan 'e ljurken (*Alaudidae*) út de famylje ljurkfûgels (*Alaudidae*). De fûgel is endemysk yn Kaapverdje.

## Ferskining
De likernôch 18 sm lange ljurkfûgel hat in opfallende tsjokke snaffel, fral by de mantsjes. It is in griisbrún fûgeltsje mei donkere streekjes en in koart, rjochtopsteand túfke. Fan ûnder is de fûgel ljochter, mar ek dêr mei streken. De soarte hat in soad fan 'e Euraziatyske ljurk, mar is lytser en hat koartere wjukken en in koartere sturt.

## Fersprieding
De soart is endemysk op in lyts en likernôch 7 km² diel fan it ûnbewenne Kaapverdyske eilân Raso. It leefgebiet bestiet út flak en omtrint ûnbegroeid gebiet fan fulkanyske jiske mei dêryn drûge bêden.

## Status
It ferspriedingsgebiet is tige beheind en de kâns op útstjerren dêrtroch grut. De grutte fan 'e populaasje waard yn 2016 op 250 oant 1.000 folwoeksen fûgels rûsd. Tusken de jierren 1960 en de jierren 1980 waard it oantal pearkes op noch mar 20 oant 50 rûsd. De soarte reägearret sterk op feroaringen yn it klimaat. Fierder nimme fiskers somtiden bisten lykas rotten, katten en hûnen mei nei it eilân. Dêrfandinne stiet de soarte as earnstich bedrige op de Reade list fan 'e IUCN.
Wytwjukljurk

De **wytwjukljurk** (*Alauda leucoptera*) is in fûgel yn it skaai fan 'e ljurken (*Alaudidae*) út de famylje ljurkfûgels (*Alaudidae*). 

## Ferskining
De fûgel wurdt 17 oant 19 sm lang en hat in spanwiidte fan sawat 35 sintimeter. De soarte hat in wyt, swart en readbrún wjukpatroan. De bûtenste hânfearren fan 'ew wjukken binne swart, de binnenste hânfearren wyt en de rest is readbrún. Boppe is de fûgel donkergriis en ûnder wyteftich. De krún fan it mantsje is net streke en readbrún en ek op it boarst ûntbrekt meast in streke patroan. Ek hat it mantsje in readbrún earplak. It wyfke hat fine streekjes op 'e griisbrune krún en op it boarst is in dúdlik streke patroan. Fierder binne mantsjes en wyfkes wakker allyk. Beide skaaien ha in wite eachstreek.

## Fersprieding
De fûgel komt foar op steppes, drûge heidefjilden en op kultuerlânskip fan Súd-Oekraïne nei it easten yn Sintraal-Aazje. It is in swalker yn Noardwest-Europa. 

## Hâlden en dragen

It briedseizoen leit fan ein april of begjin maaie oant begjin augustus. It nêst wurdt boud yn in kûltsje op 'e grûn,  meastentiids tusken in pôle gers, en beklaaid mei fyn gers. In lechsel bestiet út fiif oant seis aaikes fan ferskillende kleuren, dy't yn 12 oant 13 dagen troch it wyfke útbret wurde. 

De fûgel yt sied en simmerdeis fral ynsekten. Winterdeis trekke de fûgels fan it noardlike briedgebiet nei it suden, wylst dy fan it súdlike briedgebiet stânfûgels binne. 

## Status
Neffens in rûge rûzing fan 2012 hat de wytwjukljurk in wrâldpopulaasje fan 100.000 oant 500.000 folwoeksen fûgels. Oannommen wurdt dat likernôch 20% fan 'e folsleine populaasje yn Europa briedt. De oantallen rinne tebek troch kultivaasje fan it lân. Op 'e Reade list fan 'e IUCN stiet de fûgel as net bedrige (*Least Concern*, 2018).
Johannes Dijkstra

; Johannes Dijkstra kin ferwize nei: 
* in Frysk ûnderwizer, frisiast en sjoernalist berne yn 1893, Johannes Klazes Dijkstra
* in Nederlânsk keunster berne yn 1896, Johan Dijkstra (keunstner)
* in Frysk keatser berne yn 1968, Johannes Gerrit Dijkstra
Johan van der Meulen

**Johan van der Meulen** (Broeksterwâld, 24 febrewaris 1984) is in earder Frysk keatser.

Van der Meulen helle 358 punten foar it ivich keatsklassemint. Yn 2006 wûn er mei Kor Zittema fan Bitgum en Taeke Triemstra fan Sint-Jabik foar de earste kear de PC. It jier derop wûn er foar de twadde kear de PC, dy kear mei Auke van der Graaf fan Berlstum en Taeke Triemstra. Johan van der Meulen waard ta kening útroppen. Seis jier dêrnei werhelle er dat nochris, no mei Renze Pieter Hiemstra fan Sint-Jabik en Hylke Bruinsma fan Minnertsgea as maten. 

Yn 2016 naam er op de Aldehoupartij yn Ljouwert mei in earste priis ôfskied fan de haadklasse. Dêrnei hat Van der Meulen noch in pear kear oan in ôfdielingswedstriid mei dien, sa wûn er yn 2018 dochs noch de Bûnspartij foar Senioaren.

## Prizen
* 1999 - Freule 5e priis
* 2001 - Freule 3e priis
* 2004 - Jong Nederlân 3e priis
* 2004 - PC 3e priis
* 2005 - PC 2e priis
* 2006 - PC 1e priis
* 2007 - PC 1e priis
* 2008 - PC 3e priis
* 2012 - PC 3e priis
* 2013 - PC 1e priis
* 2014 - de Bond 2e priis
* 2015 - de Bond 2e priis
* 2018 - de Bond 1e priis
Douwe Groenendijk

**Douwe Groenendijk** (Penjum, 11 augustus 1978) is in earder Frysk keatser.

Groenendijk helle 279 punten foar it ivich keatsklassemint. Yn 2008 wûn er mei Jochum Bouma fan Easterlittens en Auke van der Graaf fan Berltsum de PC. Douwe Groenendijk waard ta kening útroppen. Yn 2009 naam er op de Aldehoupartij yn Ljouwert mei in earste priis ôfskied fan de haadklasse.

## Prizen
* 1996 - de Bond 7e prijs
* 1997 - de Bond 7e prijs
* 1998 - Jong Nederlân 3e prijs
* 1999 - de Bond 3e prijs
* 1999 - PC 3e prijs
* 2002 - de Bond 1e prijs
* 2002 - PC 3e prijs
* 2003 - de Bond 2e prijs
* 2004 - PC 2e prijs
* 2006 - de Bond 4e prijs
* 2007 - de Bond 6e prijs
* 2008 - PC 1e prijs 
* 2009 - de Bond 4e prijs
* 2010 - de Bond 4e prijs
Thomas van Zuiden

**Thomas van Zuiden** (Tsjerkwert, 21 jannewaris 1991) is in earder Frysk keatser.

Van Zuiden helle 64 punten foar it ivich keatsklassemint. Yn 2012 wûn er mei Hendrik Tolsma fan Goutum en René Anema fan Balk foar de earste kear de PC, Thomas van Zuiden waard ta kening útroppen. Seis jier letter wûn er foar de twadde kear de PC, dy kear mei syn broer Peter fan Tsjerkwert en Allard Hoekstra fan Frjentsjer.  

Yn juny 2022 naam er yn Dronryp ôfskied fan de haadklasse, fanwegen in blessuere oan 'e knibels. Dêrnei hat van Zuiden noch in pear kear oan in ôfdielingswedstriid mei dien.

## Prizen
* 2006 - Freule 5e priis
* 2008 - Jong Nederlân 3e priis
* 2010 - Jong Nederlân 3e priis
* 2010 - PC 3e priis
* 2012 - Jong Nederlân 3e priis
* 2012 - PC 1e priis 
* 2012 - de Bond 4e priis
* 2014 - de Bond 6e priis
* 2015 - PC 3e priis
* 2018 - PC 1e priis
* 2019 - de Bond 6e priis
* 2025 - de Bond 3e priis
Renze Pieter Hiemstra

**Renze Pieter Hiemstra** (Sweins, 23 july 1985) is in earder Frysk keatser en fiiffâldich PC winner.

Hiemstra helle 510 punten foar it ivich keatsklassemint. Yn 2013 wûn er mei Johan van der Meulen fan Bitgummole en Hylke Bruinsma fan Minnertsgea foar de earste kear de PC, Renze Pieter Hiemstra waard ta kening útroppen. Dernei soe er noch fjouwer kear de PC winne, foar de fjirde en lêste kear yn 2023, no mei Tjisse Steenstra fan Bitgummole en Hans Wassenaar fan Ljouwert as maten. Ein dat jier naam er op de Aldehoupartij yn Ljouwert ôfskied fan de haadklasse.

## Prizen
* 2004 - Jong Nederlân 2e priis
* 2006 - Jong Nederlân 4e priis
* 2006 - de Bond 6e priis
* 2007 - Jong Nederlân 4e priis
* 2008 - de Bond 1e priis
* 2011 - de Bond 4e priis
* 2012 - de Bond 1e priis
* 2013 - de Bond 3e priis
* 2013 - PC 1e priis
* 2015 - de Bond 3e priis
* 2015 - PC 2e priis
* 2016 - de Bond 3e priis
* 2016 - PC 1e priis
* 2018 - de Bond 5e priis
* 2018 - PC 3e priis
* 2019 - PC 1e priis
* 2021 - PC 3e priis
* 2022 - PC 1e priis
* 2023 - PC 1e priis
Johannes Gerrit Dijkstra

**Johannes Gerrit Dijkstra** (Wergea, 6 septimber 1968) is in earder Frysk keatser.

Dijkstra helle 258 punten foar it ivich keatsklassemint. Hy groeide op yn Aldebiltsyl, dêr't syn heit ûnderwizer wie. Johannes Gerrit kaam út in echte keatsfamylje, syn pake wie jierrenlang ponghâlder fan de KNKB en syn heit Gerrit wûn op de PC fan 1963 de twadde en op dy fan 1964 de tredde priis. Johannes Gerrit wûn yn 1994 foar it earst de Bûnspartij foar Senioaren. Yn 2003 wûn er mei Karel Nijman fan Ljouwert en Folkert van der Wei fan Wytmarsum ûnferwachts de PC, Johannes Gerrit Dijkstra waard ta kening útroppen. 

Yn 2006 sleat er nei tweintich jier syn karriêre as haadklasse keatser ôf. 

## Prizen
* 1988 - de Bond 10e priis
* 1990 - de Bond 6e priis
* 1994 - de Bond 1e priis
* 1994 - PC 3e priis
* 1995 - de Bond 1e priis
* 1996 - de Bond 4e priis
* 1997 - PC 3e priis
* 1998 - de Bond 1e priis
* 1998 - PC 3e priis
* 1999 - de Bond 3e priis
* 1999 - PC 3e priis
* 2000 - de Bond 4e priis
* 2002 - de Bond 3e priis
* 2003 - de Bond 7e priis
* 2003 - PC 1e priis
Cornelis Terpstra

**Cornelis Terpstra** (Minnertsgea, 19 maaie 1982) is in earder Frysk keatser en winner fan it klaverke Fjouwer.

Terpstra helle 210 punten foar it ivich keatsklassemint. Doe't er fytjin jier âld wie wûn Cornelis foar de keatsferiening Minnertsgea út Minnertsgea de Freulepartij yn Wommels en mocht it tradisjonele gouden horloazje yn ûntfangst nimme. Trije jier letter, yn 2000, wûn er de Jong Nederlânpartij. 

Yn 2002 wûn er mei Rutmer van der Meer fan Wergea en Jacob Wassenaar fan Minnertsgea foar de PC. Cornelis Terpstra waard ta kening útroppen. En as klap op de fjoerpylk wûn Terpstra it jier derop de Bûnspartij foar Senioaren.

Yn 2004 hie Terpstra yn it begjin fan it seizoen te meitsjen mei de neifleagen fan de sykte fan Pfeiffer en op Bûnspartij  moast er nei de twadde omloop ôfheakje. Yn septimber 2006 kaam der foar earst in abrupt in ein oan de betreklik koarte haadklassekarriêre fan Terpstra. By it kitesurfen rekke er slim blessearre. Hy bliek letsel oan syn krúsbannen, knibbelbannen, pezen en spieren oprûn te hawwen. Nei in ôfwêzigens fan seis jier ferskynde Cornelis Terpstra yn 2012 wer op it keatsfjild, mei in brace om syn skonk fanwege bliuwende beheiningen as gefolch fan it surf ûngelok. Yn 2016 naam er, mei opnij in plak yn de PC-finale, definityf ôfskied fan de keatssport.

## Prizen
* 1997 - Freule 1e priis
* 1999 - Jong Nederlân 2e priis
* 2000 - Jong Nederlân 1e priis
* 2002 - Jong Nederlân 1e priis
* 2002 - PC 1e priis
* 2003 - Jong Nederlân 2e priis
* 2004 - Jong Nederlân 1e priis
* 2003 - de Bond 1e priis
* 2004 - PC 3e priis
* 2005 - de Bond 1e priis
* 2005 - PC 2e priis
* 2012 - de Bond 4e priis
* 2013 - de Bond 3e priis
* 2013 - PC 2e priis
* 2014 - de Bond 2e priis
* 2014 - PC 3e priis
* 2016 - PC 2e priis
Johannes Westra

**Johannes Westra** (Ljouwert, 8 jannewaris 1946) is in earder Frysk keatser, sportbestjoerder en winner fan it klaverke Fjouwer.

Westra helle 379 punten foar it ivich keatsklassemint. Doe't er fjirtjin jier âld wie wûn Johannes foar Ljouwert de Freulepartij yn Wommels en mocht it tradisjonele gouden horloazje yn ûntfangst nimme. Fjouwer jier letter, yn 1964, wûn er de Jong Nederlânpartij. 

Yn 1968 wûn er mei Johan van Seijst fan Frjentsjer en Tamme Velstra fan Baard foar de earste kear de PC. in jier letter wûn er foar de twadde kear de PC, dy kear mei Johan van Seijst en Sikke Sikkema beide fan Frjentsjer. En as klap op de fjoerpylk wûn Westra sân jier letter de Bûnspartij foar Senioaren.

Nei syn karriêre as keatser hat Johannes in wichtige rol spile as bestjoerder yn de keatssport. Fan 1988 oant 1998 wie Westra foarsitter fan it Keatsbûn, en fan 2010 oant 2016 foarsitter fan de PC as opfolger fan Minne Dijkstra.

## Prizen
* 1960 - Freule 1e priis
* 1963 - Jong Nederlân 3e priis
* 1964 - Jong Nederlân 1e priis
* 1965 - de Bond 3e priis
* 1966 - de Bond 2e priis
* 1966 - PC 3e priis
* 1967 - PC 2e priis
* 1968 - de Bond 4e priis
* 1968 - PC 1e priis
* 1969 - de Bond 4e priis
* 1969 - PC 1e priis
* 1970 - de Bond 2e priis
* 1970 - PC 2e priis
* 1974 - de Bond 4e priis
* 1974 - PC 3e priis
* 1975 - de Bond 5e priis
* 1975 - PC 3e priis
* 1976 - de Bond 1e priis
* 1976 - PC 3e priis
* 1977 - PC 2e priis
Minne Dijkstra

; Minne Dijkstra kin ferwize nei: 
* in Frysk politikus berne yn 1937, Minne Dijkstra (politikus)
* in Frysk bestjoerder berne yn 1955, Minne Dijkstra (bestjoerder)
Sebrafink

De **sebrafink** (*Taeniopygia guttata*) is in lânseigen fink yn Yndoneezje en Austraalje en in tige faak foarkommende foliêrefûgel.

## Ferskining

De sebrafink hat in typyske reade koanyske snaffel en in wite en swarte fertikale streek ûnder it each, in griisblauwe kroan en mantel, brúngrize boppewjukken en in swartwyt bandearre boppesturt. Tusken mantsjes en wyfkes binne dúdlike ferskillen. It mantsje hat opfallende oranjereade eardekfearren en in griisblau boarst mei donkere ringen dy't einigje yn in swarte boarstbân. Under de swarte boarstbân is it mantsje fierder ljocht, wylst de flanken brúnoranje binne mei wite rûne plakjes. It wyfke is minder opfallend tekene en hat in griis earplak, in ljocht boarst en in ljochte ûnderkant

It fûgeltje mjit 10 oant 13 sm. 

## Fersprieding
De sebrafink is in nomadyske stânfûgel mei in ferspriedingsgebiet yn Yndoneezje en it grutste part fan Austraalje, útsein Tasmaanje en gebieten mei hege reinfal yn 'e noardlikste, súdeastlike en súdwestlike regio's. Bûten it haadferspriedingsgebiet is der ien befêstige waarnimming op Baly. 

De sebrafink wurdt op it stuit as monotypysk soarte behannele yn *Taeniopygia*, mar faak noch yn twa ûndersoarten ferdield. Fûgels yn Austraalje binne wat grutter as dy fan 'e Lytse Sûnda-eilannen.

* *Taeniopygia guttata guttata* (Timoreeske sebrafink) - de nominaatfoarm komt foar yn Yndoneezje, de Lytse Sûnda-eilannen (ynklusyf East-Timor) en oan 'e kust fan Austraalje.
* *Taeniopygia guttata castanotis* (Australyske sebrafink) - komt foar yn fûn yn it Australyske binnenlân.

De sebrafink is in yntrodusearre fûgel yn Portegal, Porto Riko en de Feriene Steaten (Kalifornje en Oregon). Der binne wylde populaasjes op ferskate lokaasjes yn dy lannen.

## Ekology
It habitat fan sebrafinken is gersryk, faak mei wetter en strûken, mar ek yn kultivearre gebieten. It dieet bestiet út sied, somtiden ek fruchten en ynsekten. Se wurde faak op 'e grûn waarnommen en griemt in soad by it iten, itjinge de fersprieding fan sied fan planten befoarderet. 

Se libje yn pearkes of lytse kloften. Wat nêstwensten oanbelanget binne se net sinnich en briede se yn beammen, boskjes, termiteheuvels, tusken spjalten fan rotsen of op gebouwen. Yn it wyld is de briedtiid fan augustus oant desimber, mar de briedtiid kin langer duorje. 

In lechsel kin bestiet út fjouwer oant maksimaal seis aaien. Mantsjes en wyfkes briede. Nei it útkommen fan 'e aaien duorret it twa wiken foardat de piken útfleane. Se binne earst griis mei in swarte snaffel.  

## Status
De IUCN behannelet de beide ûndersoarten elts foar himsels en beöardielet se as net bedrige.

## Koaifûgel
Sebrafinken binne net sinnige fûgels en maklik te hâlden. Se ha romte nedich om te fleanen en ek kalsiumsuppleminten. De fûgel hat yn finzenskip in grut tal kleurmutaasjes.
Sebrafinken

**Sebrafinken** (*Taeniopygia*) foarmje in fûgelskaai yn 'e famylje prachtfinken (*Estrildidae*). De fûgels fan it skaai komme op 'e Lytse Sûnda-eilannen en Austraalje foar. 

Guon ornitologen diele it skaai op yn ien soarte (de sebrafink) mei twa ûndersoarten, wylst oaren dy twa ûndersoarten as selsstannige soarten behannelje.

## Soarten
Maleiske dwerchspjocht

De **Maleiske dwerchspjocht** (*Sasia abnormis*) is in fûgel út de famylje spjochten (*Picidae*).

## Ferskining
De Maleiske dwerchspjocht is in tige lytse spjocht fan mar 8 oant 9,5 sm. De soarte hat mar in hiel koart sturtsje en in kompakt bealchje mei ûnder in oranjeread en boppe in olivegrien fearrekleed. De soarte roffelet ferrassend lûd foar sa'n lyts fûgeltsje. De Maleiske dwerchspjocht hat in soad fan 'e wynbraudwerchspjocht, mar mist de wite wynbrau.

## Fersprieding
De soarte komt foar yn Maleizje en de Grutte Sûnda-eilannen en wurdt yn twa ûndersoarten ferdield:

* *S. a. abnormis*: Maleizje en fan Sumatra oant Borneo.
* *S. a. magnirostris*: Nias (noardwestlik fan Sumatra).

## Habitat
De fûgel komt foar yn tichte jonge bosken fan leechlângebieten oant de legere bergen, faak yn bamboebosk. Hy libbet fral yn leechlizzende fegetaasje, selden yn hegere begroeiïng. 

## Status
Der bestiet gjin rûzing fan 'e populaasje mar de fûgel soe algemien foarkomme. Op 'e Reade list fan 'e IUCN stiet de soarte as net bedrige (*Least Concern*, 2024) klassifisearre.
Súdaziatyske dwerchspjochten

**Súdaziatyske dwerchspjochten** (*Sasia*) foarmje in fûgelskaai út 'e famylje spjochten (*Picidae*).

It skaai bestiet út twa soarten fan tige lytse spjochten fan likernôch 9 sm mei in kompakt bealchje, in koarte hals en in hiel koart sturtsje. Beide soarten komme yn Súd- oant Súdeast-Aazje foar. De typesoarte is *Sasia ochracea*.

## Soarten
Wynbraudwerchspjocht

De **wynbraudwerchspjocht** (*Sasia ochracea*) is in fûgel út de famylje spjochten (*Picidae*).

## Ferskining
De wytbraudwerchspjocht is in tige lyts spjochtsje mei in lichemslingte fan mar 9-10 sm, in tige koart sturtsje en in lytse snaffel. It fearrekleed is olivegrien oan 'e boppekant en oranjebrún oan 'e ûnderkant. Efter it each hat er in wite wynbrau, dêr't de namme nei ferwiist. It mantsje hat in goudgiel plak op 'e  foarholle, dat by it wyfke ûntbrekt. 

## Fersprieding
De soarte komt foar yn Súdeast-Aazje en telt trije ûndersoarten:

* *S. o. ochracea*: fan noardlik Yndia (Uttar Pradesh) en Nepal oant noardlik en sintraal Tailân en Fjetnam.
* *S. o. reichenowi*: súdlik Birma en súdwestik Tailân.
* *S. o. kinneari*: súdlik Sina (Yunnan en Guangxi)  en noardlik Fjetnam.

## Status
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar tocht wurdt dat er yn oantal ôfnimt, alhoewol net genôch om as bedrige beskôge te wurden. De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern, 2024).
Rodzige spjocht

De **rodzige spjocht** (*Micropternus brachyurus*; synonym: *Celeus brachyurus*) is in fûgel út de famylje spjochten (*Picidae*). 

## Ferskining
De rodzige spjocht is in 25 sm lange, readbrune spjocht mei in swarte bandearing. De soarte hat in frije koarte, swarte snaffel en mantsjes ha in read plak ûnder it each. 

## Fersprieding
De rodzige spjocht wurdt meastentiids ferdield yn alve ûndersoarten mei de folgjende ferdieling: 

* *Micropternus brachyurus humei* – komt foar fan noardlik Yndia, yn Himachal Pradesh oant westlik Nepal
* *Micropternus brachyurus jerdonii* – West-Yndia súdlik nei Sry Lanka
* *Micropternus brachyurus phaioceps* – Fan Sintraal-Nepal en East-Yndia oant súdeastlik Tibet, Myanmar, súdlik Sina en súdlik Tailân
* *Micropternus brachyurus fokiensis* – súdlik Sina en noardlik Fjetnam
* *Micropternus brachyurus holroydi* – Hainan
* *Micropternus brachyurus williamsoni* – súdlik en súdwestlik Tailân
* *Micropternus brachyurus annamensis* – Laos, Kambodja en súdlik en sintraal Fjetnam
* *Micropternus brachyurus badius* – Skiereilân Malakka oant Sumatra, Bangka, Belitung och Nias
* *Micropternus brachyurus brachyurus* – Java
* *Micropternus brachyurus badiosus* – Borneo och norra Natuna-eilannen

De fûgel is de iennige soarte yn it skaai *Micropternus*. Earder stie de soarte yn it skaai *[[Celeus]]*, mar in stúdzje wiisde út dat de soarte mear besibbe is oan 'e *[[Meiglyptes]]*.

De rodzige spjocht wurdt yn leafbosken en grienbliuwende bosken fan leechlân en hichten oant 1740 m oantroffen, mar ek op plantaazjes.

## Hâlden en dragen
It briedseizoen rint ôfhinklik fan 'e lokaasje tusken jannewaris oant juny yn 'e drûge tiid foar de moesson. Beide skaaien grave it nêst út yn nêsten fan beammychammels. Se ite ek fral mychammels.  De 2 oant 4 aaien binne wyt en mat en de ynkubaasjetiid is 12 oant 14 dagen. De jonge fûgels bliuwe yn it nêst en kinne nei 20 oant 25 dagen útfleane. De beide âlden bliuwe dan noch in skoft de jonge fûgels fuorjen.

## Status
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en ek de populaasje is grut, mar der wurdt tocht dat de soarte ôfnimt fanwegen habitatferneatiging, mar net genôch om as bedrige beskôge te wurden. De Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer (IUCN) kategorisearret de soarte dêrom as net bedrige (*Least Concern*, 2024). Der is gjin rûzing fan 'e wrâldpopulaasje.
Rodzige spjochten

**Rodzige spjochten** (*Micropternus*) foarmje in fûgelskaai út de famylje spjochten (*Picidae*). It skaai telt mar ien soarte, de rodzige spjocht.

## Soarten
Yunnan

**Yunnan** is in provinsje yn it súdwesten fan 'e Folksrepublyk Sina. Yunnan bestiet út meardere autonome prefektueren, wêrûnder Xishuangbanna. Yn Yunnan wenje in soad minderheden, dy't meiïnoar likernôch in tredde fan 'e befolking útmeitsje.

## Skiednis
Sûnt it begjin fan 'e 14e iuw makke it grutste part fan Yunnan ûnderdiel út fan it ryk fan 'e Yuan-dynasty. Nei de fal fan 'e dynasty yn 1368 bleaune der in pear fersetgebieten tsjin 'e Ming-dynasty in Yunnan aktyf. In 1381 waarden dy troch in leger fan 'e Ming útskeakele.

Healwei de 13e iuw, nei't de Mongoalen it keninkryk Dali om 1254 hinne ûnhearrich makken, ûntstie yn it súdeasten fan Sina in machtsfakuüm, wêrfan't de keningen fan Mong Mao gebrûk makken om harren gebiet út te wreidzjen. Yn 1448 waard Mong Mao troch in koälysje fan 'e Ming mei lokale Dai-hearskers fan oangrinzgjende gebieten ûnderwurpen. Yn 1855 hearske yn Yunnan de pest, it begjin fan 'e tredde pandemy fan dy sykte, dy't in iuw lang oer de wrâld wierje soe.  

## Stêden
* Anning
* Chuxiong
* Dali
* Jinghong
* Kaiyuan
* Kunming (haadstêd)
* Lijiang
* Luxi
* Qilin
* Qujing
* Ruili

## Bestuurlijke indeling
De bestjoerlike yndieling fan Yunnan is as folget:

## Ofbylden

Yangzi River - by Peter Morgan.jpg|Yangtze.
Kunming - Beijing Lu - Church - P1340598.JPG|Kunming.
1 songzanlin 2018a.jpg|Songzanlin kleaster.
Synonym (taksonomy)

In **synonym** is yn 'e taksonomy ien fan twa of mear wittenskiplike nammen dy't ferwize nei itselde takson (soarte, skaai, famylje, ensfh.). Yn 'e soölogy en de botany wurdt hat it begryp "synonym" in justjes ferskillende betsjutting.

## Botany
Yn 'e botany wurdt mei synonym in wittenskiplike namme oantsjut dy't ferwiist nei in takson dat no in oare wittenskiplike namme hat. De spjirre, bygelyks, waard yn 'e achttjinde iuw foar it earst wittenskiplik beskreaun troch de Sweedske biolooch Carolus Linnaeus. Dyselde joech de beam de wittenskiplike namme *Pinus abies*. Tsjintwurdich wurdt dy namme net mear brûkt en hjit deselde beam *Picea abies*. Dat wol sizze dat *Pinus abies* in botanysk synonym is fan *Picea abies*.

## Soölogy
Yn 'e soölogy binne alle wittenskiplike nammen ûnderling synonimen dy't itselde takson oantsjutte binnen in beskaat boppelizzend takson. Om in foarbyld te jaan, de lânkaartflinter waard oarspronklik (troch Linnaeus) beskreaun ûnder de wittenskiplike namme *Papilio levana*. Linnaeus beskreau ek wat er tocht dat in oare, mar nau besibbe flintersoarte wie as *Papilio prorsa*. Letter die bliken dat *Papilio prorsa* in ôfwikende seizoenale foarm fan *Papilio levana* wie, en dat it dus om itselde bist gie. Dêrom binne dy beide wittenskiplike nammen synonimen. 

Mar de hjoeddeistige wittenskiplike namme fan 'e lânkaartflinter, *Araschnia levana*, dy't it bistke krige om't it by neier ynsjen oerpleatst wurde moast nei in oar skaai, is neffens de regels fan 'e soölogyske nomenklatuer gjin synonym fan 'e beide boppeneamde, yn ûnbrûk rekke wittenskiplike nammen, om't it in namme út in oar skaai is. Dit ûnderskie is frij yngewikkeld. It wurdt troch leken faak net begrepen, of, as it begryp der wol is, foar de ienfâld weilitten. Dêrom wurde wittenskiplike nammen lykas *Papilio levana* en *Araschnia levana* faak oantsjut as synonimen, hoewol't se dat strikt nommen net binne.

In soölogysk takson kin op elts willekeurich stuit mar ien jildige wittenskiplike namme hawwe. Yn prinsipe jildt de regel dat it dêrby giet om 'e âldste namme, dus de wittenskiplike namme dy't it earst oan it bist jûn is. In synonym dat letter jûn is, bygelyks oan in ferskiningsfoarm dy't úteinlik itselde bist blykt te wêzen, wurdt in **jonger synonym** (Ingelsk: *junior synonym*) neamd. It komt soms foar dat der wat mei de âldste namme mis is, sadat derfoar keazen wurdt om fan 'e op ien nei âldste namme de wittenskiplike namme te meitsjen. Sa kin it wêze dat der al in nau besibbe soarte is, dy't in sterk oerienkommende wittenskiplike namme hat.
Jan Eeltjes Bonnema

**Jan Eeltjes Bonnema** (Arum, 4 juny 1853 - Ljouwert, 15 desimber 1923) wie in Frysk keatser, seisfâldich winner fan de PC.

Bonnema helle 62 punten foar it ivich keatsklassemint. Yn 1874 wûn er mei Jacob Runia en Sjouke Sybes Anema beide fan Berltsum foar de earste kear de PC. Dernei wûn Bonnema noch fiif kear de PC de lêste kear yn 1881, dy kear mei Klaas Willems Boorsma fan Sweins en Sjirk de Wal fan Dronryp.

Jan Eeltjes Bonnema ferstoar op 15 desimber 1923 yn de âldens fan 70 jier.

## Prizen
* 1873 - PC 2e priis
* 1874 - PC 1e priis
* 1875 - PC 1e priis
* 1877 - PC 1e priis
* 1878 - PC 1e priis
* 1879 - PC 2e priis
* 1880 - PC 1e priis
* 1881 - PC 1e priis
Gelderske Buorren

**Gelderske Buorren** (offisjeel *Gelderse Buurt*) is in buorskip yn de gemeente fan Hollâns Kroan yn Nederlânske provinsje Noard-Hollân. Yn 2006 hie de buorskip mei de omkriten 780 ynwenners.

## Topografy
Gelderske Buorren leit krekt westlik fan Anna Paulowna, oan de Mûnefeart.

## Skiednis
De buorskip hat de namme krigen troch de oankomst fan earme húshâldings út 'e Betuwe yn Gelderlân, oan 'e ein fan 'e jierren 1840, dy't troch de predikant Otto Gerhard Heldring nei de doe nije Anna Paulownapolder brocht waarden. Dit wie lykwols net tige suksesfol, en de measte húshâldens gongen werom nei Gelderlân. De namme is lykwols bleaun.

Oant 31 desimber 2011 hearde de Gelderske Buorren ta de gemeente Anna Paulowna, dy't op 1 jannewaris 2012 by in gemeentlike weryndieling yn Nederlân opgie yn de gemeente Hollâns Kroan.