open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Noorder Compagnie

**Toanielgroep De Noorder Compagnie** wie fan 1967 oant 1980 in toanielselskip út Drachten.

De artistike lieding wie yn hannen fan de oprjochters Jaap Maarleveld en syn frou Manon Alving. De saaklike lieding lei yn de begjinjierren by Jan A. de la Mar. Bekende akteurs fan dit selskip wienen ûnder oare Robert Sobels, Diny de Neef, Ad Noyons, Sacco van der Made, Fiet Dekker, Babette Mulder, Rutger Hauer, Pieter Groenier en Joop Wittermans. It selskip gie ten ûnder troch konflikten tusken bestjoer, lieding en subsydzjejouwers oer de te folgjen artistike koers. De Compagnie socht in mjuks fan lichte stikken en eigentiids wurk fan Hugo Claus, Harold Pinter en Kroetz. Se spilen benammen yn sealen en sealtsjes op it plattelân, mar mei teater De Lawei as thúsbasis. 

Yn 1980 waard it toanielselskip opheft, it argyf wurdt bewarre by Tresoar. De groep waard fuortsetten as Stichting Noordelijk Theater De Voorziening.
Assiniboine (rivier)

De **Assiniboine** is in rivier fan 1.070 kilometer lingte dy't troch de Kanadeeske provinsjes Saskatchewan en Manitoba streamt. De Assiniboine rint fan har boarne, op 640 meter boppe seenivo, yn Saskatchewan nei it súdeasten oant sy yn de stêd Winnipeg gearrint mei de Red Rivier op 230 m boppe seenivo. It streamgebiet beslacht 182.000 km². 

De rivier hat har namme te tankjen oan it folk Assiniboine, in yndianestam út de grinsstreek fan Kanada en de Feriene Steaten.
Fuotbal op de Olympyske Simmerspullen 2008

De **[[Olympyske Simmerspullen 2008|Olympyske Spullen fan de XXIXe Olympiade]]** waarden fan 8 oant en mei 24 augustus 2008 hâlden yn Peking, de haadstêd fan Sina.
De finale fan it fuotbal hie plak yn it *Beijing National Stadium*, ek wol bekind as "it Fûgelnêst".

## Lokaasjes
De wedstriden yn de groepsfaaze fan it fuotbal tidens de Olympyske Simmerspullen 2008 waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Groep B

#### Groep C

#### Groep D

### Kwartfinales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking

## Froulju
### Groepsfaze
#### Groep E

#### Groep F

#### Groep G

### Kwartfinales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Winnipeg

**Winnipeg** is de haadstêd en grutste stêd fan de provinsje Manitoba yn Kanada en foarmet de grutste mienskip yn de Winnipeg Capital Region, dêr't mear as de helte fan de befolking fan Manitoba's wennet. It leit tichtby it geografyske sintrum fan Noard-Amearika, op it plak fan de gearrin fan de rivieren de Red en de Assiniboine (dat punt hjit *The Forks*).

"Winnipeg" komt fan it Kree-wurd foar 'modderige wetters'. It gebiet om Winnipeg hinne wie in hannelssintrum foar de lânseigen befolking foardat de Jeropeanen kamen. It earste fort (*Fort Rouge*) waard dêr set yn 1738 troch Frânske fellehannelers. Nije hannelsposten waarden stifte troch de Hudsonbaai Kompanjy (*Hudson's Bay Company*) en de Noard West Kompanjy dy't elkoar fûl bekonkurrearren om de fellehannel yn de regio. De lêste kompanjy stifte Fort Garry yn 1809. Yn 1812 waard der in delsetting stifte troch de saneamde Selkirkpioniers, de Red Riverkoloanje ûntstie, dêr't de kearn fan yn 1873 de City of Winnipeg waard. Ein 19e iuw en begjin 20e iuw wie Winnipeg ien fan de hurst groeiende stêden yn Noar-Amearika. Yn dy tiid waard ek de Universiteit fan Manitoba stifte, de earste universiteit yn West-Kanada.

Winnipeg stiet fanâlds bekend as de 'Poarte nei it Westen' (*Gateway to the West*) en is fan belang as yndustry-, lânbou-, ferfiers-, en ûnderwiissintrum. 

It is ien fan de kâldste grutte stêden yn de wrâld; de trochsneed temperatuer fan novimber oant maart leit ûnder it friespunt. Mids winter is it nachts trochstrings -18&nbsp;°C. Troch de faak foarkommende sterke wyn leit de gefoelstemperatuer faak noch 5 oant 10 graden leger. Kanadezen hawwe it dêrom wol oer "Winterpeg" yn stee fan Winnipeg. Tusken maaie en septimber is it faak waarm yn Winnipeg; de temperatuer kin dan oprinne oant boppe de 35&nbsp;°C.

## Ald Winnipeg

Ofbyld:UpperFortGarryEarly1870s.jpg|*Upper Fort Garry*, begjin 1870
Ofbyld:Rosshousemuseum.jpg|*Ross House*, it eardere postkantoar út 1855, no it âldste gebou fan Winnipeg.
Ofbyld:Main Street, Winnipeg, MB, 1887.jpg|*Haadstrjitte yn 1887*
Ofbyld:C.P.R. station, Winnipeg, MB, 1884.jpg|*Spoarstasjon Winnipeg, 1884*
The Lion King (film út 1994)

***The Lion King*** (Frysk: *De liuw kening*) is in Amerikaanske tekenfilm út 1994. De film, de 32ste jûnfoljende tekenfilm dy't makke waard troch de Walt Disney Feature Animation, stie ûnder rezjy fan Roger Allers en Rob Minkoff.

*The Lion King* fertelt it ferhaal fan de Afrikaanske savanne, dêr't de kening fan de bisten, de liuw, foar master opslacht. De bisten binne allegear sa ferminsklike dat se prate kinne en tinke as minsken.

*The Lion King* stie by de produksje noch bekend as *King of the Jungle*. Elton John en Tim Rice skreaunen fiif nije muzyknûmers foar de film.

*The Lion King* waard útbrocht op 15 juny 1994. Yn 1998 kaam in ferfolch op de film út ûnder de namme *[[The Lion King II: Simba's Pride]]*.

## Kontroverse
De film hat in pear kear ûnderwerp fan kontroverse west.
Edmonton

**Edmonton** is de haadstêd fan de Kanadeeske provinsje Alberta. It is de fiifde stêd fan Kanada, nei Toronto, Montréal, Vancouver en Calgary. Yn 2005 hie Edmonton in ynwennertal fan 712.931 en yn de stedsomkriten, de saneamde “Edmonton Metropolitan Area”, wennen doe 1.016.000 minsken. De ynwenners fan Edmonton wurde *Edmontonians* neamd. Yn 2004 fierde Edmonton har hûndertjierrich bestean.

De stêd beslacht leafst 684 kante kilometer; Edmonton is grutter kwa oerflak as bygelyks Chicago of Toronto. Edmonton is dêrmei ek ien fan meast tinbefolke grutte stêden fan Noard-Amearika, mei in protte grutte parken en ûnbeboud terrein. De yndustry yn en om de stêd is grûnfeste op de gas- en oaljemerk en de diamantminen yn de Noardwest Territories.

Edmonton hat it grutste oerdekte winkelsintrum fan Noard-Amearika, de West Edmonton Mall, en it grutste histoaryske park fan Kanada, Fort Edmonton Park. Fierders hat de stêd har eigen universiteit, de “Universiteit fan Alberta”, en is sy ferneamd as de “festivalstêd” troch it grutte tal kulturele aktiviteiten dy't dêr organisearre wurde.

## Geografy
Edmonton leit benei mids de provinsje Alberta. De rivier Noard-Saskatchewan rint troch de stêd en streamt hielendal troch oant de Hudsonbaai. De rivier hat yn de stêd is soad kreken en kleauen rûnom, mar dy gebieten binne wol beboud en by de stêd lutsen.

Ofstannen nei oare stêden:
* Calgary: 299 kilometer
* Fort McMurray: 443 kilometer
* Saskatoon: 525 kilometer
* Vancouver: 1157 kilometer

## Partnerstêden
*  Austin, Feriene Steaten
*  Gatineau, Kanada
*  Nashville, FS
*  Seoel, Súd-Korea

## Berne yn Edmonton
* Michael J. Fox (1961), akteur
* Crystle Lightning (1981), aktrise en rapster
* Tamandani Nsaliwa (1982), fuotballer
* Mike Robertson (1985), snowboarder
* Nicole Garrido (1988), langebaanreedrydster
Britt Ekland

**Britt-Marie** (**Britt**) **Ekland** (Stokholm, 6 oktober 1942) is in Sweedsk aktrise. Sy waard it meast ferneamd troch har rollen yn *[[The Night They Raided Minsky's]]*, *Baxter!*, *The Double Man*, *[[Get Carter]]*, de kultfilm *The Wicker Man* en *[[The Man with the Golden Gun (film)|The Man with the Golden Gun]]*.

## Libben en wurk
Britt Ekland waard berne yn Sweden, mar ferhuze letter nei Ingelân dêr't sy ferneamd waard troch har houlik mei Peter Sellers yn 1964. Yn Rome wie Ekland earder troch in talintscout fan 20th Century Fox Studios ûntdekt en nei Peter Sellers yn Hollywood stjoerd. Yn 1965 waard harren dochter Victoria berne. Sy hawwe tegearre twa films makke. Desimber 1968 binne sy offisjeel út elkoar gien. Mids jierren '70 hie Ekland in ferhâlding mei rockmuzikant Rod Stewart, dy't foar it liet *You're in My Heart* skreau. Fan produsint Lou Adler hat Ekland in soan, Nicholai (1973).

It hichtepunt yn Ekland har filmkarriêre kaam mei de rol fan Bond-famke yn de ''James Bond''-film *[[The Man with the Golden Gun (film)|The Man with the Golden Gun]]* (1974). Yn dy film spile sy neist Roger Moore en Christopher Lee. Ekland hie al earder audysje dien foar de rol fan Bond-famke yn de earste Bondfilm *[[Dr. No (film)|Dr. No]]* (1962), mar dy rol gie doe nei Ursula Andress.

Nei 1990 hat sy gjin filmrol mear hân, mar wie sy wol út en troch yn it teäter en yn rollen op telefyzje te sjen, sawol yn Ingelân as Sweden.

Ekland mei graach fitnessje en dêrom hat sy yn 1984 in boek oer fitness skreaun en yn 1992 makke sy ek in fitnessfideo.

## Filmografy <small>(kar-út)</small>
*1962: *The Happy Thieves*
*1965: *Too Many Thieves*
*1966: *Caccia alla volpe* (Jei op de foks)
*1967: *The Bobo*
*1967: *The Double Man*
*1968: *The Night They Raided Minsky's*
*1969: *Stiletto*
*1971: *Diabólica malicia*
*1972: *Asylum*
*1972: *Get Carter*
*1973: *The Wicker Man*
*1974: *[[The Man with the Golden Gun (film)|The Man with the Golden Gun]]* - as Bond girl
*1978: *Slavers* (Regy: Jürgen Goslar) 
*1978: *King Solomon's Treasure*
*1985: *Marbella, un golpe de cinco estrellas*
*1985: *Fraternity Vacation*
*1987: *Moon in Scorpio*
*1989: *Scandal* - as prostituee Mariella Novotny

## Autobiografy
* , *True Britt*, Simon & Schuster (febrewaris 1984) ISBN 0139310894

## Keppelings om utens
* Britt Ekland yn IMDb
* Britt Ekland - ''From Sweden With Love''
Jan van der Leij

**Jan van der Leij** (Grou, 25 april 1952) is in Frysk skriuwer en arsjitekt út Wyns.

## Biografy
Jan van der Leij is hikke en tein yn Grou, oant syn tweintichste hat er yn it plak wenne. Doe gie er nei Grins om oan de Akademy foar Boukeunst de stúdzje foar arsjitekt te folgjen. Van der Leij is no ek arsjitekt, hy is ferbûn oan it kantoar fan Abe Bonnema silger yn Hurdegaryp. Tegearre mei Bonnema ûntwurp er yn opdracht fan Achmea Fêstgoed de Achmeatoer yn Ljouwert, de 115 meter hege toer is ôflevere yn 2002.

Op fakânsje is Van der Leij begûn mei dingen op te skriuwen, koarte observaasjes waarden ferhaaltsjes dy't bedoeld wiene foar syn fakânsjeplakboek. Dêrnei begûn er ek mei it skriuwen fan langere ferhalen, hy debutearre mei trije ferhalen yn de bondel *Tuskenspul*. De bondel kaam yn 1997 út en bestiet út keatsferhalen en gedichten. De ferhaaltsjes fan fakânsje wiene yn it Nederlânsk skreaun, mar by de langere ferhalen skeakele er oer nei it Frysk. Om dat goed te dwaan, folge er kursussen by de Afûk. Op kursus by Akky van der Veer learde er mear oer it skriuwen fan ferhalen. Dat wie net foar neat, want yn 2003 krige er de Rely Jorritsmapriis foar it ferhaal *Apart*. It jier dêrop krige Van der Leij wer de priis, datkear foar it ferhaal *Fertocht*. Yn 2005 folge syn debút, by Utjouwerij Venus ferskynde de ferhalebondel *De tiid stie even stil*. De ferhalen *Apart* en *Fertoch* wiene beide opnommen yn dy bondel.

De ferhalen yn de bondel rinne nochal troch inoar, der sit ferskil yn sfear en ûnderwerp, mar dêrneist binne de ferhalen ek ferskillend fan lingte. Guon resensinten fûnen dat Van der Leij syn ferhalen ôfrinne liet sa't Roald Dahl dat docht. De resensinten Abe de Vries en Jitske Kingma priizgen it skriuwerstalint fan Van der Leij. 

Yn 2008 ferskynde syn twadde ferhalebondel, it krige de titel *De ein fan 'e dyk* mei en waard útjûn by de Friese Pers Boekerij. Yn itselde jier ferskynde ek it audioboek fan de ferhalebondel.

## Bibliografy
* 1997 : 3 ferhalen yn de bondel *Tuskenspul*
* 2000 : ferhaal yn *20 Simmerferhalen* (sammelbondel)
* 2005 : *De tiid stie even stil* (ferhalen)
* 2008 : *De ein fan 'e dyk* (ferhalen)
* 2008 : *De tiid stie even stil: audioboek, foarlêzen troch de skriuwer

== Prizen ==
* 2003 : [[Rely Jorritsmapriis]] (ferhaal: *Apart*)
* 2004 : Rely Jorritsma-priis (ferhaal: *Fertocht'')
Tineke de Nooij

**Christina Hendrika (Tineke) de Nooij** (Baarn, 27 april 1941) is in Nederlânske radio- en telefyzjepresintatrise. Sy wie de earste froulike diskjockey by Radio Veronica. Sy wennet yn Baarn.

## Keppeling om utens
* www.tineke.nl Webside fan Tineke de Nooij]
Folkmar Allena

**Folkmar Allena** (* ûnbekend - † 1406) wie in Eastfryske haadling fan kwizekwânsje op de ein fan de 14e iuw. Hy hie syn haadplak yn Osterhusen.

## Skiednis
As haadling fan Osterhusen stie Folkmar Allena mei syn buorman Okko I tom Brok, haadling fan Brokmerlân en Auricherlân op minne fuot. Hja rekken mei elkoar yn konflikt dat eskalearje soe yn jierrenlange gefjochten oer en wer dêr't deaden by foelen, û.o. yn de slach by Loppersum op de ein 1380 of begjin 1381. Okko wûn de slach en Folkmar ferlear hjirmei in grut part fan syn machtsbasis yn East-Fryslân. Yn de Ommelannen en Westerlauwersk Fryslân socht er nei nije bûnsmaten. As Okko yn 1388 Emden oanfalt mar der lykwols net yn slagget de stêd te oermasterjen falt Folkmar Okko oan op syn boarcht yn Aurich. De oanfal wurdt ôfslein en der folget in staakt-it-fjoeren. In fersoeningspetear tusken beiden mislearet en op 7 augustus 1389 lit Folkmar  Okko op de weromreis nei hûs fermoarde troch syn helpers. 

Folkmar ferlear syn machtswinst yn de dêrop folgjende jierren wer oan Okko syn widdofrou Foelke Kampana, dy har soan Keno II tom Brok oan de macht bringe woe. In oare soan fan Okko, Widzel út in earder houlik, ferbûn him mei Folkmar Allena doe't hy tsjin Foelke stride moast om de opfolging. Hy ferstoar lykwols yn Detern en Keno II tom Brok waard yn 1399 de nij haadling yn Brokmerlân. 

Wylst Keno yn Marienhafe ûnderdak ferline oan de Fiktaaljebruorren die Folkmar yn  Osterhusen itselde. De Fiktaaljebruorren wienen op de ein fan de 14e iuw út de Eastsee ferdreaun en koenen op de Noardsee har wurk foarsetten.
Vicky Leandros

**Vicky Leandros** (Gryksk: Βίκυ Λέανδρος), pseudonym fan **Vasiliki Papathanasiou** (Gryksk: *Βασιλική Παπαθανασίου*) (Paleokastritsa op Korfoe, 23 augustus 1949 (neffens in protte boarnen) of 1952 (nei't sy sels hawwe wol)) is in Gryksk-Dútske sjongster en politikus.

## Keppelings om utens

*     Offisjele webside
* ''Vicky Leandros'' op Myspace
Sloterdijckshûs

It **Sloterdijckshûs** is in hearehûs of state oan de Grutte Sylroede yn de buert Statum, it súdlike stik fan Makkum, gemeente Wûnseradiel.

It hûs is grif boud yn de 18e iuw. It eptige keapmanshûs stiet oan de Grutte Sylroede, en hat útsjoch oer de Syl. It grutte steatlike Sloterdijckshûs is prachtich fersierd en soe net misstean oan ien fan de eptige grêften yn Amsterdam. Dit hûs waard bewenne troch de famylje Sloterdijck. Dy famylje kaam mooglik oarspronklik  út Balk.
Nyköping (stêd)

**Nyköping** is it haadplak fan de gemeente Nyköping yn it lânskip Södermanland en de provinsje Södermanlands län yn Sweden. De stêd hie yn 2005 noch 27.720 ynwenners. Nyköping is ek de haadstêd fan Södermanlands län.

Nyköping leit oan de kust fan de Eastsee op it plak dêr't de rivier de Nyköpingsån mûnet. De stêd leit tusken de stêden Södertälje, Norrköping en Oxelösund.

## Keppeling om utens
 
* Ynformaasje foar toeristen
Fleanfjild Lelystêd

**Lelystad Airport** (EHLE), oant 1993 **Luchthaven Lelystad** neamd, is in fleanfjild, by de stêd Lelystad. De lofthaven is ûnderdiel fan de Schiphol Group.

Lelystad Airport is in sakefleanflijd, en is "it grutste fleanfjild foar lytsere fleantugen". Op Lelystad Airport binne meardere fleanskoallen, wêrûnder Vliegschool Zelf Vliegen, AIS flight academy en de Martinair Vliegschool.
Lelystad Airport hat twa startbanen:
* **05-23** lingte ± 2700 meter (ferhurde), breedte 45 meter

## Skiednis
By it ûntstean fan Flevolân wienen yn de provinsje meardere gersbanen oanlein foar de fleantugen dy't nedich wienen foar it drûchlizzen fan de polder. Dy gersbanen wienen net sa effisjint, der moast in lokaasje keazen wurde foar in fleanfjild, dat yn de takomst útwreide kinne moast foar grutter loftferkear. Yn 1973 waard Lelystad Airport offisjeel in fleanfjild, mar hie allinnich in gersbaan. Troch it relatyf folle ferkear moast der in ferhurde baan komme. Dy kaam yn 1981 klear, twa jier nei it ferhurdzjen fan de taksybaan. Lelystad Airport groeide yn it begjin goed, maar berikte net de saaklike funksje dêr't it foar ornearre wie. Yn 1991 waard de lanningsbaan ferlinge nei de hjoeddeiske lingtre fan 1250 meter, útwreide mei de needsaaklike ferljochting. Yn 1993 waard Lelystad Airport eigendom fan de Schiphol Group, em krige it dy namme.
Noch altiten hat Lelystad Airport net de saaklike funksje dy't it hawwe moatte soe, mei troch it ûntbrekken fan loftferkearslieding. De takomst moat mear mooglikheden biede. Eardere ynfiering fan lofftferkearslieding is ein 2008 ôfwiisd troch de Minister fan Ferkear en Wettersteat, der wurdt sjoen nei tydlike alternativen.

## Takomst
Der binne grutte plannen om fan Lelystad Airport in wichtige regionale lofthaven te meitsjen. De start- en lanningsbaan wurdt ferlinge nei 2100 meter, sadat ek gruttere fleantugen lanje kinne en opstige. Tagelyk wurdt loftferkearslieding ynfierd mei in CAT 1 ILS (*Instrument Landing System*), sadat ûnder hast alle waaromstannichheden opereard wurde kin. Ek wurdt der oan de noardside in terminal mei platfoarm en parkearterrein boud. In iepenbierferfierferbining wurdt makke mei it (takomstige) NS-Stasjjon Lelystêd Súd. Mei dizze útwreiding wurde linetsjinsten nei Europeeske plakken mooglik. Lelystêd Airport mei trochgroeie nei sirka 2 miljoen passazjiers.

## Kommunikaasje
*Lelystad Approach: 134.530
*Lelystad Tower: 135.180
*Lelystad Delivery: 123.680
*Lelystad Information (ATIS): 120.730

; Naderingshelpmiddels
* NDB (LLS): 326,0 kHz
* VOR/DME (PAM): 117,800 MHz

## Aviodrome
Sûnt 2003 is it Temapark Aviodrome op Lelystad fêstige. Oarspronklik wie dit museum op Schiphol, ûnder de namme Aviodome.
Theo Douma

**Theo Douma** (31 july 1956 - De Rottefalle, 12 novimber 2011) wie in hûsdokter yn De Rottefalle, sjonger en Fryske lietsjeskriuwer.

## Libben
Douma makke mei syn broer Wim (ek hûsarts) diel út fan de Frysktalige bluesband Oerémis. De lêste jierren wienen se aktyf as it duo Douma en Douma. By live-optreden spilen Douma en Douma as duo, mar eventueel ek mei de Dokters. 

Theo krige klassyk pianoles doe't er 10 wie, mar begûn algau de blues te spyljen, ûnder oare nûmers fan it âlde Fleetwood Mac. Op syn 18de spile hy oargel yn syn earste bandsje. Spile letter altsaksofoan by de Jouster fanfare. Ek wie er by de band Zenith. Song en spile earst yn it Ingelsk en it Hollânsk, de lêste jierren foaral yn t Frysk. As toetsenist song er sa no en dan ek in stikje. Krige wolris de opmerking dat syn teksten faak ferkeard ôfrinne. Theo skreau trijekwart fan de lietsjes dy't op de fjouwer cd's fan Oerémis ( mei Eckhardt Dulfer, Ery Dam en Zwaanette Dijkstra) en Douma en Douma steane. 

Alle lietsjes op de CD's binne eigen komposysjes. Theo komponearret op de piano, en Wim sawol op gitaar as piano. De teksten binne meast fan Theo. Hy makket sels de muzyk of jout de tekst oan Wim dy't der bytiden in oare draai oan jout.
Begjin 2010 ferskynt fan it duo de CD "Ik wol nei hus ta" mei 12 lietsjes mei ferskate ûnderwerpen. LC-redakteur Sietze de Vries skreau hjiroer:
"de teksten binne soms wat kabaretesk, gauris jouwe se utering oan it bluesgefoel fan de troch frou en elkenien ferlitten wâldman dy't efterbliuwt my syn flesse skjinne as iennichste treast."
Op de CD wurde Douma en Douma op inkele nûmers  begelaat troch "de Dokters", dat binne drummer Erie Dam en Zwaanette Dijkstra, dy't sjongt en saksofoan en akkordeon spilet.

Hoewol't er al in skoft siik wie, trede hy fjirtjin dagen foar syn dea noch op yn Boelensloane.

## Diskografy
* Oerémis
** *Siik, stiif en Mislik* (1999)
** *Gjin Nocht* (2002)
* Douma en Douma & de dokters:
** *Ik wol nei hûs ta* (2010)
Francisca Ravestein

**Francisca Ravestein** (Leien, 26 oktober 1952 - Pijnacker, 7 jannewaris 2024) wie in Nederlânsk politika foar Demokraten 66 (D66).

## Wurkpaad
Fan 1978 oant 1987 wie Ravestein fysioterapeute yn Rotterdam. Yn 1987 waard se beliedsmeiwurker fan de D66-fraksje yn de Twadde Keamer. Itselde jier naam sy ek in funksje as fysioterapeute oan op in skoalle foar sike bern yn Rotterdam. Fan 1988 oant 1998 siet hja yn de Rotterdamske gemeenteried. Yn 1998 waard se keazen as Twadde Keamerlid. Dêr wie syn fral dwaande mei Romtlike Oardening en Monumintesoarch. Ek siet sy yn  de parlemintêre enkêtekommissy Boufraude, mar moast út dy kommysje wei doe’t sy yn 2002 net opnij yn de Twadde Keamer keazen waard.

Nei it keamerlidmaatskip wie sy saaklik lieder fan operaselskip 'Hollands Diep' en manager ynternasjonale kontakten fan de Ynternasjonale Arsjitektuer Biënnale yn Rotterdam. Fan 2004 oant 2006 wie Ravestein wethâlder yn Renkum en fan 2007 oant 2008 waarnimmend boargemaster fan Beverwyk. Yn 2008 waard se beneamd as boargemaster fan Opsterlân, dêr't sy Sicko Heldoorn opfolge dy't boargemaster fan Assen wurden wie. Fan 2014 oant jannewaris 2022 wie se boargemaster fan Pijnacker-Nootdorp. Yn jannewaris 2022 is sy ophâlden as boargemaster fan Pijnacker-Nootdorp.

Francisca Ravestein ferstoar op 7 jannewaris 2024, yn 'e âldens fan 71 jier. 

## Underskiedingen
*Lid yn de Oarder fan Oranje-Nassau (9 april 1998)
*Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau (27 juny 2002)
* Wolfert fan Borselenpeinje, gemeente Rotterdam (1998?)
* Lid fan Fertsjinste, Nederlandse Basketball Bond (2020)
Willy Krogmann

**Willy Krogmann** (Wismar, 13 septimber 1905 - Hamburch, 20 maart 1967) wie in Dútske mediëvist. Hy wie dwaande mei Fryske- en Nederdútske filology, Germaanske linguïstyk, runology, en ek mei saneamde Germaanske archeology.

## Oplieding en wurkpaad
Nei de stúdzje germanistyk, filosofy, midsiuwske- en nije skiednis yn Rostock promovearre er dêr 1928 mei *Untersuchungen zum Ursprung der Gretchentragödie.* Yn 1939 waard er privaatdosint oan de Universiteit Königsberg nettsjinsteande de wjerstân tsjin syn beneaming.

1933 waard er lid fan de NSDAP en it Nasjonaalsosjalistyske Dútske Dosintebûn. Fan 1933 oant 1936 wurke er by it Ynstitút Deutsches Wörterbuch yn Berlyn, dat Grimm syn *Deutsches Wörterbuch* fannijs útjoech. Dêrnei wie er meiwurker oan Trübner syn Dútsk Wurdboek oant 1939. Dat wurk ferwiksele er foar dat fan wittenskiplik meiwurker oan de Universiteit fan Hamburch, dêr't er ûnder mear dosint Frysk wie. Fan 1940 oant 1945 wurke er as *Sonderführer* fan de Wehrmacht yn it besette Nederlân, dêr't er fan 1940 ôf lid fan de Fryske Akademy yn Ljouwert wie. 

Yn 1947 sette er útein mei wurk oan it Helgolanner Wurdboek en yn 1948 waard er haad fan it Friesischen Institut yn Hamburch, dat stifte wie op oanstean fan it Hamburger Gilde. Fan 1952 oant 1960 hie er in learopdracht oan de Hamburger Universiteit en fan 1960 oant 1967 wie er lektor Fryske filology.

## Wurk <small>(kar-út)</small>
* *Untersuchungen zum Ursprung der Gretchentragödie.* Wismar 1928 (dissertaasje)
* *Der Name der Germanen.* Wismar 1933
* *Goethes 'Urfaust'.* Berlyn: 1933 (= *Germanische Studien,* bân 143)
* *Der Rattenfänger von Hameln.* Berlyn 1934 
* *Die Heimatfrage des Heliand im Lichte des Wortschatzes.* Wismar 1937
* *Breiz da Vreiziz! ("Die Bretagne den Bretonen!"). Zeugnisse zum Freiheitskampf der Bretonen.* Halle 1940 (= *Schriftenreihe der Deutschen Gesellschaft für Keltische Studien,* bân 6
* (als Herausgeber:) *Hermann Boßdorf. Gesammelte Werke.* 11 bannen, Hamburch 1952-1957
* *Helgoländer Wörterbuch.* Mainz 1957-1969 (5 ôfleveringen)
* *Das Lachsargument.* In: *Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung* 76, 1960, s. 161–178
* (mei Ulrich Pretzel:) *Bibliographie zum Nibelungenlied und zur Klage.* 4 ôfl. Berlyn 1966		

## Literatuer
*  (werútj.): *Internationales Germanistenlexikon 1800–1950.* bân 2, Berlyn - New York 2003, s. 1023–1025
Harmen Sytstra-priis

De **Harmen Sytstra-priis** wie in yn 1941 troch it nasjonaalsosjalistyske Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten ynstelde literêre priis dy't bedoeld wie om de Fryske letteren te earjen. De priis is ynsteld op advys fan de Fryske Rie. De priis is ferneamd nei Frysk skriuwer en skoalmaster Harmen Sytstra (1817-1862).

## Omskriuwing
De priis waard yn it begjin fan de Twadde Wrâldkriich ynsteld troch de Dútsers, dêrom waard de priis as in 'ferkearde priis' beskôge. Reinder Brolsma ûntfong de priis fan 1000 gûne yn 1941 as earste, it wie foar syn boek *Groun en Minsken*. It is de skriuwer tige kwea-ôf nommen dat er de priis oannommen hat, hy krige nei de oarloch in publikaasjeferbod foar in jier. Twadde dy't de priis ûntfong wie R.P. Sybesma, de hichte fan de priis wie doe ferhege nei 2000 gûne. Douwe Kalma ûntfong de priis yn 1943, mar stjoerde dy letter wer werom, omdat er der bewust fan waard dat de priis him nei de oarloch net yn tank ôfnommen wurde soe. Nei't Nederlân befrijd waard, is de priis ôfskaft.

## Priiswinners
* 1941 - Reinder Brolsma:
** Foar *Groun en Minsken*.

* 1942 - R.P. Sybesma.

* 1943 - Douwe Kalma.
Waltastate (Tsjerkwert)

De **Waltastate** wie in eardere state yn Tsjerkwert, gemeente Wûnseradiel. Fan de stins of state út mooglik ein 15e iuw, is neat werom te finen, der stiet no in pleats.

Tusken 1494 en 1504 is Tjerck fan Walta grytman fan Wûnseradiel. Dêrnei is hy in oantal jierren gjin grytman, mar tusken 1519 - 1533 wol wer. Om 1520 spilet hy in rol yn de roerige jierren, doe't Karel V Fryslân oan him ûnderwurp. Tjerck wurdt opfolge troch syn soan Johan, dy't him lykwols Herema, nei syn mem, neamen giet. 

De pakesizzer fan Johan, ek wer in Johan fan Herema, troude mei Wyts fan Cammingha, dochter fan de hear fan It Amelân. Pieter fan Herema, de soan fan Johan en Wyts lit nei syn dea, de state nei oan Watze fan Cammingha, dy't it hûs om 1660 bewenne mei syn frou Rixt fan Donia.

Al gau giet de state wer yn hannen oer fan in oare famylje; as Rixt yn 1681 stjert geane alle Camminghabesittings nei de famylje Schwartzenberg.

Yn 1765 wurdt de state mei arbeiderswenning en mûne ferkocht en om 1800 ôfbrutsen. Op it terrein wurdt dan in pleats setten.

Fan de state is in tekening bewarre bleaun fan Jacobus Stellingwerf út 1723. Hjirop stiet in skildereftich hûs, dat op in omgrêfte terrein liket te stean. De state bestiet út twa fleugels: De iene fleugel is heech en bestiet út ien boulaach, mei grif in ûnderkeldering en wurdt dekt troch in sealdak tusken treptoppen, wylst de oare fleugel breed is en mar ien boulaach hat. Hielendal rjochts is in útboude trepgevel, wylst der yn 'e midden ek noch ien sit. Dizze lêste is datearre 1652 en hat in gevelstien mei alliânsjewapens en ek noch in wapenfries. Dan stiet der ek noch in rûne toer op, mooglik in dowetoer; dit wurdt tocht, meidat der inkele gimmengatten yn it mitselwurk sitte. De state is nei alle gedachten 17e iuwsk, mei inkele âldere delen.

## Bewenners
* 1494 - 1533 Tjerck fan Walta
* Johan fan Herema
* Johan fan Herema, troud mei Wyts ffan Cammingha
* Pieter fan Herema
* ± 1660 Watze fan Cammingha, troud mei Rixt fan Donia
* - 1681 Rixt fan Donia
* 1681 familie Schwartzenberg
Örebro

**Örebro** (letterlik: 'brêge oer grintbanken') is in Sweedske stêd yn it lânskip Närke en de provinsje Örebro län. Örebro heart ta de gemeente Örebro. De stêd leit yn in foar Sweedske begripen tichtbefolke gebiet, yn Midden-Sweden. It is de op 5 nei grutste stêd fan it lân. Örebro is ien fan de stêden yn Sweden dy't te meitsjen hat mei in flugge befolkingsgroei oer de perioade 2005-2010. Der wurdt ferwachte dat as dat sa trochgiet it plak grutter wurde sil as de stêd Västerås en sa it op 4 nei grutste plak wurde sil.

De delsetting ûntstie oan it rivierke Svartån dy't yn de Hjälmarenmar útkomt. It waard yn de Skandinavyske midsiuwen in hannelsplak fan belang dat yn de 13e iuw al yn skriftlike boarnen neamd waard.

Yn de twadde helte fan de 19e iuw makke de skuonyndustry dêr opgong en makke de stêd ek syn earste groeispurt troch. It grutte tal skuonfabriken besoargen de stêd syn bynamme 'skuonstêd'. Healwei de 20e iuw waarden tsjinstferliening en ûnderwiis hieltyd wichtiger. De Universiteit fan Örebro is ien fan Swedens nijste, dat wol sizze de besteand hegeskoalle (*högskola*) waard yn 1999 opwurdearre ta universiteit.  

Örebro is ferneamd om syn kastiel yn it sintrum op in eilantsje yn de Svartån en ek om de wettertoer 'Svampen' (= de poddestoel).


Ofbyld:Örebro rådhus 01.jpg|It stedhûs fan Örebro
Ofbyld:Svampen Orebro.jpg|De wettertoer Swampen


## Berne yn Örebro
* Jens Byggmark, alpineskyer
* Ronnie Peterson, Formule 1-koereur
* Johan Röjler, reedrider
* Karl Manne Georg Siegbahn, natuerkundige en Nobelpriiswinner
* Millencolin, punkrockband
* Daniel fan Sweden, de man fan kroanprinsesse Victoria fan Sweden
Strjitte fan Palk

De **Strjitte fan Palk** is in seestrjitte tusken de Yndiaaske steat Tamil Nadu en de eilânsteat Sry Lanka. De strjitte ferbynt de Golf fan Bingalen (yn it noardeasten) mei de Golf fan Manar (yn it suden) en is 64 oant 137 kilometer wiid. Ferskate rivieren mûnje yn de strjitte út, û.o. de Vaigai. 

Sommige hindoes tinke dat de seebanken, de Adamsbrêge dy't yn Ynje de Rama Setu neamd wurdt, yn de see-ingte boud binne troch Rama en syn apeleger. Doe't de Yndiaaske regearing yn it plan opfette dy seebanken te kanalisearen protestearre de hindoeïstyske partij BJP hjirtsjin. De regearing hat doe ûndersocht oft Rama wier bestien hat. Der waarden gjin archeologyske of histoaryske boarnen fûn dêr't grutte lilkens op ûntstie, en twa direkteuren fan de archeologyske tsijnst troch de minister fan Kultuer, Ambika Soni, ûntslein waarden. 

## Trivia
De strjitte is ferneamd nei Ingelske gûverneur fan de provinsje Madras Robert Palk (1755–1763).
Louis Leakey

**Louis Seymour Bazett Leakey** (Kabete ûnder Nairoby (Kenia), 7 augustus 1903 - Londen, 1 oktober 1972) wie in Britsk archeolooch en paleontolooch waans wurk yn Afrika in protte bydroegen oan it ûndersiik nei de minsklike evolúsje op dat kontinint.

## Jeugd en wurkpaad
Leakey is hikke en tein yn Kenia. Syn jeugd brocht hy in protte troch mei Afrikaanske jagers, dêr't hy mei boarte doe't hy noch lyts wie en dy't him letter jeien learden. Hy learde ek rinnen op de wize fan de Kikuyu en spruts harren taal likegoed as it Ingelsk. Doe't hy 13 wie, ûntduts er hiel tafallich in tal stikken stiennen ark — dêrmei sette syn libbenslange passy foar de prehistoarje útein.

Hy studearre oan de Universiteit fan Cambridge, dêr't hy yn 1926 klear mei wie. Yn de Oldupaikleau en op it Rusinga-eilân ûntduts hy ferskillende minsklike en protominsklike skeletten (of dielen dêrfan), sadat in dúdlik byld ûntstie fan de iere stambeam fan de minskheid. Ta syn protte, bysûndere ûntdekkingen heare 'Zinjanthropus' (yn 1959), in flinkee minskeftige, hokker bestean in oanwizing is foar de grutte kompleksiteit fan de evolúsjonêre eftergrûn fan de minsken. 

## Leakey's Ingeltjes
In grut part fan Leakey's neilittenskip bestiet út de rol dy't hy spile by it oantrunen ta mear fjildwurk yn it ûndersiik nei primaten yn harren natuerlike habitat; Leakey beskôge dat soart ûndersiik as de kaai ta it oplossen fan de mystearjes fan de minsklike evolúsje. Leakey keas dêrfoar trije froulike ûndersikers út – letter bekend as "Leakey's Angels" – dy't elts foar harsels útwaakse soenen ta grutte nammen op it mêd fan primateûndersyk. Yn 1957 waard Jane Goodall de earste fan de trije, doe't sy oan har earste fjildstúdzje nei sjimpansees en harren kultuer begûn yn it Tanzaniaanske Gombe Stream National Park. Yn 1967 folge Dian Fossey, dy't ûndersiik die nei de berchgorilla's op de Virungafulkanen yn Rwanda. Yn 1971 kaam Biruté Galdikas by de trije, doe't sy begûn oan in stúdzje nei orang-oetans yn de *jungle* fan Borneo.

## Bekende famyljeleden
Leakey wie boaske mei Mary Leakey, dy't nei alle gedachten de grutste ûntdekking die út de skiednis fan paleontology: de Laetoly fuotspoaren yn Tanzania. Dy fuotspoaren, ôfprinte yn fulkanyske jiske, binne de âldst bekende spoaren út it ferline fan de twafuotige foarrinners fan de minske.

Leakey wie ek de heit fan de paleoantropolooch Richard Leakey en de pake fan paleontologe Louise Leakey, frou fan prins Emmanuel de Merode. Leakey's neef, Rea Leakey, wie in Britske tankkommandant yn de Twadde Wrâldkriich.

## Dea
Leakey stoar yn 1972, troch in hertoanfal. Hy wie doe 69 jier.
Kiruna

**Kiruna** (Finsk: *Kiiruna*; Samysk: *Giron*) is in Sweedske gemeente yn it lânskip Lapland en ek de grutste stêd yn dy gemeente. Kiruna leit 145 kilometer benoarden de Poalsirkel en is dêrmei de meast noardlike stêd fan it lân.

Kiruna ûntstie as delsetting by izerertsminen. De haadmyn, Kiirunavaara, waard yn 1901 iepene en wurdt noch altyd eksploitearre. Twa oare minen, Luossavaara en Tuolluvaara, binne yn de jierren '20 iepene en yn de jierren '70 sletten. Likernôch yn dy tiid waard ek oergien fan deibou nei skachtbou. De haven fan Luleå oan de Botnyske Golf befriest winterdeis, dat it measte erts wurdt oer Narvik yn Noarwegen útfierd. Yn de Twadde Wrâldkriich wie Sweden offisjeel neutraal, mar levere wol izererts út Kiruna foar de Dútske oarlochsyndustry.

Kiruna sil yn de kommende jierren foar in grut part fiif kilometer nei it easten ferpleatst wurde om it winnen fan izererts ûnder de stêd mooglik te meitsjen. Dat om skea en ûngemakken troch in ynstabile ûndergrûn foar te kommen.

Kiruna is it sintrum fan de gemeente en hat foarsjennings op sosjaal en kultureel gebiet. Toeristen komme dêr om de myn, it stedhûs, de tsjerke, en winterdeis it tichteby lizzende Iishotel yn Jukkasjärvi te sjen.

## Ferfier
Kiruna hat in boarger- en in militêr fleanfjild (Kalixfors), in spoarstasjon en in busstasjon. De E 10 rint troch de stêd. Tusken 1898 en 1903 waard it saneamde ertsspoar tusken Luleå en Narvik oanlein.

## Klimaat
Kiruna hat in sub-arktysk klimaat. Winters kuollet it ôf oant sa'n -20C, mar op plakken yn de omkriten kin it noch wol 20 graden kâlder wurde. Simmerdeis wurdt it 15–25 graden.
Meidat de stêd boppe de poalsirkel leit, hearsket fan begjin desimber oant begjin jannewaris de poalnacht en simmers giet de sinne benei twa moannen net ûnder.

## Susterstêden
*  Narvik, Noarwegen
*  Archangelsk, Ruslân

## Foto's

Ofbyld:Tuolluvaaragruvan.jpg|*Tichte myn fan Tuolluvaara*
Ofbyld:Kiruna_church.jpg|*Tsjerke fan Kiruna*
Ofbyld:Kiruna stadshus 1.JPG|*Stedhûs Kiruna*
Ofbyld:Kiruna Föreningsgatan.jpg|*Kiruna Föreningsgatan*
File:Icehotel-se-04.JPG|*It iishotel yn Jukkasjärvi*


## Keppeling om utens
*Webside mei ynformaasje oer Kiruna
Melissa Horn

**Astrid Melissa Edwarda Horn Weitzberg** (8 april 1987) is in Sweedske popartyst. Sy is in dochter fan sjongster Maritza Horn. Al har nûmers binne yn it Sweedsk.

## Diskografy
### Studioalbums
* 2008 – *Långa nätter*
* 2008 – *Säg ingenting till mig*

### Singles
* 2007 – *Långa nätter*
* 2008 – *En famn för mig*
* 2008 – *Som jag hade dig förut* (mei Lars Winnerbäck)
* 2009 - *Lät du henne komma närmre*
* 2009 - *Jag kan inte skilja på*
* 2010 - *Falla fritt*
* 2011 - *Innan jag kände dig*
* 2011 - *Under löven*
* 2011 - *Jag saknar dig mindre och mindre*

## Keppelings om utens

*Offisjele webside
*Melissa Horn Official Video Channel op Youtube
Heidi Klum

**Heidi Klum**, of **Heidi Samuel**, (Bergisch Gladbach, 1 juny 1973) is in Dútsk fotomodel.

Sy waard ferneamd troch de 'swimpak' edysje fan it blêd Sports Illustrated. Fan 1997 oant 2002 wie sy troud mei stylist Ric Pipino. Sûnt 2005 is sy boaske oan de sjonger Seal Samuel. Samuel sette twa soannen en in dochter by har oan. Ut in koarte ferhâlding mei Flavio Briatore hat sy ek in dochter. Samuel hat it famke adoptearre; Briatore is net belutsen by it grutbringen.

Klum waard troch hûnderten miljoenen telefyzjesjoggers sjoen doe't sy op 9 desimber 2005 in Leipzig de lotting foar it Wrâldkampioenskip fuotbal 2006 presintearre. Sy hie doe in lange blauwe jurk oan, dy't der seedlik net by troch koe neffens de Iraanske telefyzje; alle bylden fan Heidi Klum waarden yn Iran út de útstjoering knipt.

Yn dyselde lotting waard Klum troch de wurdfierder fan de FIFA nei foarren helle om by te dragen oan de lotting. Dat fûn sy moai, sei se. Yn it fermidden fan eardere topfuotballers sa as Johan Cruijff, Lothar Matthäus, Pelé en Roger Milla mocht Klum bepale yn hokker groep Servje en Montenegro telâne komme soene. Sy keppele it lân oan groep C, dêr't op dat stuit Nederlân, Argentynje en Ivoarkust al part fan wienen.

Klum hat har eigen telefyzjerige yn Dútslân: *Germany's Next Topmodel*. Heidi Klum is ek de presintatrise fan it Amerikaanske designprogramma *Project Runway*. 

## Filmografy

## Keppelings om utens
*   Webside fan Heidi Klum
*  Heidi Klum yn de Fashion Model Directory
Henk de Jong

* Henk de Jong (prikslider)
* Henk de Jong (fuotbaltrainer), trainer by ûnder oare Drachten, SC Cambuur en Harkemase Boys.
De Mid Frieslander

**De&nbsp;Midfrieslander** wie in wykblêd foar Grou en omkriten. Yn it blêd stie nijs út de gemeenten Boarnsterhim, Ljouwert en Opsterlân. It blêd ferskynde tusken 1977 en 2012. It wie oant 2012 yn hannen fan Noordelijke Dagblad Combinatie Mediagroep (NDC). 

Mei yngong fan 1 jannewaris 2012 wie it dien. It tal abonnees rûn werom en de advertinsjeopbringsten waarden hieltyd minder. Boppedat kaam de gemeentlike weryndieling deroan, dêr't Boarnsterhim by ferdwine soe.
Willem Tell

**Willem Tell** (Dútsk: *Wilhelm Tell*) is in frijheidsheld dy't begjin 14e iuw yn Switserlân libbe hawwe soe. Tell waard benammen ferneamd fan it  toanielstik fan Friedrich Schiller mei deselde namme en fan de opera fan Gioacchino Rossini.

## Leginde
It ferhaal giet dat de legindaryske krúsbôgesjitter Willem Tell yn 1307 wegere de hoed te groetsjen dy't lânfâd Gessler op in stôk op it doarpsplein setten hie as symboal foar it hearskjende Habsburch. Gessler ûnthjitte him dêrop mei syn bôge in appel fan de holle fan syn jonkje te sjitten. Willem Tell helle twa pylken út syn koker en skeat der ien mei súkses troch de appel. Doe't Gessler frege wat de bedoeling fan de oare pylk wie, andere hy dat dy foar de lânfâd ornearre wie as hy syn soantsje deade hawwe soe. Dêrnei waard hy finzen nomd. Wylst Tell yn in boatsje oer de Fjouwerwâldstêdenmar nei de finzenis brocht waard, stuts in stoarm op en wist hy te ûntkommen. Willem Tell gie gau werom nei Küssnacht en skeat de hate lânfâd dea mei syn krúsbôge.

De rest fan de Tell-leginde fermeldt allinnich dat hy yn 1315 meifochten hawwe soe yn de Slach by Morgarten tsjin de Eastenrykske hartoch Leopold I en yn 1354 ferdronken wêze soe yn de wylde berchbeek Schächenbach doe't hy in bern besocht te rêden.

Krektas syn Ingelske 'kollega' Robin Hood is Tell's avontoerlike libben faak ferfilme, ek as de dêrop trochborduerjende telefyzjerige.

## Historisiteit
Der is gjin inkel bewiis dat Willem Tell wier bestien hat. De earste fernijing fan de leginde is út 1569 yn it *Chronicum Helveticum* fan de Switserske histoarikus Aegidius (of Gilg) Tschudi oer de jierren 1000 - 1470. Undersikers hawwe lykwols fêststeld dat it *Chronicum* diels op soarchfâldich samle dokuminten, mar ek op fantasij basearre is.

Yn midden 1700 lies Gottlieb de Haller, in gelearde út Bern, in âld Deensk folkloristysk ferhaal oer Kening Harald Blautosk, dy't regearde fan 936 - 987 en in Wytsing haadman wie, Toko neamd, dy't twongen waard in appel fan de holle fan syn jonge soan te sjitten. De Haller skreau dêrop *Willem Tell, in Deensk fabeltsje*, dêryn bewearde hy dat de leginde baseare wie op it ferhaal oer Toko. Dat kaam him lykwols djoer te stean, want it gefolch wie in gerjochtsferfolging en persoanlike drigeminten. Haller ferklearre dêrnei dat it ferhaal gjin serieus histoarysk wurk wie, mar in utering fan literêre keunst en bea syn ekskuses oan. It boek waard op de merk fan Altdorf ferbaarnd. Dochs fêstige de episoade de oandacht op de leginde en histoarisy fûnen letter gjin dokumintaasje oer it bestean fan Willem Tell. Typysk is dat de meast resinte skiednis, fan 1000 siden, fan Switserlân mar 20 regels oan Willem Tell bestedet.

It ferhaal fan Willem Tell past perfekt yn de ûnôfhinklikheidsstriid fan Switserlân en syn lânsfeinten sûnt 1291. Sûnt dat jier ferset in oantal Switserske steatsjes him tsjin de hearskippij fan de Habsburgers. Uri, dêr't Willem Tell wenne, hearde derta en waard ien fan de trije katolike *oerkantons* (mei Schwyz en Unterwalden), dy't op 1 augustus it Switsersk Eedferbûn oprjochten.
Narvik

**Narvik** is in stêd en in gemeente yn de provinsje Nordland yn Noarwegen. It plak dat yn 1902 stedsrjocht krige, hie yn 2022 21.530 ynwenners. Mei syn lokaasje op 68° noarderbreedte is er nei it Russyske, krekt wat noardliker lizzende Moermansk, de meast noarlike stêd yn Europa mei in spoarstasjon. Narvik leit oan de Narvik Fjord (*Ofotfjord*). De gemeente is part fan de tradisjonele regio Ofoten yn Noard-Noarwegen.

Narvik mei syn iisfrije haven oan de waarme Golfstream, wie in spearpunt by de Dútske ynvaazje fan Noarwegen yn april 1940. Ut Narvik wei koe izererts út it neutrale Sweden nei Dútslân (fral Emden) ferfierd wurde. Narvik is ek letter yn de Twadde Wrâldkriich geregeldwei bombardearre troch de Alliearden en de Dútsers om de haven te blokkearjen as wol om him frij te hâlden foar de skipfeart nei Dútslân.

### Namme
It plak is neamd nei in *pleats* mei de namme *Narvik* ("Narduigh" - 1567). De betsjutting fan it earste elemint is 'net witten', mar *vik* betsjut 'ynholte'.

Narvik hiet yn 't earstoan *Victoriahavn* nei Victoria fan it Feriene Keninkryk, mar ek de kroanprinsesse fan Sweden, Victoria waard mei de namme eare.

## Galery

Narvik sign post.jpg|*Narvik leit 2407 km fan de noardpoal*
Rc6-tog i Narvik.JPG|*It spoar yn Narvik*
View from Fagernesfjellet.jpg|*Narvik en Ofotfjord fan de Fagernes ôf sjoen*
Norway Narvik 3.jpg|*Narvik yn 'e wintermoannen*
Fiktoariawetterfallen

De **Fiktoariawetterfallen** (Ingelsk: *Victoria Falls*) binne de breedste wetterfallen fan Afrika, se foarmje in wettergerdyn fan 1708 meter breed en 100 meter heech en hawwe in maksimale falhichte fan 128 meter. 

Se lizze yn de rivier de Sambezy, op de grins tusken Sambia en Simbabwe.

De earste blanke dy't de wetterfallen sjoen hat en byuorkundich makke hat is de Skotske misjonaris en ûntdekkingsreizger David Livingstone op 17 novimber 1855. *"Gjin inkel oar útsjoch yn Ingelân kin de skientme hjirfan oertreffe"* en "*sokke leaflike bylden moatte de ingelen mei bewûndering besjoen hawwe by harren flechten*" skreau hy letter.

## Nammejouwing
Dr. Livingstone wykte by de nammejouwing fan dizze wetterfallen, foar de earste en ienige kear yn synlibben, ôf fan syn gewoante om de pleatslike namme te behâlden. Hy neamde dizze wetterfallen nei de destiidske keninginne fan it Feriene Keninkryk, keninginne Fiktoaria.

De lokale befolking neamt dizze wetterfallen tsjintwurdich de *Mosi-oa-Tunya* (Letterlik oersetten: de reek dy't dondert). 

Bûten de ynlânske Afrikanen wienen grif de Arabieren de earste bûtensteanders dy't dizze wetterfallen besochten. Neffens Livingstone, de earste Europeaan dy't dizze wetterfalllen seach, wiene de wetterfallen by de lokale befolking bekend as *Mo ku sa tunya musi*, "dêr wêr't allegeduerigen reek opstiicht".

Livingstone bewearde dat de oarspronklike âlde ynlânske neamme foar de wetterfallen *shungwe* of *shongwhe* wêze soe (dit betsjut yn de Tonga-taal *De dampende reek* - yn it Ingelsk *The smoke fumes*). Dat it is mooglik dat de namme Musi-oa-Tunya troch Arabyske ûntdekkers jûn waard en oarspronklik *musa-i-nunya* wie, wat yn it Arabysk *de ein fan de wrâld* betsjut.

Yn 1989 waarden de wetterfallen troch UNESCO ta Wrâlderfgoed ferklearre.

## Toerisme
De Fiktoariawetterfallen en de ûnderstroomske rin fan de Zambezi hawwe grutte oanlûkingskrêft op toeristen, û.o. om te raften en te kanofarren. Hjirfan profitearret it yn Sambia lizzende Livingstone. Eartiids wie Victoria Falls Town yn Simbabwe it middelpunt fan it toerisme om de Fiktoariawatervallen, mar troch û.o. it folle djoerder wurden fan it fisum en it regearingsbelied yn Simbabwe en is de oanlûkingskrêft fan dizze stêd hurd werom rûn.
Olympyske Winterspullen 1924

De **Olympyske Winterspullen 1924**, ek wol de Ie Olympiade neamd, waarden yn **[[1924]]** yn Chamonix, Frankryk hâlden. Dat wie fan 25 jannewaris oant en mei 5 febrewaris. 

## Akkommodaasjes

## Sporten
Op de Spullen fan 1924 stiene seis sporten op it programma en 16 ûnderdielen ferdield oer 9 dissiplines. 

## Medaljes
### Medaljespegel

## Dielnimmende lannen
Sechstjin lannen diene mei oan de earste Winterspullen. Ien reedrider út Estlân hie him al oanmelden, mar die úteinlik net mei.

## Keppeling om utens
* It webstee fan de IOC oer de Winterspullen fan 1924
Bert Goedkoop

**Bert Goedkoop** (15 febrewaris 1956) is in âld Nederlânsk follybalspiler en follybaltrainer. Op dit stuit is er technysk direkteur fan de NeVeBo, it Nederlânske follybalbûn.

## Profyl
Bert Goedkoop begûn syn karriêre as follybaltrainer yn 1988, hy die dat op klupnivo. Hy waard doe trainer fan Martinus. Yn 1990 gie er nei Belgje om dêr de klup *Maaseik* te trainen. Yn 1993 waard er oansteld as haadtrainer fan de Nederlânske follybalploech by de froulju. Twa jier letter waard der in grut súkses helle: op it Europeesk kampioenskip waard in gouden medalje helle. Ek einige er mei de ploech op in fyfde plak by de Olympyske Simmerspullen fan 1996 yn Atlanta.

Yn 2001 waard Goedkoop trainer fan de Nederlânske follybalploech by de manlju. By de World League fan 2001 waard de ploech yn Katowice, Poalen, knap sande. By it toernoai yn 2002 hie Goedkoop in ploech dy't ferjonge wie, dy ploech waard wer sande. Letter it jier waard yn Argentynje op it Wrâldkampioenskip in njoggende plak helle. 

Nei in teloarstellend Europeesk kampioenskip 2011 by de froulju waard Avital Selinger ûntslein as bûnstrainer. Bert Goedkoop naam dêrnei de lieding fan de ploech oer. Hy wie ynterim-trainer foar de wedstriden dy't spile waarden yn it Pré-Olympysk Kwalifikaasje toernoai. Dêrnei soe der in nije bûnstrainer oansteld wurde.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
University Campus Fryslân

De **University Campus Fryslân** is in  gearwurking fan fjouwer universiteiten en trije hegeskoallen. Op 18 novimber 1811 moast de universiteit yn Frjentsjer slute, op 18 novimber 2011 starte de UCF op in feestlike iepening yn Post Plaza yn Ljouwert. It is net in universiteit op himsels mar in gearwurkingsferbân fan besteande opliedings om de Fryske kennisynfrastruktuer te ferbetterjen.

Provinsjale Steaten fan Fryslân stelde hjirfoar yn desimber 2009 in notysje fêst wêryn de ambysje stie om it besteande akademyske netwurk yn Fryslân te fersterkjen en út te wreidzjen.
De sân opliedings bondelje harren krêften foar wittenskiplik ûnderwiis en ûndersyk op seis terreinen:  
* duorsume enerzjy
* toerisme
* wetter
* life sciences
* meartaligens
* leefberheid
Jörn

**Jörn** is in plak yn de gemeente Skellefteå yn het lânskip Västerbotten en de provinsje Västerbottens län yn Sweden. It plak leit oan de rivier de Grundträskån, dy't yn de Botnyske Golf útmûnet, oan it spoar en de Sweedske wei 95 dy't fan de noarske Atlantyske kust nei Skellefteå oan de Botnyske kust rint.

It plakje komt geregeldwei foar yn it wurk fan de skriuwers Torgny Lindgren en Per Olov Enquist, lykas en oare plakken yn Västerbotten.

 
Ofbyld:Jörn railway station (2009).jpg|*Stasjon Jörn*
Ofbyld:Jörn vapen.svg|*Jörns wapen fan 1950-1967*