open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Binnenstêd

In **binnenstêd**, **stedssintrum**, **stedskearn** of **stedshert** is it ornaris histoaryske diel fan in stêd dat troch de oanwêzichheid fan winkels, museä, katedralen en oare iepenbiere foarsjennings in sintrumfunksje yn 'e stêd ferfollet. Meastal leit in binnenstêd ek geografysk yn it hert fan 'e stêd, hoewol't dat net altyd sa hoecht te wêzen, bgl. as in stêd oan in rivier, mar of de kust leit en der sadwaande troch de iuwen hinne allinnich oan 'e lânkant nijbou plakfûn hat. 

Yn in protte stêden is de binnenstêd autolij makke om it der foar stadiger ferkear (fuotgongers en fytsers) oantrekliker te meitsjen. In soad Jeropeeske binnenstêden omfiemje in histoarysk stedshert mei fuort dêrbûten in wichtich treinstasjon, dat yn 'e regel bekend stiet as it 'sintraal stasjon'. Meastal leit ek it sakesintrum krekt bûten de binnenstêd. Yn Noard-Amearika, en yn 't bysûnder yn 'e Feriene Steaten, komme frijwol gjin histoaryske stedskearnen foar. De binnenstêd is dêr benammen wer te kennen oan grutte winkelstrjitten en in sakesintrum mei in protte heechbou. Dat jildt ek foar Sina, dêr't de measte âlde gebouwen sloopt binne, en teffens foar stêden as Iper, Rotterdam en Dresden, dy't troch oarlochsbombardeminten de histoaryske binnenstêd kwytrekke binne.

It tsjinstelde fan 'e binnenstêd wurdt foarme troch de bûtenwiken, dy't oan 'e râne fan 'e stêd lizze. Tusken dy beide utersten yn is de rest fan 'e stêd sitewearre. Yn it Amerikaansk-Ingelsk sprekt men wol fan *downtown* as men de binnenstêd bedoeld, wylst mei it minder bekende *uptown* de bûtenwiken oantsjut wurde. Histoarysk wie it sa dat de wengebieten yn 'e binnenstêd faak mei ferpaupering te kampen hiene, sadat dêr it earmere diel fan 'e befolking wenne, wylst de riken har yn 'e bûtenwiken en de foarstêden nei wenjen setten. Sûnt de 1980-er jierren hawwe har yn 'e measte stêden yn 'e Westerske wrâld jonge riken (de saneamde yuppen) yn 'e binnenstêd fêstige, mei as gefolch dat der in ein kaam oan 'e ferpaupering, mar wat der ek foar soarge dat de kosten fan it wenjen dêr omheech giene, sadat de earmen dat net mear opbringe koene en twongen waarden om te ferhúzjen.
Africa Sexx

**Africa Sexx**, echte namme ûnbekend (Stockton (Kalifornje), 10 april 1973), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf. Hja moat net betize wurde mei de (tsien jier jongere) pornoaktrise Africa. De artystenamme fan Africa Sexx wurdt ek wol stavere as Africa Sexxx, en se hat ek wol wurke ûnder de skûlnammen Africa Allen en Africh. Hja sette yn 2000 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn in stikmannich films. Dêrby kaam se benammen bekend te stean om har grutte natuerlike hingelboarsten. Yn 2009 beëinige se har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Africa Sexx waard yn 1973 berne yn Stockton, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje, mar se groeide fierhinne op yn Sacramento, dêr't se de middelbere skoalle folge oan 'e John F. Kennedy High School. As tiner wie se seksueel aktyf; se rekke swier en waard in allinnichsteande mem. Om harsels en har bern te ûnderhâlden, begûn se te wurkjen as stripper, mar meitiid waard se by har fêste stripklub ûntslein om't de eigner net oer har grutte hingelboarsten mocht.

Koarte tiid letter naam in freondinne fan Sexx in filmke fan har op wêryn't se topless oan it joggen wie en fitnessoefenings die. It die bliken dat lang net eltsenien it mei de stripklubeigner iens wie, want dat filmke late ta útnûgings om mei te wurkjen oan neakenfotografyske reportaazjes yn 'e neakenblêden *[[Voluptuous (tydskrift)|Voluptuous]]* en *[[The Score Group|Score]]*, dy't har talizze op modellen fan it grutte-boarstesjenre. Dy beide fotoreportaazjes foarmen de grûnslach foar soartgelikense súksessen fan Sexx as neakenmodel, wêrby't har earder ferfijde hingelboarsten krekt har grutste pluspunt blieken te wêzen.

Fia-fia rekke Sexx belutsen by de Amerikaanske pornoyndustry, en yn 2000, doe't se 27 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Africa Sexx ûnder har karriêre as pornoaktrise yn krapoan fjirtich films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Elegant Angel, Caballero Home Video, The Score Group, West Coast Productions en Anabolic Video. Dêrby wurke se gear mei manlike tsjinspilers as J.T. Money, Lexington Steele en Mark Wood. Har wurk heart foar it meastepart ta it sjenre fan 'e milfpornografy. Fanôf 2004 wie Sexx trije jier lang fanwegen in houlik net aktyf yn 'e pornoyndustry, yn 2007 makke se in comeback en wurke oant 2009 as pornoaktrise. Yn 2019 se makke op 'e nij in comeback.

## Lichemsskaaimerken
Africa Sexx is swart, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 67&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 34G. Behalven troch har earlellen hat se gjin piercings, en tatoeaazjes hat se allikemin.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Africa Sexx of MySpace
* Biografy en filmografy fan Africa Sexx yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Africa Sexx yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Africa Sexx op ''FreeOnes''
Mwanza (Tanzania)

**Mwanza** is in stêd yn Tanzania en it haadplak fan de regio Mwanza.
Yn 2002 hie Mwanza 385.810 ynwenners. Sûnt is de stêd bot waakst. It plak leit oan de súdigge fan de Victoriamar.


File:Mwanza Airport.png|Fleanfjild Mwanza
File:Mwanza Train Station.JPG|Spoarstasjon Mwanza
File:Kamanga Ferry.JPG|Twa fearboaten út Kamanga komme yn de haven fan Mwanza oan


## Keppelings om utens
*  Regio Mwanza, toeristyske ynformaasje
*  Offisjeel webstee regio Mwanza
Mwanza

* In regio fan Tanzania, Mwanza (regio)
* De haadstêd fan de regio, Mwanza (Tanzania)
* In distrikt fan Malawy, Mwanza (distrikt)
* De haadstêd fan it distrikt, Mwanza (Malawy)
Meierijstêd

**Meierijstêd** (Nederlânsk: *Meierijstad*) is in gemeente yn de provinsje Noard-Brabân. De gemeente leit yn it noardeasten fan de provinsje. De gemeente bestiet sûnt 1 jannewaris 2017 en is ûntstien troch it gearfoegjen fan trije gemeenten. It gie om de gemeenten Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel. 

Meierijstêd hat 79.633 ynwenners en is mei in oerflak fan 185,52 km² de grutste gemeente fan Noard-Brabân.
Tsjerke fan Jehannes de Evangelist ûnder de Yp (Moskou)

De **Tsjerke fan Jehannes de Evangelist ûnder de Yp** (Russysk: Храм Апостола Иоанна Богослова под Вязом) is in otterdokske tsjerke yn 'e Russyske haadstêd Moskou. De tsjerke falt ûnder it Iverski-dekanaat yn it Moskouse stedsbisdom en wie fan 1934 oant 2011 in dependâns fan it Skiednismuseum fan Moskou.

## Skiednis
De skiednis fan 'e tsjerke giet werom oant 1493, doe't in earste houten tsjerke boud waard. Letter waard de tsjerke ferfongen troch in stiennen tsjerke, dy't hieltyd wer op 'e nij boud waard. De hjoeddeiske tsjerke datearret út de tiid 1825-1837. De tafoeging *ûnder de Yp* hat te krijen mei de ûnbidich grutte yp, dy't hjir oant yn 'e dagen fan Katarina de Grutte stien hat. 

De Jehannestsjerke waard yn 'e Sovjet-tiid yn 1925 foar de earetsjinst sletten en sûnt 1934 oerdroegen oan it stedsmuseum. Fan 'e koepel waard de sipel mei it krús ferwidere en de klokketoer ferlear de spitse bekroaning. Yn 'e tsjerke waarden ferdjippings oanbrocht en it oarspronklike ynterieur gyng útsein fragminten fan stúkwurk folslein ferlern.

Fan ôf 2011 is it gebou wer oerdroegen oan 'e Russysk-Otterdokske Tsjerke. Sûnt dy tiid siert op de koepel fan de tsjerke ek wer in sipel mei in krús. De Jehannestsjerke is de hûstsjerke fan de Russysk-Otterdokske Universiteit.
Kitaj-Gorod

**Kitaj-Gorod** is in histoaryske wyk yn Moskou en wurdt troch it Reade Plein skieden fan it kremlyn. It gebiet waard fan ôf de tolfte iuw ûntwikkele troch keaplju en hannelslju, dy't yn tsjinst wiene fan de tsaar. De buert hie oarspronklik allegear lytse strjitsjes en wie ommuorre mei oant seis meter dikke muorren en tal fan tuorren en poarten. Tidens de Sovjet-tiid feroare dat en hûzen, muorren en tsjerken en kleasters waarden yn de jierren 1930, 1940 en 1960 ôfbrutsen om it gebiet yn te rjochtsjen foar partij- en bestjoersynstellings. Ek kaam der in metro-stasjon. 

  
Tsjintwurdich is Kitaj-Gorod it sakendistrikt fan Moskou. Kitaj-Gorod hat sels gjin permaninte ynwenners, mar ken nettsjinsteande it grutte ferlies fan tal fan monuminten noch jimmeroan in rykdom oan monuminten.

Fakentiden wurdt Kitaj-Gorod oerset as *Chinatown*, om't yn de moderne Russyske taal *Kitaj* Sjina betsjut en *Gorod* stêd. De namme Kitaj hat lykwols neat mei Sjina fan dwaan en soe oarspronklik ferwize nei fêsting. Oaren miene dat it wurd kitaj fan it wurd *kit* ôfstamt en sa ferwiisde nei it flechtwurk, wêrmei't de wâlen om de delsetting hinne oanlein waarden.
Transfiguraasjetsjerke (Starotsjerkasskaja)

De **Transfiguraasjetsjerke** (Russysk: Преображенская церковь; *Preobrazjenskaja tserkov*) is in monumintaal tsjerkegebou yn 'e stanitsa Starotsjerkasskaja (foarhinne Tsjerkassk) yn 'e oblast Rostov, Ruslân. It is de earste stiennen tsjerke fan it kozakkedoarp en it wie ek de op ien nei âldste tsjerke. De bou fan 'e tsjerke waard útfierd troch deselde boulju as dy fan de klokketoer fan 'e Opstanningskatedraal yn itselde plak.

Foarhinne waard der noardlik fan it hjoeddeiske Starotsjerkasskaja in delsetting boud foar likernôch 6.000 ynwenners. De stifting fan dy stêd hie te krijen mei it bûn dat de Donkozakken mei Ruslân sletten hiene foar de striid tsjin de Turken yn Azov. Letter, yn 1677, waard der in tsjerkhôf oanlein folge troch de bou fan in tsjerke yn 1701. Dy houten tsjerke waard oan 'e profeet Elía wijd en krige as twadde namme Ratnajatsjerke (Ратная церковь), nei it gebiet dêr't de legers fan 'e Donkozakken byinoar kamen as se meiïnoar opteagen nei Azov. Op it tsjerkhôf lizze kriichshelden út de tiid doe't de Kozakken tsjin de Turken fochten, mar ek helden út de tiid doe't Napoleon Ruslân binnenfoel.

De hjoeddeiske barokke tsjerke ferfong de âldere houten tsjerke en mei de bou der fan waard op 31 maaie 1744 begûn. De bou fan 'e klokketoer folge yn 1751.

Yn 'e jierren 1930 waard de tsjerke sluten foar de earetsjinst. It ynterieur is yn 'e Sovjet-tiid ferlern gien.

Yn 'e jierren 2000 folge in restauraasje en tsjintwurdich is de tsjerke wer iepene foar de earetsjinst.
Bûtenwyk

In **bûtenwyk** is in wyk fan in stêd dy't oan 'e râne fan dy stêd leit. Faak is in bûtenwyk relatyf nij, benammen foar de binnenstêd oer, en ornaris grinzget er net oan it stedssintrum, mar sitte dêrtuskenyn noch ien of mear lagen fan oare wiken. Oer it algemien is de romte tusken de wenten yn bûtenwiken grutter as yn 'e binnenstêd of âldere wiken, mei't bûtenwiken faak út leechbou besteane, almeast yn 'e foarm fan huzen mei tunen. Dochs kin it ek wol dat bûtenwiken in protte heechbou hawwe, sa't it gefal in mei Amsterdam-Súdeast (oftewol de 'Bylmermar'), in bûtenwyk fan Amsterdam.

Guon oare bekende foarbylden fan bûtenwiken binne The Bronx, in bûtenwyk fan New York, en Hollywood en Chatsworth, dat bûtenwiken fan Los Angeles binne. Yn Fryslân soe men bgl. Suderbuorren, Aldlân, Nijlân, Westein, Bilgaard en fral ek Camminghabuorren oantsjutte kinne as bûtenwiken fan Ljouwert.

Yn stêdekloften geane bûtenwiken en foarstêden faak suver naadleas yninoar oer. It ferskil is lykwols dat bûtenwiken ta de sintrale stêd fan sa'n agglomeraasje hearre, wylst foarstêden bestjoerlik selsstannich binne. Yn 'e Feriene Steaten wurdt meastal gjin ûnderskie makke tusken foarstêden en bûtenwiken, en wurde allebeide oantsjut as *suburbs*, dat letterlik "hast-stêden" of "minder-as-stêden" betsjut. Yn it ferlingde dêrfan slacht de term *suburbia* op it meastal as saai en griis beskôge bestean yn 'e bûtenwiken en foarstêden, dêr't it in deadse boel wêze soe yn ferhâlding ta it libbene stedssintrum. Yn Frankryk steane bûtenwiken bekend ûnder de namme *[[banlieue]]*, en binne se berucht om 'e grutte getto-eftige mienskippen fan allochtoanen dy't der wenje.
Marije-Himelfearttsjerke (Moskou-Kitaj Gorod)

De **Tsjerke fan 'e Untsliepenis fan 'e Mem Gods** (Russysk: Церковь Успения Пресвятой Богородицы) is in otterdokske parochytsjerke yn Moskou. De tsjerke stiet yn it distrikt Kitaj-Gorod yn it sintrum fan Ruslân's haadstêd en waard boud yn 'e 17e iuw. It adres fan 'e tsjerke is Nikolaskaja Ulitsa 8, mar it gebou giet skûl efter bebouwing en is fan 'e strjitte ôf net te sjen.  

## Skiednis
De tsjerke waard oarspronklik op it plak fan in âldere kapel troch de bojaar Michail Saltykov boud, dy't werom kaam fan syn ferballing en de tsjerke as in hûstsjerke by syn hûs liet bouwe. De tsjerke waard wijd oan de mirredragers en stie oarspronklik midden op in binnenhôf. 

Sûnt 1803 waard de tsjerke in filiaaltsjerke fan 'e yn 1934 ôfbrutsen *Tsjerke fan de Trije-ienheid yn de fjilden*. Yn it midden fan 'e 19e iuw waard de tsjerke op 'e nij in selsstannige parochytsjerke. 

Under it ateïstyske rezjym fan 'e bolsjewiken waard de tsjerke sletten. De eardere tsjerke waard brûkt as sliepplak foar de Revolúsjonêre Militêre Ried en dêrnei oerdroegen oan it Folkskommissariaat fan 'e Marine. Foar in lange tiid bleau it gebou leechstean. Yn 'e jierren 1960-1970 krige de eardere tsjerke in kantoarbestimming en wer letter, yn 1977, naam in organisaasje it gebou yn gebrûk, dy't mei wittenskip en konservaasje dwaande wie. 

Yn it begjin fan 'e jierren 1990 waard de tsjerke werom jûn oan de Russysk-Otterdokske Tsjerke en in restauraasje folge. Yn 'e jierren 2000 waard de tsjerke wer foar de earetsjinst iepene.

## Keppeling om utens
* De tsjerke op de side Russyske tsjerken
* Side fan de tsjerke
Om 1800 beweging

De **Om 1800 beweging** (***Um 1800 Bewegung***) fertsjintwurdiget in konservative boustyl dy't in reäksje wie op it rasjonalisme yn de bouwstyl, dêr't bygelyks Hendrik Petrus Berlage in fertsjintwurdiger fan wie. De Um 1800-styl hie syn hichtepunt yn de jierren 1905-1914. 

De Um 1800 Bewegung hie de Loadewyk XVI-styl as ideaalbyld. Dy styl waard as de lêste 'echte' styl beskôge. Soms wiene lykwols ek dúdlike neoklassisistyske ynfloeden oanwêzich en ek Jugendstil-eleminten kamen foar. De styl wurdt dêrom ek wol  **nij histoarisearjende styl** of **weroriïntaasje** neamd.

In protte gebouwen yn dizze styl binne frij massaal, mei gebrûk fan in soad natuerstien, tal fan -soms bûgde- ornaminten, tuorkes, erkers en soks. Se dogge wol wat tinken oan de Amerikaanske wolkekliuwers út dy tiid, dy't ek ornaminten hiene dy't weromgiene op it ferline, mar fansels noch folle massaler wiene. Yn dat ferbân waard wol praat fan *Amerikanisme*. Dêrneist waarden strakkere neoklassisistyske gebouwen ûntwurpen dy't oan dizze styl taskreaun waarden.

Fan de Ingelske, Amerikaanske en Dútske histoarisearjende ynfloeden waarden fral dy lêste tapast; de namme fan de beweging is dan ek ôflaat fan in yn 1908 ferskynd boek fan *Regierungsbaumeister* Paul Mebes, mei de titel: *Um 1800: Architektur und Handwerk im letzten Jahrhundert ihrer traditionellen Entwicklung*. Yn Nederlân waard de beweging droegen troch it tydskrift: *Het Huis Oud en Nieuw* fan Eduard Cuypers, dy't in neef fan Pierre Cuypers wie.

De Om 1800-styl waard fral tapast yn kommersjele gebouwen, lykas grutte warehuzen en banken. De Amsterdamske Effektebeurs (1911-1914) en de Amsterdamske Bijenkorf, út 1911, binne der foarbylden fan. Ek bûtenpleatsen waarden wol yn de Om 1800 styl boud.

De materiaalkrapte, dy't it gefolch fan de Earste Wrâldoarloch wie, betsjutte de ein fan dy styl.

## Gebouwen
Yn de measte grutte Nederlânske stêden binne der wol foarbylden fan de Om 1800-styl te finen. Amsterdam, De Haach, Rotterdam en in protte oare stêden hawwe noch gebouwen yn dizze styl. Tal fan arsjitekten hawwe dêroan bydoegen.


Ofbyld:Bleekstraat11 Makkum.jpg|De fermanje yn Makkum, in ûntwerp fan H.H. Kramer, yn ienfâldige Om 1800-styl, anno 2011
Ofbyld:Boerenleenbank Dommelstraat 9 Eindhoven.jpg|Kantoar Koöperative Sintrale yn Eindhoven
Ofbyld:Effbeurs1.jpg|De Amsterdamske effektebeurs
Urbanisaasje

**Urbanisaasje** (fan it Frânske *urbanisation*) of **ferstedsking** is it proses fan befolkingsferskowing fan it plattelân nei de stêden en alle manearen dy't maatskippijen ûntwikkelje om mei dy feroaring om te gean. It kin beskôge wurde as it persintaazje fan in befolking dat op in beskate tiid yn 'e stêden wennet, mar likegoed as in oangeand proses wêrby't dat persintaazje almar fierder tanimt. Urbanisaasje wurdt bestudearre troch in grut tal ferskillende tûken fan 'e wittenskip, lykas geografy, sosjology, ekonomy en stêdeboukunde. It is in ferskynsel dat nau ferbûn is mei modernisaasje en yndustrialisaasje. De Feriene Naasjes ornearren dat ein 2008 de helte fan 'e wrâldbefolking stedsjers wêze soene, en yn 2050 sil wierskynlik 86% fan 'e befolking yn ûntwikkele lannen en 64% fan 'e befolking yn ûntwikkelingslannen yn stêden wenje. Fan it urbanisaasjeproses tusken 2020 en 2050 sil it meastepart plakfine yn Afrika en Aazje.

Urbanisaasje wurdt gauris as in modern fenomeen beskôge, mar dat doocht net. Winliken is it in oanhâldend proses dat tûzenen jierren lyn begûn, doe't de earste nomadysk libjende jager-sammelders har byinoar yn doarpen nei wenjen setten om lânbou te bedriuwen. Trochdat alteast guon fan dy doarpen almar wolfarrender waarden, setten har der hieltyd mear lju nei wenjen, wat troch in taname yn 'e hannel in oanjeiend effekt op de ekonomy hie, mei as gefolch fierdere befolkingsútwreiding. Uteinlik ûntjoegen har op dy wize de earste stêden. Yn 'e moderne tiid krige it proses fan urbanisaasje in ûnbidich grutte ympuls troch de Yndustriële Revolúsje, doe't der fabriken yn 'e stêden fêstige waarden dy't ferlet hiene grutte oantallen arbeiders. Earmoede op it plattelân makke it foar in protte lju oantreklik om in better bestean yn 'e stêden te sykjen, hoewol't dêrby oantekene wurde moat dat in grut diel fan sokken bedragen útkamen en yn 'e stêden ûnder ellindiger omstannichheden libje moasten as se op it plattelân ea ûnderfûn hiene.

Yn 'e Westerske wrâld duorre de urbanisaasje oant likernôch 1960. Dêrnei begûn it proses fan suburbanisaasje, wêrby't it wolfarrender diel fan 'e stedsbefolking him út 'e binnenstêden weromloek om him yn 'e bûtenwiken en de foarstêden te fêstigjen. De binnenstêden waarden dêrtroch it domein fan 'e earmeren, mei as gefolch ferpaupering fan hiele stedwiken en in taname fan 'e kriminaliteit. Tusken 1975 en 1980 ferlieten in protte lju (dy't dat betelje koene) de stêd alhiel om har yn it proses fan disurbanisaasje op it plattelân nei wenjen te setten. It gefolch wie in grutte taname yn it wen-wurkferkear, wat wer ta strukturele filefoarming op 'e wei late. Nei 1980 begûn stadichoan de re-urbanisaasje, wêrby't jonge riken (de saneamde yuppen) har yn 'e binnenstêden fêstigen. Dêrtroch kaam der in ein oan 'e ferpaupering, mar it soarge der ek foar dat de kosten fan it wenjen dêr omheech giene, sadat de earmen dat net mear opbringe koene en twongen waarden om in oar hinnekommen te sykjen.
Jehannes de Krigertsjerke (Moskou)

De **Tsjerke fan 'e Hillige Jehannes de Kriger** (Russysk: Церковь Иоанна Воинаis) is in Russysk-otterdokske tsjerke yn it distrikt Jakimanka fan Moskou, Ruslân. 

## Skiednis
De tsjerke datearret út de tiid doe't Peter de Grutte regearre en waard tusken 1704 en 1717 boud. It ûntwerp fan 'e tsjerke wurdt taskreaun oan de arsjitekt Ivan Zarûdny, alhoewol't dêr gjin wissichheid oer bestiet. 

It gebiet tusken de hjoeddeiske strjitte dêr't de tsjerke oan stiet en de rivier de Moskva strûpte der eartiids yn 'e maaitiid jimmeroan ûnder. Dêr leine delsettings fan de Streltsy, Poalen en boeren. Neffens de oerlevering soe Peter de Grutte by in ynspeksje fan 'e wetterskea syn each fallen litten hawwe op 'e skeinde Jehannestsjerke út 1625. Hy joech doe de opdracht om 'e tsjerke op in heger en feiliger plak te bouwen. It hek om 'e tsjerke waard letter yn 1754-1758 boud. 

Yn 'e jierren 1779-1791 waard de tsjerke beskildere mei fresko's fan Gabriel Domozjirov. Tagelyk krige de tsjerke in ikonostaze fan Vasily Bazjenov. It wurk fan Domozjirov en Bazjenov gyng lykwols yn 'e jierren 1860 ferlern. 

It godshûs hat slim te lijen hân yn 'e besettingstiid fan Moskou troch Frânske troepen. De tsjerke waard troch Napoleon's troepen plondere en ûnthillige. Neitiid koe de skea fan 'e tsjerke mei jeften wer hersteld wurde en yn 1840 hie de tsjerke it oarspronklike oansjen werom. 

De tsjerke bleau as ien fan 'e pear tsjerken it hiele Sovjet-tiidrek iepen. Likegoed gyng de kristenferfolging yn dy tiid ek net foarby oan 'e parochy fan Jehannes de Kriger. Yn 1922 waarden alle weardefolle saken fan 'e tsjerke konfiskearre en yn itselde jier waard de preester fan 'e tsjerke, Christoffel Nadezjdin, der fan beskuldige de konfiskaasje fan tsjerklike eigendommen te sabotearjen en mei oaren eksekutearre. De preester waard nei it ynstoarten fan 'e Sovjet-Uny as nije martler troch de Russysk-Otterdokse Tsjerke hillich ferklearre. Nei de revolúsje waard de tsjerke boppedat in sammelplak fan ikoanen en reliken út tsjerken, dy't troch de kommunisten sloopt waarden. Yn 1928 krige de ikonostaze fan 'e fernielde Tsjerke fan 'e Trije Hiërargen by de Reade Poarte in plak yn de tsjerke.
Ptoaze (boarsten)

**Ptoaze** (Latyn: *ptosis*) is de medyske term foar wat yn 'e folksmûle **hingelboarsten** of **hingboarsten** neamd wurde, en kin omskreaun wurde as it ferslopjen en ôfhingjen fan 'e boarsten by froulju. Boarstptoaze is in natuerlik gefolch fan it ferâlderingsproses yn kombinaasje mei de effekten fan 'e swiertekrêft. Hoe fluch oft de boarsten begjinne ôf te hingjen, ferskilt fan persoan ta persoan. Guon froulju mei grutte natuerlike boarsten hawwe al yn harren tinerjierren hingelboarsten, wylst oaren, dy't lytse oant tige lytse boarsten hawwe, se nea krije. Relevante faktoaren binne fierders it al of net smoken fan sigaretten, it tal kearen dat de oangeande frou swier west hat, har lichemsgewicht en it foarkommen fan grutte skommelings yn it lichemsgewicht.

Nei de menopauze kin boarstptoaze ynienen flugger gean trochdat de hûd minder elastysk wurdt. Oars as dat faak tocht wurdt, liedt it jaan fan boarstfieding krekt net ta in flugger gean fan boarstptoaze. It dragen fan in beha hâldt it ferslopjen en ôfhingjen fan 'e boarsten net tsjin, mar kin wol fersteviging jaan, sadat de rêchspieren minder belêste wurde. Plastysk sjirurgen bepale de mjitte fan ptoaze op grûn fan 'e posysje fan 'e spien yn ferliking mei de ynframammêre ploai, de hûdtear ûnder it boarst. By earnstige ptoaze befynt de spien him fier ûnder de ynframammêre ploai en wiist er nei ûnderen ta. As de spien sels net leger leit as de ynframmêre ploai, mar it meastepart fan it boarstweefsel wol, dan is der sprake fan pseudoptoaze.

Om te bepalen oft men al of net hingelboarsten hat, wurdt gauris de saneamde potleadtest dien, dy't betocht is troch de Amerikaanske kollumniste Ann Landers. Dêrby stoppet men in potlead mei de úteinen nei de beide siden fan it lichem wizend yn 'e ynframammêre ploai (ûnder it boarst). As it potlead dêr sitten bliuwt as men him loslit, hat men hingelboarsten, mar falt er op 'e flier, dan is dat net it gefal. Hjirby moat oantekene wurde dat dit gjin wittenskiplike test is en dat it alhiel net oerienkomt mei de wize dy't genêskundigen brûke om boarstptoaze fêst te stellen. By iere of swiere ptoaze kieze guon froulju derfoar om in operaasje te ûndergean wêrby't de boarsten fannijs har oarspronklike foarm krije: in mastopleksy of 'boarstlift'. Dêrby wurdt gauris wat ûnderhûdsk weefsel fuorthelle. Yngripender foarmen fan sjirurgy dy't tapast wurde kinne by ptoaze, binne in boarstferlytsing, wêrby't ek hûdweefsel fuorthelle wurdt, en in boarstfergrutting, wêrby't in ymplantaat ynbrocht wurdt.
Ferdrach fan Mendota

It **Ferdrach fan Mendota**, soms ek oantsjut as it (trêde) **Ferdrach fan St. Peters**, wie in ferdrach dat op 5 augustus 1851 yn Mendota, yn 'e Amerikaanske steat Minnesota, sletten waard tusken fertsjintwurdigers fan 'e Amerikaanske oerheid en de opperhaden fan 'e Mdewakanton- en Wahpekûte-stammen fan 'e Eastlike&nbsp;Dakota-Yndianen. De ûndertekening fûn plak te Pilot Knob, oan 'e súdlike igge fan 'e rivier de Minnesota, yn it sicht fan Fort Snelling, in basis fan it Amerikaanske Leger. Yn 'e tekst fan it ferdrach stie dat Mdewakanton en Wahpekûte harren tradisjonele wengebiet ôfstean soene oan 'e Feriene Steaten en teffens har oanspraken op in oansjenlik diel fan 'e rest fan súdlik Minnesota opjaan soene. Yn ruil foar $1.410.000 soene se har nei wenjen sette yn it Neder-Sû Yndianereservaat, oan 'e igge fan 'e Minnesota, deunby it hjoeddeiske plak Morton.

Troch it Ferdrach fan Mendota en it twa wiken earder berikte Ferdrach fan Traverse des Sioux, mei de Sisseton- en Wahpeton-stammen fan 'e Eastlike&nbsp;Dakota, kaam suver hiel súdlik Minnesota iepen te lizzen foar kolonisaasje troch de blanken. Trochdat it Amerikaanske Kongres neitiid unilateraal kêst 3 út 'e tekst fan it Ferdrach fan Mendota skraste (wêryn't fêststeld waard hokker lân yn súdlik Minnesota oft yn it besit fan 'e Yndianen bleau), droech dit ferdrach yn hege mjitte by ta it ûntstean fan 'e útsichtleaze sitewaasje dy't de Eastlike Dakota der goed tsien jier letter ta driuwe soe om wapenderhân yn opstân te kommen troch de Dakota-Oarloch fan 1862 te begjinnen.
Hakke fan Missoery

De **Hakke fan Missoery** (Ingelsk: *Missouri Bootheel*) is in nei it suden ta útstykjende krite yn it uterste súdeastlike diel fan 'e Amerikaanske steat Missoery. It wurdt begrinzge troch it grûngebiet fan 'e steat Arkansas yn it suden en westen, en de rivier de Mississippy yn it easten. Oare kant dy rivier leit it grûngebiet fan 'e steaten Tennessee en Kentucky. Yn it noarden sit de Hakke fan Missoery fêst oan 'e rest fan Missoery. It gebiet makket diel út fan 'e alluviale flakte fan 'e Mississippy, en is it leechst leine, platste, waarmste en wietste diel fan Missoery. It is ek ien fan 'e earmste parten fan 'e steat, mei in ekonomy dy't frijwol folslein agrarysk is. Wol is de grûn yn 'e Hakke fan Missoery tige fruchtber, sadat der in protte rys en katoen ferboud wurdt.

## Geografy en demografy
De Hakke fan Missoery beslacht trije countys: Dunklin County, New Madrid County en Pemiscot County, mei in mienskiplik oerflak fan 4.447&nbsp;km². Yn 2000 hie it gebiet in befolking fan 69.880 lju, wat betsjut dat de befolkingstichtens doe 15,7 minsken de km² bedroech. It grutste plak yn 'e Hakke fan Missoery is Kennett, it haadplak fan Dunklin County. Pleatslik wurdt de term *Missouri Bootheel* ek wol brûkt om it hiele leechlân fan súdeastlik Missoery mei oan te tsjutten, dat ek dielen fan 'e countys Butler, Mississippi, Ripley, Scott en Stoddard omfiemet, mei dêropta de súdlike rânen fan Cape Girardeau County en Bollinger County.

## Skiednis
De Hakke fan Missoery foarme it episintrum fan 'e fjouwer Ierdbevings fan New Madrid (1811-1812). Yn 1821, doe't Missoery de status fan Amerikaanske steat krige, waard de Hakke dêroanta heakke om't it gebiet mear gemien hie mei de rivierstedsjes Cape Girardeau en Ste. Genevieve, yn Missoery, as mei it omlizzende plattelân fan Arkansas. Neffens apokrive ferhalen soe it gebiet lykwols by Missoery kommen wêze om't in lânmjitter begrutsjen hie mei in earme widdo dy't 65&nbsp;km besuden de grins fan Missoery wenne sûnder dat hja dat besefte, of om't in Missoeriaan út 'e Hakke net yn Arkansas komme woe te wenjen om't er heard hie dat dêr sykte hearske en alderhanne gefaarlike bisten libben.

Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) fûnen ferskate fjildslaggen yn 'e Hakke fan Missoery plak, wêrfan't de bekendste de Slach om Eilân Nû. 10 wie. Oant de 1920-er jierren wie de Hakke in gebiet mei in protte lytse boerespultsjes dêr't weet ferboud waard, mar nei't in pleach fan 'e katoensnúttoarre (*Anthonomus grandis*) de katoenfjilden fan Arkansas oantaaste, ferfearen in protte katoenplanters dêrwei nei de Hakke fan Missoery. Dy kochten dêr hast alle grûn op om op grutskalige wize katoen te ferbouwen en hellen swarte lânarbeiders oan om it meastepart fan it wurk te dwaan. Nei't yn 'e 1930-er jierren de meganisaasje fan 'e lânbou begûn wie, teagen in protte swarten ûnder de Afro-Amerikaanske Folksferhuzing fierder nei it noarden ta om yn grutte stêden as St. Louis, Chicago en Detroit in better bestean te sykjen. Sadwaande bestiet tsjintwurdich it grutste part fan 'e befolking fan 'e Hakke wer út blanken.
Kolomenskoje

**Kolomenskoje** (Russysk: Коло́менское) wie foarhinne in keninklik lângoed, dat op inkele kilometers súdeastlik fan it sintrum fan de Russyske haadstêd Moskou leit. It lângoed is 390 hektare grut en leit oan de âlde wei nei Kolomna (fandêr de namme). It gebiet waard yn de jierren 1960 by de haadstêd yndield.

De namme Kolomenskoje waard foar it earst neamd yn in testamint fan Ivan Kalita. Yn de rin fan de tiid ûntjoech it doarp him ta it lângoed dat it meast yn de geunst stie by de Moskovityske foarsten. 

## Himelfearttsjerke

It earste noch besteande bouwurk wie de Himelfearttsjerke út 1532. De fan wite stien boude tsjerke waard boud ta oantinken fan de langferwachte berte fan in erfgenaam fan de troan, de takomstige tsaar Ivan de Ferskriklike. It wie de earste stiennen tsjerke yn de foarm fan in tinte en de bou markearre in spektakulêre ûnderbrekking fan de tradisjonele byzantynske tradysje yn de arsjitektuer. De Himelfearttsjerke wurdt fanwegen de fertikale foarmjouwing bytiden ek wol "Wite Pylder" neamd. It nei de himel wizende bouwurk bestiet út in krúsfoarmige basis, folge troch in lange jimmeroan smeller wurdende achtkante konstruksje en in achtkantige tinte, dy't bekroand wurdt mei in lytse koepel. De smelle pilasters op de sydkanten, de pylkfoarmige ramen en de trije rigen kokosjniki, it lykwichtige ritme fan de treppenarkaden en de iepen galerijen aksintuearje de dynamyske beweging fan dit masterwurk fan Russyske arsjitektuer. Fanwegen de grutte wearde foar it minskdom besleat UNESCO om de tsjerke op de Wrâlderfgoedlist yn 1994 yn te skriuwen.

## It paleis
Tsaar Aleksej I liet alle eardere bouwurken yn Kolomenskoje ôfbrekke en ferfange troch in grut houten paleis mei mearke-eftige dakken. Guon bûtenlanners neamden dizze tizeboel fan yngewikkelde gongen en 250 keamers it achtste wrâldwûnder. Alhoewol't it allinnich in simmerpaleis wie, wie it foar tsaar Aleksej de favorite residinsje. Yn it paleis waard yn 1709 de takomstige tsarina Elizabeth berne en tsaar Peter de Grutte brocht hjir in grut part fan syn jonkheid troch. Mei de ferhuzing fan it hôf nei Sint-Petersburch rekke it paleis yn it neigean en Katarina II wegere noch langer it gebou te brûken as har ferbliuw yn Moskou. Hja joech de opdracht it paleis yn 1768 ôf te brekken en it te ferfangen troch in ienfâldiger stiennen bouwurk. Krekte tekeningen fan it houten paleis bleaunen lykwols bewarre en in rekonstruksje yn opdracht fan de Moskouse oerheid waard yn 2010 foltôge. It rekonstruearre paleis stiet likernôch 1 kilometer súdliker fan de orizjinele lokaasje by de Himelfearttsjerke om sa de histoaryke fûneminten te sparjen. It paleis fan Katarina de Grutte út 1768 waard yn 1872 ôfbrutsen en allinnich de Kazantsjerke (1662), inkelde poarten en bygebouwen bleaunen dêrfan bewarre. 

## Iepenloftmuseum
Tidens it Sovjet-tiidrek waarden der op inisjatyf fan de arsjitekt Pjotr Baranovsky út ferskate dielen fan de Sovjet-Uny houten gebouwen oerbrocht nei Kolomenskoje, sadat der tsjintwurdich ferskillen bouwurken út benammen de 17e iuw te sjen binne.

## Bouwurken (seleksje)
Reade Poarte (Moskou)

De **Reade Poarte** (Russysk: Красные ворота) wie in barokke triomfbôge yn Moskou, Ruslân. Poarten en bôgen fan dit type kamen in soad yn it 18e-iuwske Moskou foar. De Reade Poarte wie lykwols de iennige dy't noch yn de 20e iuw stie.

De (doe noch houten) poarte waard oarspronklik yn opdracht fan Peter de Grutte boud om dêrmei de oerwinning fan de Slach by Poltova yn 1709 yn de Grutte Noardske Oarloch te betinken. It wie de earste triomfbôge fan Ruslân en Katarina I liet de triomfbôge yn it ramt fan har kroaning yn 1724 ferfange troch in nij bouwurk. Acht jier letter baarnde dizze triomfbôge ôf en yn 1741 waard de bôge wer opboud sadat op de dei fan Elizabeth's kroaning de feestlike optocht fan it kremlyn nei it Lefortovo-paleis troch de poarte gean koe. Yn 1748 baarnde de poarte op 'e nij ôf.

De oant dan ta houten bôge waard yn 1753 ôfbrutsen en troch arsjitekten fan Katarina I ferfongen troch in stiennen bôge. It ûntwerp kaam fan prins Dmitry Uchtomsky. De bôge krige in bloedreade kleur mei sniewite reliëfs, gouden letters en 50 fresko's mei û.o. foarstellings fan it tsaardom fan it Russyske Ryk en wapens fan Russyske provinsjes. In grut portret boppe de spanbreedte fan de poarte fan tsarina Elisabeth waard foar de kroaning fan Nikolaas I yn 1825 ferfongen troch in dûbelkoppige earn. Boppe de poarte kaam in byld fan in trompetblazende ingel. 

Yn it midden fan de 19e iuw besochten de Moskouske autoriteiten de Reade Poarte te slopen, mar de plannen waarden op fersyk fan baron Andrej Ivanowitsj Delwig net útfierd.

Alhoewol't de poarte noch yn de maaitiid fan 1926 opknapt waard, foel yn desimber fan itselde jier it beslút om de B-ring om Moskou te ferbreedzjen. Foar dit doel moast de poarte en in tal oare bouwurken sloopt wurde. De Reade Poarte waard op 3 juny 1927 ôfbrutsen, ek al wiene der protesten tsjin de sloop. It gebiet waard krektlyk as it metrostasjon dat hjir yn 1935 iepene waard ferneamd nei de poarte en op it plein waard yn 1953 begûn mei de bou fan ien fan Stalin's wolkekliuwers. Yn 1941 krige it gebiet in oare namme, mar yn 1986 waard de plein wer omdoopt yn Reade Poarte Plein.

De ingel en fragminten fan it bouwurk binne hjoed de dei te finen yn ferskate musea fan Moskou. De fraach oft de Reade Poarte wer rekonstruearre wurde moat is by ferskate gelegenheden oan de oarder west. It gebiet is lykwols mei al it ferkear tsjintwurdich sa feroare dat in rekonstruksje net wierskynlik is. 

## Ofbylden

Pietro Gonzaga (1751-1831). 1826 coronation, Red Gates.jpg|Untwerptekening fan de poarte foar de kroaning fan Nikolaas I 
Red gate moscow angel.jpg|Ingel (Nasjonaal Histoarysk Museum)
Red Gate putti 01.jpg|Putto (Sjtsjusev Museum fan Arsjitektuer)
Detail of Red gate 03.JPG|Detail (Museum Kolomenskoje)
Detail of Red gate 02.JPG|Detail (Museum Kolomenskoje)
Easterpoartsbrêge (Snits)

De **Easterpoartsbrêge** is in fêste brêge in Snits, oer de noardrin fan de Stedsgrêft. De brêge ferbynt de Prins Hindrikkaai mei de Ljouwerterdyk.

De Easterpoarte waard om 1490 hinne boud, mei in brêge as tagong ta de stêd. Yn 1842 is de poarte sloopt, mar der is op likernôch itselde stee hieltyd noch in brêge oer de Stedsgrêft. Yn 2010 waard troch de gemeenterie fan Snits besletten de fêste brêge te feroarjen yn in beweechbere brêge, as in step yn it trochfarber meitsjen fan Snits. Fan 2014 oant 2015 is op de brêge lykwols in rotonde oanlein.

## Sjoch ek
* Brêgen yn Snits
Tsjerke fan de Hillige Nikolaas (Lipno)

De **Tsjerke fan de Hillige Nikolaas** (Russysk: Свято-Никольская церковь; translit.: Svjato-Nikolskaja tserkov) is in otterdokse tsjerke út de 13e iuw. 

Sûnt 1992 makket de tsjerke diel út fan it wrâlderfskip fan UNESCO.

De tsjerke stiet op in lyts eilân mei de namme Lipno yn 'e delta fan 'e Msta yn 'e Ilmenmar, likernôch njoggen kilometer súdlik fan Veliki Novgorod. It haadalter waard oan Nikolaas fan Myra wijd. Neffens in ynskrift yn 'e tsjerke wie it wijingsjier 1294.

Neffens de oerlevering waard yn 1113 in ikoan fûn fan 'e hillige Nikolaas. De ikoan soe bydroegen ha oan 'e genêzing fan Mstislav Vladimirovitsj  en ta oantinken fan dat wûnder waard der fuort neitiid in kleaster mei in houten tsjerke stifte (krekte data binne net bekend; de kroniken skriuwe allinnich dat der in tsjerke by it kleaster boud waard). De bou fan in stiennen tsjerke folge yn 'e jierren 1292-1294. 

It wie de earste stiennen tsjerke fan 'e republyk Novgorod (1136–1478) nei de Mongoalske ynvaazjes yn Ruslân en is it iennige bouwurk dat oerbleau fan it kleaster. 

Yn 'e Twadde Wrâldkriich rekke de tsjerke slim skeind troch Dútsk artilleryfjoer. De weropbou fûn yn 'e jierren 1954-1960 yn 'e foarmen fan 'e 13e iuw plak. Yn 'e tsjerke binne fresko's út it boubegjin bewarre bleaun.Ynvintarisaasjeside Russyske Tsjerken
Ferdrach fan Traverse des Sioux

It **Ferdrach fan Traverse des Sioux** wie in ferdrach dat op 23 july 1851 by Traverse des Sioux, yn 'e Amerikaanske steat Minnesota, sletten waard tusken fertsjintwurdigers fan 'e Amerikaanske oerheid en de opperhaden fan 'e Sisseton- en Wahpeton-stammen fan 'e Eastlike&nbsp;Dakota-Yndianen. 
By dit ferdrach stiene de Sisseton en Wahpeton yn totaal 97.000&nbsp;km² lân ôf, wêrfan't it meastepart yn súdlik en westlik-sintraal Minnesota lei, mar dat yn it westen en suden útstiek oer de (lettere) grinzen hinne fan Súd-Dakota en Iowa. Yn ruil dêrfoar sei it Amerikaanske regear de útkearing ta fan in betelling yniens en jierjilden ter wearde fan yn totaal $1.665.000. Boppedat waarden oan 'e Wahpeton en Sisseton twa Yndianereservaten tawiisd yn it streamgebiet fan 'e rivier de Minnesota, te witten it Opper-Sû Yndianereservaat en it Neder-Sû Yndianereservaat, dy't lykwols letter in tydlike status taparte krigen.

It wiene Alexander Ramsey, de earste gûverneur fan it Territoarium Minnesota, en Luke Lea, de kommisaris fan Yndiaanske Saken, dy't by de Wahpeton en Sisseton op it sluten fan sa'n soarte ferdrach oanstiene. De bedoeling wie om lân frij te meitsjen foar kolonisaasje troch de blanken. In protte leden fan 'e stammen wiene huverich om safolle lân ôf te stean, mar de opperhaden wiene fan miening dat se net folle oare kar hiene as om oan 'e druk fan 'e Amerikanen ta te jaan, mei't harren opsjes troch it Ferdrach fan Prairie du Chien (1825) en harren nederlaach yn 'e Oarloch fan Swarte Hauk beheind wiene. Uteinlik betelle de Amerikaanske oerheid de Yndianen $0,03 de *[[acre (oerflaktemjitte)|acre]]*, wylst it lân neitiid oan kolonisten ferkocht waard foar $1,25 de *acre*.

Troch it Ferdrach fan Traverse des Sioux en it twa wiken letter berikte Ferdrach fan Mendota, mei de Mdewakanton- en Wahpekûte-stammen fan 'e Eastlike&nbsp;Dakota, kaam suver hiel súdlik Minnesota iepen te lizzen foar kolonisaasje troch de blanken. Trochdat de Amerikaanske oerheid syn ferplichtings ûnder de beide ferdraggen net folslein en op beskate mêden hielendal net neikaam, droech it Ferdrach fan Traverse des Sioux yn hege mjitte by ta it ûntstean fan 'e útsichtleaze sitewaasje dy't de Eastlike&nbsp;Dakota der goed tsien jier letter ta driuwe soe om wapenderhân yn opstân te kommen en de Dakota-Oarloch fan 1862 te begjinnen.
Dick Bruna

**Hendrikus Magdalenus (Dick) Bruna** (Utert, 23 augustus 1927 – dêre, 16 febrewaris 2017) wie in Nederlânsk grafysk ûntwerper, tekener en skriuwer fan berneboeken. Hy waard wrâldferneamd mei syn berneboeken oer Nijntje; Bruna hat mei-inoar 124 boekjes oer de knyn makke. Ek is er bekend fan de omslaggen fan de pocketboekrige *Zwarte beertjes*, dêr’t ûnder oaren it wurk fan ‘e Fryske detectiveskriuwer Havank yn útjûn is

## Ynfloeden
Bruna syn wurkstyl waard ynearsten beynfloede troch ûntwerpers en keunstskilders út de Nederlânske skoalle de Styl lykas Bart van der Leck, Piet Mondriaan, Gerrit Rietveld en troch de Frânske skilders Fernand Léger en Henri Matisse.

## Literatuer
* Caro Verbeek, *Dick Bruna. Kunstenaar*. Amsterdam, Ryksmuseum, 2015.
* Céline Rutten, *Gesprekken met Dick Bruna*. Amsterdam/Antwerpen, Atlas, 2011.
* Joke Linders, Koosje Sierman, Ivo de Wijs, Truusje Vrooland-Löb, Kees Nieuwenhuijzen: *Dick Bruna*. Swol, Waanders; Amsterdam, Mercis, 2006.
* Kees Nieuwenhuijzen en Ella Reitsma, *Het paradijs in pictogram: het werk van Dick Bruna*. Amsterdam, van Goor, 1989.
* Dolph Kohnstamm, *Het oog wil oog zien: gedachten bij de kinderboekjes van Dick Bruna*. Amsterdam, Mercis Publishing, 1991.

## Keppelings om utens
* Fideoportret fan Dick Bruna, mei fraachpetear (Dutch Profiles)
* Dossier by de KB
* It atelier fan Dick Bruna yn it Sintraal Museum
* De Facebookside fan nijntje
* It YouTube kanaal fan nijntje
Gruttere Himelfearttsjerke (Moskou)

De **Gruttere Himelfeartsjerke** (Russysk: Большое Вознесение; *Boltsjove Voznesenije*) is in otterdokske tsjerke yn Moskou. Om betizing mei in tichtebylizzende tsjerke mei deselde namme tefoarren te kommen is it wurd "gruttere" yn 'e namme opnommen. De parochy falt ûnder it sintrale dekanaat fan it bisdom Moskou.  

## Skiednis
De earste fermelding fan in tsjerke op dit plak datearret út 1619. Dat wie doe noch in houten tsjerke. Yn 'e jierren 1685-1689 waard op it plak in nije stiennen tsjerke boud. De hjoeddeiske tsjerke waard tusken 1798 en 1816 boud. Nei de grutte brân fan Moskou yn 1812 baarnde de noch net foltôge tsjerke ôf. Utsein de klokketoer waard de tsjerke neffens nije tekeningen fan Afanasy Grigorjev en Fjodor Michailovitsj Sjestakova wer opboud. Aleksander Pûsjkin boaske yn 1831 yn 'e refter fan 'e tsjerke mei Natalia Gonsjarova. Yn 1830 foege Osip Ivanovitsj Bove de portiko's oan 'e noardlike en súdlike gevels ta en earst yn 1845 wie de tsjerke klear.   

In soad parochianen fan 'e tsjerke kamen út de bettere fermiddens en wiene fertsjintwurdigers fan 'e yntelliginsia, de adel en hannelslju. Yn 1863 wie hjir de begraffenis fan d'e bekende Russyske toanielspiler Michail Semjonowitsj Sjtsjepkin en yn 1928 dy fan 'e aktrise Marija Nikolajevna Jermolova. Op 13 novimber 1917 waard de begraffenis holden fan 'e kadetten en ofsiers, dy't ûnder de bolsjewistyske opskuor yn 1917 by de striid it libben lieten. Yn 1920 lies de operasjonger Fjodor Sjaljapin yn 'e tsjerke út it evangeelje by de brulloft fan syn dochter Irina.

## De tsjerke ûnder it Sovjet-tiidrek
Nei de oktoberrevolúsje bleau de tsjerke noch iepen oant 1931. Ear't er ûnder fertochte omstannichheden ferstoar, fierde patriarch Tichon yn 'e Himelfearttsjerke foar it lêst yn syn libben in Godlike Liturgy. Nei't de tsjerke sletten waard yn 1931, waard de tsjerke oanpast oan in nije bestimming. De ikonostaze waard ôfbrutsen en de ikoanen noch yn 'e tsjerke sels ferbaarnd, der waarden flierplaten lein, muorren oerskildere en oare muorren boud. De âlde 17e-iuwske klokketoer, it iennichste oerbliuwsel fan in eardere tsjerke op it plak, waard yn 1937 ôfbrutsen en ferfongen troch in stânbyld fan Aleksej Tolstoj (de "Reade Graaf"). Yn 'e jierren 1960 krige in enerzjybedriuw it gebou yn hannen en letter tsjinne it gebou as konserthal.

## De weromjefte oan de Tsjerke
Yn 1990 waard de tsjerke werom jûn oan de Russysk-otterdokske Tsjerke en sûnt 23 septimber fan dat jier waarden der wer tsjinsten fierd. Tagelyk waard der in begjin makke oan 'e restauraasje fan it ynterieur en yn 'e jierren 1993-1994 waarden de gevels ûnder hannen nommen. 

Oan 'e westlike kant fan 'e tsjerke waard yn de jierren 2002-2004 in nije, 61 meter hege klokketoer boud. It is gjin rekonstruksje fan 'e âlde 17e iuwske klokketoer, mar in ûntwerp op basis fan in net realisearre plan fan de 19e-iuwske arsjitekt F.N. Sjestakov.
Verplanck Van Antwerp

**Verplanck Van Antwerp** (folút: **Verplanck S. Van Antwerp**; Albany (New York), 8 juny 1807 – Marlboro Meadows (Marylân), 2 desimber 1875) wie in Amerikaansk amtner en militêr fan etnysk Nederlânsk komôf. Hy wie siktaris fan 'e kommissaris fan Yndiaanske Saken en tsjinne ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch yn it Noardlike Leger mei de rang fan generaal.

## Libben en karriêre
### Komôf
Van Antwerp waard yn 1807 yn in fan oarsprong Nederlânske famylje berne yn Albany, de haadstêd fan 'e Amerikaanske steat New York.

### Wurk foar it Buro fan Yndiaanske Saken
Yn 'e 1830-er en 1840-er jierren wurke er as ûntfanger foar it Amerikaanske Lânburo en as siktaris fan 'e kommissaris fan Yndiaanske Saken yn Keokuk, yn 'e steat Iowa. Benammen yn dy lêste hoedanichheid wied er belutsen by it sluten fan ferskate ferdraggen mei de Yndianen, wêrûnder it Ferdrach fan St. Peters, út 1837, mei de Odjibwe-stammen fan 'e Boppemarder Tsjippewa, Mississippy-Tsjippewa, Plonderder-Tsjippewa en Mille Lacs-Yndianen.

### Amerikaanske Boargeroarloch
Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) tsjinne Van Antwerp fan 1861 oant 1862 as majoar en kommandant fan 'e sjenytroepen ûnder generaal-majoar James G. Blunt. Letter waard er oerpleatst nei it Leger fan de Potomac, dat yn Noardlik Firginia tsjin 'e Konfederearre Steaten fan Amearika focht. Dêr waard er waarnimmend assistint-adjudant-generaal yn 'e stêf fan generaal-majoar Winfield Scott Hancock. Op dy post bleau er oan 'e ein fan 'e oarloch ta aktyf, wêrby't er úteinlik opklom ta de rang fan brigadegeneraal.

### Gesinslibben en ferstjerren
Van Antwerp wie troud mei Jane Maria Yates (1815-1870), in dochter fan John Van Ness Yates, dy't ek út Albany kaam, en in pakesizzer fan 'e politikus en rjochter Robert Yates. Mei har krige er fjouwer bern: twa dochters, Catharine (1831-1863) en Caroline (1843-1925), en twa soannen, Yates (1847-1???) en Jesse F. (1850-1???). Van Antwerp kaam yn 1875 yn 'e âlderdom fan 68 jier te Marlboro Meadows yn Marylân te ferstjerren.

## Keppelings om utens
*In koarte biografy fan Verplanck Van Antwerp op FindaGrave.com
Victoria Slim

**Victoria Slim**, echte namme ûnbekend (Boedapest, 5 febrewaris 1980), is in rêstend Hongaarsk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't ek wol wurke hat ûnder de artystenammen Linda Fernandez, Elena Guerra, Leslie, Lydia, Lynda, Nikki, Sandra Rubin, Linda Shame, Linda Shane, Linda Slam, Victoria Slem, Victoria Slew, Linda Slim en Victoria. Hja sette yn 2004 útein mei in wurkpaad yn sawol de Jeropeeske as de Amerikaanske pornoyndustry, en spile yn frijwat films. Yn 2014 beëinige Slim har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Victoria Slim waard nei alle gedachten op 5 febrewaris 1980 berne yn 'e Hongaarske haadstêd Boedapest, hoewol't ien boarne as har bertedatum 8 april 1984 oanhâldt. Yn 2004, doe't se 24 jier wie, makke se har debút as aktrise yn in pornografyske film.

Under har karriêre wie Slim aktyf yn sawol de Jeropeeske as de Amerikaanske pornoyndustry. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se yn totaal yn 77 films, wêrfan in stikmannich foar de Sweedske Private-studio, en ferskate foar sokke foaroansteande Amerikaanske labels as Evil Angel, New Sensations, Anabolic Video, Devil's Film, Zero Tolerance en Digital Sin.

Fierders wie Slim ek wol yn 't spier foar pornowebsiden op it ynternet, lykas Reality Kings, en foar minder bekende studio's, wêrûnder Pure Play Media, Legend Video, Metro, Third Degree Films en Platinum X Pictures. Se wurke gear mei manlike tsjinspilers as Mick Blue, Erik Everhard, Frank Gun, Steve Holmes, Nick Lang, Jean-Yves Lecastel, David Perry, Zenza Raggi, Toni Ribas en Leslie Taylor. Yn 2014 loek se har nei in wurkpaad fan tsien jier út 'e pornoyndustry werom.

## Lichemsskaaimerken
Victoria Slim is blank, mei grize eagen en brún of dûnkerblond hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 52&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 36A. Behalven troch har earlellen hat se gjin piercings. wol hat se in tatoeaazje fan in hynstekop op har búk, skean loftûnder har nâle.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Victoria Slim yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Victoria Slim yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Victoria Slim op ''FreeOnes''
Talint (betsjuttingsside)

"**Talint**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* talint, in natuerlike bejeftigens dy't immen hat
* talint (feardichheid), in oanlearde feardichheid dy't immen hat
* talint (ienheid), in ienheid fan massa en jildwearde yn 'e Aldheid