Baja Studios

De **Baja Studios** (útspr.: [ˈbaːha ˈstudioʊz], likernôch: "baa-ha stû-di-ooz") binne in studiokompleks op it Kalifornysk Skiereilân yn Meksiko. It leit by it plak Rosarito, yn 'e steat Nederkalifornje (Spaansk: *Baja California*), deunby de grins mei de Amerikaanske steat Kalifornje. It waard yn 1996 oprjochte troch de Amerikaanske filmstudio 20th Century Fox en droech lange tiid de namme fan 'e **Fox Baja Studios**. De Baja Studios steane bekend om 'e soundstages mei wrâlds grutste wettertank, bedoeld foar de opnamen fan films en tillefyzjesearjes dy't op folle see spylje. Der binne films opnommen lykas *[[Titanic (film út 1997)|Titanic]]*, *[[Tomorrow Never Dies (film)|Tomorrow Never Dies]]*, *[[Pearl Harbor (film)|Pearl Harbor]]* en *[[Master and Commander: The Far Side of the World]]*.

## Skiednis

De Baja Studios waarden oarspronklik boud om 'e opnamen fan 'e rampefilm *[[Titanic (film út 1997)|Titanic]]* (1997) fan regisseur James Cameron mooglik te meitsjen. Opdrachtjouwer wie de Amerikaanske filmstudio 20th Century Fox. De bou, dy't nei skatting $20&nbsp;miljoen koste en op 6&nbsp;juny 1996 úteinsette, waard finansierd troch de aartskonservative Australyske mediatycoon Rupert Murdoch fia syn bedriuw News Corporation. Dyselde hie belang by it brekken fan 'e macht fan 'e Teamsters Union, it machtige fakbûn fan 'e Amerikaanske transportsektor, yn 'e filmyndustry fan Hollywood, en tocht dat te berikken troch it ferpleatsen fan 'e filmproduksje nei it bûtenlân mooglik te meitsjen. Murdoch ferpachte it studiokompleks nei foltôging oan 20th Century Fox. It kompleks kaam de Fox Baja Studios te hjitten, of koartwei Fox Baja. 

Hoe't it kompleks derút kaam te sjen waard sterk beynfloede troch *Titanic*, dêr't in soundstage foar nedich wie mei in wettertank dy't grut genôch wie om in 238&nbsp;m lange replika fan 'e RMS&nbsp;''Titanic'' te hâlden. Sadwaande kamen de Fox Baja Studios bekend te stean om 'e fasiliteiten foar it filmjen fan sênes op iepen see. Ferskate lettere films makken dêr tankber gebrûk fan, lykas *[[Deep Blue Sea (film út 1999)|Deep Blue Sea]]*, *[[Pearl Harbor (film)|Pearl Harbor]]* en *[[Master and Commander: The Far Side of the World]]*. Mar it kompleks omfette ek filmsets op lân, dêr't ûnder mear de ''James Bond''-film *[[Tomorrow Never Dies (film)|Tomorrow Never Dies]]* foar in part opnommen waard. 

Yn maaie 2007 ferkochten News Corporation en 20th Century Fox it studiokompleks foar in bedrach fan acht sifers yn Amerikaanske dollars oan Baja Acquisitions, in Amerikaansk konsortium fan "pleatslike finansjele belangen". Nei 2007 sakke it mei it meitsjen fan films en tillefyzjesearjes yn 'e Baja Studios wat yn, en ek mei it toerisme yn 'e krite rekke it yn it neigean. De oarsaak wie in binde-oarloch op it Kalifornysk Skiereilân tusken Meksikaanske drugskartels. Ek wie it fiskersdoarpke Puerto Popotla, dat fuort besuden de Baja Studios leit, populêr wurden as 'halteplak' foar minskesmokkelders. Fan 2018 ûndergiene de Baja Studios in weroplibbing fan 'e produksje fan films en tillefyzjesearjes troch de opkomst fan streamingtsjinsten as Netflix, Amazon Prime Video en HBO Max, dy't ferlegen sieten om studioromte om nije ynhâld foar harren platfoarms te meitsjen.

## Fasiliteiten
De Baja Studios binne boud by de kust fan 'e Stille Oseaan lâns, wat in ûnbeheind útsicht op see jout. It kompleks beslacht in oerflak fan 20,4&nbsp;ha mei in kustline fan 610&nbsp;m. Der binne fiif soundstages, wêrfan't twa oaninoar fêst sitte. Ek binne der ferskate fêste filmsets yn 'e iepen loft dy't besteane út neiboude strjitten. Dêropta omfetsje de Baja Studios ek kantoarromte, klaaikeamers en fasiliteiten foar fisazjy en hierstilearring. Dêrnjonken binne der fjouwer wettertanks, dy't mei-inoar in ynhâld hawwe fan 75,8&nbsp;miljoen&nbsp;liter. Dy wurde folle mei filtrearre seewetter troch in systeem dat goed 34.000&nbsp;liter per minút nei binnen ta pompe kin. Trije fan 'e tanks binne lytser en ien dêrfan befynt him bûtendoar. De oare beide lizze binnendoar. De trije lytsere tanks steane ûnderling yn ferbining. 

Tank&nbsp;1, fierwei de grutste fan 'e fjouwer wettertanks, is in bûtendoarreservoir mei in ûneinige hoarizon dy't útsjocht oer de Stille Oseaan. (Dat wol sizze dat it troch opsetlik feroarsake gesichtsbedroch liket as makket de tank diel út fan 'e oseaan, wat net sa is.) Tank&nbsp;1 waard oarspronklik boud foar de opnamen fan 'e rampefilm *[[Titanic (film út 1997)|Titanic]]* en hat in oerflak fan 32.400&nbsp;m² en in ynhâld fan 64.430.000&nbsp;liter. De tank hat trije djiptenivo's, útinoar rinnend fan 107&nbsp;sm oant goed 12&nbsp;m. It fol- of leechpompen fan 'e tank duorret 40&nbsp;oeren. By ien gelegenheid, doe't de Baja Studios noch eigendom fan 20th Century Fox wiene, siet de tank fol mei glorearre wetter ("swimbadwetter"). Doe't dat yn ien kear loasd waard op 'e Stille Oseaan, waard dêrmei de fiskerij om Puerta Popotla alhiel ferrinnewearre. Fuort njonken Tank&nbsp;1 stiet in toerkraan fan krapoan 50&nbsp;m heech, dy't brûkt wurde kin foar sawol it takeljen fan skippen yn 'e wettertank as kamerawurk en beljochting ûnder it opnameproses. 

## Produksjes
### Films

In seleksje fan films dy't alteast foar in diel yn 'e Baja Studios opnommen binne:
**[[Titanic (film út 1997)|Titanic]]* (1997)
**[[Tomorrow Never Dies (film)|Tomorrow Never Dies]]* (1997)
**[[Deep Blue Sea (film út 1999)|Deep Blue Sea]]* (1999)
**[[In Dreams (film)|In Dreams]]* (1999)
**[[The Weight of Water (film)|The Weight of Water]]* (2000)
**[[Pearl Harbor (film)|Pearl Harbor]]* (2001)
**[[Kung Pow! Enter the Fist]]* (2002)
**[[Ghosts of the Abyss]]* (2003)
**[[Master and Commander: The Far Side of the World]]* (2003)
**[[Jumper (film út 2008)|Jumper]]* (2008)
**[[All Is Lost]]* (2013)
**[[Against the Sun]]* (2014)
**[[Little Boy (film)|Little Boy]]* (2015)

### Tillefyzje
In seleksje fan tillefyzjesearjes dy't alteast foar in diel yn 'e Baja Studios opnommen binne:
**[[Tremors (tillefyzjesearje)|Tremors]]* (2003)
**[[Fear the Walking Dead]]* (seizoen 2, 2016)
**[[9-1-1 (tillefyzjesearje)|9-1-1]]* (seizoen 3, 2019)
*** (2020–2021)

## Rûnlieding
Yn 'e tiid dat de Baja Studios eigendom fan 20th Century Fox wiene, waard yn maaie 2001 úteinset mei in toeristyske rûnlieding troch it studiokompleks. Dy bestie benammen út tentoanstellings oer *[[Titanic (film út 1997)|Titanic]]*, útstallings dy't ferbân holden mei de filmstudio sels en foarwerpen dy't ôfkomstich wiene út oare films, lykas *[[Master and Commander: The Far Side of the World]]*. Nei't Fox it kompleks yn 2007 fan 'e hân die, waard de rûnlieding stopset.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Baja Studios