open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tjaert fan Burmania

**Tjaert fan Burmania** († Ljouwert, 4 maart 1541) wie in telch út it laach Fan Burmania. Hy wie de soan fan Rienck Upckes fan Burmania en Eeck Tjaertsdr fan Burmania.
 
Tjaerdt Burmania ûndertekene op 9 july 1504 in akte (reversaalbrief), ek foar syn broer Wopke. Op 5 jannewaris 1505 stie hy as *Tyaerdt Bourmanya* op de list fan eallju út Ljouwerteradiel. Hy wenne op it Burmaniahûs yn Ljouwert en wie riedshear by it Hof fan Fryslân. Tjaert hie in soad besittings yn Ljouwert en Goutum. Yn 1515 wurdt hy by de hearskippen dy't Karel V huldigje neamd as *Heer Tyaerd Burmania* en as Tiaerdt Burmania. Yn 1517 moast hy him as drost fan Dokkum oerjaan oan de Geldersken en waard hy drost-ôf. Yn 1517 ruile er stikken grûn mei it Ljouwerter Sint Anthony Gasthûs. Yn 1538 die er saken foar syn frou Graets oangeande lân yn Feinsum. By testamint fermakke er it Burmaniahûs by Aldehou oan syn soan Rienck.
 
Tjaert wie troud mei Tjets Keimpes fan Unia, dochter fan Keimpe Feyckes fan Unia en Frouck fan Amama. Tjets wie yn 1486 earder troud mei Watze fan Roorda, soan fan Johan fan Roorda en Rints Juwsdr fan Juwinga, ek Jongema.
## Bern
Tjaert en Tjets krigen fjouwer bern:
* Rienck fan Burmania († St Quentin, 1558), yn 1527 neamd as *Reinerus Bormania* studint yn Leuven, ek neamd as *Reinold fan Burmania*. Dizze Rienck wie ridder en drost fan Coevorden, Drinte en Twinte. Hy wie troud mei Elisabeth Willemsdr fan Brakel, dy't fan Utert kaam.
* Joost fan Burmania
* Keimpe fan Burmania († 1526 ?), mooglik as *Carolus de Burmania* yn 1523 studint yn Bologna.
* Watze fan Burmania

Tjaert wertroude yn 1534 mei Graets fan Cammingha (1485-1557), dochter fan Pieter fan Cammingha en Fouwel fan Eminga. Ut dit houlik kamen gjin bern. Wol late it sûnt 1536 ta rjochtsaken. Ein oktober 1636 prosedearre Graets as easker foar harsels en har bern. Twa jier letter prosedearre Anna Broersma tsjin Graets. Yn 1537 prosedearre Graets tsjin har bruorren Sicke, Wytze en Haye oangeande goed dy't neilitten wie troch har heit Pieter. Yn 1540 hie se yn Hallum besittings, dy't yn 1511 eigendom wiene fan har earste man Wilcke Holdinga. En yn 1555/1557 prosedearre Graets tsjin har styfsoan Rienck oer de erfenis fan Tjaert.
 
Graets wie widdo fan Wilcke fan Holdinga, ferstoarn yn 1522, soan fan Botte fan Holdinga en Luypck Sjoerdsdr fan Bolta.
Oepke fan Burmania

* Oepke fan Burmania (1538-1615) ek: Upcke fan Burmania, histoarikus
* Oepke fan Burmania (1629-1673), ek: Upcke fan Burmania, grytman fan Wûnseradiel
Oepke fan Burmania (1629-1673)

**Oepke fan Burmania**, meast **Upcke van Burmania** (± 1629 - † 18 juny 1673) wie in neisiet út it laach Fan Burmania. Hy wie in soan fan Sybrant fan Burmania de jongere en Wick fan Ockinga.
 
Oepke liet him op 10 oktober 1649 as studint ynskriuwe yn Frjentsjer. Hy troude mei Catharina fan Cammingha (septimber 1646 - maart 1668), in dochter fan Taecke fan Cammingha en Luts Sirtema fan Groustins. Fan 1664 oant 1673 wie hy grytman fan Wûnseradiel.

Se krigen trije bern:
* Luts van Burmania (1665 -1690). Luts troude op 7 augustus 1686 mei Skelte fan Heemstra, kolonel yn it leger en eigner fan Heemstrastate yn Oentsjerk. Skelte troude yn 1694 mei Catharina Johansdr fan Scheltinga (1663-1724). 
* Sybrant fan Burmania,  ± 1666, jong ferstoarnen
* Taecke Sybrant fan Burmania (Wûns, 29 desimber 1667 - Dronryp, 1730). Taecke troude mei Diliana Forster.
FC Emmen

**FC Emmen** is in Nederlânske fuotbalferiening út Emmen, dy't op 21 augustus 1925 oprjochte waard. It is de iennige profesjonele fuotbalferiening yn de provinsje Drinte. De klup spilet sûnt 1985 proffuotbal en spile sûnt dy tiid 33 seizoenen op rige yn de Earste difyzje.  Yn it seizoen 2017/18 promovearre de klup foar it earst kear nei de Earedifyzje . 

It tradisjonele kluptenu fan Emmen bestiet út in read shirt mei in fertikale brede wite bân yn 'e midden, wite broek en wite sokken mei reade stripen. Thúswedstriden wurde spile yn it stadion De Oude Meerdijk. 

## Skiednis
De klup waard oprjochte op 21 augustus 1925 troch Ginus Groothuis en William Swallow,  ûnder de namme *Noordbarge Emmen Combinatie* *(NEC).* De reden wie it ferdwinen fan alle trije lokale fuotbalferienings, in pear moanne earder. In jier nei de oprjochting gie de klup fierder ûnder de namme VV Emmen. Yn 1926 waard it Drentse Voetbalbond (dy't letter diel fan it KNVB waard) oprjochte. De Noordbarge Emmen Combinatie wie dêr ien fan 'e inisjatyfnimmers fan. De amateurklup wûn oant 1988 ferskate titels. It hichtepunt wie it winnen fan it lanlik kampioenskip fan de sneinsamateurs.

### It betelle fuotbal yn

Yn 1955, in jier nei de ynfiering fan it betlle fuotbal, hie Emmen al de gelegenheid by de profs te kommen. By in gearkomste fan leden waard lykwols besletten dat net te dwaan. Nei't SC Drente yn 1971 út it betelle fuotbal wei sanearre waard, bleau der ferlet fan betelle fuotbal yn Drinte. Yn 1985 besleat Emmen, om de stap nei de Earste divyzje te meitsjen. 

De earste trije jier bleau Emmen in feriening, mar yn 1988 waard in skieding makke tusken amateur- en profesjoneel fuotbal, wêrnei't it earste team fan VV Emmen yn de fjirde klasse yndield waard.  De profesjonele klup hjitte fan dat momint ôf *Stichting Betaald Voetbal Emmen*. Yn maaie 2005 waard de namme feroare yn *FC Emmen*.

### Stabiliteit

Yn de Earste Difyzje ûntwikkele Emmen him nei inkele jierren ta in sportyf stabile ploech, dy't de neikompetysje geregeld helle. Yn it fyfde seizoen slagge dat foar it earst en Emmen kaam direkt tichteby promoasje. Yn de finale tsjin SC Hearrenfean en dêrnei yn de werkânsing tsjin NEC ferlear Emmen lykwols. 

Sûnt Emmen it betelle fuotbal yn gie, drige ferskate kearen in fallisemint. Yn 1987, 1992, 2005 en 2012 wie it spannend, mar Emmen oerlibbe altyd. 

### Promoasje nei de Earedifyzje

Yn 2017/18 promovearre Emmen foar it earst nei de Earedifyzje. Yn de play-offs wûn Emmen earst fan NEC en dêrnei yn de finale fan Sparta Rotterdam.  It is foar it earst dat in klup út Drinte yn de Earedifyzje spilet. 

Emmen wûn syn debútwedstriid yn de Earedifyzje. Op besite by ADO De Haach wûnen se mei 1-2. Glenn Bijl makke de earste goal foar FC Emmen yn de Earedifyzje. 

## Keppelingen om utens

* Offisjele webside FC Emmen 
* Supportersferiening Rood-Wit 
* Red White Tigers Kidsclub
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 2016

It basketbaltoernoai op **[[Olympyske Simmerspullen 2016]]** fan de **XXXIe Olympiade** waarden fan 6 augustus oant en mei 21 augustus 2016 hâlden yn Rio de Janeiro, de haadstêd fan Brazylje. Rio de Janeiro is de earste stêd yn Súd-Amearika dy't de Spullen organisearje mocht. It basketbal waard hâlden yn de *Carioca Arena 1* (manlju) en de *Youth Arena* (froulju). It wie foar it earst dat de toernoaien foar manlju en froulju yn aparte stadions wiene.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Kwartfinalen

### Heale finalen

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

### Kwartfinalen

### Heale finalen

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Ferleagening fan Petrus

De **ferleagening fan Petrus** of it **ûntkennen fan Petrus** is in ferhaal yn it Nije Testamint dat yn alle fjouwer kanonike evangeeljes (Mattéus, Markus, Lukas en Jehannes) op ferskillende wize ferteld wurdt. De ferleagening fan Petrus wurdt gauris yn de kristlike keunst ferbylde en is in wichtich tema yn de kristlike teology. 

## It foarfal
Under it Lêste Nachtmiel, it peaskemiel dat Jezus mei syn tolve dissipels hold op de jûn dat er ferret waard troch Judas Iskariot (ien fan syn dissipels), fertelde Jezus syn dissipels wat him de folgjende dagen te wachtsjen stie. Petrus ferklearre dat er him nea fan Jezus ôfkeare soe. Doe sei Jezus dat er him trije kear ferleagenje sil ear't de hoanne kraaid. Dat wol dus sizze dat Petrus trije kear ûntkenne soe dat er Jezus koe. Petrus andere dêrop dat er ree wie mei him te stjerren.
Nei't Jezus arrestearre waard, folge Petrus him doe't er nei it hûs fan hegepreester Kajafas brocht waard. Wylst Jezus binnen ûnderfrege waard troch de Sanhedrin, wie Petrus op it binnenplak foar it hûs. Der wie in mannichte fan minsken, dy't harren dêr sammelen, en guon koenen Petrus werom. Hja beskuldigen him in folgling fan Jezus te wêzen. Ut noed om sels ek oppakt te wurden, nettsjinsteande er earder sein hie ree te wêzen en stjer mei him, ûntkende Petrus dat er in folgling wie en dat er him alhiel net koe. Doe hearde er de hoanne kraaien en kaam it him te binnen dat Jezus him earder foarsein hie. Dêrnei krige er spyt en moast gûle; de saneamde **Ynkear fan Petrus**.
Augustinus Georg Lycklama à Nijeholt (1794-1828)

**Augustinus Georg Lycklama à Nijeholt** (Ljouwert, 8 septimber 1794 - Amsterdam, 29 oktober 1828) wie in Nederlânske politikus.

Lycklama à Nijeholt, lid fan de famylje Lycklama à Nijeholt, wie in soan fan Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1766-1844) en Elisabeth Helena thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1767-1803). Hy troude yn 1822 mei Hillegonda Wyndels (1800-1852).

Lycklama à Nijeholt studearre rjochten en waard abbekaat en prokureur op It Hearrenfean. Hy waard keazen as lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân (1815-1828) en wie fan 1816 ôf grytman fan Utingeradiel. Hy wenne yn Aldeboarn en ferstoar yn 1828 op 34-jierrige leeftyd yn Amsterdam. As grytman waard hy opfolge troch syn broer Wilco Holdinga Lycklama à Nijeholt.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1766-1844)

**Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt** (Ljouwert, 4 oktober 1766 – dêre, 20 febrewaris 1844) wie in Nederlânske politikus.

## Laach
Lycklama à Nijeholt, lid fan de famylje Lycklama à Nijeholt, wie in soan fan Augustinus Lycklama à Nijeholt (1742-1789), grytman fan Utingeradiel, en Susanna thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1736-1799). Hy troude mei Elisabeth Helena thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1767-1803) en nei har ferstjerren mei Francina Johanna Blomkolk (1783-1842). Ut it earste houlik kamen sân bern, út it twadde seis. Syn soannen Augustinus Georg (1794-1828), Wilco Holdinga (1801-1872), George Wolfgang Franciscus (1808-1875) en Jan Anne Lycklama à Nijeholt (1809-1891) beklaaiden ferskate poitike funksjes.

Lycklama à Nijeholt wenne op de Andringastate yn Aldeboarn. Hy waard mei yngong fan 20 desimber 1817 ferheft yn de Nederlânske adel, mei it predikaat jonkhear.

## Amten
Lycklama à Nijeholt studearre fan 1782 ôf oan de Frjentsjerter Akadeemje, mar makke syn stúdzje net ôf. Hy waard grytman fan Eaststellingwerf (1788-1790) en folmacht yn de Steaten fan Fryslân (1789-1795). Hy folge syn ferstoarne heit op as grytman fan Utingeradiel (1790-1795). Nei de ynfal fan de Frânsken, waarden yn 1795 de grytmannen út harren amt setten.

Hy waard yn 1802 lid fan it departemintaal bestjoer fan Fryslân, drost fan Utingeradiel en Haskerlân (1806-1807). Hy wie kertierdrost (1807-1811) en sous-prefect (1811-1814) yn it arrondissemint It Hearrenfean. Hy waard beneamd ta lid fan de Gearkomst fan Pommeranten (1814) en wie dêrnei lid fan de Steaten-Generaal fan de Nederlannen (1814-1815) en lid van de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal (1815-1831). Boppedat lid (1825-1833) en foarsitter (1833-1844) fan de Ridderskip fan Fryslân. Fan 20 oktober 1835 oant syn ferstjerren wie hy dêrneist lid fan de Earste Keamer fan de Steaten-Generaal.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
* List fan grytmannen fan Eaststellingwerf
Regnerus Lycklama à Nijeholt (1703-1756)

**Regnerus (Reinder) Lycklama à Nijeholt** (Beetstersweach, 1 jannewaris 1703 - Ljouwert, 19 maart 1756) wie in grytman. Regnerus wie de soan fan Augustinus (Auke) Lycklama a Nijeholt (1670-1744) en Detsje fan Andringa.

## Militêr
Op 3 maaie 1709 waard hy skriuwer yn de kompanjy fan Saksen-Eisenach. Neidat hy op 7 jannewaris 1722 faandrich yn de kompanjy fan Du Moulin wurden wie waard hy yn 1725 kaptein. Fan 12 desimber 1735 ôf waard hy ritmaster yn it rezjimint Nassau-Fryslân.

## Politikus
Op 3 jannewris 1741 waard hy oansteld as grytman fan Lemsterlân. Hy ferruile dy gritenij op 12 janewaris mei Utingeradiel. Yn 1748 wie hy lid fan de Steaten. Hy stoar, net-troud, op 19 maart 1756 yn Ljouwert en waard begroeven yn de tsjerke fan Aldeboarn.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
* List fan grytmannen fan Lemsterlân
Tinco Lycklama à Nijeholt (1696-1762)

**Tinco Lycklama à Nijeholt** (Ald Beets, 14 oktober 1696 - Ljouwert, 22 maart 1762) wie in Fryske grytman út it laach Lycklama à Nijeholt. 

Tinco wie in soan fan  Augustinus Lycklama à Nijeholt en fan Detsje fan Andringa. Hy waard begroeven yn de Westertsjerke yn Ljouwert. 

Hy waard earst siktaris fan Opsterlân en yn 1725 ried yn it Hof fan Fryslân. Dêrnei waard er rintmaster fan it kertier fan Kempenland yn de Meijerij fan 's Hertogenbosch. Yn 1757 folge er syn broer Rein op as grytman fan Utingeradiel. 

Hy boaske op 26 april 1726 mei Martha Kinnema fan Scheltinga (1702-1778), dochter fan Martinus, grytman fan Skoatterlân en Lemsterlân] en fan Amelia fan Coehoorn.Se krigen trije bern: Amelia Wiskia (1733), Martinus (1737) en Augustinus (1742).

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Tinco fan Andringa

**Tinco fan Andringa** (± 1582 - 14 febrewaris 1619) wie in grytman út it laach Fan Andringa. Hy wie de soan fan Jelle fan Andringa en Eet Oenesdr fan Reynalda. Syn heit Jelle fan Andringa wie fan 1601-1612 grytman fan Utingeradiel.
 
Tinco waard mooglik as Thomas Andringa op 13 maaie 1597 ynskreaun as studint yn Frjentsjer. Fan 1611 oant 1613 wie hy kommitearre fan de Admiraliteit te Amsterdam foar Sânwâlden. Dêrnei waard hy foar Fryslân oant 1615 kommitearre foar de Generaliteitsrekkenkeamer en dêrnei kommitearre by de Fryske Rekkenkeamer foar Sânwâlden. 

Op 12 jannewaris 1613 waard hy grytman fan Utingeradiel en bleau dat oant syn ferstjerren yn 1619. Syn heit Jelle hie fan 1601-1612 ek grytman fan Utingeradiel west. Tinco waard yn 1619 as grytman opfolge troch Tiberius fan Oenema.
Tinco troude yn 1606 mei Sytske Bennes Sjoerda ( ± 1584 – Beetstersweach, 1 desimber 1662). Hja wie in dochter fan Benne Sickes Sjoerda en Jent Rinsesdr Ytsma. Se waard begroeven yn Aldeboarn.
 
Op 21 april skonk hja as widdo fan Tinco in jûnsmielbeker en trije sulveren skalen oan de tsjerke fan Gytsjerk.
 
## Neiteam
Ut dit houlik kamen: 
* Antsje fan Andringa (Aldeboarn, ± 1606 – Beetstersweach, 6 juny 1685). Hja troude op 29 febrewaris 1624 yn Aldeboarn mei Saecke Teyens (1601-1650), siktaris fan Opsterlân. 
* Regnerus (Rein) fan Andringa (Aldeboarn, ± 1606)
* Idtje fan Andringa (Aldeboarn, 1607/1608 – 23 jannewaris 1677). Idtsje troude mei Hartesius Jepema (De Jouwer, ± 1611 – 24 maart 1666), earst siktaris fan de rekkenkeamer en fan 1645 oant 1666 riedshear by it Hof fan Fryslân.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Krusing (tsjerke)

Mei in **krusing** (yn 't Nederlânsk ek *viering*) wurdt yn in tsjerke de romte oantsjut dêr't it haadskip en it dwerskip inoar moetsje. Sa'n **krusing** wurdt ek wol **yntertransept** neamd.  

De krusing soarget yn tsjerken mei in krúsfoarmige plattegrûn foar in romte tusken it eastlike koer en it westlike skip en de noardlike en súdlike earm fan it dwersskip. In krusing, At it haad- en dwersskip like breed en heech binne wurdt sprutsen fan in echte krusing. Der ûnstiet sa in fjouwerhoekige romte.  

Boppe de krusing stiet fakentiden in tuorke foar it angelusklokje. Yn de barokke tiid krige in krústsjerke boppe de krusing fakentiden in koepel. 

De tredde tsjerke fan de abdij fan Cluny (1088) hie twa dwersskippen en sadwaande ek twa krusings. Dat type plattegrûn waard letter yn Ingelân tige populêr.

## Keppeling om utens
Tinco Lycklama à Nijeholt

* Tinco Lycklama à Nijeholt (1696-1762), grytman
* Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1766-1844), grytman
* Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1837-1900), aventuerier, oriïntalist
Arundel Castle

**Arundel Castle** is in grut kastiel oan de rivier Arun yn it Ingelske plak Arundel yn it greefskip West Susseks. It kastiel is ien fan de bêst bewarre midsiuwske kastielen en ien fan de meast ymposante boargen fan Grut-Brittanje. 

## It kastiel

De âldste dielen fan it kastiel binne de kearn, in opsmiten heuvel mei it oarspronklike kastiel út 1068 dêr't de eallju wennen, en it poartehûs út 1070. 

Yn de Ingelske Boargerkriich (1642-1645) waard it kastiel twaris belegere. De earste kear troch de royalisten, dy't it kastiel iennamen en de twadde kear troch Cromwell's troepen ûnder lieding fan William Waller. De skea dy't it kastiel ûndergien hie waard pas fanôf 1718 wer yn oarder makke. 

It hjoeddeiske oansjen is benammen it risseltaat fan in yn 1900 foltôge restauraasje yn opdracht fan Henry, de 15e hartoch fan Norfolk.

## Eigeners
It slot waard yn de 11e iuw yn de tiid fan de Edward de Belider as in typyske fêsting mei kantelen en ophelbrêgen boud foar Roger II de Montgomery, dy't by de graasje fan Willem de Oermasterer de earste greve fan it *earldom* fan Arundel waard. Roger wie in neef fan Willem en wylst Willem yn Ingelân wie bleau Roger yn Normandje om dêr de rêst te bewarjen. Willem beleanne him foar syn trou mei in soad grûn yn Ingelân, dêrûnder ek dielen fan Susseks. Nei de dea fan Roger gyng ûnder Hindrik I it kastiel wer oer yn hannen fan de Kroan. 

Nei it ferstjerren fan Hindrik I krige syn twadde frou Adeliza of Louvain it kastiel mei de dêrby hearrende grûn yn har besit. Hja troude trije jier letter mei Willem d'Albini II, dy't de grêft mei in stiennen kaai liet fersterkje. Nei't de manlike line yn 1243 útstoar, kamen it kastiel en de titel troch houlik mei Isabel d'Aubigny yn hannen fan John FitzAlan. Oant 1580 bleau it ûnûnderbrutsen yn it besit fan it Hûs FitzAlan. 

Troch it houlik mei de dochter fan de 19e earl fan it Hûs FitzAlan kaam it kastiel yn hannen fan Thomas Howard, 4de hartoch fan Norfolk. Thomas Howard wie protestantsk grutbrocht, mar troude katolike froulju en liet syn bern ek katolyk grutbringe. Keninginne Elizabeth I liet Thomas Howard finzen sette fanwegen syn plannen om mei Mary Stuart te trouwen, keninginne fan de Skotten. De yntriges tsjin de keninginne waarden Thomas Howard lang om let needlottich en yn 1572 waard er eksekutearre. Syn soan Philip Howard soe letter fertocht wurde fan ferried troch belutsenens by it Trockmorton-komplot. Ingelske katoliken wiene fan doel Elizabeth te deadzjen om se te ferfangen troch Mary Stuart. Hy besocht út te piken nei it bûtenlân, mar waard ferred en arrestearre doe't it skip al de haven fan Littlehampton útfearn wie. Hy ferstoar yn de Tower fan Londen en waard yn 1972 troch paus Paulus VI as martler hillich ferlearre. De Kroan liet beslach lizze op de besittings fan it katolike Hûs Howard, mar de erfgenamen krigen de besittings letter werom. Sûnt bleau it kastiel yn besit fan de famylje Howard, dy't dêr oant de dei fan hjoed noch jimmeroan wennet.
Ofke Grijph

**Ofke Grijph** (ek: *Onopherus Grijph* († Hardenberg, 1580) wie grytman fan Utingeradiel fan 1575-1578. 

Ofke Grijph wie de âldste soan fan Andrys Grijph dy't fan 1570 ôf grytman fan Utingeradiel west hie. Andrys waard op 20 april 1574 troch Caspar de Robles 1574 ta substitút-grytman oanwiisd yn de tiid dat syn heit finzen siet. Ofke waard yn 1580 foar it rjocht dage om syn flecht út te lizzen mar hy ferskynde net. Hy sneuvele datselde jier yn de Slach op de Hardenbergerheide. Hy waard mei de oare slachtoffers begroeven by de tsjerke fan Hardenberg. Yn 1578 waard hy as grytman opfolge troch Feijcke Tetmans. Ofke wie troud mei Jets Pitersdochter. Harren soan Erasmus ferstoar foar syn mem. Ofke Grijph wenne nei alle gedachten yn Aldeboarn. 

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Jorrit fan Andringa

**Jorrit fan Andringa** wie grytman fan Utingeradiel yn 1545. Hy wie mooglik in broer fan grytman Tjaard fan Andringa. Yn dat gefal soe hy trije bern hân hawwe. Yn 1546 waard hy as grytman opfolge troch Gabbe fan Andringa.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Pieter de Valck

**Pieter Jacobs de Valck** (Ljouwert, 1584 - dêre, 1625) wie in Frysk keunstskilder yn de Gouden Iuw.

## Biografy
De Valck waard berne yn Ljouwert en kaam dêr ek te ferstjerren. Neffens Houbraken wie er in soan fan in sulversmid en learde er it skilderjen fan Abraham Bloemaert (wol Johannes Hilarides fan Boalsert hawwe). Hy makke in stúdzjereis nei Italië sa't in soad keunstners doedestiids diene en nei't er weromkaam wie waard er in respektearre skilder oan it hof yn Ljouwert. Hy hie twa soannen dy't er ek it skilderjen learde en dy't ek nei Italië reizgen. Sy waarden lykwols yn Genua finzen naam en ferkocht as slaven op kust fan Barbarije (Noard-Afrika), om nea werom te kommen. Jacob de Valck gie fierder as hofskilder yn Ljouwert en waard bekend fan syn portretten, lânskippen en histoaryske allegoryen.
 
In oerpakesizzer fan him, Antje Ieppes fan Snits, hie in selsportret fan him. Sy makke in kopy en Houbraken makke dêr in gravuere fan.

Neffens de RKD wie er in portretskilder dy't yn Italië arbeide.
Tjaard Andringa

**Tjaard Jorrits Andringa**, (ek: *Tyard/Thiar/Tjaert*), waard yn 1453 neamd as grytman fan Utingeradiel. Yn 1447 is hy eigenierde boer yn Akkrum. Mei syn broer Yorard wie hy de stifter fan in prebende, it Andringa-lien, dêrby waard it lân fan de Andringastate ôfsplitst. Hy hie twa bern, Feycke Andringa en Ath Andringa. Thiard ferstoar foar 1476.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Durk Frearks

**Durk Frearks** († 1543?) wie in Fryske grytman. 

Durk Frearks (ek: *Dirck Freericxs*) wie fan 7 febrewaris 1517 oant 1541 grytman fan Idaarderadiel en oant 1540 ek fan Utingeradiel. Durk wenne earst yn Warten, mar letter op Oetsmastate yn Grou. Yn 1543 waard syn soan Feycko Durks grytman fan Idaarderadiel en folge syn heit op as eigener fan de state. 

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
* List fan grytmannen fan Idaarderadiel
Normanton (Rutland)

**Normanton** is in doarp oan de eastlike kust fan de opslachmar Rutland Water yn it greefskip Rutland yn de East Midlands fan Ingelân. It ynwennertal is minder as 100.

Normanton Hall wie de sit fan de greven fan Ancaster. Yn de eardere stâlen fan it lângoed is no it Normanton Park-hotel ûnderbrocht. Yn de 18e iuw waard it doarp romme om in park oan te lizzen foar de bewenners fan it lângoed. De ynwenners ferhûzen foaral nei Empingham.

Yn de jierren 1970 kaam it gebiet ûnder wetter te stean troch de foarming fan de opslachmar Rutland Water.

## Sint-Mattéustsjerke
De *St Matthew's Church* is in klassistysk monumint. De toer en de westlike portiko waarden tusken 1826 en 1826 boud troch Thomas Cundy Jr. en is basearre op it ûntwerp fan de St John's, Smith Square yn Westminster, wylst it tsjerkeskip en de apsis yn 1911 boud waarden troch J.B. Gridley út Londen. 

De tsjerke waard ea boud as in priveekapel foar de bewenners fan it lângoed Normanton. Yn 1970 waard de tsjerke bûten gebrûk steld. It gebou soe foar de oanlis fan de opslachmar ôfbrutsen wurden om't de flier ûnder it wetternivo kaam te lizzen, mar de plannen feroarsaken grutte opskuor ûnder de befolking. De lilkens liede ta in feroaring fan de plannen en yn stee fan sloop waard der om de tsjerke oant de hichte fan krekt ûnder de ramen in betonnen ommanteling mei in daam fan pún en stien oanlein. 

Yn de eardere tsjerke waard in museum fêstige oer de skiednis fan Rutland Water, dat no yn it besikerssintrum ûnderbrocht is. Tsjintwurdich is de tsjerke in troutsjerkje en wurde der konserten holden.
East-Midlannen

It **East-Midlannen** (Ingelsk: *East Midlands*) is ien fan de njoggen offisjele bestjoerlike kriten (regio's) fan Ingelân, en is as sadanich oprjochte yn 1994. Yn 'e East-Midlannen wenje likernôch 4,6 miljoen ynwenners (2014). 

## Sjoch ek
* Greefskippen fan Ingelân
* Regio's fan Ingelân
## Keppeling om utens
Offisjele side
John Preston Neale

**John Preston Neale** (1780 – Tattingstone, 14 novimber 1847) wie in Ingelsk arsjitektuer- en lânskipstekener. Hy tekene meast, mar út en troch makke er ek akwarellen en oaljeferveskilderijen. Syn tekeniningen waarden geregeldwei gravueres fan makke. In haadwurk fan him, de *Views of the seats, Mansions, Castles, etc. of Noblemen and Gentlemen in England, Wales, Scotland and Ireland*, waard yn seis dielen publisearre tusken 1819 en 1823.

## Biografy
Neale syn earste wurken wiene tekeningen fan ynsekten. Doe't er yn de maitiid fan 1796 wer in kear socht nei eksimplaren yn Hornsey Wood, moete er de akwarelist en astrolooch John Varley. Tegearre betochten se in projekt mei de titel *The Picturesque Cabinet of Nature*, dêr't Varley de lânskipstekeningen foar meitsje soe en Neale de etsen en it ynkleurjen fan de platen foar syn rekkening nimme soe. Nûmer 1 waard publisearre op 1 septimber 1796, mar mear ferskynden der net. 

Neale wie ynearsten klerk yn in *General Post Office*, mar wijde him letter oan de keunst. Neale stoar yn Tattingstone, ûnder Ipswich, yn de âldens fan 67 jier.

## Wurk

Yn 1797 eksposearre Neale twa tekeningen fan ynsekten by de Royal Academy en oaren yn 1799, 1801, en 1803. Yn 1804 stjoerde er in tekening fan it dûanegebou fan Dover nei de Royal Academy en ek letter, oant 1844, gie er troch mei it útstallen fan topografyske tekeningen en lânskippen. Hy levere bydragen oan de eksposysjes fan de *Society of Painters in Oil and Water Colours* yn 1817 en 1818, en út en troch oan dy fan it British Institution en de Society of British Artists.

Guon fan syn wurken wiene yn oaljeferve makke, mar hy waard mear bekend mei syn ynkleure arsjitektuertekeningen. Yn 1816 sette er útein mei de publikaasje fan de *History and Antiquities of the [[Westminster Abbey|Abdijtsjerke fan St Peter]], Westminster* dy't er yn 1823 klear hie. De tekst fan dat wurk wie fan de hân fan Edward Wedlake Brayley. Dêrnei begûn er, yn 1818, oan *Views of the Seats of Noblemen and Gentlemen in England, Wales, Scotland, and Ireland*, dêr't de earste seis dielen fan yn 1824 ree wienen. De twadde rige fan fiif dielen waard publisearre tusken 1824 en 1829; it hiele wurk befette 732 platen.

Yn 1824–1825 sette Neal út ein, yn 'e mande mei de graveur John Le Keux, mei it publisearjen fan *Views of the most interesting Collegiate and Parochial Churches in Great Britain*, mar stoppe dêrmei nei de útjefte fan it twadde diel. Fierders publisearre er noch *Six Views of Blenheim, Oxfordshire* (1823), *Graphical Illustrations of [[Fonthill Abbey]]* (1824) en *An Account of the Deep-Dene in Surrey, the seat of Thomas Hope, Esq.* (1826). Tal fan oare wurken hat er ek yllustrearre.

## Galery

File:Bala Lake, north Wales.jpeg|De mar Bala (*Llyn Tegid*), Noard-Wales
File:Neale(1818) p3.304 - Normanton Park, Rutlandshire.jpg|*Normanton Park*, Normanton (Rutland)
File:Debden Hall Neale.jpg|Debden Hall
Uteka Bauwenga

**Uteka Bauwenga** wie yn 1425 grytman *to Wobbengabreggha*. 

Bauwenga hie dat amt ek noch yn 1427. Uteka wurdt yn 1425 neamd yn 'eene ferdban' ferliend oan Hijle Rijirdusma op de besittings fan Sminia yn Burstum by Akkrum. Meirjochters fan Bauwenga wiene Wijbe Jelkama, Feijke Ferkisma en Reijner Bobingha. Yn die tiid bestie it lettere Utingeradiel grif út meardere gritenijen mei meardere grytmannen. Nei alle gedachten bestie *Wobbynghabreggha* út Terkaple en Eagmaryp.
## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Tsjepke fan Oenema

**Tsjepke Oenes Oenema** (Easterein, 1410 - Terkaple, maaie 1485) wie fan 1466 ôf grytman fan Utingeradiel. 

Tsjepke wie de soan fan Oene Keimpes Donia (berne yn 1370) en Hylck Keympesdr. (berne yn 1375). Tsjepke troude yn 1435 mei Rink Ulkesdr. Douma (ek: *Douwama*), berne yn 1416 yn Langwar, en krige mei har twa bern, Douwe (± 1450-1488) en Ulcke. De grêfstien fan Tsjepke waard yn 2016 weromfûn by de restauraasje fan de tsjerke fan Terkaple. De ynskripsje *M CCCC en LXXXV do staerf Tyepka Onama op may dey. Biddet foer die syel en Pater noster* is de op ien nei âldste grêfynskripsje mei Aldfryske wurden. 

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Utingeradiel
Noardwest-Ingelân

**Noardwest-Ingelân** (Ingelsk: *North West England*) is ien fan de njoggen offisjele bestjoerlike kriten (regio's) fan Ingelân, en is as sadanich oprjochte yn 1994. Yn Noardwest-Ingelân wenje likernôch 7 miljoen ynwenners (2011). Fan de njoggen regio's hat Noardwest-Ingelân op twa nei de measte ynwenners. 

By Noardwest-Ingelân hearre de folgjende greefskippen en stedske greefskippen:

* Kumbria
* Grut-Manchester
* Lancashire
* Merseyside

Dêrnjonken lizze yn it gebiet fan de krige de folgjende *[[Unitary authority|Unitary Authorities]]* (selsstannige stedsgemeenten):

* Blackburn with Darwen
* Blackpool
* Cheshire East
* Cheshire West and Chester
* Halton
* Warrington

## Sjoch ek
* Greefskippen fan Ingelân
* Regio's fan Ingelân
Julius Burmania van Andringa de Kempenaer

Jhr. **Julius Burmania van Andringa de Kempenaer** (Arnhim, 30 jannewaris 1813 - Ljouwert, 13 maart 1887) wie fan 1840 oant 1847 grytman fan Doanjewerstâl.

Julius Burmania van Andringa de Kempenaer wie de jongste soan fan Regnerus Livius van Andringa de Kempenaer (De Bosk, 24 maart 1752 - Arnhim, 3 desimber 1813) en Tjallinga Aurelia Wilhelmina Camstra thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1775-1857). 

Van Andringa de Kempenaer folge ûnderwiis yn Frjentsjer en studearre neitiid rjochten oan 'e Ryksuniversiteit Leien. 

Op 4 april 1837 troude hy mei Aletta Catharina Alberta van Ekenstein (Ljouwert, 13 oktober 1814 - dêre, 25 maart 1875), dochter fan Willem Alberda van Ekenstein en Catharina de Wendt.
Ut dit houlik kamen:
* Tjallinga Aurelia Wilhelmina Camstra van Andringa de Kempenaer (Ljouwert, 5 febrewaris 1838 - De Haach, 7 maart 1908) 
* Willem van Andringa de Kempenaer (Ljouwert, 23 novimber 1839 - Aldwâld (Kollumerlân), 24 juny 1910)
* Regnerus Livius van Andringa de Kempenaer (1841-1866), (Langwar, 19 augustus 1841 - Ljouwert, 30 july 1866)
* Catharina van Andringa de Kempenaer (Ljouwert, 15 febrewaris 1843 - Den Haag, 20 novimber 1918)
* Daniël Wilco van Andringa de Kempenaer (Ljouwert, 24 febrewaris 1842 - Zutphen 11 septimber 1915)
* Quirius Catharinus Julius van Andringa de Kempenear (Ljouwert, 10 oktober 1850 - Den Haag, 24 juny 1888)

Julius liet oan syn bern in boel nei mei in wearde fan f 1.127.823 na. Dêrby siet ek de helte fan de neilittenskip dy't hy fan syn net-troude broer broer Wilco urven hie. Dêrby siet in soad ûnreplik guod dat eartiids besit west hie fan harren heit Regnerus Livius.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Súdwest-Ingelân

**Súdwest-Ingelân** (Ingelsk: *South West England*) is ien fan de njoggen regio's fan Ingelân en leit yn it súdwesten fan it Feriene Keninkryk. Neffens oerflak is it de grutste regio fan Ingelân.

De regio beslacht foar in grut part de ûnder it eardere *West Country* gearfoege greefskippen en in soad fan it âlde keninkryk Wesseks. De grutste stêd fan de regio is Bristol, oare stedssintra binne Plymouth, Swindon, Gloucester, Cheltenham, Exeter, Bath, Torbay en Dorset. Der binne acht stêden: Salisbury, Bath, Wells, Bristol, Gloucester, Exeter, Plymouth en Truro. 

De twa nasjonale parken Dartmoor and Exmoor lizze folslein yn de regio en der binne fjouwer lokaasjes fan it Wrâlderfgoed, wêrûnder  Stonehenge en de Jurassic Coast. De regio stiet bekend om syn rike tradysjes. Cornwall hat in eigen taal.

## Bestjoersyndieling
Ta de regio hearre de folgjende counties en unitary authorities:

## Sjoch ek
* Greefskippen fan Ingelân
* Regio's fan Ingelân

## Keppeling om utens
Side regio
Yorkshire en de Humber

**Yorkshire en de Humber** (Ingelsk: *Yorkshire and The Humber*) is ien fan de njoggen kriten (regio's) fan Ingelân. It gebiet komt foar in grut part oer mei it tradisjonele greefskip Yorkshire, mei útsûndering fan it noardlike diel fan Lincolnshire, dat ta it eardere greefskip Humberside hearde.

Oarspronklik hiet de regio Yorkshire en Humberside. It bestie doe út de greefskippen North Yorkshire, West Yorkshire, South Yorkshire en Humberside. Nei't Humberside opdield, de greefskippen West en South Yorkshire opheft en York fan North Yorkshire skieden waarden, ûntstie de hjoeddeiske bestjoersyndieling. De âlde neam wurdt ek hjoeddedei noch út en troch brûkt.

De regio is yn de folgjende greefskippen, unitary authorities en metropolitane distrikten ûnderferdield:

## Sjoch ek
* Greefskippen fan Ingelân
* Regio's fan Ingelân
Noardeast-Ingelân

**Noardeast-Ingelân** (Ingelsk: *North East England*) is ien fan de njoggen kriten (regio's) yn Ingelân. De regio hat likernôch 2,6 miljoen ynwenners en is dêrmei de regio mei it leechste ynwennertal. De regio stiet ek bekend ûnder de histoaryske namme Noardumbrje.  

Regio Noardeast-Ingelân bestiet út de folgjende lokaal bestjoerde gebieten (greefskippen of unitary authorities):

## Sjoch ek
* Greefskippen fan Ingelân
* Regio's fan Ingelân
Travee

In **travee** (út it Frânsk: *travée*) is yn de arsjitektuer it muorreflak fan in gevel tusken twa pylders of pilasters. In travee wurdt metten fan it middelpunt fan de pylder oant it middelpunt fan de folgjende pylder, itjinge it travee ûnderskiedt fan it ynterkolumnium, dat de ôfstân tusken de pylders oanbelanget. 

## Tsjerkebou
Yn de arsjitektuer fan tsjerken wurdt it begryp travee brûkt om it diel fan it ferwulft tusken fjouwer gurdlebôgen oan te tsjutten. In travee is de romte tusken fjouwer pylders, bygelyks de krusing fan de tsjerke.
Kleastergong

In **kleastergong** of **krúsgong** is in fakentiden oerwulve gong, mei oan ien kant arkades, om in fjouwerhoekige of rjochthoekige binnenhôf fan bygelyks kristlike kleasters. 

Fakentiden grinzget in kleastergong oan de súdlike kant fan de kleaster- of kollegiale tsjerke. De kleastergong tsjinnet as tagong fan de kleaster- of konvintsgebouwen, dy't om de kleastergong lizze, lykas de tsjerke, it refektoarium of de kapittelseal. De iepen binnenhôf wurdt somtiden as tún brûkt, mar somtiden ek as tsjerkhôf.

## Keppeling om utens
Watze thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1822-1895)

**Watze Julius Justus Dominicus thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg** (Hitsum, 4 desimber 1822 - Velp, 12 maaie 1895) wie in grytman en lettere boargemaster. Hy wie de soan fan Jan Sicco Tjalling Camstra thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1769-1829) en Anna Adriana Lewe fan Aduard (1780-1827). Watze syn heit stoar dus al doe't hy sân jier âld wie. 

Yn 1848 folge Watze Julius Burmania van Andringa de Kempenaer op as grytman fan Doanjawerstâl. Yn 1851, by de ynfiering fan de gemeentewet, waard er boargemaster fan dyselde gemeente.
Watze troude op 57-jierrige leeftyd op 1 july 1880 yn Ryptsjerk mei Gerardina Georgina Horn (Rijswijk, 4 april 1838 - Velp, 29 novimber 1917).

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
* Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg
List fan boargemasters fan Doanjewerstâl

Dit is in **list fan [[boargemaster]]s fan de eartiidske Nederlânske gemeente [[Doanjewerstâl]]** oant dy gemeente op 1 jannewaris 1984 opgie yn de gemeente Skarsterlân.

Foar de ynfiering fan de gemeentewet yn 1851 hie Doanjewerstâl gjin boargemasters, mar grytmannen; sjoch dêrfoar de list fan grytmannen fan Doanjewerstâl.

## Sjoch ek
* List fan boargemasters fan Skarsterlân
St John's (Smith Square)

**St John's** oan **Smith Square** is in earder tsjerkegebou yn it sintrum fan it Smith Square yn Westminster, Londen. Sûnt de tsjerke troch de bombardeminten op Londen yn 'e Twadde Wrâldkriich útbaarnde, is de oarspronklik Anglikaanske tsjerke bûten gebrûk steld en tweintich jier letter nei in restauraasje yn gebrûk nommen as konsertseal. 

## Skiednis
De monumintale tsjerke waard troch Thomas Archer (* 1668 - † 1743) ûntwurpen en foltôge yn 1728. It wie ien fan 'e fyftich nije tsjerken, dy't yn it ramt fan in oerheidsprogramma foar it waaksjende Londen boud waard. Foar it jild foar de útfiering fan it programma waard yn 1711 by wet regele dat der in heffing kaam op 'e ymport fan koal yn 'e haven fan Londen. 

It gebou mei fjouwer hoektuorren en monumintale frontons wurdt beskôge as ien fan de moaiste foarbylden fan 'e Ingelske barok.  

De nei Jehannes de Evangelist ferneamde tsjerke tsjinne de parochy 213 jier. Op 10 maaie 1941 waard de tsjerke rekke troch in Dútske brânbom en baarnde dêrnei folslein ôf. Tweintich jier lang bleau de tsjerke dêrnei as in iepen ruïne stean. Dat is gebou bestean bleau is te tankjen oan Lady Parker fan Waddington, dy't yn 1962 in Freonen-stifting oprjochte om jild yn te sammeljen foar de werbou fan 'e tsjerke. Har krewearjen wurdt noch jimmeroan betocht mei in plakette oan 'e súdlike muorre fan de konserthal.

Sûnt de yn 1969 foltôge weropbou is de eardere tsjerke ien fan 'e grutte konsertsealen fan de haadstêd.
Freeze

* Freeze (muzykfestival), in earder muzykfestival yn Fryslân
* ''Freeze'' (tydskrift), in Frysk muzyktydskrift
* freeze (linedance), in soarte fan linedance
* freeze (breakdance), in breakdance-beweging
* freeze (kompjûtercrash), in soarte fan kompjûtercrash
* ''Freeze'' (stripalbum), in stripalbum út 'e rige *Jump*
Freeze (muzykfestival)

**Freeze** wie in Frysk muzykfestival op it mêd fan popmuzyk, dat 22 jier lang elts jier yn Ljouwert plakfûn. It wie in inisjatyf fan 'e Stifting Fryslân Pop, en waard organisearre yn mids desimber. De namme is Ingelsk foar "Befries" (útspr.: [fri:z], "friiz"), in wurdboarterij dy't sawol ferwiisde nei de winterkjeld fan desimber (wannear't it festival holden waard) as nei it derop lykjende wurd "Fries" (om't der muzyk fan Fryske bands spile waard).

## Skiednis
Freeze waard foar it earst holden yn 1997, op inisjatyf fan 'e Stifting Fryslân Pop, dy't ek in tydskrift útbringt mei de titel ''Freeze''. It muzykfestival waard yn desimber organisearre en fungearre benammen as poadium foar Fryske bands. Jierrenlang fûn Freeze plak yn Stedsskouboarch De Harmony, oant it yn 2016 ferhuze nei de oare kant fan it Ruterskertier, yn muzyksintrum Neushoorn, dêr't it de lêste trije jier holden waard.

De edysje fan 2018 bliek de lêste te wêzen, sa waard mids febrewaris 2019 bekend, mei't de Provinsje Fryslân foar 2019 gjin subsydzje mear jaan woe. De finansjele stipe troch de provinsje fan de Gemeente Ljouwert, mei-inoar goed foar €35.000 oant €50.000 yn 't jier, wie foar de organisaasje fan it festival in ûnmisbere pylder foar de finansiering. It weifallen fan 'e provinsjale subsydzje betsjutte dêrom de ein fan Freeze. Fryslân Pop makke tagelyk bekend dat men noch nei mooglikheden socht om guon ûnderdielen fan it festival, lykas de útrikking fan 'e Fryske Popawards en ferskate Jeropeeske útwikselings, earne oars ûnder te bringen.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Freeze
Sipke Swierstra

Drs. **Sipke Bartele (Sipke) Swierstra** (Ljouwert, 11 augustus 1951 is in Nederlânske politikus fan Frysk komôf. Hy is fan de VVD. Fan 1 novimber 2013 oant 15 novimber 2021 wie er waarnimmend boargemaster fan Feandam.

## Libbensrin
Swierstra is hikke en tein yn Ljouwert. Hy gie nei it Steds Gymnasium Ljouwert, wêrnei't er oan de Ryksuniversiteit Grins syn doktoraal helle foar de stúdzje bestjoerswittenskippen.
Swierstra wie fan 1991 oant 2007 deputearre yn de provinsje Drinte. Yn 2010 waard er foar in jier wer weromfrege as deputearre. Op 1 novimber 2013 waard er beneamd ta waarnimmend boargemaster yn de gemeente Feandam. Njonken syn politike wurkpaad wie er ek warber as algemien siktaris fan de Feankoloniale Boerebûn yn Feandam.
Teake fan Burmania

**Teake (Taco) Doekes fan Burmania** (doopt yn Koarnjum op 9 oktober 1653 - Furdgum, 3 april 1705) wie in legerkaptein en grytman.

Teake fan Burmania wie de soan fan Doecke Martena fan Burmania (1627-1697) en Edwert Luts Gerroltsdochter (Eduarda) Juckema. By testamint fan syn heit urf hy yn 1691 Furdgum ien stim, yn 1698 waard hy eigener. Yn it testamint skreau Doeke ek: *Voorts onse zoon Jr. Taco, Captain van een Compagnie te voet, sal tot syn willekeur hebben onse zathe ende state tot Firdgum, mede in syn erfportie*. 

Fan 1688 oant syn dea yn 1705 wie hy grytman fan Doanjewerstâl. Op 1 maaie 1689 waard hy kommitearre by de Provinsjale Rekkenkeamer fan Fryslân foar Sânwâlden, en waard op 27 april 1699 nochris beneamd. Fan 6 juny 1695 oant 18 maart 1699 wie hy foar Sânwâlden kommitearre by de Admiraliteit fan Fryslân. Fan 12 maaie 1701 oant 9 maaie 1704 wie hy foar Sânwâlden en Doanjewerstâl lid fan Deputearre Steaten. 

Teake fan Burmania ferstoar yn 1705 sûnder bern.
## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Hopman

In **hopman** (meartal: **hoplju**) wie foarhinne de rang fan in ofsier dy't oan it haad stie fan in findel of kompanjy. It is in ferbastering fan it Dútske *Hauptmann*, letterlik oerset: "haadman", dat in Dútsk purisme is foar wat yn it Frysk in kaptein neamd wurdt. De term 'hopman' waard yn 'e sechstjinde iuw troch hierlingen út it Hillige Roomske Ryk yn 'e Nederlannen brocht.

## Paadfinerij
Begjin tweintichste iuw kaam de term 'hopman' yn gebrûk om der in (folwoeksen) lieder fan 'e paadfinerij mei oan te tsjutten. In hopman stiet by de paadfinerij oan it haad fan 'e spultûke "jongferkenners", de ôfdieling foar jonges yn 'e leeftyd fan 11 oant en mei 14 jier. It is in rang dy't ekwifalint is oan dy fan akela, de lieder fan in jonges- of mingde jonges- en famkesôfdieling yn 'e leeftyd fan 7 oant en mei 10 jier. De hopman wurdt yn syn wurk ûnderstipe troch faandrichs en troeplieders.

Oan 'e ein fan 'e tweintichste iuw is de term 'hopman' binnen de Nederlânske tûke fan 'e paadfinerij fierhinne yn ûnbrûk rekke, krekt as trouwens de namme 'paadfinerij' sels (no sprekt men almeast fan 'scouting'). Lykwols is de rang fan hopman oan it begjin fan 'e ienentweintichste iuw noch altyd yn offisjeel gebrûk yn inkele paadfinerijferienings, wylst guon oaren him ûnoffisjeel as oansprektitel brûke.

## NSB
Hopman en opperhopman wiene foarôfgeande oan en yn 'e Twadde Wrâldoarloch ek ofsiersrangen binnen de Warberheidsôfdieling (WA) fan 'e mei de Dútsers kollaborearjende NSB. Yn dy kontekst stie in opperhopman oan it haad fan in findel fan likernôch 120 man.
Aede Reinalda

**Aede (ek wol ''Ade'' of ''Oede'') Reinalda** (ek wol *Reijnalda* en *Reynalda*) ( ? - Ljouwert, 27 maaie 1619) wie in Frysk politikus. A(e)de wie de soan fan Eilert Reinalda. Op 18 febrewaris 1615 waard hy lid fan Deputearre Steaten en op 29 septimber fan dat jier folge hy Johannes fan Clant op as grytman fan Doanjewerstâl. Hy troude mei Sjouk fan Mellema († nei 1641). Syn testamint is bewarre bleaun. 
 Nei syn ferstjerren waard Aede as grytman fan Doanjewerstâl opfolge troch Syts fan Osinga.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Johannes fan Clant

**Johannes fan Clant** (Langwar - Itens, 5 augustus 1615) wie in Frysk politikus dy't fan 1610 oant 1615 grytman fan Doanjewerstâl wie. 

Johannes wie in soan fan Egbert Ottes fan Clant en Ath fan Douma. Johannes troude mei widdo Frouck fan Burmania, in dochter fan Poppe fan Burmania en Clara fan Froenhoven. Frouck troude nei de dea fan Johannes mei Reynolt fan Inthiema. 

Yn 1610 wie hy de opfolger fan Elardus Reijnalda, yn 1615 naam Aede Reinalda dit amt fan him oer. Van Clant wie kommitearre by de Admiraliteit fan Fryslân.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Auke Reinalda

**Auke Aedes Reinalda** (berne yn 1515) wie grytman fan Doanjewerstâl fan 1584 oant 1591. 

Auke troude mei Anna Upkesdochter en krige mei har twa bern, Fedde (1553-1591) en Eilert (155-1610). Auke ferfong yn 1584 syn heit Aede Reinalda as grytman. Yn 1591 waard hy opfolge troch syn soan Eilert Reinalda.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Tsjalke Meijnes

**Tsjalke (Tzialke) Meijnes** (berne yn 1515) wie grytman fan Doanjewerstâl. Yn 1582 folge hy Marten Hamkes op as grytman fan Doanjewerstâl. 

Yn 1582 wie Meijnes folmacht op de Lândei. Yn dat jier krige hy fan Deputearre Steaten de opdracht om op te jaan wat elk doarp fan Doanjewerstâl betelle hie oan de kriichsbinde fan de Hear fan Nijenoord. Nijenoard hie dêr earder dat jier legere west fan 27 febrewaris oant 7 maart. Meijnes ferklearre dat it bedrach foar de hiele gritenij, bûten Langwar dat twa findels soldaten ûnderhâlde moatten hie, f 5413 twa stuorren en trije oartsens bedroech. Nijenoard krige in bestraffing en de opdracht om tenei in bettere kriichstucht te hâlden.

Yn 1584 waard Tsjalke as grytman opfolge troch Auke Reinalda.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Tiete fan Hettinga

**Tiete fan Hettinga** (Teroele, 1520 - 31 oktober 1580) wie de âldste soan fan haadling Walte fan Hettinga (1483-1560) en Dieuwer N. fan Wikel.

Tiete kaam fan Teroele en wie legerkaptein. Op 7 maart 1580 wie Tiete waarnimmend grytman fan Doanjewerstâl. Hy waard nei alle gedachten deasketten op 31 oktober 1580.
Yn 1562 prosedearre Abbe Jellesz fan Nijlân foar de erfgenamten fan Benedictus Seerps tsjin Beneditus en Tiete Waltes (Hettinga). Yn 1570 wurdt hy neamd as Tiete Waltes Hettinga. Yn 1578 waard Tiete oanslein yn Teroele. Hy wie foud oer de bern fan Tiete (Epes) Hettinga by Hyl fan Galama. Yn 1581 waard hy boppedat neamd by Epe fan Galama (Waaksens), Auck fan Galama, frou fan Wybrant Ailua (Ginnnum), Tryncke fan Galama (Drylts) en Tiete Waltes as foud oer de weesbern fan wilen Tiete Hettinga by Hyl fan Galama, erfgenamten fan Jelthie fan Galama, kontra Mr.Hendrick Geldorp en Aelcke Oenedochter.

Tiete fan Hettinga ferstoar sûnder bern, syn broer Epe urf de state yn Teroele.
## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Joost Vastaerds

**Joost Vastaerds** ek: **Joost de Vastaert** († Grins, 1582) wie grytman fan Doanjewerstâl. 

Joost waard oansteld as grytman as opfolger fan Everaerdt Enthes die op 23 desimber 1572 út syn amt setten wie fanwege 'rebellie'. Doe't de tiden feroaren waard ek Joost ôfsetten as grytman en band. Yn 1577 waard Vastaerds opfolge as grytman troch Erasmus fan Douma. Joast stoar yn 1582 yn Grins en waard dêr begrûven by de Minderbruorren (Fransiskanen). Joost wie boaske mei Auck, in dochter fan Gerlof Sipkes, yn 1570 sekretaris fan Doanjewerstâl dy't yn 1580 ek flechte moast. Auck kaam letter yn Fryslân werom en troude as widdo mei Tjaert Siccama, in geleard man en siktaris fan Boalsert.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Everaert Entens

**Everaert Entens** wie in grytman fan Doanjewerstâl. Yn 1572 waard hy 'wegens rebellie' ôfsetten as grytman. Everaert wie mooglik troud mei Gatharina fan Rennoy en wenne yn Jiskenhuzen. Mar mooglik wie Everaert in broer fan Hillebrand Entens. Yn dat gefal hie hy Johanna fan Uterwyck as frou. As grytman waard hy yn 1572 opfolge troch Joost Vastaerds.
 
## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Pier Anskes

**Pier Anskes** ek **Pier Hansckis/Ansckis** († koart foar 21 septimber 1548) wie in grytman fan Doanjewerstâl. 

Yn 1538 of 1539 wie Pier Anskes substitút, letter grytman. Yn maart 1550 wurdt in *Wobbe* as syn widdo neamd. 

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
Pieter Visscher

**Pieter Visscher** wie in grytman fan Doanjewerstâl en Lemsterlân. 

Yn 1527 of 1528 waard Pieter Visscher oansteld as grytman fan Lemsterlân as opfolger fan Nolle Heres. Omdat hy ek tagelyk grytman fan Doanjewerstâl wie, waard dêr op de lândei oer klage. By de frede yn 1524, doe't Karel V troch de Friezen as lânshear erkend waard, soe fêstlein wêze dat it ferbean wie om mear as ien amt tagelyk te hawwen. Mar de kleiers krigen as beskie dat Doanjewerstâl en Lemsterlân fan it bejin ôf oan as ien gritenij beskôge waarden, omdat Lemsterlân sa lyts wie dat nimmen dy gritenij allinnich hawwe woe. Yn 1539 waard Visscher opfolge troch Kerste Piers út Skoatterlân. Doe't dêr klachten oer kamen waard hy ferplichte om 'hûs, fjoer en ljocht' binnen de gritenij te hâlden. Boppedat moast er oantoane dat hy teminsten 18 oant 20 goudgûnen oan ynkommen hie. Doe't Kerste yn 1563 fan manslach beskuldige en ferfolge waard flechte hy nei it bûtenlân. 

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl
* List fan grytmannen fan Lemsterlân
Henno Joukes

**Henno Joukes** wie in grytman fan Doanjewerstâl. 

Hy wurdt yn 1528 neamd as substitút-grytman fan Doanjewerstâl foar Lyuwe Aedgaerts Vuyter. 
 
## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Doanjewerstâl