open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Niamey

**Niamey** is de haadstêd fan it Afrikaanske lân Niger. It is in havenstêd oan de rivier de Niger. Niamey is de grutste stêd fan it lân en it regearngs- en ekonomysk sintrum. De stêd heart net ta in departemint, mar foarmet in apart haadsteedlik distrikt.

De stêd leit yn in gebiet dêr't in soad gierst ferboud wurdt. De wichtichste yndustrieën binne bakstien, keramyk, semint en weverijen. 

De nasjonale administrative skoalle, it Hege Ynstitút foar Mynbou, Yndustry en Geology, de Abdou Moumouni Universiteit en it nasjonale museum (mei in bistetún) binne yn de stêd festige.

Niamey hat in (semi- drûch) tropysk klimaat. De reintiid is fan juny oant septimber (500-750 mm delslach), fan mids oktober oant april falt der suver neat. De hjitste moannen binne dy fan maart oant maaie fanwege in drûge harmattanwyn dy't fanút de Sahara waait en in protte sân en stof mei. De trochsneed deitemperatuer sakket dan nea ûnder de 32&nbsp;°C.

## Ut de skiednis

De oarspronklike bewenners fan de regio wienen de Songhai, dy't har yn de 18e iuw fermingden mei de Kallé, in ûndergroep fan de Zarma. Europeeske ûntdekkers en feroverers kamen relatyf let yn dy kontreien omdat it net oan wichtige hannelsrûtes lei.

Niamey waard faaks stifte yn de 18e iuw (op de eastigge fan de rivier, tichtby fiif besteande doarpen.), mar wie doe noch net fan in protte belang foar it lân. Dat feroare doe't de Frânsen dêr in koloniale post opsetten yn de 90er jierren fan de 19e iuw. Dêrnei groeide it plak hurd en waard in wichtich sintrum. Yn 1926 waard Niamey de haadstêd fan Niger en naam it ynwennertal stadichoan ta fan sa'n 3.000 yn 1930, 30.000 yn 1960, 250.000 yn 1980 en - neffens guon rûzingen - 800.000 yn 2000. De foarnaamste oarsaak foar de befolkingsgroei yn de jierren 70 en 80 hat migraasje út reden fan drûchte west.

### Befolkingsgroei

## Religy
Goed 90% fan de befolking fan Niger is Moslim. Niamey hat de grutste moskee fan it lân, De Grutte Moskee. De stêd is ek it haadhertier fan it Roomsk-Katolike aartsbisdom Niamey. Fierders sitte der noch religieuze minderheden sa as Bahaï, baptisten en nijapostolyske leauwigen.
Opera (betsjuttingsside)

"**Opera**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
* opera (muzyk), in songen toanielstik
* Opera Spangea, in operaselskip út Spangea yn Weststellingwerf
* Opera (browser), in browser foar it ynternet
* Opera Mail, in by de browser hearrend e-mailprogramma
Ferdinand de Saussure

**Ferdinand de Saussure** (Genêve, 26 novimber 1857 - Vufflens-le-Château, 22 febrewaris 1913) wie in Switserske taalwetenskipper dy't de basis lei foar de taalkunde fan no.

## Keppelings om utens
* Hearing Heidegger and Saussure troch Elmer G. Wiens

## Literatuer
* D.M. Bakker, 'Kritische notities bij Ferdinand de Saussure's *Cours*'. Yn: D.M. Bakker, *De macht van het woord. Een selectie uit het taalkundig werk van D.M. Bakker.* Redaksje:  Th.A.J.M. Janssen, J. Noordegraaf & A. Verhagen. Amsterdam 1988, 181-218. 
* E.F.K. Koerner, *Saussurean Studies / Études Saussuriennes*. Genêve 1988. 
* W. Keith Percival, 'The Saussurean paradigm: Fact of Fantasy?'. *Semiotica* 36 (1981), 33-49. 
* Jonathan Culler, *Saussure*. Glasgow 1976. 
* E.F.K. Koerner, *Ferdinand de Saussure. Origin and development of his Linguistic Thought in Western Studies of Language. A Contribution to the History and Theory of Linguistics*. Braunschweig 1973.
Opera

**Opera** (taalkundich ûntstien út it meartal fan opus) is in foarm fan muzykteater, wêrby't meast in songen toanielstik, yn dichtmaten mei orkestbegelieding, útbylde wurdt. Opera is ûnderdiel fan de Westerske klassike muzykkultuer. Der binne ek net-Westerske foarmen fan muzykteater dy't faak Opera neamd wurde, mei in ûnderskiedend eigenskipswurd derfoar, bygelyks de Sineeske opera.
 
De fjouwerhûndertjierrige skiednis fan de hjoeddeiske opera begjint yn Florence. Ein 16e iuw wie dêr in groep yntellektuelen fan doel it klassike drama lykas dat yn de Aldheid bestie, nij libben yn te blazen. Harren grutte foarbyld wie Aristoteles, dy't yn de fjirde iuw foar Kristus oer toaniel en muzyk skreaun hie, krekt oft dy twa saken deselde wiene. Neffens Aristoteles wie drama de imitaasje fan it libben, dat ferlibbene waard mei fersiering en meldij. Op basis dêrfan ûnderstelden de Florentinen dat it klassike drama folslein songen wêze moast. De earste komponist dy't soks yn de praktyk besocht, wie Jacopo Peri (1561-1633), dy't dêrfoar it Gryksk mytologyske drama *Dafne* brûkte. Syn wurk *Euridice* (1600) dat dêrút fuortkaam, waard dêrmei de earste opera.
  
Wichtige lettere operakomponisten wienen û.o. Monteverdi, Händel, Rameau, Gluck, Mozart, Rossini, Bellini, Donizetti, Berlioz, Verdi, Wagner, Bizet, Richard Strauss, Puccini, Janáček en Britten.

## Opera, operette en musical
Opera ûnderskiedet him fan musical en operette, dy't elk oan krekt deselde definysje foldogge as yn de yntroduksje oanjûn, troch in oantal nuânses dy't net altiten skerp ôfbeakene wurde kinne. 

Opera's geane oars as operette en musical faak oer tragyske oant tige tragyske tema's, soms foar in modern publyk op gnyskjende ôf (Verdi, Donizetti). Der besteane lykwols ek komyske opera's (Mozart, Rossini). Yn in opera wurdt altiten alle tekst op muzyk setten. *Die Zauberflöte* en *Die Entführung aus dem Serail* fan Mozart binne dan goed besjoen eins gjin opera, mar in *Singspiel*. By opera wurde de lieten aria's neamd en yn musicals songs. Tusken de aria's yn wurdt der resitatyf brûkt. Yn de oare foarmen wurdt de tekst tusken de lietsjes op normale toan sprutsen (yn de oarspronklike ferzje fan Carmen bygelyks).

Yn de praktyk komt it derop del dat in bepaald werk by konsensus ta de opera's rekkene wurdt; sa net dan is it in operette as it om min ofte mear klassyk klinkende muzyk giet, en oars in musical.

## Sjoch ek
* List fan opera's
* Opera Spangea
Arjan Jongsma

**Arjan Wietze Jongsma** (Boarnburgum, septimber 1995) is in musikus dy't de marimba bespilet.

Hy komt út in muzikale famylje, omke is slachwurker en syn heit hoarnist. Syn susters Rianne (1990) en Wilma (1992) spylje hobo en fluit en studearje beide oan it konservatoarium yn De Haach. Arjan folge nei in jier algemiene muzikale foarming op muzykskoalle De Meldij by Roel Jan Jongsma in oplieding slachwurkynstruminten by Cresendo yn Drachten. Neist de oplieding VWO giet er om de fjirtjin dagen nei it Prins Claus konservatoarium yn Grins, dêr't er les krijt fan Tatiana Koleva. Fierder spilet er by it Frysk Jeugdorkest yn Ljouwert en krijt les yn de talinteklas fan de Ferwerda akademy.

Yn 2009 wie er te hearren mei Belle Perez en it Nederlânsk Jeugdorkest by it Berneprinsegrachtfestival yn Amsterdam en mocht dêrnei de folwoeksen edysje iepenje.

Yn 2017, 2018 en 2019 joech er masterclasses yn in fernijde spyltechnyk en it dêr byhearrend repertoire op it Marimba Summercamp yn Parnassus yn Grikelân. Yn 2019 sluet Jongsma syn masterstúdzje oan it Konservatoarium fan Amsterdan ôf.

## Prizen
* 2010 - Stimulearringspriis Muzyk 2010 fan de gemeente Smellingerlân
* 2009 - Accelerando Classic award
* 2009 - Prinses Christinakonkoers yn it Lucent Dûnsteater yn De Haach.
* 2007 - Haydn muzykfestival, sjuerypriis en publykspriis yn de Oosterpoort yn Grins.
Frysk Jeugd Orkest

It **Frysk Jeugd Orkest** is in groep jonge amateurmuzikanten. It orkest hat in symfoanyske besetting fan hast sechtich leden en waard yn 1977 oprjochte troch Gerard van der Weerd. Sûnt 1997 stiet it orkest ûnder muzikale lieding fan Theo Brouwer.

It FJO hat in tal ensembles makke foar de oplieding fan de jeugd:
* Foarklassen fioele (fan 7 jier ôf) 
* Foarklassen sello
* Orkestklasse 
* De tuskenklasse 
* Frysk Jeugd Orkest

It orkest treedt op yn Fryslân en dêrbûten; sa waard in toernee makke yn de Feriene Steaten, Spanje, Itaalje, Tsjechje, Belgje, Dútslân en Hongarije. Der wiene ek útwikselings mei bûtenlânske selskippen. In 1998 de waard de CD single *Eltse Grins Foarby* mei De Kast opnomd. Der folgen konserten op ûnder oare it strân op De Lemmer, yn Ahoy (Rotterdam), it Gelredome (Arnhim en Vredenburg yn Utert. Neist it symfoanysk repertoire wurde ek filmmuzyk en musicalwurken spile.

Yn april 2006 waard it Frysk Jeugd Orkest winner fan it earste Nasjonaal Konkoers foar Jeugdorkesten yn De Doelen yn Rotterdam en yn jannewaris 2009 waard it orkest twadde. By de jubileumshow fan it Keninklik Frysk Hynste Stamboek yn it WTC yn 2009 fersoarge it orkest de muzyk yn it bywêzen fan keninginne Beatrix.
De Vliezier

***De Vliezier*** wie in streekblêd dat foarhinne wykliks ferskynde op it Fryske Waadeilân Flylân. It tydskrift waard foar it earst publisearre yn 1999, as de opfolger fan *Het Baken*. Dat lêste blêd wie oarspronklik úteinset as it klubkrantsje fan 'e pleatslike drumband, dat meitiid útwoeksen wie ta in doarpskrante. *De Vliezier* ferskynde ûnder redaksje fan en waard útjûn troch Berend Hazenberg. Dy dielde it wurk earst mei twa maten, mar de op in stuit kaam er der allinne foar te stean, hoewol't er foar in part stypje koe op syn frou. Dy wurke net inkeld as korrektor, mar fertelde him ek wêr't er wol en wêr't er beslist nèt oer skriuwe koe.

Yn 2011 ferskynde *De Vliezier* noch yn 46 kear yn 't jier en hie it krantsje in oplaach fan 800 stiks. Yn 2017 wiene der 600 abonnees, wêrfan 300 op Flylân en nochris 300 op it fêstelân. De oplaach bedroech doe noch 600 stiks. Neffens Hazenberg wie benammen fergrizing debet oan it weromrinnen fan it tal abonnees, mei't de jongerein almar minder belangstelling foar de printe media hat en it nijs opnimt fia de sosjale media. 

Yn it nûmer fan *De Vliezier* fan 26 desimber 2017 kundige Hazenberg oan dat er fan doel wie om mei it krantsje op te hâlden. Hy sei troch te gean oant it 750e nûmer, dat yn it foarjier fan 2018 ferskine soe. As der him dan net ien melden hie om it wurk oer te nimmen, soe it doek falle foar *De Vliezier*. Op 29&nbsp;maart 2018 waard bekend dat Hazenberg gjin opfolger fine kinnen hie.  Sadwaande ferskynde ein april de lêste edysje fan *De Vliezier*. Hazenberg joech oan dat er miskien út en troch noch wolris in lyts nijsbrief yn 'e foarm fan in A4-ke yninoar set, mar de twingerij fan it wyklikse skriuwen is er bliid dat er kwyt is.
Gerrit Offringa

**Gerrit Offringa**, (Drachten, 12 desimber 1943 - Ljouwert, 10 maart 2019) wie in Fryske keunstner en filosoof dy't tsjin de seedyk fan de Waadsee yn Nes wenne. Hy folge de oplieding oan de Akademy Minerva foar Byldzjende keunst en Foarmjouwing yn Grins fan 1962-1966. 

It wurk fan Gerrit Offringa bestiet út skilderijen, tekeningen, trijediminsjonaal wurk, fotografy en grafyk. Hy ferbûn yn syn bylden abstrakte begripen as trochskinendheid, gewicht, trochsnijing, kontrast en harmonij mei minsklike eleminten en emoasje. Dêrby brûkte er de eigenskippen fan ferskate materialen as glês, hout, polyester, perspeks, metaal en twigen, koper, slakkehúskes, gips, purskom, fearren en folle mear. De bylden hawwe faak in figurative ferwizing nei minsken. 

Offringa syn wurk hat te sjen west yn galerys en museums yn binnen- en bûtenlân.

## Eksposysjes (kar-út)
* *Kunstuitleen*, Alfen oan de Ryn
* Galery en Byldetún *Dehullu*
* Galery Hein Elferink, Staphorst
* Grinzer Museum (1980), 
* Technyske Universiteit Eindhoven (1994)
* Museum Drachten (1996)
* Tel Aviv Performing Art Center (2001), 
* Sao Paulo, Brazilië (2005) 

## Keppeling om utens
* ''Gerrit Offringa. Beeldend Kunstenaar''
Marimba

In **marimba** is in oan de ksylofoan besibbe muzykynstrumint út de famylje fan de idiofoanen. Marimba's wurde yn de folksmuzyk mar ek yn de klassike muzyk brûkt. 

De marimba kin beskôge wurde as de alt- of basferzje fan in ksylofoan. In marimba hat in folle waarmere en follere klank as in ksylofoan. In 5-oktaafsk konsertmarimba hat in berik fan C2-C7, lytsere (makliker te ferfieren) marimba's hawwe in folle lytser berik A3-C7.

De toetsen wurde ornaris  stimme mei in boppetoanferhâlding 1:4:10 oftewol grûntoan, dûbeloktaaf en tripeloktaaf+terts. Eventueel kinne sels de 3e en 4e boppetoan stimme wurde. It stimmen fan marimbatoetsen bart krektengelyks as by in ksylofoan troch oan de ûnderside materiaal wei te fyljen/skuorjen. 


Ofbyld:Vibraphone Orchestra, early 1940s.ogv|Reg Kehoe en syn Marimba Queens
Ofbyld:MarimbaGloriaAntiguena.jpg|Marimba Band "*La Gloria Antigueña*", Antigua Guatemala, 1979
Ofbyld:LindaMaxey.jpg|Linda Maxey bespilet de marimba
Cor Nijdam

**Cor Nijdam** (Haskerdiken, 1918 - It Hearrenfean, 2 novimber 2006) wie 25 jier dirigint fan it Heerenveens Fokaal Ensemble. 

Nijdam wie learaar oan de kweekskoalle en direkteur fan de muzykskoalle. Yn 1947 late er it sjongspul *Simson* fan Fedde Schurer en mear as 25 jier wie er dirigint fan it Wolvegeaster Manljuskoar. 

It Fokaal Ensemble waard yn 1965 troch Nijdam opsetten doe't er muzykskoallelearlingen selektearre foar in jeugdkonkoers yn Belgje. Yn Belgje waard fuort de earste priis wûn. It NCRV Vocaal Ensemble en it Nederlânsk Keamerkoar wienen syn grutte foarbylden. It koar bestie earst út fjouwer sopranen, trije alten, twa tenoaren en twa bassen, letter waard it útwreide nei tweintich leden. Nijdam joech in soad omtinken oan de presintaasje. Sa kaam it koar altiten sjongendewei op fan efterút de seal, wylst roazen útdielend oan it publyk. By it konsert stienen de koarleden ek ferspraat oer de seal en it poadium. Yn 1990 waard er troch sykte twongen om te stopjen. Oardel jier letter hâlde it koar op te bestean. Cor Nijdam waard riddere yn de Oarder fan Oranje Nassau en joech ûnder oare in konsert foar de paus.

## Bibliografy
* Noten en klanken; *zelf vinden en zelf doen*: kearn foar in frije leargong yn it pianospul (1953)
De Jouwer (Gruttegast)

**De Jouwer** is in buorkip yn de gemeente Westerkertier. Hy leit east fan Gruttegast, wat súdliker as Kuzemerbalk.

De buorskip leit op ien fan de sânkoppen yn it súdlike Westerkertier. De pleatsen yn 'e buorskip wienen oarspronklik besit fan it kleaster yn Kuzemer. Nei de Reduksje fan Grins yn 1594 kamen de lannen yn hannen fan de provinsje. In diel dêrfan waard yn de 18e iuw kocht troch Danjel Onno de Hertoghe, dy't út De Jouwer wei besocht it omlizzende fean ôf te graven foar de winning fan turf. De arbeiders dy't hy dêrby oanluts waarden ûnderbrocht yn barakken dy't bekend stienen as *De Tinten*. De ferfeanting wie gjin súkses, mar in diel fan it gebiet stiet noch wol bekend as De Tinten.

De namme De Jouwer ferwiist faaks nei it Fryske hjouwer.
Anatoli Karpov

**Anatoli Jevgenevitsj Karpov** (Zlato-oest, 23 maaie 1951) is in Russysk skaker. Hy is grutmaster en earder wrâldkampioen skaken.

Yn 1969 waard er jeugdwrâldkampioen. Yn 1971 wûn er syn earste grutte toernoai yn de Sovjet-Uny, it Aljechin Memorial, en ek syn earste ynternasjonale toernoai, yn Hastings. Yn 1973 begûn er oan in opmars nei it wrâldkampioenskip troch tegearre mei Viktor Kortsjnoj it Interzone-toernoai fan Leningrad te winnen. Yn 1974 fersloech er yn de kandidatematches earst Lev Poloegajevski (5½-2½), doe Boris Spasski (7-4) en Kortsjnoj (12½-11½).
Bjist

**Bjist** of *kolostrum* is de earste molke dy't foarme wurdt nei de berte fan in jong sûchdier.
Bjist is tsjokker en gieler as gewoane molke en befettet in botte ôfwearstoffen. In sûchdierjong dat krektlyn berne is hat noch gjin ôfwear en hat dus ferlet fan bjist. 75% fan bjistaaiwyt bestiet út immunoglobulines en albumines. Dizze grutte aaiwytketens kinne ornaris net troch de termwand hinne, mar yn de earste 24 oant 36 libbensoeren stiet dizze noch iepen foar dizze stoffen. Troch it hegere gehalte oan sâlt yn 'e bjist wurdt de wurking fan de termen befoardere. Ek befettet de bjist mear fetten, dêr't it krekt berne bist ferlet fan hat foar enerzjy, fitamine A en karoteen.
Yn de earste 24 oeren is bjist it rykst oan ôfwearstoffen, wêrnei't it stadichoan ôfnimt ta gewoane molke.

## Kowebjist
Bjist fan in ko wurdt ek wol brûkt foar minsklike konsumpsje. Der kin brij, fla fan makke wurde en it kin ek brûkt wurde foar it meitsjen fan pankoeken yn plak fan molke. Bjist moat prottelje, dus krekt net siede. It moat stadichoan waarm makke wurde en mei net siede en te hyt wurde, want oars begjint it te klonterich te wurden. It moat salang it prottelt in soad rierd wurde.
Nei in skoftke wurdt de bjist tsjok en by it ôfkuoljen moat der ek rierd wurde. Bjist kin mei sûker of bak iten wurde.
Wellington

**Wellington** (Maoary: *Te Whanganui-a-Tara* of *Pōneke*) is de haadstêd fan Nij-Seelân. De stêd leit oan de súdkust fan it Noardereilân oan de Cookstrjitte en is neamd nei de hartoch fan Wellington. It is de op ien nei grutste agglomeraasje fan it lân.

De grutte finansjele ynstellings fan Nij-Seelân binne ferdield oer Wellington en Auckland (dat oant 1865 de haadstêd wie), guon ynstellingen hawwe haadkantoaren yn beide plakken. Wellington is Nij-Seelân syn politike haadstêd. It parlemint en de haadkantoaren fan alle ministearjes binne der ferstige. Wellington wurdt ek faak beskôge as it kultuerele sintrum fan it lân en hat ûnder oaren in film- en teateryndustry fan wrâldklasse, Te Papa (it nasjonaal museum fan Nij-Seelân) en i botanyske tún.

Wellington is ferneamd nei Arthur Wellesley, de earste hartoch fan Wellington. De titel fan it hartochdom komt fan de stêd Wellington yn Ingelân. Yn it Maori hat Wellington twa nammen, Te Whanganui-a-Tara doelt op de haven fan Wellington en betsjut *de grutte haven fan Tara*. De oare namme is Pōneke, dêr't it gebrûk fan ûntmoedige wurdt omdat tocht wurdt dat it gewoan in ferbastering fan in Ingelske bynamme foar de stêd: *Port Nick* (koart foar *Port Nicholson*).

## Demografy
18,5 persint fan de ynwenners fan Wellington is jonger as 15 jier tsjin in nasjonaal trochsneed fan 22,7 persint. Likernôch 8,6 persint fan de minsken is âlder as 65 jier, nasjonaal is dat trochstrings 12,1 persint. Dat Wellington hat in relatyf grut tal arbeidsproduktive ynwenners. Dat komt mei troch de grutte sosjale en kultuerele oplibbing dy't de stêd op 't heden belibbet.

Fan de ynwenners fan Wellington is 85,6 persint fan oarsprong Europeaan. 4,1 persint is fan Maori-komôf en it oerbliuwend part komt fan de eilannen yn de Stille Oseaan en Aazje.

## Berne yn Wellington
* Thomas Stafford Williams (20 maart 1930), kardinaal-aartsbiskop fan Wellington
* Jane Campion (30 april 1954), regisseur
* Vaughan Coveny (13 desimber 1971), fuotballer
* Russell Crowe (7 april 1964), akteur
* Wynton Rufer (29 desimber 1962), fuotballer


Ofbyld:WellingtonPanorama.jpg|Panorama
Ofbyld:Wgtnharbour.jpg|Haven
Maskat

**Maskat** (ek **Maskate** of **Muskat**) is de haadstêd en grutste stêd fan de absolute monargy Oman. De stêd, dêr't ek it regear sit, hat seis foarstêden (*wilayats*) Matrah, Ruwi, Qurum en Seeb. De stêd leit oan de eastkust fan it lân oan de Golf fan Oman oan in soarte fan baai.

## Ut de skiednis
Al sûnt de 1e iuw wie Maskat bekend as in hannelshaven fan belang foar de hannel tusken it Westen en it Easten. It plak hat in de rin fan de tiid ûnder it bewâld stien fan ferskate lânseigen stammen, mar ek ûnder útlânske machten sa as de Perzen en de Portegezen. 

Yn 1507 kamen de Portugezen, ûnder Vasco da Gama ûnderweis nei Ynje, foar it earst yn Maskat. Se besetten de stêd om sa de hannel yn de Perzyske Golf kontrolearje te kinnen. Oant likernôch 1650 koene de Portugezen de hannelspost hâlde, mar doe waarden sy ferdreaun troch de Yaruba-dynasty ûnder Sultan ibn Saif I. Fan 1650 oant 1808 wie Maskat de sit fan de sultans fan dy dynasty. Yn de 18e iuw wie it in militêre macht fan betsjutting waans ynfloed oant yn East-Afrika en Sansibar rikte. Tsjin de ein fan de 19e iuw in 4,5 meter hege muorre. 

As in wichtige haven oan de Golf fan Oman, hat Muskat altyd hannelslju út it bûtenlân en migranten lutsen, lykas Perzen, de Balochs en Gujaratys. Nei it oan de macht kommen fan sultan Qaboos bin Said yn 1970, hat Maskat in grutte groei trochmakke, is nije ynfrastruktuer oanlein en is it in libbene ekonomy en in multi-etnyske maatskippij wurden.

De rotsige Westlike Al Hajar bergen behearskje it lânskip fan Muskat. De stêd leit oan de Arabyske See, oan de Golf fan Oman en de strategysk wichtige Strjitte fan Hormuz is net fier fuort. Lege gebouwen binne typysk foar it stedsbyld fan Maskat, lykas it distrikt Muttrah, mei syn haven oan de noar-east râne fan de stêd, de grutste fan it lân. De ekonomy fan Muskat wurdt behearske troch hannel, oalje en havenaktiviteiten.

Muskat wie it plak dêr't de Azyske strânspullen fan (desimber) 2010 (*[[Asian Beach Games]]*) har ôfspilen. 


Ofbyld:Oman Muscat Muttrah.jpg|*Haven fan [[Matrah]]*

Ofbyld:Old Masqat.jpg|*De oarspronklike kearn fan Maskat is relatyf lyts, mar hat wol wichtige amblike gebouwen en it futuristyske Sultanpaleis.*
Ofbyld:Sultan Qaboos Palace.jpg|*Al-Alam, it paleis fan sultan [[Qabus ibn Said]] stiet yn Alt-Maskat*.


## Ferkear en ferfier
* De lofthaven is Muscat International Airport.
* Haven Sultan Qaboes is de wichtichste haven fan Oman

## Ynwenners
### Berne yn Maskat
* Isla Lang Fisher (1976), Skotsk-Australysk aktrise en skriuwster

### Stoarn yn Maskat
* Kabûs bin Saïd al-Saïd (1940-2020), sultan fan Oman

## Keppelings om utens
*Ministearje fan Bûtelânske Saken
*Offisjele webside Ministearje fan Toerisme
*Omans offisjele kite-surfing side
Rhythm and blues

**Rhythm-and-blues** is in muzyksjenre mei ynfloeden út jazz, gospel en blues, oarspronklik ûntstien by de Afro-Amerikaanske artysten. De term waard yn 1947 ynfierd troch Jerry Wexler fan Billboard magazine. It moast yn it plak komme fan *[[race music]]* (rassenmuzyk), in term dy't misledigjend opfetten waard troch de swarte mienskip yn de Feriene Steaten.

## Skiednis
Rhythm-and-blues wie ien fan de foargongers fan rock-'n-roll. It befette sterke ynfloeden út de jazz, jumpblues en gospel, mar beynfloede op syn beurt ek de jazz. Rhythm-and-blues, blues en gospel waarden kombinearre mei bebop om hardbop te meitsjen.

In soad muzikanten makken jazz en rhythm-and-blues, lykas de swingbands fan Jay McShann, Tiny Bradshaw en Johnny Otis. Count Basie hie wyks in Rhythm-and-blues-live-útstjoering fanút Harlem. It ikoan fan de bebop, Tadd Dameron, makke muzyk foar Bull Moose Jackson en wie twa jier lang syn pianist, neidat hy himsels ta de bebop tawijd hie.

De measte Rhythm-and-blues-muzikanten wienen jazzmuzikanten en in soad muzikanten op Charlie Mingus' bekende jazz-opnames wienen Rhythm-and-blues-professionals. Lionel Hampton syn bigband fan it begjin fan de jierren 40 lei de basis foar in soad poplegindes fan de jierren 50.

De perioade jierren 50 wie it begjin fan de klassike Rhythm-and-blues. De bekende Chuck Berry wie ien fan dizze rhythm-and-blues-gitaristen. Oerlaapjend mei oare sjenres as jazz en rock-'n-roll ûntwikkele Rhythm-and-blues regionale spesjalisaasjes. In sterke streaming lâns de "blues-kant" kaam fan New Orleans en wie basearre op in floeiend piano-spul, lansearre troch Professor Longhair. Oan de ein fan de jierren 50 skoarde Fats Domino mei "Blueberry Hill" en "Ain't That a Shame". Oare artysten dy't in Louisiana-touch joegen oan RnB wienen ûnder oare Clarence Henry, Frankie Ford, Irma Thomas, The Neville Brothers en Dr. John.
Oan it begjin fan de jierren 60 naam Rhythm-and-blues mear en mear ynfloeden oer fan gospel mei artysten as Ray Charles, Sam Cooke, James Brown en Aretha Franklin, en krige it de namme soul. Barry Pearson skreau dat dit in namme wie dy't troch de swarte mienskip oan de muzykyndustry oplein waard. Hoe dan ek, in goede tsien jier letter hie de Rhythm-and-blues in echte comeback. Yn de rin fan de jierren sechtich kamen der mear blanken dy't it label Rhythm-and-blues op harren muzyk plakten (en soms ek *blue-eyed soul*, wylst it earder op de rock-'n-roll like), lykas The Yardbirds, The Rolling Stones, The Pretty Things, The Small Faces, The Animals, The Spencer Davis Group en The Who.

## Sjoch ek
* Jazz
* Blues
* Gospel
* Soul
* Neo-R&B
* Urban
* Hiphop
Waai

**Waai** is de floeistof dy't ûntstiet by it klearmeitsjen fan tsiis toch it strjemmen fan de molke nei tafoeging fan strjemsel. It fêste diel dat oerbliuwt is wrongel (de foarrinner fan tsiis) neidat de waai ôftape is. Waai  hat in gielgriene kleur en smakket in bytsje soer.

## Gearstalling
Waai befetten noch in protte stoffen út molke benammen aaiwiten en ek noch fitaminen
(benammen út de B-groep), molkesûker en mineralen. Waai befettet hast gjin fet. De gearstalling fan 'e waai hinget fansels ôf fan de molke wêrút it komt.

## Ferwurking
Waai wurdt ek brûkt as grûnstof foar frisdrank, bygelyks Rivella en Taksi.
Dernjonken wurdt waai ek brûkt yn de foedings- en farmaseutyske yndustry. Ek yn bistefoer wurdt it ferwurke.
Adam Foulds

**Adam Foulds** (1974) is in Britsk skriuwer en dichter.

Foulds studearre yn Oxford en helle in graad Kreatyf Skriuwen oan de Universiteit fan East Anglia.

## Bibliografy
*2007: *The Truth About These Strange Times* (roman; Nederlânske oersetting: *Hoe het werkelijk is gegaan*)
*2008: *The Broken Word* (epysk gedicht)
*2009: *The Quickening Maze*
*2011: ? (roman; Nederlânske oersetting: *De dwaaltuin*)
*2014: *In the Wolf's Mouth*
*2019: *Dream Sequence*
Lake Placid

* Lake Placid (New York), plak yn de steat New York (bekend fan de Olympyske Winterspullen) 
* Lake Placid (mar), mar yn de steat New York
* Lake Placid (film), film út 1999
** Dêrop basearre tillefyzjereeks Lake Placid 2
* Lake Placid (Floarida), plak yn de steat Floarida
* Lake Placid (mar yn Teksas), mar yn Teksas
* Lake Placid (mar yn Queensland), mar yn Queensland
Trouw

***Trouw*** is in Nederlânske krante dy't as moarnskrante ferskynt in tabloidformaat. De oplage leit om de 91.000. De krante ûntstie yn 1943 as fersetsblêd en wurdt sûnt 2009 útjûn troch *[[De Persgroep Nederland]]*. Op 23 jannewaris 2010 ferskynde de 20.000ste edysje. *Trouw* sit 19 jannewaris 2007 yn it INIT-gebou oan de Jacob Bontiusplaats 9, 1018 LL Amsterdam en dêrfoar yn in fan arsjitekteburo Van den Broek en Bakema ûntwurpen gebou oan de Wibautstrjitte, dêr't ek *[[Het Parool]]* siet.  Trouw waard op 15 novimber 2012 útroppen ta 'European Newspaper of the Year'.

## Haadredakteuren
* Sieuwert Bruins Slot (1945-1971)
* Jenze Tamminga (1972-1984)
* Jan Greven (1984-1997)
* Frits van Exter en Jaap de Berg (1998-2002)
* Frits van Exter (2002-2007)
* Willem Schoonen (2007-2013)
* Cees van der Laan (2013-no)
Spul

In **Spul** is in aktiviteit dêr't ien of mear minsken oan meidogge en wêryn besocht wurdt om mei feardichheden of talinten hielendal te benutten of te fergrutsjen. In Spul wurdt ornaris foar de ferdivedaasje fan de dielnimmers spile.

Guon spultsjes kinne troch ien persoan spile wurde, mar oer it generaal geane twa of mear dielnimmers de kompetysje oan. Der besteane ek spultsjes wêrby't de dielnimmers net tsjin elkoar stride, mar gearwurkje moatte om it spul ta in goed ein te bringen. Filosoof David Kelly omskreau in spul as "in foarm fan rekreaasje dy't bestiet út in samling regels dy't in doel oanjouwe dat berikt wurde moat en de tastiene middels om dat te brikken". Dat dit net alle foarmen fan spul beskreau joech de filosoof Ludwig Wittgenstein al oan as er seit dat it konsept 'spul' net definiearre wurde kin, en Stephen Linhart seit: "Lju sizze dat se keze moatte tusken spulje of it echte libben. Ik tink dat de kleem dat der in skieding is tusken dy beide, tige riskant is." 

In soad fakgebieten hâlde har dwaande mei de stúdzje fan spul: ûnder oare antropology, ekonomy, spulteory, statistyk, ynformatika en keunstmjittige yntelliginsje.

### Soarten spullen
* bernespul

* biljert
* boerdsjpel
* dobbelspul
* selskipsspul
* kaartspul
* kasinospul
* kompjûterspul
* lispuzel
* letterspul
* riedspul
* rollespul
* sport
* tangram
* wiskundich spul
* wurdspul
Katmandû

**Katmandû** (Nepaleesk: काठमांडौ) is de haadstêd fan Nepal.

De stêd leit yn in delling oan de rivier de Vishnumati op 1350 meter boppe seenivo.

De stêd is bekend om syn protte Boedistyske timpels en paleizen, dêr't de measte fan út de 17e iuw binne. De grutste timpel is Bouddhanath yn de wyk Bouddah; de measte paleizen steane oan it Durbarplein. Yn de fallei binne sân monuminten dy't op de Wrâlderfgoedlist steane. 

Katmandû hat ek it paleis fan de Nepaleeske keninklike famylje en is populêr by westerske toeristen, dy't har fral konsintrearje yn de wyk Thamel. It plak lûkt benammen kultuer- en rêchsektoeristen. Teffens is it in foarstasjon foar berchbeklimmers fan de Himalaya.

Sûnt de Tibetaanske diaspora hat Katmandû yn de twadde helte fan de 20e iuw Tibetaanske flechtlingen opnaam.

Op 25 april 2015 waard de stêd rekke troch in swiere ierdskodding mei in krêft fan 7,8 op de skaal fan Richter. De ierdskodding ferwoastge in protte gebouwen yn it histoarysk sintrum. Bygelyks stoarte de Dharahara, in toer fan 62 meter heech út 1832, yn. Op dat stuit wiene der 200 besikers yn it gebou. Katmandû is troch de skodding goed in meter nei it suden opskood en is ek heger kommen te lizzen.


Ofbyld:Ktm258.jpg|*Rani Pokhari* (Keninginnefiver) timpel en *Ghantaghar* (oerehûs) yn it hert fan Katmandû
Ofbyld:Durbar-seller.jpg|thumb|Durbarplein
Ofbyld:Hashish-shop-Kathmandu-1973.jpg|Hasjyswinkel, 1973
Backgammon

**Backgammon** is in boerdspul foar twa spilers. It is ien fan de âldste spultsjes dy't wy kenne. De Nederlânske fariant fan it spul (mei oare regels) wurdt **[[Tric Trac]]** neamd.

Backgammon is in race wêrby't beide spilers stiennen oer it fjild nei de oare kant ta rinne litte moatte neffens de woarpen fan de dobbelstiennen. De tsjinstanners rinne yn tsjinstelde rjochting. Losse stiennen fan de tsjinstanner kinne slein wurde.
It doel fan it spultsje is om jins 15 stiennen as earste nei de oare kant ta te bringen en dêr út it spul te heljen. Wa't dat as earste dien hat wint it spul.
Skaken

Hoewol't **skaken** in oantsjutting is foar in groep besibbe boerdspullen, beskriuwt dit artikel benammen it westersk skaken, in strategysk boerdspul foar twa spilers. De offisjele namme neffens de FIDE fan dit westersk skaken is **it skaakspul**. It is strategysk omdat de spilers safolle spylmooglikheden hawwe dat it faak ûnmooglik is de konsekwinsje fan elke set te oersjen, sadat ynsicht, ûnderfining en moed de setkeuze mei bepale.

## Oarsprong en skiednis
De oerfoarm fan it skaakspul is tûzenen jierren âld, wêrtroch't der net folle bekend is oer it ûntstean en de ierste skiednis. It wurd skake komt fan it Perzyske wurd *[[shah|shāh]]*, dat *kening* betsjut. De term skaakmat is in fernederlânsking fan it Perzyske *shāh māta*, dat betsjut: *de kening sit yn in mûklaach* of *de kening is ferslein*.

De âldste werkenbere ferzje fan skake komt grif út it seisde iuwske East-Perzje, no Noard-Yndia, en stiet bekend as chaturanga, mar der binne oanwizings dat dit spul basearre is op in noch âldere fariant foar fjouwer persoanen dy't elk oan in side fan it boerd sieten. Meardere ferzjes fan chaturanga fersprieden har nei it easten nei Sina en Japan en, yn de foarm fan Sjatranj, westwerts nei de Arabyske wrâld om fia Itaalje en Spanje úteinlik yn de 11e iuw yn heul Europa troch te kringen. De Wytsingen hawwe hjir grif in grutte rol yn spile, omt de âldste Europeeske fynsten fan skaakstikken oan de kusten binne.

De hjoeddeiske foarm fan it skaakspul ûntstie oan de ein fan de 15e iuw yn Frankryk, doe't de dame mei de hjoeddeiske machtige mooglikheden har yntree die. Dêrom wurdt skaken ek wol in keninklik spul neamd. Tefoaren wie de dame of keninginne in frijwat beheind en swak stik.
Al healwei de tweintichste iuw waard oppere dat it skaakspul mooglik út Sina stamt en de lêste tiid geane wer stimmen op dy't de oarsprong fan t skaakspul dêr of yn Oezbekistan pleatse.
Kigali

**Kigali** is de haadstêd en grutste stêd fan Rûanda. It plak lei by it geografysk middelpunt fan it lân en is, sûnt it haadstêd waard by de ûnôfhinklikens yn 1962, it ekonomyske, kultuerele en transportsintrum fan Rûanda.

## Ut de skiednis
Kigali waard yn 1907 ûnder de Dútske kolonisaasje troch Richard Kandt stifte. Earst yn 1962, by de dekolonisaasje, waard Kigali de haadstêd fan Rûanda. De tradisjonele haadstêd wie yn it ferline de residinsje fan de *Mwami* (kening) te Nyanza. It koloniale sintrum wie yn Butare, dat doetiids Astrida hjitte. Yn it earstoan wie it de bedoeling dat Butare de haadstêd fan it ûnôfhinklike Rûanda wurde soe, mar út reden fan de sintrale lizzing fan de stêd waard it dochs Kigali. Sûnttiid is de stêd hurd groeid en hieltyd it politike, ekonomyske en kultuerele sintrum fan Rûanda bleaun. 

Fan 7 april 1994 ôf wie Kigali it toaniel fan de Rûandeeske genoside, de moard op sa'n miljoen Tûtsy's en matige Hûtû's troch Hûtû-milysjes (*[[interahamwe]]*) en leden fan it Rûandeeske leger. Yn Kigali wie ek de striid tusken it leger, dat troch Hûtû's dominearre waard, en it *Front Patriotique Rwandais* (FPR, Patriottysk Front fan Rûanda), dat meast út Tûtsy's bestie. 

Nei 1994 koe de stêd har hurd ûntjaan. In protte Rûandezen hawwe har dêr nei wenjen set, benammen Tûtsyflechtlingen dy't weromkaam binne. Der binne in soad nije gebouwen set en der wurdt noch hieltyd boud.

## Geografy
Kigali is opboud om fjouwer sintrums hinne, dy't oerienkomme mei de eardere doarpen *Nyarugenge*, *Kanombe*, *Mutamba* en *Butamwa*.
### Ferbiningen
De stêd hat in ynternasjonale lofthaven mei deistige flechten op Nairoby en Addis Abeba, nei Europa en alle wichtige Afrikaanske lannen. Kigali leit oan in grutte dyk, dy't de stêd ferbynt mei Boerûndy yn it suden en mei Uganda yn it noarden.

## Underwiis
Kigali hat de Technyske Hegeskoalle Kigali en der sitte mear as ien Ingelsktalige skoallen en ien Frânsktalige Belgyske skoalle.


Image:KigaliAirport.jpg|*Kigali International Airpor*
Image:TaxiBusesKigali.jpg|Minibussen en taksys in Kigali
Image:MilleCollines.jpg|It *Mille Collines hotel*
Image:Klima kigali.png|Klimaatkaart foar Kigali


## Keppeling om utens
* Ambassade fan Rûanda yn Brussel
Olympyske Winterspullen 1976

De **Olympyske Winterspullen 1976**, ek wol de XIIe Olympiade neamd, waarden yn **[[1976]]** yn Innsbruck, Eastenryk hâlden. Dat wie fan 4 oant en mei 15 febrewaris. De Spullen wiene eins oarspronklik oan Denver, yn 'e Feriene Steaten, ferjûn, mar dy stêd loek him yn 1972 werom. Innsbruck, dêr't in protte akkomodaasjes fan 'e Olympyske Winterspullen 1964 werbrûkt wurde koene, sprong doe yn it gat.

## Akkommodaasjes

## Sporten

Op de Spullen fan 1976 stiene seis sporten op it programma en 37 ûnderdielen ferdield oer 10 dissiplines.
  

## Medaljes

### Medaljespegel

## Dielnimmende lannen
Sânentritich lannen diene mei oan de Spullen. Andorra en San Marino makken harren debút. Sily, Yslân en Turkije makken harren rentree. Yn ferliking mei fjouwer jier lyn ûntbrutsen de Filipinen, Mongoalje en Noard-Korea.

Taiwan die foar it lêst ûnder dy namme en mei de read-blauwe flagge mei oan de Spullen. Under druk fan de ynternasjonale mienskip moast it tenei meidwaan as Sineesk Taipei en in spesjale Olympyske flagge fiere. 

## Sjoch ek
* Paralympyske Winterspullen 1976

## Keppeling om utens
* De webstee fan NOC*NSF oer de Winterspullen fan 1976
Dobbeljen

**Dobbeljen** is it spyljen mei dobbelstiennen. It spul sels wurdt ek wol *dobbelspul* neamd.

It wurd komt út it âld-Frânske *doble* = "dûbel".

Dobbeljen wurdt as in ienfâldich kânsspul beskôge. Earne om dobbelje is dan ek de ienfâldichste manier om in ûnoplosber lykjend skeel op te lossen.

Neffens de oerlevering wienen de âlde Germanen tige betûft yn it dobbeljen. Dizze ferlieding om de eigen ferantwurdlikheden fuort te wuiven en jins lot yn hannen fan de dobbelstien te lizzen, is bygelyks it ûnderwerp fan it album *[[De nerveuze Nervjers]]* fan Suske en Wiske. Mar ek de Romeinen wienen net ûngefoelich foar de ferlokkings fan de dobbelstien. Neffens de Romeinen wienen tafal en gelok it domein fan de goadinne Fortuna. Neidat se Jezus Kristus krusige hienen, dobbelden Romeinske soldaten om syn klean. It wie in serieuze beuzichheid wêrby't in soad op it spul stean koe. Faaks wie it ek wichtiger as wachtrinnen.

It wurd dobbeljen wurdt ek oerdrachtlik brûkt foar it dwaan fan jildlike transaksjes wêrby't sprake is fan in kâns op winst en in risiko fan ferlies, it spekulearjen.

Inkele dobbelspullen binne:
* Kassie-seis
* Strjitsjelizze
* Yahtzee
* Boerenschroom
* Sinteklaasdobbeljen
* Tritigje
* Blufpoker
* 5000en
* Chapeau (in fariant op poker)
* Crazy Casino
* Seizje
* Meksen (ek wol *Meksikanen* neamd)
* Perudo
Agnostisisme

It **agnostisisme** is in filosofyske posysje dy't gjin befêstigjende of ûntkennende útspraken docht oer it bestean fan boppenatuerlike ferskynsels. In protte agnosten beklamje de ûnmoglikheid om religiuwze ideeën oer miende boppenatuerlike ferskynsels mei in tradisjonele wittenskiplike oanpak te bewizen. It wurd is ôflaat fan it Grykske *[[gnosis]]* (kennis) mei it foarheaksel *a* (net). Letterlik is dus in *agnost* "ien dy't gjin kennis hat", dy't kleemt gjin kennis hawwe te kinnen oer de fraach oft der in God is of net.

It ûntstean fan it *wurd* "agnostisisme" is persys bekend: it waard foar it earst brûkt troch de biolooch en foarfjochter fan it Darwinistysk tinken Thomas Henry Huxley (de pake fan Aldous Huxley, de skriuwer) op in gearkomst fan de *Metaphysical Society* yn 1869 te Londen. Letter lei hy yn detail út wat hy bedoelde mei de term, ûnder oare yn it essay Agnosticism (1889); Huxley beskriuwt himsels as ien dy't in frij sterke oertsjûging hat dat de fraach oft der in God is of net, "ûnoplosber" is. Yn dy sin stelt hy de term agnostisisme foar as in alternatyf tsjin dyjingen dy't miene dat se wol kennis berikke kinne oer God.
In agnost ferskilt fan oare foarmen fan it Ateïsme, dy't de stelling ynnimme dat der gjin God is omdat dêr gjin jildich bewiis foar is (het saneamde "sterk ateïsme"). In agnost stelt dat it net mooglik is om it bestean fan hegere machten oan te toanen (en likemin it net-bestean).

It is wichtich om op te merken dat de posysje fan in agnost in is mei betrekking ta de kennis dy't wy (al as net) berikke kinne oer God. Dit is dus gjin antwurd ta wat in agnost leaut. In agnost kin bygelyks kleme dat in God per definysje net waarnimber is troch minsken, en dêrom kin hy sûnder leauwe yn God wêze; yn dit gefal oerlapet hy dus mei de saneamde swakkere streamingen fan ateïsme (dy't simpelwei sizze "ik haw gjin leauwe yn in God", in nuânse mei it sterkere "der is gjin God"). Oan de oare kant kin hy - al fynt er dat in god net waarnimber is - der dochs yn leauwe; in dit gefal is hy in agnostysk teïst.
In foarbyld fan in agnostysk ateïst is Robert Flint, in foarbyld fan in agnostysk teïst is Søren Kierkegaard

In oare foarm fan it agnostisisme is it Apateïsme (in gearlûking fan apatysk en teïsme), apateïsten stellen har de fraach oer it bestean fan de goaden net.

Soms wurdt noch ûnderskied makke tusken swakke en sterke agnosten. In swakke agnost beweart net te witten oft God bestiet en in sterke agnost beweart dat it ûnmooglik is te witten oft God bestiet.

It hjoeddeiske agnostisisme is yn de 19e iuw ûntstien. Ferneamde agnosten wienen Thomas Henry Huxley, Charles Darwin en Bertrand Russell. Russells pamflet *Why I Am Not a Christian* is in klassike tekst fan it agnostisisme.

De âldste agnost wie de Grykske presokraat Ksenofanes (± 580- ± 485 f.Kr.) Hy skreau:

As in oare âldere agnost wurdt wol Protagoras (480 - 410 f.Kr.) sjoen, ien fan de sofisten. Hy achte it ûnmooglik om it bestean fan de goaden te bewizen. In bekend sitaat fan Protagoras is: *Fan de goaden wit ik neat: net dat se besteane en likemin dat se net besteane*.
Barbara Kahatjipara

**Barbara Kahatjipara** (Usakos, Namybje, 1975) is in ynternasjonaal fotomodel en dosint ekonomyske wittenskippen yn Namybje.

Sy waard "Miss Namibia"  yn 1993, en waard ta Miss Personality keazen yn 1994, ûnderdiel fan de Miss Universeferkiezing.

Barbara Kahatjipara die fierders in BA-stúdzje Ynternasjonale Polityk oan de Unversiteit fan Kaapstêd, helle ek har MBA yn "International Marketing" oan de Fakhegeskoalle Reutlingen yn Dútslân. Sûnt is hja oan 't wurk as wittenskiplik meiwurker en dosint oan it Polytechnysk Ynstitút fan Namybje yn Wynhoeke.

## Keppeling om utens
* Webside Miss Namibia
Annemiek Schrijver

**Annemiek Schrijver** (Arnhim, 21 oktober 1964) is in Nederlânsk telefyzjepresintator, radiopresintator, dokumintêremakster, kollumniste, ynterviewster en skriuwster.

## Libben
Schrijver waard grutbrocht yn in Grifformeard frijmakke húshâlding. Sy helle it konservatoarium yn Hilfertsom, dêr't sy de oplieding skoallemuzyk folge. Dêrnei joech sy yn Barneveld muzykterapy oan minsken mei in ferstanlike beheining, wurk dêr't hja nei acht jier mei ophold.
Yntusken joech sy ek muzykles oan geriatryske pasjinten en wie hja ferslachjouwer by it Radio 4-programma *Finale* (TROS), dêr't sy wykliks in reportaazje makke.

Foar oare omroppen die hja freelancewurk.
By de KRO wie syn in stikmannich jierren dokumintêremakster fan it programma *Damokles*. Yn 1996 krige sy yn dat ramt de ADO Mediapriis priis foar de dokumintêre *Vrouwenvluchtheuvel*, oer in Arabysk frouljusbaaihûs yn Amsterdam.

Fia programma’s by KRO- en NCRV-radio (ûnder oaren *747 Live, Passie, Volgspot, Nachtlicht* en *Plein publiek*) bedarre hja yn 2001 foar de telefyzjekamera's.

Nei trije seizoenen makke Schrijver simmer 2002 de oer stap nei de IKON, dêr't sy *IKON Live* presintaerre en letter op sneintemiddei it *Alziend oog* makke. Anno 2011 presintaerret sy al jierren it programma *Het vermoeden* op sneintemoarn en sûnt in tal moannen *Nachtzoen* oan de ein fan de telefyzjejûn.

### Skriuwster

Schrijver hat twa jier lang in kollumn yn it deiblêd de Gelderlander hân. Har earste roman - *Rachab* - ferskynde febrewaris 2007. Dêrnei ferskynden fan har *[[Verlicht mijn nacht]]* (2008) en *[[Schrijverettes]]* (2011). Yn 'e mande mei Hein Stufkens skreau se *[[Ik geloof het wel]]* (2010) en *[[Verlicht en verlost]]* (2012). April 2018 ferskynde har boek *Van het padje. Verwonderd dwalen langs 's Heren wegen*. 

## Keppelings om utens
* Webside tv-programma 'Het Vermoeden'
Port Louis

**Port Louis** is de haadstêd fan Mauritsius. It is in frijhaven oan de Yndyske Oseaan yn it distrikt Port Louis.

Port Louis waard om 1735 hinne troch de Frânsen stifte en neamd nei kening Loadewyk XV fan Frankryk

## Gallery

Image:Plouis mid80s.JPG|*De stêd mids 1980er jierren.*
Image:Port Louis 2005.JPG|*Gebouwen Port Louis.*
Image:The Citadel of Port Louis.JPG|*Sintrum Port Louis*.

Ofbyld:Port Louis Mauritius Theatre.jpg|*Teater fan Port Louis ± 1900-1910*.
File:Mauritius-Port Louis District.svg|*It distrikt Port Louis op Mauritsius*.
Tasjkent

**Tasjkent** (Oezbeeksk: **Toshkent**; Russysk: Ташкент, "Stienstêd") is de haadstêd fan Oezbekistan en leit tichtby de grins mei Kazachstan, Kirgyzje en Tadzjikistan. It hat hast trije miljoen ynwenners - mei in grutte Russyske minderheid – en is de wichtichste stêd yn Sintraal-Aazje.

Oars as in protte oare stêden yn dy kontreien is Tasjkent in frijwat moderne stêd. It hat bygelyks in modern metrosysteem, ferskillende universiteiten en hegesskoallen, bioskopen en konsertsealen, kantoaren fan kompjûterbedriuwen en grutte Amerikaanske en Europeeske bedriuwen, ensafuorthinne.

Yn it ferline wie Tasjkent in wichtige halte op de siderûte tusken Europa en Aazje. In soad histoaryske gebouwen binne fernield ûnder de sosjalistyske revolúsje fan 1917 en by in grutte ierdskodding yn 1966.


Ofbyld:Taschkent-90.JPG|Modern kantoargebou mei âlde kommunistyske flat op eftergrûn
Ofbyld:Oliy Majlis (Parliament of Uzbekistan).jpg|*[[Oliy Majlis]]*, it parlemintsgebou
Ofbyld:Sacred Heart Cathedral, Tashkent 14-03.JPG|Kristlike tsjerke yn Tasjkent
Ofbyld:Tashkent Station.JPG|Spoarstasjon


## Susterstêden
* Berlyn, Dútslân
*Dnipro, Oekraïne
* Istanbûl, Turkije
* Karachi, Pakistan
* Seattle, Feriene Steaten
* Kortrik, Belgje

## Berne yn Tasjkent
* Gennadi Vladimirovitsj Tsjernov (1937), Oezbeeksk komponist en muzykpedagooch
* Djamolidin Abdoesjaparov (1964), Oezbeeksk hurdfytser 
* Filura Bulatova (9 july 1963), Oezbeeksk-Italjaansk tafeltennisster
* Rodion Gataullin (23 novimber 1965), Russysk heechljeppers
* Zoelfia Zabirova (19 desimber 1973), Russysk hurdfytster
* Alina Kabajeva (12 maaie 1983), Russysk turnster en parlemintslid
* Mark Weil (25 jannewaris 1973), Oezbeeksk-Joadsk teaterregisseur
* Peter Odemwingie (15 july 1981) Nigeriaansk fuotballer
Libyske See

De **Libyske See** is in part fan de Middellânske See, en wurdt faak ek as in diel fan 'e Levantynske See sjoen. De see leit besuden de Grykske eilannen Kytira, Kreta en Karpatos en noardlik fan de Libyske en Egyptyske noardkust (tusken Tobrûk en Aleksanderje).  

De oantsjutting Libyske See waard brûkt foar it súdlike part fan de Middellânske See troch geografen yn it ferline, mar de term wurdt ek brûkt yn moderne reisbeskriuwings en ek wol troch kartograven fan no.
Fûnemintalisme

**Fûnemintalisme** is fan oarsprong de namme fan in 20e-iuwske beweging yn it Amerikaanske protestantisme, dy't de letterlike ynterpretaasje fan de Bibel fan fûneminteel belang achtet foar it persoanlike en maatskiplike libben. De term fûnemintalisme wurdt tsjintwurdich ornaris yn in folle bredere betsjutting brûkt: ien dy't op strikte en letterlike wize fêsthâldt oan bepaalde grûnbegjinsels wurdt faak bestimpele as fûnemintalist.

## Sjoch ek
;Religieus fûnemintalisme
* Kristenfûnemintalisme
* Hindoefûnemintalisme
* Moslimfûnemintalisme
* Joadsk fûnemintalisme
;Net-religieus fûnemintalisme
* Ferljochtingsfûnemintalisme
* Obskurantisme
Panenteïsme

**Panenteïsme** (Gryksk: *pan*=alle, *en*=yn en *theos*=god) is de sjenswize dat God ymmanint is in it heule universum, dat it universum in diel is fan God en dat God de driuwende krêft is yn it universum. Oars as it pantheïsme, betsjut panenteïsme net dat it universum synonym is mei God. Yn stee dêrfan giet panenteïsme derfan út dat God mear is as it universum: God is én transendint en ymmanint.
Yn in soad teologyske foarmen wurdt God dêrom sjoen as de skepping, de universele moraal en de skepper dêrfan.
Mahayana

**Mahāyāna** (Sanskryt: महायान mahāyāna, mahā, *grut*, yāna, *reau* of *wei*) is ien fan de haadstreamingen yn it Boedisme. As dúdlik ûnderskieden beweging, naam de Mahayana neffens ûndersikers in oanfang om de earste iuw nei Kr. yn it noardwesten fan Yndia. Hja skatten dat de beweging in formative perioade hân hat fan sa'n fjouwer iuwen eardat it yn de twadde iuw yn in heechûntwikkele foarm nei Sina oerbrocht waard. Sintraal yn de Mahayana-ideology is de idee fan de Bodisattva: net allinnich de Boeddha, mar elk mins kin de steat fan Ferlichting berikke.

Neffens Williams (1989) wie de ûntwikkeling fan de Mahayana in stadich, geleidlik proses. De Mahayana wie gjin rivalisearjende "skoalle" en deswegen ûntstie se net troch in skisma (*sangbeda*). Mahayana en net-Mahayana mûntsen koenen sûnder skeel yn itselde kleaster wêze, salang't se deselde kleasterregels neifolgen. Neffens Ninian Smart (1989) ûntstie de Mahayana lykwols troch de spanning oer de fraach oft it yndividu dat him mei help fan dyana ynspant om ta ferlichting te kommen, eigentlik gjin sellssuchtige died ferrrjochtet? Mei it ideaal fan de Bodhisattva, dy't út moederaasje syn eigen ferlossing útstelt oant oaren ek ferlost binne, tocht men dizze spanning oplosse te kinnen.
Panteïsme

**Panteïsme** (Gryksk: Πανθεϊσμός, πάν, *pan* = alles; θεος, *theos* = God) is in libbensoertsjûging dy't derfan útgiet dat alles (en elkenien) godlik is.It godlike is immanint en alomfiemjend; universa, natoer en God binne identyk.

Yn it panteïsme is der gjin grins tusken it godlike en it natoerlike. Ynstee fan transendinsje te besitten - los fan alles - befynt god him yn alles *(alles yn al)*. Neffens it panteïsme kin men in god net persoanlik yntinke. Elk objekt is yn wêzen godlik.

Ek paganistyske libbensbeskôgingen mei woartels yn it âlde Keltyske en Germaans heidendom, lykas Druicca en Wicca, sterk ferbûn mei it panteïsme. Oanhingers fan dizze streamingen sjogge 'Mem Ierde' as makster fan alles dat libbet. Hja wurdt troch haren - benammen yn tsjoensterfermiddens - ek wol "Goadinne" neamd. Dizze Gadinen sioe werom te finen wêze yn alles wat de natoer biedt.

## Sjoch ek
* Idealisme
* Materialisme
* Monisme
* Ateïsme
* Teïsme
* Panpsychisme
Transsindinsje

**Transsindinsje** is it bewustwêzen fan it oerstigen fan de foarmen, foarskriften en dogma’s om de yndividuele essinsje fan it libben te finen. Troch transindinsje ûntstiet de frije kar en kin in persoan syn frije wil folgje. It tsjinstelde fa transsindinsje is ymmaninsje.

Yn de wiisgearige rjochtingen wurdt ûnder transsindinsje in soad ferskillende dingen ferstien, lykas it Wêzen en alles wat boppe ús begryp útgiet. Oare filosofen fine dat der net folle sinnichs oer sein wurde kin, al is it in sintraal begryp yn de metafysika.

## Sjoch ek
* Metafysika
* Boppenatuerlik
* Meditaasje
* Religy