Zwevegem

**Zwevegem** is in plak en gemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. De gemeente hat likernôch 25.000 ynwenners. Yn tsjinstelling ta de noch tige lannelike dielgemeenten leit Zwevegem troch syn noardlike lizzing oan de stedske omkriten fan Kortrijk.

## Skiednis

Zwevegem waard foar it earst yn 1063 as Sueuegehem neamd. De namme is in kombinaasje fan in persoansnamme en it efterheaksel -heim (wenplak). De wichtichste hearlikheden wiene *Ter Kerken* en *Ten Kastele*. Om 1270 hinne kaam Ter Kerken yn it besit fan de famylje Van Steenhuize en yn 1414 waard dy hearlikheid ferkocht oan Jan van Halewijn. Yn 1437 kocht syn soan, Rogier van Halewijn, ek de hearlikheid fan Ten Kastele. De hearlikheden waarden op dat stuit gearfoege, mar letter wer spjalte: yn 1606 kaam Ten Kastele by Florent de Griboval en yn 1639 kocht er ek Ter Kerken. Op 'e nij waarden de hearlikheden gearfoege en yn 1665 waarden se ferheven ta in greefskip. Yn 1686 gie de mienskiplike hearlikheid oer op Louis-Joseph de Harchies de Ville d'Estrepy en yn 1717 oan de famylje Van Nassau. It kastiel rekke dêrnei yn it neigean en waard yn de 18e iuw ôfbrutsen.

De reformaasje liede benammen tusken 1575 en 1585 ta plonderingen en ûntfolking en yn 1578 waard ek it kastiel fernield. De Njoggenjierrige Kriich (1688-1697) late ek ta plondering, benammen troch Frânske troepen. Yn 1694 wie der boppedat in pestepidemy.

Fral nei 1713 briek in tiid fan frede oan. Mar yn de jierren 1835-1850 mislearren de rispingen fan ierappels en hiene minsken te lijen fan honger. Yn 'e 19e iuw sette de yndustrialisaasje útein en waarden ferskillende fabriken stifte. Frak de iepening fan it kanaal Bossuit-Kortrijk yn 1861 iepene en yn 1869 folge it oansluten op it spoar. 

Ek yn de twadde helte fan de 20e iuw groeide de yndustry en makke Zwevegem in foarse groei mei, wêrby't nije wenwiken ûntstienen.

## It besjen wurdich

De hjoeddeiske Sint-Amandustsjerke yn Zwevegem datearret út septimber 1938 en is ûntwurpen troch de Nederlânske arsjitekt Alphons Boosten. Fan de âlde tsjerke is allinnich de tsjerketoer út de 13e iuw oer.

Yn de gemeente steane trije mûnen. De Stienmûne waard yn 1798 boud. It wie in nôtmûne, mar it mealwurk is hjoed-de-dei net mear oanwêzich. Allinne de bûtenkant is restaurearre. De Mortiersmûne is in restaurearre sletten standermûne út 1794. In tredde mûne is de mûne Ter Claere yn de dielgemeente Sint-Denijs. De mûne stiet op it heechste punt fan de gemeente (76 meter). Lykas de Mortiersmûne is de mûne ter Claere ek mealree.     

## Yndieling gemeente
Njonken Zwevegem sels lizze ek de dielgemeenten Heestert, Moen, Otegem en Sint-Denijs yn de gemeente. Zwevegem leit yn it noarden fan de gemeente oan it stedsgebiet fan Kortrijk. De fjouwer oare doarpen lizze yn it suden fan de gemeente.

Op de grins fan Zwevegem en Moen leit oan de wei nei Avelgem de buorskip Zwevegem-Knokke. De wyk Kappaert (Zwevegem) leit eastlik fan it kanaal Bossuit-Kortrijk en hat in eigen parochy en skoalle.

## Befolkingsferrin
Alle histoaryske ynformaasje giet oer de hjoeddeiske gemeente (dus ynklusyf de dielgemeenten), lykas dy ûntstie nei de weryndieling fan 1 jannewaris 1977.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:800 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:27000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:3000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:1500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1831 text:1831
 bar:1846 text:1846
 bar:1856 text:1856
 bar:1866 text:1866
 bar:1880 text:1880
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1990 text:1990
 bar:2000 text:2000
 bar:2010 text:2010
 bar:2020 text:2020
 bar:2022 text:2022
 bar:2023 text:2023
PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1831 from:0 till: 16411
 bar:1846 from:0 till: 15145
 bar:1856 from:0 till: 13728
 bar:1866 from:0 till: 13908
 bar:1880 from:0 till: 13733
 bar:1890 from:0 till: 13513
 bar:1900 from:0 till: 14959
 bar:1910 from:0 till: 15343
 bar:1920 from:0 till: 14631
 bar:1930 from:0 till: 15831
 bar:1947 from:0 till: 17543
 bar:1961 from:0 till: 20016
 bar:1970 from:0 till: 21829
 bar:1981 from:0 till: 22868
 bar:1990 from:0 till: 23019
 bar:2000 from:0 till: 23489
 bar:2010 from:0 till: 24113
 bar:2020 from:0 till: 24814
 bar:2022 from:0 till: 25140
 bar:2023 from:0 till: 24808
PlotData=

 bar:1831 at: 16411 fontsize:S text: 16.411 shift:(-10,5)
 bar:1846 at: 15145 fontsize:S text: 15.145 shift:(-10,5)
 bar:1856 at: 13728 fontsize:S text: 13.728 shift:(-10,5)
 bar:1866 at: 13908 fontsize:S text: 13.908 shift:(-10,5)
 bar:1880 at: 13733 fontsize:S text: 13.733 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 13513 fontsize:S text: 13.513 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 14959 fontsize:S text: 14.959 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 15343 fontsize:S text: 15.343 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 14631 fontsize:S text: 14.631 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 15831 fontsize:S text: 15.831 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 17543 fontsize:S text: 17.543 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 20016 fontsize:S text: 20.016 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 21829 fontsize:S text: 21.829 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 22868 fontsize:S text: 22.868 shift:(-10,5)
 bar:1990 at: 23019 fontsize:S text: 23.019 shift:(-10,5)
 bar:2000 at: 23489 fontsize:S text: 23.489 shift:(-10,5)
 bar:2010 at: 24113 fontsize:S text: 24.113 shift:(-10,5)
 bar:2020 at: 24814 fontsize:S text: 24.814 shift:(-10,5)
 bar:2022 at: 25140 fontsize:S text: 25.140 shift:(-10,5)
 bar:2023 at: 25140 fontsize:S text: 24.808 shift:(-10,5)



*Boarne:NIS, 1831 oan en mei 1981 binne folkstellingen; 1990 en letter binne de ynwennertallen op 1 jannewaris.