open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2 Minutes to Midnight

***2 Minutes to Midnight*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Iron Maiden yn 1984 yn de Compass Point studios yn Nassau en útbrocht op it album *[[Powerslave]]* fan Iron Maiden út 1984. *2 Minutes to Midnight* wie it twadde nûmer op it album en waard op 6 augustus 1984 útbrocht as earste single fan it album.

## Oer it nûmer
*2 Minutes to Midnight* is skreaun troch Adrian Smith en Bruce Dickinson; it is in protestliet oer in nukleêre kriich. It nûmer bekritisearret it ferkommersjalisearjen fan kriich, en hoe't it brûkt wurdt om de wrâldekonomy fan brânstof te foarsjen, hoe't rike politisy der direkt fan profitearje en hoe't de wrâld nei de ein fan in kriich yn in folle mindere tastân efterlitten wurdt as foardat de kriich begûn, resultearjend yn takomstige krigen en de ûntwikkeling fan sterker wapenark. De titel fan it nûmer ferwiist nei de Doomsday Clock, de symboalyske klok dy't brûkt wurdt troch it *[[Bulletin of the Atomic Scientists]]* oan de universiteit fan Chicago. Dy't in ôftelling fertsjintwurdiget nei in mooglike wrâldwide katastrofe.

## Muzikanten
* Bruce Dickinson - Sang
* Dave Murray - Gitaar
* Adrian Smith - Gitaar
* Steve Harris - Bas
* Nicko McBrain - Drums
Wasted Years

***Wasted Years*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Iron Maiden yn 1986 en útbrocht op it album *[[Somewhere in Time]]* fan Iron Maiden út 1986. *Wasted Years* wie it twadde nûmer op it album en waard op 6 septimber 1986 útbrocht as earste single fan it album.

## Oer it nûmer
*Wasted Years* is skreaun troch Adrian Smith, it nûmer giet oer ûnwennigens en ferfrjemding, lykas de negative aspekten fan de hast in jier duorjende foarige toer fan de band en persoanlike problemen dy't Smith en oare bandleden yn dy perioade trochmakken.

## Muzikanten
* Bruce Dickinson - Sang
* Dave Murray - Gitaar
* Adrian Smith - Gitaar
* Steve Harris - Bas
* Nicko McBrain - Drums
Can I Play with Madness

***Can I Play with Madness*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Iron Maiden yn 1988 yn de Musicland studios yn München en útbrocht op it album Seventh Son of a Seventh Son fan Iron Maiden út 1988. Can I Play with Madness wie it tredde nûmer op it album en waard op 20 maart 1988 útbrocht as earste single fan it album.

## Oer it nûmer
*Can I Play with Madness* is skreaun troch Adrian Smith, Bruce Dickinson en Steve Harris, it nûmer giet oer in jonge man dy't de takomst kennen leare wol fan in âlde profeet mei in kristallen bol. De jonge man tinkt dat er gek wurdt en siket de âlde profeet op om him te helpen mei syn fizioenen en nachtmerjes. It advys fan 'e profeet wurdt troch de jonge man negearre en se wurde lilk opinoar.

## Oer de fideoclip
De fideo fan it nûmer spile him ôf yn Tintern Abbey (Wales) en Chislehurst Caves (Súdeast Londen). Graham Chapman fan Monty Python spilet mei yn de clip; dat soe ien fan syn lêste optredens op telefyzje wêze foar syn dea yn oktober 1989 oan kanker. Yn de fideo spilet Chapman in nitelige keunstlearaar dy't krityk hat op in jonge studint foar it opnimmen fan Iron Maidens maskotte Eddie yn syn skets fan de abdijruïnes. De learaar falt dan yn in gat yn 'e grûn, ûntdekt in ûndergrûnske klûs en moetet úteinlik in animearre ferzje fan Eddie, dy't út in kuolkast wei nei him loert. De band ferskynt op in telefyzje mei bylden fan de fideo The Number of the Beast en de konsertfilm *Live After Death*. Adrian Smith spilet linkshandich, wat in omkeard byld suggerearret.

## Muzikanten
* Bruce Dickinson - Sang
* Dave Murray - Gitaar
* Adrian Smith - Gitaar
* Steve Harris - Bas
* Nicko McBrain - Drums
Bring Your Daughter... to the Slaughter

***Bring Your Daughter... to the Slaughter*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Bruce Dickinson yn 1989 en útbrocht as soundtrack foar de film *[[A Nightmare on Elm Street 5: The Dream Child]]* fan Stephen Hopkins út 1989. Mar Steve Harris fûn it nûmer sa goed, dat it waard mei Iron Maiden op 'e nij opnommen en útbrocht op it album No Prayer for the Dying út 1990. *Bring Your Daughter... to the Slaughter* wie it njoggende nûmer op it album, en waard op 24 desimber 1990 útbrocht as twadde single fan it album.

## Muzikanten
* Bruce Dickinson - Sang
* Dave Murray - Gitaar
* Janick Gers - Gitaar
* Steve Harris - Bas
* Nicko McBrain - Drums
Be Quick or Be Dead

***Be Quick or Be Dead*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Iron Maiden yn de  Barnyard studios yn Harlow, Esseks en útbrocht op it album Fear of the Dark fan Iron Maiden út 1992. Be Quick or Be Dead wie it earste nûmer op it album en waard op 13 april 1992 útbrocht as earste single fan it album.

## Oer it nûmer
*Be Quick or Be Dead* is skreaun troch Janick Gers en Bruce Dickinson, It nûmer giet oer ferskate politike skandalen dy't plakfûnen yn de tiid dat it nûmer útbrocht waard. 

## Muzikanten
* Bruce Dickinson - Sang
* Dave Murray - Gitaar
* Janick Gers - Gitaar
* Steve Harris - Bas
* Nicko McBrain - Drums
Fear of the Dark (liet)

***Fear of the Dark*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Iron Maiden yn de Barnyard studios yn Harlow, Esseks en útbrocht op it album Fear of the Dark fan Iron Maiden út 1992. Fear of the Dark wie it tolfde nûmer op it album mar waard eerst net as single útbrocht. Op 1 maart 1993 waard in live ferzje dat opnaam wie 27 augustus 1992 by in optreden yn de Helsingin jäähalli útbrocht as single.

## Oer it nûmer
*Fear of the Dark* is skreaun troch Steve Harris, It nûmer giet oer in man dy't altyd yntins benaud west hat yn it tsjuster. It heucht him alle kearen dat er allinnich rûn hat en jin it gefoel folge te wurden ûnder it kuierjen yn it tsjuster.

## Muzikanten
* Bruce Dickinson - Sang
* Dave Murray - Gitaar
* Janick Gers - Gitaar
* Steve Harris - Bas
* Nicko McBrain - Drums
Johan Vaaler

**Johan Vaaler** (Aurskog, 15 maart 1866 – Kristiania, 1910) wie in Noarsk útfiner. Yn 1899 krige er it patint op de paperclip. Hy wurdt faak sjoen as de útfiner fan dizze kantoarnoviteit, hoewol't der op it stuit dat de patinten útrikt waarden al krammerkes bestiene.

Hy studearre natuerkunde en wiskunde (studearre ôf yn 1887) en wurke fan 1892 ôf yn in oktroaiburo yn Oslo. It keizerlik oktroai waard op 12 novimber 1899 yn Dútslân ferliend, en in oare waard yn 1901 yn de FSA jûn. Noarwegen hie doe gjin oktroaiwet. Syn patint wie it earste fan 'e wrâld foar stik ark dat it papier net skansearre.

It krammerke dat er útfûn hie gjin ekonomysk sukses, der wiene al dy't better foldiene. Foar safier bekend hat er net besocht kontakt op te nimmen mei potinsjele fabrikanten yn Noarwegen of yn it bûtenlân, en dat gebrek oan inisjatyf liket te befêstigjen dat er der al gau efter kaam dat der al in bettere krammerkes  bestiene. Syn oktroai liet er rêstich ferrinne. 

It dinkje wie polityk wol fan betsjutting. Nei de besetting fan Noarwegen yn april 1940 droegen in soad Noaren in paperclip oan de kraach fan de jas. It wie in symboal fan trou oan kening Håkon VII en it regear, dat yn ballingskip gie yn Ingelân. Dat dragen waard troch de Dútske besetter strang ferbean en bestraft.

Johan Vaaler krige, mei fanwege de politike bestjutting fan it symboal paperclip, fan de Noaren in monumint foar syn útfining yn Oslo yn de foarm fan in tige grutte paperclip (7 m heech).

Yn 1999, in iuw nei de útfining, waard op er 'e nij eare yn de foarm fan in postsegel.


Vaaler clip.svg|It krammerke patintearre troch Vaaler yn 1899 en 1901
Paper clip stamp 1999.jpg|Postsegel mei krammerke, 1999


## Keppeling om utens
*  ''A Half-Norwegian Looks at …''
My New Time (album)

**My New Time** is it tredde studio-album fan Autumn. It album waard opnommen yn de Graveland studios yn Kortenhoef en waard op 7 maaie 2007 útbrocht. It album befette de single Satelites. It is it earste album fan Autumn mei gitarist Mats van der Valk, bassist Jeroen Vrielink en toetsenist Jan Munnik op te hearen binne, mar is ek it lêste album van Autumn mei sjongeres Nienke de Jong.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Nienke de Jong - Sang
* Jens van der Valk - Gitaar
* Mats van der Valk - Gitaar
* Jan Munnik - Toetsen
* Jeroen Vrielink - Bas
* Jan Grijpstra - Drums
Altitude (album)

**Altitude** is it fjirde studio-album fan Autumn. It album waard yn 2008 opnommen yn de Graveland studios yn Kortenhoef en yn de SplitSecondSound studios yn Amsterdam en  waard op 13 febrewaris 2009 útbrocht. It wie it earste album fan Autumn mei sjongeres Marjan Welman, 

## Spyllist

## Muzikanten
* Marjan Welman - Sang
* Jens van der Valk - Gitaar
* Mats van der Valk - Gitaar
* Jan Munnik - Toetsen
* Jeroen Vrielink - Bas
* Jan Grijpstra - Drums
Stacking Smoke (album)

**Stacking Smoke** is it sechsde studio-album fan Autumn. It album waard waard op 24 jannewaris 2019 útbrocht.  It album befette de single *Blackout*. It wie it earste Autumn album dêr't gitarist Ronald Landa en bassist Maurice van der Es op te hearren binne.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Marjan Welman - Sang
* Jens van der Valk - Gitaar
* Ronald Landa - gitaar
* Mats van der Valk - Gitaar
* Jan Munnik - Toetsen
* Maurice van der Es - Bas
* Jan Grijpstra - Drums
Omsk (oblast)

De **oblast Omsk** (Russysk: Омская область, Omskaja oblast) is in bestjoerlike ienheid yn de Russyske Federaasje. De oblast leit yn it suden fan West-Sibearje. Haadstêd is Omsk, dêr't mear as in miljoen minsken wenje.

## Geografy

De oblast Omsk grinzget oan Kazachstan en de oblasten Tjûmen, Novosibirsk en Tomsk. 

It grûngebiet fan de oblast is 141.140 km² grut en dat komt oerien mei 0,82% fan it oerflak fan it hiele lân. 

De belangrykste rivier fan de oblast is de Irtysj, dy't op de Ob útmûnet. It noardlike diel fan de oblast bestiet fral út de taiga, dy't yn it suden oergiet op de Isjimsteppe. De hichten fariëarje fan 40 meter oan de Irtysj by Malaja Bitsja (Малая Бича) oant 150 meter boppe seenivo yn de omkriten fan Omsk.

It klimaat is kontinintaal mei kâlde en snierike winters en hite, droege simmers. De delslach is likernôch 300–400 mm yn 't jier. Yn it suden bliuwt it simmerdeis langer waarm en droech as yn it noarden.  

Yn de oblast lizze 28 beskerme natoergebieten fan regionaal belang, lykas it natoerpark fan Bolsjeretsje en it fûgelgebiet by Omsk (Ptitsja Gavan; letterlik 'fûgelhaven').

## Skiednis
De Russyske skiednis sette yn 1584 útein doe't de Kozakken ûnder lieding fan Jermak it gebiet ûnder Russyske kontrôle brocht. Om harren lânslju te beskermjen tsjin nomadyske stammen en harren bewâld feilich te stellen lieten de tsaren Fjodor I en Boris Godûnov yn it suden fan Sibearje ferskillende fersterke delsettings mei militêre bûtenposten bouwe. De earste echte Russyske delsetting wie de yn 1594 stifte stêd Tara, dy't al gau in sintrum fan de bonthannel mei Sintraal-Aazje en Sina waard. 

Njonken Russen kamen der yn de 18e en 19e iuw ek in soad Dútske migranten. It perzintaazje Dútsers fan de befolking yn de oblast rint tebek, mar yn it Azovski Nemetski Natsionalnyj rajon (Азо́вский Неме́цкий национа́льный райо́н; letterlik it 'Dútske Nasjonale rajon Asovo') wennet noch in grutte Dútske mienskip, in rajon dat op 17 febrewaris 1992 nei in referindum ynsteld waard om de Dútsers as etnyske minderheid foar Ruslân te behâlden.

De oblast waard yn 7 desimber 1934 stifte. 

## Bestjoerlike yndieling en stêden
De oblast Omsk is ûnderferdield yn 32 rajon's en ien stedsdistrikt (de haadstêd Omsk). Meiïnoar lizze der yn de oblast seis stêden en 21 plakken mei in stedske type. Mear as de helte fan de ynwenners wenje yn Omsk.

### Befolkingsferrin

## Ferkear
It trans-Sibearyske spoar rint troch it suden fan de oblast.
Angels Fall First

**Angels Fall First** is it debútalbum fan Nightwish. It album waard opnommen tusken april en septimber 1997 yn de Huvikeskus studios yn Kitee en waard twa moannen letter op 1 novimber 1997 útbrocht. 

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar en Bas
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums
Kolleezje fan boargemaster en wethâlders

It **kolleezje fan boargemaster en wethâlders** (*kolleezje fan B&W*) is it deistich bestjoer fan de gemeente en bestiet út de boargemaster en wethâlders.
Oceanborn

**Oceanborn** is it twadde studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken augustus en oktober 1998 yn de Caverock studios yn Kitee en de Finnvox studios yn Helsinky en waard twa moanne letter op 7 desimber 1998 útbrocht. It is it earste offisjele album mei bassist Sami Vänskä.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Sami Vänskä - Bas
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums
### Gastmuzikanten
* Tapio Wilska - Sang
* Esa Lehtinen - Fluit
* Plamen Dimov, Kaisli Kaivola en Markku Palola - Fioele
* Erkki Hirvikangas - Sello
Once (album fan Nightwish)

**Once** is it fiifde studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken novimber 2003 en maart 2004] yn studios yn Finlân en Ingelân en waard yn de simmer fan 2004 op 7 juny útbrocht. It is it lêste album fan Nightwish mei sjongeres Tarja Turunen.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Marko Hietala - Bas
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums
### Gastmuzikanten
* Marc Brueland - Sprutsen wurden
* Jouni Hynynen - Sang
* Sami Yli-Sirniö - Sitar
* John Two-Hawks - Sang en Fluit
* Olli Halonen - Slidegitaar
* Martin Loveday - Sello
* Sonia Slaney - Fioele
* *London Philharmonic Orchestra*
* *Metro Voices* - Koor
Dark Passion Play

**Dark Passion Play** is it sechsde studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken septimber 2006 en maart 2007] yn studios yn Finlân en Ingelân en waard yn 'e hjerst fan 2007 op 26 septimber útbrocht. It is it earste album fan Nightwish mei sjongeres Anette Olzon en fluitspiler Troy Donockley. Njonken de reguliere ferzje fan it album waard der ek in spesjale ferzje útbrocht mei in twadde cd, dêr't alle nûmmers fan it album ynstrumintaal op steane. 

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Anette Olzon - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Marko Hietala - Bas en Sang
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums
### Gastmuzikanten
* *London Philharmonic Orchestra*
* *Metro Voices* - Koar
* Troy Donockley - Tin-whistle, Bodhrán, Ierske doedelsek, Low-whistle 
* Guy Elliott, Tom Williams en James SK Wān - Sang
* Nollaig Casey - Fioele
* Senni Eskelinen - Kantele
Imaginaerum (album fan Nightwish)

**Imaginaerum** is it sânde studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken oktober 2010 en april 2011 yn studios yn Finlân en Ingelân wêrúnder de thússtudio fan bassist en sjonger Marko Hietala, en waard yn 'e hjerst fan 2011 op 30 novimber útbrocht. It is it twadde en lêste album fan Nightwish mei sjongeres Anette Olzon en it lêste album mei drummer Jukka Nevalainen, mar ek it earste album dêr't de lettere drummer Kai Hahto, mar op dit album as perkusjonist, op te hearren is.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Anette Olzon - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Marko Hietala - Bas en Sang
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums en Perkusje
### Gastmuzikanten
* *London Philharmonic Orchestra*
* *Metro Voices* - Koor
* *The loved ones & the fellowship* - Sprutsen wurden
* Troy Donockley - Tin-whistle, Bodhrán, Ierske doedelsek, Bouzouki
* Dirk Campbell - Sorna
* Guy Barke - Trompet
* Dermot Crehan - Hardangerfioele
* Pekka Kuusisto - Fioele
* Paul Clarvis, Stephen Henderson en Kai Hahto - Perkusje
Endless Forms Most Beautiful (album fan Nightwish)

**Endless Forms Most Beautiful** is it achtste studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken augustus en oktober 2014 yn studios yn Finlân en Ingelân, en waard yn 'e maitiid fan 2015 op 25 maart útbrocht. It is it earste album mei sjongeres Floor Jansen en Troy Donockley as offisjeel bandlid.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Floor Jansen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Troy Donockley - Tin-whistle, Bodhrán, Ierske doedelsek, Bouzouki
* Marko Hietala - Bas en Sang

### Gastmuzikanten
* *Young Musicians London* - Koor
* *Metro Voices* - Koor
* Kai Hahto - Drums
* Richard Dawkins - Sprutsen wurden
Century Child

**Century Child** is it fjirde studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken jannewaris en april 2002 yn de Caverock studios yn Kitee en de Finnvox studios yn Helsinky en waard in moanne letter op 25 maaie 2002 útbrocht. It album befettet de ferneamde Andrew Lloyd Webber cover, The Phantom of the Opera. It is it earste Nightwish album mei bassist en sjonger Marko Hietala earder fan *Tarot*.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Marko Hietala - Bas
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums
### Gastmuzikanten
* *Joensuu City Orchestra*
* Sam Hardwick - Sprutsen wurden
* Kristiina Ilmonen - Tin-whistle
Human. :II: Nature.

**Human. :II: Nature.** is it njoggende studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken augustus en oktober 2019 yn studios yn Finlân, en waard yn 'e maitiid fan 2020 op 10 april útbrocht. It is it lêste album mei bassist en sjonger Marko Hietala en de earste mei Kai Hahto as offisjeel bandlid.

## Spyllist

## Singles

## Muzikanten
* Floor Jansen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Troy Donockley - Tin-whistle, Bodhrán, Ierske doedelsek, Bouzouki, Aerofoan en Sang
* Marko Hietala - Bas en Sang
* Kai Hahto - Drums

### Gastmuzikanten
* *Pale Blue Orchestra* 
* *Metro Voices* - Koor
* Geraldine James en Johanna Kurkela - Sprutsen wurden
Takeshi Urata

**Takeshi Urata** (浦田 武, *Urata Takeshi*) (1947 – 15 desimber 2012) wie in Japansk astronoom. Urata wurke by it Oohira Stasjon yn Japan en ûntduts dêr in soad planetoïden.

Yn 1978 wied er de earste amateur-astronoom sûnt 50 jier dy't in planetoïde ûntduts. Urata ferneamde dy nei syn dochter, 2090 Mizuho. Syn paadsljochtsjende prestaasje late ta in oplibbing fan sokke ûntdekkingen. Yn de tsien jier dy 't folgen, ûntdutsen amateurs út Japan 160 lytse planeten. Hy wie teffens redakteur fan de *Ephemerides of Minor Planets*.

De yn 1927 ûntdutsen planetoïde *3722 Urata* is nei him ferneamd.

## Literatuer
* Lutz D. Schmadel: *Dictionary of Minor Planet Names*. 5e ed. Springer, Berlyn 2003, ISBN 3-540-00238-3 () Foarbeskôging by Google Book Search
End of an Era

**End of an Era.** is it tredde live-album fan Nightwish. It album waard opnommen op 21 oktober 2005 yn de *Hartwall Arena*, Helsinki Finlân, en waard yn 'e simmer fan 2006 op 1 juny útbrocht, op DVD en in Dûbeld CD. 

## Oer it album
It optreden yn de Hartwall Arena yn Helsinki, Finlân, op 21 oktober 2005, wie it lêste konsert fan in lange wrâldwide toer foar harren album Once. Under it konsert waard de band op it poadium beselskippe troch John Two-Hawks, dy't *"Stone People"* fan syn album *Honor* útfierde as in yntroduksje op it Nightwish nûmer *"Creek Mary's Blood"*, mei syn stim en fluit. End of an Era is de lêste Nightwish-produksje mei Tarja Turunen as sjongeres . Nei dit konsert waard se mei in iepen brief ûntslein

Njonken orizjinele Nightwish-nûmers spilen se harren trije bekendste covers, Gary Moore's "*[[Over the Hills and Far Away (liet fan Gary Moore)|Over the Hills and Far Away]]*", Andrew Lloyd Webbers *"[[The Phantom of the Opera (liet)|The Phantom of the Opera]]"* en in cover fan Pink Floyd's "*High Hopes*".

De spyldoer fan it konsert is 1 oere en 43 minuten. De dvd-ferzje befettet ek in dokumintêre fan 55 minuten oer de fyftjin dagen foarôfgeand oan it konsert, "*A Day Before Tomorrow*" en in fotogalerij.

## Spyllist

## Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Marko Hietala - Bas en Sang
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums
### Gastmuzikanten
* John Two-Hawks - Sang en Fluit
John te Loo

**Gijsbert Johan (John) te Loo** (Harns, 10 septimber 1928 – Ljouwert, 31 maart 2017) wie n Nederlânske politikus fan de PvdA.

## Libben en wurk
Te Loo keas nei syn gymnasiumoplieding yn Kampen foar in amtlike karriêre. Yn 'e jûnsoeren folge er de stúdzje rjochten oan 'e Ryksuniversiteit Grins. Doe't er 30 jier wie waard er yn 1958 beneamd ta boargemaster fan Gasselte en wie doe de jongste boargemaster fan Nederlân. Begjin 1969 studearre er ôf en fuort dêrnei waard er beneamd ta boargemaster fan Borger. Nei Borger folgen efterelkoar de beneamingen ta boargemaster yn Winschoten (1972), Schiedam (1979) en Ljouwert (1983). 

Nei it beëinigjen fan syn karriêre yn Ljouwert waard er noch ferskate kearen frege as waarnimmend boargemaster: yn Feandam (1993/1994), Eibergen (1995), Reiderlân (twadde helte fan 1997) en as ôfsluting yn syn berteplak Harns (1998).

Neist boargemaster wie er ûnder mear plakferfangend-riedshear by it Gerjochtshof Ljouwert en lid fan de *Centrale Raad voor Strafrechtstoepassing*. Ek wie er de earste presidint-kommissaris fan de Ried fan Kommissarissen fan *Afvalsturing Friesland N.V.* (hannelsnamme Omrin), de ôffalferwurker fan de 31 Fryske gemeenten.

Te Loo wie eareboarger fan de stêd Ljouwert. By gelegenheid fan syn ôfskied as boargemaster fan Ljouwert yn 1993 krige er *Het Metrum van de voetstap* oanbean. Fersen fan skriuwers dy't yn Ljouwert wenne of wurke hawwe, binne gravearre yn hurdstiennen tablo's ferspraat oer de binnenstêd. Yn 2003 waard de poëzyrûte útwreide oant yn totaal 23 gedichten.

## Sjoch ek
* List fan boargemasters fan Ljouwert
* List fan boargemasters fan Harns
Showtime, Storytime

**Showtime, Storytime** is it sechsde live-album fan Nightwish. It album waard opnommen op 3 augustus 2013 wilens it *[[Wacken Open Air]]* festival yn Wacken Dútslân, en waard yn 'e hjerst fan 2013 op 29 novimber útbrocht, op DVD en in dûbeld CD. 

## Oer it album
Showtime, Storytime is de earste Nightwish-produksje mei Floor Jansen op sang. Se ferfong ynearsten de foarige sjongeres Anette Olzon by harren toernee troch Noard-Amearika, en op 9 oktober 2013 waard bekend dat se in offisjeel bandlid wurde soe, tegearre mei Troy Donockley. De spyldoer fan it konsert is 1 oere en 38 minuten. De DVD ferzje fan it album befettet ek in 120 minuten duorjende dokumintêre oer de earste dagen fan Jansen yn de band, en har oanpassingsproses oan de band, nei't se  holderdebolder ynflein wie yn elk gefal it toernee ôf meitsje te kinnen neamd, "*Please Learn the Setlist in 48 Hours*".

## Spyllist

## Muzikanten
* Floor Jansen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Troy Donockley - Tin-whistle, Bodhrán, Ierske doedelsek, Bouzouki
* Marko Hietala - Bas en Sang
* Jukka Nevalainen - Drums
Tuomas Holopainen

**Tuomas Lauri Johannes Holopainen** (Kitee, 25 desimber 1976) is in Finsk toetsenist. Hy is bekend as de toetsenist en oprjochter fan Nightwish. 

## Karriêre
Holopainen begûn op syn sânde mei pianospyljen. en letter studearre er tolve jier lang klarinet, tenorsaxofoon, piano en muzykteory oan in muzykskoalle. Fanôf 1991 hat Holopainen yn ferskate bands spyle as toetsenist. Yn july 1996 rjochte Holopainen tegearre mei gitarist Emppu Vuorinen en klasgenoat Tarja Turunen Nightwish op. Yn 1999 rjochte Holopainen mei oare Finske muzikanten as njonkenprojekt de metalband For My Pain... op, mar om't se elk te drok wiene mei harren eigen band, waard For My Pain... yn 2004 alwer ûntbûn. Yn 2014 kaam Holopainen mei in solo-album 'The Life and Times of Scrooge''. 

## Priveelibben
Holopainen waard berne yn Kitee, Noard-Karelje, Finlân, as jongste yn in gesin fan trije. Syn heit wie ûndernimmer en syn mem learares Ingelsk en muzyk. Yn 2015 boaske Tuomas Holopainen mei de Finske sjongeres Johanna Kurkela.

## Diskografy
### Albums

### As gastmuzikant
Tarja Turunen

**Tarja Soile Susanna Turunen Cabuli** (Kitee, 17 augustus 1977) is in Finsk sjongeres. Sy is benammen bekend as de eardere sjongeres fan Nightwish. 

## Karriêre
Turunen begûn as jong famke mei sjongen by in tsjerkekoar en op har sechsde mei pianospyljen. Nei it beheljen fan har diploma oan in muzyk-relatearre middelbere skoalle yn Savonlinna, begûn se yn 'e âldens fan 18 jier oan in stúdzje klassike sang oan de *Sibelius-Akademy* yn Kuopio en letter oan de *Hochschule für Musik Karlsruhe* yn Dútslân. Yn 1996 waard Tarja troch Tuomas Holopainen frege om sjongeres te wurden fan syn band yn oprjochting Nightwish. Mei Nightwish brocht Turunen fiif studio-albums út, foar't se yn 2005 nei in optreden yn de *Hartwall Arena* yn Helsinki, mei in iepen brief ûntslein waard. De minder wurden relaasje tusken de manlike bandleden en Turunen har Argentynske man en manager *Marcelo Cabuli*, soe hjir de oarsaak fan wêze. Nei har ûntslach by Nightwish rjochte Tarja har op in solokarriêre.

## Priveelibben
Tarja Turunen waard berne yn Kitee, Noard-Karelje, Finlân, as twadde yn in gesin fan trije, har heit wie timmerman en har mem wurke by it stedsbestjoer. Yn 2002 boaske Turunen mei de Argentynske sakeman *Marcelo Cabuli*, en hat ien dochter.

## Diskografy
### Albums

### As gastmuzikant
Emppu Vuorinen

**Erno Matti Juhani (Emppu) Vuorinen** (Kitee, 24 juny 1978) is in Finsk gitarist. Hy is benammen bekend as de gitarist fan Nightwish. Vuorinen is de âldste yn in gesin fan fiif en begûn op syn tolfde mei gitaarspyljen. Yn july 1996 rjochte Vuorinen tegearre mei toetsenist Tuomas Holopainen en sjongeres Tarja Turunen Nightwish op. 

## Diskografy
### Albums

### As gastmuzikant
Jukka Nevalainen

**Jukka (Julius) Antero Nevalainen** (Kitee, 21 april 1978) is in Finsk drummer. Hy is benammen bekend as de drummer fan Nightwish. 
Nevalainen sleat him oan by syn earste band doe 't er 15 -16 jier âld wie. Nei ’t er dy bân ferlitten hie, kaam er by de band yn oprjochting fan Tuomas Holopainen en Emppu Vuorinen dy’t wy no kenne as Nightwish. Op 6 augustus 2014 waard bekend dat drummer Nevalainen fanwegen sûnensproblemen net dielnimme soe oan it achtste album fan Nightwish. Op 15 july 2019, waard bekend dat Nevalainen definityf net werom komme soe efter de drumkit fan Nightwish; hy waard ferfongen troch drummer Kai Hahto earder fan Wintersun.

Jukka Nevalainen is boaske mei Satu en hat trije bêrn. 

## Diskografy
### Albums

### As gastmuzikant
Anette Olzon

**Anette Ingegerd Olsson Husgafvel** better bekend as **Anette Olzon** (Katrineholm, 21 juny 1971) is in Sweedsk sjongeres. Sy is benammen bekend as sjongeres fan Nightwish. 
Olzon spile yn har earste band doe't se santjin wie; se spilen benammen covers fan oare bands. Dêrnei spile se yn de band Alyson Avenue: earst as studiosjongeres, dêrnei ek as leadsjongeres. Mei dy band hat se sûnt 2000 twa albums útbrocht. Op 24 maaie 2007 makke Nightwish bekend dat Anette harren nije sjongeres wurden wie. It earste nije album mei Anette, Dark Passion Play, ferskynde yn septimber dat jier. Yn novimber 2011 waard dit album folge troch Imaginaerum. Olzon waard 1 oktober 2012 wilens in toernee yn Amearika ûntslein. De Nederlânske sjongeres Floor Jansen, earder fan After Forever, waard holderdebolder ynflein om yn elk gefal it toernee ôf meitsje te kinnen. 
Nei Nightwish gie Olzon solo fierder mar fan 2020 ôf wurket se fulltime as ferpleechkundige. 

Anette Olzon is twa kear boaske. Mei har earste man hat se in soan en mei har twadde man, bassist Johan Husgafvel, hat sy twa bêrn.

## Diskografy
### Albums
Kûl Sjarif-moskee

De **Kûl Sjarif-moskee** (Russysk: Мечеть Кул-Шариф, Metset Kûl-Sjarif, Tataarsk: Колшәриф мәчете, Qolşärif mäçete) is in moskee yn Kazan, Ruslân. It is ien fan 'e grutste moskeeën fan 'e Russyske Federaasje. De moskee waard ferneamd nei Kûl Sjarif, de lêste imaam fan Kazan fan foar de Russyske oermastering fan 'e stêd. Mei de oanbuorjende Ferkundigingskatedraal stiet de moskee symboal foar it fredige tegearre libjen fan 'e islamityske en otterdokse befolking fan Tatarstan.

De moskee waard yn opdracht fan presidint Mintimer Sjajmiejev yn it kremlyn fan Kazan boud en moat in monumint wêze ta neitins fan 'e fallen Tataren by de oermastering fan Kazan troch Ruslân yn 1552. It wurk oan 'e nije moskee sette yn 1996 útein en op 24 july 2005 waard de moskee yn gebrûk nommen. 

Tichteby de tsjintwurdige lokaasje fan 'e moskee stie yn 'e 16e iuw de haadmoskee fan it Kazaner kanaat. Fan 'e acht minaretten dy't dy moskee hie, waarden by de rekonstruksje fjouwer yn moderne foarm oernommen. De histoaryske haadmoskee waard yn 1552 by de oermastering ferneatige. In pear boudielen binne nei alle gedachten yn 'e yn 1555 útein sette bou fan de Basiliuskatedraal fan Moskou werbrûkt.
Marko Hietala

**Marko Tapani Hietala** (Tervo, 14 jannewaris 1966) is in Finsk bassist en sjonger. Hy is benammen bekend as de bassist fan Nightwish. 

## Karriêre
Yn de jierren tachtich begûn Hietala tegearre mei syn broer Zachary de metalband *Purgatory*. Yn 1986 waard de namme feroare yn Tarot. Yn 1988 kaam it album *Follow me into Madness* út. Yn 2001 waard Hietala frege om de nije bassist fan Nightwish te wurden. It earste nije album mei Hietala, Century Child, ferskynde yn maaie 2002. Yn 2021 waard bekent dat nei tweintich jier optreden mei Nightwish dat Marko yn jannewaris 2021 ôfskied naam hie fan de band. Yn 2022 gie Hietala fierder by de band Northern Kings.

## Diskografy
### Albums

### As gastmuzikant
Walking in the Air

***Walking in the Air*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Howard Blake en Peter Auty yn 1982 foar de krystfilm *[[The Snowman (film)|The Snowman]]* fan Dianne Jackson út 1982 basearre op it boek *[[The Snowman (boek)|The Snowman]]* fan skriuwer Raymond Briggs út 1978.

## Oer it nûmer
It ferhaal fertelt oer aventoeren fan in jonge jonge en in sniepop dy't ta libben kaam is. Yn it twadde part fan it ferhaal fleane de jonge en de sniepop nei de Noardpoal. " Walking in the Air " is it temaliet fan de reis. Se wenje in feest fan sniemannen by, wêrby't de jonge de iennige minske liket te wêzen oant se de Krystman moetsje mei syn rindieren, en de jonge in sjaal krijt mei in sniepoppatroan.

## Nightwish cover
**Walking in the Air** is in nûmer dat opnaam is troch Nightwish yn 1998 en útbrocht op it album Oceanborn fan Nightwish út 1998. Walking in the Air wie it tsiende nûmer op it album en waard op 31 jannewaris 1999 útbrocht as twadde single fan it album.

### Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Sami Vänskä - Bas
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums

## Fleane yn'e Loft

**Fleane yn'e Loft** is in bewurking fan *Walking in the air* ôflaat fan de Nightwish ferzje, foar it Grutte Pier Projekt  nei *Fleane yn'e Loft* en waard ynsongen troch Carla de Bruine. 

*Fleane yn 'e Loft* giet oer de freonskip en leafde tusken minsken, jong en âld mei in selde gefoel foar frijheid en ûnôfhinklikheid.

### Muzikanten
* Carla de Bruine – Sang 
* Johannes Adema – Bas
* Arno Schlijper – Toetsen
* Rick Meijer – Gitaar
* Nico Outhuijse – Drums en Perkusje
Oarenburch (oblast)

De **oblast Oarenburch** (Russysk: Оренбургская область, Orenboergskaja oblast) is in oblast yn Ruslân. Haadstêd fan de oblast is de stêd Oarenburch.

## Geografy

It gebiet is 123.702 km² grut en dêrmei stiet de oblast op it 29e plak yn Ruslân wat grutte oanbelanget. De oblast leit yn it suden fan de federaasje en foar in part yn Europa en in part yn Aazje. De oblast leit oan de súdeastlike râne fan de East-Europeeske flakte en oan de súdlike punt fan de Oeral. Fan west nei east is de oblast 760 km en fan noard nei súd 445 km.

Yn it suden fan it gebiet rint de lânsgrins mei Kazachstan. Fierder grinzget de oblast oan de oblasten Samara yn it westen en Tsjeljabinsk yn it easten. Yn it noarden grinzget it gebiet oan de autonome republyk Basjkortostan en der is in koarte mienskiplike grins mei de autonome republyk Tatarstan. 

It klimaat van de oblast hat in sterk kontinentaal karakter.

De belangrykste rivier is de Oeral.

## Skiednis
Histoarysk sjoen gyng de oblast foarôf troch it gûvernemint Oarenburch, dat by dekreet fan keizerin Elizaveta Petrovna yn 1744 oprjochte waard. De oblast waard op 7 desimber 1934 troch in beslút fan it presidium fan de Boppeste Sovjet fan de USSR foarme troch it te skieden fan it Midden-Wolga-gebiet. Fan   1938 oant 1957 droech de oblast de namme Tsjkalov, nei de piloat Valeri Pavlovitsj Tsjkalov.    

## Befolking
De befolking fan de oblast bestiet foar it measte út Russen. Njonken Russen binne der gruttere minderheden fan Tataren en Kazachen en lytsere minderheden fan Oekraïeners, Basjkieren, Mordwinen en Russyske Dútsers. De Dútsers wennen benammen yn it grinsgebiet mei Kazachstan om Sol-Iletsk hinne. in soad Dútsers binne lykwols emigrearre nei Dútslân. 

## Ekonomy
Belangrike ekonomyske aktiviteiten yn de oblast binne de winning fan oalje en gas en de raffinaazje fan oalje. 

## Bestjoerlike yndieling en stêden
De oblast is ûnderferdield yn 35 rajon's en 9 stedsdistrikten. It stedsdistrikt Komarovski is in saneamde sletten stêd (ZATO). Meiïnoar hat de oblast tolve stêden, dêrûnder ek de haadstêd Oarenburch. Oare grutte stêden binne Orsk, Novotroisk, Bûsûlûk en Bûgûrûslan en Komarovski.

* Ynwennertallen binne ôfkomstich fan it Russysktalige lemma, oproppen op 11 augustus 2022
### Befolkingsferrin
East (Utert)

**Utert-East** (Nederlânsk: *Utrecht-Oost*) is in wyk yn de Nederlânske stêd Utert. De wyk hat 32.529 ynwenners (2019, boarne: gemeente Utert) en is dêrmei neffens ynwenners de sechsde wyk fan Utert. Kampus Uithof falt ûnder de wyk. Yn de wyk wenje dus in soad studinten, sawol yn De Uithof as yn oare parten fan de wyk. 

Yn Utert-East steane fierder noch it Stadion Galgenwaard (FC Utert), it Nederlânsk Spoarweimuseum, it Provinsjehûs, de kampus fan University College Utrecht en yn De Uithof steane parten fan de Universiteit Utert, de Hegeskoalle Utert en it Universitêr Medysk Sintrum Utert.

De wyk grinzget yn it westen oan de wyk Binnenstêd, yn it noarden oan de wyk Noardeast, yn it suden oan de wyk Súd en yn it easten oan de gemeenten De Bilt, Seist en Bunnik.

## Buerten
De wyk bestiet út de folgjende buerten.

* *Buiten Wittevrouwen*
* *Wilhelminapark* en omkriten
* *Oudwijk* (súd)
* *Schildersbuurt* (súd)
* *Abstede* (*Oosterbuurt*)
* *Tolsteegsingel* en omkriten
* *Sterrenwijk*
* *Rubenslaan* en omkriten
* *Watervogelbuurt*
* *Lodewijk Napoleonplantsoen* en omkriten
* *Rijnsweerd*-Noard
* *Rijnsweerd*-Súd
* *Galgenwaard* en omkriten
* *Maarschalkerweerd* en *Mereveld*
* *[[Utrecht Science Park]]* (De Uithof)
De lêste twa lizze eastlik fan autodyk A27.

## Keppelings om utens
* Wykrie East
* Wyk East - Utrecht.nl
Sleeping Sun

***Sleeping Sun*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Nightwish yn 1999 en útbrocht op it album Oceanborn fan Nightwish út 1998. *Sleeping Sun* wie it alfde nûmer op it album en waard op 2 augustus 1999 útbrocht as tredde en lêste single fan it album.

### Oer de fideoclip
Foar it nûmer is in fideoklip opnommen, wêryn't sjongeres Tarja Turunen ta gefolch fan it ljocht, read har liket te hawwen. De fideoclip befettet in soad lânskippen dy't tekenjend binne foar Finlân, lykas de bosken, de strannen en in grut nôtfjild. De fideo waard regissearre troch Sami Käyhkå en opnommen yn Ivalo en it Inarimar, Finlân, yn july 1999.

### Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Sami Vänskä - Bas
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums

## Skriem om My

***Skriem om My*** is in bewurking fan Sleeping Sun foar it Grutte Pier Projekt  nei it Keltysk-Fryske *Skriem om My* en waard ynsongen troch Carla de Bruine.

It Grutte Pierprojekt wie in trijedielige film en musical oer it libben fan frijheidstrider Grutte Pier (1480-1520), fiifhûndert jier nei syn dea. 

Neidat it nûmer ynsong wie troch Carla de Bruine waard it bewurke troch Nico Outhuijse. Outhuijse mikste it nûmer en drumde it opnij yn. Boppedat helle hy der in tal muzikanten by, ûnder wa ein fluitist omdat Steven de Jong woe dat it Keltysk klonk. 

*Skriem om my* giet oer it ferlies fan in dierbere. It nûmer waard produsearre troch De Kast-drummer Nico Outhuijse. 
It nûmer wie yn 2020 mei in alfte plak de heechste nijkommer yn de Fryske Top 100.

### Muzikanten
* Carla de Bruine – Sang 
* Johannes Adema – Bas en moog
* Hubert Heeringa – Strikers en Fluit
* Rick Meijer – Gitaar
* Nico Outhuijse – Drums, Perkusje, en Eftergrûnsang
Audrey Hepburn

**Audrey Kathleen van Heemstra Hepburn-Ruston**, (Elsene Belgje, 4 maaie 1929 - Tolochenaz Switserlân, 20 jannewaris 1993) wie in Britsk aktrise. Yn de fyftiger en sechstiger jierren fan 'e tweintichste iuw wie se in stylikoan. Hja wie de dochter fan in Nederlânske mem út it fan oarsprong Fryske aadlik laach Van Heemstra en in Britske heit dy't fan Eastenrykske komôf wie.

## Filmografy

|-

|-
| 1948 
| Nederlands in zeven lessen 
| Stewardess
|-
| 1951 
| Monte Carlo Baby 
| Linda Farrel
|-
| 1951 
| One Wild Oat 
| Hotel receptioniste||
|-
| 1951 
| Laughter in Paradise 
| Cigarette girl
|-
| 1951 
| The Lavender Hill Mob 
| Chiquita
|-
| 1951 
| Young Wives' Tale 
| Eve Lester 
|-
| 1952 
| Nous irons à Monte Carlo 
|align=left|Melissa Walter
|-
| 1952 
| The Secret People 
| Nora Brentano
|-
| 1953 
| Roman Holiday 
| Princess Ann
|-
| 1954 
| Sabrina 
| Sabrina Fairchild
|-
| 1956 
| War and Peace 
|Natasha Rostov
|-
| 1957 
| Funny Face 
|Jo Stockton
|-
| 1957 
| Love in the Afternoon 
|Ariane Chavasse/Thin Girl
|-
| 1959 
| Green Mansions 
|Rima
|-
| 1959 
| The Nun's Story 
|Sister Luke (Gabrielle van der Mal)
|-
| 1960 
| The Unforgiven 
|Rachel Zachary
|-
| 1961 
| Breakfast at Tiffany's 
|Holly Golightly
|-
| 1961 
| The Children's Hour 
| Karen Wright
|-
| 1963 
| Charade 
| Regina 'Reggie' Lampert
|-
| 1964 
| Paris - When It Sizzles 
| Gabrielle Simpson/Gaby
|-
| 1964 
| My Fair Lady 
| Eliza Doolittle
|-
| 1966 
| How to Steal a Million 
| Nicole Bonnet
|-
| 1967 
| Two for the Road 
| Joanna Wallace
|-
| 1967 
| Wait Until Dark 
| Susy Hendrix
|-
| 1976 
| Robin and Marian 
| Lady Marian
|-
| 1979 
| Bloodline 
| Elizabeth Roffe
|-
| 1981 
| They All Laughed 
| Angela Niotes
|-
| 1987 
| Love Among Thieves 
| Baroness Caroline DuLac
|-
| 1989 
| Always 
| Hap
|}
The Kinslayer

***The Kinslayer*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Nightwish yn 2000 en útbrocht op it album Wishmaster fan Nightwish út 2000. *The Kinslayer* wie it twadde nûmer op it album en waard op 20 april 2000 útbrocht as tredde en earste single fan it album.

### Oer it nûmer
*The Kinslayer* is skreaun troch Tuomas Holopainen en is in duet dat giet oer it bloedbad op Columbine High School. Sjongeres Tarja Turunen sjongt it nûmer tegearre mei Ike Vil fan *Babylon Whores*. It nûmner hat ek in regel yn dy't troch William Shakespeare yn syn wurk De Stoarm skreaun is; *"Good wombs hath borne bad sons"*.

### Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Sami Vänskä - Bas
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums
#### Gastmuzikanten
* Ike Vill - Sang
Dörte Hansen

**Dörte Hansen** (Husum, 20 augustus 1964) is in Dútske skriuwster, sjoernaliste en taalwittenskipper. Se is bekend wurden troch har tige goed ferkeapjende en lauwere debútroman *Altes Land*, dy't yn Nederlân yn oersetting ferskynd is as *Het oude land.*

## Libben en wurk
Se is opgroeid yn Högel yn Noard-Fryslân. Thús waard allinne Platdútsk praat, earst op de legere skoalle learde se Standertdútsk. Nei de middelbere skoalle gie se nei de Christian Albrechts-Universiteit yn Kiel, dêr't se ûnder oaren linguïstyk en frisistyk studearre. Yn 1994 promovearre sy oan de Universiteit Hamburg. Neitiid wurke se as sjoernaliste by tydskriften en foar de radio.

Dörte Hansen is troud mei dokumintêre-regisseur Sven Jaax en hat in dochter. Fan 2005 ôf wenne sy mei har húshâlding yn Steinkirchen (Altes Land) en sûnt 2016 wer yn Husum

## Wurken
* *Tou latje tääle.* Yn: Nils Århammar, Christina Tadsen, Ommo Wilts (Hrsg.): *Skriiw fresk, Schriw frasch, Skriiv friisk. Teksten tu a fresk literatüürweedstridj 1989/90*. Nordfriisk Instituut, Bräist/Bredstedt NF 1993, .
* *Transfer bei Diglossie. Synchrone Sprachkontaktphänomene im Niederdeutschen.* Dr. Kovač, Hamburg 1995,  (Zugleich Dissertation Universität Hamburg).
* *"An weißer Milch klebt rotes Blut!" – Pastor Skrivers vegane Utopie*. Yn: Nordfriisk Instituut (Hrsg.): *Nordfriesland* Nr. 164, Bräist/Bredstedt NF, desimber 2008.
**Altes Land*. Romandebút. Knaus Verlag, München 2015. 
**Yn it Nederlânsk útbrocht as: *Het oude land* (fertaald troch Lucienne Pruijs), HarperCollins, Amsterdam 2016, ISBN 978-94-027-1330-5.
**Mittagsstunde.* Roman, Penguin Verlag, München 2018. 
**Yn it Nederlânsk útbrocht as: *Middaguur*
**Zur See*. Roman. Penguin, München 2022
**Yn it Nederlânsk útbrocht as: *Naar zee*

## Literêre prizen
In kar:
* 2015: leafste boek fan it jier fan de ûnôfhinklike Dútske boekhannelers (*Altes Land*)
* 2016: Usedomer literatuerpriis (*Altes Land*)
* 2019: Rheingau Literatur Preis foar *Mittagsstunde*
* 2019: Niederdeutscher Literaturpreis der Stadt Kappeln
* 2019: Grimmelshausen Literaturpreis foar *Mittagsstunde*
* 2022: Mainzer Stadtschreiberin 
* 2022: Kunstpreis des Landes Schleswig-Holstein
Tomsk (oblast)

De **oblast Tomsk** (Russysk: Томская область, *Tomskaja oblast*) is in oblast fan Ruslân.

## Geografy

De oblast leit yn it súdeasten fan it West-Sibearyske Leechlân en grinzget oan de kraj Krasnojarsk en de oblasten Tjûmen, Omsk, Novosibirsk en Kemerovo. It gebiet is fan noard nei súd likernôch 600 km en fan west nei east 780 km. De oblast Tomsk is wat oerflak oanbelanget likernôch 1,5% grutter as Poalen. 

It grutste part fan de regio is min tagonklik. It bestiet foar in grut part út taiga (63% fan it gebiet is bosk; en dat is 20% fan it hiele boskoerflak fan West-Sibearje) en sompen (28,9%; de Vasjûganmoerassen foarmje mei in oerflak fan 53.000 km² ien fan de grutste sompegebieten fan'e wrâld).  

It heechste punt fan de oblast is 274 m boppe seenivo, it leechste is 34 m boppe seenivo. 

De oblast hat 1620 rivieren mei in lingte fan mear as 10 km. De belangrykste rivier is de Ob, oare rivieren binne de Tom, Tsjûlym, de Ket, de Tsjaja, de Parabel, de Vasjûgan en de Tym. 

Tomsk is ryk oan grûnstoffen. Der wurdt oalje, gas, ferro- en nonferrometalen fûn. De oblast hat yn it Baktsjarski rajon ien fan de grutste izerôfsettings fan 'e wrâld (en 57% fan alle foarried dêrfan yn Ruslân. Fierder binne der in soad ôfsettings foar boumateriaal. De totale grûnwetterreserves wurde rûsd op 14,2 miljard m³.

## Skiednis
De ûntwikkeling fan it gebiet sette yn de iere jierren fan de 17e iuw útein. Yn 1604 waard de stêd Tomsk stifte. De ûntdekking fan goud yn de jierren 1830 en de oansluting fan de regio op it Trans-Sibearyske spoar begjin 20e iuw droech by oan in flugge befolkingsgroei.

Yn 1804 waard it gûvernemeint Tomsk stifte, dat oant 1925 bestie en op 25 maaie 1925 opgyng yn de kraj Sibearje, letter de kraj West-Sibearje, weryn't Tomsk it bestjoerlike sintrum waard fan it distrikt Tomsk. Op 13 augustus 1944 waard de oblast Tomsk op 'e nij stifte, wat in lytser oerflak hat as it doetiidske gûvernemint.  

## Ekonomy
Njonken gemy, oalje-yndustry en masinebou foarmet ek de lânbou in wichtige pylder foar de ekonomy fan de oblast.  

## Bestjoerlike yndieling en stêden
De oblast ferdield yn 16 rajon's en 4 stedsdistrikten.

De grutste stêden binne Tomsk en de sletten stêd (ZATO) Seversk. Fierder binne der fjouwer oare stêden en ien plak fan it stedske type.

### Befolkingsferrin
Mordoovje

**Mordoovje** (Russysk: Республика Мордовия; *Respûblika Mordovija*; Erzja: Мордовия Республикась, *Mordoviya Respublikas’*; Moksja: Мордовия Республиксь, *Mordoviya Respubliks’*) is in autonome republyk fan de Russyske Federaasje.

## Geografy
De republyk leit yn it eastlike diel fan de Easteuropeeske flakte, likernôch tusken Moskou en de Wolga. It westlike diel leit op de Oka-Don-flakte, it sintrale en de eastlike dielen op it Wolga-heechlân. It heechste punt fan Mordoovje is 324 m.

Yn it noarden grinzget de republyk oan de oblast Niznji Novgorod, yn it noardeasten oan Tsjûvasje, yn it easten oan de oblast Uljanovsk, yn it suden oan de oblast Penza en yn it westen oan de oblast Rjazan.

De republyk hat 114 rivieren en likernôch 500 marren. 

It oerflak fan Mordoovje is 26.128 km².

## Skiednis

Finsk-Oegryske folken bewennen it gebiet al yn de 6e iuw. Yn de iere midsiuwen stie it gebiet ûnder ynfloed fan de Wolga-Bulgaren en de Kiëvske Rûs'. Ek de Gouden Horde hat it gebiet oermastere. Nei't Ivan de Grousume it kanaat Kazan fersloech kaam ek Mordoovje ûnder Russysk bewâld. De boppelaach fan de Mordwinen namen als gau de Russyske kultuer en de otterdokse religy oer, mar de gewoane befolking hold noch lang fêst oan it oarspronklike sjamanisme en pas yn de 18e iuw folge it kristenjen fan it hiele folk.

Op 16 july 1928 waard Mordoovje in nasjonale okrûg fan de Russyske Sosjalistyske Sovjetrepublyk. Op 30 jannewaris 1930 waard it in autonome oblast en op 20 desimber 1934 de Autonome Sosjalistyske Sovjetrepublyk Mordoovje, dy't op 25 jannewaris 1994 opheft waard. Tsjintwurdich is Mordoovje in autonome republyk yn Ruslân. 

## Befolking

De Mordwinen binne twa Finsk-Oegryksk folken, de Erzja en de Moksja, dy't mear as oare minderheden yn Ruslân oan de assismilaasjedruk fan de Russen bleatsteane. By de folkstelling fan 2010 joech likernôch 40% fan de befolking as etnisiteit Mordwynsk op. De republyk hat twa offisjele talen Mordwynsk (dat eins de namme is fan in lytse taalkloft besteande út it Erzja en it Moksja) en Russysk. Yn it sintrum en westen fan de republyk wurdt fral it Moksja praat en yn it easten it Erzja.

De Mordwinen wenje fral op it plattelân, wylst de Russen fakentiden yn stêden wenje. Likernôch in tredde fan de Mordwinen wenje hjoed-de-dei yn 'harren' autonome republyk. 

In gruttere minderheid yn de republyk wurdt foarme troch de Tataren, dy't mear as 5% fan de befolking fan Mordoovje útmeitsje en op in pear plakken fan de republyk konsintrearre by inoar wenje. Al sûnt de jierren 1970 nimt de befolking fan Mordoovje ôf.

## Bestjoerlike yndieling en stêden
De Republyk Mordoovje is ferdield yn 22 rajon's en ien stedsdistrikt. Haadstêd is Saransk, dy't ek de iennige grutte stêd fan de republyk is. Meiïnoar binne der sân stêden en 13 plakken fan it stedske type.

### Befolkingsferrin
Fjodor Usjakovkatedraal

De **Fjodor Usjakovkatedraal**  (Russysk: Собор Святого Феодора Ушакова; *Sobor Svjatogo Feodora Usjakova*) is in katedraal yn 'e Russyske stêd Saransk en de biskopstsjerke fan it bisdom Saransk-Mordoovje. De katedraal waard wijd oan 'e yn 2001 troch de Russysk-Otterdokse Tsjerke hillich ferklearre admiraal Fjodor Usjakov.

## Skiednis
Yn 1991 foarme de Hillige Synoade fan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke út it grûngebiet fan it bisdom Penza it selsstannige bisdom Saransk-Mordoovje. It die bliken dat de earste katedraal fan it nije bisdom al gau te lyts wie om as katedraal te tsjinjen. Dêrom frege de aartsbiskop de republyk om permisje foar de bou fan in nije katedraal. Nei de hillichferklearring fan Fjodor Usjakov yn 2001 waard dy keazen as de nije patroanhillige foar de takomstige katedraal. 

Yn oerlis mei it stedsbestjoer waard keazen foar in boulokaasje op 'e krusing fan 'e Bolsjevistkaja ûlitsa en de Sovjetskaja ûlitsa. Op 8 maaie waard de earste stien lein en yn 2006 wie de katedraal foltôge. De wijing fan de katedraal fûn op 6 augustus dat jier plak troch patriarch Aleksi II.     

## Arsjitektuer
De katedraal is yn 'e empire-styl boud en hat in hege, ryk útfierde neobyzantynske koepel, dy't ynklusyf krús 62 meter heech is. Om de haadkoepel binne fjouwer lytsere koepels groepearre mei dêryn 12 klokken, werfan't de swierste 6 ton weget. 

De tsjerke hat in houten ikonostaze en it wichtichste alter is wijd oan de hillige admiraal. De oare altaren binne wijd oan Serafim fan Sarov en de martlers fan Mordoovje.  Yn 'e tsjerke is plak foar 3000 minsken. Op in hichte fan 40 meter kinne besikers fan it útsicht oer de stêd genietsje.

## Monumint
Op it plein foar de tsjerke stiet sûnt 2006 in brûnzen monumint foar de admiraal. Sûnder de graniten sokkel is it byld 4 meter heech.
Ever Dream (liet fan Nightwish)

***Ever Dream*** is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Nightwish yn 2002 en útbrocht op it album Century Child fan Nightwish út 2002. *Ever Dream* wie it fjirde nûmer op it album en waard op 3 maaie 2002 útbrocht as earste single fan it album.

### Oer it nûmer
*Ever Dream* is skreaun troch Tuomas Holopainen. Live begjint it nûmer op in oare wize as op it album, earst mei allinnich it toetseboerd en de sang yn it earste kûplet, dêrnei wurde de oare ynstruminten bespile.

### Muzikanten
* Tarja Turunen - Sang
* Emppu Vuorinen - Gitaar
* Marko Hietala - Bas & Sang
* Tuomas Holopainen - Toetsen
* Jukka Nevalainen - Drums