Olivia Newton-John

*[[Dame (predikaat)|Dame]]* **Olivia Newton-John** OA-OBE (Cambridge, 26 septimber 1948 - Santa Barbara Kalifornje, 8 augustus 2022) wie in Britsk-Australysk sjongster en aktrise. Hja waard berne yn Ingelân, mar groeide op yn Austraalje. Yn 'e 1970-er jierren makke Newton-John karriêre as sjongster, benammen mei countrymuzyk, al die se yn 1974 ek foar it Feriene Keninkryk mei oan it Eurofyzjesjongfestival. Hja briek yn 1978 wrâldwiid troch as aktrise en as sjongster mei har rol as Sandy yn 'e filmmusical *[[Grease (film)|Grease]]*. Dêrút kamen ferskate ûnbidich grutte hits fuort, lykas *[[You're the One That I Want]]* (in duët mei har tsjinspiler John Travolta), *[[Summer Nights (liet út *Grease*)|Summer Nights]]* en *[[Hopelessly Devoted to You]]*. Se hie neitiid noch ferskate oare grutte hits, wêrûnder *[[Xanadu (liet fan Olivia Newton-John en de Electric Light Orchestra)|Xanadu]]* (1980) en *[[Physical (liet fan Olivia Newton-John)|Physical]]* (1981). Yn 1992 waard by Newton-John boarstkanker fêststeld, mar nei behanneling waard se genêzen ferklearre. Yn 2017 kaam de sykte lykwols werom en yn augustus 2022 kaam hja dêroan te ferstjerren yn 'e âlderdom fan 73 jier.

## Biografy
Olivia Newton-John waard yn 1948 berne yn Cambridge, yn Ingelân, út in Welske heit en in Joadske mem dy't mei har famylje it nazyrezjym yn Dútslân ûntflechte wie.

Doe't sy fiif jier wie ferfear sy mei har âlden nei Austraalje. Olivia is in pakesizzer fan Max Born (winner fan de Nobelpriis foar de Natuerkunde yn 1954).

Yn de jierren 60 gie Newton-John werom nei Grut-Brittanje. Yn 1970, mei 21 jier, sette sy har muzikale karriêre útein yn de band *Toomorrow*, de namme ôflaat fan har twadde film *Toomorrow*. De groep hie net safolle súkses, mar it slagge Newton-John wol rillegau in solokarriêre te begjinnen. Sy skoarde har earste hit yn 1971 mei it Bob Dylan-nûmer *If not for you*. Sy hie yn dy snuorje ferkearing mei Bruce Welch, gitarist fan The Shadows en trede op yn de wyklikse show fan Cliff Richard. 

Olivia kaam foar it Feriene Keninkryk út op it 19e Eurofyzjesjongfestival, op 6 april 1974 in Brighton, Ingelân. Fan de 17 lannen dy't meidienen wûn Sweden mei 24 punten mei it nûmer *Waterloo*, útfierd troch ABBA. Olivia einige op it 4e plak mei 14 punten. De plaat kaam op in 11e plak yn de Britske hitlist. Yn 1974 wie se ien fan de meast populêre sjongsters fan Grut-Brittanje.

In skofte letter ferhuze sy nei de Feriene Steaten. Ek dêr krige hja in súksesfolle sjongkarriêre; sy skoarde fiif nûmer-1 hits en wûn fjouwer Grammy Awards.

As aktrise waard sy tige ferneamd troch har haadrol, neist John Travolta, yn de film *[[Grease (film)|Grease]]*. Lettere films dêr't sy yn meidie hiene lang safolle súkses net. Sy hie noch wol in nûmer-1 hit yn Nederlân mei *Xanadu*, de titelsong fan de film mei deselde namme, dêr't sy yn spile mei ûnder oaren Gene Kelly en Michael Beck. De muzyk yn dy film wie fan ELO (Electric Light Orchestra). Ien fan de lieten wie 'Suddenly', in duet mei Cliff Richard.

## Privee
Newton-John hat tusken 1984 en 1995 troud west mei Matt Lattanzi; sy hawwe in dochter, Chloe (1986).

Yn 1992 krige se boarstkanker, dêr't sy better fan wurden is. Sûnt 1996 wenne sy mei kameraman Patrick McDermott, dy't yn 2005 samar ynienen fuort rekke by it fiskjen. Der wurdt lykwols oannaam dat McDermott noch libbet.

Yn 2008 boaske sy mei sakeman John Easterling. Yn 2017 waard bekend de boarstkanker wer werom wie, Olivia Newton-John ferstoar op 8 augustus 2022 yn 'e âldens fan 73 jier oan de gefolgen fan dizze sykte.

## Filmografy

|-

|-
|-
|1965||Funny Things Happen Down Under||Olivia||
|-
|1970||Toomorrow||Liv||
|-
|1978||Grease||Sandy Olsson||
|-
|1980||Xanadu||Kira||
|-
|1983||Two of a Kind||Debbie Wylder||
|-
|1990||A Mom for Christmas||Amy Miller||Telefyzjefilm
|-
|1994||A Christmas Romance||Julia Stonecypher||Telefyzjefilm
|-
|1996||It's My Party||Lina Bingham||
|-
|2000||Sordid Lives||Bitsy Mae Harling||
|-
|2001||The Wilde Girls||Jasmine Wilde||Telefyzjefilm
|-
|2010||1 a Minute||Herself||
|-
|2010||||Hope Gordon||
|-
|2011||A Few Best Men||Barbara Ramme||
|-
|2017||Sharknado 5: Global Swarming||Orion||Telefyzjefilm
|-
|2020||The Very Excellent Mr. Dundee||Olivia||
|-
|}

## Diskografy
### Studio-albums

### Cover-album

### Soundtrack-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums

### Singles sûnder album
#### Singles

#### Singles as gastmuzikant

## Keppeling om utens
* Offisjele webside