open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Keesing

**Keesing Media Groep** is in útjouwer fan puzeltydskriften. De útjouwerij fersoarget puzelútjeften yn hiel Jeropa  ûnder ferskillende merknammen. Bekende merknammen yn it assortimint binne *Denksport* (Nederlân en Flaanderen), *Sport Cérébral* (Frankryk), 'Megastar' (Frankryk, Spanje, Itaalje en Dútslân) en *Tankesport* (Denemark, Noarwegen en Sweden). Neist it Amsterdamske haadkantoar hat it bedriuw ynternasjonale kantoaren yn Londen, Parys, Madrid, Stockholm, Antwerpen en Kopenhagen. Keesing hat dik 300 meiwurkers, dêrfan wurket ûngefear de helte yn Amsterdam.' It bedriuw hie yn 2017 in omset fan 150 miljoen euro.  

Yn 1911 wie Isaäc Keesing jr. de oprjochter fan útjouwerij *Systemen Keesing*. Dit bedriuw wie útjouwer fan *Keesings Financieel Archief voor Beurs, Handel en Nijverheid*, in blêd mei ynformaasje foar beursspesjalisten. In jier of wat letter krige Keesing in eigen setterij, drukkerij en binerij. Yn 1930 ferskynde it earste puzelboekje ûnder de namme *Denksport*. Dit wykliks ferskinende earste puzelboekje mei sechtjin krúswurdpuzels koste tweintich sinten. . Yn 1931 begûn *Keesings Historisch Archief*, in Nederlânsk tydskrift oer aktuele ûnderwerpen, dat yn it begjin in wykblêd wie en doel hie om objektive ynformaasje te jaan oer aktuele ûntwikkelingen oer de hiele wrâld, en dy ynformaasje tagonklik te meitsjen troch in tematyske yndeks. Yn de Twadde Wrâldoarloch hie de útjouwerij slim te lijen ûnder de besetting troch nazy-Dútslân, mei omdat alle Joadske meiwurkers ûntslein waarden, wêrûnder Isaäc sels en syn soan Leo. Isaäc en Leo Keesing wisten Nederlân op 'e tiid te ûntflechtsjen, mar troffen nei de oarloch in slim tehavene útjouwerij oan.

Yn 1955 waard puzelbedriuw *Keesing France* oprjochte. Yn 1975 fêstige Keesing him definityf yn Parys. De útjouwerij joech puzels út ûnder de namme *Sport Cérébral*. Keesing begûn oan de ein fan de jierren santich mei it stjerresysteem. Dêrby waarden de puzels yndield op swierrichheidsgraad.

Yn 1997 waarden de Deenske puzelútjouwers *POB* en *Interpresse* oernomd. Ein njoggentiger jierren rjochte Keesing him op de útjouwerij en waarden de drukaktiviteiten ôfstjitten. Yn 2006 waard it famyljebedriuw Keesing ferkocht oan TMG. In jier letter waarden de puzelútjeften fan útjouwerij Sanoma ferkocht oan Keesing, dat sa eigener waard fan puzelblêdnammen as *Puzzelsport*, *Bingo!* en *10 voor Taal*.  Yn 2012 folge de oername fan it Frânske *Megastar*. De namme Megastar waard ek brûkt foar de Spaanske, Dútske en Italjaanske taalgebieten.

Yn 2017 waard Keesing troch TMG ferkocht oan de Belgyske ynvestearringsmaatskippij *Ergon*.  Keesing gie dêrnei op oernamepaad. Yn septimber 2017 waard it Ingelske *Eye to Eye Puzzles* oernomd. De posysje op de Nederlânske merk waard yn jannewaris 2018 ferstevige troch de oername fan konkurrint Sanders Mediagroep út Vaassen.  Yn oktober 2018 naam Keesing in belang yn de Amerikaanske brainapps-ûntwikkelder Elevate Labs út San Francisco.
Anne Tjerkstra

**Anne Tjerkstra** (It Heidenskip, 1946) is in Fryske skipper út Goaiïngaryp.

## Skûtsjesilen
Anne Tjerkstra waard yn 1946 berne op in skûtsje yn it puoltsje *De âldman`s sek* yn It Heidenskip ûnder Warkum. Syn libben soe yn it teken fan skûtsjesilen stean, fan syn tsiende jier ôf sylt er al mei. Syn frou Geeske waard berne op it skûtsje *Twee Gebroeders* fan Rienk Zwaga, en harren kokentafel wie makke fan in swurd. Foar syn wurk wie Terpstra skipper op it steatejacht *Friso* fan de provinsje Fryslân. Hy sylde dan simmerdeis mei Kommissarissen fan de Kening as Rijpstra, Wiegel, Hermans en Nijpels.

Tsjerkstra begûn yn 1984 as skipper by de SKS op it Jouster skûtsje *Oeral Thús*. Hy einige as tredde yn it SKS-klassemint yn 1990, 1992, 1994, 1996 en 1999. Fan 2000 ôf wie hy skipper op it skûtsje fan Langwar. Nei 25 jier skûtsjeskipper west te hawwen joech er ein desimber 2008 by syn bemanning oan dat er stoppe as skipper.  Yn 2008 waard hy adviseur op it skûtsje *Doap Grou* by syn skoansoan Douwe Visser.

## Skilder
Yn syn frije tiid skildere Tjerkstra mear as 80 portretten fan de SKS-skippers fan it SKS-fleugelklassemint op it âlde taande katoen fan in fersniene fok fan it Jouster skûtsje. De portretten waarden yn 1999 tentoansteld yn galery it Tripgemaal fan Thom Mercuur yn Gersleat. Oer de skilderijen ferskynde in boek fan Jan de Vries ûnder de titel *De skûtsjeskippers fan Anne Tjerkstra*. Yn dit boek steane 34 skippersportretten.
It seildoek fan 9 by 4,5 meter waard presintearre yn it Frysk Skipfeartmuseum yn Snits.  It kaam te hingjen yn de nije entree fan it skipfeartmuseum.

Yn 2010 ferskynde oer syn libben it boek *Anne Tjerkstra, in libben tusken de swurden*.

## Reedriden
Anne Tjerkstra ried trije kear de Alvestêdetocht.  Dat er de tocht ek sân kear ried as ‘wylde’ rider levere him ek krityk op, omdat soks lang net ferantwurde west hie. 

## Biografy
* Jan de Vries - *Anne Tjerkstra, in libben tusen de swurden*, útjouwerij Bornmeer, (2010); ISBN 9789056152581
* Klaas Jansma - *De Skûtsjeskippers fan Anne Tjerkstra*. Útjouwerij De Drijvende Dobber (1999)
Fred Benavente

**Alfred (Fred) Benavente** (Haarlim, 24 novimber 1926 - Le Caylar (Frankryk), 2 desimber 2005) wie in Nederlânsk programmamakker, akteur, sjonger en tekstskriuwer.

Benavente waard foaral bekend as lid en regisseur fan it team fan it satiryske telefyzjeprogramma *[[Farce Majeure]]*, dêr't er yn spile mei Alexander Pola, Jan Fillekers, Ted de Braak en Henk van der Horst.
Hy wie lykwols ek de betinker fan populêre programma's lykas *Zeskamp* en *Spel zonder grenzen*; hy regissearre de *Ted Show* (mei Ted de Braak) en *Speel ’s met lichte Muziek*, en hy betocht en regissearre in rige programma’s mei Bueno de Mesquita en Rita Corita.

Mei syn karakteristike stim spriek er commercials en tekenfilms yn; bygelyks joech er syn stim oan  Olivier B. Bommel yn de film *Als je begrijpt wat ik bedoel*.

Benavente waard yn 2004 beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau út reden fan syn fertsjinsten foar de Nederlânske telefyzje.

Benavente waard op 9 desimber 2005 kremearre yn Bilthoven.

## Keppeling om utens
*  Fred Benavente yn de IMDb
Abraham Bueno de Mesquita

**Abraham (Appie) Bueno de Mesquita** (Amsterdam, 23 july 1918 – Lelystêd, 19 augustus 2005), meast yn 't koart Bueno de Mesquita of Bueno neamd, wie in Nederlânske komyk en akteur fan joadsk komôf. 

## Libben en wurk
Yn de Twadde Wrâldoarloch bedarre Bueno de Mesquita yn it trochgongskamp fan Kazerne Dossin yn it Belgyske Mechelen. Doe't de SS-kommandant muzikanten socht, melde Bueno de Mesquita him oan. Sadwaande ûntkaam er oan deportaasje nei konsintraasjekamp Auschwitz.

Bueno de Mesquita wurke as bandparodist en as muzikant, ûnder oare yn it orkest fan Malando en by The Skymasters. Mei ûnder oaren Rudi Carrell, Rita Corita en André van Duin wurke er op as komyk; fan 1968 ôf by Carrell yn Dútslân. As akteur hie er ûnder mear in rol yn de telefyzjerige *Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer?*.

Bueno de Mesquita stoar yn de âldens fan 87 jier oan de gefolgen fan longkanker en in harsenstumor.

## Filmografy
* 1964 - *Spuit Elf* (film)
* 1976 - *De radiodroom*
* 1977 - *In Tirol gaat de ontucht nooit verloren*
* 1978 - *De Tiroler sex-expres*
* 1979 - *Himmel, Scheich und Wolkenbruch*
* 1980/1981 - *Dag '80, hallo '81*

## [[Autobiografy]]
* Abraham Bueno de Mesquita: "*Cello met een snaar; mijn levensverhaal*" (ISBN 90-513-2017-5)

## Underskiedingen
* Lid yn de Oarder fan Oranje-Nassau (2003)
* Ambassadeur fan de gemeente Lelystêd

## Keppeling om utens
*  Abraham Bueno de Mesquita yn de IMDb
Brave

**brave* in Ingelsk eigenskipswurd foar "dapper" of "moedich"; it kin as haadwurd ek brûkt wurde foar "kriger", benammen foar "Yndiaansk kriger"
## Geografy
* Brave (Pennsylvania), in plak yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania
* Brave Mountain, in berch yn 'e Kanadeeske regio Labrador
## Fermaak
### Films
* ''Brave'' (film út 1994), in konseptfilm basearre op it lyknammige album fan Marillion
* ''Brave'' (film út 2007), in Taiske film út 2007
* ''Brave'' (film út 2012), in Amerikaanske tekenfilm út 2012
* ''Brave'' (film út 2014), in Nigeriaanske koarte film út 2014
* ''The Brave'' (film), in Amerikaanske film út 1997
### Kompjûterspultsje
* ''Brave'' (fideospultsje), in fideospultsje basearre op 'e film út 2012 
* **', in puzelfideospultsje út 2009
* **', in fideospultsje út 2005
### Literatuer
* ''Brave'' (boek út 2018), in autobiografy fan aktrise Rose McGowan 
* ''The Brave'' (roman út 1997), in roman fan Gregory Mcdonald út 1997 
* ''The Brave'' (roman út 2010), in roman fan Nicholas Evans út 2010 
### Muzyk
;organisaasjes
* Brave Entertainment, in Súdkoreaanske platemaatskippij
;soundtracks
* ''Brave'' (soundtrack), de soundtrack fan 'e tekenfilm út 2012, útbrocht as album 
;albums
* ''Brave'' (album fan Kate Ceberano), in album fan Kate Ceberano út 1989 
* ''Brave'' (album fan Marillion), in album fan Marillion út 1994 
* ''Brave'' (album fan Nichole Nordeman), in album fan Nichole Nordeman út 2005 
* ''Brave'' (album fan Jamie O'Neal), in album fan Jamie O'Neal út 2005 
* ''Brave'' (album fan Jennifer Lopez), in album fan Jennifer Lopez út 2007 
* ''Brave'' (album fan Moriah Peters), in album fan Moriah Peters út 2014 
* ''Brave'' (album fan The Shires), in album fan The Shires út 2015 
* ''Brave'' (album fan Beau Dermott), in album fan Beau Dermott út 2017 
;lieten
* ''Brave'' (liet fan Kate Ceberano), in liet fan Kate Ceberano út 1989 
* ''Brave'' (liet fan Marillion), in liet fan Marillion út 1994 
* ''Brave'' (liet fan Katatonia), in liet fan Katatonia út 1996 
* ''Brave'' (liet fan Nichole Nordeman), in liet fan Nichole Nordeman út 2005 
* ''Brave'' (liet fan Jamie O'Neal), in liet fan Jamie O'Neal út 2005 
* ''Brave'' (liet fan Jennifer Lopez), in liet fan Jennifer Lopez út 2007 
* ''Brave'' (liet fan Idina Menzel), in liet fan Idina Menzel út 2007 
* ''Brave'' (liet fan Leona Lewis), in liet fan Leona Lewis út 2009 
* ''Brave'' (liet fan Kelis), in liet fan Kelis út 2011 
* ''Brave'' (liet fan Josh Groban), in liet fan Josh Groban út 2012 
* ''Brave'' (liet fan Sara Bereilles), in liet fan Sara Bereilles út 2013 
### Tillefyzje
* ''The Brave'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske tillefyzjesearje 
## Oar
* Brave (webbrowser), in webbrowser
* Brave (klasse), in klasse fan flugge patrûljeboaten fan 'e Britske marine
Plot

In **plot** (fan it Ingelske *plot*, mei deselde betsjutting) is de opbou en it ferrin fan in ferhaal, dêr't alle kausale ferbannen (mar net alle ferwikkelings) binnen dat ferhaal ta rekkene wurde. Alles dêr't in ferhaal yn sit, hat in plot: lieten, epyske gedichten, koarte ferhalen, novelles, romans, toanielstikken, musicals, (ôfleverings fan) tillefyzjesearjes, films, kompjûterspultsjes, ensfh. Dêrmei is de plot ien fan 'e wichtichste ûnderdielen fan 'e narratology. Plots kinne sterk ferskille kwa struktuer, fan in ienfâldich ferske oant yngewikkelde romans mei in stikmannich ûnderling ferweven ferhaallinen. Elts fan sokke ferhaallinen wurdt ek wol in **subplot** neamd.

De Ingelske skriuwer E.M. Forster hat in plot ris omskreaun as it oarsaaklik ferbân tusken foarfallen yn in ferhaal. "De kening stoar, en doe stoar de keninginne ek," is neffens Forster in (hiel koart) ferhaal, mar "De kening stoar, en doe stoar de keninginne fan fertriet," is neffens him in plot, mei't it iene it oare feroarsaket. It bekende mearke *[[Jiskepûster]]* kin yn grutte halen sá gearfet wurde:
# Jiskepûster besiket temûk in bal, moetet de prins en ferliest har skoech as se fuortglûpt.
# De prins siket Jiskepûster troch froulju de skoech passe te litten.
# De styfsusters fan Jiskepûster besykje de skoech oan te dwaan, mar hy past harren net.
# As Jiskepûster him oandocht, past de skoech persiis, en dêrtroch wit de prins dat er de frou fûn hat dy't er siket.
Punten 1, 2 en 4 foarmje in rige foarfallen dy't ûnderling oarsaaklik útinoar fuortkomme. As punt 1 fuortlitten wurdt, begrypt de lêzer punt 2 net, en as punt 2 fuortlitten wurdt, begrypt er punt 4 net. Punt 3 is beskriuwend, mar hat gjin direkt gefolgen foar de útkomst fan it ferhaal, en kin dêrom beskôge wurde as in sydsprong dy't wol diel útmakket fan it ferhaal, mar net fan 'e plot. It ferskil is dat it ferhaal basearre is op it fertellen fan in rige foarfallen yn in tiidline, wylst de plot basearre is op 'e logika wêrby't it iene foarfal liedt ta it oare. Yn in plot kin dêrom altyd in soad út in ferhaal weilitten wurde, en dêrfandinne is de plot fan in ferhaal ek altyd folle koarter as it ferhaal sels.
Allard Syperda

**Allard Syperda** (Drylts, 1954) is in skipsbouwer en skûtsjeskipper.
Allard is de soan fan Gatse Sijperda en Akke Wildschut. Syn pake Abe hie as branjehanneler al in skûtsje fan sa’n 60 ton.
 
## Skipsbou en rekreaasje
Allard Syperda kocht in grut frachtskip en wat ark en lei yn Drylts mei dat spul by de Kamp, tichtby de Jànnen. Letter gie er nei Warns en yn 1984 kocht hy it tsiispakhûs yn Osingahuzen fan Nestlé Nederlân. It pakhûs waard ynrjochte as wurkplak en magazyn. In diel fan de boppeste ferdjipping waard ferboud ta wenning. Nei de oanlis fan in grutte wurkhaven yn 1987 koenen der grutte skippen oanlizze. Op de werf waarden klippers, skûtsjes en skoeners renovearre foar de doe opkommende ‘brune’ sjarterfleat. Der waarden in soad moters ynboud, mar der waarden ek wol nije lemster aken, skouwen en kotters boud. Neist de skipswerf hie Syperda in ferhierbedriuw fan platboaiems oan de Munkedyk yn De Gaastmar. Boppedat hie er in jachthaven en mei rekreaasjebungalows.

## IFKS
Ien fan syn earste skûtsjes wiene de *Frouke* en de *Hollandia* (1981-1982). Yn it earste jjier fan de IFKS (1982) sylden twa skûtsjes fan de ferhierfleat mei foar Drylts. It seilteken wie in Dryltster kogge út de Dryltster flagge. Allard sylde mei de *Onderneming* en syn broer Peter mei de *Twee Gebroeders*. Omdat de skûtsjes net goed genôch meikomme koene kocht hy yn 1983 it mânske skûtsje *Boppelâns*. Omdat it skûtsje mei syn 53 ton eins te grut wie, moast alle jierren ûntheffing oanfrege wurde om mei te dwaan yn de IFKS.  Mei Tony Brundel en in tal oare freonen kochten de beide bruorren it skûtsje de *Friesland* fan 43 ton fan de SKS-kommisje Haskerlân.

Allard sylde mei de *Friesland* fan 1985 oant 1990. Letter farde hy noch mei de skûtsjes *Zorg en Vlijt* (1989) en de *Striidber* (1990-1998 (1991-1993, IFKS). Doe’t it Langwarder SKS-skûtsje *De Swan fan Donia* net meikomme omdat it te smel wêze soe koe ruile de kommisje Langwar yn 2001 *De Jonge Jan* (yn de folksmûle *De Poep*) fan Syperda. De ruil soe fiif jier duorje. Fan 2000 oant 2002 sylde Syperda noch mei *De Jonge Rienk* en fan 2010 oant 2013 mei de *Zeldenrust*.

## SKS
Yn 2000 waard Syperda skipper op de it SKS-skûtsje fan It Hearrenfean, de *Gerben van Manen*. Hy bleau dat oant 2002 doe’t er as tredde einige yn it klassemint. Fan 2003 oant 2007 wie hy skipper op it skûtsje Oeral Thús fan De Jouwer. Op dit skûtsje folge er syn broer Peter op.
Munster (tsjerke)

De beneaming **munster** komt fan it Latynske *monasterium* (kleaster). Dêrmei waard gjin parochytsjerke bedoeld, mar in sakraal gebou as diel fan in kleaster of kapittel (stiftstsjerke).

Yn de 13de iuw ûntwikkele him dêrút de betsjutting fan in grutte tsjerke. Dêrtroch foelen yn súdlike dielen fan Dútslân en oangrinzjende gebieten bûten stiftstsjerken tenei ek biskopstsjerken en in soad grutte stedsparochytsjerken ûnder it begryp "munster".

Oer it boutype seit it begryp fierder neat. De beneaming is dus allinnich in tradisjoneel fêstleine beneaming foar in bepaalde tsjerke.

Yn it Ingelsktalige gebiet wie ek soksoarte ûntwikkeling fan it wurd "minster". It Ingelske lienwurd *minster* komt fan *monasterium*. Oars as it Ingelske *monastery*, dat kleaster betsjut, wurdt *minster* brûkt foar tsjerken mei in promininte status.
Hôpital Foch

It **Foch Hospitaal** (*Hôpital Foch*) is in akademysk sikehûs yn Suresnes, Île-de-France. It wie ien fan de wichtichste en meast bekende sikehuzen fan Europa op it mêd fan pulmonology en neurowittenskip. It is ien fan de grutste hospitalen fan Europa.

It is in part fan it *Établissement de santé privé d'intérêt collectif* en in learklinyk fan Universiteit fan Versailles. It sikehûs waard yn 1929 stichte.
Peloton (betsjuttingsside)

"**Peloton**" hat yn 'e Wikipedy ferskate betsjuttings:

*peloton, in lytse militêre ienheid
## Oare betsjuttings
*peloton (hurdfytsen), in oantsjutting foar de grutste groep fytsers yn in hurdfytswedstryd
*peloton (brânwacht), in grutte ôfdieling fan 'e brânwacht
Peloton

In **peloton** is in lytseftige militêre ienheid. It wurd is yn 'e santjinde iuw yn in protte Jeropeeske talen opnommen as in lienwurd út it Frânsk. It komt fan *peloton* (mei deselde betsjutting), dat ôflaat is fan *pelote*, in beneaming foar in lytse bal. It efterheaksel *-on* kin yn it Frânsk in fermearderjende betsjutting hawwe, mar oan 'e oare kant is it ek in ferlytsingsfoarm yn wurden dy't mei bisten te krijen hawwe (lykas in bal makke fan lear?), dat de oarspronklike bedoeling fan 'e gearstalling fan *peloton* is ûndúdlik. Wol is dúdlik dat it wurd *pelote* komt fan it fulgêr Latynske *pilotta*, in ferlytsingsfoarm op basis fan it eardere Latynske wurd *pila* ("bal").

Pelotons komme foar yn 'e lânmacht en it marinierskorps, mar net by de marine of de loftmacht. De organisaasje fan in peloton fariëarret ôfhinklik fan 'e nasjonaliteit en it wapen fan 'e kriichsmacht. Ornaris bestiet in peloton lykwols út 15 oant 45 manskippen (soldaten of mariniers). Yn 'e Nederlânske Keninklike Lânmacht bestiet in peloton, ôfhinklik fan 'e taak, út 20 oant 50 man, yn 'e Belgyske Lânkomponint fan Definsje út 30 oant 40 man, en yn 'e Amerikaanske Striidkrêften út 39 soldaten of 43 mariniers. Oan it haad fan in peloton stiet almeast in luitenant, dy't in earste of twadde luitenant wêze kin. Trije of fjouwer pelotons foarmje ien kompanjy. In peloton is sels opboud út trije seksjes. In peloton is de lytste militêre ienheid dy't oanfierd wurdt troch in ofsier; seksjes wurde laat troch in ûnderofsier, lykas in sersjant.
Jordan Masterson

**Jordan Masterson** (Dunedin (Floarida), 9 april 1986) is in Amerikaansk akteur. Hy is benammen bekend wurden as skoansoan Ryan Vogelson yn 'e komeedzjesearje *[[Last Man Standing (Amerikaanske telefyzjesearje)|Last Man Standing]]*.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Masterson waard yn 1986 berne yn Dunedin, yn 'e Amerikaanske steat Floarida, as de soan fan Joe Reaiche, in earder spiler yn 'e National Rugby League (NRL), en Carol Masterson. Hy hat twa âldere healbruorren út in eardere relaasje fan syn mem. Dat binne Danny Masterson (bekend fan *That '70s Show*) en Christopher Masterson, dy't allebeide ek akteur binne. Fierders hat Masterson in jongere suster, de aktrise Alanna Masterson. Yn syn jonkheid wie Masterson tige sportyf, en died er oan honkbal, tennis en snowboarden.

### Aktearkarriêre
Masterson gie foar it earst as akteur oan it wurk yn 1993, doe't er it fiifjierrich jonkje Zeb spile yn 'e tillefyzjeadaptaasje fan Danielle Steel har roman *Star*. Datselde jiers wied er ek te sjen as Joseph yn 'e tillefyzjefilm *Marilyn & Bobby: Her Final Affair*. Neitiid sette Masterson yn 2000, doe't er fjirtjin jier wie, útein mei in serieuze karriêre as akteur. Dêrfoar krige er in triuwke yn 'e rêch fan syn healbroer Danny, dy't him in gastroltsje as krantejonge besoarge yn 'e ôflevering *Too Old to Trick or Treat, Too Young to Die* fan *That '70s Show*.

Neitiid fertolke Masterson oare gastrollen yn komeedzjesearjes as *Grounded for Life* (2001 en 2002), *Malcolm in the Middle* (2002), *George Lopez* (2002 en 2003) en *How I Met Your Mother* (2009). Ek wied er te sjen yn gastrollen yn plysjesearjes as *CSI: Miami* (2006) en *Without a Trace* (2007), en yn 'e dramasearje *Las Vegas* (2002).

Dêrnjonken spile Masterson ek yn trije koarte films: *Pancho's Pizza* (2005), *Poolside* (2009) en *Midnight Ride* (2009). Ien fan syn bekendere rollen hied er as Mark yn 'e spylfilm *The 40-Year-Old Virgin*. Syn trochbraak kaam lykwols mei syn rol as de pasifistyske skoansoan Ryan Vogelson yn 'e komeedzjesearje *[[Last Man Standing (Amerikaanske telefyzjesearje)|Last Man Standing]]*, dy't yn 2012 úteinsette en anno 2018 noch rint. Hy hie dêryn fanôf seizoen 2 in weromkearende rol en fanôf seizoen 4 in fêste rol.

### Priveelibben
Masterson syn ympressario is syn mem Carol. Hy is lid fan 'e Scientology-'tsjerke', krekt as syn suster Alanna. Harren mem is ek tige aktyf yn dy sekte. Masterson hie earder ferskate jierren in relaasje mei aktrise Dakota Johnson.

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Jordan Masterson yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Lânsetfinster

In **lânsetfinster** is in finster foar in lang, smel spitsbôgich raam. It krige de namme "lanset" fanwegen de oerienkomst mei in lâns. 

Lânsetfinsters komme fakentiden yn goatyske en neogoatyske tsjerken foar. Somtiden giet it om ien raam, mar se komme ek yn in pear foar of in groep yn in ûneven oantal mei it heechste raam yn it sintrum.

It arsjitekturale motyf waard foar it earst yn de Frânske goatyske perioade (1140-1200) tapast en fûn letter ek yn oare lannen neifolging yn de goatyske arsjitektuer. 

De term lânsetfinster wurdt korrekt brûkt as it op finsters sûnder trasearring fan tapassing is.
Carrie ten Napel

**Catharina Eline (Carrie) ten Napel** (Harderwyk, 10 febrewaris 1980) is in Nederlânsk sportsjoernaliste en presintatrise. Hja is in dochter fan telefyzjekommentator Evert ten Napel.

Carrie ten Napel gie nei de skoallemienskip *RSG Slingerbos* yn Harderwyk en die dêrnei in oplieding toerisme foardat hja op de sportredaksje fan RTV Oost kaam te wurkjen. Fjouwer jier dêrnei presintearre se dêr *Sport op Maandag* en letter seis jier it deistige programma *En Dan Nog Even Dit*. Foar TV Gelderland presintearre se *Clubgenoten* en tegearre mei har heit *Sparren*. Foar Tien, letter RTL 4, die hja by it programma *De Wedstrijden* ynterviews. Sûnt de simmer fan 2013 wie hja yn tsjinst by Fox Nederland dêr 't hja ien fan de fêste presintators fan it deistige programma *FOX Sport Centraal* wie. Nei ien seizoen ferdwûn dit programma. Yn de hjerst fan 2014 stapte Ten Napel oer nei Omrop MAX om dêr it programma *Hallo Nederland* te presintearjen yn de mande mei Jeroen Latijnhouwers. 

Yn de simmer fan 2018 presintearre hja it NPO-programma *Skûtsje Journaal*, in gearwurking fan Omrop Fryslân, de SKS en Omrop Max.
Op 9 septimber 2018 makke Ten Napel har debút op NPO Radio 1 as (mei)presintator fan *De Perstribune*. Ek is hja te sjen yn it programma *Droomhuis gezocht*.
Transliteraasje

**Transliteraasje** (fia it Frânske *transliteration* út it Latyn) is it letter foar letter (of karakter foar karakter) oersetten fan in wurd of tekst fan it iene skrift nei it oare. De term betsjut letterlik: "oerlettering". Transliteraasje is in foarm fan transkripsje. Faak besteane der foar transliteraasje offisjele systemen dêr't men gebrûk fan meitsje kin, lykas pinyin en Wade-Giles, dat systemen binne dêr't men Sineeske karakters mei transliterearje kin nei it Latynske skrift.
Aspiraasje

* aspiraasje (ynazemjen), it ynazemjen yn it algemien; sjoch: sykheljen
* aspiraasje (taalkunde), it op aspirearre wize (mei in neikommende h-klank) útsprekken fan beskate konsonanten
* aspiraasje (stribjen), in stribjen nei in heger doel
Ida Gerhardt Poëzypriis

De **Ida Gerhardt Poëzypriis** is in Nederlânske literatuerpriis dy't sûnt 2000 útrikt wurdt.

De priis waard ynsteld troch de gemeenteried fan Sutfen yn 1998 en is ferneamd nei de dichteresse Ida Gerhardt, by gelegenheid fan de oerdracht fan de literêre neilittenskip fan Ida Gerhardt oan it Sutfens Stedsargyf yn 1997. 

De Ida Gerhardt Poëzypriis wurdt om it jier útrikt foar in nij ferskynde Nederlânsktalige dichtbondel en bestiet út in bedrach fan € 2.500.

## Winners
* 2024 - Piet Gerbrandy – *Niets dan dit. Een lijflied voor de ziel*
* 2022 - Anne Vegter - *Big data*
* 2020 - Marieke Lucas Rijneveld - *Fantoommerrie*
* 2018 - Menno Wigman - *Slordig met geluk*. De priis waard postúm takend. 
* 2016 - Peter Verhelst -  *Wij totale vlam* 
* 2014 - Pieter Boskma - *Mensenhand*
* 2012 - Henk van der Waal - *Zelf worden*
* 2010 - Alfred Schaffer - *Kooi*
* 2008 - Nachoem Wijnberg - *Liedjes* 
* 2006 - Astrid Lampe - *Spuit je ralkleur*
* 2004 - Lloyd Haft - *Psalmen*
* 2002 - Anneke Brassinga - *Verschiet*
* 2000 - Kees 't Hart - *Kinderen die leren lezen*
J. Greshoff-priis

De **J. Greshoff-priis** is in twajierlikse priis ferneamd nei Jan Greshoff (1888-1971) foar in essay of essaybondel, ynsteld troch de Jan Campert-Stichting.

De priis waard yn 1978 ynsteld as fuortsetting fan de 'bysûndere priis' fan de Jan Campert-Stichting.

## Lauwerden
*2024 - Anaïs Van Ertvelde foar *Handicap - een bevrijding*
*2022 - Marjan Slob, *De lege hemel. Over eenzaamheid*
*2020 - Piet Gerbrandy, *Grondwater*
*2018 - Marja Pruis, *Genoeg nu over mij*
*2016 - Kees 't Hart, *Het gelukkige schrijven* 
*2014 - Bas Heijne, *Angst en schoonheid*
*2012 - Lucas Hüsgen, *Nazi te Venlo*
*2010 - David Van Reybrouck, *Congo: een geschiedenis* 
*2008 - Luuc Kooijmans, *Gevaarlijke kennis. Inzicht en angst in de dagen van Jan Swammerdam*
*2006 - Pam Emmerik, *Het wonder werkt*
*2004 - Frank Westerman, *Ingenieurs van de ziel*
*2002 - Douwe Draaisma, *Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt*
*2000 - Martin Reints, *Nacht- en dagwerk*
*1998 - Atte Jongstra, *Familieportret*
*1996 - Piet Meeuse, *Doorkijkjes*
*1994 - Patricia De Martelaere, *Een verlangen naar ontroostbaarheid*
*1992 - Charlotte Mutsaers, *Kersebloed*
*1990 - K. Schippers, *Museo sentimental*
*1988 - Sem Dresden, *Wat is creativiteit?*
*1986 - Renate Rubinstein, *Nee heb je*
*1984 - Cyrille Offermans, *De kracht van het ongrijpbare*
*1982 - Jacques Kruithof, *Vingeroefeningen*
*1980 - Andreas Burnier, *De zwembadmentaliteit*
*1978 - Maarten 't Hart, *De som der misverstanden*

## Keppeling om utens
*J. Greshoff-priis
Myn Skip

***Myn Skip*** wie in iepenloftfoarstelling oer 100 jier skûtsjehistoarje yn muzyk, dûns, byld, teäter en ferhaal, dat yn septimber 2018 yn Earnewâld opfierd waard.

Doe’t de IFKS en SKS yn de oanrin nei Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018 gjin inisjativen namen om de kultuerhistoarje fan de skûtsjes foar it fuotljocht te bringen waard dat oppikt troch Age Veldboom en Cathrienus Herrema en de Stichting Skûtsjemuseum De Stripe.

Yn de foarstelling, dy ’t acht kear spile waard, stie de skiednis fan it skûtsje *Aebelina* sintraal. Dit houten skûtsje dat boud wie by it skûtsjemuseum, waard yn 2009 te wetter litten oan It Wiid by Earnewâld. Dit skûtsje wie in replika fan it eardere skûtsje dat hûndert jier earder boud wie. De orizjinele Abelina waard boud as frachtskip, dêrnei waard it brûktas wenskip en noch letter waard it in wedstrydskip. By de foarstelling farden neist de Abelina it Earnewâldster SKS-skûtsje, IFKS-skûtsjes, sylpreammen en oare skippen mei. It stik gie net allinnich oer skûtsjes yn de simmer. As skûtsjes winterdeis ynferzen leine, fertsjinnen skippers wat by mei hurdriden, of brochten de mei sliden de molkbussen fan de boeren nei it fabryk.

## Spilers
De rezjy wie yn hannen fan Theo Smedes, dy ’t as rezjy-assisint fan Jos Thie meiwurke hie oan de produksje fan *[[De Stormruiter]]*. 
Fertellers by *Myn Skip* wiene de skûtsjeskippers Age Veldboom en Harmen Brouwer. Brouwer syn twillingbroer farde as skipper op it skûtsje fan It Hearrenfean. Harmen Brouwer spile earder yn it troch Smedes reisearre foarstelling *Skippersbitter*. Op in ponton spile de bigband *Friesland* mei Cathrienus Herrema op saksofoan. Herman Woltman komponearre de muzyk, de lietteksten fan Baukje Wytsma waarden songen troch Ella de Jong en Her man (gitaar), de koarsang waard ersoarge troch de Alde Gea Sjongers út Aldegea en De Pein. De rol fan froulju dy’t ‘yn de beage’ op it jaachpaad rûnen waard dûnse troch in dûnsteamteam út Drachten.

*Myn Skip* waard droegen troch de Earnewâldster ‘mien skip’, sa makken in soad frijwilligers fan it skûtsjemuseum bygelyks it dekor.

## Wurdearring
Age Veldboom en Cathrienus Herrema krigen yn desimber 2018 de Fryske Anjer fan it Fryske Prins Berhard Kultuerfûns. De priis waard op it Provinsjehûs útrikt troch Kommissaris fan de kening Arno Brok. De sjuery joech harren de priis ‘foar it stypjen fan de amateurkeunst op it mêd fan teäter, muzyk, skiednis en omtinken foar de natoer’.  
By de priis hearde it gedicht ‘Net te beteljen’ dat spesjaal foar de winners skreaun wie troch Eeltsje Hettinga.

Op 27 jannewaris 2019 sille bigband *Friesland* en *Ella & Her man* in konsert jaan yn teäter De Harmonie yn Ljouwert. Dan wurdt de foar Myn Skip skreaune muzyk nochris spile mei fideobylden der by.
Frans Kellendonk-priis

De **Frans Kellendonk-priis** is in literêre priis dy't sûnt 1993 ienris yn de trije jier takend wurdt foar in Nederlânsk literêr wurk of oeuvre dat tsjûget fan in ûnôfhinklike en orzjinele fyzje op de in dat wurk of oeuvre behannele maatskiplike of eksistisjele problematyk. Kombinaasjes mei oare literêre uteringsfoarmen (fertaling, foardracht, sjoernalistyk) binne mooglik. De priis wurdt takend troch de Maatskippij fan de Nederlânske Letterkunde en is ynsteld op inisjatyf fan de Stichting Frans Kellendonk Fonds ta eere fan en neitins oan de Nederlânske skriuwer Frans Kellendonk dy't yn 1990 ferstoar.

## Priiswinners
* 2020 - Wytske Versteeg foar har romans en essays.
* 2017 - Hanna Bervoets
* 2014 - Esther Gerritsen
* 2011 - Arnon Grunberg - hiele oeuvre
* 2008 - Marjolijn Februari - hiele oeuvre
* 2005 - Piet Gerbrandy - hiele oeuvre
* 2003 - Henk van Woerden - hiele oeuvre
* 1999 - Dirk van Weelden - hiele oeuvre
* 1996 - Benno Barnard - *Het gat in de wereld* (1993)
* 1993 - Kristien Hemmerechts - hiele oeuvre

## Keppeling om utens
* Prizen fan de Maatskippij Nederlânske Letterkunde
Jeff Kinney

* Jeff Kinney (Amerikaansk fuotbalspiler) (1949), in Amerikaansk spiler fan Amerikaansk fuotbal
* Jeff Kinney (skriuwer) (1971), in Amerikaansk skriuwer fan jeugdboeken
Diary of a Wimpy Kid

* ''Diary of a Wimpy Kid'' (boek), in berneboek fan Jeff Kinney út 2007 
* ''Diary of a Wimpy Kid'' (boekesearje), de nei dat boek ferneamde boekerige
*''Diary of a Wimpy Kid'' (film), in Amerikaanske film út 2010 op basis fan it earste boek út 'e boekerige
* ''Diary of a Wimpy Kid'' (filmsearje), in fjouwertal films op basis fan 'e boekerige fan Jeff Kinney
Nadia Ali

* Nadia Ali (bankdrukster) (1974), in Egypysk bankdrukster
* Nadia Ali (sjongster) (1980), in Amerikaansk sjongster fan Pakistaansk komôf
* Nadia Ali (presintatrise) (1984), in Ingelsk tillefyzjepresintatrise fan Bingaalsk komôf
* Nadia Ali (aktrise) (1991), in Amerikaansk stripper en pornografysk aktrise fan Pakistaansk komôf
Groep

* etnyske groep, in folkekundich beheinde kloft minsken
* groep (astronomy), in term út 'e astronomy
* groep (biology), in term dy't ferbân hâldt mei de ekology
* groep (ekonomy), in samling bedriuwen ûnder ien eigner
* groep (geology), in beskate opinoarfolging fan stientelagen
* groep (ICNCP), in samling kultivars (teelde plantfarianten)
* groep (maatskippij), in maatskiplike groepearring
* groep (militêre ienheid) of geweargroep, in ienheid fan benammen de lânmacht, besteande út likernôch 8 militêren
* groep (muzyk), in band
* groep (natuerkunde), in term y.f.m. de groepeteory
* groep (paadfinerij), in lokale ôfdieling fan 'e paadfinerij
* groep (pyrotechnyk), in term út 'e pyrotechnyk
* groep (skiekunde)
** funksjonele groep, in atoom of atoomgroep dy't mienskiplik foarkomt yn in rige struktureel besibbe stoffen
** gemyske groep, in kolom yn it periodyk systeem fan eleminten
* groep (skilderkeunst), in groepsportret
* groep (sosjology), in kloft persoanen in selde sosjologysk skaaimerk
* groep (stratigrafy), in ienheid dy't ferskate formaasjes omfiemet
* groep (ûnderwiis), de beneaming foar in klasse yn it Nederlânsk basisûnderwiis
* groep (Unix), in term út 'e ynformatika foar it Unix-systeem
* groep (wiskunde), in term út 'e groepeteory
Klasse (ûnderwiis)

In **klasse** ferwiist yn 'e kontekst fan it ûnderwiis nei in groep learlingen dy't itselde lesprogramma oanbean kriget. De term wurdt yn Nederlân inkeld noch brûkt yn it fuortset ûnderwiis; yn it basisûnderwiis sprekt men sûnt it skoaljier fan 1984-1985 fan **groep**en ynstee fan klassen. Yn it heger ûnderwiis komme klassen as sadanich net foar. Op 'e basisskoalle besteane de groepen út fêste gearstallings fan learlingen, dy't yn it lokaal allegearre in fêst sitplak hawwe. Op 'e middelbere skoalle kin de gearstalling fan 'e klassen nei eltse lesoere feroarje. Boppedat hawwe dêr net de klassen, mar de learaars in fêst lokaal, sadat de learlingen eltse lesoere fan lokaal wikselje moatte.

Yn it basisûnderwiis binne der acht groepen besteande út bern fan deselde jierren: groep 1 (4 oant 5 jier), groep 2 (5 oant 6 jier), groep 3 (6 oant 7 jier), groep 4 (7 oant 8 jier), groep 5 (8 oant 9 jier), groep 6 (9 oant 10 jier), groep 7 (10 oant 11 jier) en groep 8 (11 oant 12 jier). Foar saneamde 'lette learlingen', dy't yn it neijier berne binne, kin it foarkomme dat se pas oan it begjin fan it folgjend skoaljier (yn septimber) oan 'e skoalle begjinne, sadat se hast in jier âlder binne as de oare bern yn harren groep. In oare reden dat in learling in jier âlder wêze kin as syn groepsgenoaten, is as er net meikomme kin. Dan lit de skoalle him net oergean, sadat er de groep oerdwaan moat. Foàr septimber 1984 bestie de legere skoalle út seis klassen, ferlykber mei de hjoeddeistige groep 3 oant en mei 8. De beide groepen dêrûnder foarmen doe de beukerskoalle.

Yn it fuortset ûnderwiis is it tal klassen ôfhinklik fan it learnivo. It VMBO (de âlde MAVO en LTS) hat fjouwer learjierren, de HAVO fiif en it VWO seis. It earste jier fan it fuortset ûnderwiis wurdt wol de brêgeklasse neamd, fanwegen oerbrêgingsfoarm fan it lesprogramma dy't dan faak oanbean wurdt sadat de skoalbern noch gjin kar hoege te meitsjen foar in beskaat learnivo. In klasse is ek in learjier op in beskaat leeftydsnivo; men seit dan bygelyks oer immen "hy sit yn 'e twadde klasse". In klasse yn dy betsjutting kin út ferskillende parallelle klassen learlingen bestean as der mear skoalbern fan deselde leeftyd binne as dat yn ien lokaal (of fan ien ûnderwizer) les krije kinne.
Brêgeklasse

In **brêgeklasse** is yn it Nederlânsk ûnderwiisstelsel de earste klasse dêr't learlingen yn komme as se fan 'e basisskoalle nei de middelbere skoalle geane. Om 'e oergong fan basisûnderwiis nei fuortset ûnderwiis sa goed mooglik ferrinne te litten, wurdt yn in brêgeklasse faak in protte útlis jûn oer hoe't de learlingen it bêste de lesstof leare kinne. Soks bart faak yn in spesjale stúdzjeles. Bern dy't yn in brêgeklasse sitte, wurde troch middelbere-skoallelearlingen út 'e hegere klassen yn it Nederlânsk faak mei in beskaat dedain oantsjut as "*brugpiepers*".

As begryp is de brêgeklasse definiëarre yn 'e saneamde Mammoetwet fan 1968, mar as systeem waard er al foar dy tiid tapast. De term 'brêge' hat yn dit ferbân te krijen mei de oerbrêgingsperioade tusken de ûnderskate learnivo's binnen it fuortset ûnderwiis. Der besteane nammentlik in protte skoallen dy't sawol VMBO (de âlde MAVO en LTS), HAVO as VWO oanbiede. Sokke skoallen wurde ornaris skoallemienskippen neamd. Yn 'e brêgeklasse fan sa'n skoalle kin in learling dan noch alle kanten út, ôfhinklik fan syn kapasiteiten. Ek bestiet gauris de mooglikheid om it earste jier op in kombinearre nivo te learen; gebrûklike kombinaasjes binne dêrby VMBO/HAVO en HAVO/VWO. De bedoeling dêrfan is dat de learling in idee kriget fan beide learnivo's, sadat hy of sy makliker in definitive kar meitsje kin.

Pas by de oergong fan 'e brêgeklasse nei de folgjende klasse fan it fuortset ûnderwiis hoecht in learling dan te kiezen foar in definityf learnivo. Dêrnjonken is it yn 'e regel ek mooglik om troch te streamen nei in oare oplieding, as bliken docht dat by better by kapasiteiten fan 'e learling past. Guon skoallemienskippen biede in twa- of sels trijejierrige brêgeklasse oan, om it tiidstip fan 'e definitive kar mar sa lang mooglik op te skowen. (Soks niget wat nei it systeem fan 'e middelskoalle, dat yn in protte oare lannen bestiet, lykas de Feriene Steaten.) Oare skoallen mei mear as ien learnivo biede hielendal gjin brêgeklasse oan, sadat de kar yn 'e earste klasse daliks definityf wurdt.
Abrams Books

**Abrams Books**, foarhinne **Harry N. Abrams, Inc.** (HNA), is in Amerikaanske útjouwerij fan keunstútjeften, coffee table books, printeboeken, berneboeken, jeugdliteratuer en kantoar- en skriuwnedichheden. It bedriuw is in dochterûndernimming fan 'e Frânske útjouwersgroep La Martinière Groupe. Abrams bringt jiers likernôch 250 publikaasjes út en hat in fûnskatalogus dy't mear as 3.000 leverbere titels omfettet. Dêrnjonken fersoarget Abrams ek de distribúsje foar publikaasjes fan it Victoria and Albert Museum, Tate, Vendome Press (yn Noard-Amearika), Booth Clibborn Editions, SelfMadeHero, MoMA Children's Books en 5 Continents.

## Skiednis
Abrams Books waard yn 1949 oprjochte troch útjouwer Harry N. Abrams ûnder de namme Harry N. Abrams, Inc. It wie de earste útjouwerij yn 'e Feriene Steaten dy't him talei op 'e gearstalling en it útjaan fan keunstboeken. Yn 1966 waard it bedriuw oankocht troch Times Mirror, mar Harry Abrams behold de posysje fan direkteur. Nei't hy yn 1977 mei pinsjoen gien wie, waard de útjouwerij oant jannewaris 2001 laat troch Paul Gottlieb. Underwilens wie Abrams yn 1997 oernommen troch de Frânske La Martinière Groupe. De nammeferoaring fan Harry N. Abrams, Inc. yn Abrams Books fûn omtrint 2010 plak. Yn 2018 kocht Abrams de lytse útjouwerij The Overlook Press oan.

## Ymprints
;Abrams Books
:Publisearret yllustrearre boeken oer keunst, fotografy, de poadiumkeunsten, moade, binnendoararsjitektuer, natoer en wittenskip.
;Abrams Appleseed
:Oprjochte yn 2012. Publisearret printeboeken en kleurboeken foar bern oant fiif jier.
;Abrams Books for Young Readers
:Publisearret printeboeken en yllustrearre non-fiksje foar bern fan 2 oant 8 jier.
;Abrams Comicarts
:Publisearret grafyske romans en yllustrearre boeken oer striptekeners en de skiednis fan strips en tekenfilms.
;Abrams Image
:Oprjochte yn 2006. Publisearret yllustrearre en net-yllustrearre boeken oer muzyk, humor, moade en popkultuer.
;Abrams Noterie
:Publisearret kantoar- en skriuwnedichheden en kadopapier fan hege kwaliteit y.g.m. skriuwers, keunstners en fêstige merken.
;Abrams Press
:Publisearret biografyen, autobiografyen en narrative non-fiksjewurken dy't ferbân hâlde mei keunst, kultuer, iten, styl, design, skiednis, de aktualiteit, wittenskip en technology.
;Amulet Books
:Publisearret romans, grafyske romans en non-fiksje foar opgroeiende bern en jongfolwoeksenen.
;Amulet Paperbacks
:Publisearret itselde soarte boeken as Amulet Books, mar dan as paperbacks. Dêrby giet it om sawol oarspronklike útjeften as werprintingen.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Abrams Books
Satire

In **satire** is in literêr sjenre wêryn't op faak humoristyske wize troch spotternij maatskippijkrityk levere wurdt. As foarm fan poëzij wurdt satire ek oantsjut as in **hikkeldicht** of **stikeldicht**. De krityk dy't yn sokke satires besletten sit, kin de foarm oannimme fan parody, irony, sarkasme, synisme of karikatuer. Doelwiten fan satire binne faak persoanen (yn 't bysûnder politisy), mar ek tradysjes, godstsjinst, media, noarmen en wearden en trends wurde wol op dizze wize op 'e hak nommen. It doel is dêrby om dwaasheden, tekoartkommings, misbrûk en korrupsje oan 'e kaak te stellen sadat de dieders troch skamte oanset wurde ta ferbettering. Yn diktatueren waarden (en wurde) satirisy fanwegen harren krityk gauris ferfolge troch de oerheid.

## Etymology
Der bestiet in frij algemien misferstân dat it wurd 'satire' ôflaat is fan 'e saters, in soarte fan mytyske wêzens út 'e Klassike Aldheid, dy't alles mei de gek besleine. Mar eins komt 'satire' fan 'e Latynske *lanx satura*, in skaal mei mingde fruchten. Dat ferwiist nei de iuwenâlde assosjaasje fan satire mei it ta jin nimmen fan iten foar de geast (d.w.s. stof ta neitinken), en mei it fermingen yn satires fan ferskate sjenres en stilen. 

## Foarmen
Fan âlds wurdt satire ferdield yn twa soarten:
*horatiaanske satire, ferneamd nei de Romeinske dichter Horatius, is in soarte fan lichte satire, dy't benammen bedoeld is om op humoristyske wize de dwaasheid fan 'e maatskippij mei de gek te beslaan. In goed foarbyld dêrfan is *[[De Lof der Zotheid]]* fan 'e sechstjinde-iuwske Hollânske filosoof Desidearius Erasmus.
*juvenaliaanske satire, ferneamd nei de Romeinske dichter Juvenalis, is in agressive, synyske foarm fan krityk troch middel fan bitende spot, mei de dúdlike bedoeling om it publyk oan it tinken te setten. In foarbyld dêrfan is de roman *[[Animal Farm]]*, fan 'e Britske skriuwer George Orwell.

## Hikkeldicht
In hikkeldicht of stikeldicht is in poëtyske foarm fan in satire. In foarbyld is it gedicht *On Charles&nbsp;II* (oer kening Karel II fan Ingelân), fan John Wilmot, greve fan Rochester (1648-1680):
Jet Jurgensmeyer

**Jet Jurgensmeyer** (Nashville (Tennessee), 27 novimber 2004) is in Amerikaansk akteur, dy't yn 2010 mei seis jier úteinsette mei in aktearkarriêre. Syn bekendste rollen wiene Spanky yn 'e film *The Little Rascals Save the Day*, Bobby Anderson yn 'e tillefyzjefilm *Adventures in Babysitting*, en Boyd Baxter yn 'e komeedzjesearje *[[Last Man Standing (Amerikaanske telefyzjesearje)|Last Man Standing]]*.

## Libben en karriêre
Jurgensmeyer waard yn 2004 berne yn Nashville, yn 'e Amerikaanske steat Tennessee. Syn âlden runden dêr in restaurant dêr't de gasten ûnder it iten nei live-toaniel sjen koene.

Yn 2010 makke Jurgensmeyer mei seis jier syn debút as akteur mei in gastroltsje yn 'e ôflevering *Lost and Found* fan 'e plysjesearje *CSI: Crime Scene Investigation*. Oare tillefyzjeprogramma's dêr't Jurgensmeyer gastrollen yn fertolke, wiene û.m. de sikehûsrige anneks soapsearje *Grey's Anatomy* (2011) en de komeedzjesearjes *Austin & Ally* (2012), *Hot in Cleveland* (2014), *Marry Me* (2014) en *Will and Grace* (2017). Fierders wurke er yn 2011 en 2012 as stimakteur mei oan trije ôfleverings fan 'e tekenfilmsearje *Special Agent Oso*.

Op it wite doek wie Jurgensmeyer foar it earst te sjen yn 'e film *Redemption Road*, út 2010. Letter spile er yn films as *Devil's Knot* (2013), *American Sniper* (2014), *Woodlawn* (2015) en *Ferdinand* (2017). Syn bekendste filmrol wie dy fan Spanky yn 'e komeedzjefilm *The Little Rascals Save the Day*. Jurgensmeyer spile fierders yn ferskate tillefyzjefilms, lykas *Bad Girls* (2012), *Changing Seasons* (2013), *Legends of the Hidden Temple* (2016) en de Disney Channel-film *Adventures in Babysitting* (2016). 

Jurgensmeyer hie weromkearende rollen yn 'e tillefyzjesearjes *Shimmer and Shine* (2016) en *Puppy Dog Pals* (2017). Syn earste fêste rol krige er as stimakteur yn 'e tekenfilmrige *Bubble Guppies*, dy't rûn fan 2013 oant en mei 2016. Yn 2018 krige er in fêste rol taparte yn seizoen 7 fan 'e populêre komeedzjesearje *[[Last Man Standing (Amerikaanske telefyzjesearje)|Last Man Standing]]*, as Boyd Baxter, de soan fan dochter Kristin Baxter (spile troch Amanda Fuller) en har Kanadeeske man Ryan Vogelson (Jordan Masterson). Dy rol waard yn seizoen 2 oant en mei 6 fertolke troch Flynn Morrison.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Jet Jurgensmeyer
*  Folsleine filmografy fan Jet Jurgensmeyer yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Awraham Soetendorp

**Awraham Shalom Soetendorp** (Amsterdam, 16 febrewaris 1943) is in Nederlânske  liberaal joadske rabbyn.

## Libben en wurk
Soetendorp waard yn Amsterdam berne as soan fan rabbyn Jacob Soetendorp. Hy siet syn earste libbensjierren ûnderdûkt by pleechâlden. Nei de oarloch waard er wer ferienige mei syn heit en mem en wenne fan 1948 oant 1953 yn Israel. Dêrnei gie de húshâlding werom nei Nederlân en stichte syn heit fannijs ferskate joadske gemeenten. Hy studearre oan ferskate skoallen, ûnder mear it Vossius Gymnasium yn Amsterdam, it *Leo Baeck College* yn Londen (progressyf opliedingsynstitút foar rabbinen) fan 1963 oant 1967 en it *Hebrew Union College Cincinnati* yn de Feriene Steaten.

Soetendorp wie fan 1968 ôf rabbyn fan de Liberaal Joadske Gemeente te De Haach. Yn 1970 stichte Soetendorp in Nederlânsk  solidariteitskommittee foar Joaden yn de Sovjetuny, dat er oan de delfal fan de Sovjetuny late.  
Dêrneist is Soetendorp presidint fan de Europeeske Regio fan de Wrâld Uny fan Progressyf Joadendom en fisefoarsitter fan it *Global Forum of Spiritual and Parliamentary Leaders*. Hy is oprjochter fan it *Fonds Hoop voor Kinderen*. Teffens is er lid fan it 'International Green Cross', it 'Earth Charter', 'Water for Life', en de kommissy foar *Millennium Development Goals*. Yn de beweging *One Voice* is er warber yn byinoarbringen fan fredesgroepen yn Palestina en Israel. Op 16 febrewaris 2008 naam er ôfskied as rabbyn fan de Liberaal Joadske Gemeente yn De Haach.

Op 6 oktober 2013 waard in dokumintêre fan filmmakker Heleen Minderaa oer Soetendorp by de Joadske Omrop útstjoerd. De titel wie *In dienst van de Vrede*. 

### Underskieding
Op 19 novimber 2019 ûnfong Soetendorp de Scopus Award fan de Hebriuwske Universiteit yn Jeruzalem foar it jierren efterelkoar krewearjen foar ynterreligieuze dialooch yn de wrâld. Soetendorp neamde de priis *een erkenning van wat in mij is: vrede en rechtvaardigheid*.

### Privee
Awraham Soetendorp is troud en hat twa dochters en seis bernsbern. Syn broer David Soetendorp is op 21 febrewaris 2009 ynstallearre as rabbyn fan de joadske gemeente Masorti yn de synagoge fan Weesp.

## Bibliografy
*Levenslessen van een rabbijn*. Tegearre mei Annemiek Leclaire. Balans, 2023. ISBN 9789463822787 (ebook) 9789463822411 (paperback)

## Keppeling om utens
* Jacob Soetendorp Institute for Human Values
Flynn Morrison

**Flynn Morrison** (Los Angeles, 17 maart 2005) is in Amerikaansk akteur. Hy waard benammen bekend mei syn rol yn 'e komeedzjesearje *[[Last Man Standing (Amerikaanske telefyzjesearje)|Last Man Standing]]*.

## Libben en karriêre
Morrison waard yn 2005 berne yn Los Angeles, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Dêr groeide er ek op. As jong bern wurke er mei oan ferskate reklamespotsjes foar op 'e tillefyzje. Yn 2012, doe't sân jier wie, hied er in gastrol as Malcolm Cutler yn 'e ôflevering *Single Fright Female* fan 'e tillefyzjesearje *Pretty Little Liars*. 

Datselde jiers krige Morrison in fêste rol yn 'e populêre komeedzjesearje *[[Last Man Standing (Amerikaanske telefyzjesearje)|Last Man Standing]]*. Hy spile yn dy rige Boyd Baxter, de pakesizzer fan haadrolspiler Mike Baxter (in rol fan Tim Allen), en de soan fan servearster Kristin Baxter (spile troch Amanda Fuller) en har Kanadeeske freon Ryan Vogelson (spile troch Jordan Masterson). Morrison wurke yn *Last Man Standing* fierders gear mei Nancy Travis, Molly Ephraim, Kaitlyn Dever, Héctor Elizondo en Christoph Sanders. Hy spile de rol fan Boyd Baxter fan seizoen 2 oant en mei 6; yn seizoen 7 waard deselde rol oernommen troch Jet Jurgensmeyer.

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Flynn Morrison yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)