open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
E. du Perron

**Charles Edgar (Eddy) du Perron** (meast oantsjut as ***E. du Perron***) (Meester Cornelis, (West-Java), 2 novimber 1899 — Bergen, 14 maaie 1940) wie in Nederlâns dichter, kritikus en proazaschrijver. Mei Menno ter Braak en Maurice Roelants rjochte er it literêre tydskrift Forum op, dat in soad ynfloed hie. In part fan syn wurk (oant 1925) publisearre er ûnder it pseudonym **Duco Perkens**. Oare skûlnammen wienen *Joseph Joséphin, Bodor Guíla, W.C. Kloot van Neukema, Cesar Bombay* en *Angèle Baedens*.

## Bibliografy
* 1923 - *Manuscrit trouvé dans une poche*
* 1924 - *Kwartier per dag* (ûnder pseudonym Duco Perkens)
* 1924 - *Het roerend bezit* (Duco Perkens)
* 1925 - *Agath* (pseudonym W.C. Kloot van Neukema)
* 1925 - *De behouden prullenmand* (Duco Perkens)
* 1925 - *Claudia* (Duco Perkens)
* 1925 - *Filter* (Duco Perkens)
* 1925 - *Een tussen vijf* (Duco Perkens)
* 1926 - *Het boozige boekje*
* 1926 - *De koning en zĳn min : eroties gedicht in veertien zangen*
* 1926 - *Bij gebrek aan ernst* (ferhalen) (fermeardere yn 1928 en 1932)
* 1927 - *Poging tot afstand* (gedichten)
* 1927 - *Ballade der polderlandsche onrustige kapoenen*
* 1927 - *Alle de rozen, of Het gesprek bĳ maanlicht*
* 1927 - *De behouden prullemand*
* 1927 - *Een voorbereiding, zĳnde de cahiers van Kristiaan Watteyn*
* 1928 - *Gebed bĳ de harde dood*
* 1929 - *Nutteloos verzet*
* 1930 - *Parlando* (gedichten)
* 1931 - *Voor kleine parochie*
* 1931 - *Vriend of vijand*
* 1932 - *Mikrochaos*
* 1933 - *Tegenonderzoek*
* 1933 - *Uren met Dirk Coster* (essay)
* 1934 - *De smalle mens* (essay)
* 1935 - *Het land van herkomst* (roman)
* 1936 - *Blocnote klein formaat* (essay)
* 1937 - *De man van Lebak*
* 1938 - *Multatuli, tweede pleidooi*
* 1939 - *Schandaal in Holland*
* 1941 - *De grijze dashond* (gedicht) (ynlaat troch Simon Vestdijk)
* 1942 - *Een grote stilte*
* 1943 - *Scheepsjournaal van Arthur Ducroo*
* 1955-1959 - *Verzameld werk*
* 1962-1967 - *Menno ter Braak/E.d.P. Briefwisseling 1930-1940*
* 1977-1990 - *Brieven*

## Keppelings om utens
* Webstee E. du Perron, mei alle wurk & in protte fotoos 
* Eddy du Perron Genoatskip
* [J.H.W. Veenstra, 'Perron, Charles Edgard du (1899-1940)', yn: ''[Biografisch Woordenboek van Nederland]'' 1 (1979)]
* Keninklike Bibleteek - dielkolleksje E. du Perron
Allard Pierson

**Allard Pierson** (Amsterdam, 8 april 1831 - Lochem, 27 maaie 1896) wie in Nederlânsk predikant, teolooch, skied- en taalkundige.

## Biografy
Allard Pierson, soan fan keapman Jan Lodewijk Gregory Pierson en de skriuwster Ida Oyens, wie de earste heechlearaar yn keunstskiednis, estetika en moderne talen en letteren oan de Universiteit fan Amsterdam. Hy kaam út in begoedige Amsterdamse keapmansfamylje fan oansjen, dy't ta de rûnten fan It Réveil hearde. Hy waard predikant te Leuven, mar joech dit amt oer út reden fan syn moderne teologyske opfettings.
Yn 1870 waard Pierson heechlearaar teology te Heidelberch. Pierson wie fan 1877-1895 heechlearaar keunstskiednis, estetika en moderne talen en letteren te Amsterdam. Hy hearde ta de meast fynfielende geasten út it Nederlânske kulturele libben fan de 19e iuw. Hy lei ek in samling gipsôfjitsels oan fan 1877 oant 1895.

It Allard Pierson Museum fan de Universiteit fan Amsterdam hat syn namme krigen.

## Famylje
*Allard Pierson wie boaske oan Pauline Hermine Elizabeth Gildemeester (7 maart 1831 te Amsterdam -  6 septimber 1900 te Skeveningen)
*Allard Pierson en Pauline Gildemeester bewennen Huize Velhorst yn Almen (ûnder Sutfen), dêr't Allard op 27 maaie 1896, mei 65 jier stoarn is. Bern út dit houlik: Jan Lodewijk Pierson Sr. (12 desimber 1854 te Leuven - 6 novimber 1944, Baarn)
*Broer fan Nicolaas Pierson, fan Hendrik Pierson en fan Petronella Adriana Pierson (1832-1923).

## Wurk
(Boarne: Digitale Nederlânske Bibleteek - Allard Pierson )
* *Disquisitio historico-dogmatica de realismo et nominalismo* (1854)
* *Bespiegeling, gezag en ervaring* (1855)
* *Een pastory in den vreemde* (1858)
* *Intimis* (1861, 5e printinge 1881)
* *De oorsprong der moderne rigting* (1862)
* *Rigting en leven* (1863; 2e printingr 1883)
* *Adriaan de Mérival* (1866)
* *Geschiedenis van het roomsch-katholicisme tot op het concilie van Trente* (1868-1872)
* *Willem de Clercq naar zijn dagboek* (1870-1873)
* *Eene levensbeschouwing* (1878)
* *Studiën over [[Jehannes Kalvyn|Johannes Kalvijn]]* (1881)
* *Gedichten* (1882)
* *Wijsgeerig onderzoek. Kritische prolegomena van esthetiek* (1882)
* *Nieuwe studiën over Johannes Kalvijn* (1883)
* *Geestelijke voorouders. Deel 1: Israël* (1887)
* *Geestelijke voorouders (4 delen)* (1887-1907)
* *Oudere tijdgenooten* (1888)
* *Jongere tijdgenoten* (1889-1890)
* *Geestelijke voorouders. Deel 2: Hellas* (1891-1893)
* *Hellas* (1891-1893)
* *Het hellenisme* (2 dielen) (1893)
* *Geestelijke voorouders. Deel 4: Byzantium* (1902)
* *Geestelijke voorouders. Deel 3: Het Hellenisme* (1907)
* *Het hellenisme*. Diel 1: *Athene Alexandrië Antiochië* (1907)
* *Het hellenisme*. Diel 2: *Pergamum Rome* (1907)

## Literatuer
* , *Pierson, Allard*, yn *Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme* (1983)
Gerbadastate

**Gerbadastate**, ek **Herbadastate** en letter **Doumastate** en **Sixmabosch** wie in state besuden Hallum oan de súdkant fan de Hallumer Feart yn de gemeente Ferwerderadiel. Fan de state is neat mear werom te finen.

It stichtingsjier is ûnbekend mar de state waard krektas Feitsma pas yn de rin fan de 16e iuw in aadlik bewenne hûs. Yn 1511 wie Ids fan Eminga eigener; yn 1540 dy syn skoansoan Jelger fan Feitsma, troud mei Claer fan Eminga. Jelgers beide dochters wennen yn Hallum: Tieth op Feitsma, Saepck op Gerbada. De lêste troude mei Epe fan Douma út Jirnsum. Harren grêfsarken lizze noch yn de tsjerke.

; Bewenners
* 1511 Ids fan Eminga 
* 1540 Jelger fan Feitsma
* om 1565 Epe fan Douma
* 1565 - 1615 Barthold fan Douma
* 1615 - 1650 Epe fan Douma
* 1650 - 1868 Barthold fan Douma en syn frou Dorothea fan Crack
* 1868 - 1684 Dorothea fan Crack
* sûnt 1684 Ulbo Sixma fan Andla en syn frou Remck fan Douma
* A. T. R. fan Sixma en Albertina du Tour
* oant 1794 kapitein Du Tour fan Bellinchave en syn frou Duconia fan Sixma
Phaesmastate

**Phaesmastate**, ek wol: **Phaesmabosch Te Bosch** wie in state ten suden fan Kollum yn de gemeente Kollumerlân, yn de buert fan Ald Meckemastate yn it hjoeddeiske Sânhuzen dat eartiids Meckamabuorren neamd waard. 

De state wurdt al yn de 15e iuw neamd. De famylje Phaesma siet op de grins fan de adel en de eigenierden. Se wienen parintearre oan de Allema's fan Aldwâld, de Ayckema's fan Gryptsjerk en de Bootsma's. Yn de tsjerke kaam it wapen Phaesma foar en der wie in grêfkelder fan dit laach; boppedat soe de prebende fan it Hillich Sakramint yn de tsjerke fan Kollum stifte wêze by *'t geslagte van Jellema ende eenige van Bootsma ende Faesma*. 

Gayko Fasema en syn soan Tyaerdt waarden yn 1492 neamd as ferwanten fan Eue ter Harst yn Lytsewâld. Ballinck Phaesma, troud mei syn besibbe Eeucka Phaesma, wie fan 1523 - 1536 grytman fan Kollumerlân. Syn boedel hie yn 1516 yn beslach nomd west fanwegen rebelly. Syn soan Loell Phaesma wurdt yn it testamint fan Hessel Bootsma neamd. Yn 1552 droech Loell *huys ende steenhuys sampt schuire* oer oan Hed Phaesma; yn 1562 waard de sate fan de lêste te Meckemabuiren neamd. Yn 1606 ferkochten de krediteuren en erfgenamten fan Hed Phaesma *Phaesmastate, sate, huisinge, hoff, plantagie ende landen, groot 40 pondematen* oan Mattheus Pieters Phaesma, neffens mr. Andreae in oerpakesizzer fan boppeneamde Ballinck Phaesma. Nei syn dea omtrint 1620 fererve de state op syn soan Tjaerdt. In dochter fan Mattheus Phaesma, Foockel Phaesma, troude yn 1619 mei Johannes fan Scheltinga. Harren soan Mattheus fan Scheltinga erve yn 1631 fan syn omke Tjaerd Phaesma dy syn lân en *state tot Collum, Phaesmabosch genaempt*. Hy neamde himsels sûnt dy tiid Mattheus Phaesma fan Scheltinga.
Mattheus ferstoar as frijfeint en de state waard eigendom fan syn broer Dirck fan Scheltinga dy't troud wie mei Truyke fan Wigara. Yn 1698 is harren skoansoan generaal Fan Coehoorn eigener. Syn dochter Geertruida Alegonda soe hjir noch wenne hawwe, mar omdat hja destiids yn Drylts wenne sil dat nei alle gedachten allinnich út en troch yn de simmer sa west hawwe. Hja ferkocht de sate yn 1712 oan de notaris Justus Voorda.

Yn de 17e iuw waard Phaesmastate, deun njonken Ald Meckemastate lizzend, in "gewoane" pleats. Yn 1664 waard it noch as aadlike state oanjûn, yn 1718 as pleats binnen romme singels. Yn 1729 wurdt it goed noch fermelden as *eene deftige plaats of sathe lands, groot 40 pdm., gelegen in Phaesma-bosch buiten Kollum*. It wie dus in pleats wurden, mar wól mei in seker grandeur en blykber noch mei it park fan de state der omhinne.

;Bewenners
*  1516 Ballinck Phaesma
* <1552 Loell Phaesma
* 1552 – 1606 Hed Phaesma
* 1606 – 1620 Mattheus Pieters Phaesma
* 1620 – 1631 Tjaerdt Phaesma
* 1631 Mattheus Phaesma fan Scheltinga
* Dirck fan Scheltinga
* 1698 generaal Fan Coehoorn
* Geertruida Alegonda fan Coehoorn
* 1712 Justus Voorda
Ald Meckemastate

**Ald Meckemastate** wie in state by Kollum yn de gemeente Kollumerlân. Hy stie yn Sânhuzen súdeast fan Kollum, yn de buert fan Phaesmastate. Fan de state is neat werom te finen.

De stins wurdt foar it earst neamd om 1460 hinne. It laach Meckema wie ien fan de âldste en oansjenlikste familys fan Fryslân neffens mr. Andreae. Neffens guon ûndernaam in Sippe Meckama mei oare Fryske eallju al yn de 12e iuw in krústocht nei it Hillige Lân. Oft soks wier is kin net mear neigien wurde, mar it is goed mooglik, want yn de annalen fan dy tochten wurdt faak oer Friezen en harren woaste krigelens ferhelle.

;Bewenners
* ± 1360 mooglik Sibod Sibada en Bauck Scheltema 
* ± 1444 Tiaert Meckama
* ± 1465 Wits Brodersdr Meckema, troud mei Pybo Eernsma 
* ± 1470 Taeke Meckema († fóar 1480)
* ± 1500 Theeten of Tieth Meckema en Feye Riemersma/Meckema
* 1543 Pybe Meckama
* Luts Hesselsdr fan Meckema en Douwe fan Aylva
* 1640 jhr. Ernst fan Aylva
* 1698 jhr. Ulbo baron fan Aylva, grytman oer Eastdongeradiel
* 1728 “grytman Ringers”, út namme fan syn frou
Rosemastate

**Rosemastate** stie eastlik fan Kollum, yn de gemeente Kollumerlân. Nei alle gedachten om 1615 ûntstien. Op it stee fan de state stiet no in pleats. 

Fan de beide bruorren Tamme en Jildert Rompts bewenne de earste Sybemastate “op het Torp”. Fan Jildert Rompts is bekend dat hy yn 1605 fan Isaäc, Tiets en Tjebbe, bern fan de romrofte Ljouwerter boargemaster Adje Lamberts, in 'sath ûnder “Ausbuer”' (Lytsewâld) kocht mei de namme Rosema. Jildert Rompts libbe yn 1595 en wie doe troud mei Rytien, dochter fan Jacob Alberts, waans familynamme òf (de) Roo òf Doënga wie. Yn 1611 wurdt Anna Wiegersdr. as syn sydsulver neamd. Nei alle gedachten wie hy de stichter fan Rosemastate yn de 'Uiterdijkstercluft' ûnder Kollum.
Syn soan Jacob Jilderts Rosema bewenne de state mei syn frou Trijntje Pietersdr. Cleveringa. Hy wie dykgraaf en ûntfanger-generaal fan Kollumerlân en yn 1623, 1627, 1632 en 1646 folmacht foar de Lândei fanwege dizze gritenij. Jacob stoar op 14 april 1650 en syn frou de 1e jannewaris 1661.
Fan harren sân bern wenne letter Jetscke op de state. 
Yn 1883 wienen de dûbele singels mei hege beammen en de grêften der noch. Binnen de grêften stie(t) in pleats.

;Bewenners 	
* Jildert Rompts
* 1623 – 1650 Jacob Jilderts Rosema en Trijntje Pieters Cleveringa
* 1650 – 1661 Trijntje Pieters Cleveringa
* Jetscke Rosema en Gajus Botnia fan Broersma
* Gajus en syn suster Wija Catharina Botnia fan Broersma
* 1894 Wija Catharina Botnia fan Broersma en Livius fan Scheltinga
* 1709 - 1730 Vincent fan Glinstra en Catharina Aurelia fan Scheltinga
* 1730 – 1761 Catharina Aurelia fan Scheltinga
Riniahûs (Kollum)

**Riniahûs** stie yn Kollum, gemeente Kollumerlân, foar it tsjerkhôf oer. 

Mooglik oan it begjin fan de 17e iuw sette litten troch dr. Hayo fan Rinia, yn 1613 *postelant bij den gerechte* fan dizze gritenij, dêrnei assessor en fan 1627 - 1631 grytman fan Kollumerlân. Hy wie in soan fan Doeke fan Rinia en Anna fan Aldertsma (Allersma) en waard yn Driezum berne. Nei syn rjochtestúdzje yn Frjentsjer liet er him ynskriuwe as abbekaat foar it Hof fan Fryslân. Hy troude mei Maaike Huyghis, dochter fan Frans Huyghis, om 1580 sekretaris fan Kollumerlân en eigener fan it Huighishuis oan de Iewâl yn Ljouwert, en Geel fan Bootsma. Nei it ferstjerrren fan Maaike boaske hy mei Joukje fan Dijxtra, nei alle gedachten kommend fan Dijxtrastate te Huzum.

;Bewenners 	
*1616 – 1639 Hayo fan Rinia
* 1639 – 1667 Sixtus fan Rinia
* 1698 Sybilla Theresia fan Spitholt
* oant 1728 Livius fan Scheltinga
* 1728 erven Livius fan Scheltinga
* 1738 Willem Emilius fan Unia
* 1744 Catharina Aurelia fan Scheltinga
* Wija Catharina fan Scheltinga en Willem Hendrik fan Heemstra
* Schelte fan Heemstra
* oant 1805 Cornelis en Willem Hendrik fan Heemstra
* sûnt 1805 Willem Hendrik fan Sytzama en dy syn suster Wija Catharina
* oant 1842 erven Willem Hendrik van Sytzama
* sûnt 1842 Hendrikus Eskes
Koos de la Rey

**Jacobus Herculaas de la Rey** (Winburg (Oranje Frijsteat), 22 oktober 1847 – Langlaagte, 15 septimber 1914) wie in Boeregeneraal yn de Twadde Boere-oarloch en wurdt oer 't generaal beskôge as ien fan de grutste militêre lieders yn dy kriich.

Bok van Blerk hat in liet oer him makke.

## Publikaasje fan J.H. de la Rey
* *Ambtelijke verslagen van generaal J.H. de la Rey en generaal J.C. Smuts, alsook andere stukken betreffende den oorlog in Zuid-Afrika*. Algemeen Nederlandsch Verbond, Amsterdam, 1902

## Oer J.H. de la Rey
* T.P. Tresling: *De generaals Botha, De Wet en De la Rey*. Haarlem, 1903
* Johannes Meintjes: *De La Rey, Lion of the West. A biography*. Johannesburg, 1966. 
* Hennie de la Rey & Lappe Laubscher: *Die ware generaal Koos de la Rey*. Pretoria, 1998. ISBN 0620227133
* Max Weber: *Eighteen months under General de la Rey, being the diary of the Swiss geologist Max Weber who fought for the Boers in the Western Transvaal during the Anglo-Boer War*. Pretoria, 1999. ISBN 0958377480

## Keppelings om utens
*Bok van Blerk sjongt De la Rey
*Slach fan Modderrivier - The Boer War at www.britishbattles.com
*Slach fan Magersfontein - The Boer War op www.britishbattles.com
*Jacobus Herculaas de la Rey op www.sahistory.org.za
Hûs Schonenburg

It **Schonenburghûs** ek: **Hûs Schonenberg** of **Het Hooge-huijs** stie yn Kollum, gemeente Kollumerlân, skean foar de Meckemastrjitte oer. Der wie ek in Schonenburgstate dy't benoardeasten it doarp stie.

Sa mids 16e iuw waard it hûs bewenne troch Sebastiaan fan Schonenburg, fan 1536 - 1558 (substitút) grytman fan Kollumerlân. Nei alle gedachten waard it hûs troch him sette litten. Yn 1558 is der sprake fan “’t Huijs van Joncker Sebastiaen” dêr't dit hûs mei bedoeld wêze kin ofwol Schonenburgstate benoardeasten Kollum, dat grif ek fan dizze famylje west hawwe sil. Guon histoarisy tinke dat de famylje Schonenburg fan Dútske komôf is, mar mr. Andreae tinkt dat Sebastiaan “geboortig was uit het Sticht van Utrecht”. Hy wie yn 1525 drost yn Frjentsjer en letter “Capiteyn van Dockum”. Yn 1525 wurdt er al neamd as troud mei Ath fan Herema mei wa't er yn elts gefal twa bern hie: Marten en Lucia. 
Lucia boaske mei Joost fan Hardenbroek, dy't yn 1556 grytman waard fan “Colmerlandt en Colmerstadt” en syn skoanheit oanstelde as syn substitút. It kin best wêze dat Lucia en Joost by har âlden wennen op Schonenburg òf op Schonenburgstate. Hardenbroek bleau nei de dea fan syn twadde frou yn 1552 yn Kollum wenjen, nei alle gedachten by syn skoanâlden. Hy stoar yn 1557. “Joncker Sebastiaen” libbe noch yn 1558, syn frou Ath ferstoar yn 1572.

Soan Marten fan Schonenburg en syn frou Eelck fan Heemstra bewennen dêrnei it hûs. Hy komt alteast yn 1579 foar as ynwenner fan Kollum. Trije jier letter waard hy grytman fan Dantumadiel. Marten en Eelck hienen twa dochters, Atke en Lucia. Atke troude mei Carel fan Esserden út Gelderlân en Lucia mei Aemilius Uten Engh dy't yn Utert wenne. Se ferkochten it “Schonenburgh-huijs staende binnen Collum” oan de abbekaat Lieuwe fan Juckema. Dy ferhierde in part fan it hûs oan de gritenij om der “de rechtcamer te holden”. Dat duorre oant 1610 doe't it gemeentehûs oankocht waard dat yn 1883 noch dy funksje hie.
Frouck fan Juckema, de dochter fan Lieuwe, wie troud mei Pieter fan Walta. Se ferkochten it hûs yn 1620 yn twa gedieltes. Letter komt it foar as besteande út “twee aparte woningen sampt hovinge”.

;Bewenners 
* 1536 - 1558 Sebastiaan fan Schonenburg
* 1558 – 1572 Ath fan Herema
* 1572 - ?  Marten van Schonenburg
* ± 1600 Lieuwe fan Juckema
* oant 1620 Frouck fan Juckema en Pieter fan Walta
Guru

**Guru** (Roxbury (Boston),  Massachusetts, 17 july 1961 – New York, 19 april 2010) wie in Amerikaanske rapper, muzykprodusint en akteur. 
Hy waard yn de jierren 80 bekend as lid fan het duo Gang Starr en inysjearre dêrneist it projekt Jazzmatazz. Guru rapte oer swart bewustwêzen en oare maatskiplike ûnderwerpen. Hy wie ien fan de grûnlizzers fan de jazz-rap, in mjuks fan hiphop mei jazz en funk, en jildt as eksponint fan de East Coast Rap. Guru stiet foar *Gifted Unlimited Rhymes Universal*; it is in pseudonym fan **Keith Edward Elam**.

## Karriêre
Under de namme *Keithy E. The Guru* gie er yn 1987 by de groep Gang Starr. Nei't er yn 1989 as iennichste fan dizze band oerbleau, socht er gearwurking mei muzykprodusint en dj Waxmaster C, letter bekend as DJ Premier. Mei de albums *No More Mr. Nice Guy* (1989) en *Step in the Arena* (1991) wist it hiphop duo rillegau ynternasjonaal troch te brekken. It nûmer *Jazz Thing* wie te beharkjen yn de film *Mo' Better Blues* fan regisseur Spike Lee.

Neist Gang Starr wurke Guru fan 1993 ôf oan it projekt Jazzmatazz, dêr't er yn gearwurke mei jazz muzikanten sa as Roy Ayers, Donald Byrd, Herbie Hancock en Branford Marsalis, soulsjongster N'Dea Davenport en popmuzikant Jamiroquai. Oant 2000 ferskynden der trije albums fan Jazzmatazz en yn 2007 kaam in fjirde en lêste cd út: *The Hip-Hop Jazz Messenger: Back to the Future*.

De paden fan Guru en DJ Premier skieden om 2005 hinne. It lêste album fan Gang Starr, *The Ownerz*, wie yn 2003 ferskynd. Tagelyk brocht Guru sûnt 2001 trije soloalbums út, mar die hienen net it súkses fan Gang Starr en de Jazzmatazzrige. It lêste album, *Guru 8.0: Lost and Found*, kaam yn 2009 út. Yn dy snuorje waard ek de sykte fan Kahler by Guru fêststeld. Febrewaris 2010 waard er rekke troch hertynfarkt, wêrnei't er trije wiken yn koma lei. Op 19 april 2010 stoar er yn in sikehûs yn de omkriten fan New York.

Guru waard 48 jier.

## Diskografy
* 1993: *Jazzmatazz, Vol. 1*
* 1995: *Jazzmatazz, Vol. II: The New Reality*
* 1995: *Guru presents - Illkid Records *
* 1996: *Jazzmatazz, Vol. III*
* 1997: *Jazzmatazz, Vol. III: Streetsoul*
* 2000: *Streetsoul*
* 2001: *Baldhead Slick & Da Click*
* 2005: *Version 7.0: The Street Scriptures*
* 2007: *Jazzmatazz, Vol. IV: Back To The Future*
* 2009: *Guru 8.0 Lost and Found*

## Filmografy
* *[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]* 2005 as *8-Ball*
* *[[Kung Faux]]* 2003 as *Stim/Various*
* *Urban Massacre* 2002 as *Cereal Killah*
* *[[Grand Theft Auto III]]* 2001 as *8-Ball*
* *[[3 A.M.]]* 2001 als *Hook-Off*
* *[[Train Ride]]* 2000 as *Jay*
* *[[The Substitute 2: School's Out]]* 1998 as *Little B.*
* *[[Who's the Man?]]* 1993 as *Martin Lorenzo*

## Keppeling om utens
*Offisjele Guru's Jazzmatazz side
*Guru by WhoSampled
Lady Gaga

**Stefani Joanne Angelina Germanotta** (New York, 28 maart 1986), better bekend as **Lady Gaga**, is in Amerikaansk sjongster. Gaga is bekend wurden troch har wurk yn elektropop en glamrock. Se skriuwt har eigen teksten en ûntwerpt har eigen fideoklips. Foar it nûmer *Just Dance* waard hja yn 2008 nominearre foar in Grammy Award.

Har debútalbum út augustus 2008, *The Fame*, waard nûmer ien yn FK, Kanada, Eastenryk, Dútslân en Ierlân, die it ek goed yn oare lannen, wrâldwiid. De earste twa singles fan it album, "Just Dance" en "Poker Face", waarden ynternasjonale nûmer-ien hits, ûnder oaren yn de Amerikaanske *Billboard Hot 100*, mar ek yn in protte oare lannen. It album smiet letter seis Grammy Awardnominaasjes op en wûn prizen foar *Best Electronic/Dance Album* en *Best Dance Recording*. Ier 2009 begûn hja oan har earste grutte omrins, *The Fame Ball Tour*. Ein fan itselde jier brocht hja har twadde studio-album út *The Fame Monster*, mei dêrop de single "Bad Romance", dy't wrâldwiid súkses hie, en sette hja útein mei har twadde omrin, *The Monster Ball Tour*, dy't ek oaral in soad media-omtinken krige.

## Styl en uterlik
Lady Gaga sjocht harsels as in libben keunstwurk. Har artistike wize fan klaaien is neffens har in earebetoan oan keunstner Andy Warhol. Troch har útwrydske look wurdt sy wolris fergelike mei *[[new wave]]-acts* út de jierren '80. De styl fan Lady Gaga wurdt faak as in op 'en nij oplibjen fan de elektropop-muzyk út de jierren '90 sjoen. Yn febrewaris 2010 waard se by de *Shockwaves NME Awards* sawol as bêst klaaide en as minst klaaide artyst keazen.

Neist ynteresse foar avant-garde en elektroanyske dancemuzyk wurdt Gaga beynfloede troch glamrock en hat se in *pop-sound* mei ynfloeden fan Marc Bolan, David Bowie en de rockgroep Queen. "Marc Bolan en David Bowie hawwe tige wichtich foar my west, foar't ik harren ûntduts wie ik der skjin mei oanhelle."

Op har linkerboppe-earm hat Lady Gaga in gedicht fan Rainer Maria Rilke tatoeëarje litten.
Under de tatoeaazje fan dat gedicht steane de wurden "Little Monsters". "Little Monsters" is de bynamme dy't hja har fans jout. Op har linker pols hat sy in fredesteken. Op it lege part fan de rêch hat hja in soarte *tribal* mei roazen. Op har linkerboppeskonk hat se de namme fan har album "Born this Way" sette litten.

Gaga hat fan natuere brún hier, mar dat blondearret hja, omdat sy oars faak oansjoen wurdt foar Amy Winehouse.

## Diskografy

### Studio-albums

### Soundtrack-albums

### Kompilaasje-albums

## Tours
* *The Fame Ball Tour* (2009)
* *The Monster Ball Tour* (2009–11)

## Keppeling om utens
*  Lady Gaga Official Twitter
*  Lady Gaga Official Facebook
*  Lady Gaga Song Lyrics
*  Lady Gaga Official Youtube Channel
Ate Faber

**Ate Faber** (Ljouwert, 19 maart 1894 - Sutfen, 19 maart 1962) wie in Frysk skermer. Hy die yn 1936 mei oan de Olympyske Simmerspullen yn Berlyn .

Ate Faber ferstoar op 19 maart 1962 yn de âldens fan 68 jier.
Schonenburgstate

**Schonenburgstate** (mooglik ek: Jeltingastate) wie in state beëasten Kollum. Fan de state is neat werom te finen.

Yn  1883 skriuwt Andreae dat it stee fan de state noch werom te kenen is oan de doe oanwêzige grêften en singels. Op dy singel stie in arbeidershûs dat as Schonenburg bekend stie. Hy neamt it frjemd dat dizze oarspronklike namme by de befolking yn gebrûk bleaun is wylst it hûs letter Jeltingastate neamd waard.

Mids sechtjinde iuw moat de state eigendom west hawwe fan Sebastiaan fan Schonenburg, fan 1536 - 1558 (substitút) grytman fan Kollumerlân en nammejouwer fan de state. Mooglik kaam it hûs troch fererving fan de family fan syn frou Ath fan Herema. Yn 1558 is der sprake fan “’t Huijs van Joncker Sebastiaen” wêrmei't Schonenburghûs yn it doarp bedoeld wêze kin ofwol Schonenburgstate.

Soan Marten fan Schonenburg en syn frou Eelck fan Heemstra erfden nei alle gedachten de state, mar bewennen letter it hûs yn it doarp. Hy komt alteast yn 1579 foar as ynwenner fan Kollum. Trije jier letter waard hy grytman fan Dantumadiel. Marten en Eelck hienen twa dochters, Atke en Lucia. Atke troude mei Carel fan Esserden út Gelderlân en Lucia mei Aemilius Uten Engh dy't yn Utert wenne. Se ferkochten de state oan buorman Gatze fan Jeltinga dy't op Riddersmastate wenne. Syn soan Duco fan Jeltinga komt yn 1616 foar as tsjerkefâd yn Kollum en wenne mei syn frou Catharina fan Wigara yn 1642 sa goed as seker op Schonenburg. 

Nei de dea fan Duco is de state eigendom fan syn soan Otto fan Jeltinga. Mooglik hat hy it neistlizzende Riddersma kocht fan syn nicht Juliana fan Jeltinga en de beide states gearfoege. Neffens Andreae soe nei de gearfoeging Riddersmastate ôfbrutsen wêze wylst Schonenburg/Jeltingastate bewenne bleaun wêze soe. Ut 1711 datearret lykwols de fermelding “Riddersmastate oft nu Jeltinga-slot genaemt”. Dit soe ynhâlde kinne dat Andreae it mis hie en dat Schonenburg ôfbrutsen is en net Riddersma.
;Bewenners 	
* 1536 – 1558 Sebastiaan fan Schonenburg
* Marten fan Schonenburg
* Gatze fan Jeltinga
* 1642 Duco fan Jeltinga
* Otto fan Jeltinga
Sybesmastate

Sybemastate stie by Kollumerterp benoarden Kollum, gemeente Kollumerlân. Fan de stins is neat werom te finen.

By Kollumerterp, âldtiids grif Annynghedorpe, leinen yn de 15e en 16e iuw yn de Torpmakluft twa stinzen: Sybema en Bama. Nei alle gedachten waard de stins al yn 1458 bewenne troch Taetke Sybema. Yn 1476 ruile Harke Sybama, wenjend yn Annynghedorpe, lân mei it kleaster Gerkeskleaster. Harke krige 20 pûnsmiet yn syn wenplak, it kleaster yn ruil dêrfoar Pauesmagoed ten easten fan de Gruits. In fergelykbere skikking dus as it kleaster yn 1441 mei Broer Meckema trof. Yn 1529 wie Aebo Sybema belanghawwende by de bediking fan it Nij Krúslân. Syn erfgenamten waarden yn 1555 neamd mei besit op Kollumerterp.

Yn 1571, 1573 en 1578 waarden dielen fan Sybema ferkocht. Yn dat lêste jier ferkocht Buwe Sybema oan Lieuwe Sybema en syn frou Theets Eysma in tredde gedielte fan de huzinge ”staande op Sybemaheert op het Torp”, útsûndere “het stins”. In oare kear is der sprake fan “het stenhuys”. Yn 1601 ferkocht Saecke Sybema lân “op het Torp” oan de bruorren Jeldert Rompts ( sjoch ek Rosemastate) en Tamme Rompts. Tamme brûkte yn 1616 “Sybema landen”; hy stoar yn 1632 en waard op it tsjerkhôf fan Kollum begroeven. Syn soan Rompt Tammes, dy't de namme naam Sybema oannom, wie yn 1640 tegearre mei nicht Rycktien Jelderts fan Rosema eigener en wenne dêr ”op het Collumertorp” yn 1633 mei syn mem. De stins sil yn de earste helte fan de 17e iuw ferkocht wêze. Jetscke Jelderts fan Rosema, suster fan Rycktien fan Rosema, wie mei-eigenaresse fan de state. Nei har ferstjerren yn 1662 waard troch har man Schelte Julius fan Aytzema, as foud oer haren bern, lân út Sybemastate ferkocht.

De familys Sybema en Rosema wienen dus patrilineêr sjoen twa stagen fan itselde laach. Soms waard de namme ek kombinearre ta Sybema fan Rosema. Dizze regintenfamily fan eigenierde komôf wie yn de 17de iuw nau besibbe mei fergelykbere Kollumerlânske skaaien dy't harren namme oan de âlde Kollumer stinzen ûntlienden, lykas Botnia fan Broersma en Tadema fan Doma.

;Bewenners
* 1458 Taetke Sybema
* 1476 Harke Sybama
* 1529 Aebo Sybema
* oant 1578 Buwe Sybema
* sûnt 1578 Lieuwe Sybema en Theets Eysma
* oant 1601 Saecke Sybema
* 1601 – 1632 Tamme Rompts
* 1632 Rompt Tammes Sybema mei Rycktien en Jetscke Jelderts fan Rosema
* 1662 Schelte Julius fan Aytzema en bern
Tademastate (Kollum)

**Tademastate** of **Domabosch** wie in state noardeastlik fan Kollum, gemeente Kollumerlân. Op it stee fan de state stiet no in pleats. 

De state is mooglik om 1600 ûntstien út in ‘gewoane’ pleats.
Tademastate waard oan it begjin fan de 17e iuw bewenne troch Benno Tadema. Hy wurdt neamd yn 1623 “op de Uiterdycken”, dat is yn de Uiterdijkstercluft en dus hast seker op Tademastate. Mooglik hat hy de state bouwe litten. Benno wie yn 1617 ûntfanger-generaal (direkteur fan de belestingstsjinst) fan de gritenij Kollumerlân en rekkenmaster fan de provinsje Fryslân fanwege Eastergoa. Hy stoar net-troud op 13 maart 1636 en makke syn nichtsje Doedtje (Dodonea) ta syn erfgenamt. Hja wie in dochter fan Kempo fan Tadema, rekkenmaster fan Fryslân en dykgraaf fan Kollumerlân, en hie yn 1622 (op 2-jierrige leeftiid) Tademastins westlik fan it doarp fan har heit erfd. 

Yn de tsjerke fan Kollum leit in grêfsark foar Kempo fan Tadema († 1722), mar dêryn ek de neitins fan Catharina fan Scheltinga († 1631), Kempo Tadema fan Doma († 1670) en Geertje fan Scheltinga († 1635) yn beitele is. Tusken de groefde pylders fan de renêssânse middenpartij steane twa familywapens ûnder in helmteken. Ek soksoarte (ôfhakte) wapens yn de fjouwer hoeken en fierders in oantal deadssymboalen en allegoaryske frouljusfigueren dy't leauwe, hope en leafde útbyldzje.

;Bewenners
* 1623 Benno Tadema
* 1636 - 1652 Dodonea fan Tadema en Pibo fan Doma
* 1652 – ± 1675 Pibo fan Doma (eigener)
* 1657 – 1670 Kempo Tadema fan Doma (bewenner)
* 1662 – 1688 Petrus fan Rosema en Catharina fan Doma.
Maltezerkrúsmeganisme

It **maltezerkrúsmeganisme** is in meganisme dat in kontinu rotearjende beweging omset yn in intermittearjend rotearjende beweging. De wurking fan dit intermittearjend meganisme berêstet gedieltlik op dy fan in kruk-slûfmeganisme. 

## Namme
De namme *maltezerkrúsmeganisme* is nei de oerienkomst yn ferskiningsfoarm mei it Maltezer Krús. Yn Ingelsksprekkende lannen wurdt dit meganisme meastal oantsjutten mei de term *Geneva drive* omdat ien fan de ierste tapassings útfûn waard yn Switserske horloazjes. 

## Wurking
Op it oandriuwende tsjil is in pin monteard dy't by elke rotaasje yn in gleuf fan it oandreaune tsjil skoot en dit lêste tsjil ien stap foarút beweecht. Neist de pin hat it oandriuwende tsjil soms noch in útstekkende rûning dy 't by in diel fan de rotaasje de draaiing fan it oandreaune tsjil blokkearret op dy mominten dat de pin net yn kontakt is mei it oandreaune tsjil.

It oantal gleuf-pin kombinaasjes fariearret neigelang de tapassing. Bygelyks by de tapassing mei fjouwer gleuven yn it oandriuwende tsjil wurdt by elke rotaasje fan it oandriuwende tsjil it oandreaune tsjil 90° foarútdraaid. By in oandreaun tsjil mei *n* gleuven wurdt dit tsjil (360/n)° foarút draaid per rotaasje fan it oandriuwende tsjil.

Dit meganisme fereasket tige sekuere ôfmjittings, en moat altiten goed en kontinu smard wurde, bygelyks troch it kontinu ûnderdompele te hâlden yn in oaljebad.

## Tapassings
In soad brûkte tapassing is te finen yn de klassike filmprojektors, wêrby't de film bestiet út in searje plaatsjes dy't yn in tempo fan 24 plaatsjes per sekonde oan de taskôger toand wurdt om in kontinu beweegjende yllusy te kreëarjen. Ién plaatsje moat dus 1/24 sekonde stil stean. It maltezerkrúsmeganisme is hjirfoar tige geskikt.

Oare tapassings kinne bygelyks fûn wurde yn klokmeganismen, plotters, of rinnendebânwurk dêr't it produkt hieltiten efkes stilstean moat om deroan te wurkjen.
Tademastins

De **Tademastins** stie oan de Van Limburg Stirumwei 25, bewesten Kollum, gemeente Kollumerlân.
Fan de state is neat werom te finen.

De stins wurdt foar it earst neamd yn 1511 mar sil grif âlder wêze. De stins wurdt oan it begjin fan de 16e iuw bewenne troch Buwe Tadema. Hy wurdt neamd yn 1511 en 1529 
, syn erfgenamten yn 1543. Ien fan dy erfgenamten wie Kempo fan Tadema dy't mei Wyts fan Foppinga út Dronryp boaske; in suster fan Bouwe troude yn op Bama yn Kollum. Kempo hie ek yn  Kollum sels tunen en hússteden. Yn 1562 fertsjintwurdige hy mei Scipio fan Meckema it doarp Kollum by it protest tsjin it beteljen fan tol op de Scholbalg. Yn maaie 1574 kaam hy noch foar as folmacht fan Eastergoa, mar twa jier letter waard syn frou as widdo fermelden.

;Bewenners
* oant ± 1543 Buwe Tadema
* om 1562 Kempo fan Tadema
* om 1585 Offcke Tadema
* om 1622 Kempo fan Tadema
* nei 1622 Dodonea fan Tadema, troud mei Pibo fan Doma
Tochmastate

**Tochmastate** stie noardlik fan Kollum yn de gemeente Kollumerlân, in eintsje besuden Ter Lune. Op it plak fan de state stiet no in pleats.

Tochmastate ûntstie om 1631 hinne. A.J. Andreae skreau dat foar it naderjen fan it stee fan kastiel ter Lune “treft eene landbouwerswoning door hare bijzondere bouworde, onze aandacht. Niet minder is dit het geval, als wij het huis binnentreden, waar het eikenhouten beschot en de kleine balkjes aan de zoldering ons aan vroegere dagen herinneren. Dit huis droeg voorheen den naam van Tochma-state…”
Yn it begjin fan de 16e iuw wenne op in sate by Ter Luine in eigenierd laach. Yn 1549 wenne dêr Phaes Alberts, waans widdo yn 1559 noch foarkomt. Syn neisiet (pakesizzer?) Tjaerd Taeckes wennet der om 1590 hine. Dy wie troud mei Jenck, dochter fan Arent Bauckes (Idema) en Reinier Harckema dy't op Westerbuorren ûnder Westergeast wennen. Tjaerd Taeckes kocht yn 1631 in tichtbylizzende sate en liet nei alle gedachten in oansjenlik hûs sette dat Tochmastate neamd waard.

Hy ferkocht de state yn 1640 oan dr. Dirck fan Fogelsangh, sekretaris fan Frjentsjerteradiel ûnder kondysje dat de ferkeapers de state, sate en lannen “beclempt in huyringe sullen beholden”. 
Fogelsangh ferkocht it goed yn 1662 oan Gajus fan Broersma, sekretaris fan Kollumerlân. Yn de akte fan oerdracht wurdt it omskreaun as in “heerlycke eigenerfde State en sate lands Tochma genaampt, gelegen op de Luyne onder de clockslach van Collum”.

De state hie frij seker it rjocht fan swannedrift, want yn 1883 wienen der op de pleats noch twa halsbannen fan swannen oanwêzich mei de tekst “M. van Scheltinga, 1682”. Dizze Martinus fan Scheltinga wie troud mei Jetscke Wisckia, dochter fan boppeneamde Gajus fan Broersma, dy't de state fan har âlden erfd hawwe sil.

Yn de tiid fan de ynfiering fan it kadaster leine om it hiem noch brede grêften. Yn 1883 lei der sudlik fan de pleats noch in heal dimpte fiver.

;Bewenners 	
* 1631 Tjaerd Taeckes
* 1640 Dirck fan Fogelsangh
* 1662 Gajus fan Broersma
* 1682 Martinus fan Scheltinga
Rinsmastins

**Rinsemastins** stie yn Kollumersweach besuden de Foarwei, ien kavel westlik fan de Feartswei oan de westside fan in oprydleane nei in pleats moat it stinshiem lizze.
Yn Kollumersweach kin de skiednis en lokaasje fan stinzen of Midsiuwske adelshuzen noch net krekt oanjûn wurde.

## Aut en Andele op de Sweach
Yn Kollumersweach wurde yn de 15e iuw inkele "haadling-eftige" lju neamd. Yn 1463 wurdt in Aut up den Zwaech as tsjinstanner fan de Meckema’s yn Kollum neamd; soenman by de besjochting fan dit skeel wie ûndermear Roert Rensema. Yn 1470 en 1472 wurdt Andele up der Zwaech neamd as tsjinstanner fan en - grif - ek sib fan de Meckema's. 

## De trije stinzen op de Sweach
Neidat de stêd Grins yn 1468 de Eysmastins op Wygeast ûnder Aldwâld ynnomd hie, waarden de Kollumersweachsters ferplicht de trije stinzen yn harren doarp sels te sljochtsjen: "ende de dre steenen huesen de staen up de Zwech sullen de lueden sulven nederslyten".

## Stinshiem en Rinsema
Andreae fermeldt dat yn 1885 in stik grûn ten suden fan de wei, foar de Kollumersweachsterfeart oer de namme stinshiem droech. Nei alle gedachten gie it om floreennûmer Kollumersweach FC26. Ungefear op itselde plak joech Schotanus yn 1718 in sate Rinsema oan; neffens de Tegenwoordige Staat (1787) wie Rinsemastate dan al langere tiid ferdwûn. It is ferliedlik - mei Andreae - ferbân te sykjen tusken Rinsemastate, de by Aut op de Sweach neamde soenman Roert Rensema yn 1463, en eventueel ek it stinshiem fan 1885 en (ien fan) de trije stinzen fan 1468.
Sappemastate

**Sappemastate**, ek:**Sappema huys** en **Sappemahûs** wie in eardere stins en letter state dy't east fan Feankleaster stien hawwe moat, noard fan de Keningswei. Fan de state is neat mear werom te finen.

Yn 1467 hearde Bennert Sappema ta de Kollumerlânske haadlingen dy't it net iens wienen mei it ferdrach dat mei Grins sluten wie. Yn 1493 wenne yn Aldwâld in Sypt of Sybet Sappema, mooglik in soan fan Bennert. In lettere Bennert op “Sappama huys” te Aldwâld (frij wis in pakesizzer fan Bennert sr.) wurdt neamd as “Volmachtich van Oldtwolde, Colmerswaeg ende Westergeest” foar de Lândei op 22 septimber 1542. Hy wie troud mei Saes Hetsma dy't yn 1560 as syn widdo foarkomt. In pear jier letter wurde Rein en Jilt Sappema (bruorren) en Sybet Sappema neamd, wêrfan Jilt yn 1572 te Feankleaster wenne en dus frij seker op de state. Hy en syn frou Eelck Oenthyama hienen mar ien dochter. Dy Beits Sappema wie yn 1580 frou fan Tyardt Buwes dy't yn Westergeast wenne. “Anno 1593 en 10 martii sterf de erentfesten ende manhaftigen Jylt Sappema” stiet der op syn grêfsark yn de tsjerke fan Aldwâld te lêzen. Ut it wurd “manhaftigen” meie wy ôfliede dat hy in fjochtersbaas wie en yn kriichstsjinst west hat. De heule 16e en iere 17e iuw wurde Sappema's as oansjenlike ynwenners fan Aldwâld neamd. De “eersame” Sybet Sappema waard yn 1571 en de “erentfeste” Jylt Sappema (sjoch ek Oentzema te Westergeast) yn 1593 yn de tsjerke begroeven; ek Binnert Sappema, lid fan Deputearre Steaten en rjochter yn Aldwâld, waard dêr yn 1632 begroeven (troud mei Ricxt Takes fan Hettinga).

Neffens Andreae leinen ûnder Aldwâld meardere huzen Sappema. Sappemahûs of -state lei  neffens him east fan Feankleaster, benoarden de Keningswei. Foar 1640 rekke it lykwols al út hannen fan de family en mooglik is doe ek it hûs ferfongen troch in pleats.

;Bewenners
* 1467 Bennert Sappema
* 1543 Binnert Sappema
* oant 1571 mooglik Sybet Sappema
* 1571 – 1593 mooglik Jylt Sappema
Gauckemastins

**Gauckemastins** of **Galamasate** lei benoarden Aldwâld by “de Wirden” of Aldwâldmersyl. Fan de sate is neat werom te finen.

By de Wirden benoarden Wygeast lei op Aldwâldmersyl de sate Gauckema, sa fermelden yn 1624, en letter “Galamasate” neamd. In stins wurdt it net neamd. De sate is nijsgjirrich omdat er it stamhûs wie fan in aadlike family dy't oan it begjin fan de 16e iuw mei Remmersma's fan Dokkum, Mellema's fan Eastrum en Bootsma's fan Kollum fersweagere wie. 

Ein 15e iuw wenne Ritscke Gauckema dêr (hy neamde him nei syn frou ek Bootsma, sjoch Bootsmastate yn Kollum en Remmersma fan Dokkum). Dy syn dochter Eets troude mei Poppe Riemersma alias Mellema. Yn 1543 hie yndie Poppe Mellema lân “by Oltwaltmer syel”. Syn dochter Luts wie de skoanmem fan Otto fan Galama waans dochter Aelcke Galama, oerpakesizzer fan Poppe Mellema dus, yn 1624 eigeneresse wie. Aelckes dochter Sjouck fan Hiddema troude mei Epe Douma, dy't yn 1640 as eigener neamd wurdt. Yn 1700 wurdt de sate omskreaun as “zate omtrent Oudwoudmerzyl”.

;Bewenners
* ± 1490 Ritscke Gauckema
* Poppe Riemersma/Mellema
* Luts Mellema
* Otto fan Galama
* 1624 Aelcke fan Galama
* 1640 Sjouck fan Hiddema en Epe Douma
Fryske Reklamepriis

De **Fryske Reklamepriis** is in jierlikse priis foar de bêste Frysktalige reklame. Doel fan de jierlikse útrikking fan de Fryske reklamerpriis is om bedriuwen en reklameburo’s te stimulearjen hieltyd mear it Frysk en/of Fryske streektalen te brûken yn reklameboadskippen op radio en telefyzje yn Fryslân. Der binne prizen foar de kategory Radio en foar Telefyzje. De Fryske Reklamepriis is in inisjatyf fan de Ried fan de Fryske Beweging en de Feriening Freonen fan Omrop Fryslân en wurdt mooglik makke mei stipe fan de provinsje Fryslân.

De Fryske Reklamepriis wurdt takend oan sawol de opdrachtjouwer as it reclameburo, dat de commercial ûntwikkele hat. De priis sels bestiet út in jildbedrach (om reklamestjoertiid yn te keapjen)  en in replika fan it byld fan Grutte Pier út Kimswert. De prizen waarden ynsteld yn 1998 (?) en wurde de lêste jierren útrikt by Tresoar yn Ljouwert. Yn 1992 is Omrop Fryslân úteinset mei it útstjoeren fan reklameboadskippen op de radio. Troch Omrop Fryslân wurdt dêrom ek in publykspriis bepaald.
  
In ûnôfhinklike sjuery fan saakkundigen kiest sawol foar radio as telefyzje fjouwer foar de priis nominearre spots út en op de útrikking wurdt ien dêrfan as winner oanwiisd. Op de útrikking binne de nominearre spots te hearren en/of te sjen. De reklameboadskippen wurde hifke op:
* kommunikaasjewearde
* technyk, lykas montaazje en voice-overs
* kwaliteit fan it Frysk
* Humor
* Frysk Taaleigen 
Priiswinners wienen oant no ta:.
Feriening Frysk Underwiis

De **Feriening Frysk Underwiis** stiet in folweardich Frysk Underwiis foar. De FFU is oprjochte yn 1987. Doe waard betocht dat it 50 jier lyn wie dat it Frysk yn it primêr ûnderwiis tastien waard. Yn dy tiid waard ornearre dat it Frysk yn it ûnderwiis noch altiten net in soad foarstelde en dat der noch hiel wat dien wurde moast om it Frysk as taal in folweardich en oan it Hollânsk lykweardich plak te jaan yn it ûnderwiis.

Dêrta is doe de F.F.U. oprjochte om de krêften te bondeljen fan alle belanghawwenden by en belangstellenden foar folweardich Frysk ûnderwiis. Fan pjutteboartersplak oant en mei heger ûnderwiis. Dat kinne wêze: âlden, ûnderwizenden, skoallen, skoalbestjoerders, studinten en alle oare belanghawwenden en belangstellenden.

## Doelstellings
* Ferplichte Frysk yn de foarskoalske opfang. Frysktalige bern hearre yn Fryslân yn it Frysk opheind te wurden. Der binne oare mindertallegebieten, dêr’t soks al hiel normaal is (bygelyks Wales).
* Lykweardige kearndoelen foar de Fryske taal en kultuer yn it basis-, fuortset  en spesjaal ûnderwiis.
* In fiks part fan de oare fakken of leargebieten moat yn it basis-, fuortset en spesjaal ûnderwiis yn it Frysk jûn wurde.
* It Frysk heart in ferplichte eksamenfak yn it fuortset ûnderwiis te wurden.
* De provinsje Fryslân moat de sizzenskip krije oer alle Fryskeigen learynhâlden.
* It Frysk moat in funksje-eask wurde yn it basisûnderwiis en de foarskoalske perioade (Wet Kinderopvang). Ferplichte neiskoalling foar learkrêften en liedsters. Alle ynspekteurs dy’t Fryslân as wurkgebiet hawwe, moatte Fryskkundich wurde op in goed nivo.
* It mûnling en skriftlik brûken fan it Frysk yn it beropsûnderwiis troch learlingen/studinten en learaars/dosinten heart in rjocht te wurden en gjin geunst te wêzen.
* It Frysk heart foar in fiks part funksjoneel binnen de eigen organisaasje fan de skoalle en yn de kontakten mei oaren yn de provinsje mûnling en skriftlik brûkt te wurden. Dat moat in bekostigings- of subsydzjebetingst wurde. Buordsjes, paadwizers en opskriften yn de skoallen: Frysk- of dûbeltalich.
* Migranten dy’t in permaninte ferbliuwsfergunning oanfreegje en yn Fryslân wenje en wurkje wolle, moatte it Frysk op syn minst ferstean en lêzen leare.
* Skoalbegelieders dy’t yn Fryslân wenje en/of wurkje, moatte it Frysk op in ridlik nivo ek prate en skriuwe kinne.

## Sjoch ek
* Fryske Underrjochtliga
N'Dea Davenport

**N'Dea Davenport** (Atlanta, Georgia, 6 maaie 1966) is in Amerikaanske R&B/soul sjonger-songwriter dy't meast bekend is fan har oandiel yn de Brand New Heavies, in Britske funk/R&B band, dy't ferantwurdlik wie foar de Acid Jazz-weach yn de iere jierren '80.
Hja is alris nominearre foar in Grammy Award

## Diskografy
### Album
# *Whatever You Want* - (4:31)
# *Underneath A Red Moon* - (4:16)
# *Save Your Love For Me* - (4:07)
# *When The Night Falls* - (4:50)
# *Bring It On* - (4:22)
# *No Never Again* - (5:14)
# *In Wonder* - (4:06)
# *Bullshittin*' - (3:34)
# *Real Life* - (3:06)
# *Old Man* - (4:00)
# *Placement For The Baby* - (6:25)
# *Oh Mother Earth (Embrace)* -(3:52)
# *Getaway* - (3:30)

### Singles
* "Trust Me" (Guru featuring N'Dea Davenport) (Delicious Vinyl, 1993)

## Keppeling om utens
*Offisjeel webstee fan de Brand New Heavies
*Fideo: Ynterview mei N'dea Davenport
Ring fan Brodgar

**De Ring fan Brodgar**, ek wol **Ring fan Brogar** neamd, is in *[[henge]]* op Mainland (Orkney), dy't mei Skara Brae, de Stones of Stenness en Maeshowe ta it Neolityske hert fan Orkney heart, dat sûnt 1999 troch UNESCO oan de Wrâlderfgoedlist taheakke is.

De seremoanjele ring en stiensirkel wurdt datearre tusken 2500 en 2000 foar Kristus en leit tusken it Loch of Stenness en it Loch of Harray. Fan de oarsproonklike sechtich stiennen binne noch 36 oer. De stiennen binne net fersierd, op fiif noarske runen en in krús nei. De runen foarmje in kryptogram mei de soad foarkommende namme Bjorn.

Om de sirkel leit in grêft, dy't oarspronklik 3 meter djip west hawwe moat. Yn de neite fan de henge stiet de Comet Stone.

## [[Folkloare]]
Der binne sêgen bekend dy't ferhelje oer dûnsjende reuzen dy't by it lemieren fan de dei yn stienen feroaren. De lossteande *Comet Stone* soe de fluitspiler west hawwe.

## Behear
De Ring fan Brodgar wurdt beheard troch Historic Scotland.

## Keppeling om utens
* Historic Scotland, Ring of Brodgar Stone Circle and Henge
Stiensirkel

In **stiensirkel** is in megalitysk bouwurk. It bestiet út in sirkel of ellips fan grutte, oereinsteande stiennen, soms mei stiennen dy't dwers op de opgeande stiennen lizze. De diameter en it oantal stiennen fariearje per stiensirkel, de measte eksimplaren besteane út 4 oant 60 stiennen. 

Oer it doel fan stiensirkels is al in soad skreaun en spekulearre. Sûnder mis sille se in religieuze funksje hân hawwe, mar in protte stiensirkels fertoane ek in dúdlike relaasje mei astronomyske ferskynsels en binne faaks ek brûkt by wize fan kalinder.

## Datearring
De stiensirkels datearje oer it generaal út it lette neolitikum en de iere brûnstiid. Yn bygelyks Gotland en Götaland wurden stiensirkels út de izertiid oantroffen.
 
## Foarkommen
Stiensirkels komme benammen foar yn it Feriene Keninkryk en Ierlân, mar bygelyks ek yn Bretanje en it suden fan Skandinaavje. Ien fan de bekendste stiensirkels is Stonehenge, by it doarpke Amesbury yn it Ingelske Wiltshire. 

Yn de neite fan stiensirkels binne faak oare megalityske bouwurken te finen, lykas grêfhichtes, cairns en menhirs.

Neist stiensirkels waarden yn itselde tiidrek ek sirkels fan hout oprjochte (Woodhenge); dizze binne fansels trooch de tiid oantaasten, mar it bestean derfan kin ôflaat wurde út bewarre bleaune pealgatten (lykas de pealkrânsheuvels by it Foarstengrêf, Oss). In foarbyld hjirfan is Woodhenge (Amesbury).

Yn it ferline binne stiensirkels bytiden fernield, lykas by de Brandsbutt Symbol Stone.

Stonehenge, Avebury en byhearrende plakken, de stiensirkels fan Senegambia, de Stones of Stenness en de Ring fan Brodgar (ûnderdiel fan Heart of Neolithic Orkney) steane op de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO.

## Ofbylden

Ofbyld:Stone circle Grzybnica Poland 01.jpg|Ynterieur fan de stiensirkel fan Grzybnica, Poalen
Ofbyld:Zorats Karer 2008, part of the interior.jpg|Stiensirkel fan Zorats Karer, Armeenje
Ofbyld:Harrespil Okabe.jpg|Stiensirkel fan Harrespil, Pyreneeën, Frankryk
Ofbyld:Meayll.stone.circle.from.the.east.png|Meayll Hill stone circle, Man, 1894


## Sjoch ek
*Sinnekalinder
*Moannekalinder
*Trilithon
### Foarbylden fan stiensirkels
*Recumbent Stone Circle
*Temple Wood Stone Circles
*Moss Farm Road Stone Circle
*Calanais Standing Stones
*Torhouse Stone Circle
*Machrie Moor Stone Circles
*Pobull Fhinn
*Steinacleit
*Stoplesteinan (Egersund)
*Bolmsö
*Kilmartin Glen
*Easter Aquhorthies Stone Circle
*Tomnaverie Stone Circle
*Diepenbeek
*Glebe Cairn
Haniastate

* Haniastate (Boarnwert)
* Haniastate (Holwert) 
* Haniastate (Weidum)
* Haniastins oan it Blokhûsplein yn Ljouwert
List fan presidinten fan Yndoneezje

Dit is in **list fan presidinten fan [[Yndoneezje]]**.

#1945–1967: Soekarno (1901–1970)
#1967–1998: Soeharto (1921–2008)
#1998–1999: Bacharuddin Jusuf Habibie (1936–2019)
#1999–2001: Abdurrahman Wahid (1940-2009)
#2001–2004: Megawati Soekarnoputri (1947)
#2004–2014: Susilo Bambang Yudhoyono (1949)
#2014–no: Joko Widodo (1961)

## Sjoch ek
*List fan gûverneurs-generaal fan Nederlânsk-Ynje
*List fan presidinten fan India
Jacobus Steenbicker

**Jacobus Steenbicker** (Kampen, 1649 - Frjentsjer, 1719) wie in fransiskaansk geastlike.

Steenbicker waard misjonaris yn Frjentsjer fan 1679 oant syn dea yn 1719 . Hy rjochte dêr yn 1693 in skûltsjerke op. Hy skreau oer it ûntstean fan de staasje en it barren fan syn tiid (foaral oer ferfolging en skeel): *Deductio stationis Franekeranae*.
Mattheus Teffer

**Mattheus Teffer** (Ljouwert, 6 febrewaris 1827 - Ambarawa (Java), 1907) wie in sindeling en stifter fan it Diakonessehûs te Ljouwert yn 1880.

Teffer wie skroar fan syn fak, mar gie yn 1850 nei de sindingsskoalle yn Rotterdam. Yn 1855 waard er útstjoerd nei Ambon yn Yndoneezje (doe noch Nederlânsk-Ynje). Hy wie dêr ek tabaksplanter. 

Doe't er yn 1878 nei in skipbrek rêden waard, die er de gelofte dat er in sikehûs stiftsje soe yn syn berteplak Ljouwert. Hy kocht in hûs yn de Beginestrjitte. Dêr kaam letter it Diakonessehûs út fuort. Doe't Teffer organisatoaryske swierrichheden krige die er de ynstelling oer oan syn sweager J.G.W. Schreuder. 

Teffer gie werom nei Ynje, rekke ûnder de ynfloed fan de Jezuïten en waard dêr yn 1895 roomsk-katolyk; syn sindingsgemeente gie mei oer. Teffer stoar op Midden-Java yn Ambarawa.
Roardastate

* Roardastate (Eastersee) yn Eastersee
* Roardastate (Ginnum) yn Ginnum
* Roardastate (Lytse Jouwer) yn de De Lytse Jouwer
* Roardastate (Akkrum) by Akkrum
* Roardastate (Wergea) by Wergea
* Roarda en Mingiastate by Grou
mar ek:
* Roordastins as oare namme foar Oenemastate yn Terkaple