Carel Fabritius

**Carel Fabritius** (Middenbeemster, doopt 27 febrewaris 1622 - Delft, 12 oktober 1654) wie in Nederlânsk keunstskilder. Hy wie ien fan de meast bejeftige learlingen fan Rembrandt.

## Biografy
Fabritius waaard berne yn de doe noch mar tsien jier âlde Beemster polder, as  de soan fan in skoalmaster. Syn pake kaam fan Gint en wie dûmny. Earst waard Carel timmerman (= fabritius). Hy troude yn 1641 mei syn begoedige buorfamke, de suster fan de pleatslike dûmny en sette him ta wenjen yn Amsterdam, yn de Runstrjitte.

Yn de iere 1640er jierren waard er learling yn Rembrandt syn atelier yn  Amsterdam, tegearre mei syn broer Barent Fabritius. Efkes nei 1650 ferhûze er nei  Delft, en slette er him oan by it  Delftske  skildersgilde yn 1652. Fabritius stoar mei jonge jierren yn de grutte eksploasje fan it Delftske krûtmagazyn op 12 oktober 1654 dêr’t in fearns part fan dy stêd by ferneatige waard. Ek Fabritius syn skilderijen giene foar it grutste part ferlern, mar sa’n tolve hawwe it oerlibbe. Neffens  Houbraken kamen syn learling  Mattias Spoors en de (tsjerke) deken Simon Decker tagelyk mei him om; sy wiene mei inoar dwaande oan in skildrij. Yn in gedicht fan Arnold Bon ta syn eare, wurdt er trouwens Karel Faber neamd. 

Fabritius wie de iennichste fan Rembrandt syn learlingen dy’t in eigen styl ûntwikkele hat. In portret yn de styl fan Rembrandt soe in wat tsjustere eftergrûn krigen hawwe mei in soarte fan *spotlight* op it subjekt of in part dêrfan (claire-obscure). By Fabritius wurdt it kleuriger en fleuriger, mei kleuriger en ljochtere eftergrûnnen. Fierders make er him los fan de Renêssansistyske ikonografy en wie er nijsgierrich wat de technyske kant fan it skilderjen oanbelanget. Hy eksperimintearre mei it perspektyf wat somtiden wat oerdreaun waard, bygelyks yn Ít sicht op Delft, mei myzykynstruminteferkeapers kream’ (1652). In soad skaaimerken fan Fabritius syn wurk wurde ek fûn by Johannes Vermeer en Pieter de Hoogh, beide ek fan Delft. It liket derop dat Fabritius harren sterk beynfloede hat.

## Wurk
* 1640 *Abraham de Potter*, oaljeferve op doek, 68.5 x 57 cm, Ryksmuseum Amsterdam
* sa. 1640 *De ûnthalzing fan Jehannes de Doper*, oaljef. op doek, 149 x 121 cm, Ryksmuseum Amsterdam
* 1643 *De opwekking fan Lazarus*, oaljef. op doek, Warsjau
* 1643/45 *Hagar en de Ingel*, oaljef. op doek, 157.5 x 136 cm,   Residenzgalery Salzburg
* c. 1644 *Portret fan in sittende frou mei bûsdoek*, Art Gallery of Ontario, Toronto
* 1645 - 47 * Merkurius en Aglauros* oaljef. op doek, 72.4 x 91.1 cm, Museum of Fine Arts Boston
* 1646 *Portret fan in âld man*, oaljef. op paneel,  musée du Louvre
* 1646 - 1651 *Famke mei biezum*, oaljef. op doek, 107.3 x 91.4 cm, signed as Rembrandt,  National Gallery of Art Washington D.C
* 1650 *Selfportret*, oiljef. op paneel, 65 x 49 cm, Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam
* 1652 *Sicht op Delft, mei in muzyk ynstruminteferkeapers kream*, oaljef. op doek op paneel, 15.4 x 31.6 cm, National Gallery Londen
* 1654 *It putterke*, oiljef. op paneel, Mauritshûs Den Haach
* 1654 *De poartewachter*, oaljef. op doek, 68 x 58 cm, Staatliche Museum Schwerin Schwerin
* 1654 *Jonge man mei in bûntmûtse*, oaljef. op doek, 70.5 x 61.5 cm, National Gallery Londen (nei alle gedachten in selsportret)

## Galery

Carel Fabritius - Self-portrait - National Gallery, London - 1654.jpg|*Man mei bûntmûtse* (Selsportret, 1654)
Fabritius-vink.jpg|*It putterke*, 1654
Carel Fabritius - Die Torwache.jpg|*De poartewachter* (foar restauraasje)
FabritiusViewOfDelft.jpg|*Sicht op Delft* (mei ynstruminteferkeaper)
Ofbyld:Carel Fabritius, Wskrzeszenie Łazarza.jpg|Carel Fabritius, *It opwekjen fan Lazarus*, om 1643 hinne
Ofbyld:Carel Fabritius 005.jpg|Carel Fabritius, *Portret fan Abraham de Potter*, 1649, Ryksmuseum Amsterdam