Nijlân (Súdwest-Fryslân)

**Nijlân** is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân oan de A7 tusken Boalsert en Snits. Troch it doarp hinne rint de Nijlanner Feart. Nijlân hat  ynwenners (). 

Ta it doarp hearre de (eardere) lytse buorskippen Blanksens, Koarns, Jongedyk, Sylsterbuorren en Tsjaard.

Yn it jier 2025 fierde Nijlân syn 750 jierrich bestean.

## Wapen
Op it doarpswapen stean twa oksekoppen dy't mei in keatling oan inoar keppele binne. Neffens de leginde is it doarp ûntstien troch twa oksen dy't it úteinlike stee fan 'e tsjerke fêststelden.

## Skiednis

It doarp is ûntstien yn it súdlike part fan 'e drûchfallen Middelsee en waardt yn Latynske boarnen yn de 13 iuw *Nova Terra* neamd, itjinge letterlik "nij lân" betsjut. Yn 1275 wurdt *Dodakerke nunc vocatur Noua terra* oantroffen, yn 1335 *Dodakirka* en yn 1399 *Doedenkerke*. Yn de boarne fan 1275 wurdt neamd dat der doe al in feroaring fan 'e namme west hie. De namme ferwiist nei de persoansnamme Dodo/Doede, dêr't in grûnbetsjutting yn relaasje ta "folk" yn ferburgen sit. Dy namme ferwiist mooglik nei de abt fan kleaster Blomkamp by Hartwert, dy't mooglik de tsjerke stifte hat en dy't ek de grûnlizzer fan Nijekleaster by Skearnegoutum wie,. It twadde part fan 'e namme ferwiist nei de karspel.

Yn 1381 komt *Nyalanda* foar en yn 1399 *Nijenlande*. Yn 1453 wurdt yn it Aldfrysk *Nia land* en de âldste Nijfryske fariant komt op in kaart fan 1595: *Nielaen* itjinge útsprutsen waard as "Nye lân".

It komdoarp ûntstie op in krúspunt fan diken, dy't yn de 13e iuw, of mooglik al foar 1100 stifte waard. De dyk fan Snits nei Boalsert waard justjes súdlik fan de kearn fan it doarp oanlein. Dy dyk waard byldbepalend foar it doarp dêr't it doarp in yndruk fan in dykdoarp by krige. Yn 1882 kaam Nijlân oan it spoar fan de tramwei Snits-Boalsert, dêr't de earste steamtram fan Fryslân op kaam te riden. De doarpsherberch waard de tramhalte. Yn 1947 waard de tramwei sletten.

Oant 2011 lei Nijlân yn de gemeente Wymbritseradiel.

## Beskerme doarpsgesicht
It âldste diel fan it doarp om de herfoarme Nikolaastsjerke hinne is oanwiisd as beskerme doarpsgesicht. Dy kwalifikaasje is ûnder oaren fertsjinne om't de tsjerkegrêft dy't hielendal om it tsjerkhôf hinne rint. It tsjerkhôf hat in ovale foarm, mei oan 'e westkant in wyt beplastere pastorije mei grutte tún. Noardliker is it fikarishûs en oan 'e noardkant de âlde patorijepleats. Oan it eastlike part fan 'e tsjerkegrêft dêr't lytse strjitsjes en stegen op útkomme, is it âldste part. Oan 'e súdkant stiet in steatlike kop-hals-romppleats.

Súdlik fan 'e doarpskom rint de Tramstrjitte mei de markante doarpsherberch.

## Tsjerke

Yn 'e 13e iuw waard de earste tsjerke stifte. De hjoeddeistige letgoatyske tsjerke komt fan de iere 16e iuw. Yn 'e noardmuorre binne noch oerbliuwsels fan de âlde tsjerke ferwurke. De ôfwikseljende giele en reade kleastermoppen  binne by it weropbouwen brûkt. De regelmjittige ôfwikseling fan de grutte spitsbôgefinsters en bearen jout in karakteristyk gebou. De toer mei achtkante spits waard in kear ferhege. De klokken waarden dêr ek mei ferhege en in twadde rige kloksgatten waarden oanbrocht. 

## Mienskip
It doarp hat in feriening foar Doarpsbelang. It Nijslân is de doarpskrante. Basisskoalle De Earste Trimen sit mei jongereinhonk De Pallet yn it multyfunksjonele sintrum De Mande.
Elts jier wurd op Peaskemoandei yn "De Mande" Aaipop hâlden, it grutste Frysktalige popfestival. 

### Ferienings
* Fuotbalferiening Nijlân- fuotbal
* Toanielselskip Nijlân - toaniel
* Excelsior - muzyk
* Nocht en Warber - gymnastyk
* Terra Nova - gospelkoar
* OTIB - follybal
* Oranjeferiening Nijlân
* 't Plúmke - badminton
* Herberch fan Nylân - darten
* 't Tramhúske - tennis
* Wês Tûk - jeu de boules
* Aldlân, Koarnlân en Stinslân  - boarterstúnferienings
* SBGG / Op it griene lekken / Weinich Keu's / Net oer de bân út - biljerte

### Tsjerke
* Protestantske Gemeente Nijlân

### Befolkingsferrin

### Ynwenners
* Julia Burgers-Drost (1938 - 2013), Nederlânsk skriuwster
 
#### Berne yn Nijlân
* Fredericus Anna Jentink (1844-1913), soölooch
* Trui Jentink (1852-1918), sosjalist, feminist en publisist
* Rommert Pollema (1890-1965), politikus
* Jouke Hoekstra (1948), dirigint en muzykpedagooch
* Joke Tjalsma (1957), actrise

## Strjitten
* Botniastrjitte -
* Camstrastrjitte -
* Dr. P J Hoedemakerstrjitte - Philippus Jacobus Hoedemaker
* Eile Pôle -
* Fedde Hokwerdastrjitte -
* Hege Wier -
* Hendrik Pollemastrjitte - Hendrik Pollema
* Hiddemawei -
* Hottingawei -
* Huniadyk -
* Ingenawei -
* Jongedyk -
* Jonkerspaad -
* Koarnleane -
* Roordastrjitte -
* Singel -
* Skieppeleane -
* Smidstrjitte -
* Sylsterbuorren - buorskip Sylsterbuorren west fan Nijlân, ek Nijlannerbrêge neamd
* Tramstrjitte -
* Trije Diken - 
* Tsjaarddyk - nei it buorskip Tsjaard
* Tsjerkegrêft -

## Iepenbier ferfier
* Busline: It Hearrenfean - Nijehaske - Aldehaske - Haskerhoarne - De Jouwer - Snits - Nijlân Rykswei - Boalsert vv.

## Sjoch ek
* Fryske doarpen.
* Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân

## Keppeling om utens
* Webstee fan Nijlân