open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svendborg (gemeente)

**Svendborg** is een Deenske gemeente yn it súdeasten fan it eilân Fún. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling troch de âlde gemeente Svendborg mei de eardere gemeenten Egebjerg en Gudme gear te foegjen.

De gemeente hat 58.698 ynwenners (01.01.2018), in oerflak fan 415,40 km² en makket die út fan de regio Syddanmark. It grutste plak fan de gemeente is Svendborg. 
## Plakken
Varde (gemeente)

**Varde** is in gemeente yn it westen fan Jutlân yn de Deenske regio Syddanmark. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling, doe't de doedestiidske gemeente Varde mei de gemeenten Blaabjerg, Blåvandshuk, Helle en Ølgod gearfoege waard.

De gemeente Varde hat in befolking fan 50.301 ynwenners (01.01.2018) en in oerflak fan 1.240,10 km². Haadstêd fan de gemeente is Varde. 
## Plakken
Vejen (gemeente)

**Vejen** is in Deenske gemeente yn Jutlân. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling. De gemeente bestiet út de âlde gemeente Vejen en de doe ophefte gemeenten Rødding, Brørup en Holsted.

It ynwennertal fan de gemeente is 42.844 (01.01.2018). De gemeente hat in oerflak fan  813,70 km² en makket diel út fan de regio Syddanmark.

Vejen wurket tegearre mei fiif oanbuorjende gemeenten yn de saneamde *Trekantområdet* (Triangel regio).

## 10 grutste plakken
Vejle (gemeente)

**Vejle** is in Deenske gemeente yn it easten fan Jutlân.

De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 troch de lanlike gemeentlike weryndieling. De folgjende gebieten binne doe by de gemeente Vejle foege:

* de âlde gemeente Velje
* de eardere gemeente Børkop
* de eardere gemeente Egtved (mei útsûndering fan de parochy Vester Nebel, dy't by de gemeente Kolding foege waard)  
* de eardere gemeente Give (mei útsûndering fan in diel fan it fleanfjild Billund, dat by de gemeente Billund foege waard)
* de eardere gemeente Jelling
* it kerspel Grejs fan de eardere gemeente Tørring-Uldum

De gemeente hat in ynwennertal fan 114.140 (01.01.2018) en in oerflak fan 1.062,00 km². Velje makket diel út fan de regio Syddanmark en wurket mei fiif oanbuorjende gemeente gear yn de regio Trekantområdet (Triangel regio). 

De haadstêd fan de gemeente is Vejle.
## Plakken
Greve (gemeente)

**Greve** is in Deenske gemeente yn de regio Sjælland. 

De gemeente Greve waard yn 1970 foarme troch de gearfoeging fan de parochy's Greve, Karlslunde, Karlslunde Strand, Kildebrønde, Mosede en Tune. By de lannelike weryndieling fan 2007 foel de gemeente Greve bûten de feroarings. 

## Plakken
Guldborgsund (gemeente)

**Guldborgsund** is in gemeente yn de Deenske regio Sjælland, dy't ûntstie troch de weryndieling fan 2007. De gemeente bestiet út it eilân Falster en it eastlike diel fan it eilân Lolland en is gearstald út de eardere gemeentes Nykøbing Falster, Nysted, Nørre Alslev, Sakskøbing, Stubbekøbing, Sydfalster. Guldborgsund telt 61.219 ynwenners (2018). It riedshûs fan de gemeente stiet yn Nykøbing Falster, dat ek it grutste plak is. 

De namme fan de gemeente waard ûntliend oan de *sund* (dêr't yn it gebiet fan de Eastsee en yn Noarwegen in smelle Seestrjitte mei ornearre wurdt). De seestrjitte skiedt Lolland en Falster fan inoar en rint dwers troch de gemeente. 

## plakken
Holbæk (gemeente)

**Holbæk** is in gemeente op it Deenske eilân Sjælland. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling troch de gearfoeging fan de âlde gemeente Holbæk mei de eardere gemeenten Jernløse, Svinninge, Tornved en Tølløse.

De gemeente Holbæk hat 70.983 ynwenners (01.01.2018) en in oerflak fan 577,20 km². It riedshûs stiet yn Holbæk, dat ek it grutste plak fan de gemeente is. 
## Plakken
Kalundborg (gemeente)

**Kalundborg** is in gemeente yn de Deenske regio Sjælland. De gemeente ûntstie by de gemeentlike weryndieling fan 2007 en bestiet út de fiif eardere gemeentes Kalundborg, Bjergsted, Gørlev, Hvidebæk, Høng. 

It haadplak fan de gemeente is Kalundborg. 
## Plakken
Johannes Rypma

**Johannes Rypma** (Aldegea, 13 maaie 1992) is in Nederlânske sjonger en model. 

## Biografy
Johannes Rypma folge in oplieding as trekkermonteur en krige nasjonale bekendheid troch syn meidwaan yn 2012 oan it tredde seizoen fan it telefyzjeprogramma 'The voice of Holland'. Hy einige dêr as twadde. 

Syn debútsingle *Play Me* ferskynde yn febrewaris 2013 tagelyk yn twa ferzjes: in Ingelsktalige en in Fryske, mei as titel *In libben Yn 'e Rock n Roll* skreaun troch Syb van der Ploeg. Yn de maitiid fan 2013 ferskynde hy op de foarside fan it blêd *L'Homo* mei in fotoreportaazje op Mauritsius. 
Syn nûmer *In groet* dat er mei Hille de Jong makke, helle yn 2014 in 5e plak yn de Fryske Top 100. It nûmer wie in earbetoan oan harren freon Sjoerd dy ’t yn 2013 ferstoarn wie. 

Yn 2015 foarme Johannes mei Hille de Jong en Robin Lammers it rocktrio The Bounty Hunters. De band trede op yn de 'Nacht fan Fryslân' en it Feanhoopfestival. De debútsingle fan The Bounty Hunters *De weg terug* ferskynde yn maart 2017 en waard produsearre troch Nico Outhuijse, de drummer fan De Kast. Omdat de band net mei in lûdsbân optrede woe, seinen se in optreden ôf op de De Fryske Jûn fan 2018 dy’t yn AFAS Live yn Amsterdam hâlden waard.

## Diskografy
### Albums
* *Play Me* (2013)

### Singles
* *Ik wol dy*, mei Mirjam Timmer (2014)
* *In groet*, mei Hille de Jong (2013)
* *My Heart Don't Wanna Let Go* (2013)
* *Play Me / In libben yn 'e Rock & Roll* (2013) EAN: 8718521010591
* *When the lady smiles* (2012)
Lejre (gemeente)

**Lejre** is in gemeente op it Deenske eilân Sjælland. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling troch de gearfoeging fan de âlde gemeente Lejre mei de eardere gemeentes Bramsnæs en Hvalsø. De earste boargemaster fan de gemeente kaam út de gemeente Bramsnæs, is riedshûs stiet yn de eardere gemeente Hvalsø en de gemeentenamme waard ûntliend oan de âlde gemeente Lejre.

## Plakken
Odsherred (gemeente)

**Odsherred** is in gemeente op it Deenske eilân Sjælland. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling troch de gearfoeging fan de trije eardere gemeenten op it skiereilân: Dragsholm, Nykøbing-Rørvig en Trundholm. 

De gemeentlike tsjinsten binne ferspraat oer de trije eardere gemeenten yn Fårevejle Stationsby, Nykøbing Sjælland en Højby. It riedshûs stiet oan de Nyvej 22 yn Højby.

It skiereilân wurdt westlik begrinzge troch de Sejerø Bugt, noardlik troch it Kattegat en eastlik troch de Isefjord. 
## Plakken
Ringsted (gemeente)

**Ringsted** is in gemeente op it Deenske eilân Sjælland. 

Nettsjinsteande in tal jierren fan underhanneljen mei oanbuorjende gemeenten slagge it de gemeente net om yn it ramt fan de lannelike gemeentlike weryndieling fan 2007 in fúzje oan te gean. De gemeente bleau dus fan deselde grutte as dy fan de gemeentlike herfoarming fan 1970.  

Haadstêd en de sit fan de gemeenteried is de stêd Ringsted.
## Plakken
Roskilde (gemeente)

**Roskilde** is ien fan de santjin gemeenten op it Deenske eilân Sjælland.

De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling troch de gearfoeging fan de âlde gemeente Roskilde mei de eardere gemeenten Gundsø en Ramsø. Roskilde hat in befolking fan 87.382 ynwenners (01.01.2018) en in oerflak fan 211,80 km².

It riedhûs fan de gemeente stiet yn de stêd Roskilde.

## Plakken
Solrød (gemeente)

**Solrød** is ien fan de santjin gemeenten op it Deenske eilân Sjælland.

De gemeente Solrød leit likernôch 30 kilometer súdlik fan Kopenhagen en hat in 6 kilometer lange kuststripe mei de baai fan Køge (Deensk: *Køge Bugt*). By de lanlike gemeentlike weryndieling bleau de gemeente selsstannich en mei in oerflak fan 40 km² en de likernôch 22.000 ynwenners is it ien fan de lytste gemeenten fan Denemark. 

Yn de gemeente lizze twa grutte plakken, Havdrup and Solrød Strand, en nochris seis lytsere plakken: Karlstrup, Kirke Skensved, Havdrup, Jersie, Naurbjerg en Solrød Landsby. 

In grutste diel fan de gemeente wurdt brûkt troch de lânbou. De grûn fan de gemeente heart ta it meast fruchtbere grûn fan Denemark.

## Plakken
Johannes Belksma

**Johannes "Hans" Belksma** (Tsjom, 19 oktober 1884 - Tana Toraja, 3 maart 1942) wie in Nederlânsk sindeling fan Frysk komôf. Hy waard nei Nederlânsk-Ynje útsjoerd troch it Grifformeard Sindingsbûn (*Gereformeerde Zendingsbond*, GZB) yn Utert.

Belksma kaam yn maaie 1916 oan yn it regintskip Tana Toraja, Súd-Sulawesi yn Ynje. It Grifformeard Sindingsbûn stelde út om dêr in kweekskoalle te bouwen. Belksma sette dêrnei út ein mei in normaalkursus yn Tana Toraja. Oant 1942 late er hûnderten ûnderwizers en evangelisten op.
Belksma sette ek lieten, psalmen en gesangen oer yn de Torajataal.

Syn soan Abraham Belksma wie fan 1928 oant 1945 ûnderwizer en sindeling foar de GZB.
Stevns (gemeente)

**Stevns** is ien fan de santjin gemeenten op it Deenske eilân Sjælland. De gemeente foarmet de súdlike ein fan de baai fan Køge en hat in oerflak fan 249.5 km². 

Stevns leit súdlik fan Kopenhagen en beslacht it grutste part fan it skiereilân Stevns. It bestjoersintrum is Store Heddinge.

It flakke lânskip fan de gemeente wurdt ôfwiksele troch doarpen en bosk. In bysûnder lânskip foarmje de 17 kilometer lange oant 40 meter hege krytkliffen mei de namme Stevns Klint. Stevns Klint is as natoermonumint sûnt 2014 tafoege oan it wrâlderfskip fan UNESCO.  

## Plakken
Vordingborg (gemeente)

**Vordingborg** is ien fan de santjin gemeenten op it Deenske eilân Sjælland. 

De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling troch de gearfoeging fan de âlde gemeente Vordingborg mei de trije eardere gemeenten Langebæk, Møn en Præstø.

De Masnedsundbrêge (Deensk: *Masnedsundbroen*) is in 201 meter lange brêge dy't Vordingborg en de rest fan Sjælland mei it eilân Masnedø ferbynt. Fan Masnedø út rint de ferbining oer de 3,199 meter lange Storstrømsbrêge út 1937 fierder nei de gemeente Guldborgsund op it eilân Falster. De Farø-brêgen (*Farøbroerne*) binne twa brêgen dy't yn 1985 troch keninginne Margrethe II iepene binne om de Masnedsundbrêge (*Masnedsundbroen*) te ûntlêstigjen. Se ferbine it eilân Sjælland by it plak  Bakkebølle Strand oer it eilân Farø mei it eilân Falster De brêgen waarden yn 1985 iepene. Oer it eilân Farø rint ek in ferbining mei it eilân Bogø en Bogø hat ek noch in brêge nei it eilân Møn 
## Plakken
Eastermars Lânsdouwe

**Eastermars Lânsdouwe** is in natoerferiening dy't yn 1992 oprjochte waard troch boeren en grûnbrûkers yn en om Eastermar. 

Yn de rin fan de jierren wie it lytsskalige kûlisselânskip stiloan oan it ferdwinen, mei troch de skaalfergrutting yn de lânbou. As agraryske natoerferiening stelde de feriening him in ekonomyske duorsume lânbou as doel. Soks barde yn de mande mei in ferantwurde behear fan natoer en lânskip. Sa waarden lânbou, miljeu, natoer en lânskip mei elkoar ferbûn.
Yn de praktyk betsjutte dit ûnder mear dat de leden fan de feriening har ynsetten foar it behâld fan de elzesingels en beamwâlen yn de omkriten. Hjirneist beheart de feriening ek it ûnderhâld fan de sânpaden om Eastermar yn gearwurking mei de gemeente.

## Fryske Anjer
Yn 2017 krige de Feriening Eastermars Lânsdouwe de Fryske Anjer.. De feriening bestie yn 2017 25 jier. De priis waard op 17 novimber útrikt troch Arno Brok, kommissaris fan de Kening yn Fryslân en ek foarsitter fan it Kultuerfûns. It inisjatyf krige in soad neifolging. Oerheden, lânbou en maatskiplike organisaasjes binne sûnt mei-inoar yn petear gien om te berikken dat de ûntwikkeling fan ekonomysk duorsume lânbou yn lykwicht brocht wurdt mei it miljeu en dat soks troch in ferantwurde behear stânhâldt. Mar ek dat dêrby de karakteristike eigenskippen fan it gea net ferlern geane.
Aalborg (gemeente)

**Aalborg** of **Ålborg** is in gemeente yn de regio Noard-Jutlân (Deensk: *Nordjylland*) yn it noarden fan Denemark. It is de op twa nei grutste gemeente fan it lân wat it ynwennertal en de op fiif nei grutste gemeente wat it oerflak oanbelanget (2018). Geografysk leit de gemeente eastlik oan de Limfjord, it wetter dat de Noardsee mei it Kattegat ferbynt en dat Himmerland fan Den Nørrejyske Ø skiedt. Der binne trije fêste ferbinings oer de Limfjord en eastlik in feartsjinst tusken Hals en Egense.

De gemeente ûntstie yn syn hjoeddeiske foarm mei de lanlike gemeentlike weryndieling yn 2007. De gemeenten Hals, Nibe en Sejlflod binne doe gearfoege mei de gemeente Aalborg.

De gemeente Aalborg hat in oerflak fan 1,143.99 km², in befolking fan 213.558 (2018) en heart ta de Regio Nordjylland.

Aalborg is ek de namme fan de haadstêd fan de gemeente dêr it riedshûs stiet en de namme fan de seehaven.

## Plakken
Pieter Ulbes Rijpma

**Pieter Ulbes Rijpma** (Penjum, 15 april 1839 - Mullum, 14 juny 1885) wie in Frysk keatser dy't yn 'e njoggentjinde iuw fjouwer kear de PC wûn.

## Libben en karriêre
Rijpma waard yn 1839 berne yn Penjum, yn 'e doetiidske gritenij Wûnseradiel. Hy sette yn 1858 útein mei in karriêre yn it keatsen en wûn dat jiers op 28&nbsp;augustus de PC mei syn neef Pieter Baukes Rijpma, en mei Rients D. Yntema, beiden ek ôfkomstich út Penjum. Nei't yn 1859 de PC net trochgean koe fanwegen in pokke-epidemy, prolongearren de trije manlju harren kampioenskip yn 1860 op 'e PC fan 1&nbsp;augustus. En yn 1861 diene se dat jitris op 'e PC fan 31&nbsp;july.

Oars as dat yn guon statistiken fernijd stiet, hearde Pieter Ulbes Rijpma yn 1862 net ta it winnende partoer, dat dat jiers bestie út syn neef Pieter Baukes, Rients D. Yntema en Hielke F. Post fan Kimswert. Mooglik dat Pieter Ulbes dat jiers drok wie mei in ferhuzing, want doe't er yn 1863 wer oan 'e PC meidie, wenne er yn Mullum, boppe Harns. Mei Jan D. Bangma fan Arum en Frans F. Felkers fan Winsum wûn er de PC dat jiers op 29&nbsp;july foar de fjirde kear.

Njonken syn fjouwer oerwinnings behelle Rijpma yn 1865 en 1867 mei syn partoer it twadde plak op 'e PC. Yn totaal garre er dêrmei 19 punten op foar it Ivich Keatsklassemint. Yn 1867 hold Rijpma op mei keatsen. Hy kaam yn 1885 yn 'e âlderdom fan 46&nbsp;jier yn syn wenplak Mullum te ferstjerren.

## Prizen
* 1858 - PC 1e priis
* 1860 - PC 1e priis
* 1861 - PC 1e priis
* 1863 - PC 1e priis
* 1865 - PC 2e priis
* 1867 - PC 2e priis
BUOG

**BUOG** (**''B**edenkers en **U**itvoerders van **O**ngewone **G**ebeurtenissen*) is in buro dat teäterkonsepten makket. It bedriuw sit oan de Harnzer Trekwei yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]].

BUOG waard oprjochte yn 2002 troch Pieter Stellingwerf en Kees Botman. Se betochten en produsearren dat jier de iepenings- en slotfoarstelling foar 'Friesland Vaart'. Op in grut bestrate driuwend plein mei in 40 meter hege skoarstien farde it njoggen dagen lâns de yndustriële farrûte fan Fryslân yn opdracht fan de provinsje Fryslân. It betsjutte tagelyk de start fan harren bedriuw. Mei hieltiten wikseljende teams fan muzikale en teätrale profesjonals en by elke gelegenheid mei in soad frijwilligers, makke en betinkt BUOG sûnttiid 'ûngewoane barrens'.

Op freed 30 maart 2018 iepenen de [[Afûk]] mei BUOG de Taletún en Talepaviljoen MeM – Livingroom of Languages yn de [[Prinsetún]] yn Ljouwert. De Taletún en Talepaviljoen MeM binne ûnderdielen fan [[Lân fan Taal]], ien fan de haadprogramma’s fan LF2018.
Yn maaie 2019 komt BUOG mei in muzyk- en teäterfoarstelling 'Jumping Jack', neamd nei de bynamme fan motorrider Jack Middelburg. De foarstelling mei live muzyk, stunts, profesjonele cast, dûns en amateurs út Assen sil opfierd wurde op it motorsirky yn [[Assen]]. 

== Fryske Anjer ==
Yn novimber 2016 krige BUOG de [[Fryske Anjer]] útrikt: de oeuvre priis fan it [[Prins Bernhard Kultuerfûns]]. BUOG krige de priis foar harren ûnferwachte, fernijendende teäterproduksjes en it lizzen bysûndere ferbinings tusken profesjonals en amateurs op it mêd fan kultuer. De foarsitter fan it fûns, Kommissaris fan de Kening [[Joan Leemhuis]], rikte de Fryske Anjer op 30 novimber yn Ljouwert út.

== Foarstellings (kar-út) ==
* *Lân fan Taal* (2018)
* *Berend Botje retour* (2017)
* *Wie wind zaait* (2016) 
* *Krang* (2015)
* *Operatie Grensland* (2014)
* *Fryslan Wûnderlân* (2013), oer it ferkwânseljen fan Fryslân.
* *Dodo Paad* (2012)
* *Tetman State* (2011)
* *Ferkiezingstour* (2010)
* *Circus MOUWW* (2009)
* *Slachtemaraton* (2008)
* *R-Varium* (2007)
* *Wintermearke* (2006)
* *Het Ruige Paradijs* (2005)
* *Rozen en rottigheid* (2004)
* *Friesland Vaart'' (2002)
Brønderslev (gemeente)

**Brønderslev** is in Deenske gemeente yn Noard-Jutlân (Deensk: *Nordjylland*). 

De gemeente ûntstie mei de gemeentlike weryndieling fan Denemark yn 2007 troch de gearfoeging fan de eardere gemeenten Brønderslev en Dronninglund. Op de earste riedsgearkomste fan de nije gemeente op 18 jannewaris 2007 waard it beslút nommen om de nije gemeentenamme Brønderslev-Dronninglund fuort mar te feroarjen yn gemeente Brønderslev.

It gemeenteried komt yn Brønderslev by inoar.

## Plakken
Westhoek Búttendyks

**Westhoek Búttendyks** (de offisjele namme is Biltsktalich) wie in fjouwerdeisk kultureel en sportyf evenemint dat fan tongersdei 11 oant en mei snein 14&nbsp;septimber 2018 op It&nbsp;Bilt efter de seedyk by De&nbsp;Westhoek organisearre waard. It waard holden yn it ramt fan it bredere projekt Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018, mar fral mei it each op 'e gemeentlike weryndieling fan 1&nbsp;jannewaris 2018, dy't It&nbsp;Bilt nei goed fiif iuwen syn bestjoerlike selsstannigens ûntnommen hie.

Mei Westhoek Búttendyks waard de krite noch ien kear grutskalich op 'e kaart set. It evenemint wie sadwaande net inkeld bedoeld om in feestje te bouwen, mar ek om 'e skiednis, monuminten, taal en kultuer fan It&nbsp;Bilt ûnder de oandacht te bringen en dêrmei te hoedzjen en noedzjen. Sa waard neffens de organisaasje fan it festival besocht om ferline, hjoed en takomst fan It&nbsp;Bilt te ferbinen. 

It programma fan Westhoek Búttendyks omfette muzyk, teäter (wêrûnder it iepenloftspul *Silte Liefde*), tentoanstellings, poëzij en ferhalen. Ek wie der in grutte reüny foar Bilkerts en âld-Bilkerts. Fierders organisearre Sportferiening Fryslân fan Sint-Jabik de *Rabomarathon Om 't Bildt* en *Estafette Plus*. Dêrby koe men in maraton drave om It&nbsp;Bilt hinne, dy't begûn yn Sint-Jabik en dêrwei oer Moaie Peal, Wier, Berltsum, Bitgum, Bitgummole, Froubuorren, Alde Leie, Aldebiltsyl, Nijebiltsyl, Swarte Harne, Nij Altena en de Aldebiltdyk en sa wer werom nei Sint-Jabik. Oan 'e folsleine maraton diene mar inkele tsientallen dravers mei, mar men koe ek in estafette dwaan mei foar eltse dielnimmer in ôfstân fan 5 of 10&nbsp;km. Dêr wie folle mear belangstelling foar.

Begjin novimber 2018 waard oan Westhoek Búttendyks de Bildtse Kultuurpriis takend. It evenemint liet neffens de sjuery de Bilske "kultuur op syn bêst sien." De priis waard op 14&nbsp;desimber útrikt yn Ons Huis yn Sint-Anne.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Westhoek Búttendyks
Marije Maria

***Marije Maria*** is in liet fan de eardere folkrockband Reboelje. 

De muzyk waard skreaun troch Tjerk Bootsma mei tekst fan Marius de Boer. It nûmer ferskynde yn oktober 1998 foar it earst as single.

Marije Maria stie fan 2001 oant en mei 2007 boppe-oan yn de Fryske Top 100. Dêrnei stie it oant 2018 altyd by de boppeste fiif nûmers fan de Top 100.

## Te hearren op
* *Fryske stjerre jûn* (april 2010, DVD)
* *Fryske Stjerre jûn*, útfiering troch Gerbrand Westveen, Nieuw Philharmonisch Orkest, Rients Gratama en Maaike Schuurmans. (desimber 2007, DVD)
* *Fryske music night live: Het Friese muziekspektakel van 2006*, útfiering troch Mariusz (maart 2007, CD)
* *It bêste út de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân* (febrewaris 2006, CD)
* *De oere 0* (novimber 2003, CD)
* *Fryske stjerrejûn* (maart 2002, CD)
Cliffs of Moher

***Cliffs of Moher*** is in harklietsje fan Gurbe Douwstra.
De tekst en muzyk fan dit nûmer binne fan Gurbe Douwstra sels. It liet ferskynde yn 2005 op syn CD  *Myn Eigen Paad*.  It nûmer Cliffs of Moher is neamd nei de Kliffen fan Moher tusken de doarpkes Doolin en Liscannor oan de westkust fan Ierlân. It liet giet oer it tragyske ferhaal fan in man dy ’t syn faam de moaie Kliffen fan Moher sjen litte wol. Hy glydt lykwols út op it glystrige paad en foar de eagen fan syn faam glydt hy yn it iiskâlde seewetter en fynt de dea by de Cliffs of Moher. 

Op dy CD spilet ek akkordeonfirtuoas Maírtin O 'Connor út Ierlân. Maírtin wie ûnder oare muzikaal lieder by 'Riverdance' en is ek te hearren op CD’s fan Rod Stewart, Mark Knopfler, Emmylou Harris en Dolores Keane.

Fan 2008 oant 2013 stie it nûmer it earste plak yn de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân. Ek de jierren dêrnei stie it nûmer yn de top-3 fan dy list.

## Te hearren op
* *Myn eigen paad* (maaie 2011, CD)
* *Twa* troch *Grytz & Grize* (maart 2010, CD)
* *Celtic tales* troch Grollo & Brovazzo (febrewaris 2009, CD)
* *Celtic coast*; vol.5 - troch Kevin Toomey (novimber 2007, CD)
* *De âlde púndyk by Del* - Gurbe mei Doede Veeman, Jaap Louwes en Piter Wilkens (maart 2007, CD)
* *It bêste út de Fryske Top 100 fan [[Omrop Fryslân]]* (febrewaris 2006, CD)
* *Metal dreams*; vol.3 – útfierd troch Orphanage (maaie 2001, CD)
* *By time alone* – útfierd troch Orphanage (novimber 1996, CD)
* *Silence of Europe*; vol.2 troch Herman Schoonderwalt (oktober 1994)
Fries om utens (liet)

***Fries om utens*** is in liet fan Rolling Home, it folk- en shantykoar fan Snits.

De liettekst giet oer de langstme fan Friezen om utens nei Fryslân. It is makke op de meldij fan it Skotske 'Caledonia' fan Dougie MacLean. Sûnt 2001 stiet it nûmer alle jierren yn de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân.

Yn 2007 waard it liet opnomd mei de Ingelske folkartyst John Wright, dy’t in jier letter ferstjerre soe. Yn 2009 en 2010 gie it koar mei Rients Gratama lâns de sealen. Wright is oardeljier earder stoarn. De show wie in reisferhaal troch Skotlân en Amearika om 1920 hinne mei in soad nije folkferskes yn stee fan shantylietsjes. Doe’t it nûmer yn 2019 tweintich jier y de Fryske Top 100 stie, song in grutte ôffurdiging it liet live yn de studio fan Omrop Fryslân.

## Te hearren op
* *It bêste út de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân 5* (desimber, 2014)
* *Fryske stjerre jûn* (april 2010, DVD)
* *Fryske Stjerre jûn* mei Gerbrand Westveen en it Nieuw Philharmonisch Orkest opnomd yn it Thialf Theater op it Hearrenfean (desimber 2007, CD)
* *Goin Celtic* (2007, DVD)
* *Fries om útens / Caledonia* (miny CD, 2007)
* *It bêste út de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân* (febrewaris 2006, CD)
* *Fryslân muzyklân 6* (2005)
* *Together with friends* (juny 2000, CD)
Frederikshavn (gemeente)

**Frederikshavn** is in gemeente yn de Deenske regio Nordjylland. De gemeente ûntstie yn 2007 mei de gemeentlike weryndieling yn Denemark troch de gearfoeging fan de eardere gemeentes Frederikshavn, Skagen en Sæby. De gemeente mei in oerflak fan ​648.6 km² is ien fan de lytsere gemeentes yn de regio.

## Plakken
Jammerbugt (gemeente)

**Jammerbugt** is in Deenske gemeente yn regio Nordjylland. De gemeente ûntstie yn 2007 mei de gemeentlike weryndieling fan Denemark en bestiet úit de fjouwer eardere gemeenten Brovst, Fjerritslev, Pandrup end Aabybro. 

De gemeente hat in oerflak fan 863,90 km² en in ynwennertal fan 38.638 (01.01.2018).

It bestjoer hat sit yn Aabybro. De namme fan de gemeente is ûnliend oan de Jammerbocht (Deensk: *Jammerbugt*), in baai dy't diel útmakket fan it Skagerrak en de noardlike kustline fan de gemeente foarmet.

## Plakken
Læsø (gemeente)

**Læsø** is in gemeente yn de Deenske regio Nordjylland. De gemeente komt oerien mei it oerflak fan it eilân Læsø yn it Kattegate en is de lytste gemeente fan it lân. 

Nei de Deenske gemeentlike weryndielings fan 2007 bleau Læsø in selsstannige gemeente. Sûnt der lykwols in arbeidsburo op it eilân fêstige is, dat ûnder it arbeidsburo fan Frederikshavn falt, is der in foarm fan gearwurking fan it eilân mei de gemeente Frederikshavn ûntstien.
## Plakken
Mariagerfjord (gemeente)

**Mariagerfjord** is in Deenske gemeente yn regio Nordjylland. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de Deenske gemeentlike weryndieling en bestiet út de fjouwer eardere gemeenten Arden, Hadsund, Hobro en Mariager.

Mariagerfjord hat in ynwennerstal fan 42.125 (01.01.2018) en in oerflak fan 718,30 km². It gemeentebestjoer hat sit yn Hobro.

## Plakken
It Bûthúsbankje

***It Bûthúsbankje*** is in Frysk liet fan De Wiko's. 

It 'boereblues'nûmer waard skreaun troch Kobus Algra fan de Wiko’s. In bûthúsbankje (d.w.s. in bankje yn in bûthús) waard eartiids brûkt om elkoar wat nijs te fertellen of om it buorkjen te bepraten en oer te eidzjen hoe as de wrâld der hinne lei of wat er allegearre bard wie. 

Doe’t de sike Kobus Algra op 20 oktober 2013 ôfskied naam fan syn publyk, waard yn de útferkochte Roelengahal yn Menaam ek *It Bûthúsbankje* spile. It ôfskiedskonsert waard útstjoerd troch Omrop Fryslân. Nei in oprop fan presintator Geert van Tuinen waard it nûmer dat jier keazen nûmer 1 op de Fryske Top 100. 
 
## Te hearren op
* *De Hits Fan Frysk FM – Diel 3* (2018, CD)
* *De hits fan Frysk FM, diel 3* (Marista, 2017, CD)
* *Matsje fan Jan* fan Teake van der Meer (CD)
* *It bêste út de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân, 3* (Marista, 2009, CD)
* *40 jaar Wiko's* (Marista, 2009, DVD)
* *Werom yn’e tiid* fan Griet Wiersma (2004, CD)
* *Fryslân Muzyklân 2* (Marista 2001, CD)
* ''Werom yn de tiid’’ (july 2000, CD)
De Mem fan Doutzen

***De Mem fan Doutzen*** is in liet fan de Fryske punkband Strawelte. It willepunknûmer waard yn Fryslân in hit yn 2008.. De tekst is skreaun troch Foppe Land. It hardcorenûmer giet oer (de mem fan) it Fryske topmodel Doutzen Kroes. Doe’t Land it nûmer skreau wie hy 43 en Doutzen 23. Dat leeftydsferskil fûn er te grut om syn leafde foar Doutzen te besjongen. Hy hie ommers Doutzen har heit wêze kind. Mar dan hy koe wol oer de mem fan Doutzen sjonge dy 't ûngefear fan syn leeftiid wie. Troch dy gedachte wie de tekst yn trije minuten klear. It liet giet oer de ik-figuer dy’t by in rûntsje hurdfytsen it paad bjuster rekket en yn de earms falt fan in blonde boerefaam. It wyske is fan *Take 'em all* fan de âlde punkband Cock Sparrer. De Doelleazen makken der in pear jier letter in houseferzje fan. By in optreden foar Omrop Fryslân waard Strawelte op in kear ferrast troch de komst fan de echte heit en mem fan Doutzen. Dat waard it begjin fan in waarm kontakt tusken de 'Wâldsjers'.
 
Yn 2009 kaam it nûmer op nûmer 2 binnen fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân. It soe dêr oant 2014 yn de top 10 einigje.

## Te hearren op
* *It bêste út de Fryske top 100 fan omrop Fryslân; vol.5* troch De Doelleazen (Marista, novimber 2014, CD)
* *It bêste út de Fryske top 100 fan omrop Fryslân : Trije* (Marista, 2009, CD)
* *Roech as tou! ; Live op Wâldrock 2008* (Marista, augustus 2008, 2CD)
* *De Mem fan Doutzen* troch De Doelleazen (2010, CD single)
Hjørring (gemeente)

**Hjørring** is in Deenske gemeente yn regio Nordjylland. De gemeente leit yn it noardwestlike diel fan it histoaryske gebiet Vendsyssel op it eilân Vendsyssel-Thy en grinzget yn it easten oan de gemeente Frederikshavn, yn it suden oan de gemeente Brønderslev en yn it súdwesten oan de gemeente Jammerbugt

De gemeente Hjørring ûntstie troch gearfoeging fan de eardere gemeenten Hirtshals, Hjørring, Løkken-Vrå en Sindal by de gemeentlike weryndieling fan 2007.

Hjørring is mei 25.994 ynwenners (2018) de grutste stêd fan de gemeente.
## Plakken
Wim Hora Adema

**Wilhelmina Remelia (Wim) Hora Adema** (Huzum, 14 july 1914 - Amsterdam, 10 desimber 1998) wie in Nederlânsk sjoernaliste, skriuwster en feministe. 

Adema begûn har karriêre as ûnbetelle wurker by it de Amsterdamske liberale krante Algemeen Handelsblad; yn 1939 waard se beneamd ta redakteur fan de lanlike seksje. Dêr wurke se oant 1941, doe't se ûntslach naam út protest tsjin de anty-joadske maatregels dy't op de krante naam wiene. Under de Twadde Wrâldoarloch wie se warber yn it Nederlânsk ferset, dat har yn 'e kunde brocht mei de groep dy't Het Parool, in yllegale krante, publisearre. 

Fan 1948 oant 1968 hie se de lieding fan de Frouljusside fan deiblêd Het Parool, dêr't bekende persoanen oan meidiene lykas Hella Haasse, Mies Bouhuys, Harriët Freezer, Lidya Winkel, Wina Born, Fiep Westendorp en letter ek Hedy d'Ancona en Jeanne Roos. In heech kreatyf nivo gie mank mei in emansipatoaryske ynhâld, wêrmei't Wim Hora Adema it paad sljochte foar de twadde feministyske weach.

Sy wie yn 1972 tegearre mei Hedy d'Ancona oprjochster fan it tydskrift Opzij.

## Bibliografy
* Wim Hora Adema, red.: *Dag ouwe tijd* (fraachpetearen). Assen 1972
It paad werom

***It paad werom*** is in liet fan de Fryske sjonger Piter Wilkens. Yn it liet besjongt hy de werkenning fan syn bertedoarp Marsum. Hy song *It paad werom* by gelegenheid fan de Friezereüny foar emigranten fan Simmer 2000, dêr’t de leafde foar it heitelân sintraal stie. 

It nûmer hat sûnt 2000 hast alle jierren yn de top fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân stien. 
 
## Te hearren op
* *Bêst genôch* – 25 jier trûbadoer Piter Wilkens(juny 2012, CD)
* *It bêste út de Fryske top 100 fan omrop Fryslân ; vol.2*  (Marista, maart 2007, CD)
* *Greideroas* - Piter Wilkens mei de Fryske Jeugd Brassband (maart 2001, CD)
* *Nocht & Wilkens* (Marista, maart 2002, CD)
* *De Doelleazen ft. Piter Wilkens* (2000, single)
* *[[SimmerTime 2]]; vol.2* - lietsjes en sketskes út it Frysk Muzykteater (Simmer 2000) (oktober 2000, CD)
Rebild (gemeente)

**Rebild** is in Deenske gemeente yn regio Nordjylland. Om de gemeente hinne lizze de gemeentes Aalborg,  Vesthimmerland en Mariagerfjord. 

De gemeente Rebild waard op 1 jannewaris foarme troch de gearfoeging fan de trije gemeentes Støvring, Skørping en Nørager.

Yn de gemeente lizze de ferneamde natoergebieten Rebild Bakker en Rold Skov.
## Plakken
Frysk hynder (liet)

***Frysk hynder*** is in liet fan de Fryske sjongster Griet Wiersma. Yn dit sels skreaune liet bringt hja in oade oan it Frysk hynder. Griet Wiersma hie noch in âlde orkestbân lizzen mei in meldij. Doe’t har sweager him op in dei beklage dat der net in goed liet oer it Fryske hynder bestie skreau sy de tekst. It soe de trochbrek wurde fan har karriêre. Mei troch dit súkses stoppe se yn 2004 mei har berop as taksysjauffeur en gie foltiids de muzyk yn.

Mei dit liet helle Griet Wiersma yn 2002 it achtste plak yn de Top 40 fan Fryslân. Yn de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân kaam se dat jier binnen op in achtste plak, yn 2003 stie it liet op nûmer twa. Oant 2010 stie it nûmer alle kearen by de heechste tsien yn de Top 100.

Yn 2018 makke sjonger Jelle B. in nije ferzje fan it liet. Dit barde foar de muzykrubryk fan *Fryslân Hjoed*. Yn dy rubryk daget presintator en sjonger Raynaud Ritsma Fryske artysten út.

## Te hearren op
* *Moat it no sa..?!* – mei Teake van der Meer en Minze Dijksma (Marista, maaie 2014, CD)
* *It bêste fan Griet Wiersma* (jannewaris 2007, CD)
* *Frijheid* (2003)
* *Frysk hynder* (april 2002, CD)
Op een dag

***Op een dag*** is in liet fan de Fryske byldzjend keunstner en sjonger Gerrit Breteler. 

Der waard fan him as âldste soan ferwachte dat er in wurdsje dwaan soe by it kommende ferstjerren fan syn heit. Tegearre mei syn Twintske heit socht er ferskate gedichten út, wêrûnder ien fan Willem Wilmink: *Op een dag drink je geen Grolsch meer*. (Dy rigel waard ek brûkt yn de reklamekampanje fan it Twintske biermerk Grolsch.) It fers waard troch Gerrit Breteler brûkt om in liet fan te meitsjen. De tekst bestiet út twa Fryske kûpletten en dêrnei trije Nederlânsktalige. De einrigels *Do silst de sinne fine, op dizze donkerblauwe jûn. Foar ivich sil 'r skine, do hast dyn frede fûn*, binne wer Frysk. 

Op Breteler syn twadde album *Still* stiet it liet as bonustrack mei in nij arranzjemint.

*Op een dag* stie fan 2005 oant 2015 bij de heechste tsien nûmers fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân.

## Te hearren op
* *Still* (2018, CD)
* *Lit us dêrom drinke* (Sing Sing 2004, CD)
Thisted (gemeente)

**Thisted** is in gemeente yn de Deenske regio Noard-Jutlân.

De gemeente Thisted ûntstie yn 2007 by de gemeentlike weryndieling troch gearfoeging fan de gemeentes Hanstholm, Thisted en Sydthy.

De gemeente krige yn 2007 fan de Dútske organisaasje Eurosolar de "Jeropeeske Solar Priis" takend, itjinge it útgongspunt foar de gemeente foarme foar it stribjen om de meast duorsume gemeente fan Denemark te wêzen. 

## Plakken
Morsø (gemeente)

**Morsø** is in gemeente yn de Deenske regio Noard-Jutlân. Yn it ramt fan de lêste gemeentlike lanlike weryndieling fan 2007 bleau de gemeente selsstannich.  

De gemeenteried hâldt sit yn it grutste plak Nykøbing Mors.
## Plakken
Vesthimmerland (gemeente)

**Vesthimmerland** is in Deenske gemeente yn Noard-Jutlân (Deensk: *Nordjylland*).

De gemeente Vesthimmerland ûntstie op 1 jannewaris 2007 troch gearfoeging fan de fjouwer Himmerlânske gemeentes Aalestrup, Farsø, Løgstør, Aarhus.

Vesthimmerland grinzget noardlik oan de gemeente Jammerbugt, eastlik mei de gemeentes Aalborg en Rebild en súdlik mei de gemeentes Viborg en Mariagerfjord.
## Plakken
Grutte grize fûgel

***Grutte grize fûgel*** is in liet fan de Fryske sjongster Frederike Kleefstra. 
'Grutte grize fûgel' is in fers fan de yn 1979 ferstoarne dichter Jan Visser. Yn de tekst ropt de dichter in grutte grize fûgel oan om him mei te nimmen nei syn dreamlân. De tekst waard op muzyk setten troch Peter van der Zwaag. 

It liet wurdt in soad spile by mimerjen oer fergonklikens en by begraffenissen. It stie dan ek jierrenlang yn de top tsien fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân.

## Te hearren op
* *Fryske stjerre jûn* (april 2010, DVD)
* *It bêste út de Fryske top 100 fan omrop Fryslân : Trije* (Marista, novimber 2009, CD)
* *Fryske Stjerre jûn* mei Gerbrand Westveen en it Nieuw Philharmonisch Orkest (desimber 2007, DVD)
* *Fryske stjerrejûn* (maart 2002, CD)
* *Fryslân muzyklân : 12 Fryske hits ; vol.1* (maart 1999, CD)
* *Hoe fyn ik wurden* (augustus 1988, CD)
* *De beste fan omrop Fryslan* (febrewaris 1983, CD)
Knoopkes

***Knoopkes*** is in liet fan de Fryske trûbadoer Piter Wilkens.

De sjonger besjongt syn earste puberale aventoerke mei in famke. Se betochten in spultsje mei de knoopkes fan it famke har bloeske, oant in omke harren trappearre.

De single kaam út yn jannewaris 1997. Op de singlke stienen twa ferzjes fan it lietsje. 'Knoopkes' stie yn 2000 fyfte yn de Fryske Top 100, efter syn ‘It paad werom’. It stie ek de jierren dêrnei heech yn de Top 100.

## Te hearren op
* *Bêst genôch* (Marista, juny 2012, CD)
* *Greideroas*, mei de Fryske Jeugd Brassband (maart 2001, CD)
* *Sjongersbloed* (july 1997, CD)
* *Knoopkes* (Marista, 1997, CD)
In Groet

***In Groet*** is in liet fan de Fryske sjonger Johannes Rypma.

It nûmer makke Johannes mei Hille de Jong yn 2014. It liet is in cover fan de Amerikaanske punkrockband Green Day. It nûmer wie in earbetoan oan harren freon Sjoerd Bouma dy ’t yn 2013 ûnferwachts ferstoarn wie. Johannes Rypma wie de sjonger en Hille de Jong die de eftergrûnstim, se begelieden harren sels op gitaar.

*In Groet* (*..fan eltsenien en ek fan my..*) wie yn 2014 mei in 5e plak de heechste binnenkommer yn de Fryske Top 100 en stie ek de jierren dêrnei yn de top 10 fan dy list.
As it myn tiid is

***As it myn tiid is*** is in ballade fan de Fryske sjonger Gurbe Douwstra.

It nûmer ferskynde yn 2015 en wie de opmaat nei syn nije album. Gastmuzikanten op de single binne Peter van der Zwaag (piano), Johannes Adema (bas) en dobro-spiler Jan de Vries. 

*As it myn tiid is* is in mankelike tekst oer de sin en it doel fan it libben. Oan de ein treastget de sjonger syn publyk mei te sjongen dat it libben fan eltsenien sin hat en dat nimmen foar neat libbe hat. 
It nûmer stie fan 2015 oant 2018 by de yn de top tsien fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân.

## Te hearren op
* *As it myn tiid is* (2015, single)
Fûgels (liet)

***Fûgels*** is in Frysk liet fan Die Twa. It waard skreaun troch Krijn en Jacob Dijkstra en Bart Erkelens. *Fûgels* waard yn de hjerst fan 2009 útbrocht as tredde single fan Die Twa. Op de efterside fan de single stiet in akûstyske ferzje. Foar it nûmer waard in begeliedingsarranzjemint makke troch Feike van Tuinen. 

De tekst ropt op om yn de leafde de frijheid fan de fûgels te fielen. Yn 2009 kaam it binnen op de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân. De jierren dêrnei stie it yn de Top 3, mar yn 2015 stie it nûmer boppe-oan yn dy list. 
Yn 2011 waard it keazen as populêrste nûmer yn de Waterstad FM Top 100 fan it Noarden.

## Te hearren op
* *It beste út de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslan 4* (CD)
* *Die Twa* (3:47, april 2010, CD)
* *Het Beste Uit "De Sterrenparade" Diel 1*, hitlijst fan RTV-Oost mei Nasjonale en Regionale artysten
* *It beste út de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslan 4* (2000, CD)
Viborg (gemeente)

**Viborg** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling troch it ferienigjen fan de âlde gemeente Viborg mei de doedestiidske gemeentes Bjerringbro, Fjends, Karup, Møldrup en Tjele en in stikje fan de gemeente Aalestrup.

It gemeentebestjoer hat sit yn de grutste stêd fan de gemeente mei deselde namme.
## Plakken
Joop Doevendans

**Joop Doevendans** (Snits, 16 maaie 1928 – dêre, 15 septimber 2018) wie in Frysk útjouwer en bestjoerder út Snits.

## Libben en karriêre
Doevendans waard yn 1928 berne yn 'e Fryske stêd Snits. Hy wie in echte Snitser, dy't yn syn wenplak meitiid bekend kaam te stean as 'ome Joop' en as 'Doefke'. Hy wurke lange tiid as mei-útjouwer fan it *[[Snitser Nijsblêd]]* en wie as frijwilliger aktyf yn it bestjoer fan in breed ferskaat oan maatskiplike organisaasjes.

Sa siet Doevendans yn it bestjoer fan 'e Keninklike Wettersportferiening Snits (KWS), de organisaasje efter û.m. de Snitswike. Hy wie inisjatyfnimmer fan 'e jierlikse floatskou ûnder de Snitswike, en ek fan 'e lanlike yntocht fan Sinteklaas yn Snits, yn 2005. Fierders wied er ek belutsen by de ynstânsje Sneek Promotion en by it SKS-skûtsjesilen.

Foar syn fertsjinsten krige Doevendans yn 1985 ûnder de Snitswike de titel fan Panskipper. Ek waard er beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Hy wie sûnt 1952 troud mei Alie Boschma, mei wa't er fjouwer bern hie. Yn septimber 2018 kaam er yn 'e âlderdom fan 90&nbsp;jier thús oan 'e Pampuskade yn Snits te ferstjerren.
Plondering

**Plondering** of it **plonderjen** is it eigenmachtich, omraak en ûnrjochtlik yn besit nimmen fan replik guod en/of libbene have fan oaren, dy't troch de rjochtlike eigner(s) efterlitten binne, of dy't oan 'e rjochtlike eigner(s) troch gebrûk fan of driging mei geweld ôfhandich makke wurde. It is in foarm fan dieverij, en dêrmei in misdriuw, dat troch de dieders yn groepsferbân bedreaun wurdt. Yn 'e regel is der by plondering sprake fan in sitewaasje fan wetteleazens, wêrby't de normale rjochtssteat feitlik fersteld of ynstoart is, lykas by oarloch, in natoerramp of massale ûngeregeldheden.

Yn it ramt fan 'e oarlochfiering wie plondering iuwenlang in hiel gewoan ferskynsel, dêr't de soldaten ûnder beskate omstannichheden faak sels in formeel rjocht ta hiene (lykas by de ynname fan in fêstingstêd), as oanfolling op harren soldij. Yn dy tiid gie plondering ornaris gear mei moard en ferkrêfting, en yn 'e Aldheid ek mei it ta slaaf meitsjen fan 'e oerwûne befolking. Tsjintwurdich is plondering lykwols ferbean ûnder de ynternasjonale wetjouwing, en is it dêryn fêstlein as in oarlochsmisdie.

Plondering waard foar it earst ferbean yn 'e Ferklearring fan Brussel út 1874. Letter waard it ek ferbean yn 'e Haachske Konvinsjes fan 1899 en 1907, dy't yn 1954 op dit punt oanpast waarden ta de Haachske Konvinsje foar de Beskerming fan Kultureel Besit yn it Gefal fan in Wapene Konflikt. Under de kêsten fan dat ferdrach binne alle partijen yn oarloggen en oare wapene konflikten net inkeld ferplichte ta it foarkommen fan plondering en ferneatiging fan it besit fan 'e fijân, mar ek ta it bieden fan aktive beskerming oan sok fijannich besit. Ek de Fjirde Konvinsje fan Sjenêve, út 1949, ferbiedt plonderings, en yn kêst 8 fan it Statút fan it Ynternasjonaal Strafhôf, dat oannommen waard yn 1998, stiet fierders dat "it plonderjen fan in stêd of doarp of fan in oar plak, sels as dat mei geweld ferovere wurdt," in oarlochsmisdie is. Nei ôfrin fan 'e Twadde Wrâldoarloch en de Joegoslavyske Oarloggen binne ferskate lju troch oarlochstribunalen ferfolge foar plonderings.
Syddjurs (gemeente)

**Syddjurs** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. Syddjurs beslacht it súdlike diel fan it skiereilân Djursland. 

De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling troch gearfoeging fan de eardere gemeentes Ebeltoft, Midtdjurs, Rosenholm en Rønde en makket ek diel út fan de Stedregio East-Jutlân (*Byregion Østjylland*).  

It bestjoer fan de gemeente hat sit yn Ebeltoft. 
## Plakken
Henk Bremmer

**Hendricus Petrus (Henk) Bremmer** (Leien, 17 maaie 1871 – De Haach, 10 jannewaris 1956) wie in Nederlânsk keunstskilder, mar krige benammen bekendheid as keunstkritikus, keunstpedagooch, samler en hanneler yn keunst. Hy wie de heit fan de skilder Rudolf Bremmer (1900-1993) en de natuerkundige Henk Bremmer (1904-1996).

## Libben en wurk
Bremmer waard berne as soan fan Willem Bremmer, loazjeminthâlder, en Cornelia Wilhelmina Dumortier. Hy waard oplaat as skilder en tekener, wurke fan 1893–1895 as keunstsjoernalist en begûn yn 1896 mei syn keunstkursussen. Yn it seizoen 1906–1907 wie Helene Kröller-Müller ien fan syn learlingen. Sy wie doe ien fan de rykste froulju fan Nederlân en begûn rillegau mei it sammeljen fan keunst. Bremmer joech har advys by it gearstallen fan de kolleksje - de basis fan it lettere Kröller-Müller Museum – en beselskippe har ek op oankeapreizen.

Bremmer hie kontakt mei in soad keunstners. Yn 1912 kaam er yn kontakt mei Bart van der Leck. Fan 1912 oant 1945 wied er learmaster en stiper fan Bart van der Leck. De finansjele stipe bestie út in ruiloerienkomst: in moanliks talage yn ruil foar in part fan it wurk. Ek oare keunstners binne ynsidinteel stipe troch oankeap of troch in taslach. 

Bremmers opfettingen hat er alderearst fêstlein yn it boek *Eene inleiding tot het zien van beeldende kunst* (koartwei *Beeldende kunst*) dat yn 1906 ferskynde. Yn 1913 waard út ein set mei it ienmanstydskrift *Beeldende kunst*; Bremmer skreau 23 jiergangen allinnich fol. Bremmer hie sa'n protte ynfloed yn de Nederlânske keunstwrâld fan de earste helte 20e iuw dat er wol de "keunstpaus" neamd waard. Charley Toorop makke yn 1936 in skilderij fan Bremmer en syn oarehelte mids harren freonen. Yn 1951 krige er in earedoktoraat fan de Ryksuniversiteit Grins. 

Yn 1895 boaske er oan A.M. Beekhuis (1866-1945) en ferhuze it pear nei De Haach. Syn frou wie aktyf foar de *Vereeniging ter behartiging van de belangen der Vrouw*, dy't ûnder mear krewearre foar frouljuskiesrjocht. Sy krigen tegearre fjouwer bern. Bremmer stoar yn 1956 yn it Artystehofke yn de Seeheldebuert yn De Haach.

Yn it Kröller-Müller Museum wie fan 14 oktober 2006 oant 25 febrewaris 2007 in útstalling oer Bremmer te sjen mei de titel *De kunstpaus, H.P. Bremmer*. 
 
## Keppelings om utens
* Biografy yn it BWN
* Biografy yn Keunstleksikon
Struer (gemeente)

**Struer** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente ûntstie by de weryndieling fan 2007 troch gearfoeging fan de âlde gemeente Struer mei de eardere gemeente Thyholm.

In referindum op 3 desimber 2015 oer in útstel om beide gemeentes Holstebro en Struer gear te foegjen risseltearre yn beide gemeenten mei in nee. 
## Plakken
Skive (gemeente)

**Skive** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente ûntstie by de weryndieling fan 2007 troch gearfoeging fan de âlde gemeente Skive mei de trije gemeentes Sallingsund, Spøttrup en Sundsøre. 

Gjin fan de ôfstimmings ûnder de befolking fan Mogenstrup yn de eardere gemeente Vinderup (tsjintwurdich gemeente Holstebro) en fan Vestfjends yn de eardere gemeente Fjends (tsjintwurdich gemeente Viborg) foel yn it foardiel fan de gemeente Skive út.

## Plakken
Aarhus (gemeente)

**Aarhus** of **Århus** is in gemeente yn de regio Midden-Jutlân (Deensk: *Midjylland*) yn Denemark. De gemeente bestiet út de stêd Aarhus en in tal lytsere en grutte plakken om Aarhus hinne. 

De gemeente Aarhus waard by de weryndieling fan 1970 foarme en bleau by de grutte lannelike weryndieling fan 2007 bestean.

Mei 340.421 ynwenners (2018) is Aarhus de op ien nei grutste gemeente fan it lân, dy't allinne yn grutte troch de haadstêd Kopenhagen wurdt oertroffen. 

## Plakken
Generaal-op-see

In **generaal-op-see** (soms oantsjut as **generaal fan de float**) wie de heechste militêre rang yn 'e Ingelske marine ûnder de Ingelske Republyk en it Mienebêst fan Ingelân, Skotlân en Ierlân (1649-1660). Dizze rang kaam yn it plak fan 'e rang fan admiraal, dy't foartiid yn gebrûk wie en ek neitiid wer brûkt waard. Alle generaals-op-see wiene eardere ofsieren út it Ingelske Leger. In generaal-op-see waard oansprutsen as 'generaal' of mei syn eardere lânmachtrang. Hjoed oan 'e dei wurde se faak gewoan 'admiraals' neamd, hoewol't dat histoarysk ynkorrekt is.

Yn febrewaris 1649, binnen in moanne nei de eksekúsje fan kening Karel&nbsp;I fan Ingelân, besleat it nije regear fan wat it Keninkryk Ingelân west hie, om 'e âlde Keninklike Marine (doe omneamd ta de Parlemintêre Marine) te herfoarmjen. Oan it haad fan 'e marine waarden doe lânmachtofsieren oansteld, fan wa't de trou oan it nije rezjym bûten kiif stie. De earsten fan dy generaals-op-see wiene de kolonels Robert Blake, Edward Popham en Richard Deane. Hja waarden ek beneamd ta kommissarissen foar de admiraliteit.

Popham waard nei syn dea yn 1651 ferfongen troch George Monck, dy't yn 1652 as sadanich beneamd waard en him ûntjoech ta de bekendste generaal-op-see. Hy soe neitiid in wichtige rol spylje by de Restauraasje fan it Hûs Stuart. Oare generaals-op-see wiene: George Ayscue, John Desborough, William Penn en Edward Montague, 1e greve fan Sandwich.
Lit jim gean Friezen

***Lit jim gean Friezen*** is in liet fan de Fryske trûbadoer Gurbe Douwstra. 

It liet docht in oprop oan de Friezen om ek ris los te gean en harren hearre te litten. It nûmer stie op de CD * Dizze Stoarm* fan 2001. Neidat it yn 2003 op nûmer 3 fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân stie, bleau it oant 2009 by de boppeste tsien fan dy list.

## Te hearren op
* *It beste út de Fryske Top 100 diel 2* (2015)
* *De Beuk d’r yn* – De Doelleazen ft. Gurbe Douwstra (2013, CD)
* *Der tuskenút*, in live registraasje fan Gurbe mei Doede Veeman, Jaap Louwes en Piter Wilkens (2004, CD)
* *Fryslân Muzyklân 3* (Marista, 2002, CD)
* *Dizze Stoarm* (juny 2001, CD) EAN 8714835060109

## Blêdmuzyk
* Lit jim gean, Friezen! (blêdmuzyk foar HaFaBra); Gobelin Music Publications (ISMN: 9790035217283)
* Lit jim gean Friezen (partituer foar Fanfare);  Gobelin Music Publications (ISMN: 9790035217290)
Nijjiersrevu fan Koatstertille

De **Nijjiersrevu fan Koatstertille** is in revu fan Koatstertille. De opfiering bart sûnt 1997 yn MFA Tillehûs oan de Goudsjeblomstrjitte yn Koatstertille.

Fan ein augustus ôf binne spilers en rezjy fan de revuploech dwaande mei de tariedings foar de nijjiersrevu. Mei sketskes, lietsjes en dûns wurdt it foarôfgeande jier besjoen en bekommentariearre.
Der binne net folle Nijjiersrevu’s yn Fryslân mear oer. Anno 2018 is der neist de revu fan Koatstertille noch de Nijjiersrevu fan De Jouwer.

## Under de Tilster Toer
Mei de titel *Under de Tilster Toer* waard troch de nijjiersploech it spits ôfbiten fan Kuturele Haadstêd 2018. Foar dizze 21e nijjiersrevu waarden fan ein desimber 2017 ôf seis foarstellings jûn. Neist santjin folwoeksenen spilen dat jier foar it earst in seistal jongere bern mei. De revu spilet him ôf yn de Kulturele Haadstâd, mar ek Tilster situaasjes as de bio-fergister en de oanbesteding troch Taksy Waaksma krigen omtinken. Yn it skoft en nei ôfrin wie der muzyk.

## Programmatitels (noch net folslein)
* 2018 - *Wannear, wêrom, wêrhinne*
* 2017 - *Under de Tilster Toer*
* 2016 - *Deryn*
* 2015 - *Nij!*
* 2014 - gjin revu troch ferbouwing fan it Tillehûs
* 2013 - *It doarp, de delgong en de dream*
* 2012 - *Tolerant nei Trettjin*
* 2011 - *De Tille, dêr is't te dwaan*
* 2010 - *It is tiid*
* 2009 - *Trettjin*
* 2008 - *Klokslach Tolve*
* 2007 - *Al wer in jier foarby*
* 2006 - *Tsien*