Highlander (franchise)

***Highlander*** is in Britske mediafranchise fan it fantasysjenre, dy't betocht waard troch Gregory Widen, begjinnend mei de populêre film *[[Highlander (film)|Highlander]]* út 1986. Dêryn spile Christopher Lambert de titelrol fan Connor MacLeod, in man út 'e Skotske Heechlannen dy't ta in lyts tal lju heart dy't ûnstjerlik binne en inkeld ferstjerre kinne as se ûnthalze wurde. Der waarden neitiid trije live-actionferfolchfilms makke, in tillefyzjefilm en in spin-off-animetekenfilm. Op 'e tillefyzje gie **' fan [[1992]] oant [[1998]] oer Duncan MacLeod, in oare ûnstjerlike Heechlanner dy't [[famylje (besibskip)|famylje]] fan Connor is. Yn 'e [[tillefyzjesearje]] hiene de ûnstjerlike [[dievegge]] Amanda en de âldste ûnstjerlike Methos [[weromkearende rol]]len, en sy krigen neitiid beide in eigen spin-off-searje dy't mar ien [[seizoen (omrop)|seizoen]] rûn. De ''Highlander''-franchise omfiemet fierders in [[tekenfilmsearje]], [[roman]]s, [[koarte ferhalen]], [[strip]]s, [[soundtrack]]s, [[fideospultsje]]s en in [[kaartspul]].

==Films==
===Live action-films===
====''Highlander''====

Yn ''Highlander'' wurdt de [[Skotten|Skotske]] [[kriger]] Connor MacLeod ([[Christopher Lambert]]) folge, dy't yn 'e [[sechtjinde iuw]] [[berne]] wurdt yn 'e [[Skotske Heechlannen]]. As er in [[dea]]dlike [[ferwûning]] oprint, komt er dêr lykwols net oan te [[ferstjerren]]. Neitiid moetet er de [[Spanje|Spaanske]] [[skermjen|swurdfjochter]] Juan Sánchez-Villalobos Ramírez ([[Sean Connery]]), dy't him útleit dat sy beiden mei guon oaren [[ûnstjerlik]] binne, útsein troch [[ûnthalzing]]. Sokke Unstjerliken fiere in geheime oarloch mei-inoar, mei't it harren [[lotsbestimming]] is om inoar te befjochtsjen, of it moat wêze dat se har op [[wijde grûn]] befine. It leauwen mank de Unstjerliken is nammentlik dat der úteinlik mar ien fan harren oerbliuwe kin. De lêsten sille inoar moetsje op 'e Gearkomste, dêr't se fjochtsje sille om 'e Priis. Yn [[1985]] fynt op 't langelêst de Gearkomste plak, en tsjin dy tiid is de mear as fjouwerhûndert jier âlde MacLeod wisberet om foar te kommen dat de Priis yn 'e hannen falle sil fan syn âldste fijân, de [[moardsuchtigens|moardsuchtige]] Kurgan ([[Clancy Brown]]).

''Highlander'' wie in [[Feriene Keninkryk|Britske]] produksje en waard [[regissearre]] troch [[Russell Mulcahy]] nei in [[senario]] fan [[Gregory Widen]], [[Peter Bellwood]] en [[Larry Ferguson (senarioskriuwer)|Larry Ferguson]]. De film gie op [[7&nbsp;maart]] [[1986]] yn [[premiêre]], en brocht [[$]]12,9&nbsp;miljoen op tsjin in [[budget]] fan $19&nbsp;miljoen. Nettsjinsteande it feit dat ''Highlander'' [[ferlies (ûndernimming)|ferlies]] litte en dat de film it yn [[Noard-Amearika]] min die, wûn er yn [[Jeropa]] grutte [[populariteit]] en krige er dêr al rillegau de status fan [[cultfilm]].

====''Highlander II: The Quickening''====

Yn ''Highlander II: The Quickening'', dat eins in [[science fiction-film]] is, begjint as in [[prequel]] fan 'e [[Highlander (film)|foargeande film]] troch sjen te litten dat de Unstjerliken eins [[bûtenierdske wêzen]]s fan 'e [[planeet]] Zeist binne, dy't nei in mislearre [[opstân]] tsjin it [[korrupt]]e [[regear]] fan 'e [[ûnmeilydsum]]e [[generaal]] Katana ([[Michael Ironside]]) [[ferballe]] waarden om op 'e [[Ierde (planeet)|Ierde]] [[reynkarnaasje|werberne]] te wurden. Nei de foarfallen yn 'e foargeande film ûntjout Connor MacLeod (Christopher Lambert) him ta in [[wittenskipper]] en set er him yn om it probleem fan 'e ferdwinende [[ozonlaach]] op te lossen. Tsjin [[2024]] is de keunstmjittige ozonlaach dy't er útfûn hat, yn 'e hannen kommen fan it korrupte [[bedriuw]] TSG, dat misbrûk fan syn machtsposysje makket. MacLeod risselwearret om yn te gripen en kriget dêrby help fan syn wer ta libben brochte freon Ramírez (Sean Connery), wylst generaal Katana nei de Ierde reizget om foar iens en foar altyd mei de Unstjerliken ôf te weven.

''Highlander II: The Quickening'' wie in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]]-[[Frankryk|Frânsk]]-[[Argentynje|Argentynske]] produksje en waard regissearre troch Russell Mulcahy nei in senario fan Peter Bellwood. Mulcahy waard út syn posysje ferwidere troch de [[finansier]]s fan 'e film, dy't direkt ferantwurdlik wiene foar de produksje en feroarings yn it senario. De film gie op [[12&nbsp;april]] [[1991]] yn premiêre, en brocht yn it [[Feriene Keninkryk]] [[£]]2,5&nbsp;miljoen op en yn [[Noard-Amearika]] $15,6&nbsp;miljoen tsjin in budget fan $34&nbsp;miljoen. De film krige tige minne [[resinsje]]s fan 'e [[filmkritisy]] en tige negative reäksjes fan 'e [[fan (persoan)|fans]] fan 'e [[Highlander (film)|earste film]], omreden fan syn [[retcon]]s, [[plot]]gatten, betiizjende ferhaal en minne [[filmmontaazje]]. Yn [[1995]] waard ûnder rezjy fan Mulcahy in ''[[director's cut|special edition]]'' fan ''Highlander&nbsp;II: The Quickening'' útbrocht mei de [[ûndertitel]] ''Renegade Version''. Dêryn waard de film yn line brocht mei de [[kanon (kultuer)|kanon]] fan 'e franchise en waarden alle ferwizings nei bûtenierdske wêzens en de planeet Zeist fuortknipt.

====''Highlander III: The Sorcerer''====

''Highlander III: The Sorcerer'', dat ek wol bekend stiet as ''Highlander: The Final Dimension'', folget Connor MacLeod (Christopher Lambert) nei de foarfallen yn 'e [[Highlander (film)|earste film]] en negearret dêrby alles wat yn ''[[Highlander&nbsp;II: The Quickening]]'' bard is. MacLeod miende dat er nei syn oerwinning op 'e Kurgan yn [[1985]] as iennichste Unstjerlike oerbleaun wie, mar letter ûntdekt er dat der dochs noch ien oaren is. Hy moat it opnimme tsjin 'e [[tsjoender]] Kane ([[Mario Van Peebles]]), dy't er alris earder yn it [[sechstjinde-iuwsk]]e [[Japan]] met hat.

''Highlander III: The Sorcerer'' wie in [[Feriene Keninkryk|Britsk]]-[[Kanada|Kanadeesk]]-[[Frankryk|Frânske]] produksje en waard regissearre troch [[Andy Morahan]] nei in senario fan [[Paul Ohi]], [[René Manzor]] en [[Brad Mirman]]. De film gie op [[30&nbsp;novimber]] [[1994]] yn premiêre, en brocht $36,7&nbsp;miljoen op tsjin in budget fan $34&nbsp;miljoen.

====''Highlander: Endgame''====

''Highlander: Endgame'' is eins in fuortsetting fan 'e [[tillefyzjesearje]] **'. Connor MacLeod (Christopher Lambert) en syn famyljelid Duncan MacLeod (Adrian Paul), dy't ek ûnstjerlik is, moatte it opnimme tsjin in oare Unstjerlike, Jacob Kell. Dat is ien foar wa't neat hillich is en dy't sadwaande ree is om alle regels te brekken om 'e Priis te bemachtigjen. *Highlander: Endgame* wie in Amerikaanske produksje en waard regissearre troch Doug Aarniokoski nei in senario fan Joel Soisson. De film gie op 1&nbsp;septimber 2000 yn premiêre, en brocht $15,8&nbsp;miljoen op tsjin in budget fan $25&nbsp;miljoen.

### Animaasjefilms
#### ''Highlander: The Search for Vengeance''

Yn *Highlander: The Search for Vengeance* wurdt in trêde ûnstjerlike MacLeod folge, Colin, dy't foar it earst ûntdekt wat er is troch in konfrontaasje mei de ûnstjerlike Romeinske fjildhear Marcus Octavius yn it jier 125. Octavius deadet dêrby MacLeod syn frou, wat ta in fete tusken de beide mannen liedt dy't twatûzen jier oanhâldt. *Highlander: The Search for Vengeance* wie in animetekenfilm fan Japansk-Hongkongsk-Amerikaanske makkelei. De film waard regissearre troch Yoshiaki Kawajiri nei in senario fan David Abramowitz. *Highlander: The Search for Vengeance* gie op 5&nbsp;juny 2007 yn premiêre, en bestiet yn twa ferzjes: in ynternasjonale bioskoopferzje fan 85&nbsp;minuten, en in *[[director's cut]]* fan 95&nbsp;minuten.

## Tillefyzje
### Tillefyzjefilms
#### ''Highlander: The Source''

Yn *Highlander: The Source* besiket in groep Unstjerliken yn in dystopyske takomst de Boarne fan harren boppeminsklike fermogens te finen. Dat slagget, mar it hillichdom wurdt bewekke troch in meunsterlike skyldwacht. Om dy te oerwinnen belûkt Methos (Peter Wingfield), ien fan 'e Unstjerliken, Duncan McLeod (Adrian Paul) by de kweeste. It docht al rillegau bliken dat de Boarne foar MacLeod persoanlik fan gruttere betsjutting is as er tocht hie. *Highlander: The Source* waard regissearre troch Brett Leonard nei in senario fan Joel Soisson (ûnder de skûlnamme Mark Bradley) en Steven Kelvin Watkins. Oars as de oare films út 'e *Highlander*-franchise waard *Highlander: The Source* net yn 'e bioskoop útbrocht, mar is it in tillefyzjefilm dy't op 15&nbsp;septimber 2007 foar it earste útstjoerd waard.

### Tillefyzjesearjes
#### ''Highlander: The Series''

*Highlander: The Series* is in Amerikaansk-Frânsk-Italjaansk-Dútsk-Japansk-Kanadeeske aventoeresearje foar op 'e tillefyzje, dy't sawol fantasy- as science fiction-eleminten omfettet. De searje wie tige populêr en rûn seis seizoenen, fan 1992 oant 1997. Yn totaal waarden der 119 ôfleverings fan 48&nbsp;minuten it stik makke. *Highlander: The Series* folget de aventoeren fan Duncan MacLeod (Adrian Paul), in ûnstjerlik lid fan 'e Skotske Clan MacLeod, dy't yn 'e pilotôflevering yntrodusearre wurdt troch syn famyljelid Connor MacLeod (Christopher Lambert). *Highlander: The Series* is basearre op itselde útgongspunt as de film út 1986, te witten: Unstjerliken dy't har beskûl hâlde yn 'e skaden fan 'e moderne wrâld en temûk in ûnderlinge striid útfjochtsje om úteinlik as lêste oer te bliuwen en de Priis yn besit te nimmen. Dêrby geane Duncan MacLeod en syn freonen de striid oan mei in net ôflittende stream fan boasaardige Unstjerliken dy't se ornaris alris earder yn it ferline troffen hawwe, wat werjûn wurdt yn flashbacks. 

#### ''Highlander: The Raven''

*Highlander: The Raven* wie in minder súksesfolle spin-offsearje fan **' oer it [[personaazje]] fan 'e ûnstjerlike [[dievegge]] Amanda ([[Elizabeth Gracen]]). It wie in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]]-[[Frankryk|Frânsk]]-[[Itaalje|Italjaanske]] produksje dy't ien seizoen rûn, fan [[septimber]] [[1998]] oant [[maaie]] [[1999]]. Der waarden 22 ôfleverings makke.

===Tekenfilmsearjes===
====''Highlander: The Animated Series''====

''Highlander: The Animated Series'' is in [[Kanada|Kanadeesk]]-[[Frankryk|Frânsk]]-[[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[tekenfilmsearje]] dy't twa seizoenen rûn, fan [[1994]] oant [[1996]]. Der waarden yn totaal 40 ôfleverings makke. De searje spilet yn 'e fiere [[takomst]] fan 'e [[sânentweintichste iuw]], wannear't de [[post-apokalyptyske fiksje|post-apokalyptyske]] [[Ierde (planeet)|Ierde]] oerhearske wurdt troch de boasaardige [[diktator]] Kortan ([[Lawrence Bayne]]). De jonge Quentin MacLeod ([[Miklos Perlus]]), de alderlêste [[ôfstammeling]] fan Connor MacLeod, ûntdekt dat er ûnstjerlik is. Yn 'e mande mei syn [[mentor]] [[don (predikaat)|don]] Vincente Marino Ramírez ([[Benedict Campbell|Ben Campbell]]), syn [[pleechsuster]] Clyde ([[Katie Zegers]]) en harren [[húsdier]] Gaul set Quentin it yn 'e kant tsjin Kortan.

====''The Methos Chronicles''====

''The Methos Chronicles'' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[tekenfilmsearje|animearre]] [[websearje]] út [[2001]], dy't in [[spin-off]] fan 'e ''Highlander''-franchise is. De searje folget Methos ([[Peter Wingfield]]), de âldste Unstjerlike dy't yn **' yntrodusearre waard as in freon fan Duncan MacLeod. Der waarden acht ôfleverings fan elts ien minút makke, wat de searje ûnfoltôge liet, mar fans nifelden op eigen manneboet nochris acht ôfleverings yninoar om it ferhaal ôf te meitsjen.

## Boeken
### Romans
Der binne op basis fan 'e tillefyzjesearje **' njoggen [[roman]]s oer Duncan MacLeod en syn syn [[freonskip|freonen]] ferskynd, dy't autorisearre en [[kanon (kultuer)|kanonyk]] binne. Foarfallen dêrút binne opnommen yn 'e [[cd-rom]] ''The Watcher Chronicles'', dy't in [[database]] foarmet oangeande de barrens en [[personaazje]]s út 'e searje. De romans binne:
* 1995 – **' (skreaun troch Jason Henderson)
* 1996 – **' <small>(skreaun troch [[Ashley McConnell]])</small>
* 1996 – **' (skreaun troch Jennifer Roberson)
* 1997 – **' <small>(skreaun troch [[Nancy Holder]])</small>
* 1997 – **' (skreaun troch Rebecca Neason)
* 1997 – **' <small>(skreaun troch [[Donna Lettow]])</small>
* 1998 – **' (skreaun troch Rebecca Neason)
* 1998 – **' <small>(skreaun troch [[Josepha Sherman]])</small>
* 1999 – **' (skreaun troch Ginjer Buchanan)
In Dútsktalige roman, **', ferskynde yn [[1994]], skreaun troch [[Martin Eisele]] en [[Hans Sommer]]. Dat boek makket gjin diel út fan 'e kanon.

===Koarte ferhalen===
De [[ferhalebondel]] **' ferskynde yn 2000. Eins is it in blomlêzing mei wurk fan ferskate auteurs. It boek is krekt as de njoggen kanonike romans basearre op 'e tillefyzjesearje **' en makket diel út fan 'e kanon sa't dy fêstlein is yn ''The Watcher Chronicles''.
* ''Letters from Viet Nam'' <small>(skreaun troch [[Jim Byrnes]])</small>
* ''Train from Bordeaux '' <small>(skreaun troch [[Gillian Horvath]])</small>
* ''The Star of Athena'' <small>(skreaun troch [[Laura Brennan]])</small>
* ''Words to the Highlander'' <small>(skreaun troch [[Peter Hudson (skriuwer)|Peter Hudson]])</small>
* ''Pants'' <small>(skreaun troch [[Donna Lettow]])</small>
* ''Consone's Diary'' <small>(skreaun troch [[Anthony De Longis]])</small>
* ''Down Towards the Outflow'' <small>(skreaun troch [[Roger Bellon]])</small>
* ''The Methos Chronicles: Part I'' <small>(skreaun troch [[Don Anderson (skriuwer)|Don Anderson]])</small>
* ''From the Grave'' <small>(skreaun troch [[Stan Kirsch]])</small>
* ''Postcards from Alexa'' <small>(skreaun troch [[Gillian Horvath]] en [[Donna Lettow]])</small>
** ''World Enough and Time'' <small>(Horvath)</small>
** ''World Enough and Time II'' <small>(Lettow)</small>
** ''World Enough and Time III'' <small>(Horvath)</small>
** ''Natural Wonders'' <small>(Lettow)</small>
** ''Holy Ground'' <small>(tegearre)</small>
** ''The Man with No Name'' <small>(Lettow)</small>
** ''Postcards from Athens'' <small>(Horvath)</small>
** ''Night in Geneva'' <small>(Lettow)</small>
* ''He Scores!'' <small>(skreaun troch [[Ken Gord]])</small>
* ''The Staircase'' <small>(skreaun troch [[Valentine Pelka]])</small>
* ''Death Shall Have No Dominion'' <small>(skreaun troch [[F. Braun McAsh]])</small>
* ''A Time of Innocents'' <small>(skreaun troch [[Peter Wingfield]])</small>
* ''The Other Side of the Mirror'' <small>(skreaun troch [[Dennis Berry (regisseur)|Dennis Berry]] en [[Darla Kershner]])</small>

===Strips===
Yn it ramt fan 'e ''Highlander''-franchise binne de folgjende [[strip]]s ferskynd:
*2006-2007 – ''[[Highlander (stripsearje)|Highlander]]''
*2007-2008 – **'

Ek ferskynden de folgjende op harsels steande stripalbums:
*2009 – *Highlander Origins: The Kurgan*
*2017 – *Highlander: The American Dream*

## Fideospultsjes
Yn it ramt fan 'e *Highlander*-franchise binne de folgjende fideospultsjes ferskynd:
*1986 – *[[Highlander (fideospultsje)|Highlander]]*
*1995 – **'

Dêrnjonken waard it oankundige fideospultsje **' yn 2004 skrast wylst it al yn ûntwikkeling wie, nei't produsint Kalisto Entertainment oernommen waard troch SCi Entertainment.

## Muzyk
In album mei de soundtracks fan 'e earste trije *Highlander*-films waard yn 1995 útbrocht ûnder de titel **'.

==Lústerferhalen==
Fan [[juny]] [[2009]] ôf produsearre [[Big Finish Productions]] in rige [[lústerboek|lústerferhalen]] op basis fan 'e ''Highlander''-franchise. De ferhalen binne yn 'e ynterne [[gronology]] fan 'e franchise nei **' pleatst. De earste fjouwer hiene Adrian Paul yn 'e haadrol as Duncan MacLeod. Yn it ferhaal *Kurgan Rising* lykje sawol de Kurgan as Connor MacLeod út 'e dea werom te kearen. In twadde rige fan fjouwer lústerferhalen fan Big Finish draaide om 'e fjouwer Ruters: *Kronos*, *Silas*, *Caspian* en *Methos*.

## Oar
Yn 1996 produsearre La Montagnard Inc. in sammelkaartspul basearre op 'e *Highlander*-franchise, dat ** hjit. As kaartspul moat it in swurdgefjocht tusken twa ûnstjerliken neibeare.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Highlander''-franchise (argivearre)