open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
De Bijekoer

**De Bijekoer** is it doarpshûs fan it doarp Winaam, dat yn it noardwesten fan 'e provinsje Fryslân yn 'e gemeente Harns leit. It gebou waard iepene op 18&nbsp;maaie 1982. Tsjin 'e 2010-er jierren wie it alhiel efter de tiid rekke en ta oan in grutte opknapbeurt, dy't yn 2016 úteinsette. De Stifting Doarpshûs Winaam (oprjochte yn 1979) ynvestearre yn 'e folgjende trije jier krapoan €400.000 om De Bijekoer hielendal te renovearjen.

Dêrby waard net inkeld al it houtwurk oerskildere, dat foartiid it efterhelle kleurpatroan brún mei bêzje hie. Ek waard de berging, dy't op in ûnlogysk plak siet, ferpleatst, en waard de yndieling feroare, sadat men net mear troch de koken hoegde om 'e gearkomsteseal te berikken. (Neitiid koe men dêr út 'e hal wei komme.) De seal waard alhiel modernisearre, en de stifting hope dêrmei tenei ek beteljende aktiviteiten fan bûten Winaam te lûken, lykas de Harnzer ferienings dy't ein 2019 dakleas rekken doe't kultureel sintrum Trebol syn doarren sleat om sloopt te wurden.

Fierders waard De Bijekoer by de renovaasje ek alhiel ferduorsume. Sa waarden der nije betonflierren mei flierferwaarming oanlein en kaam der in waarmtepomp. Op 25&nbsp;oktober 2019 waard it doarpshûs feestlik weriepene troch de âldste en de jongste ynwenner fan Winaam. Dêrnei folge in resepsje en in feestjûn.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Winaam, side oer it doarpshûs
Are

In **are** (ôfkoarte ta **a**) is in lânmjitkundige oerflaktemjitte dy't faak brûkt wurdt om 'e grutte fan perselen lân út te drukken. Dêrby giet it benammen om perselen lânbougrûn of bosk, mar ek wol om bouperselen.

In are omfettet in gebiet fan 100 m², oftewol in kante dekameter (1 dam²).

Oare oerflaktemjitten, dy't basearre binne op 'e are, binne:
* de sintiare (sa) = 0,01 are = 1 m²
* de hektare (ha) = 100 are = 10.000 m² = 0,1 km²

Sûnt de algemiene ynfiering fan it Système International (SI) en de oerflaktemjitten dy't dêrta hearre (lykas m², dam², hm², km²), jildt de are as ferâldere en moat eins de kante meter (m²) as basisienheid brûkt wurde om oerflaktemjitten yn út te drukken. Yn 'e Jeropeeske Uny wurdt it gebrûk fan 'e are yn beskate fakgebieten, lykas kadastrale registraasjes, lykwols noch altyd tastien.

## Sjoch ek
* Flaktemjitte
Legere 48 steaten

De **legere 48 steaten**, soms ek wol de **oaniensletten Feriene Steaten** neamd, binne de 48 steaten fan 'e Feriene Steaten fan Amearika (plus it federaal distrikt Washington, D.C.) dy't op it Noardamerikaanske kontinint in oaniensletten grûngebiet foarmje. Dat yn tsjinstelling ta de oare beide Amerikaanske steaten, Hawaï, in eilannegroep yn 'e midden fan 'e Stille Oseaan, en Alaska, dat wol op it Noardamerikaanske fêstelân leit, mar gjin lângrins dielt mei de legere 48 steaten. As sprutsen wurdt fan 'e **kontinintale Feriene Steaten**, bedoelt men de legere 48 steaten en Alaska, mar sûnder Hawaï.

De legere 48 steaten wurde yn it noarden begrinzge troch Kanada, yn it westen troch de Stille Oseaan, yn it súdwesten troch Meksiko, yn it suden en súdeasten troch de Golf fan Meksiko, en yn it easten troch de Atlantyske Oseaan. Grutte lânskipseleminten yn dat gebiet binne de berchtmen fan 'e Rocky Mountains en de Appalachen, rivieren as de Mississippy, Missoery, Ohio, Colorado en Columbia, en fierders de Grutte Flakten, de Grutte Marren en de Grutte Dobbe. 

Yn totaal beslane de legere 48 steaten (Washington, D.C. ynbegrepen) in oerflak fan 8.080.464,3&nbsp;km², wêrfan't 5,2% út oerflaktewetter bestiet. Yn 2010 hie it gebiet krapoan 307 miljoen ynwenners, oftewol 99,3% fan 'e hiele befolking fan 'e Feriene Steaten. De befolkingstichtens bedroech 40,0 minsken de km², wylst dat sifer foar de hiele Feriene Steaten 33,7 minsken de km² wie.

## Steaten
De legere 48 steaten binne:

Fierders heart ta de 'legere 48 steaten' ek it federale distrikt Washington, D.C.
De Pylk

**'De Pylk**' is in keunstwurk yn Oerterp dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

De stielen pylk út 1993 stekt 25 meter omheech oer de dyk Weibuorren. Yn de folksmûle ek wol ’de Spits fan Ids’ neamd.
De Bôge

**'De Bôge**' is in keunstwurk yn Drachten fan keunstner Ids Willemsma. 

De Bôge stiet ûnder in hoeke fan 45 graden as ferbining mei de bult yn en it Reidingpark oan De Drift. It keunstwurk út 1994 bestiet út potdeksele rjochthoeken. Dy technyk waard eartiids brûkt yn de skipsbou dy’t eartiids yn Drachten wie.
Ielkearen

**Ielkearen** is in keunstwurk yn Heech fan keunstner Ids Willemsma. 

It byld is in ferwizing nei de skiednis fan Heech. De iel waard nei it fangen yn libben holden yn in ielkear, ek wol ielbodde neamd. De ielfiskers út Heech eksportearrren oant 1914 in soad iel nei Londen. Dêr hiene se in eigen lisplak op de Theems.
Stiel

**Stiel** is in legearing fan izer en koalstof. De term stiel wurdt benammen brûkt foar izerlegearings mei in sadanich beheind koalstofgehalte (typysk minder as 1,9%) of gehalte oan tafoegings as groom, dat se waarm ferfoarme wurde kinne. Dêryn ûnderskiedet stiel him fan bygelyks getten izer, dat in heger koalstofgehalte hat.

Der is in grut ferskaat oan legearings mei dy beide eleminten, meastentiids ek mei oare bestândielen. Der binne dus ek in soad stielsoarten. Stiel wurdt in soad brûkt as konstruksjemateriaal. De koalstof wurdt brûkt om in hege lûksterkte en hurdheid te krijen.
De Stap

**'De Stap**' is in keunstwurk yn Frjentsjer fan keunstner Ids Willemsma.
 
De Stap stiet foar it nije gemeentehûs fan De Waadhoeke. It geometrysk abstrakte byld fan twa pylders stiet yn de folksmûle ek bekend as 'De Broek'. Willemsma wol mei it byld in stap nei foaren útbyldzje. De Stap is in gebeart dat útnoeget om it gemeentehûs yn te rinnen en symbolisearret de bining tusken gemeente en boargers.
De Brêge (Ids Willemsma)

**De Brêge** is in keunstwurk oer it Oranjekanaal yn Schoonoord fan keunstner Ids Willemsma.
 
De brêge waard boud by gelegenheid fan de rekonstruksje fan de dyk fan Sleen nei Rolde. Boppe-yn de brêge binne twa omtrekken fan in boat. De boppeste boat is de ûnderkant fan in turfpream foar, de ûnderste foarm is it skaad fan de farrende pream. De skeane steanders ferbyldzje de trochsneed fan it Oranjekanaal op dit plak troch it Sleener Dún. It Sleener Dún wie de beneaming fan dit plak op de Rolderrêch, foardat Schoonoord as doarp yn 1854 ûntstie. De nije brêge oer it Oranjekanaal waard folle letter boud as de rekonstruksje fan de wei. De brêge foarmet de ferbining tusken de beide kanten fan it Oranjekanaal. It byld waard yn 1999 oankocht foar de destiidske gemeente Sleen troch de provinsje Drinte, de Grontmij en sponsors.
It Timpeltsje fan Ids

**It Timpeltsje fan Ids**, eins **It Presintearblêd** is in keunstwurk op de Waaddyk noardwest fan Marrum fan keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwurk waard yn 1993 ûntbleate troch Kommissaris fan de Keninginne Hans Wiegel. De eigentlike namme wie *It Presintearblêd*. It objekt ferbyldet in presintearblêd dat de dyk optilt en presintearret. Troch de likenis mei in Gryksk-Romeinske timpel liket it krekt oft it byld al iuwenlang stiet. It keunstwurk waard dêrtroch al gau oantsjutten as *De Timpel*, *De Timpel fan Ids* en *It timpeltsje op de seedyk*.

It keunstwurk is eigendom fan Wetterskip Fryslân en waard yn 1993 pleatst by gelegenheid fan it op Deltahichte bringen fan 66 kilometer seedyk lâns de Fryske waadkust. Ids Willemsma neamt it in 'hommaazje oan de dykbouwer dy’t iuwenlang de grûn opsmiten hat om minsk en bist tsjin de ûnberekkenbere see te beskermjen'.
 
De Timpel fan Ids bestiet út in dak dat rêst op tolve pylders, dy’t de tolve provinsjes ferbyldzje dy’t troch de deltahichte beskerme wurde tsjin it wetter. Op it dak leit twahûndert ton klaai as krún fan in stik seedyk. It blêd fan hûndert fjouwerkante meter klaaigrûn hat de foarm en mjitte fan de âlde seedyk. Op de klaai groeit itselde gers as op de seedyk. 

De mjitten fan it bouwurk binne ôflaat fan de hichte fan de dyk en de dykferswierring. It keunstwurk is like heech as de nije dyk, sawat 7,50 meter. De tolve pylders binne fiif meter heech, like heech as de âlde seedyk. Willemsma neamt de pylders *Tolve froulike dragers tille de kop fan de seedyk*. 

## Aksjegroep
It byld fan hast 400 ton stiet yn de iepen romte mei de bebouwing op grutte ôfstân. Yn 1995 waard in aksjegroep oprjochte tsjin de pleatsing fan in tal fyftich meter hege wynmoles op seishûndert meter fan it keunstwurk. De groep fierde aksje mei it motto 'De Timpel moat de romte ha', mar it koe net tefoaren komme dat de provinsje in jier letter in boufergunning foar de wynturbines ferliende. 

## Opknapbeurt
Yn 2018 waard dúdlik dat de dakplaten en peallen op guon plakken ferrustke wiene. Yn 2019 waard it monumint opknapt. Dêrby waard de grûn fernijd en krige it timpeldak in nije coating. De pylders waarden opnij laske.
Blauwe Peal

***'Blauwe Peal***' is in keunstwurk yn Ljouwert fan keunstner Ids Willemsma.
 
It byld stiet oan de foarside fan it eardere CCF-haadkantoar. De 28 meter lange peal stiet tsjin in bline muorre fan de leechbou. De peal hat de blauwe hûskleur fan de CCF. It keunstwurk waard op 26 septimber 1986 ûntbleate en waard oanbean troch de ûnderoannimmers dy’t it nije Blikmolke-Súd-Kompleks fan it CCF-fabryk bouden.  
It wie de bedoeling om noch in twadde peal foar it haadkantoar te setten, mar dat is der nea fan komd. It byld stiet skean tsjin de muorre en foarmet dêrtroch in trijehoek. De trijehoek is in ferwizing nei de wjukken fan fûgels. Fûgels foarmje gauris in tema yn it wurk fan Ids Willemsma.
Armsheim

**Armsheim** is in plak en gemeente yn de lânkring Alzey-Worms yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It plak hat likernôch 2.500 ynwenners (2018) en is nei Wörrstadt en Saulheim it op twa nei grutste plak fan de ferbânsgemeente Wörrstadt.

## Ofbylden

Ofbyld:Armsheim- Bahnhof Armsheim- Bahnhofsgebäude- Außenansicht 25.2.2017.jpg|*Stasjon*
Ofbyld:Armsheim, Sint-Remigiustsjerke (roomsk-katolyk).jpg|*Roomsk-katolike Remigiustsjerke*
Ofbyld:Armsheim, boarne (1618).jpg|*Boarne (1618)*


Ofbyld:Armsheim, riedshûs.jpg|*Riedshûs*
Ofbyld:Armsheim, Bahnhofstraße.jpg|*Bahnhofstraße*


## Sjoch ek
* Protestantske tsjerke fan it Hillich Bloed fan Armsheim
Udenheim

**Udenheim** is in plak yn 'e lânkring Alzey-Worms yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. 

Udenheim makket diel út fan de ferbânsgemeente Wörrstadt.

Udenheim leit sintraal yn it grutste wynbougebiet fan Dútslân yn Ryn-Hessen. It plak grinzget oan Saulheim, Sörgenloch en Schornsheim.

## Skiednis
Udenheim waard foar it earst neamd yn in dokumint fan 12 juny 773, doe't in Selfniu twa wyngerds yn Udenheim skonk oan it kleaster Lorsch. In oare skinking waard yn 802 of 803 dien troch Baderich fan sân hektare grûn en in wyngerd.
Earbetoan oan Hindrik Bulthuis

***'Earbetoan oan Hindrik Bulthuis***' is in keunstwurk by Burgum dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

Elke gemeente oan de Sintrale As krige by de oanlis in keunstwurk. Willemsma waard troch de gemeente Tytsjerksteradiel frege om mei te dwaan oan in ûntwerpwedstryd foar in keunstwurk, ynspirearre troch de BM'er fan Hendrik Bulthuis. Mei Sjerp de Vries yn Terherne) hie Ids Willemsma eartiids wurke oan it bouwen fan nije BM'ers.
It keunstwurk ferwiist nei de foarm fan de bekende BM'er sylboat dy’t ûntwurpen is troch de  Burgumer kapper Hendrik Bulthuis. It 7 meter hege keunstwerk is troch de keunstner bedoeld as in earbetoan oan Bulthuis, dy’t ek de nammejouwer is fan it akwadukt dat ûnderdiel is fan de Sintrale As.

Ids Willemsma liet him ynspirearje troch it boppe-oansjen mar ek troch it sydoansicht fan de BM'er en de foarm fan it seil. Dy trije foarmen foege hy gear ta in abstrakt keunstwurk. De foarmen ha sawol yn de lingte as yn de breedte in wulving. It stilsteande byld liket te bewegen foar wa’t der lâns rydt of fart. ‘Dat is it Moiré-effekt’, neffens Willemsma. Krektas hat it byld de wyn yn de seilen. It keunstwurk is makke fan in rasterstruktuer fan cortenstiel. Dy legearing is ek brûkt yn de gruttere ûndertrochgongen fan de Sintrale As, wêrûnder it Hendrik Bulthuis Akwadukt.

De tradisjonele flesse sjampanje dy’t by in skipsdoop tsjin de boech stikken slein wurde, waard yn dit gefal ferfongen troch geitemolke. Alkohol heart net by in ferkearsdyk, en geitemolke paste goed by it duorsume karakter dat de gemeente Tytsjerksteradiel graach útstriele woe. Boppedat wie Willemsma gek op geitemolke. By de ûntbleating koene de oanwêzigen in gleske geitemolke nimme.  By de ûntbleating wiene neist de keunstner ek wethâlder Houkje Rijpstra fan Tytsjerksteradiel en Maaike Porte, pakesizzer fan Hendrik Bulthuis oanwêzich.
Robert Buron

**Robert Buron** (Parys, 27 febrewaris 1910 - dêre, 28 april 1973) wie in Frânsk politikus. Hy wie fan 1948 oant 1955 folksfertsjintwurdiger yn 'e *[[Assemblée Nationale (Frankryk)|Assembée Nationale]]* fan Frankryk foar it departemint Mayenne. Hy wie de oprjochter fan de politike beweging *[[Objectiv72]]*.

Buron beklaaide twa terminen, fan jannewaris oant juny 1953 en fan jannewaris oant febrewaris 1955, it amt fan minister fan Finânsjes fan Frankryk. Neitiid wied er fan 1971 oant 1973 boargemaster fan Laval, yn Mayenne. 

Yn Laval is in skoalle nei him ferneamd.

## Publisearre boeken
*  *Les obligations du trustee en droit anglais*, Parys, Société général d'imprimerie et d'édition, 136 p., 1938.
*  *Cahiers du travaillisme français*, 1943-1944
*  *Dynamisme des États-Unis, recueil d'articles parus dans la presse, 1950-1957*, Parys: S.A.D.E.P., 1957, 96 p.
*  *Le plus beau des métiers*, Parys: Plon, 1963, 252 p.
*  *Carnets politiques de la guerre d'Algérie: par un signataire des Accords d'Évian*, Parys: Plon, 1965, 267 p.
*  *Les dernières années de la Quatrième République, carnets politiques*, Parizo: Plon, 1968.
*  *Demain la politique, réflexions pour une autre société* (Jean Offredo, Objectif 72), Parys: Denoël, 1970, 256 p.
*  *Pourquoi je suis de nouveau candidat ?*, Vendôme: C.F.I.B., 1972, 60 p.
*  *Par goût de la vie*, with Jean Offredo, Parys: Cerf, 1973, 114 p. (Pour quoi je vis).
*  *La [[Mayenne]] et moi ou de la démocratie chrétienne au socialisme*, postfaction of Marie-Louise Buron, (Malakoff): Cana, 1978, 147 p. (Mémoire vivante).
It Each fan Stiens

**'It Each fan Stiens**' is in keunstwurk yn Stiens dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It swarte stielen objekt stie sûnt 1981 oan de Uniawei. Fan de Uniawei ôf wie troch it byld de St. Fitustsjerke te sjen. Troch de bou fan huzen oan de Langebuorren en de doarpsfernijing stie it yn’t paad en waard It Each in tal jierren opslein by gemeentewurken. Sûnt 2013 waard It Each op oanstean fan de Fryske Kultuerried opnij pleatst, no op de hoeke Lege Herewei / Breedyk. Fan de noardkant ôf kin wer lykas earder troch it Each de Sint Fitustsjerke stean sjoen wurde. By it byld stiet in buordsje mei Nederlânsk/Fryske útlis oer it keunstwurk en it bypassende gedicht ‘Uneinich’ fan Janny Tiesnitsch-Kooistra.
Flerken

**'Flerken**' is in keunstwurk yn Drachten dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

De skulptuer út 1986 bstiet út twa trijehoeken. De beide grutte trijeoeken binne elk opboud út fyftjin kubussen fan 90x90x90 sm. De maatfiering is lykas it gemeentehûs dêr efter dat yn 1980 ûntwurpen waard troch arsjitekt Abe Bonnema. De abstrakte skulptuer hat lykwols in oare ritmyskes opbou De beide trijehoeken dogge tinken oan mânske flerken. Ids Willemsma makke wol mear keunstwurken mei fûgels en flerken as motyf.
Brêge foar de fûgels

**'Brêge foar de fûgels**' is in keunstwurk yn De Pein dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
 
Eartiids wie de brêge yn de Kommisjewei it sintrum fan it doarp. De ferfangende brêge wie sa beskieden dat it skaaimerk fan it sintrum net mear werkenber wie. Willemsma ûntwurp in nije boppebou lykas fan in ophelbrêge. Syn opbou stiet lykwols yn de rjochting fan it farwetter en dêrmei dwers op de rydrjochting. De opbou fan de brêge is 6 meter heech en 25 meter lang. 

Mei de feestdagen yn desimber wurdt de brêge feestlik ferjochte.
Groeiproses

***'Groeiproses***' is in keunstwurk yn de Ljouwerter wyk Heechterp-Skieringen  dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

De skulptuer fan waarfêst stiel stiet op in fjildsje op de hoeke Lariksstrjitte/Abeelstrjitte. It wurk út 1973 bestiet út njoggen skean delsetten rjochthoekige foarmen. Se steane yn in oprinnende rige en wurde earst grutter en nei it middelste diel wer lytser. De beweging fan lyts nei grut ferwiist nei de bern dy’t dêr opgroeie.
Koai (keunstwurk)

**'Koai**' is in keunstwurk yn Ljouwert dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwurk waard makke as ôfsluting fan de ferbouwing fan it Provinsjehûs fan Fryslân en waard betelle middels de 1% regeling. Troch it wurk oan in nije ferbouwing wie de skulptuer in tal jierren net te sjen. Ein 2012 is it fannijs delsetten yn in hurdstiennen ramt yn in wat oare posysje.
Utsjochpunt Weperbult

It **'Utsjochpunt Weperbult**' is in keunstwurk yn De Fochtel dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwerk waard makke by de foltôging fan de ôfwurking fan de Weperbult op it eardere stoartplak Weperpolder. Willemsma beskreau it sels: *Iit ûntwerp hat in relaasje mei de fyftjin meter hege bult. It is in foarm dy't oansluting hat by in plattelânsfoarm mar ek by de technyk fan us wolfeartsôffal. It is einliks in gebouweftich keunstwurk, in útsichtpunt wêr't je yn stean en gean kinne mei dêr boppe-op in grutte lange wynfear, in fiskeftige foarm op it heechste, droechste punt van [sic] Fryslân. Under de basis fan it keunstwurk sit in kelder fan in goed meter djip en yn dizze kelder leit in samling fan ôffal (eigentiids argeologysk spul) fan us wolfeart. De foarm boppenyn it keunstwurk is fertichte troch heakske hoeken dy't as in ferpolvermasine by elkoar komme. Underyn ha it ljocht en de sinne frij spul yn in ritmyske en gelykfoarmige ferdieling fan de romte, wat boppenyn net sa is. Se komme dêr sa't it liket net oardere by elkoar. As je binnenyn it keunstwurk stappe, leit de tiid oan je fuotten en de takomst en it lânskip om je hinne*.
Van Baerdt van Sminiabank

It **'Monumint foar âld-boargemaster Van Baerdt van Sminia**' is in keunstwurk en monumint yn Akkrum dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

De bank betinkt de aktive rol fan de boargemaster yn de Twadde Wrâldoarloch. It keunstwurk hat de foarm fan in lege stoel. It symbolisearret it lege plak dat de boargemaster efterliet. Op de bank stiet de tekst: 'De kaai nei de frijheid, wie de skoattel op it libben'. It monumint waard ûntbleate op 4 maaie 2006.

Ald-boargemaster jonkhear Paul Marinus van Baerdt van Sminia fan Utingeradiel holp yn de oarlochsjierren delstoarte alliearde piloaten om it lân út te kommen. Hy waard dêrfoar postúm ûnderskieden troch it Kanadeeske regear. Doe’t de boargemaster begjin 1944 de reservekaai fan de sel yn it gemeentehûs beskikber stelde sadat fersetsman Sjerp de Vries flechte koe waard er ferret en oppakt troch de besetter. De Dútsers fûnen yn it gemeentehûs belêstende ynformaasje dy’t de boargemaster yn ferbân brocht mei de piloatesmokkel. Van Baerdt van Sminia waard yn de Ljouwerter finzenis opsluten. It lokaal ferset bea oan om him te befrijen mar de boargemaster sloech dat oanbod ôf út eangst foar repressailles dy’t oan ûnskuldigen it libben kostje soene. Van Baerdt van Sminia waard, neidat er earst nei Kamp Amersfoort brocht wie, op transport steld nei kamp Neuengamme yn Dútslân. Op 24 april 1945 waard hy op it stasjon fan Sandbostel troch de besetter fusillearre. Van Baerdt wurdt ek betocht yn in betinkingsraam yn de tsjerke fan Aldeboarn.
Nasjonaal Binnenfeartmonumint

It **'Nasjonaal Binnenfeartmonumint**' is in keunstwurk op Skoklân dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
 
It seis meter hege byld toant in skip dêr’t de boaiem fan ûntliend is oan de Skokker, dêr’t eartiids in soad mei fearn waard op de Sudersee. Fierders binne der spanten, seilnaden en beweging yn it byld ferwurke. It monumint is makke fan duorsum skildere stiel. 

It monumint waard ûntwurpen by it 160-jierrich bestean fan de Keninklike Schuttevaer, in feriening dy’t opkomt foar de belangen fan de beropsbinnenfeart. De feriening is neamd nei Willem Jan Schuttevaer, de behâlder fan Skoklân. Troch syn krewearjen is de haven fan Skoklân nei 1860 behâlden as skûlhaven. It monumint is in earbetoan oan elk dy’t belutsen wie by de binnenfeart. It keunstwurk stiet op de noardpunt fan Skoklân omdat it eartiidske eilân oan hûnderten skippen beskûl joech by min waar. It wurk blykte úteinlik sa grut dat Willemsma problemen hie om it yn syn eigen hal ôf te meitsjen. It 8500 kilo swiere keunstwurk waard dêrom nei spesjaal ferfier nei in coatingsbedriuw op It Hearrenfean brocht.

It byld waard op 5 juny 2009 ûntbleate troch keninginne Beatrix. By de presintaasje sei Ids Willemsma: *It monumint is seis meter heech. Dat moat je minimaal hawwe, wolle jo yn dit lânskip wat fertelle. Lykas in boei in beaken wie yn de Sudersee, sa is dit monumint in beaken yn dit wide lânskip. De foarmetaal slút oan by de omjouwing: swart, massyf, stiel, havenwurken, konstruksje, skipsbou, fjoertoer en wetterkearing*. 

De opdracht foar in byld wie de priis fan in wedstriid dêr’t ek de Nederlânske skriuwer-keunstner Jan Wolkers oan meidie. Nei it foarlêzen op telefyzje fan in pikante sêne út Wolkers syn boeken foel Wolkers ôf by guon leden fan Schuttevaer en krige Ids Willemsma de opdracht.
Earbetoan oan Foekje Dillema

It **'Earbetoan oan Foekje Dillema**' is in keunstwurk yn Ljouwert dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.

Ids Willemsma makke in abstrakte foarm fan de starthâlding fan in sprinter, yn dit gefal fan Foekje Dillema. De rjochterskonk stekt rjocht efterút, it lichem steunt op de bûgde linkerknibbel. Of krekt de skonken yn folle sprint op wei nei de einstreek, in strefte draaf. It metershege byld fan 3,5 ton stekt as in triomfbôge omheech yn it lânskip.

Ids Willemsma makke it byld neidat er hearde fan it ferstjerren fan Foekje Dillema (1926-2007). Ut begrutsjen om it ûnrjocht dat har oandien wie, fûn er as atleet en keunstner dat der in byld fan har komme moast.

De skulptuer stie yn it earstoan in tal jierren foar Museum Belvédère yn It Oranjewâld. Yn 2018 naam de stêd Ljouwert it byld foar tsien jier yn brûklien. Yn Ljouwert krige it in plak by de atletykbaan fan Leonidas. Op dat steed begûn Foekje Dillema mei hurdrinnen by de destiidske atletykferiening Vitesse. Ids Willemsma hâlde yn 2018 by syn taspraak yn Ljouwert yn it selskip fan syn hûn dy't er de namme Foekje jûn hie. By de iepeningshanneling rûnen fjouwer atleten fan Lionitas de 200 meter oer gers, sa't wenst wie yn de tiid fan Dillema. It Easterbierrumer muzykkorps 'Ons Ideaal' soarge foar bypassende myzyk.
Tagongspoarte fan slottún Riis

It **'Tagongspoarte fan de slottún yn Riis**' is in keunstwurk yn Riis dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.

Yn 1937 wie it Hûs Riis ôfbrutsen en rekke de fraai oanleine tún fan it Hûs ferwyldere. It Fryske Gea naam de tún oer fan de gemeente en stelde de opknapte tún iepen foar publyk. By dy gelegenheid waard in monumintale stilearre tagongspoarte en stek makke troch Ids Willemsma.
It Each

It **'Each**' is in keunstwurk yn Spannenburch dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.

It 30 ton swiere keunstwurk hat wat wei fan in each. It middelste stik bestiet út in soarte klep dy’t allinnich al 8 ton waacht. De klep stiet ticht by in bytsje wyn en kantelet at it hurd waait. Dêrtroch liket it keunstwurk te knypeagjen. 

De skulptuer is makke yn opdracht fan enerzjybedriuw NUON (letter Vitens) as ûnderdiel fan de renovaasje fan it pompstasjon Spannenburch.
Lofthikke

**'Lofthikke**' is in keunstwurk yn Easternijtsjerk dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

De skulptuer waard yn 2001 makke yn opdracht fan Gunnar Daan.
Dei- en Nachtbyld

**'Dei- en Nachtbyld**' is in keunstwurk yn Ljouwert dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
 
It keunstwurk yn de wyk Kammingabuorren waard makke yn opdracht fan it Provinsjaal Elektrisiteits Bedriuw (PEB). It is in oersetting fan enerzjy yn romme sin. It keunstwurk is fan de Anne Vondelingwei ôf te sjen.
Rekreätive Oerkaping yn Nes

De **'Rekrätive Oerkaping**' is in keunstwurk yn Nes dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwurk út 2006 is ûnderdiel fan it projekt Waaddoarpen. It projekt hat as doel om it noardeasten fan de gemeente Dongeradel oantrekliker te meitsjen foar toeristen en de eigen befolking.  

Neffens keunstner Ids Willemsma hat syn keunstwurk oan de Foarstrjitte meardere funksjes. Sa kin it brûkt wurde as rêstplak foar fytsers, mar ek in gaadlik hingplak foar jongerein en âlderein.
Fersetsmonumint (De Like)

**'Fersetsmonumint yn De Like**' is in keunstwurk yn De Like dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. It waard ûntbleate op 29 april 1988 en warskôget tsjin fassisme en diskriminaasje.

Troch in tal ferfelende foarfallen yn De Like waard begjin tachtiger jierren it 'Jongereinkomitee tsjin Fassisme' oprjochte. It moast de jongerein wjerhâlde fan diskriminaasje en woe foarljochting jaan oer rjochten en plichten yn in demokratyske rjochtssteat. Fanút de jongerein waard jierliks in deadebetinking hâlden yn De Like. In komitee sammele jild yn foar in monumint. Mei stipe fan de gemeente  kaam it monumint yn 1988 yn de buorren te stean, mar waard nei in werynrjochting fan it sintrum fersetten nei De Daam.

De skulptuer bestiet út 32 swarte balken fan metaal dy’t op elkoar lizze en ferspringe. De balken foarmje mei elkoar de letter V fan “Vrijheid” en “Verzet”. De swarte balken fan 12 sintimeter heech en 12 sintimeter breed bûge har earst oer de taskôger hinne, mar geane op healwei oer yn flerken dy’t wiid de loft yn stekke.
Groei

**'Groei**', ek wol **'Fan bern oant folwoeksene**' is in keunstwurk yn Snits dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It tema 'groei' waard keazen omdat de learlingen yn de rin fan de jierren op it Bogermankolleezje opgroeie fan bern oant folwoeksene.
Wetterweagen

**'Wetterweagen**' is in keunstwurk yn Snits dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. De fjouwer mânske swartstielen reideftige foarmen ferwize nei wetterweagen.
Sûnder titel (Ids Willemsma, 1984)

***'Sûnder Titel***' is in keunstwurk yn Ljouwert dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwurk bestiet út fjouwer trijehoeken fan plaatstiel. It binne twa opsteande trijehoeken en twa lizzende. It is makke foar de Sintrale Biblioteketsjinst, dy’t earst yn it gebou siet.
Hikke (Ids Willemsma)

***'Hikke***' is in keunstwurk yn Easterwierrum dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

De hikke stiet foar it atelier en wenning fan Willemsma. It moat foarkomme dat syn hûsdieren op de Doarpsstrjitte komme.
Sûnder titel (Ids Willemsma, 1987)

**'Sûnder titel**' is in keunstwurk op It Hearrenfean dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwurk fan tsien omfallende planken waard makke foar it eardere arbeidsburo en moast mei opsetsin kontrastearje mei it sobere gebou.
Tagongsstek

***'Tagongsstek***' is in keunstwurk yn Alde Leie dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 
It keunstwurk bestiet út in stek fan fjouwer trijehoeken.
Krusende Flerken

***'Krusende Flerken***' is in keunstwurk yn Vollenhove dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwurk bestiet út twa stielen flerken mei dêr tuskenyn in hege treppen. It byld jout útsjoch op fasetten fan wetterbehearsking en wettersuvering yn de hoeke fan Noardwest-Oerisel. It keunstwurk foarme de ôfrûning fan in tal wetterwurken yn en om Vollenhove. It waard yn 2010 ûntbleate troch de gemeente Stienwikerlân en it Wetterskip Reest en Wieden.
De Ynfeart

***'De Ynfeart***' is in keunstwurk op It Hearrenfean dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

Dit keunstwurk is pleatst by de gelegenheid fan de fiering fan it 75-jierrich bestean fan ynstallaasjebedriuw Mokobouw Behear.
Kikkert mei helder sicht op helikopterperspektyf

***'Kikkert mei helder sicht op helikopterperspektyf***' is in keunstwurk yn Ternaard dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

De titel is ûntliend oan in negatyf advys oer dit keunstwurk. It byld wie oarspronklik bedoeld om in plak te krijen foar it gemeentehûs fan Frjentsjerteradiel. Kommsisjelid Helder miende it keunstwurk *fanút in helikopterperspektyf* beoardiele te kinnen.
Rotondebyld Archipelwei

It **Rotondebyld oan de Archipelwei** is in keunstwurk yn Ljouwert dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. 

It keunstwurk ferwiist nei de Hollânske mole en dakken fan de Yndyske huzen en hat dêrmei in link mei de tichtby lizzende wyk. De koloniale nammen yn de wyk foarmen de ynspiraasjeboarne fan de keunstner.
De opdracht kaam ta stân troch in bydrage fan de ”Vereniging van Volkshuisvesting” (VvV).
De Sipel

**De Sipel** is in keunstwurk yn Deinum fan de keunstner Ids Willemsma.
 
It keunstwurk ferwiist nei de sipelfoarmige toerspits fan de tsjerke fan Deinum. De sipel is bekend troch it Fryske lietsje "Yn Deinum stiet in sipel op ‘e toer". Dy saneamde sipel is yn 1589 op de toer setten. It byld waard as oantinken oan it 100-jierrich bestean fan doarpsbelang De Iendracht kado dien oan it doarp.

Neidat in ynwenner fan Deinum beswier makke tsjin de lokaasje fan it keunstwurk oan de hoeke Spoarstrjitte / St.Janswei wie it byld ynienen ferdwûn.

Yn 2019 is de skulptuer fersetten nei it begjin fan it doarp.
Beijing Schmidt CCD Asteroid Program

It **BAO Schmidt CCD Asteroid Program** of **Beijing Schmidt CCD Asteroid Program (SCAP)** wie in projekt organisearre troch it Beijing Astronomysk Observatoarium en finansiere troch de Sineeske Akadeemje fan Wittenskippen yn de jierren 1990. It sykprogramma hie as doel om planetoïden en oare objekten yn de romte te finen, bygelyks ek ierdsjitters.

Fan 1995 oant 1999 ûntduts SCAP ien komeet, 2.460 nije asteroïden en waarden 43.860 oare asteroïden observearre, sadwaande wie it de op fjouwer nei grutste asteroïde-ûntdekker fan dy tiid. Fiif fan dy objekten binne asteroïden yn de buert fan de Ierde, dêr't twa fan as potinsjeel gefaarlik beskôge wurde. Yn 2002 waard ein asteroïde tichtby de Ierde, by de Moanne, ûntdutsen. 

## List fan ûntdutsen opmerklike objekten
Taiga

**Taiga** (fan it Russyske тайга, *tajga*, "nullewâld", dat wer ûntliend is oan it Mongoalsk), benammen yn Noard-Amearika ek wol **boreaal wâld** neamd (boreaal betsjut noardlik), is in wrâldtype yn noardlike breedtegraden fan de wrâld, ynklamme tusken de toendra yn it noarden en it tuskenbeiden wâld yn it suden. It wurdt karakterisearre troch útstrutsen, kâlde en fochtige nullewâlden, dy't it grutste bioom op drûch lân fan 'e hiele wrâld foarmje. It meastepart fan Kanada, Alaska, Sibearje, Jeropeesk Ruslân, Finlân, Sweden en Noarwegen is dermei oerdutsen. Ek yn dielen fan Estlân, de Skotske Heechlannen, noardlik Mongoalje en noardlik Kazachstan komt taiga foar, krekt as op it Japanske eilân Hokkaido en yn inkele lytse dielen fan 'e legere 48 steaten fan 'e Feriene Steaten.

De wichtichste beammesoarten, de lingte fan it groeiseizoen en de hichte fan simmertemperatueren kin tusken ferskillende taigakriten sterk útinoar rinne. Sa bestiet de taiga fan Noard-Amearika foar it meastepart út ûnderskate soarten spjirren en sulverspjirren, wylst de taiga fan Skandinaavje en Finlân opmakke is út spjirren, dinnen en bjirken, en de taiga fan eastlik Sibearje benammen út lieren bestiet. Nullebeammen lykas dinnen, spjirren en lieren kinne, yn tsjinstelling ta de measte leafbeammen, poerbêst oer strange winters. Leafbeammen lykas bjirken, pompelieren, wylgen en koetsebeibeammen komme der lykwols ek foar. 

De grûn dêr't taiga op groeit, bestiet foar in grut diel út fean, benammen yn it binnenlân fan Kanada, noardlik Ruslân en Sibearje. Yn 'e grûn leit sadwaande in protte koalstofdiokside opslein yn 'e foarm fan planteresten. Troch it opwaarmjen fan 'e Ierde komt yn 'e taiga metaangas frij, mei as gefolch dat it broeikaseffekt, dat de klimaatferoaring oandriuwt, fuortsterke wurdt. De grûn fan 'e taiga is tige soer; wylst de fan 'e beammen fallen nullen stadichoan kompostearje, skiede se in soer of dat alle planten útsein nullebeammen behinderet yn harren groei. Dat ferskynsel stiet bekend as allelopaty. Sûnt likernôch 2000 wurdt de taiga, benammen yn Kanada, Alaska en Sibearje, yn oanboazjende mjitte teheistere troch boskbrannen

De fauna moat yn 'e taiga goed oanpast wêze oan 'e kjeld fan 'e winters. Foarbylden fan karakteristike bisten út 'e taiga binne de krúsbek, de raven, de rûchpoatmûzefalk, de keningsearn, de bever, de Kanadeeske bever, de otter, de rivierotter, de Amerikaanske bizon, de brune bear, de Amerikaanske swarte bear, de Aziatyske swarte bear, de Jeraziatyske lynks, de Kanadeeske lynks, de Sibearyske tiger, de wolf, de foks, de prêrjewolf, de sniehazze, de Amerikaanske hazze, de harmeling, de wezeling, de Sibearyske wezeling, de Amerikaanske nerts, de beamotter, de Amerikaanske marter, de fiskmarter, de warch, de oerzon, de eland, it rindier en ferskate soarten lemmings, iikhoarntsjes en pipermûzen.
Regio

In **regio** (fan it Latynske *regio*, mt.: *regiones*) is in algemiene oantsjutting foar in ûnbeskaat geografysk gebiet. It wurdt yn it meartal almeast ferbûgd as 'regio's', mar soms komt men ek de foarm 'regioanen' tsjin. Yn guon lannen, lykas Frankryk en Itaalje, is de beneaming 'regio' in term foar in bestjoersnivo, dat dan yn 'e regel boppe it provinsjale nivo sit en direkt ûnder it lânsbestjoer. 

## Sjoch ek
*regio's fan Denemark
*regio's fan Frankryk
*regio's fan Ingelân
*regio's fan Itaalje
Ivoar (kleur)

**Ivoar** is in kleur dy't yn 'e regel beskôge wurdt as in tint fan wyt en ien fan 'e bekendste foarmen fan brutsen wyt. It is de kleur fan ivoar, it materiaal dêr't tosken fan minsken en bisten, en slachtosken fan bisten fan makke binne. Benammen bisten mei grutte slachtosken, lykas oaljefanten en walrussen, steane bekend om har ivoar. As kleur is it in tint wyt dy't in hiel lyts bytsje nei giel niget. De term 'ivoar' wurdt al teminsten sûnt de Midsiuwen as oantsjutting foar in kleur brûkt, mei't it ierst oerlevere gebrûk fan it wurd *ivory* yn dy betsjutting yn it Ingelsk datearret fan 1385.
__NOTOC__

File:Decorated_ivory.JPG|fike ivoar
File:Lightmatter elephanttrunk.jpg|de slachtosken fan in oaljefant
File:Ivory_Gull.jpg|in ivoarmiuw (*Pagophila eburnea*)
File:Cymbidium_eburneum_0zz.jpg|de ivoarorgidee (*Cymbidium eburneum*)


## Kleurtechnyk
By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is ivoar in tertiêre kleur, dy't foarme wurdt troch minging fan beskate hoemannichten fan alle trije primêre kleuren read, grien en blau. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) wurdt ivoar foarme troch inkeld in minuskúl protsje giel ta te foegjen oan in wite ûndergrûn.

## Foarkommen
### Natoer
Yn 'e komt de kleur ivoar yn blommen bygelyks foar by de ivoarorgidee (*Cymbidium eburneum*), in soarte orgidee. Yn 'e bistewrâld komt de kleur foar by û.m. de ivoarmiuw, de ivoarsnaffelspjocht en de ivoararatinga (in soarte fan pappegaai).

### Popkultuer
*[[Ebony and Ivory]]* is in liet út 1982, dat in duët wie fan sjongers Paul McCartney en Stevie Wonder. De titel ferwiist nei de toetsen fan in piano: *ebony* (ebbehout) is in dûnkere kleur, dy't de swarte toetsen fertsjintwurdiget, en ivoar stiet foar de wite toetsen. De beide kleuren wurde yn it liet brûkt as in metafoar foar it negroïde en it blanke ras.

Ivory (Ingelsk foar "Ivoar") is ek in (ivoarkleurich) personaazje yn 'e tekenfilmsearje *[[My Little Pony: Friendship is Magic]]*, út 2011.

## Sjoch ek
*krêm (kleur)
*wyt
Pieter Jan van Winter

**Pieter Jan van Winter** (Utrecht, 2 augustus 1895 - Grins, 6 maart 1990) wie in Nederlânsk skiedkundige.

## Libben en wurk
Prof. jhr. dr. Pieter Jan van Winter wie in lid fan de aadlike famylje Van Winter en in soan fan jhr. Pieter Jacob van Winter, notaris yn Woerden en Clasina Proper. Hy boaske twa kear en krige trije dochters, ûnder oare Johanna Maria van Winter, dy't as heechlearaar Midsiuwske Skiednis oan de Universiteit Utert yn de fuotleasten fan har heit gie. 

Van Winter waard ynearsten learaar skiednis oan it Amsterdamsk lyseum, mar waard yn 1939 as opfolger fan I.H. Gosses oansteld ta heechlearaar *Geschiedenis van de Nieuwe en Nieuwste Tijd* oan de Ryksuniversiteit Grins. Dêrfóar wie die op 17 juny 1927 yn Leien cum laude promovearre op *Het aandeel van den Amsterdamschen handel aan de opbouw van het Amerikaansche Gemeenebest*.

Van Winter wie ien fan de meast foaroansteande skiedkundigen fan syn generaasje, mei ûnder oaren  Jan Romein en Louis Rogier. Tegearre mei de histoarikus Pieter Geyl skreau er *drie rapporten over de uitgave van bronnen voor de Nederlandse geschiedenis*. Syn posysje docht ûnder mear bliken út it lidmaatskip fan de Keninklike Nederlânske Akadeemje fan Wittenskippen (1947) en in earedoktoraat fan de Universiteit fan Stellenbosch yn Súd-Afrika (1953).

Van Winter wie ûnder mear foarsitter fan de *Rijkscommissie voor Vaderlandse Geschiedenis*, foarsitter fan it direktoarium fan it Nederlânsk Ynstitút foar Oarlochsdokumintaasje en rektor-magnifikus fan de Ryksuniversiteit Grins. De histoarikus en lettere heechlearaar Arie van Deursen promovearre by him en beskreau de fertsjinsten fan him (en oaren lykas Johan Huizinga) foar de histoaryske wittenskip.

## Bibliografy <small>(kar-út)</small>
**Hoger beroepsonderwijs avant-la-lettre: bemoeiingen met de vorming van landmeters en ingenieurs bij de Nederlandse universiteiten van de 17e en 18e eeuw* (1988) útj. Noord-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, Amsterdam ISBN 0-444-85686-2
**De Westindis*
**Oorlogsduur in oorlogsnamen: over het gebruik van getallen tot steun van historische voorstellingen*  útj. Noord-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, Amsterdam  ISBN 0-7204-8221-6
**Het aandeel van den Amsterdamschen handel aan den opbouw van het Amerikaansche* (1927-1933) útj. Nijhoff, 's-Gravenhage (twa dielen, dêr't de earst fan ek útjûn waard as proefskrift - yn 1977 ferskynde in fannijs besjoen ferzje mei de titel *American finance and Dutch investment, 1780-1805 : with an epilogue to 1840* ISBN 0-405-09860-X, en ISBN 0-405-09715-8)
Taan (kleur)

**Taan** is in kleur dy't yn 'e regel beskôge wurdt as in tint fan brún. It kin omskreaun wurde as in ljochtbrunige oant brún-oranjige kleur. Der bestiet gjin sekuere definysje fan taan, en sadwaande binne der ferskate tinten dy't dizze namme brûke. As wurd is taan fan Frânske oarsprong. It is bekender as in namme foar bedjer tsjingeande fervestof fan ferlykbere kleur. Yn 'e heraldyk is taan in heraldyske kleur dêr't ek wol de namme **tenné** foar brûkt wurdt, mar dy't net troch alle autoriteiten erkend wurdt.

## Etymology
It wurd 'taan' komt fan it Aldfrânske *tané*, dat letterlik 'toud' betsjut, yn 'e sin fan it bewurke hawwen fan hûden ta lear yn 'e leartouwerij. *Tané* giet op syn beurt werom op it Latynske *tannare* ("touwe"), fan *tannum*, in beneaming foar de ferbrokkele skors fan ikebeammen dy't yn 'e leartouwerij brûkt wurdt of waard. Uteinlik is it wurd nei alle gedachten it Latyn ynkrongen út in Keltyske taal (ferlykje it Bretonske *tann*, dat "ikebeam" betsjut). 

## Kleurtechnyk
By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is taan in sekundêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch de ferminging fan 'e primêre kleuren read en grien. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it in tertiêre kleur, dy't yn teory produsearre wurdt troch it mingen fan alle trije primêre kleuren syaan, maginta en giel. Yn 'e praktyk wurdt lykwols ynstee fan syaan swart tafoege, om't dat bettere resultaten jout.

## Taantinten
Hjirûnder in stikmannich kleurtinten dy't wol omskreaun wurde as 'taan':
Iepenbiere Basisskoalle It Bynt

**Iepenbiere Basisskoalle It Bynt** (offisjele namme: *Openbare Basisschool It Bynt*) is de basisskoalle fan it Fryske doarp Winsum. De skoalle ûntstie yn 2014 troch in fúzje fan 'e doetiidske beide basisskoallen yn it doarp: Iepenbiere Basisskoalle De Miedskoalle en Kristlike Basisskoalle De Stapstien.

Anno 2019 telde Iepenbiere Basisskoalle It Bynt mear as njoggentich learlingen, wat rom genôch wie om it besteansrjocht te garandearjen. Yn oktober 2019 rôp de VVD-fraksje yn 'e gemeenterie fan De Waadhoeke op ta in yngripende renovaasje of nijbou fan it skoallegebou fan It Bynt. Dat datearre nammentlik út 1971 en foldie neffens de VVD net mear oan 'e easken fan 'e tiid.

Mei't basisskoallen yn omlizzende doarpen as Spannum en Easterlittens yn 2019 eins hast al te lyts wiene om noch fuort te bestean, koe ferwachte wurde dat Iepenbiere Basisskoalle It Bynt yn 'e neie takomst in sintrumfunksje komme soe te ferfoljen foar in grutter gebiet.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Iepenbiere Basisskoalle It Bynt
Fantasijsport

**Fantasijsport** of **fantasysport** (ek, mar minder algemien, bekend as **rotissery** of **roto**) is in soarte fan spultsje dat faak spile wurdt oer it ynternet. De dielnimmers stalle dêrby tinkbyldige of firtuële teams gear, besteande út echte spilers fan in profesjoneel beoefene sport. Dy teams wurde dan tsjininoar ynset yn in ûnderlinge kompetysje, wêrby't de útslaggen fan 'e wedstriden basearre binne op 'e statistyske prestaasjes fan 'e echte spilers yn echte wedstriden. Dy prestaasjes wurde dan omset yn punten dy't gearstald en opteld wurde neffens in spylopstelling dy't útkeazen is troch 'manager' fan it fantasijteam. It puntesysteem kin ienfâldich genôch wêze dat it mei de hân byholden wurde kin troch in 'kompetysjekommissaris', dy't de hiele kompetysje bewurkmasteret en koördinearret. Mar it kin ek wêze dat der foar it byhâlden fan it puntesysteem ferlet is fan in kompjûterprogramma, dêr't de echte prestaasjes en resultaten fan 'e wiere spilers fan 'e sport yn ynfierd wurde. Yn fantasijsporten kinne de managers fan 'e fantasijteams spilers keapje en ferkeapje krekt sa't dat yn 'e echte sport ek dien wurdt.

Fantasijsport is in ferskynsel dat yn 'e Feriene Steaten ûntstien is en alhiel weromgiet oant koart nei ôfrin fan 'e Twadde Wrâldoarloch. Fantasijgolf ûntstie yn 'e twadde helte fan 'e 1950-er jierren, fantasijhonkbal yn 1960 en Amerikaansk fantasijfuotbal yn 1962. Benammen nei de ynfiering fan it ynternet naam it in grutte flecht. Yn 2003 wiene der neffens de Fantasy Sports Trade Association yn 'e Feriene Steaten allinnich al by Amerikaansk fantasijfuotbal 15&nbsp;miljoen minsken belutsen, dy't der trochinoar yn 't jier $150 oan útjoegen, sadat der jiers $1,5&nbsp;miljard yn omgie. Yn 2013 skreau it tydskrift *[[Forbes (tydskrift)|Forbes]]* dat 32&nbsp;miljoen Amerikanen jiers trochinoar $467 oan Amerikaansk fantasijfuotbal útjoegen, wat yn it jier delkaam op $15&nbsp;miljard. Dat jild wurdt benammen bestege oan software, apps en oare nedichheden, en, yn steaten dêr't dat legaal is, oan it ôfsluten fan weddenskippen op 'e útkomsten fan fantasijsportwedstriden.
Reformaasjedei

**Reformaasjedei** of **Herfoarmingsdei** is in tsjerklike dei dy't op 31 oktober troch protestantske kristenen fierd wurdt. Op dy dei wurdt betocht dat Luther op 31 oktober 1517 syn 95 stellings oan de doar fan de Slotkapel yn Wittenberch spikere.  

Yn 'e regel wurdt op reformaasjedei op dy datum of op de snein foar dy datum yn in soad protestantske tsjerken Luther's liet "In fêste Boarch is ús God"  troch de gemeente songen. Fakentiden wurdt op dy dei preke út de brief fan Paulus oan de gemeente fan Rome preke. 

Reformaasjedei is yn de Dútske dielsteaten Brandenburch, Bremen, Hamburch, Meklenburch-Foarpommeren, Nedersaksen, Saksen, Saksen-Anhalt, Sleeswyk-Holstein en Thüringen in offisjele frije dei. Yn Baden-Württemberg is it in fakânsjedei foar skoallen. Yn oare Dútske dielsteaten mei in lutherske befolking hat de herfoarmingsdei in bysûndere status as in "stille betinkingsdei". Yn it ramt fan de betinking fan de 500-jierrige Protestantske Herfoarming op 31 oktober 2017 wie de Reformaasje dei yn hiel Dútslan in offisjele fakânsjedei. 

Bûten Dútslân wurdt Herfoarmingsdei yn Sloveenje en Sily as offisjele fakânsjedei fierd.

Foar de kalvinistyske tsjerke fan Switserlân is de earste snein yn novimber (dus de earste snein nei 31 oktober) in religieuze feestdei.
Modelleburo

In **modelleburo** is in bedriuw dat modellen fertsjintwurdiget. It is in soarte fan ympressariaat, dat fral yn 'e moadesektor in protte foarkomt, en benammen wurket foar fotomodellen, mannekêns, glamourmodellen en figuranten. Modelleburo's besteane fan 'e kosten dy't se oan 'e modellen yn rekken bringe dy't by harren ynskreaun steane. Yn ruil dêrfoar ûnderhâlde se kontakten mei reklameburo's en moade-ûntwerpers, dy't se brûke om 'e ynskreaune modellen oan wurk (of alteast audysjes) te helpen. De winst dy't se meitsje, ynvestearje se wer yn it aktyf ûntdekken en ûntwikkeljen fan nij talint, sadat se har eigen status yn harren sektor fergrutsje kinne.

De ynskreaune modellen wurde sadwaande net inkeld oan wurk holpen, mar ek oplaat, nei test-fotoshoots stjoerd en fan portfolio's foarsjoen, dy't besteane út in wiidweidige kolleksje foto's dêr't pontinsjele nije wurkjouwers mei oer de streek lutsen wurde moatte om 'e modellen oan te nimmen. De betelling fan 'e modellen ferrint ornaris fia it modelleburo: dus de wurkjouwer betellet it modelleburo foar it wurk fan it dêrby ynskreaune model, wêrnei't it model syn of har salaris fan it modelleburo kriget. Troch de details fan it wurk oan it modelleburo oer te litten, kinne de modellen har folslein talizze op it modellewurk.

Om't modellewurk in wrâldwide sektor is dêr't witwat konkurrinsje yn bestiet, hâlde grutte modelleburo's har net oan 'e gewoane wurktiid fan 8.00 oant 17.00&nbsp;oere. Ynstee binne se faak 24&nbsp;oeren deis iepen. Dêrtroch binne se altyd berikber foar haastputsjes en ôfsizzings, en ek foar wurk út oare tiidsônes of sels fan 'e oare kant fan 'e wrâld. Yn 'e regel geane de measte meiwurkers wol 'op 'e tiid' nei hûs, en bliuwt der bûten kantoaroeren in 'útklaaide' tsjinst oer om sok wurk te beävensearjen.
Justin Slayer International

**Justin Slayer International** (offisjeel: Justin Slayer International LLC) wie in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige wie oan Gloria Avenue yn Los Angeles, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. It bedriuw waard yn 2008 oprjochte troch pornoakteur, -regisseur en -filmprodusint Justin Slayer.

Justin Slayer International produsearre neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) 103 pornofilms. Dêrnjonken fersoarge it ek de filmdistribúsje foar inkele oare lytsere studio's, lykas C.J. Wright Productions en Josh Stone Productions. Yn totaal kaam it tal films fan Justin Slayer International dêrmei op 149. Dêrûnder wiene populêre filmsearjes as *Big Booty White Girls*, *Black Assassin* en *Phuck Girl*.

Yn febrewaris 2012 gie Justin Slayer International oer de kop.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Justin Slayer International (deade link)
RealTouch

De **RealTouch** is in teledildoanyske masturbator foar manlju, dy't bestiet út in keunstfagina tarist mei rimen, streamingsmeganismen foar glydmiddel, ferwaarmingseleminten en oare technologyske snufkes. Dy wurdt oer de penis hinne pleatst en syngronisearret it feroarsake gefoel mei bylden fan in spesjaal foar dit doel produsearre ynternetfideo, sadat de brûker fan 'e RealTouch him foarstelle kin dat de aktrise yn 'e fideo seksuële omgong mei him hat. 

De RealTouch (de namme betsjut letterlik "EchteOanrekking") waard yn 2008 ûntwikkele troch AEBN, in Amerikaansk bedriuw op it mêd fan ynternetpornografy. Meiwurkers fan AEBN demonstrearren it apparaat op it AVN Adult Entertainment Expo fan jannewaris 2009 yn Las Vegas, wêrnei't it yn novimber fan dat jier op 'e merk brocht waard. Yn desimber 2008 waard de ferneamde pornoaktrise Lisa Ann oanlutsen om as wurdfierster foar RealTouch op te treden.

AEBN ûntwikkele ek in dildo mei in kapasitive oanrekkingssensor, dy't de JoyStick neamd waard. Troch de RealTouch yn kombinaasje mei de JoyStick te brûken, woe it bedriuw ynteraktive teledildoanyske tsjinsten oer it ynternet oanbiede, wêrby't in webcamgirl live de JoyStick brûkte en har klanten op ôfstân oan harren penis fiele koene wat sy dermei die. Dy tsjinsten brocht AEBN ûnder by syn RealTouch Interactive-difyzje. Mei it op 'e merk bringen fan 'e RealTouch giene lykwols oansjenlike lisinsjekosten mank. Yn 2015 koe it produsearjen fan 'e RealTouch foar AEBN finansjeel net mear út en hold it bedriuw op mei sawol de produksje as it ûnderstypjen fan 'e byhearrende tsjinsten.

## Keppelings om utens
*Demonstraasjefilmke fan 'e RealTouch op YouTube