open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moaimeitsjende Fûgel

**Moaimeitsjende Fûgel** (Odjibwe: *Nenaa’angebi*, letterlik: "Strykt-Syn-Wjukfearren-Glêd"; frije Ingelske oersetting: *Beautifying Bird*; Rice Lake (Wiskonsin), 1794 – dêre, 1855) wie yn 'e midden fan 'e njoggentjinde iuw it opperhaad fan 'e Prairie Rice Lake-troep fan 'e Odjibwe, in Yndiaansk folk út it gebiet fan 'e Grutte Marren fan Noard-Amearika. Hy stie bekend as in grut orator, en waard fierders omskreaun as "fan minder as middellingte en -grutte" en "mei in yntelligint gesicht". Hy wie de heit fan 'e ferneamde froulike kriger Hingjende Wolk.

## Libben
Moaimeitsjende Fûgel waard yn 1794 berne yn 'e mienskip dy't him letter ûntjaan soe ta Rice Lake, yn wat no de Amerikaanske steat Wiskonsin is. Hy wie de soan fan it opperhaad Ozaawindib, en hie in twillingbroer dy't Ozaawindib weijoech oan 'e mienskip fan Snake River, sawol om 'e frede te bewarjen, as sadat dy mienskip in eigen opperhaad hawwe soe. It folk fan Snake River wie fan mingd Odjibwe-Dakota-komôf, mar skaaide mear de kant fan 'e Dakota út. De twillingbroer fan Moaimeitsjende Fûgel ûntjoech him letter ta it opperhaad Shakopee (of *Shák’pi*).

Moaimeitsjende Fûgel troude mei in Niigi’o, mei wa't er twa soannen krige: Wabashish (of John White) en Gishkitawag (Joe White), en seis dochters: Chingwe (Maggie White), Poskin (Mary Goose Tainter), Minotagas, Wabikwe, Hingjende Wolk en Ashaweia. Yn 1842 en 1854 wie Moaimeitsjende Fûgel ien fan 'e ûndertekeners fan it earste, resp. twadde Ferdrach fan La Pointe. Under de ôfspraken fan it twadde ferdrach waard syn Prairie Rice Lake-troep gearfoege mei de Lac Courte Oreilles-troep. Ear't er sjen koe wat der fan 'e ûnthjitten dy't de Amerikanen him by dat twadde ferdrach dien hiene, telâne kaam, stoar Moaimeitsjende Fûgel yn 1855.

It opperhaad waard begroeven yn 'e neite fan in hege heuvel by Prairie Farm, dêr't it plak fan syn grêf tsjintwurdich oanjûn wurdt troch in buordsje fan it Histoarysk Genoatskip fan Wiskonsin. Neffens in brief oan Thomas Jefferson Bracklin, út 1933, hong der doe in portret fan Moaimeitsjende Fûgel yn 'e bibleteek fan it Histoarysk Genoatskip yn Madison (Wiskonsin). It is ûnbekend wat dêr neitiid fan wurden.

Moaimeitsjende Fûgel waard as opperhaad fan 'e Prairie Lake Rice-mienskip fan 'e Lac Courte Oreilles-troep opfolge troch syn âldste soan Wabashish. Koarte tiid letter fierde syn twillingbroer Shakopee oan it haad fan in groep Dakota-krigers in oanfal op Rice Lake út, wêrby't Moaimeitsjende Fûgel syn widdo Niigi’o slim ferwûne rekke, sadat se koarte tiid letter stoar. By dy gelegenheid fêstige syn dochter Hingjende Wolk lykwols har reputaasje as kriichster troch Shakopee syn soan, har folle neef, yn 'e striid te deadzjen.
Matt K. Miller

**Matthew Kermit** "**Matt**" **Miller** (Rockville Centre, 2 febrewaris 1960) is in Amerikaansk akteur.

## Keppelings om utens
* Matt K. Miller yn de IMDb
Foyle (rivier)

De **Foyle ** (fan it Iersk, * An Feabhail*, dat betsjut *riviermond oan de râne*) is in Ierske rivier yn West-Ulster, dy't fan de gearrin fan de Finn en de Mourne ôf by de stêden Lifford yn county Donegal yn Ierlân en Strabane yn county Tyrone yn Noard-Ierlân delgiet, dêr't er by Derry útmûnet yn de Lough Foyle en dêrnei yn de Atlantyske Oseaan. De totale lingte fan de Foyle (total) is 129 km. De rivier is sa'n 10 km fan de mûning ôf te befarren foar lytse boaten.

De rivier is de skieding tusken dielen fan county Donegal en parten fan county Londonderry en county Tyrone.

## Ferdivedaasje
Simmerdeis is de Foyle populêr by wettersporters.

De Foyle jilt as ien fan wichtichste rivieren foar it fiskjen op salm. It fiskseizoen duorret fan 1 april oant 20 oktober.


Ofbyld:TheFoyle.jpg|De Foyle yn Londenderry
Ofbyld:River Foyle 2004 SeanMcClean.jpg|De Foyle by nacht yn Derry
John Goodman

**Jonathan Stephen** "**John**" **Goodman** (Affton (Missoury), 20 juny 1952) is in Amerikaansk film- en tillefyzje-akteur. 

Hy spile ûnder mear fan 1988 oant en mei 1997 Dan Conner yn de komeedzjerige *Roseanne*; dêrfoar krige er yn 1993 in Golden Globe. Njonken dat waarden him mear as fyftjin oare aktearprizen takend, ûnder oaren American Comedy Awards yn 1989 en 1990 (beide foar *Roseanne*), in Primetime Emmy Award yn 2007 (foar syn gastrol yn *[[Studio 60 on the Sunset Strip]]*) en in National Board of Review Award yn 2012 (foar al syn rollen yn *[[Argo (2012)|Argo]]*, *[[Flight (2012)|Flight]]*, *[[ParaNorman]]* en *[[Trouble with the Curve]]*). 

Nei de highschool en in dramaoplieding oan de Universiteit fan Missouri wie Goodman in skoft as útsmiter. Goodman spile yn de Broadwaymusical *Big River* de heit fan Huckleberry Finn. Op tillefyzje wie er faak te sjen yn it sketchprogramma *[[Saturday Night Live]]*.

Goodman boaske yn 1989 oan Annabeth Hartzog, mei wa't er yn 1990 dochter Molly krige.

## Filmografy
* Sûnder goed 10 telefyzjefilms

## Keppelings om utens
* John Goodman yn de IMDb
Lytse marters (ûnderfamylje)

De **lytse marters** (wittenskiplike namme: *Mustelinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e rôfdieren (*Carnivora*), it ûnderskift fan 'e hûndieren (*Caniformia*), it tuskenskift fan 'e poalrôfdieren (*Arctoidea*), de boppefamylje fan 'e marterdieren (*Musteloidea*) en de famylje fan 'e martereftigen (*Mustelidae*).

Ta dizze ûnderfamylje hearre 20 libbene soarten martereftigen, mei dêropta ien soarte dy't yn 'e njoggentjinde iuw útstoarn is. Dêrûnder binne de de Amerikaanske nerts (*Neogale vison*), de fret (*Mustela putorius furo*), de harmeling (*Mustela erminea*), de Jeropeeske nerts (*Mustela lutreola*), de murd (*Mustela putorius*) en de wezeling (''Mustela nivalis).

## Underfamylje-opbou
Echte hazzen en kninen

De **echte hazzen en kninen** (Latynske namme: *Leporinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e hazze-eftigen (*Lagomorpha*) en de famylje fan 'e hazzen en kninen (*Leporidae*). Ta dizze ûnderfamylje hearre alle libbene soarten hazzen en kninen, wêrûnder de hazze (*Lepus europaeus*) en de wylde knyn (*Oryctolagus cunniculus*), dy't ek yn Fryslân foarkomme.

## Underfamylje-opbou
Echte hazzen (ûnderskaai)

De **echte hazzen** (Latynske namme: *Eulagos* of *Eulagus*) foarmje in ûnderskaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e hazze-eftigen (*Lagomorpha*), de famylje fan 'e hazzen en kninen (*Leporidae*), de ûnderfamylje fan 'e echte hazzen en kninen (*Leporinae*) en it skaai fan 'e echte hazzen (*Lepus*). Ta dit ûnderskaai hearre tsien soarten hazzen, dy't lânseigen binne yn Aazje, Afrika, Jeropa en Noard-Amearika. Dêrûnder is ek de (gewoane of Jeropeeske) hazze (*Lepus europaeus*), dy't foarkomt yn Fryslân.

## Soarten
Nalini Singh

* Nalini Singh (sjoernaliste), in Yndiaask sjoernaliste
* Nalini Singh (skriuwster), in Fidzjiaansk-Nijseelânsk skriuwster
Nalini Singh (sjoernaliste)

**Nalini Singh** (Pûndzjabysk: ਨਲਿਨੀ ਸਿੰਘ; berne as: **Nalini Shourie**; yn Yndia, 17 febrewaris 1945) is in Yndiaask sjoernaliste, presintatrise, publisiste en tillefyzjeprodusinte fan Sikh-komôf. 

## Libben en karriêre
Singh waard yn 1945 berne yn Yndia as de dochter fan konsuminte-aktivist H.D. Shourie. Hja hat twa bruorren, Deepak Shourie, dy't ek sjoernalist is, en Arun Shourie, in sjoernalist en politikus dy't minister yn it Yndiaaske federale regear west hat. Singh is fierders de skoandochter fan sir Chandeshwar Prasad Narayan Singh, de eardere gûverneur fan Uttar Pradesh en de earste Yndiaaske ambassadeur yn Nepal. Sels hat se twa bern: Ratna Vira, de skriuwster fan it boek *Daughter by Court Order*, en Sukaran Singh, dy't fise-presidint fan 'e ôfdieling Advanced Systems is by stielfabrikant Tata Steel.

Singh hat ûnder har karriêr ferskate aktualiteiterubriken presintearre op 'e tillefyzjestjoerder Doordarshan. Hja is it bekendst om har ûndersykssjoernalistike programma *Aankhon Dekhi*. Njonken har sjoernalistike wurk is Singh ek de útfierend direktrise fan 'e tillefyzjestjoerder TV Live India Pvt Ltd, en útfierend redaktrise fan it nijskanaal IBN7. Yn 'e mande mei Davaki Jain en Malini Chand publisearre se yn 1980 it boek *Womens' Quest for Power: Five Indian Case Studies*, oer frouljusemansipaasje yn Yndia.
Heroyske fantasy

**Heroyske fantasy** of ***heroic fantasy***, ek **heldhaftige fantasy**, is in subsjenre fan 'e fantasy, dat koartsein bestiet út ferhalen oer helden tsjin 'e eftergrûn fan in fantasydekôr. Dêrby is de protagonist faak inkeld tsjin wil en tank in foarfjochter fan it goede en/of is hy of sy fan nederich komôf, al is it mooglik dat hy/sy keninklike (foar)âlden hat mar dat sels net wit. Troch foarfallen dêr't de protagonist gjin ynfloed op hat, wurdt hy of sy dan ornaris twongen om in posysje fan grutte ferantwurdlikheid yn te nimmen. Dêrby wurdt syn of har wisberettens ferskate kearen en op ferskate manearen op 'e proef steld, faak sawol geastlik as lichaamlik. Hoewol't heroyske fantasy in protte gemien hat mei *[[sword and sorcery]]*, in oar subsjenre fan 'e fantasy, ûntbrekt hjir it útwrydske elemint (de franje en sier) dêr't *sword and sorcery* troch karakterisearre wurdt.

De moderne heroyske fantasy giet foar in grut part werom op it wurk fan 'e Amerikaanske skriuwer Robert E. Howard oer de held Conan de Barbaar. Oare auteurs dy't wurk fan it heroyske fantasy-subsjenre produsearre hawwe, binne bygelyks William Morris, Eric Rücker Eddison, Evangelina Walton, T.H. White en C.S. Lewis. Pas nei't J.R.R. Tolkien mei syn *[[The Lord of the Rings]]* fantasy as sjenre foargoed op 'e kaart set hie, begûn it subsjenre fan heroyske fantasy fêste foarmen oan te nimmen. *The Lord of the Rings* heart sels trouwens net ta heroyske fantasy, ek al komme der genôch helden yn dat wurk foar. De oerhearskjende striid tusken en goed en kwea yn in folslein optochte wrâld karakterisearje Tolkien syn magnum opus lykwols as in wurk dat ta it subsjenre fan 'e hege fantasy heart.

Fan 'e 1970-er jierren ôf oefenen de *[[Star Wars]]*-films, dy't men omskriuwe kinne soe as heroyske fantasy yn in science fiction-dekôr, in oansjenlike ynfloed út op 'e heroyske fantasy-literatuer. Fan 'e 1980-er jierren ôf begûnen beskate skriuwers, lykas George R.R. Martin, Robert Jordan en Robin Hobb, de skiedslinen tusken helden en smjunten yn 'e heroyske fantasy te ferdizenjen troch har neat fan dy kategoryen oan te lûken. Yn har duology *The Sundering* gie Jacqueline Carey noch in stap fierder troch in 'kweade' god en syn leger as de protagonisten te nimmen yn in omdraaiïng fan it wurk fan Tolkien. Yn *The Sundering* komme de haadpersoanen net as ynherint boasaardich nei foarren, mar ynstee as de slachtoffers fan ferrie en fan harren eigen minne karren út it ferline. Sels de god fan it 'kwea' is dy rol optwongen troch de grutskens fan syn broer. Oan 'e oare kant blike de krêften fan it 'goede' arrogant, neargeastich en fûnemintalistysk yn har oertsjûgings te wêzen.  

Oare skriuwers holden sterk oan it oarspronklike stramyn fan 'e heroyske fantasy fêst. In foarbyld dêrfan wie de Ingelske auteur David Gemmell, dy't mei syn romans oer de bileman Druss in held fan it âlde stimpel op it toaniel brocht. Wer oaren fermongen it sjenre mei humor. Sa kin in grut diel fan 'e *Discworld*-rige fan 'e Britske skriuwer Terry Pratchett beskôge wurde as in parody op 'e heroyske fantasy. Dêrby wurdt ûnder mear it personaazje Cohen de Barbaar yntrodusearre.
Publykspriis

In **publykspriis** is in priis wêrby't de winner útornearre wurdt troch it publyk, ynstee fan troch in faksjuery. Dêrby kin men yn 'e regel kieze út in stikmannich nominearre kandidaten. Soms wurdt fan 'e útornearring fan publyksprizen in spesjale *live* tillefyzje-útstjoering makke, lykas yn Nederlân foarkomt by de takenning fan 'e Gouden Loeki foar it bêste reklamespotsje. Under sa'n útstjoering kinne de sjoggers dan tillefoanysk stimme. De nominearre dy't oan 'e ein fan 'e útstjoering de measte stimmen krigen hat, wint de priis. By prizen dy't yn ferskate kategoryen útrikt wurde, lykas in protte literatuer- en filmprizen, komt it wol foar dat der sawol publyksprizen besteane as kategoryen wêryn't de priis útrikt wurdt troch in faksjuery.
Illinois- en Michigankanaal

It **Illinois- en Michigankanaal** (***Illinois and Michigan Canal***) is in kanaal yn de Feriene Steaten fan 155 km tusken Bridgeport yn Chicago (Chicago) nei LaSalle (Illinois).

It kanaal waard yn 1848 iepene en makke in boatferbining mooglik fan de Grutte Marren yn Noard-Amearika nei de Mississippi en de Golf fan Meksiko. Troch dy ferbining waard Chicago in transportknooppunt eardat de spoarwegen oanlein waarden. Nei it oanlizzen fan it widere en koartere Chicago Sanitary and Ship Canal yn 1900 ferlear it kanaal  syn grutste betsjutting foar ferfier. Doe't dêrnei deand it ceased transportation operations with the completion of the Illinois Waterway in 1933 klearkaam wie it hieledal dien mei de transportfunksje fan it Illinois- en Michigankanaal.

It part tusken Lockport en LaSalle-Peru, mei in tal sluzen, is in National Historic Landmark sûnt 1964.
Ben Clark

"**Ben Clark**" of "**Benjamin Clark**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Benjamin S.W. Clark (1829-1912), Amerikaansk keapman en politikus út New York
* Ben Clark (ferkenner) (1842-1914), Amerikaansk ferkenner
* Benjamin Preston Clark (1860-1939), Amerikaansk entomolooch
* Bob Clark (eins Benjamin Clark) (1939-2007), Amerikaansk akteur, regisseur, senarioskriuwer en produsint
* Ben Clark (berchbeklimmer) (1980), Amerikaansk berchbeklimmer
* Ben Clark (fuotballer, berne yn 1983) (1983), Ingelsk fuotballer
* Ben Clark (fuotballer, berne yn 1984) (1984), Ingelsk fuotballer
* Ben Clark (skriuwer) (1984), Spaansk skriuwer (fan Britsk komôf)
Ben Clark (ferkenner)

**Ben Clark** (folút: **Benjamin Clark**; St. Louis (Missoury), 2 febrewaris 1842 – El Reno (Oklahoma), 24 july 1914) wie in Amerikaansk postrinner, militêr, keapman, gids, tolk en ferkenner. Hy wie lange tiid yn it Wylde Westen aktyf foar it Amerikaanske Leger, en wurke dêrby gear mei û.m. generaal Philip Sheridan en luitenant-kolonel George Armstrong Custer.

## Libben en karriêre
Clark waard yn 1842 berne yn St. Louis, yn 'e Amerikaanske steat Missoury, dêr't er syn iere jonkheid trochbrocht. Yn 1853, doe't er alve jier wie, gied er nei Fort Bridger ta, yn súdwestlik Wyoming, dêr't er oant 1856 as postrinner wurksum wie. Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) melde Clark him oan by it Noardlike Leger, en tsjinne er by de kavalery.

Nei ôfrin fan 'e oarloch waard er as feint oannommen troch in keapman dy't hannel dreau mei de Yndianen. Dêrby droech Clark soarch foar de trein fan mei hannelswaar bepakte mûldieren, en reizge er de hiele Amerikaanske ''frontier'' bylâns. Hy learde yn dy tiid ferskate Yndiaanske talen te sprekken en teffens waard er bekend mei de gewoanten fan ferskillende Yndiaanske folken. Mank de Yndianen kaam er bekend te stean as 'Reade Nekke' (*Red Neck*), nei't men oannimme mei om't er in ljochte hûd hie dy't maklik ferbrânde.

Fanwegen syn kennis waard Clark neitiid gauris om rie frege troch oare keaplju en legerofsieren. Dêrby ûntjoech er him ta in favoryt fan generaal Philip Sheridan. Fan 1867 ôf begelate er sadwaande it Amerikaanske Leger as gids, tolk en ferkenner, hoewol't er formeel net yn it leger tsjinne. Yn dy hoedanichheid wied er op 27 novimber 1868 oanwêzich doe't it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer by it Bloedbad fan de Washita it winterkamp fan 'e Súdlike Sjajinnen fan it opperhaad Swarte Tsjettel oanfoel en foar in part útmoarde. Neitiid lei er oer dat foarfal in tsjûgenis ôf dy't de aksjes fan 'e Amerikaanske soldaten yn in tige min ljocht pleatste.

Nei 1869 wie Clark stasjonearre yn Fort Supply, yn it Yndiaanske Territoarium (it lettere Oklahoma), dêr't er as postrinner, gids en tolk aktyf wie. Letter waard er oerpleatst nei Fort Reno, in ein fierder nei it súdeasten ta, dêr't er de rest fan syn libben bleau. Clark troude twaris, beide kearen mei Yndiaanske froulju, dat foar 't neist Súdlike Sjajinnen wiene. Syn earste frou, Toch-e-me-ah, wie alve jier jonger as him, en kaam yn 1875 mei 22 jier te ferstjerren. Syn twadde frou, Moka, ferstoar yn 1913. Clark hie trije bern, allegear út syn twadde houlik: Marie Clark McKinley (1896-1949), Anna Mae Clark Chouteau (1898-1928) en Philip Clark (1900-1900), dy't yn 'e widze stoar.

Op 24 july 1914 die Ben Clark himsels tekoart op 'e legerbasis Fort Reno, by El Reno, yn Oklahoma. Hy waard 72 jier. Men giet derfan út dat syn beslút om út it libben te stappen ynjûn waard troch oanboazjende minnichte, earmoede en mooglik fertriet oer it ferstjerren fan syn twadde frou. Hy waard begroeven op it Fort Reno Post Cemetery.
Fanzine

In **fanzine** (in gearlûking fan 'e Ingelske wurden *[[fan (persoan)|fan]]* en *[[magazine]]*) is in net-profesjoneel en ûnoffisjeel tydskrift dat makke wurdt troch fans fan in beskaat kultureel ferskynsel, lykas in literêr en muzikaal sjenre. Soks wurdt produsearre om utering te jaan oan jins eigen belangstelling en om it ûnderwerp fan dy belangstelling mei oaren te dielen. De tem 'fanzine' waard yn oktober 1940 foar it earst brûkt (yn in science fiction-fanzine) troch Russ Chauvenet. Sadwaande waard it wurd yn 't earstoan ek fral brûkt mank it fandom fan 'e science fiction- en fantasyliteratuer, en wreide it him dêrwei út nei oare terreinen.

Ornaris fertsjinje útjouwers, redakteuren en bydragers fan artikels en yllustraasjes yn fanzines neat oan harren wurk. Fanzines wurde tradisjoneel ek net ferkocht, mar fergees weijûn, hoewol't de lêzer yn 'e regel wol frege wurdt om 'e ferstjoerkosten te fergoedzjen as in eksimplaar opstjoerd wurde moat. Soms wurdt dêropta frege om in lytse bydrage yn 'e produksjekosten. Der bestiet yn 'e Feriene Steaten in hiel sirkwy fan fanzines, wêrby't eksimplaren fan it iene fanzine tsjin guon fan it oare útwiksele wurde. It komt ek foar dat skriuwers fan artikels en makkers fan yllustraasjes 'betelle' wurde mei eksimplaren fan eardere oplagen. 

Inkele fanzines hawwe har ûntjûn ta profesjonele publikaasjes (soms *prozines* neamd). Mear noch komt it foar dat skriuwers en yllustrators dy't har karriêre by in fanzine begûn binne, letter oannommen wurde troch in profesjoneel tydskrift. Guon fan sokken geane ûnder harren profesjonele karriêre troch mei it bydragen oan ien of mear fanzines. De term fanzine wurdt soms betize mei 'fanmagazine', mar dêrmei wurdt ferwiisd nei profesjonele tydskriften dy't publisearre wurde foar fans fan it ien of oar, en net nei amateurpublikaasjes troch fans.
Fuorman

In **fuorman** (meartal: fuorlju) wie foarhinne in persoan dy't foar syn berop ladingen ferfierde mei in wein, kapwein of karre. Sa'n fiertúch waard yn 'e regel lutsen troch hynders, mar soms ek wol troch mûldieren of oksen. Hjoed oan 'e dei komt soks net mear foar, alteast net beropsmjittich, mar oant healwei de tweintichste iuw wie it in tige algemien ferskynsel. In bedriuw fan in fuorman hiet in **fuormanderij**. Menners dy't gjin ladingen, mar persoanen ferfierden, waarden ornaris gjin fuorlju neamd, mar koetsiers.
Buffalo soldiers

***Buffalo soldiers*** (Ingelsk foar 'bizonsoldaten'; útspr.: ['bʌfəloʊ 'soʊlʤəɹz], likernôch: "baffe-loo sool-dzjurs") is in histoaryske oantsjutting foar de leden fan beskate folslein út Afro-Amerikaanske manskippen gearstalde rezjiminten fan it Amerikaanske Leger. Dizze term waard betocht troch de Yndianen, wêrby't krigers fan ferskate folken (Sjajinnen, Komantsjen, Apachen en oaren) de negroïde soldaten mei de Amerikaanske bizon assosjearren, mei't beide koart swart kroeshier hawwe. De namme *buffalo soldiers* waard troch de leden fan it Amerikaanske 10e Kavaleryrezjimint as in geuzenamme oannommen, en neitiid waard de term brûkt foar alle fjouwer rezjiminten fan it Amerikaanske Leger dy't nei ôfrin fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch, yn 1866, út Afro-Amerikanen gearstald waarden (mar oanfierd waarden troch blanke ofsieren). Dat wiene:
* it Amerikaanske 9e Kavaleryrezjimint
* it Amerikaanske 10e Kavaleryrezjimint
* it Amerikaanske 24e Ynfanteryrezjimint
* it Amerikaanske 25e Ynfanteryrezjimint
In protte fan 'e soldaten dy't yn dy fjouwer rezjiminten tsjinnen, hiene earder yn saneamde 'kleurlingerezjiminten' yn 'e Boargeroarloch meifochten. De term *buffalo soldiers* is lykwols net fan tapassing op dy eardere frijwilligersrezjiminten, dy't meast oprjochte waarden troch de ûnderskate Noardlike steaten. De fjouwer *buffalo soldier*-rezjiminten bestiene út beropssoldaten fan it reguliere Amerikaanske Leger, en waarden oprjochte troch it Amerikaanske Kongres.

## Skiednis
Fan 1866 oant de 1890-er jierren tsjinnen de *buffalo soldiers* op ferskate legerposten yn it Wylde Westen, dêr't hja dielnamen oan 'e Sû-Oarloggen, de Komantsje-Oarloggen, de Apache-Oarloggen en ferskate kampanjes tsjin 'e Sjajinnen. Yn 1892 makken *buffalo soldiers* fan 'e 9e Kavalery boppedat in ein oan 'e Prêrje-oarloch fan Johnson County, yn Wyoming. Letter wiene alle fjouwer rezjiminten behelle yn 'e Spaansk-Amerikaanske Oarloch (1898), wêrby't se op Kuba tsjinnen, en by de Filipynsk-Amerikaanske Oarloch (1899-1902), yn 'e Filipinen.

Teffens wiene de *buffalo soldiers* yn 1916 belutsen by de Meksikaansk-Amerikaanske Grinsoarloch, en yn 1918 focht de 10e Kavalery ûnder de Meksikaanske Strafekspedysje yn 'e Slach by Ambos Nogales. Datselde jiers namen *buffalo soldiers* ek diel oan 'e Slach by Bear Valley, yn súdlik Arizona, tsjin 'e Jaky, dat it alderlêste treffen út 'e Amerikaanske Yndiaanske oarloggen wie. De ynfantery fan 'e *buffalo soldiers* focht yn dyselde tiid yn Jeropa yn 'e Earste Wrâldoarloch.

Under de Twadde Wrâldoarloch wiene *buffalo soldiers* benammen belutsen by de striid tsjin Japan, yn it gebiet fan 'e Stille Oseaan. De lêste kear dat se ynset waarden, wie ûnder de Koreaanske Oarloch, foar't it lêste Afro-Amerikaanske rezjimint yn desimber 1951 opheft waard en de soldaten yntegrearre waarden yn mingde legerienheden. De lêste libbene *buffalo soldier* wie Mark Matthews, dy't op 6 septimber 2005 yn 'e hege âlderdom fan 111 jier kaam te ferstjerren en begroeven waard op it Nasjonaal Begraafplak Arlington.
Anna Maria (pornografysk aktrise)

**Anna Maria**, echte namme ûnbekend (Tîrgu Mureş, 14 desimber 1974), is in rêstend Roemeensk neakenmodel en pornografysk aktrise fan etnysk Hongaarsk komôf. Hja hat ek wol wurke ûnder de artystenammen Annemarie, Annamaria, Jane Sphinx en Caroline. 

## Libben en karriêre
Anna Maria waard ein 1974 berne yn 'e Roemeenske stêd Tîrgu Mureş, yn Transsylvaanje, dy't in bolwurk is fan 'e grutte Hongaarske minderheid yn Roemeenje. Hja sette yn 1995 útein mei in karriêre yn 'e pornoyndustry, wêrby't hja neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn totaal yn achttjin pornografyske films spile. Mei't dêr ferskate fideokompilaasjes tusken sieten, lei it wurklike oantal lykwols om 'e fyftjin hinne.

Yn 't earstoan wie Anna Maria fral wurksum foar Dútske filmstudio's as Videorama en Magmafilm, wylst se ek yn 't spier wie foar guon foaroansteande Amerikaanske labels as Anabolic Video en Evil Angel. Fan 1996 ôf wie se lykwols benammen aktyf foar it Sweedske Private, wêrby't se ferskate kearen gearwurke mei de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman. Yn 1997 loek Anna Maria har út 'e pornoyndustry werom, hoewol't der neitiid noch inkele films fan har útbrocht waarden dy't earder opnommen wiene.

## Keppelings om utens
* Biografyske gegevens en filmografy fan Anna Maria yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Minnie Hollow Wood

**Minnie Hollow Wood** (op 'e noardlike Grutte Flakten (Feriene Steaten), ±1856 – yn it Noardlike Sjajinne Yndianereservaat (Montana), 1930-er jierren) wie in Yndiaanske frou dy't yn 1876 meifocht yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn.

## Libben
Minnie Hollow Wood waard omtrint 1856 berne yn it noardlike diel fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika, mooglik yn 'e Dakota's, Nebraska, Wyoming of Montana. Har oarspronklike, Yndiaanske namme is net oerlevere. Hja wie sels fan etnysk Lakota-komôf, mar troude mei in Sjajinske kriger dy't fan Hol Hout (*Hollow Wood*) hiet; dêrfandinne dat se letter bekend waard as 'Minnie Hollow Wood'.

Under de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 focht Minnie Hollow Wood op 25 en 26 juny 1876 side oan side mei har man mei yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, yn it suden fan Montana, wêrby't in grut diel fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer besingele en oan 'e lêste man ta útrûge waard troch in koälysje fan Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho. Mei har dapperens yn dy striid fertsjinne Minnie Hollow Wood it rjocht om in fearretoai te dragen. Sy en har man joegen har yn 1877 oer oan kolonel Nelson A. Miles, yn Fort Keogh, yn Montana.

It is net dúdlik oft Minnie Hollow Wood en har man neitiid ek mei de oare Noardlike Sjajinnen deportearre waarden nei it Yndiaanske Territoarium (it hjoeddeiske Oklahoma), of oft se yn 'e winter fan 1878 en 1879 diel útmakken fan 'e saneamde Uttocht fan de Noardlike Sjajinnen, wêrby't dyselden útbrieken út it har tawiisde reservaat om werom te kearen nei harren heitelân yn it noarden. Yn elts gefal libbe Minnie Hollow Wood doe't se op jierren wie yn it Noardlike Sjajinne Yndianereservaat fan Montana, dêr't se in wichtige ynformant waard foar auteur en etnolooch Thomas Bailey Marquis.

Yn syn wurk oer har suggerearre Marquis dat Minnie Hollow Wood ûnder har ferbliuw as kriichsfinzene yn Fort Keogh in "favoryt" fan kolonel Miles wie, wêrmei't er op in seksuële relaasje liket te tsjutten. (Sokke relaasjes tusken Yndiaanske froulju en Amerikaanske ofsieren wiene ein njoggentjinde iuw frij normaal, dat fiersocht is dit ferhaal yn elts gefal net.) Mooglik dat Hollow Wood en har man sadwaande oan 'e deportaasje nei it Yndiaanske Territoarium en de dêropfolgjende foarfallen ûntkamen.

## Sjoch ek
*Bizonkeallepaadfrou
*Ferwegend Klaad
*Rint-mei-de-Stjerren
*Tsjeppe Noas
James Calhoun

"**James Calhoun**" of "**Jim Calhoun**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* James Calhoun (boargemaster fan Baltimore) (1743-1816), Amerikaansk politikus en boargemaster fan Baltimore (Marylân)
* James S. Calhoun (1802-1852), Amerikaansk politikus
* James Calhoun (boargemaster fan Atlanta) (1811-1875), Amerikaansk politikus en boargemaster fan Atlanta (Georgia)
* James Calhoun (militêr) (1845-1876), Amerikaansk militêr
* Jim Calhoun (1942), Amerikaansk basketbaltrener
America (band)

**America** is sûnt 1970 in Amerikaanske folkrockband, dy't oarspronklik bestie út Dan Peek, Gerry Beckley en Dewey Bunnell. Ta harren bekendste hits hearre *A Horse With No Name* en *The Last Unicorn*.

## Skiednis
De band waard yn 1970 oprjochte yn Ingelân, dêr't de leden, soannen fan Amerikaanske legerofsieren, doetiidds wennen. Sy hiene kunde oan elkoar krigen yn 1967 op de *Central High-School* yn London. It debútalbum sûnder titel út 1972 wie yn de Ferienige Steaten fuortendaliks in grut súkses. De singles *[[I Need You (America)|I need you]]*, *[[A Horse with No Name]]* en *Sandman* waarden ynternasjale hits. Dêrnei ferhuzen de leden werom nei Amearika, dêr't se harren twadde album, *Homecoming* opnamen, mei dêrop de hit *Ventura Highway*. America wûn yn 1973 in Grammy Award yn de kategory Bêste Nije Artyst. Homecoming hie in protte súkses yn de FSA, mar die it yn Ingelân wat minder goed.

It tredde album *Hat Trick* foldie net oan de ferwachtingen, mar it album Hearts (1975) brocht de band syn twaadde nûmer 1 hit yn Amearika, *Sister Golden Hair*. It album *Hideaway* út 1976 hie lykwols net folle súkses.

Yn 1977 ferliet Peek de band om him te rjochtsjen op in solokarriêre yn de gospelmuzyk, dat wie nei't er syn alkohol- en drugsferslaving oerwûn hie. Beckley en Bunnell giene as duo fierder en hiene se yn 1983 noch in skoft kommersjeel súkses mei de hit *You Can Do Magic*. Ek spilen hja dat jiers op de soundtrack fan de tekenfilm *The Last Unicorn*.

Yn 2011 stoar Peek oan de gefolgen fan perikarditis, in ûntstekking fan it hertsekje. Hy waard 60 jier.

Yn 2012 krige America in stjer op de Hollywood Walk of Fame.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Soundtrack-albums

### Kompilaasje-albums
Thomashûs

**Thomashûs** is in Nederlânsk netwurk fan wenfoarsjenningen op lytse skeal foar minsken mei in ferstanlike beheining.

## Skiednis
It netwurk waard yn 2003 oprjochte troch Hans van Putten, dy't sels in soan mei in ferstanlike beheining hie, Thomas, dy't yn 2006 kaam te ferstjerren. Meidat er net tefreden wie mei it oanbod fan wenplakken foar ferstanlik handikapte persoanen yn soarchynstellingen, betocht Hans van Putten it konsept *Thomashuizen*.

## Konsept
In Thomashûs biedt wenromte oan acht folwoeksenen mei in ferstanlike beheining. It hûs wurdt laat troch in troud pear of  partners mei in fêste relaasje mei in profesjonele eftergrûn op it mêd fan handikeptesoarch. Sokke 'soarchûndernimmers' wenje sels yn it hûs. Elts Thomashûs is feitlik in selsstannich bedriuwke (franchise). Dat de groepslieders binne ek managers en kinne direkt ynspylje op de soarchfraach fan de bewenners nei eigen berekkening. 

Der wurdt wurke neffens eigen rjochtlinen en kwaliteitseasken fan Thomashuzen Nederlân. Jierliks wurdt de kwaliteit hifke troch in ûnôfhinklike organisaasje. Yn 2011 wiene der 90 Thomashuzen yn Nederlân, ein 2014 wiene dat al 112 en yn 2022 118. 

Op 28 maaie 2015 krige de formule Thomashuzen de NFV Franchise Trofee 2015 útrikt. Dy fakpriis foar franchiseformules wurdt alle jierren útrikt op de jierdei fan de *Nederlandse Franchise Vereniging (NFV)*.

## Fryslân
Yn Fryslân binne der Thomashuzen yn ûnder oaren Arum, Damwâld, Jirnsum, Mitselwier, Mûnein en Sumar.

## Keppeling om utens
* Webstee Thomashuzen
Radersma (oargelbouwers)

**Radersma** is de namme fan twa oargelbouwers, **Jan Reinders Radersma** en **Pieter Jans Radersma**, dy't earste helte 19e iuw wennen en arbeiden yn Wiuwert, Fryslân. Sy makken en ûnderholden piipoargels foar tsjerken yn Noard-Nederlân. Sy makken net in protte oargels, mar dy binne wol ferneamd om harren elegante lûd en wurde wol Biedermeier-oargels neamd.  

## Heit
**Jan Reinders Radersma** (Wiuwert, 4 juny 1772 – dêre, 4 oktober 1816) waard yn 1788 learling fan oargelmakker Rudolph Knol en droech sadwaande by oan de bou fan it tsjerke-oargel fan de Nikolaastsjerke (Wiuwert). Hy boaske oan Siebeltje Pieters Stellingwerf en sy krigen fiif bern. De bern wiene allegear noch jong doe't er yn de âldens fan 44 jier stoar.

Fan Jan is witten dat er yn 1813 it oargel fan de Marijetsjerke yn Mantgum ferboud en fergrutte hat. Letter is it oargel yn de Noardertsjerke fan Drachten bedarre. Yn de lêste jierren fan syn libben die er it ûnderhâld fan it oargel fan de Margaretatsjerke (Easterlittens). Hy hat ek in tal nije oargels makke, lykas dy fan de herfoarme tsjerke fan Spannum, dat troch syn hommels ferstjerren yn 1816 foltôge wurde moast troch Lambertus van Dam. Dat ynstrumint is yn 1913 oerbrocht nei Herfoarme tsjerke fan Mitselwier.         

## Soan
**Pieter Jans Radersma** (Easterlittens, 4 septimber 1803 – Wiuwert, 31 maart 1851), de âldste soan, wie noch mar 13 jier doe't syn heit ferstoar. Dat it liket derop dat syn heit him net folle  bybrocht hawwe kin fan it fak, faaks is er yn de lear west by de firma Van Dam in Ljouwert. Ik kin ek wêze dat syn trije jier jongere broer Reinder Jans, dy't timmerman wie, him assistearre by de oargelbou. Piter waard net folle âlder as syn heit: doe't er as frijfeint sûnder bern stoar, wie er mar 47 jier.

Lykas syn heit ûnderhold Pieter it oargel yn Easterlittens en ek it Van Gruisen-oargel yn de Nikolaastsjerke (Nijlân) hie er op 'e noed. It fan Lambertus van Dam yn 1790 fernije Harmens-oargel yn de Sint-Martinustsjerke (Wurdum) ferboude er yn 1840. Nijbou-oargels fan syn hân (mei lettere feroarings) binne der noch yn:
* de Martenstsjerke (Skearnegoutum) - 1842, yn 1861 fernije troch Willem Hardorff;
* de tsjerke fan Wier - 1842, yn 1925 restaurearre troch Bakker & Timmenga;
* de Jacobitsjerke (Wommels) - 1847, nei in brân yn 1868 fernijd troch Willem Hardorff.

## Keppeling om utens
* Jeanine Otten: ''Lieflijke Biedermeier klanken uit Wiuwert: vader en zoon Radersma, orgelbouwers te Wiuwert 1813-1851'' (9 jannewaris 2011)
Esperantujo

**Esperantujo** () of **Esperantio** ()  betsjut letterlik "Esperantolân" of "Esperansje". It is in útdrukking dy troch guon sprekkers fan it Esperanto wurdt brûkt om de mienskip fan Esperanto-sprekkers of de Esperanto-beweging mei oan te tsjutten. As twa minsken Esperanto prate da wurdt sein dat se "yn" *Esperantujo* syn.
Organisaasje

In **organisaasje** (fan it Frânske *organisation*) is een gearbondeling fan kennis, feardichheden en krêft tusken trije of mear persoanen dy't benammen middels en aktiviteiten ynset om te foarsjen yn in ferlet oan produkten en/of tsjinsten yn it direkte om-en-by. Synonimen binne **ynstelling**, **ynstânsje** (fan it Frânske *instance*) en **[[ynstitút]]** (fan it Frânske *institut*). Organisaasjes binne opboud út 'e inoar oanfoljende begripen taakferdieling en koördinaasje. Yn 'e ekonomy wurdt in organisaasje beskôge as it gehiel fan produksjefaktoaren, prosedueres en minsken dy't gearwurkje om beskate doelstellings te berikken. As sprektaalterm wurdt 'organisaasje' faak as synonym brûkt foar in bedriuw, stifting of feriening. Ek by ienmansbedriuwen is dat it gefal, hoewol't ien persoan strikt nommen gjin organisaasje foarmje kin.

Eltse organisaasje stipet op trije basispylders, de saneamde trije k's: 
* kennis: dêrûnder wurdt alle wittenskip beflapt dy't nedich is foar it goed funksjonearjen fan 'e ynnommen posysje, lykas technyske kennis, organisaasjelear, gedrachswittenskippen (hoe reägearje de minsken op in aksje fan 'e organisaasje), kommunikaasjekunde, risiko-analyze, ensfh.
* kader: alle hierargyske lagen fan 'e organisaasje, de nivo's dêr't beslissings op nommen wurde en opdrachten formulearre wurde.
* kontrôle: hjirûnder wurdt ferstien dat eltsenien yn syn funksjonearjen en hanneljen kontrolearre wurde moat, mei as doel om fraude en korrupsje foar te kommen en ferlet oan byskoalling te efterheljen. It fermogen ta útfiering fan kontrôle wurdt gauris beheind troch ferlet fan behâld fan privacy.
Underskieding

In **ûnderskieding** of **dekoraasje** is in eareteken dat in persoan ûntfange kin fan in wrâldske of tsjerklike oerheid of in oare hegere ynstânsje fanwegen syn fertsjinsten of as earbetoan. Hoewol't ûnderskiedings yn ferskillende kultueren en tiidrekken útinoar rinnende foarmen oannommen hawwe, giet it hjirby altyd om uterlikheden en titels, en net om jildlike beleannings of beleannings yn natuera. Yn 'e Aldheid koe in ûnderskieding yn it Romeinske Ryk bygelyks de foarm oannimme fan it drage meien fan bysûnder fuotark mei reade hakken, fan bysûndere gewaden of fan lauwerkrânsen op 'e holle. Yn 'e Midsiuwen krigen de measte Jeropeeske ûnderskiedings fan 'e alfde iuw ôf lykwols de foarm fan ridderkrusen oan keatlings en linten of fan oan linten droegen medaljes.

Yn Nederlân wurde elts jier om Keningsdei/Keninginnedei hinne in grut tal keninklike ûnderskiedings útdield, in ferskynsel dat bekend stiet as de lintsjesrein. Ta sokke keninklike ûnderskiedings hearre û.m. beneamings yn 'e Oarder fan Oranje-Nassau en yn 'e Oarder fan de Nederlânske Liuw. Ferlykbere bûtenlânske ûnderskiedings binne bygelyks de Presidinsjele Frijheidsmedalje yn 'e Feriene Steaten en beneamings yn it Légion d'Honneur yn Frankryk. Yn it Feriene Keninkryk wurde yn dit ramt noch formele lidmaatskippen fan ridderoarders ferjûn, sadat de ûnderskieden persoan it predikaat sir of dame foar syn of har namme pleatse mei.

Dêrnjonken besteane der ek militêre ûnderskiedings, wêrfan't de heechste Nederlânske foarm in beneaming yn 'e Militêre Willemsoarder is, wat ferlykber is mei it ûntfangen fan 'e Medal of Honor yn 'e Feriene Steaten. Om yn oanmerking te kommen foar militêre ûnderskiedings moat men ornaris de nasjonaliteit hawwe fan it lân dêr't sa'n ûnderskieding útrikt wurdt, mar keninklike of oare nasjonale ûnderskiedings wurde faak ek oan bûtenlanners takend as dêr reden ta is. Fierders binne der ek noch sivile ûnderskiedings, dy't troch maatskiplike organisaasjes útrikt wurde. As in foarbyld dêrfan soe men de Nobelprizen neame kinne. Ek de Roomsk-Katolike Tsjerke rikt ûnderskiedings út, de saneamde pauslike ûnderskiedings. Dêrfan is de heechste de Pro Ecclesia et Pontifice en in legerenien de Bene Merenti.
Bataljon

In **bataljon** (fan it Italjaanske *battaglione* fia it Frânske *bataillon*) is in militêre ienheid of formaasje fan 'e lânmacht en it marinierskorps, dy't bestiet út tusken de 300 en 800 manskippen. Yn 'e measte legers wurde bataljons opmakke út fjouwer kompanjyen mei dêropta in stêfkompanjy. Trije oant seis bataljons foarmje in brigade. It befel oer in bataljon is yn 'e regel yn 'e hannen fan in luitenant-kolonel. De term 'bataljon' waard teminsten fan 'e sechstjinde iuw ôf yn it Italjaansk brûkt yn 'e foarm *battaglione*, dat ôflaat wie fan it Italjaanske wurd foar fjildslach, *battaglia*. 

In bataljon is ornaris de lytste militêre ienheid dy't noch it fermogen hat om selsstannich te operearjen, hoewol't it fan bûtenôf befoarrieden wurde moat om sokke 'selsstannige' operaasjes langer as likernôch tsien dagen fol te hâlden. Bataljons besteane teminsten út twa gefjochtskompanjyen en ien ûnderstypjende of stêfkompanjy, dy't oer genôch manskippen en materieel beskikke om lytsskalige gefjochtsaksjes te ûndernimmen en teffens beheinde administrative en logistike fermogens hawwe. De ûnderhearrige militêre ienheden (kompanjyen en de pelotons dêr't dy kompanjyen út besteane) binne ôfhinklik fan it haadkertier fan it bataljon foar befel, kontrôle, kommunikaasje, ynljochtings, befoarrieding en logistike stipe.
Brigade

In **brigade** (fan it Frânske *brigade*) is in wichtige militêre ienheid of formaasje fan 'e lânmacht en it marinierskorps, dy't bestiet út tusken de 3.000 en 11.000 manskippen. Yn 'e measte legers wurde brigades opmakke út trije oant seis bataljons en ferskate ûnderstypjende ienheden. Twa oant fjouwer brigades foarmje in difyzje. De rol dy't de brigade no spilet op it mêd fan 'e oarlochfiering waard foar de ein fan 'e achttjinde iuw ferfolle troch it rezjimint. In brigade is likernôch ekwivalint oan in fergrutte of fuortsterke rezjimint. It befel oer in brigade is yn 'e regel yn 'e hannen fan in brigadegeneraal, bystien troch in luitenant-kolonel of in kolonel.

Soms wurde lytsere eleminten artillery, sjeny en logistike ienheden oan brigades tafoege. Histoarysk waarden sokke mingde brigades soms 'brigadegroepen' neamd. Tsjintwurdich komt it lykwols mear foar dat brigades opboud binne út ien inkeld lânmachtwapen, lykas kavalery, ynfantery (meganisearre ynfantery of pânserynfantery), artillery, loftdoelgeskut of sjeny. Guon brigades wurde klassifisearre as 'selsstannich' en operearje dan bûten de gruttere struktuer fan in difyzje om. Yn 'e legers fan 'e lannen dy't ta de NATO hearre, omfiemet in brigade likernôch 3.200 oant 3.500 manskippen, mar yn 'e legers fan Switserlân en Eastenryk kin dat oprinne oant wol 11.000 man.
Garnizoen

In **garnizoen** (fan it Aldfrânske *garnison*) is in militêre term foar in ûnbeskaat tal soldaten dat op in spesifyk plak legere is, tsjintwurdich meastal om't dat harren thúsbasis is. Foarhinne wie it lykwols yn 'e regel de bedoeling dat in garnizoen sa'n plak bewekke, itsij tsjin in eventuële oanfal fan fijannige troepen, itsij tsjin 'e opstannige befolking fan dat plak sels.

Yn it lêste gefal wie it de baas om derfoar te soargjen dat der sa min mooglik bannen tusken de soldaten fan it garnizoen en de befolking fan it garnizoensplak bestiene, en sadwaande waarden soldaten faak yn 'e frjemdte legere. Teffens moast men de ienheden dy't it garnizoen foarmen, teminsten om 'e pear jier rûlearje nei in oar garnizoensplak, om't se by langere stasjonearring op ien en itselde plak  faak dochs bannen mei de pleatslike befolking ûntwikkelen.

Ekonomysk sjoen sil in garnizoensplak faak baat hân hawwe by de legering fan in garnizoen, dat ommers ek ite en drinke en him fermeitsje moast. Benammen de hoareka en bordelen fearen dêr wol by. As by in hommelse legering fan in garnizoen der gjin of in te lytse kazerne wie, kaam it foar dat soldaten by de boargerbefolking ynkertiere waarden. Dat woe sizze dat elts boargerhúshâlden ferplichte waard om ien of mear soldaten te húsfêstjen.
Difyzje

* difyzje (militêre ienheid), in grutte militêre ienheid binnen de lânmacht of it marinierskorps
* difyzje (organisaasje), in ûnderdiel fan in organisaasje (meastal fan in grutte ûndernimming)
* difyzje (typografy), in typografysk teken
* Earedifyzje (manljusfuotbal), de heechste ôfdieling yn it Nederlânske betelle fuotbal
* earste difyzje (fuotbal yn Nederlân), de op ien nei heechste ôfdieling yn it Nederlânske betelle fuotbal
Legerkorps

In **legerkorps** of **korps** (fan it Latynske *corpus* fia it Frânske *corps*) is in militêre ienheid of formaasje fan 'e lânmacht en it marinierskorps, dy't bestiet út tusken de 20.000 en 40.000 manskippen. In legerkorps is opboud út twa of mear difyzjes. Twa of mear legerkorpsen foarmje in leger; soks komt fansels inkeld yn kriichsmachten fan tige grutte lannen foar, of yn 'e organisaasje fan militêre bûnsgenoatskippen mei in grut tal lidsteaten, lykas de NATO. Likegoed wurde ek yn dy gefallen sokke bombidige en oergrutte militêre ienheden as legerkorpsen faak inkeld foarme yn tiid fan oarloch. It befel oer in legerkorps is yn 'e regel yn 'e hannen fan in luitenant-generaal.
Súd-Dakota (betsjuttingsside)

"**Súd-Dakota**" of "**South Dakota**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Súd-Dakota, ien fan 'e 50 steaten fan 'e Feriene Steaten fan Amearika

## Oare betsjuttings
* Universiteit fan Súd-Dakota, in ynstelling foar heger ûnderwiis yn Súd-Dakota
* Steatsuniversiteit fan Súd-Dakota, in ynstelling foar heger ûnderwiis yn Súd-Dakota
* 26715 South Dakota, in asteroïde
Mark Kellogg

* Mark Kellogg (sjoernalist) (1831-1876), Amerikaansk sjoernalist
* Mark Kellogg (musikus) (19??), tromboanespiler by it Rochester Philharmonic Orchestra
Difyzje (militêre ienheid)

In **difyzje** (fan it Frânske *division*) is in grutte militêre ienheid of formaasje fan 'e lânmacht en it marinierskorps, dy't ornaris bestiet út tusken de 10.000 en 20.000 manskippen. Yn 'e measte legers wurde difyzjes opmakke út ferskate brigades of rezjiminten. Sels foarmje ferskate difyzjes in legerkorps. Yn 'e moderne oarlochfiering is in difyzje yn 'e regel de lytste ienheid dy't troepen fan ferskillende lânmachtwapens omfiemet, lykas ynfantery, kavalery, artillery en sjeny. Dêrmei kin in difyzje beskôge wurde as in legerke op himsels. It befel oer in difyzje is ornaris yn 'e hannen fan in generaal-majoar.

De betinker fan 'e opdieling fan in leger yn ferskate difyzjes (yn 'e sin fan in militêre ienheid besteande út troepen fan ferskillende lânmachtwapens) wie de maarskalk yn Frânske tsjinst Maurits fan Saksen (1696-1750), dy't it idee opskreau yn syn boek *Mes Rêveries*, mar stoar ear't er it yn 'e praktyk bringe koe. Sadwaande waard it difyzjesysteem pas ûnder de Oarloggen fan de Frânske Revolúsje (1792-1802) foar it earst yn Frankryk yn gebrûk nommen. It bliek in grut súkses te wêzen, mei't it legers fleksibelder ynsetber en makliker om mei te maneuvrearjen makke. Under Napoleon waarden ferskate difyzjes foar it earst feriene yn in legerkorps. Troch de Frânske militêre súksessen yn 'e Napoleontyske Oarloggen (1803-1815) waard it difyzjesysteem al rillegau troch frijwol alle oare Jeropeeske legers oernommen.

Geandewei de tweintichste iuw (mei as hichtepunt de Twadde Wrâldoarloch) ûntjoech de difyzje him ta de wichtichste gefjochtsienheid fan 'e moderne kriichsmacht, wêrmei't it dy posysje oernaam fan 'e brigade. Hjoed-de-dei hawwe yn prinsipe alle kriichsmachten fan 'e wrâld in opdieling yn difyzjes, of it moat wêze dat se te lyts binne om mear as ien difyzje gear te stallen. Yn 'e regel bestiet in difyzje út ien oant fjouwer brigades fronttroepen, mei dêropta in brigade of in rezjimint ûnderstypjende gefjochtstroepen (ornaris artillery) en in stikmannich rjochtstreeks ûnder it difyzjebefel ressortearjende bataljons mei spesjalisearre taken, lykas ynljochtings, logistyk, militêre ferkenning en sjeny.
Coralie Trinh Thi

**Coralie Trinh Thi** (Parys, 11 april 1976) is in Frânsk regisseur, aktrise, skriuwster, publisiste en rêstend pornografysk aktrise fan mingd Frânsk, Dútsk en Fjetnameesk etnysk komôf. Under har pornokarriêre wurke hja meast ûnder de namme **Coralie**. Ek hat se wol wurke ûnder de nammen Cora Lee en Coralie Gengenbach. Hja is benammen bekend wurden mei de troch har regisearre film *Baise-moi*, út 2000.

## Libben en karriêre
Coralie Trinh Thi waard yn 1976 berne yn 'e Frânske haadstêd Parys. Hja sette yn 1995 mei njoggentjin jier útein mei in karriêre as pornoaktrise. Dêrby wurke se yn it begjin in protte gear mei de Frânske regisseur Pierre Woodman, yn films dy't útbrocht waarden troch it Sweedske Private-label. Dêrnjonken wie Trinh Thi ek aktyf foar oare Jeropeeske filmstudio's, wêrûnder it Frânske Vidéo Marc Dorcel, it Dútske Sarah Young Communications en de Italjaanske Mario Salieri Entertainment Group. Letter stiek se de Atlantyske Oseaan oer en wurke se yn 'e Feriene Steaten foar sokke foaroansteande labels as Wicked Pictures, Sin City, Vivid Entertainment, Anabolic Video, VCA Pictures en Jill Kelly Productions. Yn totaal spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn har karriêre yn mear as fyftich pornofilms.

Trinh Thi spile ek yn 'e koarte film *Sodomites*, dy't ein jierren njoggentich troch regisseur Gaspar Noé makke waard om op 'e Frânske tillefyzje feilige seks te promoaten. Yn 1996 wûn Trinh Thi in Hot d'Or (de wichtichste Jeropeeske pornopriis) yn 'e kategory bêste aktrise. Yn 2009 waard har fierders in eare-Hot d'Or taparte foar har hiele oeuvre. Yn 2000 skreau Trinh Thi it senario foar de film *Baise-moi*, dy't se tegearre mei Virginie Despentes regissearre en dêr't se sels ek de haadrol yn spile. Dy film, dy't op it reitsflak fan pornografy en *mainstream*-film balansearre, waard troch de kritisy tige goed ûntfongen. Op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Gijón, yn Spanje, waard *Baise-moi* nominearre foar in Grand Prix Asturias, en op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Locarno, yn Itaalje, sleepte de film in nominaasje yn 'e wacht foar in Gouden Loaihoars. Yn 2002 loek Trinh Thi har út 'e pornoyndustry werom. Sûnt lei hja har û.m. ta op it skriuwen fan boeken.

## Prizen en nominaasjes

## Bibliografy fan Trinh Thi
* 2002 – *Betty Monde*
* 2007 – *La Voie Humide: Une Œvre au Rouge*
* 2007 – *Osez... la Sodomie*

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Coralie Trinh Thi yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Coralie Trinh Thi yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)