open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Basilica maior

In **basilica maior** ('grutte basilyk') is in roomsk-katolyk tsjerkegebou fan de heechste status. Der binne seis **basilica maiores** dy't alle seis yn Itaalje steane: fjouwer yn Rome en twa yn Assisi. Alle oare tsjerken mei de earetitel basilyk binne saneamde basilicae minores.

De fjouwer pauslike basiliken yn Rome binne:
* Sint-Pitersbasilyk 
* San Giovanni in Laterano (*Sint-Jehannes yn it Lateraan)
* [[San Paolo fuori le Mura]] (*Sint-Paulus bûten de Muorren*)
* [[Santa Maria Maggiore]] (*Marije de Meardere*)

<gallery perrow=6 widths="150px" heights="100px">
File:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|<center>*Sint-Piter*</center>
File:Roma San Giovanni in Laterano BW 2.JPG|<center>*Sint-Jehannes yn it Lateraan*</center> 
File:StPaul.jpg|<center>*Sint-Paulus bûten de Muorren*</center>
File:Santa maria maggiore 051218-01.JPG|<center>*Santa Maria Maggiore*</center>
</gallery>

De basilicae maiores yn Assisi binne:
* Basilika San Francesco (Basilyk fan de hillige Fransiskus), sûnt 1756
* Basilika Santa Maria degli Angeli (Us-Leaffrouwe fan de Ingels), sûnt 1906

<gallery perrow=6 widths="150px" heights="100px">
File:2010-08-11 Assisi San Francesco basilica superiore (corrected).jpg|<center>*Sint-Fransiskusbasilyk*</center>
File:Pilgrimage 10-11 501.jpg|<center>*Us-Leaffrouwe fan de Ingels''
Wiglius Schultetus Aeneae

**Wiglius Schultetus Aeneae**, ek Aenée, (Sint-Jabik, 22 augustus 1816 - dêre, 9 jannewaris 1889) wie in dokter yn Sint-Jabik.

Hy studearre medisinen oan de Universiteit Grins en promovearre dêre op 16 juny 1841 op it proefskrift *De haemorrhagiis uteri in graviditate*. 

Hy waard bekend troch syn fertaling yn it Nederlânsk en útjefte fan Wopke Jakobs de Jong syn satirysk pamflet *De Dominijs hifke, mar follen to licht achte* (1840).
Jan Haite Riemersma

**Jan Haite Riemersma** (Tersoal, 18 septimber 1919 – Roan, 4 septimber 2001) wie in Nederlânske politikus út namme fan de PfdA.

Hy waard berne as soan fan Pieter Riemersma (1886-1974) en Janke van der Schaaf (1886-1955). J.H. Riemersma waard om septimber 1939 folontêr by de gemeente Raarderhim dêr't syn wenplak Tersoal doe ta hearde. Begjin 1940 folge syn oanstelling ta tydlik amtner by de gemeente Wûnseradiel. Hy brocht it ta referindaris en plakferfangend sekretaris fan it Openbaar Lichaam De Noordoostelijke Polder ear't er yn july 1961 beneamd waard ta boargemaster fan Havelte. Yn augustus 1970 waard Riemersma de boargemaster fan de gemeente  Roan. Fanwegen swierrichheden mei syn sûnens naam er dêr ein 1979 betiid ôfskied. 

Riemersma stoar dêre yn 2001 yn de âlderdom fan 81 jier.
Team IKO

**Team IKO** is in Nederlânske reedridersploech fan Erwin en Martin ten Hove.

Team IKO is ûntstien yn juni 2017.

In novimber 2018 kwalifisearren Jutta Leerdam harren foar de earste wrâldbekerkompetysjes.

### 2019-2020
Slach op de Wite Berch

De **Slach op de Wite Berch** (Tsjechysk: *Bitva na Bílé hoře*; Dútsk: Schlacht am Weißen Berg) wie in wichtige fjildslach yn it begjin fan de Tritichjierrige Kriich.

De striid fûn plak op 8 novimber 1620. In leger fan 15.000 boheemske manlju en hierlingen ûnder Kristiaan fan Anhalt waard ferslein troch it 27.000 man sterke ferienige leger fan Ferdinand II, keizer fan it Hillich Roomske Ryk ûnder lieding fan greve fan Bucquoy en de Dútske Katolike Liga ûnder lieding fan de greve fan Tilly. De stridende partijen troffen inoar op Bílá Hora ("Wite Berch") net fier fan Praach. Tsjintwurdich leit de lokaasje binnen de stedsgrinzen fan de Tsjechyske haadstêd.

De slach makke in ein oan de Boheemske Opstân en soe foar de folgjende trije iuwen ek in ein meitsje oan de ûnôfhinklikens fan Bohemen. De protestanten flechten it lân út en mei it herstel fan it bewâld fan Ferdinand II waard Bohemen op 'e nij katolyk.
Wopke Jakobs de Jong

**Wopke Jakobs de Jong** (Grou, 24 maart 1799 - Sint-Jabik, 17 oktober 1852) wie in Frysk skoalmaster, skriuwer en amateurtekener. Hy skreau himsels *Wopke de Jong, Jac.zn.*. Hy skreau sawol yn it Nederlânsk as it Frysk. Hy wie ûnderwizer yn Drachten en Sint-Jabik.

## Biografy
Hy waard berne yn Grou as soan fan timmerman Jakob de J. en Jetske Hasselaar. It wie dûmny S.W.C. Engelberts te Grou dy't seach dat Wopke in goed ferstân hie. Op syn oanrieden lieten syn âlders him foar skoalmaster leare. Sels joech er him les yn ûnder oare Latyn. 

Nei syn learlingetiid waard er yn 1819 skoalmaster yn Suder Drachten. Op 8 maaie 1824 boaske er oan Jantje Jobs Posthuma, dochter fan in apteker. Yn 1826 waard er beneamd ta haad fan de skoalle yn Sint-Jabik, wat er dêr oant syn dea ta bliuwe soe. Wopke de Jong foel op troch syn geleardheid en syn talint foar tekenjen en skriuwen. 

De Jong syn anonym ferskynde pamflet *De dominys hifke, mar follen to licht achte* (Sint-Anne, 1840), wie in skerpe satire op predikanten dy't harren ferheven boppe oaren fielden, harren from foardienen, mar earmelju mijden en harren leaver fêtearje lieten troch rikelju, *dy 't om in deihier preekje en bidde, dy 't graech de Hosanna's hearre, mar er for bitankje om it krùs fen Him, dy 't se hjar Hear neame op hjar to nimmen en him nei to folgjen*. Dat joech in soad opskuor op It Bilt, benammen ûnder de predikanten, en in protte minsken woe it net oan dat de djip religieuze De Jong de skriuwer wie. Ds. Wybe Mebius fan Sint_Jabik neamde it yn in preek in *duivelsch pamflet*. Dr. B.W. Schultetus Aenaee naam it lykwols foar him op en sette it pamflet oer yn it Nederlânsk en joech it foar eigen rekken út yn 1841. 

De Jong wie ek de oersetter fan in stikmannich ferzen fan Horatius en Ovidius dy't yn de Friesche Volksalmanak fan 1845-47 en yn de Ljouwerter Krante ferskynden. Fierder ferskynde fan him wurk yn de Friesche Volksalmanak fan 1839-49; Bijekoer (1846 en 1850) en skreau er *De kening to Ljouwert* (1852) en *[[Jancko Douwama]] uwt syn finsenis to Vilvoarden oan syn wijf, nei it Hollansk fen [[G.T.N. Suringar]]* (Ljouwert 1866).

## Keppeling om utens
* Profyl by it RKD
Ferdinand II fan it Hillich Roomske Ryk

**Ferdinand II** (Graz, 9 july 1578 - Wenen, 15 febrewaris 1637) wie in pakesizzer fan Ferdinand I en soan fan Karel II fan Eastenryk en Marije fan Beieren.  Ferdinand II wie Dútsk-Roomske keizer fan 1619 oant 1637 en kening fan Bohemen (1617–1619, 1620–1637) en fan Hongarije (1618–1637). 

Syn âlden wiene fromme katoliken en stjoerde him yn 1590 nei it Jezuïtenkolleezje fan Ingolstadt om him foar lutherske ynfloeden te behoedzjen. Noch yn itselde jier erfde er Binnen-Eastenryk fan syn heit. Rudolf II stelde reginten oan om Binnen-Eastenryk te bestjoeren foar de doe noch minderjierrige Ferdinand.

Ferdinand II waard in sterke keizer, fral ek troch syn fjildhearen Jehan Tzerclaes en Albrecht fan Wallenstein. Oan it begjin fan de Tritichjierrige Kriich krige Ferdinand II te meitsjen mei in opstân fan protestanten yn Bohemen. Yn de Slach op de Wite Berch yn 1620 brocht er de opstannelingen in grutte klap ta. De protestanten moasten it lân ferlitte en Bohemen waard wer katolyk.

Ferdinand wie twa kear troud. Op 23 april 1600 troude er Marije Anna fan Beieren en hja krigen tegearre sân bern. Op 2 febrewaris 1622 troude er Eleonora Gonzaga en by har krige er gjin bern.
Katolike Liga (1609)

De **Katolike Liga** (1609 - 1635) wie in bûn fan katolike Dútske foarstedommen. It wie hartoch Maksimiliaan I fan Beieren dy't de liga stifte. Yn 1609 kamen in soad hearskers fan 'e lytse foarstedommen fan it Hillich Roomske Ryk yn München byinoar om it ferdrach te tekenjen dat in katolyk militêr bûn foar de folgjende njoggen jier betsjutte.

De Katolike Liga waard in jier stifte nei't de protestantske foarstedommen de Protestantske Uny oprjochten. It doel wie om dêr wjerstân tsjin te bieden. De spannings tusken de twa federaasjes laten úteinliks ta de earste faze fan 'e Tritichjierrige Kriich, ek bekend ûnder de Boheemske Kriich.  

Oan 'e ein fan dy tiid briek de kriich út tusken de Boheemske katolike kening Ferdinand II en de protestantske Freark V fan de Palts. De Protestantske Uny stipe Freark V, wylst de Katolike Liga fansels de kant keas fan Ferdinand II. De Katolike Liga fersloech de Protestantske Uny yn 'e Slach op de Wite Berch yn 1620. Dêrmei kaam in ein oan 'e Boheemske Kriich en waard it protestantske Bohemen wer katolyk. 

De liga waard yn 1636 mei it ûndertekenjen fan 'e Frede fan Praach troch keizer Ferdinand II en de measte protestantske steaten opheven (net te betiizgjen mei it fredesferdrach fan Praach mear as twa iuwen letter).
Hartman Hoekstra

**Hartman Hoekstra** (Aldeboarn, 14 oktober 1926 – Aldehaske, 7 septimber 2007) wie in Nederlânsk politikus fan de VVD.

Hy folge de hbs en helle dêrnei syn ûnderwizersakte. Hy waard skoalhaad yn Ooltgensplaat op Goeree-Oerflakkee dêr't er de wettersneedramp fan 1953 meimakke. Dêrnei waard er yn Bussum direkteur fan in skoallemienskip. 
Mids 1964 gie er werom nei Fryslân, om't er, doe noch partijleas, beneamd waard ta boargemaster fan Menameradiel. Yn oktober 1972 folge syn beneaming as boargemaster fan Heiloo en fan desimber 1978 ôf oan wie Hoekstra de boargemaster fan Zoetermeer. Yn maaie 1988 gie er mei betiid pinsjoen en festige er him wer yn Fryslân.

Hoekstra stoar yn Aldehaske yn de âldens fan 80 jier.
Doarpstsjerke (Surch)

De **Tsjerke fan Surch**, hjoed-de-dei oantsjut mei **Doarpstsjerke**, is in tsjerkegebou yn Surch yn de Nederlânske provinsje Fryslân.

## Beskriuwing
It ienbeukige skip yn ambachtelik-tradisjonele styl fan fiif traveeën (mei bearen) en trijesidich sletten koar waard yn 1864 boud oan de eastkant fan de sealdaktoer. It ferfong it eardere skip dat yn 1772 ôfbrutsen waard. Yn 1913 waard it sealdak sloopt en ferfongen mei in toer mei omgong en achtkante lantearne mei spits (faaks neffens ûntwerp fan L. Reitsma). De súdkant fan it gebou hat rûnbôgefinsters mei brânskildere glês en oan de noardside bline finsters. Yn 1996 wie de restauraasje fan de toerspits en klok. It oargel út 1901 waard makke troch Bakker & Timmenga. 

De tsjerke is in ryksmonumint yn behear fan de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

## Sjoch ek
* Tsjerken yn Fryslân
Latynske Ryk

It **Latynske Ryk** of **Keizerryk Romania** (Latyn: *Imperium Romaniae*) is de namme dy't histoarisi joegen oan de troch de dielnimmers fan de Fjirde Krústocht stifte feodale krúsfearderssteat, dy't op it lân dat op it Byzantynske Ryk ferovere wie. It waard stifte nei de súksesfolle oanfal fan de krúsfarders op Konstantinopel yn 1204 en it hat duorre oant yn 1261. It Latynske Ryk moast it Byzantynske Ryk ferfange as it titulêre Romeinske Ryk yn it easten, mei in westerske roomsk-katolike keizer ynstee fan de eastersk-otterdokske Byzantynske keizers.

Boudewyn IX, de greve fan Flaanderen, waard op 16 maaie 1204 as Boudewyn I as earste keizer fan it Latynske Ryk kroand. 

It Latynske Ryk slagge der nea yn politike of ekonomyske dominânsje te krijen oer de oare Latynske krêften, dy't harren nei de Fjirde Krústocht fêstige hiene op it eardere Byzantynske grûngebiet, fral net oer de Republyk Feneesje. 

Nei in koart skoftke fan militêre súksessen rekke it Latynske Ryk stadichoan yn it neigean. It hie te lijen fan de oanhâldende kriich tsjin Bulgarije en de noch net ferovere dielen fan it Byzantynske Ryk. Lang om let feroveren de Byzantinen ûnder keizer Michael VIII Palaiologos yn 1261 it gebiet werom. De lêste Latynske hearsker, Boudewyn II, waard ferballe. De keizerlike titel lykwols oerlibbe mei ferskate pretendinten oant yn de 14e iuw.

## Keizers
* Boudewyn I (1204-1205)
* Hindrik (1206-1216)
* Piter (1217)
* Yolande (1217-1219)
* Robert (1221-1228)
* Boudewyn II (1228-1261)
Centre hospitalier intercommunal de Poissy-Saint-Germain-en-Laye

It **Poissy-Saint-Germain-en-Laye Hospitaal** (*Centre hospitalier intercommunal de Poissy-Saint-Germain-en-Laye*) is in akademysk sikehûs yn Saint-Germain-en-Laye, Île-de-France. 

It is in part fan it *Assistance publique - Hôpitaux de Paris* en in learklinyk fan Universiteit fan Versailles. It sikehûs waard yn 1997 stichte yn in gebou dat nij set waard yn 1881. 

## Keppeling om utens
*Webstee CHIPS
Doeke Bekius

**Doeke Bekius** (Gau, 14 novimber 1922 – De Haart, 8 juny 2013) wie in Nederlânsk politikus út namme fan de ARP en letter fan it CDA. 

## Libben en wurk
Bekius wie hikke en tein yn Gau ûnder Snits. Nei de ULO kaam as 16-jierrige yn tsjinst fan de gemeente Wymbritseradiel, in gemeente mei 28 doarpen. Yn 1946 gie Bekius fan dy plattelânsgemeente nei de stêd Zutphen. Mei dy ûnderfining wie er yn 1951 ree foar in baan by de gemeente Apeldoorn; hy waard dêr sjef Algemiene Saken. Yn july 1961 waard er boargemaster fan Westdongeradiel en yn desimber 1966 folge syn beneaming ta boargemaster fan Kollumerlân en Nijkrúslân.

Mids 1976 waard Bekius boargemaster yn de gemeente Aalten yn de Gelderske Achterhoeke. It stedsje Bredevoort seach er as in geskink, dêr't er him entûsjast foar ynsette. Hy waard dêr yn 1988 ta "earedrost" beneamd. 

Nei syn pensjoenearring is er yn de gemeente Aalten wenjen bleaun; hy bleau lid fan sawol Bredevoorts Belang as *Haarts Belang*. Bekius waard nei syn pensjoenearring in warber lid fan de VKK (*Vereniging van Kleine Kernen*) Gelderlân. Ein 1987 begûn er dêr as adviseur fan it bestjoer, mar hy waard al gau bestjoerslid en wie dêrnei jierren efterinoar foarsitter.

Hy wenne en stoar yn de buorskip De Haart, yn de gemeente Aalten.
Hy waard op 14 juny beïerdige yn syn bertedoarp Gau.
Albert Atema

**Albert Atema** (Ljouwert, 22 novimber 1913 – 25 desimber 1972) wie in Nederlânske politikus fan de PvdA.

Hy wie in soan fan timmerman Hendrik Atema (*1881) en Aaltje Hovinga (*1890). Nei de hbs krige er earst in kantoarbaan ear't er yn 1933 as folontêr oan 't wurk gie by de gemeentesekretary fan Baarderadiel. Yn 1938 makke er de oerstap nei de gemeente Eaststellingwerf dêr't er begûn as adjunkt-kommys en it úteinlik brocht ta haadkommys en sjef fan de ôfdielingen Algemiene Saken, Underwiis en Finânsjes. Yn april 1951 waard Atema beneamd ta boargemaster fan Hylpen as opfolger fan de it jier derfoar ferstoarne boargemaster Gerben Stallinga. 

Atema stoar ein 1972, doe't er noch boargemaster wie, yn de âldens fan 59 jier. Hy waard beïerdige yn Hylpen
Hessel Posthuma jr.

**Hessel Posthuma jr.** (Ljouwert, 3 oktober 1920 – Dimter, 7 febrewaris 2003) wie in Nederlânsk politikus fan de PvdA.

Hy waard berne as soan fan de assurânsje-agint en lettere politikus Hessel Posthuma sr. Hy begûn yn 1939 by de gemeentesekretary fan Ljouwerteradiel en wurke oant 1945 by ferskate oare  gemeentesekretariën. Yn dat lêste jier gie er oan 'e gong by de Feriening fan Nederlânske Gemeenten (VNG) yn De Haach dêr't er it ta sjef ôfdieling Underwiis skopte. Yn septimber 1966 waard Posthuma beneamd ta boargemaster fan Opsterlân, as opfolger fan Willem Harmsma, en yn 1975 folge syn beneaming yn itselde amt yn Dimter. Ier yn 1984 gie er dêr mei betiid pinsjoen. 

Yn 2003 rekke er wei yn de âldens fan 82 jier.
Chiesa di Sant'Elena (Feneesje)

De **Sint-Helenatsjerke** (*Chiesa di Sant'Elena*) is in goatysk tsjerkegebou op it eilân mei deselde namme yn Feneesje, Itaalje. De tsjerke stiet yn it stedsdiel *Castello* oan it eastlike ein fan 'e stêd.

## Skiednis
In earste oan Helena fan Konstantinopel wijde kapel waard boud yn 1028. It wie in tsjerke fan 'e Augustinen, dy't ek in kleaster by de kapel bouden. Yn 1211 brocht de Augustynske muonts Aicardo it ferûnderstelde lichem fan 'e keizerin fanút Konstantinopel nei Feneesje. De Augustinen bouden letter in gruttere tsjerke en yntegrearren de kapel yn dy tsjerke. 

Yn 'e 15e iuw waard it kleaster oerdroegen oan benediktynske muontsen, dy't in nije tsjerke bouden. In iuw letter, yn 1515, waard de tsjerke troch de biskop fan Aleppo wijd en waard it in wichtich religieus sintrum mei in soad besit en opmerklike keunstwurken. 

De tsjerke waard yn 1810 yn 'e Frânske tiid ûntwijd en sletten. De skryn fan Sint-Helena waard oerbrocht nei de *Basilica di San Pietro di Castello* (Sint-Piterbasilyk fan Castello) en it renêssânse-portaal waard oan 'e gevel fan 'e *Chiesa di Sant'Aponal* (Sint-Apollinaristsjerke) wer opboud. Ek de út 1558 datearjende klokketoer waard ôfbrutsen. 

Yn 1928 waard de tsjerke op 'e nij foar de earetsjinst iepene en tabetroud oan de *Ordo Servorum Mariae*. Yn 'e jierren dêrnei waard de skryn fan Sint-Helena werom brocht nei de tsjerke. Ek it oarspronklike portaal kearde werom. 

De 50 meter hege klokketoer waard neffens in plan fan 'e arsjitekt Forlati yn 'e jierren 1950 boud en krige yn 1958 seis nije klokken. 

Yn oktober ferlieten de muontsen de parochy en waard de tsjerke oerdroegen oan Salesiaanske preesters.

## Ynrjochting
It oarspronklike alterstik fan 'e Oanbidding fan Sint-Helena en de Trije Kenings (1525 -1526) fan Jacopo Palma, dat yn de Frânske tiid stellen waard, hinget tsjintwurdich yn de *Pinacoteca di Brera*. It hjoeddeiske alterstik yn 'e tsjerke is in kopy fan in alterstik fan 'e neogoatyske *Chiesa dei Sette Santi Fondatori* (Tsjerke fan 'e Sân hillige Stifters) yn Florâns. In soad oare kostbere skilderijen fan 'e tsjerke binne tsjintwurdich yn 'e *Gallerie dell'Accademia*. De skryn fan Sint-Helena stiet ûnder it alter fan 'e Sint-Helenakapel. 

## Kleaster
Nei de ûntwijing yn 1807 waarden de kleastergebouwen foar in part ôfbrutsen. Bewarre bleau in 15e-iuwske kleastergong. De fontein yn it sintrum fan 'e kleastergong is 18e-iuwsk. 

## Ofbylden

Ofbyld:Church Sant'Elena (Venice) Altarpiece.jpg|*Alterstik*
Ofbyld:Church Sant'Elena (Venice) Side chapel.jpg|*Sint-Helenakapel*
Ofbyld:Church Sant'Elena (Venice) Cloister.jpg|*Krúsgong*
Magenta

## Geografy
*Magenta (Itaalje), in plak yn 'e Italjaanske regio Lombardije
**Slach by Magenta, in fjildslach by dy stêd yn 1859 tusken Frankryk en Eastenryk
*Magenta (Frankryk), in plak yn it Frânske departemint Marne
*Magenta (Nij-Súd-Wales), in plak yn 'e Australyske steat Nij-Súd-Wales

## Muzyk
*Magenta (Ingelske band), in Ingelske folkrockband
*Magenta (Noarske band), in Noarske alternative rockband
*Magenta (Welske band), in Welske progressive rockband

## Oar
*''Magenta'' (film), in Amerikaanske film út 1996
*Magenta (RER), in stasjon yn Parys fan 'e Réseau Express Régional, in hegesnelheidstrein
*Magenta Air, in Perûviaanske loftfeartmaatskippij
*A.S. Magenta, in Nijkaledoanyske fuotbalklub
*MAGENTA, in  blokkoade foar telekommunikaasje
*maginta, in kleur dy't de midden hâldt tusken read en pears
Pigmint

In **pigmint** (fan it Frânske *pigment*) is in stof dy't kleur oan eat jout. Dat dogge pigminten troch harren stofeigen weachlingteselektive absorpsje fan ljocht. It is in natuerkundich proses dat ferskilt fan fluoresinsje, fosforesinsje en oare foarmen fan luminesinsje (wêrby't in stof sels ljocht ôfjout). De measte materialen absorbearje beskate weachlingten fan ljocht, mei as gefolch dat se foar it each de kleur krije fan it oerbleaune, net-absorbearre ljocht. As in materiaal bygelyks alle read en alle blau ljocht absorbearret, mar gjin grien ljocht, sil it der foar it each grien útsjen, om't it ljocht fan dy kleur wjerkeatst wurdt. Pigminten dy't minsken útkeazen hawwe om as kleurstof te fungearjen, hawwe lykwols yn 'e regel bysûndere eigenskippen dy't se gaadlik meitsje om oare materialen mei te kleurjen. 

Pigminten wurde brûkt foar it kleurjen fan û.m. ferve, inket, tekstyl, kosmetika, plestik en itenswaren. In betingst foar in pigmint is dat it yn hege mjitte kleur ôfjaan moat oan oare stoffen dêr't it mei yn kontakt komt. In oar betingst is dat it by keamertemperatuer in stabile fêste of eventueel floeibere foarm hawwe moat. De measte pigminten hawwe de foarm fan in fyn poeier. Om't sokke stoffen har faak min oan oare materialen hechtsje wolle, is gauris ferlet fan in bynmiddel (ek wol in 'fehikel' neamd), dat foar adheezje soarget. Pigminten dy't net in permaninte kleur ôfjouwe, wurde flechtich neamd. De kleuren dy't sokke stoffen ôfjouwe, ferdizenje troch ferrin fan tiid of troch bleatstelling oan sinneljocht. Ek komt it foar dat se krekt tadûnkerje en úteinlik swart wurde.

Pigminten komme fan natuere foar yn 'e sellen fan planten en bisten. By de minske befetsje bygelyks frijwol alle sellen pigmint dy't foarkomme oan it oerflak fan 'e hûd en de eagen en yn it hier. Wat mear pigmint in minske yn 'e hûd hat, wat dûnkerder syn hûdskleur. Minsken en bisten dy't troch de ôfwiking albinisme alhiel gjin pigmint hawwe en oanmeitsje, wurde albino's neamd. Sokken hawwe gjin beskerming tsjin 'e ultrafiolette strieling yn it sinneljocht en moatte dêrom út 'e sinne bliuwe as se net fuortendaliks ferbrând reitsje wolle. Foar kleuring fan materialen hat de minske histoarysk organyske pigminten wûn út beskate planten (lykas wede en indigo) en út beskate bisten (lykas de poarperslak). Oare, anorganyske, pigminten komme út beskate grûn- of stiensoarten. Yn 2006 waard wrâldwiid foar 7,4&nbsp;ton oan pigminten ferhannele. Yn 2009 gie yn 'e ynternasjonale hannel yn pigminten sa'n $20,5&nbsp;miljard om.
Froulikheid

**Froulikheid** of **froulikens** is in begryp dat in rige skaaimerken, manearen fan hâlden en dragen en maatskiplike rolpatroanen omfiemet dy't tradisjoneel assosjearre wurde mei froulju en famkes. It is in sosjaal konsept, dat ûnderskaat wurde moat fan 'e biologyske definysje fan it froulik geslacht. It tsjinstelde fan froulikheid is manlikheid, mar sawol froulju as manlju kinne skaaimerken fan froulikheid (en manlikheid) fertoane. In man dy't him (tefolle) op froulike wize hâldt en draacht, wurdt wol omskreaun as 'ferweakke' of 'androgyn'. Oarsom, as in famke skaaimerken fan manlikheid fertoant, neamt men har gauris in wyldkat (of tsjintwurdich mei in Ingelsk lienwurd ek wol in *tomboy*). As in frou sokke skaaimerken fertoant, sprekt men gauris minachtsjend fan in 'manwiif'.

Hokker eigenskippen en manearen fan hâlden en dragen assosjearre wurde mei froulikheid, ferskilt per kultuer en tiidrek. Wat men yn 'e iene kultuer of perioade tige froulik fynt, kin yn in oare kultuer of perioade as 'ûnfroulik' bestimpele wurde. Itselde is wier oangeande manlikheid. Yn 'e njoggentjinde iuw gou de dandy bgl. as it toanbyld fan manlikheid, wylst dy hjoed de dei as ferweakke (oftewol: fierstente froulik) beskôge wurdt. Eigenskippen dy't yn 'e Westerske wrâld ornaris mei froulikheid ferbûn wurde, binne sêftens, empaty, gefoelichheid en in beskate mjitte fan nederichheid of alteast beskiedenheid.

Dêrnjonken hat froulikheid faak ek in noarmative fysike ynfolling. Yn 'e Westerske kultuer wurdt froulikheid datoangeande oer it algemien ûnder mear assosjearre mei in slank, net oermjitte spierd lichem, mei folle, rûne boarsten, in smelle mul en brede(re) heupen (it saneamde sânrinnerfiguer), en fierders in glêde, ûnskeinde hûd dy't frij is fan hier, útsein op 'e holle, dêr't it hier lang droegen wurdt.

Yn it Westen, dêr't geslachtsidentiteiten yn 'e regel redusearre wurde ta twa geslachtsrollen, spylje ferwachtings oer froulikheid en manlikheid in rol by de ynstânhâlding fan dy geslachtsdichotomy (of binêre geslachtsidentiteit). Feministyske filosofen en teoretisy sjogge yn it konsept 'froulikheid' en de ynfolling dêrfan, de hân fan wat se it patriargaat neame: de elite fan 'e manlike sekse dy't froulju tûzenen jierren op frijwol alle maatskiplike mêden oerhearske en mei opset sin lyts holden hat. Neffens de Amerikaanske feministe Betty Friedan, dy't in wichtige rol spile by de Twadde Feministyske Weach fan 'e 1960-er jierren, wie yn dat ramt ien fan 'e manearen om froulju derûnder te hâlden troch in byld fan froulikheid (en dêrmei fan froulju) te skeppen as eat dat passyf, bernich en ôfhinklik (fan manlju) wie.
Donkerblau

**Donkerblau**, ek **dûnkerblau**, is in kleur dy't beskôge wurdt as in donkere tint fan blau. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in primêre kleur yn 'e sin dat it blau is mei in fermindere yntinsiteit. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it lykwols in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch syaan te mingen mei maginta (en yn 'e praktyk ek swart). 
__TOC__
## Tinten donkerblau

## Sjoch ek
*blau
*ljochtblau
Ljochtgiel

**Ljochtgiel** of **ljochtgeel** is in kleur dy't beskôge wurdt as in ljochte tint fan giel. It is in webkleur fan it X11-kleursysteem. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch it fermingen alle trije primêre kleuren (read, grien en blau). By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it lykwols in primêre kleur, yn 'e sin dat it giel is mei in gruttere as normale yntinsiteit.
__TOC__
## Tinten ljochtgiel

## Sjoch ek
*giel
*krêm (kleur)
Hôpital René-Huguenin

It **René-Huguenin Hospitaal** (*Hôpital René-Huguenin*) is in akademysk sikehûs yn Saint-Cloud, Île-de-France. 

It is in part fan it *Institut Curie* en in learklinyk fan Universiteit fan Versailles. It sikehûs waard yn 2010 stichte en ferneamd nei René Huguenin, professor yn de patology en direkteur fan it *Institut Gustave Roussy*. 

## Keppeling om utens
*Webstee René Huguenin Hospital
Krêm (kleur)

**Krêm** is in kleur dy't yn 'e regel beskôge wurdt as in tint fan wyt of fan giel. It wurdt op ferskate manearen omskreaun, bgl. as in tige bleek giel of as in brutsen wyt. Krêm kin sjoen wurde as de pastelkleur fan giel, krekt sa't rôze dat is fan read. 

## Etymology
De namme 'krêm' komt fan it Frânske wurd *crème*, mei as oarspronklike betsjutting "rjemme". As kleur wurdt krêm dan ek noch altyd definiëarre as de kleur fan 'e rjemme fan molke, produsearre troch kij dy't weidzje yn greiden dy't ryk binne oan planten mei giele karotenoïde pigminten. Rjemme, it fetste part fan 'e molke, wurdt brûkt om troch klopjen slachrjemme, of troch tsjernjen bûter fan te meitsjen. Slachrjemme behâldt de krêmkleur, mar bûter wurdt wat gieliger. 

## Kleurtechnyk
By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is krêm in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch it fermingen alle trije primêre kleuren (read, grien en blau). By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it lykwols in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch de primêre kleur giel oan te mingen mei hiel lyts bytsje maginta.

## Foarkommen
Yn 'e natoer hawwe ferskate bisten krêmkleurige pelsdielen. Sûchdieren hawwe faak in ljochtere kleur op 'e hals en de bealch, dy't gauris krêmkleurich is. Yn 'e moade binne 'wite' smokingjaskes ornaris krêm- of ivoarkleurich, sadat der in licht kontrast ûntstiet mei it echt wite boesgroentsje dat derûnder droegen wurdt. Yn 'e binnendoararsjitektuer wurdt de kleur krêm faak brûkt as in foarm fan brutsen wyt foar it skilderjen fan muorren of houtwurk. By *[[anime]]*, in soarte fan Japanske tekenfilm, wurdt krêm gauris brûkt as hûdskleur.

## Sjoch ek
*brutsen wyt
*wyt
Daniël de Blocq van Haersma de With

Jhr. **Daniël de Blocq van Haersma de With** (Mitselwier, 28 juny 1850 − De Bilt, hûs Terre Neuve, 16 jannewaris 1928) wie in Nederlânsk bestjoerder.

## Biografy
De With wie in telch út it laach De With en in soan fan grytman en boargemaster jhr. mr. Jan Minnema van Haersma de With (1821-1889) en Jacoba Cecilia Coenradina van Boelens (1822-1864). Hy boaske yn 1891 mei Henriëtta Wilhelmina van Naamen (1864-1950), telch út it laach Van Naamen, mei wa't er in dochter krige.

De With promovearre yn 1875 oan de Universiteit Utert op stellingen yn de rjochten. Dêrnei waard er yn 1879 boargemaster fan gemeente De Bilt wat er oant 1907 bliuwe soe.
Hy besette teffens ferskate oare funksjes, ûnder oare dy fan *hoogheemraad* fan Lekdijk Benedendams en de IJsseldam, fan 1896 oant 1920.

Jhr. mr. D. de Blocq van Haersma de With stoar yn 1928 yn de âldens fan 77 jier.
Marburg

**Marburg an der Lahn** is in stêd yn 'e Dútske dielsteat Hessen en ien fan Dútslâns âlde universiteitsstêden. De stêd leit oan 'e Lahn en foarmet it bestjoerlik sintrum fan 'e lânkring Marburg-Biedenkopf. Marburg hie op 31 desimber 2018 76.851 ynwenners. 

De stifting fan 'e *[[Philipps Universiteit Marburg|Philipps-Universität]]* yn 1527 hat fan grutte ynfloed west op 'e ûntwikkeling fan 'e stêd. It is de âldste protestantske universiteit fan 'e wrâld. 

Yn it protestantske Marburg waarden yn 1529 de "Marburger Godstsjinstpetearen" holden tusken lutherske en kalvinistyske fertsjintwurdigers. Oan 'e petearen namen û.o. de bekende herfoarmers Maarten Luther, Philipp Melanchthon, Huldrych Zwingli en Martin Bucer diel. 
  
Marburg stiet bekend om de midsiuwske tsjerken. De *[[Elisabethkirche (Marburg)|Elisabethkirche]]* is ien fan 'e earste suver goatyske tsjerken noardlik fan 'e Alpen bûten Frankryk. Dêrnjonken hat de stêd in goed bewarre histoarysk sintrum en in grut midsiuwsk kastiel. Marburg wie tusken 1600 en 1850 in slieperige stêd, sadat der foar in soad gebouwen gjin jild wie om se te ferfangen troch nijbou. 

Yn 'e 19e iuw waard de stêd troch romantisy ûntdutsen en in soad fertsjintwurdigers fan 'e romantyk besochten de stêd om dêr te wenjen, te ûnderwizen of te studearjen. Ien fan 'e meast bekenden wiene de bruorren Grimm, dy't hjir in soad mearkes sammelen. De toer fan Rapûnzel stiet yn Marburg en oan 'e oare kant fan 'e Lahn yn in gebiet mei de namme Schwalm droegen famkes eartiids reade kapkes.  

In soad gebouwen yn 'e stêd binne yn de jierren 1970 restaurearre en foar dat krewearjen waard Marburg ûnderskieden mei in soad ynternasjonale prizen.

## Ofbylden

Alte Universität Marburg.jpg|Alde Universiteit.
Elisabethkirche MR von SO.jpg|Elisabethtsjerke.
Rathaus Marburg 1.jpg|Riedshûs.'
Johannes Tilkema

**Johannes Tilkema** (Easternijtsjerk, 18 april 1916 – 18 oktober 1992) wie in Nederlânsk politikus fan de CHU.

Nei de mulo gie er yn 1932 as folontêr oan 't wurk by de gemeentesekretary fan Eastdongeradiel. Hy brocht it dêr ta 2e amtner ear't er ein 1946 as haadkommys yn tsjinst kaam by de gemeente Hinnaarderadiel. Goed sân jier letter folge er dêr W. Vellinga op as gemeentesekretaris. Yn april 1962 waard Tilkema beneamd ta boargemaster fan Oldemarkt yn de Kop fan Oerisel. Oldemarkt fusearre yn 1973 mei de gemeenten Blankenham en De Kúnder ta de gemeente IJsselham dêr't er boargemaster fan waard. Tilkema bleau dêr boargemaster oant 1977. 

Yn 1992 stoar er yn de âldens fan 76 jier.
Supermarine S.6B

De **Supermarine S.6B** wie in Britske race-wetterfleanmasine mei twa grutte driuwers ûntwurpen troch Reginald Joseph Mitchell (1895-1937) fan it bedriuw Supermarine foar it winnen fan de Schneider Trophy yn 1931. It tastel waard ûntwikkele út de Supermarine S.6 en krige in krêftiger motor en oanpaste driuwers. Op grûn fan de ûnderfining by de bou fan dit tastel waard de Supermarine Spitfire mei in Rolls-Royce Merlin motor ûntwikkele. 

De S.6B S1595 wûn de Schneider Trophy 1931 mei in topfaasje fan 547,2 km/o. It tastel is hjoed-de-dei te sjen yn it Science Museum yn Londen.
Santjin dagen letter wie it de S.6B S1596, flein troch Flt Lt. George Stainforth, dy't mei in faasje fan 655,67 km/o it wrâldfaasjerekord ferbruts. 

## Technyske gegevens


File:Rolls-Royce R and Supermarine S 6B.jpg|In S.6B yn oanbou
File:Supermarine S6B Science Museum.jpg|*Fixed pitch*-propeller fan metaal, Supermarine S.6B, S1595 yn it  London Science Museum


## Literatuer
* C.F. Andrews, E.B. Morgan: *Supermarine Aircraft since 1914.* Putnam, Londen 1987, ISBN 0-85177-800-3.
* William Green: *Supermarine's Schneider Seaplanes.* Yn: *Flying Review International.* Diel 10, nû. 11, july 1967.
* Jim Winchester: *Supermarine S.6B.* Yn: *Concept Aircraft. Prototypes, X-Planes and Experimental Aircraft.* Grange Books plc., Kent 2005, ISBN 978-1-84013-809-2.
Ljochtgrien

**Ljochtgrien** is in kleur dy't beskôge wurdt as in ljochte tint fan grien. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch de ferminging fan grien mei blau en read, mar by subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch syaan te mingen mei giel (en yn 'e praktyk ek mei swart).
__TOC__
## Tinten ljochtgrien

1) SGBUS is it iepenbier ferfiersbedriuw fan Singapoer

## Sjoch ek
*grien
*donkergrien
Donkergrien

**Donkergrien**, ek **dûnkergrien**, is in kleur dy't beskôge wurdt as in donkere tint fan grien. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in primêre kleur yn 'e sin dat it grien is mei in fermindere yntinsiteit, mar by subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch syaan te mingen mei giel (en yn 'e praktyk ek mei swart).
__TOC__
## Tinten donkergrien

1) in offisjele kleur fan 'e Steatsuniversiteit fan Michigan (MSU)
1) in kleur fan it Natural Color System (NCS), in kleursysteem dat benammen in soad yn Skandinaavje brûkt wurdt
1) in offisjele kleur fan 'e Universiteit fan Noard-Teksas (UNT)

## Sjoch ek
*grien
*ljochtgrien
Ljochtgriis

**Ljochtgriis** is in kleur dy't beskôge wurdt as in tint fan griis. It kin omskreaun wurde as in ljochte, sulvereftige kleur. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is ljochtgriis in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch it mingen fan alle trije primêre kleuren. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) jildt yn teory itselde, mar yn 'e praktyk wurdt ljochtgriis dêr produsearre troch inkeld in bytsje swart te brûken. 
__TOC__
## Tinten ljochtgriis

## Sjoch ek
*griis
*sulver (kleur)
The Twilight Zone Magazine

***The Twilight Zone Magazine*** wie yn 'e 1980-er jierren in Amerikaansk tydskrift, dat úteinsette as de papierrene ferzje fan 'e doe populêre tillefyzjesearje *[[The Twilight Zone]]*. Krekt as inkele oare publikaasjes, lykas *[[Omni Magazine]]* en *[[Night Cry (tydskrift)|Night Cry]]*, waard *The Twilight Zone Magazine* publisearre troch Montcalm Publishing, in útjouwerij dy't eins bekender wie omreden fan syn neakenblêden, lykas *[[Gallery (tydskrift)|Gallery]]*.

## Ynhâld
Yn *The Twilight Zone Magazine* waard (koarte) fiksje publisearre fan it horrorsjenre, mei dêropta ek (mar folle minder) fantasy en (noch minder) fiksje dy't nei science fiction nige. It blêd omfieme fierders resinsjes fan horrorfilms en artikels oer de oarspronklike tillefyzjesearje dêr't it nei ferneamd wie en letter oer de nije searje (*[[The New Twilight Zone]]*). Teffens waarden der artikels yn publisearre oer ferskate oare ûnderwerpen út 'e hoeke fan it horrorsjenre. *The Twilight Zone Magazine* wie yn 'e 1980-er jierren yn 'e Feriene Steaten it betrouberste medium foar koarte horrorfiksje.

## Skiednis
*The Twilight Zone Magazine* sette yn april 1981 útein mei T.E.D. Klein as haadredakteur. It tydskrift wie yn 't earstoan tige súksesfol, en tsjin 1983 hie it in oplaach fan 125.000 eksimplaren. Dêrmei groeide *The Twilight Zone Magazine* fêstige tydskriften op it mêd fan spekulative fiksje, lykas *[[Analog Science Fiction and Fact|Analog]]*, foarby. Yn 'e tiid dat Klein haadredakteur wie, publisearre *The Twilight Zone Magazine* wurk fan auteurs fan namme, lykas Harlan Ellison, Stephen King, Pamela Sargent en Peter Straub. Oare skriuwers brochten yn it blêd harren earste of iere wurk út, lykas Lois McMaster Bujold.

Ein 1985 waard Klein as haadredakteur opfolge troch Michael Blaine. Fan maart 1986 ôf wie Tappan King haadredakteur fan *The Twilight Zone Magazine*, in funksje dy't er kombinearre mei it haadredakteurskip fan 'e susterpublikaasje *[[Night Cry (tydskrift)|Night Cry]]*. Yn 'e twadde helte fan 'e 1980-er jierren rekke it mei *The Twilight Zone Magazine* yn it neigean. Uteinlik waard besletten it tydskrift op te heffen. De lêste edysje wie dy fan juny 1989.
Skyla Novea

**Skyla Novea**, echte namme ûnbekend (Miami, 7 maaie 1994), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Ginger Elle, Percilla Riclof, Mayleena Smith en Nena Starzz. Hja sette yn 2013 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films. 

## Libben en karriêre
Skyla Novea waard yn 1994 berne yn Miami, yn 'e Amerikaanske steat Floarida, mar groeide op yn Noard-Karolina. Yn 2013, doe't se njoggentjin jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se anno 2019 yn mear as 90 films spile. Har earste anale sêne hie Novea yn *Bombshell Skyla Novea*, in film dy't op 20&nbsp;maart 2017 opnommen waard. Har earste sêne mei dûbele penetraasje waard op 11&nbsp;septimber 2017 opnommen foar de film *Brazzers House&nbsp;2: Day&nbsp;2*.

Under har karriêre wurke Skyla Novea û.m. foar sokke foaroansteande filmstudio's as Adam & Eve, Digital Sin, New Sensations, Elegant Angel, Digital Playground en Mile High Media. Fierders hat se ek in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America. Se hat gearwurke mei kollega-aktrises as Nicole Aniston, Dani Jensen, Keisha Grey, Kelsi Monroe, Rachel Roxxx en Kristina Rose, en mei manlike tsjinspilers as James Deen, Manuel Ferrara, Tommy Gunn, J-Mac, Sean Lawless, Keiran Lee, Logan Long, Ramon Nomar en Mr. Pete.

## Lichemsskaaimerken
Skyla Novea is blank, mei brune eagen en read hier dat se gauris blondearret. Se hat in soad skeinspruten yn it gesicht. Neffens har offisjele opjefte is se 1.72&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 61&nbsp;kg, en cupmaat 34D. Dêrfoar ûndergie se yn 2016 in boarstfergruttingsoperaasje. Foartiid hie se in (natuerlike) C-cup. Novea hat gjin tatoeaazjes. Behalven de wenstige gatsjes yn 'e earlellen hat se ek in tongpiercing, in nâlpiercing en in piercing troch har lofternoaswjuk.

## Keppelings om utens
* Skyla Novea op Twitter
* Skyla Novea op Instagram
* Biografy en filmografy fan Skyla Novea yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Skyla Novea yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Skyla Novea op ''FreeOnes''
Ljochtoranje

**Ljochtoranje**, ek **weboranje** of **ynternetoranje** neamd, is in kleur dy't beskôge wurde kin as in ljochte tint fan oranje of, wat ek mooglik is, as in dûnkere tint fan giel. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is ljochtoranje in sekundêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch it mingen fan read mei grien ljocht. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it ek in sekundêre kleur, produsearre troch de ferminging fan giele mei magintakleurige ferve of inket. 
__TOC__
## Ljochtoranje en oranje
Yn it X11-systeem fan webkleuren wurdt ljochtoranje feitliks 'oranje' neamd. Ornaris wurdt mei oranje lykwols in dûnkerder tint fan deselde kleur bedoeld, dy't it oranje fertsjintwurdiget sa't dat yn 'e kleuresirkel foarkomt: . Ljochtoranje hâldt de midden tusken oranje en amber, dat in nei oranje niigjende tint giel is.

## Tinten ljochtoranje

1) in offisjele kleur fan 'e Universiteit fan Princeton
2) in offisjele kleur fan 'e Universiteit fan Tennessee (UT)

## Sjoch ek
*amber (kleur)
*oranje
Supermarine S.6

De **Supermarine S.6** wie in Britske wetterfleanmasine, dy't ûntwurpen waard foar it meidwaan oan de Schneider-Trophy dy't yn de jierren 1920 en 1930 holden waard. 

## Skiednis
De Supermarine S.6 wie in iensitter mei twa mânske driuwers. It ûntwerp fan yngenieur Reginald Joseph Mitchell fan de firma Supermarine waarden twa fan boud.

De wedstriid wie op 6 en 7 septimber 1929 yn Calshot Spit, Ingelân. Ien *S.6* waard diskwalifisearre en de oare, mei Flight Lieutenant H.R.D. Henry Richard Waghorn oan de kneppel, helle mei in trochsneedfaasje fan 528,88 km/o it earste plak.

Op 12 septimber 1929 fleach Augustus Orlebar mei itselde tastel 575,7 km/o, it doetiidske wrâldrekord foar wetterfleantugen.

Foar de Schneider-Trophy 1931 revisearre Mitchell de *S.6* en krige er gruttere driuwers. Dy ferzje waard oantsjut mei *S.6A*. Tagelyk boude er de Supermarine S.6B, dy't úteinlik foar de race brûkt waard en wûn.

## Technyske gegevens

## Literatuer
* C.F. Andrews, E.B. Morgan: *Supermarine Aircraft since 1914.* Putnam, Londen 1987, ISBN 0-85177-800-3.
* William Green (Hrsg.): *Supermarine's Schneider Seaplanes.* Yn: *Flying Review International.* Diel 10, nû. 11, july 1967.
* *The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982–1985).* Orbis Publishing, Londen 1985.
* Jim Winchester: *Supermarine S.6B.* In: *Concept Aircraft. Prototypes, X-Planes and Experimental Aircraft.* Grange Books plc., Kent 2005, ISBN 978-1-84013-809-2.
Salt Lake Temple

De **Salt Lake Temple** is in timpel oan it *Temple Square* yn it sintrum fan Salt Lake City yn 'e Amearikaanske steat Utah. It is de grutste timpel fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen. 

## Skiednis
Mei de bou fan 'e timpel waard op 6 april 1853 útein set. Brigham Young, de twadde presidint en profeet fan 'e Mormoanske mienskip, lei de earste stien foar it bouwurk. Ynearsten soe sânstien foar de bou út in lokaal stiengat brûkt wurde, mar it die bliken dat dy stien ûngeskikt wie. Sûnt 1858 waard granyt út de *Little Cottonwood Canyon* helle, sa'n 30 kilometer súdeastlik fan de boulokaasje. It ferfier dêrfan folge mei okseweinen en sûnt 1869 oer it spoar. 

De bou rekke jimmeroan wat efterop en mei de ferfolging fan 'e Mormoanen kaam yn 'e jierren 1880 de bou hielendal stil te lizzen. Nei it ôfskaffen fan 'e polygamy yn 1890 en it dêrmei gearhingjende ein fan 'e ferfolging, koe it wurk wer trochgong fine. Doe't de bou lang om let foltôge wie, wijde Wilford Woodruff de timpel op 6 april 1893 yn; krekt fjirtich jier letter nei de earstestienlizzing. 

De timpel is 64 meter heech en stiet op in grûnoerflak fan likernôch 23.500 m² en foarmet it sintrum fan it 40.000 m² grutte Temple Square. Lykas mei alle timpels fan 'e Mormoanske mienskip is de tagong allinne mooglik foar eigen leden mei tastimming fan harren eigen biskop.

It foar de timpel lizzende frij tagonglike *Main Street Plaza* waard yn 1999 foar USD 8.100.000 troch de stêd oan 'e Mormoanen ferkocht. Dêrmei waard de grûn partikulier terrein dêr't de Mormoanske regels jilde. Buorden meitsje de besiker dúdlik dat eltse persoan sûnder opjefte fan reden de tagong ta it terrein wegere wurde kin. Oanlieding foar it setten fan 'e buorden wie in frijend homopear, dy't op fersyk wegeren it hiem te ferlitten en fan hiemfredebrek beskuldige waarden.

## Symbolyk
Yn it Mormoanske leauwe foarmet symbolyk in wichtich tema. Oan 'e timpel is in soad symboalyske dekoraasje te sjen. Ek binne der symboalen fan de frijmitselderij oanbrocht. De gouden ingel Moroni op de spits fan 'e toer symbolisearret de ingel út Iepenbiering 14:6.

## Ynterieur
Yn 1912 besletten lieders fan 'e Mormoanske mienskip it boek *The House of the Lord* út te jaan. Dêryn waarden ek swart-wyt foto's fan it ynterieur publisearre. It boek folge nei't in jier earder in lid sûnder tastimming sels foto's fan it ynterieur makke hie. Ut de publikaasje stamme ûndersteande foto's fan it ynterieur. 


Council Room of the First Presidency and the Twelve Apostles 02.jpg|*Romte foar de presidint en tolve apostels.*
Salt Lake temple baptismal font.jpg|*Doopfont.*
View in main assembly room, fourth floor, looking west 02.jpg|*Seal foar gearkomsten.*


Hall or corridor on first or ground floor of temple.jpg|*Gong.*
Celestial Room, looking east from the veil.jpg|*Himelske Seal.*
Plate 27—The Holy of Holies.png|*It hillige fan it hillige.*
Sint-Helenakatedraal (Helena)

De **Sint-Helenakatedraal** (Ingelsk: *Cathedral of Saint Helena*) is de katedraal fan it roomske bisdom Helena yn Helena yn 'e Amerikaanske steat Montana.  

## Skiednis
It bisdom Helena waard yn 1884 stifte. 

De fan komôf Eastenryksk-Hongaarske arsjitekt en yn 1880 nei de Feriene Steaten emmigrearre Albert Olszewski von Herbulis (1861–1928) krige de opdracht foar de bou. Model foar de tsjerke stie de Votifkirche yn Wenen. 

De bou fan de oan Helena fan Konstantinopel wijde tsjerke sette yn 1908 útein, wylst de earste misse yn 1914 fierd waard. De foltôging fan it bouwurk en de wijing duorre lykwols noch oant 1924. 

In searje fan ierdskoddings dy't Montana yn 1935 trof, skeinde de súdlike toer fan de katedraal. Yn 1938 waard de weropbou ôfsletten. 

De katedraal waard fan binnen yn 'e jierren 1950 restaurearre. Ut dy tiid datearje ek it brûnzen altersiboarium en it fergulden fan it ynterieur. 

Yn 1980 waard de katedraal yn it *[[Nasjonaal Register fan Histoaryske Plakken|National Register of Historic Places]]* ynskreaun.

## Bou en ynterieur
De Helenakatedraal is in neogoatyske, krúsfoarmige basilyk mei in gevel mei dûbele tuorren.  

De tsjerke hat 59 glês-yn-leadramen fan 'e firma Franz Xaver Zettler út München. Op 37 ramen wurdt de skiednis fan Adam en Eva oant dy fan 'e Tsjerke fan 'e 20e iuw toant. 

It oargel waard yn 2008 ferboud en fergrutte, sadat it tsjintwurdich mear as 2.300 pipen telt.
United States Air Force Academy Cadet Chapel

De **United States Air Force Academy Cadet Chapel** is in religieus gebou op it terrein fan de United States Air Force Academy by Colorado Springs yn de Amearikaanske steat Kolorado. De kapel waard tusken 1959 en 1953 boud neffens it plan fan it arsjitektenburo Skidmore, Owings en Merrill. De bou fan de modernistyske kapel folge út de winsk om oan alle kadetten, fan hokker leauwe ek gebedsromten, biede te kinnen. Neffens de USAFA is de kapel bûten de natuermonuminten fan de steat it meast besochte toeristyske kultuermonumint fan Kolorado en mear as ien miljoen minsken bringe alle jierren in besite oan de tsjerke.

## Beskriuwing
It meast opfallend oan de 85 meter lange kapel binne de 17 spitsen mei in hichte fan 46 meter. Yn it oarspronklike ûntwerp gyng it om 21 spitsen, mar it beskikbere jild makke dat it tal werom brocht waard nei santjin.  

De basis fan de bou wurdt foarme troch in stalen skelet dat mei aluminiumeleminten omklaaid waard. Tusken de beklaaiïng fan aluminium soargje glêzen flakken foar it ferljochtsjen fan it protestantske diel fan it gebou. It foarmet it grutste diel fan it gebou en der is plak foar 1.200 minsken. Under de protestantske tsjerke binne in roomsk-katolike kapel en (lytsere) romtes foar oare godstsjinsten, lykas in joadske en boedistyske seal. Noch in ferdjipping leger is in romte foar oanhingers fan de Islaam De romtes fan de ferskate godstsjinsten binne allegear ûnder ien dak, mar hawwe wol eigen tagongen.

De USAFA stelt de romtes fan de kapel ek beskikber as troulokaasje foar ôfswaaiers fan de fiif militêre akademy's fan de Feriene Steaten (USMA, USNA, USAFA, USCGA en USMMA), oare aktive wurknimmers út de omkriten fan de Amerikaanske Loftmacht, famyljeleden fan it aktive USAFA-persoaniel en fan de militêren, dejingen dy't ûnderskieden binne mei de *Silver Star*, it *Purple Heart* of oare hege ûnderskiedings en famyljeleden fan fallen soldaten.

## Underskiedings
Fanwegen de útsûnderlike arsjitektuer fan de Air Force Academy Cadet Chapel binne de folgjende ûnderskiedings ferliend:

* 1964: The R.S. Reynolds Memorial Award
* 1965: Silver Medal of Honor: Design and Craftsmanship
* 1996: Twenty-five Year Award

Yn 2004 waard it hiele terrein fan de USAFA mei de kapel mei it ynskriuwen yn it National Historic Landmarks in Colorado in monumint fan nasjonaal belang.
## Ofbylden

File:Founder's Day parade U.S. Air Force Academy.jpg|*Militêre parade by de kapel*
File:AFA Catholic Chapel.jpg|*Ynterieur katolike kapel* 
File:Shroud of Turin 3D Statue at US Air Force Academy Catholic Chapel, photo by Chris Waits.jpg|*3D-byld fan de [[Lykklaad fan Turyn]] yn de roomske kapel* 
File:AFA Jewish Chapel.jpg|*Joadske kapel*