Darth Maul

**Darth Maul** (útspr.: [ˈdaːɹθ ˈmɔːl], likernôch: "daarz môl"), letter koartwei **Maul**, is in fiktyf personaazje út 'e ''Star Wars''-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in Sith-ridder en de learling fan 'e Sith-master Darth Sidious. Darth Maul waard yntrodusearre yn 'e film *[[Star Wars: Episode&nbsp;I&nbsp;– The Phantom Menace]]* (1999), wêryn't er de wichtichste antagonist is. It personaazje waard yn dy film spile troch Ray Park, wylst syn dialooch ynsprutsen waard troch Peter Serafinowicz (om't de stim fan Park te heech fan toan west hawwe soe). Hoewol't Darth Maul oan 'e ein fan 'e film dea liek te gean, kearde er werom yn 'e tekenfilmsearjes *[[Star Wars: The Clone Wars (tillefyzjesearje út 2008)|Star Wars: The Clone Wars]]* en *[[Star Wars: Rebels]]*, wêryn't spile waard troch stimakteur Sam Witwer. Yn 'e film **' ([[2018]]) waard syn rol fertolke troch Park en Witwer.

==Uterlik==
Darth Maul hie yn it oarspronklike ûntwerp fan [[yllustrator]] [[Iain McCaig]] [[fear (fûgel)|fearren]] op 'e [[holle]], lykas [[Yndianen|Yndiaanske]] [[gebed]]s[[toatem]]s, mar de [[special effects]]-lju û.l.f. fan [[Nick Dudman]] dy't it ûntwerp fan [[papier]] nei wurklikheid útwurkje moasten, ynterpretearren de fearren as [[hoarn (anatomy)|hoarnen]], sadat Darth Maul dêrmei oanhelle rekke. Sadwaande krige er lichemsskaaimerken dy't ornaris mei [[Satan|de duvel]] assosjearre wurde. Syn [[gesicht]] en de rest fan syn holle is [[tatoeaazje|tatoeëarre]] yn in patroan fan [[swart]]e flakken, wat, mei Darth Maul syn [[read]]e [[hûd]] as ûndergrûn, de assosjaasje mei [[Satan]] noch fierder fuortsterket. 

==Fiktive biografy==
===Oarsprong===
De oarsprong fan Darth Maul wurdt útlein yn 'e [[ôflevering]] ''Secrets Revealed'' fan it trêde [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan 'e [[tekenfilmsearje]] ''[[Star Wars: The Clone Wars (tillefyzjesearje út 2008)|Star Wars: The Clone Wars]]'' ([[2008]]-[[2014]] en [[2020]]). Darth Maul heart ta it [[bûtenierdske wêzens|bûtenierdske ras]] fan 'e [[Zabraks]] en is ôfkomstich fan 'e [[planeet]] [[Dathomir]]. Hy is de [[soan]] fan mem Talzin, de liedster fan it dominante Nachtsustergenoatskip fan froulike brûkers fan [[de Krêft]] (of '[[hekse (mytysk wêzen)|heksen]]', sa't dy op Dathomir neamd wurde). As jong [[bern (persoan)|bern]] wurdt Maul [[ûntfierd]] troch de [[Sith-master]] [[Darth Sidious]], it [[kwea|boasaardige]] [[alter ego]] fan 'e freonlik oerkommende [[senator]] [[Sheev Palpatine]], dy't him as learling oannimt en traint yn it gebrûk fan 'e tsjustere kant fan [[de Krêft]]. 

===Yn ''The Phantom Menace''===
Darth Maul wurdt yn 'e [[Star Wars|''Star Wars''-franchise]] yntrodusearre yn 'e film ''[[Star Wars: Episode&nbsp;I&nbsp;– The Phantom Menace]]'' ([[1999]]), it earste diel fan 'e [[Star Wars-prequeltrilogy|''Star Wars''-prequeltrilogy]], wêryn't er de wichtichste [[antagonist]] is. Hy wurdt troch syn master Darth Sidious (alias senator Palpatine) stjoerd om [[keninginne]] [[Padmé Amidala]] fan [[Naboo]] [[finzen]] te nimmen, dat hja twongen wurde kin en tekenje in [[ferdrach]] dat de ynvaazje fan 'e planeet Naboo troch de [[Hannelsfederaasje]] legitimearje soe. Hy spoart har op 'e [[woastyn]]planeet [[Tatooine]] op, dêr't se oanstutsen is om't har [[romteskip]] averij oprûn hat by it trochbrekken fan 'e [[blokkade (militêre strategy)|blokkade]] dy't de Hannelsfederaasje om Naboo hinne ynsteld hat.

Op Tatooine falt Darth Maul it selskip fan Padmé oan, mar syn wraam wurdt ôfslein yn in koart gefjocht mei de [[ljochtsabel]]s troch de [[Jedi-master]] [[Qui-Gon Jinn]], dy't yn it [[gefolch]] fan 'e keninginne reizget. Padmé-en-dy witte fan Tatooine te ûntkommen en ferfetsje harren [[reis]] nei de [[haadstêd]] fan 'e [[Galaktyske Republyk]] op [[Coruscant]], dêr't Padmé foar har konflikt mei de Hannelsfederaasje stipe [[hope]]t te winnen by [[kânselier]] [[Finis Valorum]] en de Galaktyske Senaat. Op Coruscant oankommen, ljochtet Qui-Gon de [[Hege Jedi Ried]] yn dat er in Sith-ridder troffen hat, wêrfan't tocht waard dat dy al mear as [[tûzen jier]] net mear bestiene.

As it Padmé dúdlik wurdt dat se gjin help fan 'e Senaat of fan kânselier Valorum hoecht te ferwachtsjen, keart se mei Qui-Gon en dy syn [[padawan]] [[Obi-Wan Kenobi]] werom nei Naboo, dêr't se in [[militêr bûnsgenoatskip]] slút mei de [[Gunganen]], it ras fan bûtenierdske wêzens dat op Naboo lânseigen is. Troch gear te wurkjen witte de Nabooanen en de Gunganen mei feriene krêften de Hannelsfederaasje te ferslaan. As Padmé en har gefolch yn it [[klimaks (narratology)|klimaktyske]] treffen oan 'e ein fan 'e film it keninklik [[paleis]] yn 'e Nabooaanske haadstêd [[Theed]] bestoarmje, dat troch de Hannelsfederaasje beset is, treffe Qui-Gon en Obi-Wan dêr Darth Maul wer. Der ûntjout him in lang en yngeand [[duël]] mei de ljochtsabels, wêrby't Darth Maul op 't langelêst Qui-Gon [[dea]]dlik [[ferwûning|ferwûnet]]. Obi-Wan set de striid lykwols troch en hout Darth Maul úteinlik by de [[mul]] midstwa.

===Yn ''Star Wars: The Clone Wars''===
Foar de [[tekenfilmsearje]] ''[[Star Wars: The Clone Wars (tillefyzjesearje út 2008)|Star Wars: The Clone Wars]]'' ([[2008]]-[[2014]] en [[2020]]) besleat ''Star Wars''-betinker [[George Lucas]] yn [[2010]] dat Darth Maul wer ta libben brocht wurde moast. [[Dave Filoni]], de [[tillefyzjeprodusint]] fan 'e searje, sei tsjin him: "It is foarby mei him. Hy is yn twaen houd. Hoe soe dat kinne?" Neffens Filoni antwurde Lucas: "Dat wit ik net. Betink mar wat." Yn ''Star Wars: The Clone Wars'' docht sadwaande bliken dat Darth Maul syn troch Obi-Wan tabrocht ferwûnings oerlibbet om't de [[ljochtsabel]] fan Obi-Wan de wûnen daliks tichtskroeit. Hy wit himsels nei feilichheid ta te klauwen en rekket strâne op 'e [[dwinger (jiskelân)|dwinger]]planeet Lotho Minor, nei't er dêr mei de rest fan it [[ôffal]] fan Naboo dumpt is troch in jiskeromteskip. 

Fan 'e [[meganyk|meganyske]] rommel dy't er dêr fynt, boud er in seisskonkich [[sybernetika|sybernetysk]] [[ûnderlichem]] foar himsels, sadat er in [[cyborg]] wurdt. De [[pine]] dy't er trochstean moat, it [[ûnthâldsferlies]] dêr't er mei oanhelle rekket en in [[desennium]] fan isolaasje op Lotho Minor soargje der lykwols foar dat er [[geast]]lik net alhiel mear ynoarder is as er úteinlik fûn wurdt troch syn [[biologyske broer]] [[Savage Opress]], dy't útstjoerd is troch harren mienskiplike [[mem]]. Nei't er fan 'e dwingerplaneet ûntsnapt is, mjit Darth Maul himsels in gongberder foarme ûnderlichem mei twa [[skonk]]en oan.

Neitiid nimt Darth Maul syn broer Savage oan as learling en set er útein mei in [[obsesje|obsessive]] syktocht nei Obi-Wan Kenobi, dy't er ferantwurdlik hâldt foar al syn tsjinrampen en op wa't er [[wraak]] nimme wol. Syn earste kâns om dat te dwaan, en syn iennichste kâns om Obi-Wan oer it mad te kommen, mislearret as de [[tsjustere Jedi]] [[Asajj Ventress]] syn plannen trochkrúst om 'e [[preemje (opspoaringsmetoade)|priis]] dy't Savage op 'e holle hat, te ynkassearjen. Dêrop bout Darth Maul in alliânsje fan ferskate [[organisearre misdie|misdiesyndikaten]] op, besiket er de macht op 'e planeet [[Mandalore]] oer te nimmen en fermoardet de hearskeresse fan Mandalore, [[hartoginne]] [[Satine Kryze]], de [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|minneresse]] fan Obi-Wan, allegear mei as doel it ferfoljen fan syn langst nei wraak. 

Uteinlik wurdt Darth Maul as [[gangster]] sa machtich, dat syn eardere master Darth Sidious him as in bedriging begjint te sjen en him finzen nimt. Hy ûntsnapt lykwols noch foar't Sidious mei syn [[steatsgreep]] de Galaktyske Republyk ûnder fuotten hellet en ferfangt troch it [[Galaktysk Keizerryk]]. Neitiid swart er syn Sith-titel 'Darth' ôf en stiet er fierders bekend as 'Maul'.

===Yn ''Solo: A Star Wars Story''===
Yn 'e film **' (2018), dy't jierren letter spilet, komt oan 'e ein fan 'e film oan it ljocht dat Maul it masterbrein is efter it misdiesyndikaat Karmozinen Dage. De smokkelster Qi'ra ynformearret him dat de gangster Dryden Vos fermoarde is troch Tobias Beckett en dy syn trewanten, wêrby't se de belutsenens fan har jeugdfreon Han Solo en syn maat Chewbacca, en har eigen ferantwurdlikens foar de dea fan Vos, ferswijt. Maul jout Qi'ra opdracht om him op Dathomir te treffen, dêr't er oan tafoeget dat se fan no ôf oan nauwer gearwurkje sille.

### Skraste rol yn 'e ''Star Wars''-ferfolchtrilogy
Yn 'e oarspronklike ideeën fan George Lucas foar de ''Star Wars''-ferfolchtrilogy (2015-2019) hie Maul dêryn de wichtichste antagonist wêze sille as de "peetheit (*godfather*) fan 'e misdie yn it hielal". Nei't filmstudio Lucasfilm yn 2012 oernommen waard troch The Walt Disney Company, waarden Lucas syn plannen foar de ferfolchtrilogy lykwols skrast en gie men mei it ferhaal in hiel oare kant út.

### Yn ''Star Wars: Rebels''
Yn 'e tekenfilmsearje *[[Star Wars: Rebels]]* (2014-2018) moetet Maul op 'e Sith-planeet Malachor de haadpersoan Ezra Bridger, oan wa't er him yn 'e ôflevering *Twilight of the Apprentice*, út it twadde seizoen, foarstelt as "in âlde master". Hy wit it fertrouwen fan Ezra te winnen troch syn (oprjochte) syktocht nei wraak tsjin Darth Sidious en de Sith. Nettsjinsteande dat besiket er Ezra te ferlieden ta de tsjustere kant fan 'e Krêft. Hy helpt him en syn Jedi-freonen Ahsoka Tano en Kanan Jarrus om trije ynkwisiteurs te ferslaan, mar keart him dan tsjin 'e Jedi. Dy witte him lykwols te ferjeien. 

Yn 'e ôflevering *Twin Suns*, út it trêde seizoen, brûkt Maul Ezra om it skûlplak fan 'e ûnderdûkte Obi-Wan op Tatooine te ûntdekken. Ienris yn 'e woastyn fan Tatooine falt er Ezra oan, mar dyselde wurdt rêden troch Obi-Wan. Yn in gefjocht mei de ljochtsabel weeft de Jedi einlings mei syn âlde fijân Maul ôf troch him deadlik te ferwûnjen. Mei syn lêste siken freget Maul him oft er de Utkarde beskermet, en Obi-Wan antwurdet befêstigjend. Maul ferklearret dat dizze Utkarde him wreekje sil en ferstjert dan. Letter wurdt Obi-Wan toand wylst er út 'e fierte wei de jonge Luke Skywalker beächtet.

## Spilers fan 'e rol yn 'e ''Star Wars''-filmsearje

## Keppelings om utens
*Artikel oer Darth Maul yn Wookieepedia, de offisjele ''Star Wars''-Wikipedy