Baywatch (telefyzjesearje)

***Baywatch*** wie in tige súksesfolle Amerikaanske tillefyzjesearje dy't alve seizoenen rûn, fan 1989 oant 1990 en fan 1991 oant 2001. De titel betsjut: "Baaiwacht". It wie in drama- en aksjesearje oer it wol en wee fan strânwachten oan 'e Kalifornyske kust by Malibu, mei as gimmick it omrinnen fan moaie minsken, benammen froulju, yn strakke baaiklean. *Baywatch* wie tige populêr. Hoewol't de searje it imago hie fral op manlju rjochte te wêzen, bestie eins 65% fan it sjoggerspublyk út froulju. De searje, dy't yn withoefolle lannen en territoaria útstjoerd waard, kin beskôge wurde as in kultureel ikoan fan 'e 1990-er jierren.

De manlike stjer fan 'e searje wie de akteur David Hasselhoff, dy't ek ien fan 'e filmprodusinten wie. Ferskate aktrises makken harren karriêre mei rollen yn *Baywatch*. Yn it foarste plak gie it dêrby om Pamela Anderson, dy't suver synonym waard mei de searje, hoewol't se mar yn fiif fan 'e alve seizoenen te sjen wie. Ek Erika Eleniak, Yasmine Bleeth, Nicole Eggert, Traci Bingham en Donna D'Errico waarden bekend troch *Baywatch*, wylst Carmen Electra har karriêre mei in rol yn 'e searje in nije ympuls joech. Yn 1999 waard foar it tsiende seizoen fan setting en it meastepart fan 'e cast wiksele, doe't *Baywatch* ferpleatst waard fan Kalifornje nei Hawaï. De lêste beide seizoenen hiet de searje dêrom ek ***Baywatch: Hawaii***. 

## Produksje
### ''Baywatch''
*Baywatch* makke syn debút mei de pilotôflevering op 'e Amerikaanske tillefyzjestjoerder NBC op 23&nbsp;april 1989. It earste seizoen sette op 22&nbsp;septimber fan dat jier útein op deselde stjoerder, mar de searje waard oan 'e ein fan dat tillefyzjeseizoen, yn maaie 1990, stopset fanwegen fan ôffallende sjochsifers. In bykommende reden wie dat de tillefyzjestudio dy't de searje produsearre, GTG Entertainment, opdoekt waard. Om't se fûnen dat de searje potinsje hie, rjochten haadrolspiler David Hasselhoff en de betinkers anneks produsinten Michael Berk, Douglas Schwartz en Gregory J. Bonann út eigen middels The Baywatch Company op om 'e searje nij libben yn te blazen. Hasselhoff krige doe de titel fan útfierend produsint taparte.

It twadde seizoen fan *Baywatch* kaam sadwaande yn septimber 1991 op 'e Amerikaanske tillefyzje, dêr't it yn syndikaasje útstjoerd waard. De searje bliek ûnbidige populêr te wêzen, net inkeld yn 'e Feriene Steaten, mar fral ek yn it bûtenlân. *Baywatch* hie it imago fral op in manlik publyk rjochte te wêzen, om't de searje in heech 'wibelgehalte' hie mei al dy kreaze froulju mei faak grutte boarsten dy't yn lytse badpakjes omdraafden. Mar eins bestie 65% fan it sjoggerspublyk út froulju, benammen yn 'e leeftydskategory tusken 18 en 34 jier. Produsint Douglas Schwartz fertelde yn 2001 yn in fraachpetear dat de makkers fan 'e searje dêr ûndersyk nei dwaan litten hiene, en sa útfûn hiene dat de searje froulju fan dy jierren oanspriek "om't de measte froulike haadpersoanen sterke, ûnôfhinklike froulju wiene, dy't heldhaftich wiene, dy't libbens rêden, dy't gelyk wiene oan manlju."

### Spin-offsearje en tillefyzjefilms
*Baywatch* hie in spin-offsearje, *[[Baywatch Nights]]*, dy't twa seizoenen rûn, en fan 1995 oant 1997 op 'e Amerikaanske tillefyzje útstjoerd waard. Fierders waarden der trije tillefyzjefilms fan *Baywatch* makke, dy't direkt-op-fideo útbrocht waarden. De earste, **', foarme eins diel 19 en 20 fan seizoen 6 ([[1995]]-[[1996]]), dy't oarspronklik op [[22 april|22]] en [[29&nbsp;april]] [[1996]] útstjoerd waarden. De twadde, **', waard foarme troch diel 21 en 22 fan seizoen 8 (1997-1998), dy't oarspronklik op 11 en 18&nbsp;maaie 1998 útstjoerd waarden. En de trêde, **', wie in [[reüny]]film dy't yn [[2003]], twa jier nei de ein fan 'e searje, makke waard en foar it earst útstjoerd waard op [[28&nbsp;febrewaris]] fan dat jier.

===''Baywatch: Hawaii''===
Yn [[1999]], doe't de kosten fan it meitsjen fan 'e searje yn 'e omkriten fan [[Los Angeles]] hieltyd fierder oprûnen en de merk foar yn [[syndikaasje]] útbrochte [[tillefyzjeprogramma's]] kromp, besleaten de produsinten om 'e produksje te ferhúzjen nei in oare lokaasje. Yn 't earstoan wiene se fan doel om yn [[Austraalje (lân)|Austraalje]] op 'e nij te begjinnen, en se namen in [[pilotôflevering]] op mei de [[titel (namme)|titel]] ''Baywatch: Down Under''. Yn it [[plak]] dêr't dy searje opnommen wurde moast, [[Avalon (Nij-Súd-Wales)|Avalon]], yn [[Nij-Súd-Wales]], bestie der lykwols ûnder de pleatslike [[befolking]] sa'n wjerstân tsjin 'e komst fan ''Baywatch'', dat de [[gemeenteried]] dêre it near op 'e plannen lei. 

As alternatyf waard doe besletten en wyk út nei [[Hawaï]], wêrfan't it [[regear]] de produsinten in [[subsydzje]] fan [[$]]870.000 tasei. As ûnderdiel fan dy oerienkomst moast foar de produksje in pleatslike crew oannommen wurde en foar in diel ek in pleatslike [[cast]]. Der moasten teminsten 44 ôfleverings makke wurde, dy't op Hawaï (en nearne oars) opnommen waarden. Fan 'e subsydzje moast teminsten 60% yn Hawaï útjûn wurde, sadat it [[jild]] foar in grut part weromfloeie soe nei de pleatslike [[ekonomy]]. En ta einbeslút moast de namme fan 'e [[Amerikaanske steat|steat]] yn 'e titel fan 'e searje komme. ''Baywatch'' kaam sadwaande ''Baywatch: Hawaii'' te hjitten. It tsiende en it alfde seizoen fan 'e searje ([[1999]]-[[2001]]) spile yn 'e neite fan [[Honolulu]] op it strân fan [[Oähû]]. Tsjin 'e tiid dat nei dy beide seizoenen de oerienkomst mei it regear fan Hawaï ôfrûn, wie ''Baywatch'' fier oer syn hichtepunt hinne. De [[sjochsifer]]s giene omleech, en de produsinten besleaten de stekker derút te lûken. 

==Utgongspunt fan 'e plot==
''Baywatch'' draaide om in team fan [[strânwacht]]en, harren [[libben]]srêdende wurk yn see en op it lân en harren [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|ynterpersoanlike relaasjes]]. Wat dat lêste ûnderdiel oangie, hie de searje frijwat reitsflakken mei in [[soapsearje]]. Yn 'e searje kaam ek de [[strânkultuer]] yn [[Kalifornje]] (en letter [[Hawaï]]) rom oan bod, mei ferskynsels as [[surfen]], [[sinnebaaien]], [[feest]]en en [[skientme|kreaze]] minsken yn net folle bedekkende [[baaiklean]]. Oer it algemien kin ''Baywatch'' lykwols omskreaun wurde as in [[aksjesearje]], mei't de [[plot]]s fan 'e ûnderskate ôfleverings har taleine op gefaren op it strân en yn 'e see, wêrby't dramatyske ûnderwerpen as [[ferdrinking]]s, [[ierdbeving]]s, oanfallen fan [[minskesliner|minske-itende]] [[haaien]] en sels it taslaan fan [[searjemoardner]]s net út 'e wei gien waarden. 

==Rolferdieling==
;haadrollen
(werjûn op folchoarder fan opname yn 'e fêste [[cast]] en ferskining yn 'e searje)
*<small>F.P. = **' (tillefyzjefilm, 1996) 
*W.T. = **' (tillefyzjefilm, 1998) </small>
*<small>H.W. = **' (tillefyzjefilm, 2003) 

;weromkearende byrollen
(ynsafier't se nea ûnderdiel útmakke hawwe fan 'e fêste cast)

## Seizoenen

1) ôfl. 19 en 20 fan seizoen 6, útstjoerd op 22 en 29 april 1996, foarmen de tillefyzjefilm **'</small><br>
<small><sup>2</sup>) ôfl. 21 en 22 fan seizoen 8, útstjoerd op 11 en 18 maaie 1998, foarmen de tillefyzjefilm **'
3) ûnder de titel *Baywatch: Hawaii*

## Adaptaasjes
Op 'e searje *Baywatch* waard yn 2017 in film basearre, dy't ek *[[Baywatch (film)|Baywatch]]* hiet. Sechstjin jier nei it ophâlden fan 'e searje waarden de haadrollen yn 'e film fertolke troch Dwayne Johnson as Mitch Buchannon; Zac Efron as Matt Brody; Ilfenesh Hadera as Stephanie Holden; Kelly Rohrbach as C.J. Parker; en Alexandra Daddario as Summer Quinn. De film waard regissearre troch Seth Gordon en produsearre troch Paramount Pictures. Nettsjinsteande it feit dat de filmkritisy der net folle yn seagen, wie it in kommersjeel súkses dat wrâldwiid krapoan $178&nbsp;miljoen opbrocht.

*[[Pacific Blue (telefyzjesearje)|Pacific Blue]]* wie in Amerikaanske plysjesearje oer in team fan 'e plysje fan Santa Monica, wêrfan't de leden har op 'e fyts fuortbeweegden. De searje waard geregeldwei omskreaun as "*Baywatch* op 'e fyts", en rûn fiif seizoenen, fan 1996 oant 2000. Carmen Electra hie yn in ôflevering fan *Pacific Blue* in crossover yn har *Baywatch*-rol fan Lani McKenzie.

Ferskate oare Amerikaanske tillefyzjesearjes wiene op *Baywatch* basearre. *[[Son of the Beach]]* ("Soan fan it Strân"; in wurdboarterij op it Amerikaansk-Ingelske flok-/skelwurd *son of a bitch*) wie in komeedzjesearje en parody op *Baywatch* dy't fan 2000 oant 2002 útstjoerd waard. In oare parody op *Baywatch* wie it yn Floarida spyljende *[[Beach Heat: Miami]]*, dat rûn fan 2010 oant 2012, en dat in bytsje mear neakenens sjen liet. Yn 2019 sette Netflix útein mei de komeedzjesearje *[[Malibu Rescue]]*, dat ek in soarte fan parody op *Baywatch* is.

*[[Babewatch]]* is de namme fan in pornografyske parody op *Baywatch* dy't yn 1994 makke waard troch filmstudio Sin City, mei yn 'e haadrollen Rebecca Wild, Asia Carrera, Bianca Trump, Kylie Ireland, Jon Dough, Buck Adams, T.T. Boy en Tony Tedeschi. De film die it sa goed dat der noch fyftjin ferfolgen op makke waarden; diel 16 ferskynde yn 2002. In oare pornofilm dy't basearre wie op *Baywatch*, wie *[[Boobwatch]]*, út 1996, mei yn 'e haadrollen û.m. Rocki Roads, Vince Vouyer en Mike Horner. Dat wie in film fan it grutte-boarstesjenre, dy't ek troch Sin City produsearre waard.

## Yn 'e popkultuer
*Baywatch* wie it ûnderwerp fan in weromkearende grap yn 'e Amerikaanske komeedzjesearje *[[Friends]]*, dêr't freonen en hûsgenoaten Joey Tribbiani en Chandler Bing de searje suver op religieuze wize tegearre folgen. Ien kear diene se dat sels oer de tillefoan, doe't Joey tydlik yn in oar appartemint wenne. Chandler wie fereale op aktrise Yasmine Bleeth yn har rol fan Caroline Holden, en ferneamde op in stuit de hinnepyk dy't er as húsdier hold nei har, hoewol't it letter in hoanne bliek te wêzen.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan ''Baywatch''
*  De titelmuzyk fan ''Baywatch'' op YouTube
*  Ynformaasje oer ''Baywatch'' yn 'e ''Internet Movie Database''

## Sjoch ek
**[[Baywatch Nights]]*
***'
***'
***
*''Baywatch'' (film)
**[[Babewatch]]*
**[[Boobwatch]]*