open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rots fan Afrodite

De **Rots fan Afrodite** of de **Rots fan 'e Romeinen** (Gryksk: Πέτρα του Ρωμιού, *Petra tou Romiou*; Rots fan 'e Romeinen) is in brâningspylder oan 'e kust fan Syprus. De rots leit likernôch 25 kilometer eastlik fan Pafos. Minsken dy't oan 'e kust fan Limasol nei Pafos of oarsom reizgje, sjogge de rots fan de wei ôf yn 'e see lizzen. It is ferbean om de rots te beklimmen.

Neffens leginden waard Afrodite, de goadinne fan 'e skientme, by de rots út 'e weagen fan 'e see berne. Syprioaten neame harren lân dêrfandinne faak "it eilân fan Aphrodite".

Alhoewol't de see dêr oer it generaal rûch is en it net altiten oan te rieden is om dêr te swimmen, bestiet der in leginde dat in folle slach om 'e rots hinne segene wurdt mei fruchtberens en ivige skientme.
Brâningspylder

In **brâningspylder** is in geologyske lânfoarm dy't oan see stiet of in koart eintsje foar de kust yn see (yn 'e brâning, dêrfandinne de namme). De lânfoarm bestiet út in steile en faak fertikale rotsformaasje dy't wol wat wei hat fan in arsjitektoanyske pylder. 

Brâningspylders wurde foarme troch in proses fan eroazje, wêrby't wyn en wetter oer in perioade fan miljoenen jierren de sêftere dielen fan in seeklif it earst fuortslite, sadat de hurdere dielen los fan it klif komme te stean. Uteinlings sil troch de oanhâldende eroazje ek de brâningspylder sels fuortsliten wurde. By dat proses wurdt er faak oan 'e basis of yn 'e midden it earst ôfsliten, sadat er lang om let ynstoart en de boppeste ein as pún yn see komt te lizzen. 

Brâningspylders kinne wichtige nêstlokaasjes wêze foar ferskate soarten seefûgels. 

In bekende brâningspylder, en de iennichste yn 'e Fryske gebieten, is de Lange Anna, foar de kust fan it eilân Hilgelân, yn 'e Dútske Bocht.
Agios Theodoros-katedraal (Pafos)

De **Agios Theodoros-katedraal** is in tsjerkegebou fan 'e Tsjerke fan Syprus yn 'e Sypriotyske stêd Pafos .

De tsjerke waard yn 1896 boud en it is de âldste tsjerke fan it stedsdiel Ktima.

Tichteby de katedraal stiet in monumint ta neitins fan 'e Turkske massamoard yn 1821, dy't oan in grut tal Grykske geastliken en ek oan 'e biskop fan Pafos, Chrysanthos, it libbe koste.
Hillich-Krústsjerke (Nikosia)

De **Hillich-Krústsjerke** (Gryksk: Καθολικός Ναός του Τιμίου Σταυρού) is in roomske tsjerke yn Nikosia op it eilân Syprus. De tsjerke is in parochytsjerke fan it Latynske patriarchaat fan Jeruzalim.

## Skiednis
De earste oan it Hillige Krús wijde tsjerke waard yn 1642 boud en oant de ein fan 'e 19e iuw as tsjerke brûkt. Op 8 april 1900 waard in nije tsjerke boud, dy't foar in part troch it Spaanske keningshûs en foar in diel troch de Fransiskanen út it Hillige Lân finansierre waard. 

Op 16 febrewaris 1902 wie de offisjele wijing fan 'e tsjerke. Yn 1959 waard njonken de tsjerke in kleaster boud. 

As gefolch fan it konflikt fan 1963-1964 en 1974 yn Syprus waard de tagong nei de tún ôfsletten, om 't de tsjerke yn 'e buffersône tusken it Gryksk-Syprioatyske en it Turksk-Syprioatyske Nikosia leit. Sawol de haadtagong nei it kleaster as ek de tagong nei de tún sjogge út op it troch Turkije besette gebiet en binne sletten. Dêrfandinne waard yn 1996 in nije, aparte tagong en nije tagongspoarte boud. Yn'e tún stiet in Lourdesgrot.

De parochy bestiet út in tige multykulturele mienskip fan likernôch fyftich ferskillende nasjonaliteiten. De missen wurde yn acht ferskillende talen holden. De tsjerke en it kleaster steane tichteby de Pafospoarte yn it west fan it histoaryske sintrum en wurdt betsjinne troch Fransiskanen.
Sint-Jehanneskatedraal (Nikosia)

De **Katedraal fan Sint-Jehannes de Teolooch** (Gryksk: Καθεδρικός Ναός Αγίου Ιωάννη, *Agios Ioannis*) yn Nikosia is de haadtsjerke fan 'e Tsjerke fan Syprus.

## Skiednis
De hjoeddeiske tsjerke stiet op it plak fan it Benediktynske kleaster fan Sint-Jehannes de Teolooch. Unbekend is wannear't dat kleaster stifte waard, mar de âldste histoaryske boarne is in dokumint út 1345. Neffens guon waard it kleaster troch it Hûs fan Lusignan stifte, mar oaren tinke dat it kleaster troch Syrysk-otterdoksen stifte waard, dy't sûnt de 9e iuw troch de islamityske ekspânsje ferhûzen nei Syprus, folge troch gruttere oantallen doe't Syprus in krúsfarderssteat waard.

Mei't de Mammelukken it eilân in soad ynfoelen, ferlieten de Benediktinen it eilân yn 1426. It kleaster gie doe yn 'e hannen fan 'e otterdoksen oer, mar bleau oan 'e selde patroanhillige wijd. Oan 'e ein fan 'e Frankyske en Fenesiaanske tiid bloeide it kleaster, oant der yn 'e 17e iuw in ein oan it monastike libben kaam.

Aartsbiskop Nikiforos ferboude de tsjerke yn 'e 17e iuw. Foar de werbou waarden dielen fan 'e âlde fûneminten op 'e nij brûkt. Boppe de westlike tagong fan 'e tsjerke waard in moarmeren plakette oanbrocht mei de datum fan 30 april 1662 doe't mei de werbou útein set waard.

Alhoewol't de eksakte datum fan 'e foltôging ûnbekend is, wurdt oannommen dat tusken 1662 en 1674 in ein oan it wurk kaam. Nei it wer opbouwen waard de tsjerke yn 1720 de sit fan 'e aartsbiskop fan Syprus. Yn 'e tsjerke wurde de nije aartsbiskoppen fan Syprus troand.
Kamares Akwadukt

It **Kamares Akwadukt** of it **Bekir Pasja Akwadukt** is in akwadukt by Larnaka op it eilân Syprus. It akwadukt leit bûten de stêd tichteby de âlde dyk nei Limasol. Mei de bou fan it akwadukt waard yn 1747 útein set. Tassos Mikropoulos beskreau it akwadukt as de belangrykste wetterfoarsjenning fan Syprus.

## Skiednis
It akwadukt waard finansierd troch Ebubekir Pasja (ek bekend as Koca Bekir Pasja of Abu Bakr Pasja), de Ottomaanske gûverneur fan Larnaka. It akwadukt wurke oant 1939 en bestiet út 75 bôgen.

De bou fan it akwadukt sette yn 1747 útein en waard yn 1750 foltôge. It projekt koste meiïnoar 50.000 kuruş, dy't út de ponge fan Ebubekir Pasja betelle waard. Bûtenlânske reizgers neamden it faak ien fan 'e belangrykste monuminten dy't yn it Ottomaanske tiidrek yn Syprus boud binne.
David Lynch

**David Keith Lynch** (Missoula (Montana)**,** 20 jannewaris 1946 - 15 jannewaris 2025) wie in Amerikaansk filmregisseur en keunstskilder.

Hy waard sjoen as it boechbyld fan de Amerikaanske surrealistyske sinema. Lynch stiet benammen bekend om syn skrillers dêr't er seks, geweld en swarte humor yn kombinearre mei stilistyske skientme en it besykjen ta technyske perfeksje. Yn hast al syn films ferfoarme er deistige eleminten út de Amerikaanske kultuer ta frjemde surrealistyske objekten.

Neist it regissearjen fan films hold Lynch him dwaande mei ferskate oare aktiviteiten. Hy wie keunstskilder, striptekener, meubelûntwerper, heechlearaar op de University of Fine Arts en útdrager fan transendinte meditaasje. Dêrneist komponearre er ek elektroanyske muzyk (hy naam twa singles op: *Good Day Today* en *I know*).

## Filmografy as regisseur (spylfilms)
* *[[Eraserhead]]* (1977)
* *[[The Elephant Man]]* (1980)
* *[[Dune]]* (1984)
* *[[Blue Velvet]]* (1986)
* *[[Wild at Heart]]* (1990)
* *[[Twin Peaks: Fire Walk with Me]]* (1992)
* *[[Lost Highway]]* (1997)
* *[[The Straight Story]]* (1999)
* *[[Mulholland Drive]]* (2001)
* *[[Inland Empire]]* (2006)
Florence Pugh

**Florence Pugh** (Oxford, 3 jannewaris 1996) is in Britsk aktrise. Se makke har akteardebút yn 2014 yn 'e dramafilm *[[The Falling]]*. Pugh krige erkenning yn 2016 foar har haadrol as jonge breid yn it ûnôfhinklike drama *[[Lady Macbeth]]*, wûn in British Independent Film Award, en krige lof foar har haadrol yn 'e minysearje *[[The Little Drummer Girl]]* (2018).
Hala Sultan Tekke-moskee

De **Hala Sultan Tekke-moskee** (Gryksk:  Τεκές Χαλά Σουλτάνας, *Tekés Chalá Soultánas*; Turksk: *Hala Sultan Tekkesi*, ek Umm Haram-moskee) is in yn 1816 boude moskee oan 'e sâltsee by Larnaka op Syprus. De moskee leit likernôch 5 km súdwestlik fan Larnaka yn it distrikt mei deselde namme. De moskee is ien fan 'e wichtichste islamityske hillichdommen en it belangrykste islamityske hillichdom op Syprus. 

## Skiednis

Doe't de Arabieren yn 649 Syprus feroveren op 'e Byzantinen, wie ek Hala Sultan dêrby, de muoike fan 'e profeet Mohammed fan syn heite kant. Doe't hja op it plak fan 'e moskee fan har ezel foel en ferstoar, waard se dêre begroeven en har grêf waard in beafeartsplak. Yn 1760 sette sjeik Hassan mei de bou fan in moskee útein, dy't yn 1816 foltôge waard. It grêf fan Hala Sultan leit yn in nevenromte fan it gebou. Letter waarden noch romten foar pylgers byboud. Ek leit dêr it grêf fan 'e Turkske frou fan Hoessein bin Ali, kening fan it Hasjemityske keninkryk Hidjaz, dy't troch de Ingelsen nei Syprus ferballe waard.

It wurdt *tekke* wurdt brûkt foar derwisjkleasters. De moskee kin besocht wurde en is eigendom fan it Ministearje fan Aldheden, dy't de moskee goed ûnderhâldt. 

## Argeology
It plak is ek in belangrike lokaasje foar fynsten út 'e brûnstiid. De earste opgravings waarden yn 1897-1898 yn opdracht fan it Britsk Museum útfierd. Yn 1948 waard ûndersyk dien troch de Syprioatyske Tsjinst fan 'e Aldheid. Argeolooch Vassos Karageorghis wurke dêr yn 1968 en 1974. De Sweedske Syprus-ekspedysje ûnder lieding fan Paul Åström wurke dêr sûnt 1971. Tichteby de moskee leit in stêd út de brûnstiid, it hjoeddeiske Dromolaksia. Dy stêd waard nei alle gedachten om 1600 f.Kr. boud en wie yn 'e earste helte fan 'e 12e iuw mei in oerflak fan 2,5 ha op syn grutst. Lykas by it oanbuorjende Enkomi hie de stêd in regelmjittige plattegrûn mei in rjochthoekich strjitpatroan. Yn 'e stêd waarden û.o. wurkpleatsen fan kopersmidden útgroeven en binne jitfoarmen foar sichten, in stiennen ambyld en balgepipen fûn. Ek wie dêr in ivoarfiker en binne der pronkgrêven bleatlein.
Agia Napa-katedraal (Limassol)

De **Agia Napa-katedraal** yn 'e Agiou Andreouisstrjitte is in tsjerkegebou fan 'e Tsjerke fan Syprus yn 'e Syprioatyske stêd Limassol.

De tsjerke waard tusken de ein fan 'e 19e iuw en it begjin fan 'e 20e iuw boud op 'e ruïnes fan in âldere en lytsere Byzantynske tsjerke.  

Neffens de tradysje is de namme ôflaat fan in Marije-ikoan, dat yn in delling (Latynsk *napa*) fûn waard. Der binne lykwols ek boarnen dy't ha wolle dat de tsjerke ferneamd waard nei in Frankyske tsjerke, dy't oan it switdoek fan 'e hillige Feronika wijd wie. 

De hjoeddeiske trijeskippinge katedraal waard yn 1906 foltôge. Yn 'e tsjerke stiet in ikonostaze en de tsjerke is fan binnen mei fresko's beskildere. Ek besit de tsjerke in ikoan fan 'e Agia Napa yn sulverbeslach.
Kastiel fan Limassol

It **Kastiel fan Limassol** (Gryksk: Κάστρο Λεμεσού) is in kastiel by de âlde haven yn it hert fan it histoaryske sintrum fan Limassol op Cyprus. It hjoeddeiske oansjen fan it kastiel datearret fan in werbou om 1590 hinne ûnder Ottomaanske bewâld. Sûnt 1986 is it kastiel in Midsiuwsk Museum, dat saken presintearret út de midsiuwen op Syprus, lykas ierdewurk, grêfstiennen, Byzantynske sulverkeunst, wapens, munten ensafuorthinne. De ierkristlike, Byzantynske, Frankyske, Fenesiaanske en lang om let de Turkske perioades komme allegear oan bod.  

## Skiednis
Neffens argeologysk ûndersyk yn it kastiel waard it kastiel boud op in iere kristlike basilyk út de 4e oant 7e iuw en in Byzantynsk monumint út de 10e oant de 11e iuw. Oare fynsten ûnder it kastiel tsjûgje fan in belangrike tsjerke, mooglik de earste katedraal fan Limassol.

Neffens Etienne Lusignan waard it oarspronklike kastiel yn 1193 boud troch Guy de Lusignan. De earste offisjele fermelding fan it fort datearret út 1228, doe't Freark II fan it Hillige Roomske Ryk mei syn leger oer Syprus nei syn Keninkryk Jeruzalim reizge. Fan 'e bou oant it begjin fan 'e 16e iuw rekke it kastiel faak skansearre troch de oanfallen fan 'e Genuezen en de Mammelukken en ek de ierdskoddings, mar hieltiten wer folge in renovaasje en rekonstruksje. re.   

Yn 1538 oermasteren de Ottomanen Limassol en it kastiel. De Fenesiaanske gûverneur fan Syprus joech nei't er it kastiel werom ferovere opdracht om it te slopen, om sa in mooglik yn beslachnimmen tefoarren te kommen. De ferneatiging waard yn 1567-1568 foltôge. Nei de Ottomaanske oermastering fan Syprus yn 1576 waarden de resten of dielen fan 'e resten fan it kastiel opnommen yn in nij en sterker Ottomaansk fort, dat yn 1590 foltôge waard. De ûndergrûnske romte en de earste ferdjipping waarden ta finzenissellen ferboud en bleaune oant 1950 yn gebrûk.   

Neffens de tradysje troude Richard Liuwehert op it kastiel mei Berengaria fan Navarre yn 1191 en kroande har ta keninginne fan Ingelân. Dat is lykwols net mooglik om 't it kastiel doe noch net bestie. Der binne boarnen dat de lokaasje dêrfan de Sint-Joaristsjerke fan Limossol west hat, dy't hjoed-de-dei net mear bestiet.
Agia Napa

**Agia Napa** of **Ayia Napa** (Gryksk: Αγία Νάπα; Turksk: Aya Napa) is in stêd yn it súdeasten fan Syprus. De stêd is ûnderdiel fan it distrikt Famagusta, wêrfan't sûnt de Turkske besetting fan it noarden fan Syprus noch in lyts diel ûnder de kontrôle fan 'e ynternasjonaal erkende Republyk Syprus heart.      

## Skiednis
De skiednis fan it doarp giet werom op it jier 1530, doe't yn in bosk in ikoan fan Marije fûn waard, dy't earder fermist waard. Dat waard de oanlieding foar de bou fan in kleaster, dêr't letter in doarp omhinne groeide.   

Oant it begjin fan 'e jierren 1970 bleau Agia Napa in lyts fiskersdoarpke. Mei de Turkske ynvaazje yn 1974 en de ynname fan Famagusta, flechten de likernôch 15.000 Gryksk-Syprioatyske ynwenners fan 'e Grykske wyk Varosha nei it suden. Hja tochten dat de flecht tydlik wie, mar soene nea werom komme. 

Hjoed-de-dei is Varosha yn it troch Turkije besette Noard-Syprus in spoekstêd dêr de gebouwen ferfalle, wylst it fiskersdoarp Agia Napa him yn heech tempo nei de ynvaazje ûntwikkele hat ta in toeristysk plak mei in soad hotels, dêr't fral minsken út Grut-Brittanje, Sweden en East-Europa fakânsje fiere. 

## Toerisme

Der binne in soad moaie sânstrannen lykas Nissi Beach, Markonisos Beach, Sandy Beach, Ayia Napa Main Beach en Fig Tree Bay. Ek soldaten fan de tichtebylizzende Britske basis yn Dekelia en soldaten fan 'e Feriene Naasjes út Nikosia meie graach harren frije dagen yn Agia Napa trochbringe. De haven fan Agia Napa hat hjoed-de-dei fral in toeristyske funksje.  

## It besjen wurdich
* Tichteby it Makronissos Strand binne de út de rotsen houde Makronissos grêven, in begraafplak út de Hellenistyske en Romeinse tiid. De grêfkeamers binne leech.
* It Agia Napa-kleaster ûntstie yn 'e Fenesiaanske tiid. Nei de Osmaanske oermastering flechten de muontsen, mar it doarp bleau de tsjerke brûken.
* It lytse Thalassa Museum is in museum oer de seefeart en saken dy't ferbân hâlde mei de see. Underdiel fan it museum is in replika fan in âldgryksk hannelsskip, de Kyrenia II, dy't op basis fan in wrak boud waard. 

## Oars
* Trije km east fan Agia Napa leit Kaap Greco, dêr't neffens de sage it mytyske seemûnster fan Agia Napa libbe.  
* Likernôch 2 km west fan it plak soe de hillige Tekla fan Ikoanium libbe ha. Dêr waarden katakomben yn 'e rotsen úthoud en missen fierd.

## Ofbylden

Agia Napa Monastery courtyard detail, Cyprus (PPL3-Altered) julesvernex2.jpg|Kleaster fan Agia Napa.
2022 03 Aiya Napa Makronisos Tombs 1.jpg|Makronisos-grêven.
Treasures of THALASSA Museum Ayia Napa 02.JPG|Thalassa Museum.
Cyprus Ayia Varvara.jpg|Ayia Varvara-tsjerke.
Famagusta (distrikt)

**Famagusta** is in bestjoersdistrikt yn 'e Republyk Syprus. Haadstêd fan it distrikt is *de jure* de havenstêd mei deselde namme, Famagusta. It bestjoerssintrum is *de fakto* de gemeente Paralimni.

It grutste part fan it distrikt, ynklusyf de wichtichste stêd, wurdt kontrolearre troch de ynternasjonaal net erkende Turkske Republyk Noard-Syprus. In lyts gebiet yn it suden wurdt troch de Republyk Syprus bestjoerd. Dat súdlike diel fan it distrikt hat in befolking fan 54.282 ynwenners. It noardlike diel fan it distrikt Famagusta komt oerien mei de distrikten Gazimağusa en İskele.

Troch syn lytse omfang funksjonearret it distriktsbestjoer ek as fertsjinwurdiger fan 'e ferdreaune bewenners fan it *de fakto*-gebiet.

## Yndieling
Neffens de Statistyske Tsjinst fan 'e Republyk Syprus bestiet it distrikt Famagusta út 8 stêden en 90 doarpsgemeenten. Dêrfan lizze feitlik sûnt de Turkske ynvaazje fan Syprus yn 1974 mar fiif gemeenten hielendal yn it distrikt Famagusta: Agia Napa, Paralimni, Sotira, Liopetri en Frenaros. De oare gemeenten fan it distrikt lizze yn 'e distrikten Gazimağusa en İskele fan 'e ynternasjonaal net erkende Turkske Republyk Noard-Syprus. 

List fan gemeenten (stêden wurde fet werjûn):
Kleaster fan Agia Napa

It **kleaster fan Agia Napa** is in kleaster yn Agia Napa yn it súdeasten fan Syprus.

## Skiednis
Neffens de oerlevering fûn noch yn 'e Byzantynske tiid in hûn fan in jager yn in grot fan 'e bosken dy't dêr eartiids stiene in ikoan fan Marije. De hûn begûn te byljen en mei 't de jager kaam te sjen fûn er in ikoan, dy't al in hiel skoft fermist en mooglik ferstoppe wie yn 'e tiid fan it ikonoklasme. It nijs brocht in soad minsken op 'e fuotten, dy't dêr de ikoan kamen ferearen. Yn 'e 14e waard de grot as tsjerke ynrjochte. 

De ikoan en dêrnei ek de krite waard Panagia Napa neamd, itjinge oerset wurde kin as de 'Allerhillichste Teotokos út it bosk'. Nei ferrin fan tiid waard de namme fan de ikoan Agia Napa. Dy namme waard foar it earst yn 1366 neamd.    

It kleaster krige syn hjoeddeiske foarm yn 'e 15e iuw yn 'e Fenesiaanske tiid en waard stifte as in katolyk kleaster. Dat barde mei it jild fan in rike Fenesiaanske faam út Famagusta, dy't dêr non waard nei 't har heit har ferbean hie mei ien fan it gewoane laach te trouwen. Doe't de Ottomanen it eilân yn 1571 oermasteren, waarden de katolike bewenners fan it kleaster ferdreaun en de gebouwen oernommen troch de otterdoksen. It kleaster feroare ferskillende kearen fan in nonne- yn in muontsekleaster, oant yn 1758 it kleaster om ûnbekende redenen ferlitten waard. 

Yn 1950 waard it kleaster restaurearre en sûnt 1978 waard it in Oekumenysk Konferinsje Sintrum foar de tsjerken op Syprus en it Midden-Easten. Sûnt de Hillige Metropolis Constantia Ammochostos (Famagusta) yn 2007 op 'e nij oprjochte falt it kelaster ûnder it bestjoer fan 'e metropolis.

By it kleaster stiet op 50 m fan it kleaster in nije, ek oan Marije wijde tsjerke út 1994.
Larnaka (distrikt)

It **Distrikt Larnaka** is in bestjoersdistrikt fan 'e Republyk Syprus. It haadplak is Larnaka. Yn it distrikt leit in haven en it wichtichste fleanfjild fan it eilân, de lofthaven Lanarka. 

It distrikt hat in oerflak fan 1.120 km². In part fan it distrikt stiet ûnder kontrôle fan 'e ynternasjonaal net erkende Turkske Republyk fan Noard-Syprus. Dat diel falt ûnder it distrikt Lefkoşa.

## Yndieling
Neffens de Statistyske Tsjinst fan 'e Republyk Syprus bestiet it distrikt Lanarka út de folgjende seis stêden en 53 doarpsgemeenten (de stêden wurde yn fette letters oanjûn; de gemeenten yn it besette gebiet wurde kursyf oanjûn):
Limassol (distrikt)

It **Distrikt Limassol** (Gryksk: Επαρχία Λεμεσού) is in bestjoersdistrikt yn 'e Republyk Syprus. De haadstêd is Limassol. Yn it distrikt leit de Britske militêre basis Akrotiri.

It distrikt hat in oerflak fan 1.393 km², itjinge 15,07 % fan it eilân betsjut.

Om it distrikt leit yn it west it distrikt Pafos, yn it noarden it distrikt Nikosia en yn it easten it distrikt Larnaka. Súd fan it distrikt leit de kust fan 'e Middellânske See. Dêr leit ek it skiereilân Akrotiri mei east dêrfan de baai fan Akrotiri en west dêrfan de baai fan Episkopi. Op it flakke skiereilân leit de sâltsee fan Limassol. Nei it noarden ta leit it Troödosberchtme mei de 1952 hege berch Olympos, de heechste berch op it eilân. Yn it berchtme leit de boarne fan 'e rivier Kouris, dy't troch it distrikt nei it suden streamt.    

## Yndieling
Neffens de Statistyske Tsjinst fan 'e Republyk bestiet it distrikt Limassol út de folgjende seis stêden en 106 gemeenten (de stêden binne yn fette letters oanjûn):
Nikosia (distrikt)

It **Distrikt Nikosia** is in bestjoersdistrikt fan 'e Republyk Syprus. De haadstêd is Nikosia. Lykas ek de troch de haadstêd rint der troch it distrikt sûnt de Turkske besetting yn 1974 in grins. It noardlike diel fan it distrikt leit yn 'e ynternasjonaal net erkende Noard-Syprus. Dêr is it diel fan it distrikt opdield as it distrikt Lefkoşa, Güzelyurt en Lefke.

## Yndieling
Neffens de Statistyske Tsjinst fan 'e Republyk Syprus besiet it distrikt Nikosia út 12 stêden en 162 gemeenten. Stêden wurdt fet oanjûn, wylst de gemeente yn it besette gebiet kursyf steane.
Pafos (distrikt)

It **distrikt Pafos** is in distrikt yn it westen fan 'e Republyk Syprus. It distrikt is ferdield yn fjouwer stedsdistrikten: Pafos (haadstêd), Geroskipou, Pegia en Polis Chrysochous.

It is it iennige distrikt dêr't de Republyk Syprus de folsleine kontrôle op útoefent.

It distrikt Pafos hat in oerflak fan 1.396 km², itjinge 15,09% fan it lân betsjut. Yn it easten grinzget it distrikt oan 'e distrikten Limassol en Nikosia. It distrikt wurdt yn trije geografyske regio's ferdield: de kustregio, de heuveleftige regio en it berchgebiet. It meast westlike diel fan it lân leit op it skiereilân Akamas, dat net bewenne wurdt en ûnder beskerming stiet.  

## Yndieling
Neffens de Statistyske Tsjinst fan 'e Republyk Syprus bestiet it distrikt út de folgjende fjouwer stêden en 121 gemeenten (stêden wurde yn fette letters oanjûn):
Kyrenia (distrikt)

It **Distrikt Kyrenia** is *de jure* in bestjoersdistrikt fan 'e Republyk Syprus. De haadstêd is Kyrenia. It is it lytse distrikt fan Syprus. 

Sûnt de Turkske ynvaazje fan 1974 bestiet it distrikt Kyrenia feitlik net mear. De grinzen fan it distrikt komme oerien mei it *de fakto* distrikt Girne. It is it iennige distrikt dêr't de Republyk Syprus hielendal gjin kontrôle mear op útoefenje kin, sels net op in diel dêrfan. Formeel bestiet it distrikt lykwols noch jimmeroan as fertsjintwurdiger fan 'e ferdreaune bewenners.  

Yn 1960 bestie de befolking fan it distrikt út 31.015 ynwenners, dy't foar 79% út Griken, 14% út Turken en 6% út Maroniten bestie. De Maronityske befolking wenne hast folslein yn 'e doarpen Kormakiti, Asomatos and Karpaseia.

## Yndieling
Neffens de Statistyske Tsjinst fan Syprus bestiet it distrikt Kyrenia út trije stêden en 44 gemeenten. De stêden wurde yn fette letters oanjûn. Alle gemeenten lizzen yn it troch Turkije besette gebiet.
Ayia Zoni-tsjerke (Famagusta)

De **Ayia Zoni** is in ienfâldich Byzantynsk tsjerkegebou oan 'e Mustafa Cemal sokak yn 'e súdeastliek hoeke fan Famagusta op it eilân Syprus. De tsjerke stiet tichteby de Sint-Nikolaastsjerke en is ien fan 'e trije Byzantynske tsjerken fan 'e stêd.  

De tsjerke is in krúsfoarmich tsjerkje mei wat goatyske ynfloeden (lykas de tapassing fan spitsbôgen), dy't wijd waard oan 'e hillige gurdle fan Marije, dy't neffens de tradysje troch Marije sels makke is fan kamielehier. De tsjerke waard nei de Ottomaanske oermastering fan Famagusta nei alle gedachten ferlitten, om 't Griken dêr doe net komme mochten.  

De tsjerke kin yn 'e regel net besocht wurde en wurdt ek net mear as tsjerke brûkt. Yn 'e tsjerke binne resten fan fresko's bewarre bleaun.

## Sjoch ek
* Sint-Nikolaastsjerke
* Sint-Simeontsjerke
Sint-Nikolaastsjerke (Famagusta)

De **Sint-Nikolaastsjerke** (*Agios Nikolaos*) is in Byzantynsk tsjerkegebou oan 'e Gündüz Tezel sokak yn 'e Syprioatyske stêd Famagusta. It is ien fan 'e trije bewarre Byzantynske tsjerken fan 'e stêd.

De tsjerke is in twaskippich tsjerkegebou, dat oarspronklik twa koepels hie. In grut part fan it gebou en it dak binne lykwols net mear oanwêzich.

Yn 'e pendintiven yn 'e tsjerke sitte trije smelle gatten. Dêrefter binne fan klaaipotten holle romtes makke, dy't ynboud binne. Se meitsje de belesting op 'e muorren lichter en it gebou better. Mar de belangrykste funksje fan 'e gatten wie dat se de akoestyk yn 'e tsjerke ferbetteren en it sjongen fan 'e preester himelsker klinke lieten. 

Súdwest fan 'e Nikolaastsjerke stiet de Ayia Zoni-tsjerke of de Tsjerke fan 'e Hillige Gurdle.  

## Sjoch ek
* Ayia Zoni-tsjerke
* Sint-Simeontsjerke
Frouljus-PC 2024

De **[[Frouljus-PC]] fan [[2024]]** waard op woansdei 21 augustus ferkeatst. It is de 48ste edysje, in dei mei buien en in temperatuer fan 18°C. De finale gie tusken de Haan en Krol, Krol hie yn de heale finale in steand nûmer en gie derom nei de twadde list daalks troch nei de finale. De finale tusken de Haan en Krol waard mei 5 - 4, 6 - 4  wûn troch it partoer Krol. Louise Krol waard ta keninginne útroppen. Gerde Lycklama à Nijeholt wûn mei dizze oerwinning de Fjouwer Wimpels de priis dy't allinnich de keatsers krije dy't de fjouwer wichtichste partijen in kear wûn hawwe.

## Earste list

## Twadde list

## Heale finale

## Finale
Sint-Simeontsjerke (Famagusta)

De **Sint-Simeontsjerke** (*Agios Simeon*) is ien fan 'e trije Byzantynske tsjerken fan 'e stêd Famagusta op it eilân Syprus. De Simeontsjerke waard nei alle gedachten healwei de 12e iuw boud, doe't it Byzantynske bewâld op Syprus tsjin 'e ein rûn en is foar in part bewarre bleaun. De trije Byzantynske tsjerken steane tichteby inoar en allegear yn 'e súdeastlike hoeke fan it histoaryske sintrum fan Famagusta. Tsjin de noardlike muorre fan 'e Simeontsjerke stiet de folle gruttere Sint-Joaristsjerke.

Oannommen wurdt dat de tsjerke noch in skoft katedraal west hat, doe't de ynwenners fan Salamis ferhûzen nei Famagusta. Der wurdt sein dat Sint-Epifanios, de otterdokse biskop fan Salamir, yn 'e Simeontsjerke byset waard, mar datselde wurdt ek oer de Epifaniosbasilyk yn Salamis sein.  

De twaskippige Simeonkatedraal wie krúsfoarmich en hie in koepel. Elts skip waard ôfsletten mei in healrûne apsis.  

Mei't de hearen fan Lusignan it eilân yn 1191 yn besit namen, bouden dy foar de katoliken gruttere tsjerken. De otterdoksen woene doe net efter bliuwe en bouden ek gruttere tsjerken. Sa waard njonken de Sint-Simeontsjerke in nije, gruttere tsjerke boud, de Sint-Joaristsjerke dy't sûnt de funksje fan katedraal oernaam.    

## Sjoch ek
* Ayia Zoni-tsjerke
* Sint-Nikolaastsjerke
Sint-Joaristsjerke fan 'e Griken (Famagusta)

De **Sint-Joaristsjerke fan 'e Griken** is in ruïnetsjerke yn 'e súdwestlike hoeke fan 'e Syprioatyske stêd Famagusta. Famagusta hie eartiids twa Joaristsjerken, in otterdokse en in katolike. Dêrfandinne de tafoeging 'fan 'e Griken'; de katolike Joaristsjerke krige de tafoeging 'fan 'e Latinen'.    

## Skiednis
Mei't de katolike Lusignans yn 1191 it eilân oernamen wie Syprus noch hielendal otterdoks. De Lusignans redusearren de macht fan 'e Otterdokse Tsjerke op Syprus, brocht it tal biskoppen werom en makke de Otterdokse Tsjerke ûnderhearrich. De súdeastlike hoeke fan Famagusta waard de wyk, dêr't de Griken wennen en dêrfan tsjûgje noch ferskillende tsjerkegebouwen, dy't tichteby inoar steane.  
 
Om 1300 hinne waard noardwest oan in besteande katedraal in nije otterdokse katedraal boud, likernôch tagelyk mei de bou fan 'e katolike Sint-Nikolaaskatedraal, dy't nei de Ottomaanske oermastering yn in moskee feroare waard. 

Der is wol ornearre dat de katedralen deselde boumasters hân ha. De Sint-Joaristsjerke is trijeskippich en hie swiere pylders om de ribferwulften fan it skip te dragen. Oan 'e súdeastlike kant fan 'e apsis binne noch goed de gatten te sjen, dy't by it Ottomaanske belis fan Famagusta ûnstiene troch it kanonnefjoer op 'e stêd. De tsjerke stiek boppe de muorren fan Famagusta út en foarme dêrom in doel foar de Ottomaanske bombardeminten. Yn guon gatten sitte de kûgels sels noch. 

De Sint-Joaristsjerke wie ien fan 'e grutste tsjerken fan Famagusta en tsjinne yn 'e midsiuwen as katedraal foar de Gryksk-otterdokse mienskip. Njonken de Sint-Joaristsjerke stiet de folle âldere en lytsere Sint-Simeontsjerke, dy't foardat de Sint-Joaristsjerke boud waard as otterdokse katedraal tsjinne.
 

Fan 'e trije hege apsissen binne de goatyske ferwulften noch yntakt. Dêr binne ek noch resten fan fresko's te sjen. Tusken de apsisramen binne yn 'e tsjerke gatten te sjen, dy't der op wize dat de apsis fan 'e leechsteande tsjerke yn 'e Britske tiid ek as sjitgallerij tsjinne. Yn 'e 18e iuw skrasten seelju mei in knyft harren skippen yn it pleisterwurk fan 'e ferlitten tsjerke en guon dêrfan binne noch jimmeroan yn it westlik ein fan 'e tsjerke te sjen.
Sint-Joaristsjerke fan 'e Latinen (Famagusta)

De **Sint-Joaristsjerke fan 'e Latinen** wie in roomske tsjerke yn 'e Syprioatyske stêd Famagusta. Om 't Famagusta twa tsjerken hie dy't oan Sint-Joaris wijd wiene, krige de tsjerke de tafoeging 'fan 'e Latinen' om de tsjerke fan 'e otterdokse Sint-Joaristsjerke te ûnderskieden. 

## Skiednis
Nei alle gedachten waard de Sint-Joaristsjerke yn it lêste fearn fan 'e 13e iuw noardlik fan 'e Sint-Nikolaaskatedraal troch Frankyske krúsfarders boud. Dêrby waard gebrûk makke fan boumateriaal fan 'e ruïnes fan Salamis. 

It wie de earste katolike parochytsjerke fan Famagusta en stilistysk hat de katolike Joaristsjerke oerienkomsten mei de Nikolaaskatedraal. 

By it Ottomaanske belis fan Famagusta yn 1571 waard de tsjerke swier skansearre en sawol de súdlike kant as de ferwulften gyngen doe ferlern. Fan it eardere byldhouwurk dat de tsjerke sierde is noch in wetterspijer yn 'e foarm fan mantsje dy't de hân foar de mûle slacht oer. Fierder is der noch byldhouwurk fan in liuw dy't in laam oanfalt en in man mei in burd by it noardlike portaal, dat it iennige portaal is dat relatyf goed bewarre bleau.

## Beskriuwing

De tsjerke waard as in ienskippige, heechgoatyske tsjerke fan fjouwer traveeën boud mei krúsribferwulften en in mearsidich koer.

De keunsthistoarikus Panagopoulos wiist ek op oerienkomsten mei de Sainte-Chapelle fan Parys en oare Noard-Frânske goatyske bouwurken út dy tiid, lykas de Sint-Urbanustsjerke fan Troyes.
Pendintyf

Yn de arsjitektuer is in **pendintyf** in konstruksje dêr 't in rûne koepel boppe in fjouwerkante romte of in elliptyske koepel boppe in rjochthoekige romte mei pleatst wurde kin.
De pendintiven, dy 't trijehoekige segminten fan in bol binne, rinne oan 'e ûnderkant taps ta en spriede har oan 'e boppekant út om de ûnûnderbrutsen rûne of elliptyske basis te foarmjen dy 't nedich is foar in koepel. Yn mitselwurk fange de pendintiven sa it gewicht fan de koepel op en konsintrearje it op de fjouwer hoeken dêr 't it troch de pylders derûnder opfongen wurde kin.

In foarrinner fan it pendintyf is de tromp.

De earste eksperiminten mei pendintiven stamme út de lette Romeinske tiid, oan de ein fan de twadde en it begjin fan de tredde iuw. . De folsleine ûntwikkeling fan de foarm waard berikt yn de sechsde iuw yn de Byzantynske arsjitektuer.  De Hagia Sofia te Istanbûl hat sa 'n koepel.  Yn renêssânske en barokke tsjerken waard in soad gebrûk makke fan it pendintyf.

De trijehoekige ferwulftflakken fan de fjouwer pendintiven binne faak beskildere en fersierd mei mozayk of reliëfs. Fanwegen it symboalyske getal fjouwer wurde dêr yn midsiuwske en moderne tsjerkegebouwen faak ôfbyldingen fan de fjouwer evangelisten en / of harren symboalen fûn - seldsumer binne ek portretten fan de fjouwer tsjerkfaren fan it Westen.

## Galery

Kostel Nejsvětější Trojice (Fulnek) – frs-002.jpg|In beskildere pendintyf yn de Hillige Trije-ienheidstsjerke yn Fulnek
File:Haga_Sofia_RB3.jpg|In pendintyf yn de haadkoepel fan de Hagia Sofia (Istanbûl)
File:Buonarroti, Michelangelo - The Brazen Serpent (restored).png|De koperen slang (plafond Sikstynske Kapel)
File:IMG 0220 General Grant National Memorial.jpg|Pendintyf General Grant National Memorial yn New York
Petrus- en Paulustsjerke (Famagusta)

De **Petrus- en Paulustsjerke** is ien fan 'e grutste goatyske tsjerken fan 'e Syprioatyske stêd Famagusta.    

## Skiednis
De trijeskippige tsjerke waard om 1360 hinne boud. In foarse bydrage foar de bou joech de rike Syryske keapman Simon Nostrano. 

De tsjerke liket wat it ûntwerp oanbelanget in soad op 'e Sint-Joaristsjerke fan 'e Griken, dy't om 'e selde tiid hinne boud waard. Opfallend binne de loftbôgen oan 'e tsjerke, dy't nedich wiene fanwegen de hichte fan it gebou. De ûndjippe fûneminten of ierdskoddings makken yn 'e 16e iuw oan 'e súdkant fan 'e Petrus- en Paulustsjerke in twadde rige mei loftbôgen needsaaklik. Ek hjoed-de-dei is te sjen dat de muorre nei bûten bûgd.  
Om 't de tsjerke by de Ottomaanske bombardeminten by it belis fan Famagusta yn 1571 sparre waard, wurdt der tocht dat de tsjerke doe al net mear as tsjerke brûkt waard. Nei de Ottomaanske oermastering fan 'e stêd waard de tsjerke feroare yn 'e Sinan Pasja-moskee. Op 'e súdwestlike hoeke waard in minaret tafoege, dy't lang ferlyn ôfbriek en no net mear boppe it dak útkomt.      

De eardere Petrus- en Paulustsjerke of de Sinan Pasja-moskee hat hjoed-de-dei gjin funksje mear as religieus gebou. Yn 'e Britske tiid fan it eilân waard de moskee as jirpel- en nôtskuorre brûkt, sadat de minsken it gebou de bynamme 'weetmoskee' (*Bugday Cami*) joegen. Dêrnei krige it gebou noch oare funksjes en yn 1964 waard it stedhûs en de bibleteek dêr ûnderbrocht.
Sint-Annatsjerke (Famagusta)

De **Sint-Annatsjerke** is in goatyske tsjerke yn 'e noardwestlike hoeke fan 'e histoaryske binnenstêd fan 'e Syprioatyske stêd Famagusta. 

## Skiednis

De ienskippige tsjerke waard yn 'e iere 14e iuw boud yn wat doe de Syryske wyk wie. It is in twa traveeën tellende tsjerke mei in trijesidich sletten koer. Der hat yn Famagusta in benediktynsk nonnekleaster west en mooglik is de Sint-Annatsjerke de kleastertsjerke dêrfan. Oarspronklik wie it in katolike tsjerke, dy't yn 'e rin fan 'e 14e iuw oan 'e Maroniten oerdroegen waard. 

De goatyske tsjerke hat Súd-Franske ynfloeden. Oarspronklik hongen de klokken boppe de gevel, mar dy binne der net mear. Tsjin it koer en it skip binne steunbearen boud om it gebou op syn plak te hâlden; dêrtusken binne spitsbôgige ramen ynbrocht.

Yn 'e jierren 2017-2018 waard de tsjerke mei stipe fan 'e Europeeske Uny restaurearre.
Karmelitetsjerke (Famagusta)

De **Karmelitetsjerke** is de ruïne fan 'e kleastertsjerke fan 'e Karmeliten yn 'e Syprioatyske stêd Famagusta. De tsjerke wie oan Us-Leaffrou op 'e Berch Karmel wijd. Krekt noardlik fan 'e Karmelitetsjerke stiet de Armeenske tsjerke.  

## Skiednis
Mei't de moslims yn 'e 13e iuw stadichoan it Hillige Lân oermasteren flechten in soad kristenen nei Syprus. Hja sochten gjin oansluting by de besteande katolike en otterdokse tsjerken, mar krigen yn Famagusta in eigen gebiet. Dêr binne ek de tsjerken fan 'e Nestorianen, de Jakobiten, de Armeenjers en de Karmeliten, dy't nei alle gedachten oan it begjin fan 'e 14e iuw nei Syprus kamen. De oarder fan 'e Karmeliten ûntstie yn it Karmelberchtme yn it doetiidske Syrje en dêrfandinne waard de wyk it Syryske distrikt neamd. 

De Us-Leaffrou fan 'e Karmel waard yn 'e 14e iuw boud as in kleastertsjerke. Eartiids wie it in wichtige tsjerke dêr't it grêf fan 'e yn 1366 ferstoarne Petrus Tomas wie, dy't de paus fertsjintwurdige en de titulêr Latynske patriarch fan Konstantinopel wie. Hy wie yn 'e jierren 1360 troch de paus nei Syprus stjoerd om te wurkjen oan 'e ienheid fan 'e Tsjerke, it fjoer foar de krústtochten oan te fjurjen en ketterij te bestriden, mar syn tiid op Syprus waard tekene troch syn botsings mei de Gryksk-otterdokse mienskip. 

Sûnt de bombardeminten op 'e stêd by it belis fan Famagusta troch de Ottomanen yn 1571 is de tsjerke in ruïne.

## Beskriuwing
De tsjerke is ienskippich en hat fjouwer traveeën en in trijesidich koer. Yn it twadde travee wiene twa lytse kapellen tafoege. De tsjerke hie in stiennen ribferwulft. It koerferwulft is noch oanwêzich, wylst de ferwulften fan it skip en de kapellen ynstoart binne. It dekorative maaswurk dat noch lang yn it westike raam bleau, is yn 'e lêste twa dessinia folslein ferlern gien. Oarspronklik wiene de muorren mei fresko's beskildere en op guon plakken binne der noch krekt fragminten te sjen. Oan 'e súdlike muorre is noch in ferware foarstelling fan Sint-Joaris mei de draak te sjen.
Nestoriaanske Tsjerke (Famagusta)

De **Nestoriaanske Tsjerke** is in tsjerkegebou yn 'e noardwestlike hoeke fan 'e histoaryske Syprioatyske stêd Famagusta yn it gebiet dêr't eartiids in soad kristenen út it Midden-Easten wennen, dy't nei Syprus flechten nei de fal fan Akko yn 1291. 

## Skiednis
De tsjerke waard yn 1359 yn opdracht fan de rike Fransiskus Lakhas boud. Nettsjinsteande syn rykdom liet er in ienfâldige tsjerke sette. Oarspronklik wie in in ienskippich bouwurk en letter waard de tsjerke mei sydskippen útwreide. It middenskip waarden mei twa spitsbôgen nei de sydskippen iepene. Oannommen wurdt dat de westlike toer wer letter is tafoege. 

Fan binnen wie de tsjerke ea fersierd mei fresko's en teksten yn it Syrysk. Der binne in pear fresko's bewarre bleaun fan hilligen.   

Nei de Ottomaanske oermastering fan it eilân waard de tsjerke as stâl foar kamielen brûkt en healwei de 19e iuw folge yn 'e Britske tiid in ferbouwing ta in Gryksk-otterdokse tsjerke, dy't de tsjerke oant 1963 brûkte. De Griken wijden de tsjerke oan Sint-Joaris de Ferballe. Neffens in leginde soe it lizzen fan wat stof út de tsjerke yn it hûs fan jins fijân ta syn dea of ferballing liede.

De tsjerke wurdt hjoed-de-dei as kultureel sintrum brûkt en sneins fiert de Anglikaanske mienskip dêr tsjerketsjinsten.   

## Beskriuwing

De tsjerke is in trijeskippich gebou fan twa traveeën. Elts skip einiget mei in eastlike apsis. Boppe de tagong is in roasfinster.
Armeenske Tsjerke (Famagusta)

De **Armeenske Tsjerke** is in tsjerke Syprioatyske stêd Famagusta. De tsjerke stiet yn 'e noardwestlike hoeke fan it histoaryske sintrum tichteby it Martinengo bastion. 

## Skiednis
Noch foardat de Frânske Lusignans nei Syprus kamen, setten Armeenjers fan 'e súdlike kust fan Turkije harren nei wenjen yn Famagusta. Hja wennen dêr yn 'e Syryske wyk, dy't sa neamd waard om't dêr Karmeliten út Syrje harren kleaster hiene.    

Nei alle gedachten waard de tsjerke yn 'e 14e iuw boud troch Armeenske flechtlingen.

Sûnt de Ottomaanske oermastering fan Famagusta waard de tsjerke net mear brûkt. Yn 1936 mocht de Armeenske mienskip de tsjerke foar 99 jier lease. Der binne doe renovaasjes útfierd en op 14 jannewaris 1945 waard der foar it earst wer in Armeenske tsjinst fierd. Yn maart 1957 waard de tsjerke troch Turksk-Syprioaten yn 'e brân stutsen en nei in nije renovaasje waard de tsjerke oant 1962 brûkt. Doe brieken grutte spanningen tusken de mienskippen út en namen Turksk-Syprioaten it gebou oer. Sûnt augustus 1974 kaam de tsjerke mei noch in pear oare tsjerken op 'e grûn fan in Turksk militêr terrein te lizzen. Sûnt 2005 is de tsjerke wer tagongklik.  

## Beskriuwing
It ienskippige en krúsfoarmige tsjerkje is lyts. De apsis is healrûn en wurdt fan in heale koepel oerdutsen. In noardeastlike kapel is net bewarre bleaun. 

Bûten binne yn 'e muorren ferskillende krusen fike. Se binne nochal lyts (likernôch 15 sm), dus der sil om socht wurde moatte. By de súdlike tagong binne resten fan in midsiuwske sinnewizer te sjen.
Fransiskanertsjerke (Famagusta)

De **Fransiskanertsjerke** is in tsjerkeruïne fan it Fransiskaanske kleaster, dat ea yn Famagusta op Syprus stie. De tsjerke wie oan Fransiskus fan Assisi wijd en de ruïne stiet tichteby de eardere Sint-Nikolaaskatedraal.

## Skiednis
De Fransiskanen wiene ien fan 'e âldste en belangrykste kleasteroarders fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke op Syprus. Hja hiene nei alle gedachten al in kleaster yn 1230 yn Nikosia. It soe bêst kinne dat Sint-Fransiskus op syn reis nei it Hillige Lân sels noch op Syprus west hat.    

De tsjerke waard tusken 1284 en 1324 boud ûnder it bewâld fan it Frankyske hûs Lusignan. De kleastertsjerke stie tichteby de katedraal en njonken it keninklike paleis fan Famagusta. Kening Hindrik II fan Jeruzalim en Syprus liet foar him in aparte gong ta de tsjerke bouwe, om as him dat sa útkaam in besite oan 'e tsjerke te bringen. 

Hindrik's opfolger Hugo IV hie mear mei de Dominikanen en dy krigen harren kleaster njonken syn paleis yn Nikosia. Yn Famagusta joech er opdracht om de ferbining nei de Fransiskustsjerke te ferbouwen ta in plak foar it bôgesjitten. Nicholas fan Martoni beskriuwt yn in reisferslach út 1394 dat de tsjerke in hiele moai kleaster, in moaie kleastergong en in prachtige tún hie. Ek beskreau er de grutte ienfâld fan 'e muontsen.    

## Beskriuwing
De Sint-Fransiskus wie in ienskippich gebou fan trije traveeën mei in koarter koertravee, dat trijesidich sletten is. Oan it twadde travee fan it skip waard letter in súdlike sydkapel tafoege, wêrfan't it ferwulft noch bestiet. Net bekend is oft der yn it noarden as pendant ek in sydkapel stien hat. De keunsthistoarikus Camille Enlart woe dêr de kleastergong ha, dêr't fierder neat mear fan bestiet.    

Sûnt it Ottomaanske belis fan Famagusta is de Fransiskaner tsjerke in ruïne.
Kato Lefkara

**Kato Lefkara** (Gryksk: Κάτω Λεύκαρα) is in berchdoarp yn it Syprioatyske distrikt Larnaka. Lykas yn it oanbuorjende doarp Pano Lefkara stiet it doarp bekend om de produksje fan *Lefkaritika*, tradisjoneel borduerwurk.

It plak leit op de súdeastlike útrinners fan it Troodosberchtme op sa'n 480 m hichte. It bekendere Pano Lefkara leit heger en noardlik fan Kato Lefkara. 

De omkriten binne foar it grutste part rûch, mar der wurdt yn 'e omjouwing ek oan wynbou en de tylt fan oliven, amandels en fruchten dien.
Pano Lefkara

**Pano Lefkara** (Gryksk: Πάνω Λεύκαρα, yn 'e regel allinne Lefkara) is in berchdoarp yn it Syprioatyske distrikt Larnaka. Sûnt 2004 is it doarp oansletten by it *Charter of European rural Communities*, in groep plattelânsmienskippen út alle 28 EU- lannen.

## Geografy
It plak leit likernôch 35 km besuden de haadstêd Nikosia en 29 km west fan Larnaka yn 'e súdeastlike útrinners fan it Troodosberchtme op in hichte fan maksimaal 600 meter. Plakken yn 'e buert binne it leger lizzende Kato Lefkara, Kato Drys, Vavla en Vavatsinia.

## Beskriuwing
It plak stiet bekend om syn sulverhânwurk, dat nei alle gedachten al sûnt de Fenesiaanske tiid beoefene wurdt. Toeristen kinne in besite bringe by ferskillende sulversmitten en in streekmuseum.

Fierder is it doarp bekend fanwegen syn syn hânwurkbedriuwen. It hânwurk stiet bekend as *Lefkaritiko*. Dy tradysje giet werom op 'e jierren 1191-1571, doe't Fenesiaanske froulju harren mei breidzjen en bordueren fermakken en ek de ynhiemske tsjinstfammen dêryn les joegen. Leonardo da Vinci soe it plak besocht hawwe op in reis nei Syprus en dêrfan in tafelkleed kocht ha, dat er letter skonk oan 'e dom fan Milaan. De *Lefkaritiko* waard yn 2009 tafoege oan 'e UNESCO-list fan ymmaterieel kultureel erfgoed.

It doarp hat in grutte Hillich-Krústsjerke (Timiou Stavrou) út de 13e iuw. Ieu. Yn de tsjerke binne fresko's út 1760. In houten, fersulverde krús wurdt yn 'e krypt bewarre en sein wurdt dat it in stik fan it echte krús fan Jezus befettet.
Timpelierstsjerke (Famagusta)

De **Timpelierstsjerke** is in tsjerkegebou yn it sintrum fan 'e Syprioatyske stêd Famagusta. Njonken de tsjerke stiet de tsjerke fan 'e Johannitertsjerke. De twa tsjerken wurde fanwegen de wapens boppe it súdlike portaal fan 'e lytste tsjerke tradisjoneel oan 'e Timpeliers en de Johanniters tawiisd. Hjoed-de-dei binne der guon dy't dêr oan twifelje en fan betinken binne dat it tsjerken west ha fan katolike kleasters of in Genueeske partikulier. De twa tsjerken wurde hjoed-de-dei ek as 'twillingtsjerken' oantsjut. 

De grutste fan 'e twa is de trije traveeën grutte tsjerke fan 'e Timpeliers, in organisaasje fan krúsfarders dy't Europeeske pylgers nei it Hillige Lân beskermje moast. Dy organisaasje besiet ienris it eilân Syprus. De tsjerke waard yn 'e iere iuw boud en lykas de oanbuorjende tsjerke oan Jehannes de Doper wijd.     
Nei de oprjochting groeide de organisaasje wat leden en macht oanbelanget. Om 't pylgers in soad lêst fan rôfoerfallen hiene, yntrodusearren de Timpeliers in systeem fan skuldbrieven, dy't it fûnemint leine foar it hjoeddeiske banksysteem. Troch jeften en tûke transaksjes waard de organisaasje al gau ûnbidich ryk. Mar de ridders wiene ek fral beset mei de krústochten en mei't it Hillige Lân yn hannen foel fan de moslims, rekke ek de belangstelling foar de oarder yn it neigean. Nei de fal fan Akko ferkocht Richard Liuwehert Syprus oan 'e Timpeliers, dy't it lykwols mar in jier yn harren besit hie.

Yn 1307 hie kening Filips IV grutte skulden. Om oan jild te kommen hefte er swiere belestings op it tsjerklik besit en liet er joaden ûnteigenje. Ek de timpeliers waarden net fergetten en hy sette de paus mei falske beskuldigingen oer ketterij ûnder druk om de Timpeliers op te pakken en op harren besit beslach te lizzen wêrmei't Filips IV syn skatkist folje koe. De oarder waard yn 1314 opheft en de lieders feroardield ta de brânsteapel.
Johannitertsjerke (Famagusta)

De **Johannitertsjerke** is in tsjerkegebou yn it sintrum fan 'e Syprioatyske stêd Famagusta. Noardlik fan 'e tsjerke grinzget de Timpelierstsjerke. De twa tsjerken wurde fanwegen de wapens boppe it súdlike portaal fan 'e lytste tsjerke tradisjoneel oan 'e  Johanniters en Timpeliers tawiisd. Hjoed-de-dei binne der guon dy't dêr oan twifelje en fan betinken binne dat it tsjerken west ha fan katolike kleasters of in Genueeske partikulier. De twa tsjerken wurde hjoed-de-dei ek as 'twillingtsjerken' oantsjut. 

## Skiednis

De lytste fan 'e twa tsjerken is de ien travee grutte Johannitertsjerke. De tsjerke waard tsjin de ein fan 'e 13e iuw boud en lykas de oanbuorjende tsjerke oan Jehannes de Doper wijd.     

Johanniters wiene in yn Jeruzalim stifte oarder mei de taak om earme en sike pylgers te fersoargjen. Nei de earste krústocht ûntwikkele de organisaasje him ta in militêre oarder, dy't beset wie mei de ferdigening fan it Hillige Lân. Mei de timpeliers wiene de Johanniters in machtige kristlike organisaasje yn it gebiet. 

Nei de fal fan Akko yn 1291 flechten de johanniter ridders nei Syprus. Mei't de oarder fan 'e Timpeliers yn it begjin op oandriuwen fan Filips IV fan Frankryk om sa syn eigen skatkiste te spekjen ûntbûn waard, namen de Johanniters de Syprioatyske besittings oer. Tusken de twa tsjerken waard doe in gong boud, dy't de twa tsjerken mei inoar ferbûn. It klokketuorke fan 'e tsjerke is in 16e-iuwske tafoeging.