open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Strykmûne B (De Zes Wielen)

**Strykmûne B** yn Alkmaar is ien fan 'e 14 strykmûnen, dy't eartiids boud waarden om it wetter fan ferskate polders ôf te meallen nei de Skermerboezem. In strykmûne is in wettermûne mei in tige lytse opfierhichte, dy't it wetter fan 'e iene nei de oare boezem meallet. De mûnen wurde ek wol de 'Zes Wielen' neamd, nei de seis grutte tsjillen wêrmei't de oerhalen betsjinne waarden.

By it drûchlizzen fan 'e Heerhugowaard koene de bedikers net foldwaande wetter útmealle op 'e Raaksmaatsboezem. Dêrom moasten de strykmûnen boud wurde op 'e skieding fan 'e Raaksmaats- en Skermerboezem om it oerstallige wetter fan 'e Raakmaatsboezem yn 'e 40 sm heger steande Skermer te meallen.

Seis strykmûnen stiene oan 'e Molenkade yn Oudorp (hjoed-de-dei in wyk fan Alkmar), fjouwer efter Oudorp en fjouwer by Rustenburg. Fan dy fjirtjin strykmûnen binne der acht oerbleaun. 

Strykmûne B is ien fan 'e fjouwer noch besteande mûnen oan 'e Molenkade en mealle it wetter út ferskate polders nei de Skermerboezem. Yn 1941 ferlearen de strykmûnen harren funksje mei't de Raaksmaatsboezem mei de Skermerboezem ferbûn waard. Strykmûne A waard demontearre om de mûne yn it Nederlânsk Iepenloftmuseum by Arnhim wer op te bouwen. By oarlochsomstannichheden gyng de demontearre mûne dêr lykwols ferlern. 

De strykmûnen fan 'e Raaksmaatboezem waarden tusken 1627 en 1630 boud en Strykmûne B stamt fan 1630. Eigner fan 'e mûne is de Mûnestifting Alkmar e.o.. 

## Beskriuwing
Strykmûne B is in muonts mei in flecht fan 24,30 m. De mûne krige yn 1884 in skroef. Om 't der nei de Twadde Wrâldkriich in grut tekoart oan hûzen bestie, waard de mûne doe foar bewenning geskikt makke. De mûne wurdt ek hjoed-de-dei noch bewenne.

Om 1975 hinne wie Strykmûne B de earste fan 'e acht strykmûnen dy't restaurearre waard en draaid sûnt wer regelmjittich. 

## Keppeling om utens
* [feriening De Hollânske Mûne](https://www.molens.nl/ontdek-molens/alle-molens/strijkmolen-b-de-zes-wielen-te-alkmaar#:~:text=Over%20Strijkmolen%20B%20(De%20Zes,Deze%20molen%20dateert%20uit%201630.)
De Westermolen (Nieuwe Niedorp)

De **Westermûne** is in poldermûne oan 'e Oosterweg yn it Noard-Hollânske Nieuwe Niedorp. 

It Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is eigner fan 'e mûne. De mûne wurdt bewenne en is net iepen foar publyk.

## Skiednis
It is wis dat der yn alle gefallen al yn 1557 wynbemealling yn it gebiet fan 'e Oosterpolder wie. Oant likernôch 1734 wiene De Alde Mûne en de Nije Mûne bekend, dy't east fan Lutjewinkel stienen, dêrnei waard ek de Westermûne neamd. De Alde Mûne waard yn 1856, nei skea troch in stoarm in skoft stilstien te hawwen, foar de sloop ferkocht.    

De nei alle gedachten yn 'e twadde helte fan 'e 17e iuw boude Westermûne baarnde yn 'e nacht fan 18 nei 19 febrewaris 1854 nei it ynslaan fan 'e bliksem ôf. Oars as syn foargonger krige de ferfangende mûne gjin skeprêd, mar in fizel en yn 1875 krige de mûne in izeren as en izeren roeden. De Nije Mûne waard yn 1893 ôfbrutsen om plak te meitsjen foar in stoomgemaal. 

Yn 1950 waard njonken de Westermûne in elektrysk gemaal boud, dat it stoomgemaal ferfong. Stadichoan waard de mûne minder brûkt en sûnt 1968 waard allinne noch op elektrysk mealle. 

Tusken 1975 en 1978 waard de Westermûne restaurearre. By dy restauraasje krige it wjukkekrús it systeem Fauël op alletwa roeden. Dat wie nedich om't it polderpeil ferlege wie en de mûne it wetter heger opfiere moast. Ek moast de skroef langer makke wurde.

## Keppeling om utens
* Feriening De Hollânske Mûne.
Ambachtsmûne (Alkmar)

De **Ambachtsmûne**  oan 't Wuiver yn Oudorp (Alkmar) is in strykmûne út 1632. 

In strykmûne of boezemmûne mealt it wetter fan 'e iene yn 'e oare boezem. It is in poldermûne mei in tige lytse opfierhichte. By it drûchlizzen fan 'e Heerhugowaard koene de bedikers net foldwaande wetter útmealle op 'e Raaksmaatsboezem. Dêrom moasten de strykmûnen boud wurde op 'e skieding fan 'e Raaksmaats- en Skermerboezem om it oerstallige wetter fan 'e Raakmaatsboezem yn 'e 40 sm heger steande Skermer te meallen.

Seis strykmûnen stiene oan 'e Molenkade yn Oudorp (hjoed-de-dei in wyk fan Alkmar), fjouwer efter Oudorp en fjouwer by Rustenburg. Fan dy fjirtjin strykmûnen binne der acht oerbleaun. De mûnen hiene oarspronklik allegear in skeprêd, dy't yn 'e 19e iuw troch in koarte en brede skroef ferfongen waard. Yn 1941 ferlearen de strykmûnen harren funksje mei't de Raaksmaatsboezem mei de Skermerboezem ferbûn waard.

Twa fan 'e fjouwer strykmûnen efter Oudorp wiene fan 'e polder Heerhugowaard en twa fan 'e polder Geestermerambacht. De earste twa mûnen waarden mei in F en in G oantsjut, wylst de oare twa gjin spesifike oantsjutting hiene. Fan dy fjouwer mûnen bestiet noch mar ien mûne, dy't hjoed-de-dei de Ambachtsmûne neamd wurdt. 

## Skiednis
De mûne waard yn 1632 foar it Geetmerambacht boud en hat in flecht fan 24,14/24,40 m. Yn 1941 waard de mûne mei de oare strykmûnen yn 'e omjouwing bûten bedriuw steld. De mûne tsjinne sûnt allinne noch as wente. 

De Ambachstmûne hat in iken, reiddutsen achtkant en stiet op in lege, 2 m hege foet mei swarttarre potdeksele planken.   

Yn 'e jierren 2004-2005 folge in restauraasje en sûnt is de Ambachtsmûne wer draaifeardich, mar (noch) sûnder binnenwurk.   

Oant 1958 hie de mûne in houten haspelwjukkekrús en in as fan getten izer. Yn dat jier waarden nije, laske roeden stutsen dy't út ien lingte bestiene. De laske roeden binne yn 2023 ferfongen troch roeden dy't klonken binne.
## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Harm-Ydo Hilberdink

**Harm-Ydo Hilberdink** (Grins, 25 april 1958) is in Nederlânske regisseur.

## Karriêre
Hilberdink folge nei syn stúdzje oan de pedagogyske akademy yn Grins de rezjyoplieding oan de Hogeschool voor de Kunsten yn Amsterdam.

Hilberdinks teäterkarriêre begûn by de Rederikerskamer I.O.VI.V.A.T yn it Grinzer doarp Garnwerd. Yn earste ynstânsje as spiler, mar rillegau ûntduts er it rezjyfak, yntrodusearre nij repertoire en de groep trede ek ynternasjonaal op, ûnder oare yn Antwerpen. Under syn lieding spile de groep wurk fan ûnder oare Albee, Bredero, Carlo Goldoni, Arrabal, Gorki en Shakespeare.

Yn deselde perioade waard er rezjyassistint by teäterselskip 'De Voorziening' yn Grins û.o by Matthijs Rühmke, Franz Marijnen (Jules Verne Projekt) en Bernhard Goss. As akteur kaam Hilberdink telâne by *Theatergroep Waark* dêr 't er letter ek fêste regisseur wurde soe. *Scholten Zienent* (oer de Grinzer fabrikantefamylje Scholten), *Ripperda* en *Laive Siebrand* kamen ûnder syn rezjy ta stân.

Nei syn stúdzje oan de rezjyoplieding regissearre er earst foaral teäterproduksjes. Letter kaam dêr telefyzje by. Dramasearjes, mar ek amusemintsprogramma’s as *De Uitdaging* (mei Angela Groothuizen), *Duel over de Grens* (Yndia, Súd-Afrika) en it jeugdprogramma *Zag*. Fan 2000 oant 2003 regissearre Hilberdink de dramatisearre dokumintêresearje *Finals* foar BNN. De searje soarge foar opskuor om 't it foar de sjoggers net dúdlik wie oft it om fiksje of om werklikheid gie. Nei *Finals* makke er soartgelikense produksjes lykas de jongeresearjes *Kicken* (opnommen yn Nij-Seelân foar Yorin), *Cut* en *BNN Family* (BNN) en twa seizoenen fan *West Side* (AT5). Ek de searje *Harde Klappen* mei as tema húslik geweld makke er foar de Amsterdamske stjoerder AT 5 (2010). Yn de simmer fan 2007 en 2008 regissearre er de Grinzer regiosoap *Boven Wotter* dy 't útstjoerd waard troch RTV Noord en letter ek op Nederlân 1. Ek bleau er yn dizze perioade it teäter trou en regissearre ferskate produksjes. Yn de maitiid fan 2012 waard ûnder syn lieding it lokaasjeteäterprojekt *De Nieuwe Man* útfierd nei de roman fan Thomas Rosenboom.

## Mûnder
Njonken regisseur is Hilberdink sûnt 1976 ek mûnder. Ynearsten op nôtmûne De Meeuw yn Garnwerd, mar sûnt 1989 fan de lêste kryt- en trasmole fan Nederlân; krytmûne d' Admiraal yn Amsterdam-Buiksloot.

## Keppeling om utens
* IMDb-profyl
Strykmûne L

**Strykmûne L** by it doarp Oterleek yn 'e gemeente Alkmaar by Rustenburg is ien fan 'e 14 strykmûnen, dy't eartiids boud waarden om it wetter fan ferskate polders ôf te meallen nei de Skermerboezem. In strykmûne is in wettermûne mei in tige lytse opfierhichte, dy't it wetter fan 'e iene nei de oare boezem meallet. 

By it drûchlizzen fan 'e Heerhugowaard koene de bedikers net foldwaande wetter útmealle op 'e Raaksmaatsboezem. Dêrom moasten strykmûnen boud wurde op 'e skieding fan 'e Raaksmaats- en Skermerboezem om it oerstallige wetter fan 'e Raakmaatsboezem yn 'e 40 sm heger steande Skermer te meallen.

Om de mûnen fan inoar te ûnderskieden krigen de mûnen op in inkelde útsûndering nei in letter. Seis strykmûnen stiene oan 'e Molenkade yn Oudorp (hjoed-de-dei in wyk fan Alkmar), fjouwer east fan Oudorp en fjouwer op it doarpsgebiet fan Oterleek by Rustenburg. Fan dy fjirtjin strykmûnen binne der acht oerbleaun. 

Yn 1941 ferlearen de strykmûnen harren funksje mei't it wetterpeil fan 'e Raaksmaatsboezem en de Skermerboezem lyklutsen waard. 

## Skiednis strykmûne L
Strykmûne L is ien fan 'e oarspronklik fjouwer strykmûnen dy't by Rustenburg stiene. De mûnen waarden mei de letters H, I, K en L oantsjut. Fan dy mûnen bleaune trije bewarre. Strykmûne H rekke yn 1919 syn wjukkekrús kwyt en yn 1936 waard ek de rest fan 'e mûne ôfbrutsen om plak te meitsjen foar de ferbettering fan it kanaal.      

Strykmûne L waard yn 1627 boud. Yn 1838 waard it skeprêd ferfongen troch in skroef.

Nei't de mûne yn 1941 de funksje ferlear waarden it geande wurk ferwidere, de wetterrin tichtsmiten en de roeden strutsen. De roeden krigen wer in nije funksje foar de ûnttakele mûne yn 'e Berkmeerpolder yn Obdam, dêr't de mûne fanwegen de oarlochsomstannichheden wer mealree makke waard. De rest fan 'e strykmûne bleau as wente bestean en it duorre oant 1958 dat strykmûne L útwindich wer mei wjukken kompletearre waard.  

Nei 't de mûne in skoft stilstien hie, waard yn 2001 it mûnebiotoop ferbettere troch beammen en strûken te ferwiderjen. Ek waard in diel fan 'e boezem wer rekonstruearre. Sûnt 2002 draait de mûne wer regelmjittich.   

Strykmûne L is in muonts mei in flecht fan 24,30 m. Lykas in soad Noard-Hollânske mûnen is de mûne in binnenkruier.
 
Yn septimber 2023 waard útein set om de mûne ek wer mealree te meitsjen, lykas dat earder al dien wie mei de oanbuorjende mûnen K en I. Dêrfoar moat it binnenwurk wer kompleet makke en de wetterrin wer rekonstruearre wurde. Ek kriget de mûne nije klonken roeden en wurdt de wente yn 'e mûne wer yn 'e oarspronklike steat werom brocht. Eigner fan 'e mûne is de Schermer Molens Stichting.  

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Rustenburg (Noard-Hollân)

**Rustenburg** is in lyts doarp yn 'e Noard-Hollânske gemeente Koggelân. It doarp hat   ynwenners (). 

Oant 1 jannewaris 1979 hearde it doarp by de gemeente Ursem. Yn 1979 waard de gemeente Ursem by de gemeente Wester-Koggelân foege en dat bleau sa oant 2007.   

It doarp soe ûntstien wêze troch wat hûzen by de herberch, dy't op it plak stie dêr't de ringfeart en de Skermerfeart gearkomme. It plak waard yn 1573  *Ruistenburg* en yn 1639 *Rustenburch*'neamd. 

Hjoed-de-dei is it doarp fral bekend troch de trije strykmûnen by it doarp. De mûnen steane lykwols krekt oer de gemeentegrins yn it doarpsgebiet fan Oterleek yn 'e gemeente Alkmar. Rustenburg hat ek in hiel âlde skutslûs, dy't oant likernôch 1995 noch mei de hân betsjinne waard.

## Zie ook
* Strykmûne I
* Strykmûne K
* Strykmûne L
't Roode Hert

**'t Roode Hert** is in nôtmûne oan 'e Frieseweg 102 yn Oudorp op likernôch 900 m fan it sintrum fan Alkmar. 

## Skiednis

De mûne waard yn 1925 boud en is de tredde mûne op itselde stee. De earste mûne baarnde yn 1807 ôf, dy't ferfongen waard troch in mûne út Saandam. Troch it ôfstekken fan fjoerwurk baarde ek dy mûne op 15 septimber 1924 folslein ôf. 't Roode Hert is doe werboud mei gebrûk fan ûnderdielen fan de ryspeller De Witte Klok, in mûne út 1748 dy't súd fan 'e Saanske Skâns stie.   

Oan 'e ein fan 'e 20e iuw bestiene der plannen om de mûne likernôch 300 m te ferhûzjen nei it natoergebiet de Oudorperpolder. Dat wie nedich om 't it eardere yndustrygebiet Overstad mei winkels en wenten beboud waard. Dy plannen binne net trochgien, sadat de mûne met mear optimaal funksjonearret troch de heechbou dêr. 

Op 17 juny 2010 briek by it meallen de binnenroede, mar troch de swichtstange bleau de roede noch hingjen. Op 19 july dat jier waarden de binnen- èn bûtenroede strutsen, dy't goed twa jier letter troch twa nije roeden ferfongen binne, sadat de mûne wer mealree wie. Dy nije roeden wiene roeden dy't út twa dielen bestien, sadat se termysk fersonken wurde koene mei it foardiel dat se langer meigyngen. Dat nije ûntwerp waard yn 'e rjochtline fan Monumintesoarch opsteld. De berekkeningen foar dy dielbere roeden wiene lykwols net goed en yn 2017 liet de ryksoerheid alle mûnen mei dat systeem stilsette. It duorre oant novimber 2018 dat de 't Roode Hert nije roeden krige, dy't no wer út ien stik besteane en wer mealle koe.     

## Beskriuwing
De achtkante reiddutsen stellingmûne op in stiennen ûnderbou ferwurket noch altiten professioneel nôt oant moal. Njonken de mûne is in winkel mei moal- en bakkerijprodukten. 

De wjukken ha op de roeden it systeem Van Bussel, de binnenroede is útrist mei Ten Havekleppen. De flecht fan 'e mûne is 24,65 m.

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
De Otter (Oterleek)

**De Otter** is in nôtmûne oan 'e Noordschermerdijk 1 yn Oterleek yn 'e Noard-Hollânske gemeente Alkmar. 

## Skiednis
Al sûnt 1633 hat yn Oterleek in mûne stien. Doe waard in fergunning ôfjûn om op it plak fan in lytse wettermûne yn it noardein fan it doarp in nôtmuntsje te setten.

De foargonger fan 'e hjoeddeiske mûne baarnde yn 1899 ôf. Nei de brân is it mûndershûs en wat der noch fan 'e mûne oerbleau ferkocht en waard de hjoeddeiske mûne boud.  

De roeden krigen yn 1961 fokwjukken mei remkleppen. Yn 1963 hold it mealbedriuw op en waard de mûne oan 'e gemeente ferkocht. De wjukferbettering waard by in restauraasje yn 1988 werom draaid en binne sûnt wer Ald-Hollânsk ophekt. De gemeente droech de mûne yn 1974 oer oan 'e Stifting De Skermer Mûnen.  

Hjoed-de-dei wurdt de mûne beheard troch in stifting, dy't de mûne brûkt foar it meitsjen en de ferkeap fan moalprodukten en dêrby minsken mei in beheining oan wurk helpt. De mûne draait regelmjittich. 

## Beskriuwing
De Otter is in reiddutsen, achtkante muonts mei in flecht fan 23,80/24,20 m.

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Oterleek

**Oterleek** is in doarp yn 'e Noard-Hollânske gemeente Alkmar. It doarp leit binnen de Westfryske Omringdyk en wurdt dêrom ta West-Fryslân rekkene. 

Mei't it doarp hjoed-de-dei tichteby de nijste útwreidingsgebieten fan it útwreidzjende Hearhugowaard leit, wurdt it lannelike karakter fan it doarp jimmeroan mear bedrige.

Oterleek hat  () ynwenners.

Yn Oterleek stiet sûnt de jierren 1920 in transformaasjestasjon, dat wichtich is foar de elektrisiteitfoarsjenning fan Noard-Hollân noardlik fan it Noardseekanaal.
 
## Skiednis

Al sûnt 1100 hie Oterleek in kapel. Op in lânkaart fan 1626 stiet in ruïne fan 'e tsjerke en yn 1922 waard de foargonger fan 'e hjoeddeiske tsjerke ôfbrutsen.  

By it Spaanske belis fan Alkmar waard Oterleek troch de geuzenlieder Diederik Sonoy platbaarnd. Sonoy fertocht de bewenners fan it doarp dat hja mei de Spanjaarden gearspanden en hat dêrom raar yn it doarp hûsholden. 

Noch foar it ynpolderjen fan 'e Skermer en de Waert (de Hearhugowaard) lei Oterleek op in eilân by de Huygen Dijck tusken de twa marren yn.

Oant 1 augustus 1970 wie Oterleek in selsstannige gemeente. Sûnt 1 jannewaris 2015 wie Oterleek ûnderdiel fan 'e gemeente Skermer. Op 1 jannewaris 2015 is dy gemeente by de gemeente Alkmar foege.  

## It besjen wurdich

De tsjerke yn'e styl fan 'e Amsterdamske Skoalle oan 'e Doarpsstrjitte waard yn 1925 foar de Nederlânsk-Herfoarme tsjerke boud. It gebou funksjonearret al sûnt 1968 net mear as tsjerke, mar waard yn 2022 as gemeentlik monumint oanwiisd. 

Tusken Oterleek en de Schermer leit oer de Skermerringfeart in hefbrêge. Tichtby de brêge stiet de nôtmûne De Otter.

Op it doarpsgebiet, mar tichteby Rustenburg, steane de trije strykmûnen I, K en L.

## Berne
* Steven Rooks (1960), hurdfytser
* Annejet van der Zijl (1962), skriuwster
De Gouden Engel (Koedijk)

**De Gouden Engel** is in nôtmûne oan 'e Kanaaldijk yn Koedijk yn 'e Noard-Hollânske gemeente Alkmar. 

## Skiednis

De bou fan 'e mûne wie in inisjatyf fan 'e Stifting Johannes Bos. Johannes Bos wie de lêste fan in mûndersskaai, dy't syn besit (in moalfabryk en grûn) neiliet oan in stifting. Dy liet nei it ferstjerren fan Johannes Bos yn 1997 de meallerij út 1866 en it mûndershûs út 1871 wer yn oarspronklike steat restaurearje. Om oan jild te kommen foar de bou fan in mealreeë mûne waarden trije nije hûzen yn 'e foarm fan Westfryske stolppleatsen en in dykwente op 'e grûn boud en ferkocht. Mei de opbringst  dêrfan waard in nije mûne mei in skuorre boud.  

Healwei desimber 2008 wiene it achtkant, de kape en de as klear en nei't de mitsele ûnderbou foltôge wie, waarden it achtkant en de kape set. Yn april 2009 folge it setten fan it wjukkekrús. Yn juny 2009 koe de mûne iepen wurde.

## Namme
De namme fan 'e mûne is ûntliend oan it saneamde Gouden Engelfeest, dat eartiids yn Koedijk fierd waard. It feest ûnstie nei alle gedachten yn 1323 ta neitins oan 'e skinking fan in houten tsjerke, mei de prebinde foar de pastoar troch greve Willem III. Dy prebinde waard mei in gouden Ingelske munt (*gouden engelsen*) útbetelle, dy't yn dy tiid in betrouber betelmiddel wie. Op 31 desimber wurdt dat feest noch yn lytse rûne fierd. 

## Beskriuwing
De mûne is in achtkante stellingmûne mei in flecht fan 23 m. De wjukken binne tradisjoneel Ald-Hollânsk ophekt. By brek oan wyn kin der foar de produksje oergien wurde op in elektryske meallerij út 1929. 

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Poldermûne E

**Poldermûne E** is in poldermûne oan 'e Noordervaart yn Stompetoren by Alkmar. De mûne is ien fan 'e 11 mûnen fan 'e Skermer, dy't bewarre bleaun binne. Oarspronklik wiene der 52 mûnen dy't de 4.726 hektare grutte en 4 meter djippe mar drûch meallen.

## Skiednis
De mûne waard yn 1634 boud as ûndermûne fan in rige fan trije mûnen tusken Rustenburg en Oterleek, mar ferhûze al in jier letter nei it hjoeddeiske plak. It barde yn dy tiid faker dat der foar keazen waard om de plasse sa gau mooglik leech te meallen. Nei't de plasse foar in grut part drûch wie, ferhûzen de mûnen dan nei in djipper diel. Hast alle mûnen fan 'e Skermer stiene oan it begjin fan it drûchmeitsjen doe op in oar plak.    

Sûnt 1635 bemealle de mûne ôfdieling E fan 'e Skermer op de Noarderfeart. Yn 'e 19e iuw waard it skeprêd fan 'e mûne troch in skroef ferfongen. Hjoed-de-dei is de Skermer net mear yn ôfdielingen ferdield; sûnt de polder yn 1929 op elektryske bemealling oergie, binne de ôfdielingen gearfoege. 

Nei't de mûne syn funksje ferlear, bleau de mûne yn gebrûk as wente. Yn 'e jierren 1970 waard de mûne wer draaifeardich makke en yn 2006 waard nei in restauraasje yn 2003 de wetterrin foar de mûne wer útgroeven en waard de wetterrin efter de mûne ferdjippe, sadat de mûne it polderwetter wer útmealle kin. 

Eigner fan 'e mûne is de Skermer Mûnen Stifting,

## Beskriuwing
De mûne is in  mealreeë, reiddutsen achtkante muonts. It wjukkekrús is Ald-Hollânsk en hat in flecht fan 24,90/24,92 m. De kape hat in kruiwurk mei houten rollen en lykas in soad Noard-Hollânske poldermûnen is it in binnenkruier.    

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Freulepartij 2024

De **[[Freulepartij]] fan [[2024]]** wurd op woansdei 7 augustus ferkeatst. It is de 122ste edysje, in healbewolkte dei en in temperatuer fan 20°C. De finale gie tusken Seisbierrum-Pietersbierum en Boalsert, Boalsert hie yn de heale finale in steand nûmer en gie derom nei de fjirde list daalks troch nei de finale. De finale dy't mei 5-5, 6-4 wûn waard troch Jurre Reitsma, Silvan Elzinga, en Tymen Bijlsma fan Boalsert. 

## Earste list

## Twadde list

## Tredde list

## Fjirde list

## Heale finale

## Finale
Stompetoren

**Stompetoren** is in doarp yn 'e gemeente Alkmaar yn 'e provinsje Noard-Hollân. Yn it doarp stie it gemeentehûs fan 'e eardere gemeente Skermer. Stompetoren leit yn beskerme doarpsgebiet.

It doarp hat   ynwenners ().

## Skiednis
Stompetoren is ien fan 'e twa doarpen yn 'e Skermer en waard ynearsten nei de drûchmakking *De Buurt* neamd (it oare doarp dat yn 'e polder leit is Zuidschermer). De hjoeddeiske namme krige it doarp yn 'e njoggentjinde iuw. Dy ferwiist nei de toer fan 'e tsjerke út 1663, dy't oant hjoed-de-dei stomp is.  De arsjitekt fan 'e tsjerke wie Pieter Post. Oan it begjin fan 'e santjinde iuw stie op it plak fan dy tsjerke in skoaltsje. Nico ter Linden hat in skoft dûmny west yn Stompetoren en yn 'e tsjerke preke. Op it begraafplak by de tsjerke stiet it urnegrêf fan âld-premier Schermerhorn en de frou.

Yn 1917 waard yn Stompetoren it molkfabryk Neerlandia oprjochte, dat fan 2002-2005 it poadium foarme foar de searje *Meiden van De Wit*.

Yn 'e Twadde Wrâldoarloch dûkte Joop Doderer yn 1942 ûnder yn Stompetoren, nei't er wegere om lid te wurden fan 'e Kultuerkeamer .

Yn 2005 is útein set mei it útwreidzjen fan it doarp: oan 'e noardlike râne waard lytsskalige nijbou oanlein.

Oant en mei 31 desimber 2014 wie Stompetoren ûnderdiel fan 'e gemeente Skermer. Op 1 jannewaris 2015 is it plak mei de gemeente gearfoege by de gemeente Alkmar.

## Berne
* Nicolette Bruining (1886-1963), frijsinnich teolooch en meioprjochtster fan 'e omropferiening VPRO.

## It besjen wurdich
De protestantske tsjerke is in letgoatysk, ienskippich tsjerkegebou út 1662/1663. 

By it doarp lizze de poldermûnen D, E en M.
Veenhuizer mûne

De **Veenhuizer mûne**, ek wol koartwei de **Veenhuizer** neamd, is in poldermûne by Veenhuizen yn it doapsgebiet fan Hearhugowaard. De mealreeë mûne is ferneamd nei de polder dy't er bemeallet. Yn 'e mûne is in wente en de mûne kin net besichtige wurde.

## Skiednis
Al yn 1529 wie in part fan it lân fan Veenhuizen, dat oan 'e noardlike kant fan 'e doe noch net drûchmakke Hearhugowaard lei, mei kaden tsjin it boezemwetter befeilige. Om 't poldermûnen op 'e Waard útmeallen hie dat fan gefolgen dat der jimmeroan mear wetterlêst ûntstie. Dêrfandinne moast de Langereis omlein wurde, it kanaal dat fan 'e Geestmerambachtsboezem it wetter oer it lân fan Veenhuizen nei de seedyk by Aartswâld op 'e Sudersee ôfwettere. Sa krige de hear fan Veenhuizen de mooglikheid om syn lân binnen ien bepoldering te bringen, dy't yn dy tiid noch net bemealle waard. Nei alle gedachten waard dêrnei rillegau mei de bemealling útein set. 

Op in kaart fan 1603 stie op 'e lokaasje fan 'e mûne in binnenkruier. It skeprêd fan 'e mûne waard yn 1864 ferfongen troch in skroef. Yn 1879 waard oan 'e noardeastlike kant fan 'e polder in gemaal boud, dy't lykwols yn 'e jierren 1930 ôfbrutsen waard foar de oanlis fan 'e dyk Niedorperverlaat-Hoorn. It gemaal waard yn 1934 ferfongen troch in elektrysk gemaal njonkend e mûne, dy't dêr ek no noch stiet. 

De mûne waard sûnt noch út en troch brûkt, mar nei de Twadde Wrâldkriich wie it dien mei it meallen op 'e wyn. It doarre oant de jierren 1971-1972 doe't de mûne wer draaifeardich makke waard. By dy restauraasje waard de mûne ek geskikt makke foar in djippere bemealling. 

Sûnt 1989 kin de stielen skroef ek elektrysk oandreaun wurde, sadat it gemaal by de mûne syn funksje ferlear. Tichteby dy mûne stiet noch in mûne,  

## Oare mûnen
Wat súdlik fan 'e Veenhuizer stiet de Berkmeermûne, dy't de polder Berkmeer bemeallet. De mûne stiet dêr sûnt 1803 en waard oarspronklik yn 1608 yn Hensbroek boud. Wat noardeastlik oan 'e Langereis stiet de mûne fan 'e polder De Lage Hoek, ek bekend ûnder De Vier Winden. Oan 'e oare kant fan de polder Berkmeer stiet de Kaagmûne, dy't de Kaagpolder bemeallet.

## Beskriuwing
De Veenhuizer is in achtkante, reiddutsen muonts mei in flecht fan 26,00/25,70 m. Eigner is it Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
* fer. De Hollânske Mûne
Veenhuizen (Noard-Hollân)

**Veenhuizen** is in buorskip yn 'e Noard-Hollânske gemeente Dyk en Waard yn 'e regio West-Fryslân.

## Skiednis
It plak waard yn 1289 as *Vehuzen* en yn 1396 as Veen*huzen neamd*. De plaknamme ferwiist nei it feit dat it wenplak yn it fean leit. 

Veenhuizen leit yn 'e Veenhuizerpolder. Dy polder is besteand lân, dat yn 'e ringdyk fan in drûchmakkerij kaam te lizzen. De dyk dy't Feanhuzen beskermje moast tsjin it wetter fan 'e Waert (Groenedijk) leit der noch. De Veenhuizerpolder waard en kin ek no noch troch de Veenhuizer mûne ôfwettere wurde. Dy mûne út likernôch 1630 leit flakby de grins mei de Berkmeerpolder. De Veenhuizer mûne stiet wat noardliker as de Berkmeermûne, dy't oan 'e oare kant yn 'e Berkmeerpolder stiet.

Fan 1814 oant 1854 wie Veenhuizen in selsstannige gemeente. Sûnt 1854 makket it plak diel út fan 'e gemeente Hearhugowaard.

Yn Veenhuizen is it prealgrêf fan Reinoud fan Brederode, hear fan Veenhuizen. Dy titel erfde er fan syn mem Adriana Blois fan Treslong. Hy wie ek baron fan Wesenberg yn Estlân, in titel dy't him yn 1616 jûn waard troch de kening Gustaaf II Adolf fan Sweden, as wurdearring foar syn krewearjen by de Frede fan Stolbova. Dat praalgrêf stiet hjoed-de-dei yn it foarportaal fan 'e moderne Nederlânsk-Herfoarme tsjerke. Dy tsjerke waard yn 1963 boud en stiet op it plak fan in lytse tsjerke út 1862. En dy tsjerke, in saneamde wetterskipstsjerke, waard boud oer de resten fan in midsiuwske tsjerke. Yn it Brederodejier 2016 binne dêr opgravings dien, dy't net allinnich de fûneminten fan 'e tsjerke út 1862 oan it ljocht brochten, mar ek de fundearringsresten fan dy folle âldere en folle gruttere tsjerke. Argeologysk binne dy oerbliuwsels ûndersocht en neffens rûzing boud tusken 1250 en 1300. By de hjoeddeiske tsjerke stiet in klokkestoel mei in yn 1460 getten klok.

Op it begraafplak efter de tsjerke binne de grêven fan trije Ingelske bemanningsleden, dy't op 2 july 1940 mei harren bommesmiter Bristol Blenheim Mark IV yn 'e greide by de tsjerke delstoarten.

De besetting fan it fleantúch bestie út:

* Squadron Leader Hurll F. Chester; piloat yn 'e âldens fan 34 jier.
* Sergeant Herbert Histon; navigator, yn 'e âldens fan 29 jier.
* Sergeant Robert James McAllister; wireless operator, yn 'e âlden fan 27 jier.

Se makken allegear diel út fan it 82nd Squadron Bomber Command fan 'e Royal Air Force
Poldermûne O

**Poldermolen O** is in poldermûne oan 'e Noarderfeart tusken Stompetoren en Schermerhorn yn 'e Noard-Hollânske gemeente Alkmar. 

## Skiednis
De mûne waard yn 1635 boud en bemealle eartiids de 353 ha grutte ôfdieling O fan 'e Skermerpolder op 'e Noarderfeart. Dy ôfdielingen waarden mei in letter oantsjut, mar binne letter ôfskaft. De namme fan 'e mûne ferwiist nei de ôfdieling. Oarspronklik hat poldermûne O de boppemûne fan 'e gong fan fjouwer mûnen west fan De Vuyle Graft by West-Graftdijk, dy't yn 1635 nei de hjoeddeiske lokaasje ferhûze..

Nei alle gedachten waard it skeprêd yn 1883 troch in skroef ferfongen. De mûnen fan 'e Skermer bleaune lang wurkjen en pas yn 1925 foel it beslút om elektryske gemalen te bouwen. Yn 1926 rekke de mûne bûten gebrûk. Oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldkriich hat de mûne wer wurke om de Skermer te bemeallen, om 't der yn dy tiid in tekoart oan elektrisiteit wie. 

Yn it ramt fan it wer mealree meitsjen fan alle Skermermûnen sûnt 2002, waard de mûne renovearre. De stielen skroef út de jierren 1990 is by de renovaasje troch in houten skroef ferfongen. 

## Beskriuwing
Poldermûne O is in reiddutsen achtkante muonts mei in Ald-Hollânsk wjukkekrús. Lykas in soad Noard-Hollânske poldermûnen is Poldermûne O in binnenkruier en it kruiwurk hat houten rollen. De mûne hat in fêste skoarfang. 

De mûne is net te besichtigjen en is yn eigendom fan 'e Stifting De Skermer Mûnen.

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Sharon van Rouwendaal

**Sharon van Rouwendaal** (Baarn, 9 septimber 1993) is in Nederlânsk swimster en twafâldich Olympysk kampioene iepenwetterswimmen.

Sy die tsien kear mei oan it Wrâldkampioenskip swimmen, alve kear oan it Europeesk kampioenskip en fjouwer kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn 2012, 2016, 2020 en 2024). Sy waard by dizze kampioenskippen fjouwer kear wrâldkampioen, acht kear Europeesk kampioen en twa kear Olympyske kampioene. Sy waard ek acht kear Nederlânsk kampioen.

Van Rouwendaal groeide op yn Frankryk, mar komt sûnt 2008 dochs út foar Nederlân. Yn 2013 gie van Rouwendaal werom nei Frankryk om te gean trainen by de Frânske trainer Philippe Lucas yn Montpellier. Yn 2020 ferhúze se nei Magdeburg en trainde dêr by Bernd Berkhahn. Op sawol de koarte- as de langebaan is Van Rouwendaal hâldster fan it Nederlânsk rekôr op de 200 meter rêchslach, de 200 meter flinterslach, de 400 meter frije slach, de 800 meter frije slach en de 1500 meter frije slach.

Yn de Olympyske Simmerspullen 2016 yn Rio de Janeiro en de Olympyske Simmerspullen 2024 yn Parys wûn Van Rouwendaal de gouden medalje op de 10 km iepen wetter. Bennammen yn Parys wiene d'r soargen oer de kwaliteit fan it wetter, dêr de wedstriid yn de Seine hâlden waard en dy rivier yn Parys brûkt wurd om rioelwetter yn te loazen.
West-Graftdijk

**West-Graftdijk** is in doarp yn 'e Noard-Hollânske gemeente Alkmar. 

It doarp hat   ynwenners ().

## Beskriuwing
West-Graftdyk leit oan it Noardhollânsk Kanaal oan 'e râne fan 'e Kogerpolder. 

It sintrum fan it âlde doarp is de tsjerke fan 1651. It orizjinele oerwurk fan 'e tsjerke út 1654 is hjoed-de-dei te besjen yn in Noard-Brabânsk museum.

West-Graftdyk makke oant 31 desimber 2014 diel út fan 'e gemeente Graft-De Rijp, dy't op 1 jannewaris 2015 gearfoege is mei de gemeente Alkmar .

## Oars
Yn 1984 waarden yn it doarp sênes makke foar de film *De Prooi* fan Vivian Pieters . It hûs fan de haadaktrise, Valerie Jaspers, stiet oan 'e Kanaaldyk 47.

## Ofbylden

2024 West-Graftdijk, protestantske doarpstsjerke (1).jpg|Protestantske doarpstsjerke.
2024 West-Graftdijk, nijbou op 'e werf.jpg|Nijbou op 'e âlde werf.
2024 West-Graftdijk, slûswâl (2).jpg|Slûswâl.
2024 West-Graftdijk, flapbrêge.jpg|Flapbrêge.
Grootschermer

**Grootschermer** is in lintdoarp yn 'e Noard-Hollânske gemeente Alkmar op it Skermereilân. 

It doarp hat  ynwenners ().

## Skiednis
Oant 1970 foel Grootschermer ûnder de gemeente Súd- en Noard-Skermer, wêrnei't it weryndield waard by de gemeente Skermer. Op 1 jannewaris 2015 is it plak mei dy gemeente by de gemeente Alkmar foege. It doarp krige lanlike bekendheid nei in bomoanslach op it hûs fan steatssiktaris Aad Kosto troch aksjegroep RaRa yn 1991.

## It besjen wurdich
* De doarpstsjerke út 1762.
* It eardere gemeentehûs (1639).
* De byldetún fan Nic Jonk.
* Guon âlde, pittoreske huzen.
* De wynmûnen De Havik en de Menningweermûne.
* De greidemûne Grootschermer. 

## Berne
* Nic Jonk (1928-1994), byldzjend keunstner
* André Krul (1987), proffuotballer (doelman)

## Ofbylden

2024 Grutskermer, Noarderein 74.jpg|Noarderein 74
2024 Grutskermer, Noarderein 32.jpg|Noarderein 32
2024 Grutskermer, doarpstsjerke.jpg|Doarpstsjerke
2024 Grutskermer, riedshûs en it Súdein.jpg|Súdein
Valkyrie

**valkyrie* (útspr.: [ˈvælkɪri], likernôch: "wel-kir-ry", of [ˈvælkəri], likernôch: "wel-kur-ry"), it Ingelske wurd foar "walkuere"

## Fideospultsjes
***, in fideospultsje
**[[Valkyrie Profile]]*, in fideospultsjesearje
**[[Valkyria Chronicles]]*, in fideospultsjesearje

## Films
**Operation Valkyrie*, de ynternasjonale titel fan 'e Dútske film *[[Stauffenberg (film)|Stauffenberg]]*, út 2004
*''Valkyrie'' (film), in Amerikaansk-Dútske film út 2008
**[[The Valkyrie Legacy]]*, in Amerikaanske dokumintêre út 2008

## Muzyk
### Bands
*Vakyrie (Amerikaanske band), in Amerikaanske band
*Vakyrie (Nijseelânske band), in Nijseelânske band

### Albums
*''Valkyrie'' (album), in album fan Glass Hammer út 2016

### Lieten
*''Valkyrie'' (liet fan Amberian Dawn), in liet fan Amberian Dawn út 2008
*''Valkyrie'' (liet fan Blind Guardian), in liet fan Blind Guardian út 2010
*''Valkyrie'' (liet fan Oneus), in liet fan Oneus út 2019

## Transport
*ASL Valkyrie, in searje fleantugen
*Aston Martin Valkyrie, in Britsk model superauto
*Cobalt Co50 Valkyrie, in eksperiminteel fleantúch
*Honda Valkyrie, in Japansk model motorfyts
*Kratos XQ-58 Valkyrie, in drone
*North American XB-70 Valkyrie, in Amerikaansk model bommesmiter

## Oar
*Valkyrie (personaazje), in superheldinne út 'e strips fan Marvel Comics
*''Valkyrie'' (tydskrift), in Britsk tydskrift oer rollespullen (1992–2003)
**[[Valkyrie Drive]]* (*Varukirī Doraivu*), in Japanske mediafranchise besteande út in anime-tillefyzjesearje en twa fideospultsjes
*.224 Valkyrie, in model gewearpatroan
*Minnesota Valkyrie, in Amerikaansk-fuotbalteam út 'e Feriene Steaten
*Taya Valkyrie, in Kanadeesk showwrakselster
*York Valkyrie, in Ingelsk frouljusrugbyteam
De Kat (Saandam)

**De Kat** is in farvemûne oan 'e Saanske Skâns yn 'e gemeente Saanstêd. It is ien fan 'e likernôch 50 farvemûnen dy't ea yn 'e Saankrite stiene, mar hjoed-de-dei is De Kat de iennige noch wurkjende wynfarvemûne fan 'e wrâld.

## Skiednis
De oarspronklike mûne waard yn 1645 of 1646 as oaljemûne boud en baarnde op 27 novimber 1782 ôf. De mûne waard dêrnei wer opboud en wie doe as oaljemûne oant 1904 yn gebrûk. Yn dat jier wiksele it eigendom en de nije eigner liet De Kat foar in part ôfbrekke. Allinne de ûnderbou en de skuorre bleaune stean foar it opslaan en drûgjen fan kryt.  
 
Yn 1960 krige de mûne wer in boppebou en binnenwurk fan 'e yn 1959 ôfbrutsen Saandamske farvemûne De Duinjager út 1781. De Duinjager wie sûnt 1947 net mear yn bedriuw en moast foar bebouwing ôfbrutsen wurde. Sûnt is De Kat wer in farvemûne.

Simmerdeis is de mûne hast alle dagen yn bedruw en mei't de mûne ûnderdiel foarmet fan 'e Saanske Skâns wurdt de mûne troch in soad minsken besocht. Op 'e mûne wurkje in pear beropsmûnders, dy't yn 'e âlde tradysje pigminten foar farve produsearje.   

Yn 'e mûne is in kapperij en twa stellen kantstiennen, wêrmei't it kryt en de piminten fynmealle wurde. It koppel stiennen wêrmei't de pigminten mealle wurde, is yn in ôftimmere romte.  

De mûne is ien fan 'e mûnen fan  'e feriening De Zaansche Molen.

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne.
Menningweermûne

De **Menningweermûne** yn it Noard-Hollânske plak Grootschermer is in yn 1888 boude mealreeë poldermûne. 

## Skiednis
De earste twa mûnen fan it Skermereilân waarden yn 1542 boud. Ien fan 'e twa mûnen waard oan 'e Menningweerdyk op it plak fan 'e hjoeddeiske mûne delset. Dêr stie de mûne op in kaart út 1633 as in wipmûne tekene. Op in kaart fan 1648 wie dy mûne in binnenkruier, dus tuskentiids is de mûne op 'e nij boud. Oarspronklik lei de Menningweerpolder as bûtenpolder tsjin 'e omringdyk fan it Skermeilân, mar yn 1825 waard de polder nei de wettersneed by it Skermereilân lutsen en waard de bûtenkade ferswierre oant de hichte fan 'e omringdyk fan 'e Eilânspolder. 

De bemealling fan 'e Menningweerpolder bleau nettsjinsteande in aparte bemealling hâlden troch in mûne mei in skeprêd. De mûne baarnde nei bliksemynslach yn 1888 ôf en waard doe ferfongen troch de hjoeddeiske mûne, dy't gjin skeprêd mear hie mar in skroef. De mûne wurke oant 1931 en nei't it geande wurk yn 1953 ferwidere waard, binne ek de wetterrinnen tichtsmiten. Fiifentritich jier letter waard de mûne wer hielendal mealree makke en sûnt is draait de mûne regelmjittich. 

Tichteby de mûne stiet in lyts greidmûntsje.

## Beskriuwig
De Menningweermûne is in reiddutsen, achtkante muonts. De kape hat in kruiwurk op houten rollen en is lykas in soad Noard-Hollânske poldermûnen in binnenkruier. De wjukken ha by de restauraasje fan 1988 it systeem Fauël mei stekbuorden op beide roeden krige. Foar dy tiid hie de mûne earder gjin wjukferbettering hân en wie de wjukken Ald-Hollânsk ophekt. 

Tegearre mei in elektrysk gemaal bemeallet de mûne de polder mei deselde namme. Eigner fan 'e mûne is it wetterskip Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. De mûne is net te besjen.

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Driehuizen (Alkmar)

**Driehuizen** is in doarp yn 'e Noard-Hollânske gemeente Alkmaar. It doarp leit krekt op 'e grins fan 'e Polder L en de Eilânspolder op it  Skermereilân .

Driehuizen hat  ynwenners ().

## Skiednis
Oant 1970 foel it doarpke ûnder de gemeente Súd- en Noard-Skermer, wêrnei't it by de gemeente Skermer yndield waard. Oant 31 desimber 2014 makke it plak diel út fan dy gemeente. Op 1 jannewaris 2015 is it doarp mei de gemeente by de gemeente Alkmaar foege.

## Ofbylden

2024 Trijehûzen (gem. Alkmar), doarpstsjerke.jpg|Doarpstsjerke.
2024 Trijehûzen (gem. Alkmar), haadstrjitte (1).jpg|Haadstrjitte.
2024 Trijehûzen (gem. Alkmar), kafee.jpg|Kafee
Boppemûne G

**Boppemûne G** is in poldermûne oan 'e Molendijk tusken Schermerhorn en Ursem. De mûne is ien fan 'e 11 mûnen fan 'e Skermer, dy't noch besteane. Oarspronklik wiene der 52 mûnen, dy't de 4.726 hektare grutte en 4 meter djippe Skermermar drûch meallen.

Om de mûne te ûnderskieden fan it grutte tal mûnen yn 'e krite waard de mûne mei in letter oantsjut. 

## Skiednis
Boppemûne G waard oan 'e ein fan 1633 of yn it begjn fan 1634 boud as boppemûne fan 'e doe noch drûch te meallen Skermer. It is ien fan 'e mûnen fan in eartiids gruttere mûnegroep, dy't yn trije treppen de binnenboezem fan 'e Skermer ôfmealle op 'e Skermerboezem. Boppemûne G is de iennige fan 'e noch besteande Skermermûnen dy't noch altiten op it oarspronklike plak stiet en nea ferhûze. 

It skeprêd fan 'e mûne waard yn 1854 ferfongen troch in skroef en yn 1928 rekke de mûne troch in elektrysk gemaal bûten bedriuw. Foar it  elektrysk gemaal waard de tuskenboezem, dy't tusken de boppemûnen en middelmûnen lei, trochgroeven. De mûne sels bleau lykwols as wente yn gebrûk en it reid waard wer fernijd. De fergunning fan 1949 om de mûne ôf te brekken waard net troch it wetterskip brûkt en yn 'e jierren 1970 waard de mûne ek wer draaifeardich makke. 

Op 23 septimber 1983 soarge in brân foar grutte skea oan 'e mûne, ek al bleau de swiere iken konstruksje yntakt. Yn 'e rin fan 1984 sette in groep frijwilligers mei beheinde middelen útein mei it opknappen. Yn in letter stadium waard ek mûnemakker Poland by de restauraasje belutsen. Mei't yn 'e simmer fan 1985 nije roeden waarden stutsen, koe der foar it earst wer draaid wurde. Yn augustus 1986 waard de wente yn 'e mûne oplevere en koe de offisjele iepening op 13 septimber dat jier plakfine.  

Yn it ramt om alle Skermermûnen wer mealree te meitsjen waard boppemûne G yn 2002 yngreven ûnder hannen nommen. De mûne krige in nije houten skroef, de fundearring waard fernijd en de ûndergrûnske útskoat nei de Skermerringfeart waard iepengroeven en noch tal fan oare wurksumheden waarden útfierd. Letter waard ek de boppekolk oer likernôch 80 m wer útgroeven, sadat de mûne no wer beheind wetter nei de ringfeart kin útmealle. 

Op 6 juny 2021 briek by it draaien de bûtenroede, wêrby't ek oare dielen fan 'e mûne skea oprûn. Beide roeden waarden strutsen en nei in *[[crowdfunding]]* koene al gau wer nije klonken roeden besteld wurde, dy't begjin 2022 stutsen waarden.

## Beskriuwing
De boppemûne G is in reiddutsen, achtkante muonts mei in Ald-Hollânsk wjukkekrús. De kape hat in kruiwurk mei houten rollen. De mûne is lykas in soad Noard-Hollânske poldermûnen in binnenkruier. De mûne hat in fêste skoarfang. 

## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Noortje de Brouwer

**Noortje de Brouwer** (Goirle, 9 maart 1999) is in Nederlânsk syngroanswimster, tegearre mei har twillingsuster Bregje de Brouwer wie sy de earste Nederlânske medaljewinner by it syngroanswimmen op de Olympyske Simmerspullen.

## Karriêre
Sy die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip swimmen, trije kear oan it Europeesk kampioenskip en twa kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn 2020 en 2024). Sy waard by dizze kampioenskippen twa kear Europeesk kampioen, wûn in sulveren medalje by it wrâldkampioenskip en behellen in brûnzen medalje op de Olympyske Spullen. 

Ein 2022 rekke Noortje blesearre oan har skouder wêrtroch't se in skoft lang net swimme koe, en sy ûnder oaren it Europeeske kampioenskip 2022 en de Europeeske Spullen 2023 misse moast. Begjin 2024 yn oanrin nei de Olympyske Simmerspullen die bliken dat Noortje sûkersykte type 1 hat. De erflike fariant fan sûkersykte.
Undermûne K

**Undermûne K** is in poldermûne oan 'e Molendijk tusken Schermerhorn en Ursem. De mûne is ien fan 'e 11 mûnen fan 'e Skermer, dy't noch besteane. Oarspronklik wiene der 52 mûnen, dy't de 4.726 hektare grutte en 4 meter djippe mar drûch meallen.

Om de mûne te ûnderskieden fan it grutte tal mûnen yn 'e krite waard de mûne mei in letter oantsjut. 
## Skiednis
De mûne waard tsjin 'e ein fan 1633 of it begjin fan 1634 as in middenmûne boud foar de doe noch drûch te meallen Skermar. Nei't de mar foar it grutste part drûchmealle wie, ferhûze de mûne hûnderten meters nei it hjoeddeiske plak, dêr't de mûne de funksje krige fan ûndermûne. Nei alle gedachten binne fanwegen de ferhûzing op 'e souder fan 'e kape acht skeve goarrings oanbrocht. Dy konstruksje moat tige âld wêze en is yn gjin fan 'e hjoed-de-dei besteande Skermermûnen noch oanwêzich. Oannommen wurdt dat se tydlik oanbrocht binne, mar letter nea weihelle waarden.

It skeprêd fan 'e mûne waard yn 1876 ferfongen troch in skroef en yn 1929 rekke de mûne syn funksje kwyt. Mei't der yntusken in nij elektrysk gemaal boud wie, waard de oanfiertochte efter de mûne fergroeven en op it polderpeil brocht, sadat de wetterrin fan 'e mûne drûch kaam te stean. Troch in fierdere ferleging fan it polderpeil mei 30 sm yn 1991 waard dat noch slimmer.     

Yn 1949 waard in fergunning ôfjûn om de mûne ôf te brekken, mar alhoewol't de mûne brekfallich wie en it reiden tek fan 'e romp al foar in part fuort wie, kaam it net safier. It wetterskip hat de mûne letter wer opknapt en yn 'e jierren 1970 waard de mûne wer draaifeardich makke. Yn 1995 waard de efterwetterrin en de útskoat fan 'e mûne wer fernijd, yn 1996 folge de restauraasje fan 'e fûneminten en fjildmuorren en dêrnei de rekonstruksje fan 'e mûnderswente lykas dy wie yn 'e tiid doe't de skroef set waard.

Mei't it VSB Fûns yn 2002 jild beskikber stelde foar de restauraasje fan alle Skermermûnen, binne de alve mûnen ek wer mealree makke. Foar ûndermûne K betsjutte dat in nije houten skroef, skroefrêd, ebdoar en kroasrak. Fierder moast foar de skroef de flier fan 'e keuken ophege wurde, krige de mûne in nije binnenroede en nij reid en waarden wynpeul en de foarkoveling fernijd. Om 't de wetterrin efter de mûne al yn 1929 fergroeven waard as oanfiertocht foar it gemaal, hat de mûne gjin wetteroanfier mear. De 50 jier âlde bûtenroede waard yn 2023 ferfongen.

Eigner fan 'e mûne is de Skermer Mûnen Stifting.

## Beskriuwing
De mûne is in reiddutsen, achtkante muonts mei in Ald-Hollânsk wjukkekrús. Lykas in soad Noard-Hollânske poldermûnen is de mûne in binnenkruier, dat wol sizze dat de kape fan binnen kruid wurde moat. It kruiwurk hat 57 houten rollen. De mûne hat in fêste skoarfang.

Noard fan 'e mûne stiet it Noarderpolderhûs, súdeast it Beatrixgemaal en it Museumgemaal Wilhelmina en noch in bytsje súdliker de boppemûne G.
## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
Undermûne C

**Undermûne C**  by it Noard-Hollânske Schermerhorn is ien fan 'e alve noch besteande mûnen fan 'e Skermer. By de mûne steane noch twa oare mûnen, Undermûne D en Boppemûne E. Dêrom wurde de trije mûnen noch alris as in mûnetrijegong oantsjut, mar de mûnen foarmje feitlik in  ûnfolsleine twagong. Der binne plannen om de folslein twagong wer te rekonstruearjen en dêrfoar moat yn 'e jierren 1930 ôfbrutsen Boppemûne F werboud wurde.       

## Skiednis
Eartiids stiene yn dit diel fan 'e Skermer seis mûnen: twa ûndermûnen, twa middenmûnen en twa boppemûnen, dy't it wetter fanút de binnenboezem fan 'e Skermer oer trije treppen nei de Skermerringfeart opmeallen. Undermûne C wie ien fan 'e twa middenmûnen, dus in mûne fan 'e twadde trep. De mûnen waarden yn 1635 boud.    

Mei't de skeprêden fan 'e mûnen yn 1850 ferfongen waarden troch skroeven feroare de dûbele gong fan trije nei twa mûnen. De boppemûnen en de middenmûnen bleaune, wylst de ûndermûnen A en B ferkocht en ôfbrutsen waarden. Fan 'e seis mûnen bleaune dus fjouwer mûnen oer en sûnt wiene de twa eardere middenmûnen ûndermûnen.    
Mei de bou fan elektryske gemalen yn 'e Skermer waard yn 1926 Undermûne C bûten bedriuw steld. Fanwegen de oarlochsomstannichheden hat de mûne oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldkriich noch in skoft oan it wurk west. It wetterskip hat doe noch fjouwer mûnen mealree makke om de wetteroerlêst te kearen.   

De mûne waard yn 1968 restaurearre en krige doe in nije houten skroef. Sûnt draaide en mealle de mûne wer út en troch. 

Yn it ramt fan it projekt om alle noch besteande Skermermûnen wer mealree te meitsjen, hoegde der net in soad oan Undermûne C dien te wurden.

## Beskriuwing
De mûne is in reiddutsen, achtkante muonts mei in Ald-Hollânsk wjukkekrús en in flecht fan 25 meter. Lykas in soad Noard-Hollânske poldermûnen is ûndermûne C in binnenkruier, de kape hat in kruiwurk mei houten rollen. Undermûne C hat in fêst skoarfang. De mûne is mealree en meallet yn sirkwy. 

Undermûne C stiet njonken Undermûne D en Boppemûne E oan 'e Noarderfeart. De mûne wurdt bewenne en kin net besocht wurde. De Skermermûnen binne eigendom fan 'e Skermer Mûnen Stifting.
## Keppeling om utens
* feriening De Hollânske Mûne
* Hiemside Museum Mûne
Sifan Hassan

**Sifan Hassan** (Nazreth (Etioopje) is in Nederlânsk Atlete fan Etiopysk komôf. Sy waard trijeris Olympysk kampioene.

Yn 2008 begûn Hassan yn Ljouwert by Atletyk feriening Lionitas mei atletyk, op 22 novimber 2013 krige de atlete hja wenne en trainde yntusken yn Arnhim de Nederlânske nasjonaliteit. Yn 2014 waard sy op de 1500 m Europeesk kampioene, yn 2015 Europeesk indoorkampioene en yn 2016 wrâldkampioene. Yn 2015 ferovere sy de Europeeske fjildrintitel en yn 2018 de Europeeske titel op de 5000 m. Yn 2019 waard sy wrâldkampioene op de 1500 en 10.000 m. Yn 2021 waard sy Olympysk kampioene op de 5000 m en 10.000 m en helle sy brûns op de 1500 m. Sy wie de earste atlete dy 't op deselde Olympyske Spullen op al dizze trije ôfstannen in medalje ferovere. By de Olympyske Spullen fan Parys yn 2024 wûn Hassan goud op de maraton en brûns op de 5000 en 10.000 m.