Alec Guinness

**Sir Alec Guinness de Cuffe** (Londen, 2 april 1914 - Midhurst, West Susseks, 5 augustus 2000) wie in Ingelsk akteur. Hy wie ien fan de meast populêre akteurs fan syn generaasje. Hy spile in grut tal ferskate rollen yn in protte films, dêr't klassiker ûnder binne sa as *The Bridge on the River Kwai* en *[[Star Wars: Episode IV – A New Hope]]*.

## Wurkpaad
Alec Guinness waard berne yn 1914 yn Londen as ûnwettich bern; synheit hat er net kend. Hy begûn as tekstskriuwer yn de reklame en doet er it jild dêrfoar hie gie er nei Fay Compton School of Acting. De grutte akteur Sir John Gielgud seach syn talint en joech him twa rollen yn syn ferzje fan *[[Hamlet]]* út 1934. Fan 1936 ôf spile er foar fêst yn Gielgud syn *[[Old Vic]] Company*, dêr't er de klassikers spyljen learde.

Dat jier troude er ek mei de keunstnaresse, toanielskriuwster en aktrise Merula Salaman. Sy krigen in soan, Matthew, yn 1940.

Yn de Twadde Wrâldkriich tsjinne Guinness by de Royal Navy, yn dy tiid wie er fan doel om Anglikaans pryster te wurden. Nei de oarloch krige er syn twadde filmrol oanbean (1934 hie er in lytse rol yn de film *Evensong*). De Britske regisseur David Lean hie Guinness yn 1939 op it toaniel spyljen sjoen yn de rol fan Herbert Pocket yn de toanielbewurking fan *Great Expectations* fan Charles Dickens. Yn 1946 spile er Herbert Pocket wer, doe op it wite doek. Twa jier letter briek er troch as Fagin yn Leans ferzje fan *Oliver Twist* fan Dickens.

Yndernasjonale ferneamdens kaam yn 1949 mei de film *Kind Hearts and Coronets*, dêr't er acht ferskillende rollen yn hie en oare Ealing-komeedzjes sa as *The Lavender Hill Mob* (1951), *The Man in the White Suit* ('51) en *The Ladykillers* (1955). Foar syn rol yn *The Lavender Hill Mob* krige er in Oscarnominaasje foar Bêste Akteur.

Yn 1954 hie er de rol fan Father Brown yn de film *The Detective*. Under de opnames fan dy film bekearde er him ta it katolisisme. Hy soe syn libben lang trou oan de Tskerke bliuwe.

Yn 1957 kaam er werom by David Lean. Foar syn rol as kolonel Nicholson yn *The Bridge on the River Kwai* waard er beleane mei in Golden Globe en in Oscar foar Bêste Akteur. It jier dêrnei waard er wer nominearre foar in Oscar, datkear foar Bêste Skript foar de film *The Horse's Mouth*.

Nei syn bekearing ta it katolisisme waard er op 5 oktober 1958 yn privee-audiïnsje troch paus Pius XII ûntfongen. It soe de lêste audiïnsje fan dy paus wurde, fjouwer dagen letter wie er ferstoarn.

Yn de jierren sechtich spile er yn in grut tal films, mar syn byrollen yn inkelde grutte *epics* fan Lean, as Prins Feisal yn *Lawrence of Arabia* en de broer fan *Dr. Zhivago* út de film mei deselde namme uit 1965, foelen it meast op.

Yn 1977 berikte Guinness in hiel nij publyk, troch syn rol as Obi-Wan Kenobi yn de súksesfolle science fiction-film *[[Star Wars: Episode IV – A New Hope]]* fan George Lucas. It smiet him in Oscarnominaasje op, mar Guinness hie it grou oan dy rol.

Yn de jierren tachtich wie er meast op telefyzje te sjen. In Oscarnominaasje foar de film *Little Dorrit*, ien fan syn lêste films folge yn 1988. Al yn 1980 hie Guinness in eare-Oscar foar syn folsleine oeuvre krige. 

Yn 1955 waard er beneamd ta Kommandeer yn de Order of the British Empire (CBE) foar syn bydrage oan de keunsten;  1959 waard er riddere, *[[Knight Bachelor]]* en yn 1994 waard er opnaam yn de Order of the Companions of Honour.

Guinness stoar op 5 augustus 2000 oan leverkanker. Hy is 86 jier wurden.
## Filmografy

|-

|-
|1946
| *[[Great Expectations (1946)|Great Expectations]]* 
|Herbert Pocket
|
|-
|1948
| *[[Oliver Twist (film 1948)|Oliver Twist]]* 
|Fagin
|
|-
|1949
| *[[Kind Hearts and Coronets]]* 
|
|Guinness spile njoggen ferskillende personaazjes.
|-
|1950
| *[[The Mudlark]]* 
|Benjamin Disraeli
|
|-
|1951
| *[[The Lavender Hill Mob]]* 
|Henry Holland 
|
|-
|1951
| *[[The Man in the White Suit]]* 
|Sidney Stratton
|
|-
|1953
| *[[The Captain's Paradise]]* 
|Capt. Henry St. James 
|
|-
|1955
| *[[The Ladykillers (1955)|The Ladykillers]]* 
|Professor Marcus 
|
|-
|1955
| *[[The Prisoner (film)|The Prisoner]]* 
|De kardinaal
|
|-
|1957
| *[[The Bridge on the River Kwai]]* 
|Col. Nicholson
|
|-
|1958
| *[[The Horse's Mouth]]* 
|Gulley Jimson 
|
|-
|1960
| *[[Our Man in Havana (film)|Our Man in Havana]]* 
|Jim Wormold 
|
|-
|1960
| *[[Tunes of Glory]]* 
|Maj. Jock Sinclair
|
|-
|1962
| *[[Lawrence of Arabia (film)|Lawrence of Arabia]]* 
| prins Faisal
|
|-
|1964
| *[[The Fall of the Roman Empire]]* 
|Markus Aurelius
|
|-
|1965
| *[[Doctor Zhivago (film)|Doctor Zhivago]]* 
|Lieutenant General Jevgraf Andrejevitsj Zjivago
|
|-
|1970
| *[[Scrooge]]* 
|Jacob Marley's geast
|
|-
|1976
| *[[Murder by Death]]* 
|Jamesir Bensonmum 
|
|-
|1977
| *[[Star Wars: Episode IV – A New Hope]]* 
|Obi-Wan Kenobi
|
|-
|1980
| *[[Raise the Titanic]]* 
|John Bigalow
|
|-
|1980
| *[[Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back]]* 
|Obi-Wan Kenobi 
|
|-
|1983
| *[[Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi]]* 
|Obi-Wan Kenobi 
|
|-
|1984
| *[[A Passage to India]]* 
|Professor Godbole
|
|-
|1988
| *[[A Handful of Dust]]* 
|Mr. Todd
|
|-
|1988
| *[[Little Dorrit]]* 
|William Dorrit 
|
|-
|1994
| *[[Mute Witness]]* 
|The Reaper
|
|-
|2019
| *[[Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker]]* 
|Obi-Wan Kenobi 
|Postume rol; argyf audio
|}