Willem Wilmink

**Willem Andries Wilmink** (Ynskedee, 25 oktober 1936 - dêre, 2 augustus 2003) wie in Twintske dichter, skriuwer en sjonger.

## Jeugd en stúdzje
Wilmink waard yn 1936 berne oan de Javastrjitte yn Ynskedee yn in sosjalistyske húshâlding. Syn heit wie prokuraasjehâlder yn de tekstyl. Yn 1954 helle er syn gymnasiumeksamen, wêrnei't er Nederlânsk studearre oan de Universiteit fan Amsterdam. Neidat er syn kandidaatsbewiis hie studearre er Skiednis. Wyls skreau er syn earste gedichtn al. Hy brocht syn wurk út yn de "Almanak van de vereniging USA" en skreau tekssten foar it studintetoaniel "La Pie Qui Chante" (De Sjongende Akster). Yn 1960, it lêste stúdzjejier, waard hy learaar oaan it Vossius Gymnasium yn Amsterdam.

## Learaar en wittenskipsman
Fan 1961 - 1978 joech er les yn Moderne Letterkeunde oan it Ynstitút foar Neerlandistyk fan de Universiteit fan Amsterdam. Hy hie dêr yn syn jeugd trekzakles hân, en trede dêrmei op by de feestjûnen fan syn fakgroep, wêrby't hy jankfodden song, of bewurkings fan Midsiuwske lieten. Hy sette "Beatrys" om fan it Middel-Nederlânsk nei it Moderne Nederlânsk. Yn 1988 promovearre hy oan de Katolike Universiteit Brabân mei in stik oer it dichwurk fan Hendrik de Vries. Fierders stie er bekend om syn wurk as literatueroersetter, mei ûnder mear wurk fan Emily Dickinson en W.H. Auden. Mei help fan oare Nederlânsk-gelearden sette er it bekende ferhaal fan de Ierske hilligen Brendaan oer. Hy skreau in tal beskôgings oer de Midsiuwen, die mei oan de bondel mei as namme *Mijn Middeleeuwen*. Ek skreau hy skiedkundige artikels oer kattedrollen, en de skiednis en komôf fan it Belgyske bier.

## Skriuwwurk

Sûnt 1965 skreau er gedichten, opstellen, lietsjes en ferhalen foar de literatuerblêden "Tirade", "Maatstaf" en "De Revisor". Yn 1966 begûn syn literatuerrinbaan mei "Brief van een Verkademeisje". Fan 1968 - 1970 wie er dichtkeunstkritikus foar deiblêd "De Tijd" en fan 1971 - 1977 wie er redakteur fan it blêd "Spektator".

Mei Hans Dorrestijn, Karel Eykman, Ries Moonen, Fetze Pijlman en Jan Riem foarme hy yn 1970 de groep dy't skreau foar ferskate telefyzjeprogrammas lykas "Het Klokhuis", "De Film van Ome Willem", "Sesamstraat", "J.J. De Bom voorheen De Kindervriend" en "Kinderen voor kinderen". Ek skreau er folle foar musicals. Yn 1978 rjochte er him folslein op it skriuwen fan teksten en hy sette him ta wenjen yn Kapelle oan de Isel. Oant syn dea skreau Wilmink op in typmasine want fan de kompjûter woe er neat witte. Sûnt 1979 joech er ek in tal jierren les oan de Lytskeunstakademy fan Amsterdam

## Optreden en lietsjes
Mei syn begeliedingsgroep Quasimodo trede er yn de 90er jierren op wêrby't er trekzak spile. Syn lietsjes binne in soad brûkt troch oaren, lykas Herman van Veen (*Hilversum 3*, *De bom valt nooit*), Wieteke van Dort (*Arm Den Haag*), Joost Prinsen (*Frekie*) en kabaretgroep Don Quishocking (*De Oude School*)". Harry Bannink en Frank Deiman hat by in soad fan syn teksten muzyk betocht.

## Ferskaat
Wilmink hat in soad Berneboeken skreaun. Earder skreau er mear foar folwoesenen, mar rjochte him letter mear op bern. Hy skreau gedichten en ferhalen foar folwoeksenen en foar bern, teksten foar kabaret en telefyzje, nen koers oawer wo a'j gedichtn skriewn munn, bewurkings fan âlde teksten lykas *De reaize van Sunte-Brendaan* út de 12e iuw, en hy ferklearre it Wilhelmus. Sette ferskate teksten, gedichten en boeken om út it Dútsk, Ingelsk, Frânsk en it Súd-Afrikaansk.

## Twinte
Wilmink wie tige wiis mei Twinte. Hy is dêr hikke en tein en ek ferstoarn. Lange tiid hâlde er ek yn Hollân ta, mar op lettere leeftiid wie er graach werom. Hy begûn ek yn it Twintske te skriuwen. Yn it *kupersdieks*, sa't er it sels neamde. Dy waarden letter bondele yn it wurk *Heftan tattat! (24 gedichtn yn it Stedsdialekt)*:
:Op nen dag
:Op nen dag dreenk iej gin Grolsch mear...
:loop iej nich mear deur de stad.
:Al oew' wille en al oew hartzear
:he'j dan had.

## Stichting Willem Wilmink Festival
Yn 2008 is de *Stichting Willem Wilmink Festival* oprjochte. Dizze stichting organisearet fan 2009 ôf it Willem Wilmink Festival en rikt sûnt 2010 de Willem Wilminkpriis út, in priis foar it bêste berneliet. De earste edysje fan de priis is wûn troch tekstskriuwer Ted van Lieshout mei it liet *Opa*.


Willem Wilmink Verzameld Werk.JPG|Sammele lieten en gedichten
Willem Wilmink - Spelende meisjes.jpg|It muorregedicht *Spelende meisjes* yn Leien


## Oersjoch fan syn wurk
**Proaza**
* 1971 *Over cabaret* (IVIO)
* 1972 *Een vreemde tijger en andere gedichten* (Aarts / 2e printinge 1978)
* 1972 *Zeven liedjes voor een piek* (Aarts)
* 1973 *Dat overkomt iedereen wel : twintig liedjes voor kinderen* (Aarts)
* 1975 *Visite uit de Hemel : liedjes voor kinderen* (Aarts)
* 1975 *Berichten voor bezorgde kinderen* (Kosmos)
* 1976 *Het reisgezelschap van de Amstel : een sprookje* (Aarts)
* 1976 *Het bangedierenbos* (Kosmos / 5e printinge 1987)
* 1977 *De dertien maanden van het jaar : pianostukjes voor romantische beginners* (Rap)
* 1977 *Buurjongens* (Kosmos)
* 1977 *De liedjes voor kinderen* (Aarts / 4e printinge 1984)
* 1977 *Ver van de stad* (Kosmos)
* 1978 *Jan Olifant* (Aarts)
* 1979 *Moord in het moeras* (Kosmos)
* 1980 *Spook tussen spoken* (Stichting CPNB)
* 1980 *De wonderbaarlijke reis van Jacob Maneschijn en Sientje Zeester* (Aarts)
* 1980 *Dorus draak* (Heureka / 2e druk 1984)
* 1981 *Twee meisjes in Twente : verhalen en gedichten* (Bekadidact)
* 1981 *Ver van de stad & Buurjongens* (Kosmos)
* 1982 *Dicht langs de huizen* (Kosmos / 2e printinge 1983)
* 1983 *Verre vrienden : 44 nieuwe liedjes* (Bakker)
* 1983 *Twee broers* (Horstink)
* 1983 *Koen, maak je mijn schoen? : Willem Wilmink's schriftelijke cursus dichten* (Van Holkema & Warendorf)
* 1983 *Ali Baba en de veertig rovers* (Leopold)
* 1984 *Deze vuist op deze vuist : liedjes uit De film van Ome Willem* (Aarts)
* 1984 *Kijken met je ogen dicht : liedjes voor kinderen* (Harlekijn)
* 1984 *Drie reizen van Lodewijk* (Horstink)
* 1984 *Een tijdje later* (Stichting CPNB)
* 1984 *Het verkeerde pannetje* (Bakker / 4e printinge 1992)
* 1985 *Waar het hart vol van is : Willem Wilmink's schriftelijke cursus dichten* (Van Holkema & Warendorf / 3e druk 1986)
* 1985 *We zien wel wat het wordt : liedjes voor kinderen in de groei* (Bakker)
* 1986 *Klim in je pen* (PTT Post)
* 1986 *Hoor! Zo is nooit gezongen! Hoor!* blomlêzing út syn gedichten (Bakker)
* 1986 *Willem Wilmink omnibus* (Bakker / 2e printinge 1988)
* 1986 *Verzamelde liedjes en gedichten* (Bakker / 5e printinge 1999)
* 1987 *Ergens in Frankrijk* (PTT Post)
* 1987 *Goedenavond, speelman : Willem Wilmink's schriftelijke cursus dichten* (Van Holkema & Warendorf)
* 1988 *Ze zeggen dat de aarde draait : 37 nieuwe gedichten* (Bakker)
* 1988 *Vandaag is het de grote dag : spoedcursus gelegenheidsdichten* (Van Holkema & Warendorf)
* 1989 *Het kind is vader van de man : een bloemlezing uit eigen werk* (Bakker)
* 1989 *Jan, Jans en de kinderen langs ijzeren wegen* (Wiggers; Inmerc)
* 1989 *Rutgers reis* (Bakker)
* 1990 *Moet worden gevreesd dat het nooit bestond? : 34 nieuwe gedichten* (Bakker)
* 1991 *Jan, Jans en de kinderen : kerstverhalen* (Wiggers)
* 1991 *In de keuken van de muze : de gehele schriftelijke cursus dichten* (Bakker / 2e druk 1996)
* 1992 *Een hond gaat op reis : gedichten voor verstandige vijfjarigen* (Bakker)
* 1993 *Ik snap het : liedjes voor jonge kinderen* (Bakker)
* 1993 *Het Wilhelmus* (Van Goor / 3e printinge 1998)
* 1994 *Willem Wilmink* (De Ruiter)
* 1995 *Het ABC* (Querido)
* 1995 *Pas op voor zeerovers : liedjes* (Walvaboek)
* 1995 *Ernstig genoeg : liedjes en gedichten vanaf 1986* (Bakker)
* 1995 *Ali Baba en de veertig tekenaars* (Zirkoon; Bijenkorf)
* 1996 *Ik had als kind een huis en haard* (Bakker / 5e printinge 2004)

**Poëzij**
* 1971 *Goejanverwellesluis, korenschoven, liedjes en gedichten*
* 1972 *Zeven liedjes voor een piek*
* 1972 *Een vreemde tijger en andere gedichten*
* 1977 *Voor een naakt iemand* (blomlêzing)
* 1988 *Verzamelde liedjes en gedichten*
* 1988 *Ze zeggen dat de aarde draait*
* 1990 *Moet worden gevreesd dat het nooit bestond?*
* 1992 *Heftan tattat! Gedichn in t stadsplat* (De Oare útjouwerij)
* 1993 *Javastraat*, Utwreide mei in âld en in nij liet, twa âlde gedichten en in ynlieding: *Waarom en hoe ik schrijf* (De Oare útjouwerij)
* 1994 *Ernstig genoeg, Negen nieuwe gedichten* (De Oare útjouwerij)
* 1996 *Carmina Burana, Orffs keus vertaald* (De Oare útjouwerij)
* 1996 *Een eigen Hooglied* (De Oare útjouwerij)
* 1999 *De Pathmosprinses, Enschedese volksmusical* (De Oare útjouwerij)
* 2002 *Heftan tattat! 24 gedichtn in t stadsplat* (De Oare útjouwerij, 7e printinge 2007)

**Poëzij foar bern**
* 1973 *Dat overkomt iedereen wel*
* 1975 *Visite uit de hemel*
* 1975 *Berichten voor bezorgde kinderen* (blomlêzing)
* 1977 *De dertien maanden van het jaar*
* 1985 *We zien wel wat het wordt: liedjes voor kinderen in de groei*
* 1992 *Een hond gaat op reis*

**Proaza foar bern**
* 1975 *Het bangedierenbos*
* 1976 *Het reisgezelschap van de Amstel*
* 1977 *Ver van de stad*
* 1977 *Buurjongens*
* 1979 *Moord in het moeras*
* 1980 *Spook tussen spoken*
* 1981 *Twee meisjes in Twente* (ferhalen en poëzij)
* 1982 *Dicht langs de huizen*
* 1984 *Drie reizen van Lodewijk*
* 1986 *Waar het hart vol van is*
* 1988 *Goedenavond, Speelman*
* 1988 *Vandaag is het de grote dag*
* 1991 *In de keuken van de muze. De gehele schriftelijke cursus dichten*
 
**Opstellen**
* 1988 *Van Roodeschool tot Rijsel. Een persoonlijke kijk op het Nederlandse lied*
* 1989 *Gij weet toch dat gij niet bestaat*
* 1990 *Wat ik heb gevonden, je raadt het nooit*