open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seemannskirche (Prerow)

De **Seeljustsjerke** (Dútsk: *Seemannskirche*) is in 18e-iuwske protestantske tsjerke yn it Foarpommerske kustplak Prerow, Dútslân. It is de âldste tsjerke fan de Darß, it middelste diel fan it skiereilân Fischland-Darß-Zingst. De tsjerke tsjinne ea as beaken foar de seefeart.

## Skiednis
De tsjerke waard fan 1726 oant 1728 oarspronklik yn fakwurkstyl boud. Tusken 1740 en 1830 waard de tsjerke ferboud yn bakstien. Wat eastliker fan it hjoeddeiske plak stie earder in âldere tsjerke. De houten tsjerketoer datearret út it jier 1727.

Yn 1911 waard de tsjerke troch de ferneamde Russyske keunstskilers Marianne von Werefkin en Alexej Jawlensky skildere. Troch harren skilderijen krige de tsjerke grutte bekendheid. Wylst Werefkins skilderij *Kirchgang in Prerow* (Tsjerkegong yn Prerow) al desinnia ferdwûn is, dûkte Jawlensky's skilderij fan in detail fan it súdeastlike diel fan de tsjerke yn 2012 wer op by in keunsthannel.

## Ynterieur

Boppe de yngong hinget in paneel dat noch út de âlde tsjerke stamt en yn 1690 oan de tsjerke jûn waard troch de heit fan in ferdronken seeman út Kopenhagen.  

It barokke gehiel fan alter en preekstoel út 1728 waard makke troch de houtfiker Elias Keßler yn Stralsund. Oan wjerskanten fan de preekstoel steane de bylden fan Moazes en Aäron. Lofst fan de preekstoel boppe Moazes hinget in kânselklok mei twa sânglêzen. Yn 1733 krige it de barokke kleurstelling.     

De letbarokke doopkapel njonken de alterkânsel waard yn 1740 boud en yn 1753 beskildere. 

Yn it middenskip fan de tsjerke hinget in kroanluchter dy't yn 1733 troch de boeren en fiskers fan Prerow skonken waard. Harren nammen steane yn de kroanluchter gravearre. De glêzen kroanluchter yn de alterromte waard jûn troch de bemanning fan in skip, dy't yn 1880 mei it skip foar de kust fêstrûnen en rêden waarden.
## Oargel
It piipoargel waard yn 1848 troch de firma Nehrlich út Stralsund boud. De oargelbouwer Günter Bahr ferboude it oargel yn 1960. It suver mechanyske ynstrumint hat tsien registers.
## Fotyfskippen
Yn de tsjerke hingje in pear fotyfskippen út de 18e en 19e iuw. De skippen waarden út tankberens oan de tsjerke jûn foar de rêding by need op see.   
Yn it noardlike sydskip hinget de "Peter Kraft", in model fan in Ingelsk fregat, yn 1780 skonken troch de kaptein mei deselde namme. Dêr efter hinget de "Teutonia" en yn it middenskip it grutste model, de "Napoleon", alletwa healwei de 19e iuw jûn troch kapteinen foar de help by need.  


Prerowkirche Votivschiff Napoleon.JPG|*Napoleon*
Prerowkirche Votivschiff Peter Kraft.JPG|*Teutonia*
Prerowkirche Votivschiff Teutonia.JPG|*Peter Kreft*
Johannes Struiksma

**Johannes Struiksma** (Wommels, 10 juny 1878 – dêre, 28 oktober 1944) wie in Frysk keatser dy't oan 'e ein fan 'e njoggentjinde en it begjin fan 'e tweintichste iuw fjouwer kear de PC wûn.

## Libben en karriêre
Struiksma waard yn 1878 berne yn Wommels, yn 'e doetiidske gemeente Hinnaarderadiel. Hy sette yn 1896 útein mei in karriêre yn it keatsen, en wûn yn 1898 foar it earst de PC yn Frjentsjer, mei in partoer dat fierders bestie út Johannes Bierma fan Sint-Jabik en Jan Reitsma sr. fan Penjum. It wie Struiksma dy't dat jiers ta kening fan 'e PC útroppen waard.

It jiers dêrop, 1899, wûn Struiksma mei itselde partoer de PC op 'e nij, mar doe waard Jan Reitsma sr. ta kening keazen. Yn 1899 die Struiksma op 7&nbsp;maaie ek mei oan in keatspartij mei in list fan fjouwer partoeren ta gelegenheid fan it 25-jierrich bestean fan it Folkspark yn Ynskedee, dêr't er mei Jan Hermanus Knoll út Frjentsjer en Minze de Vries fan Bitgum de earste priis wûn.

Nei't er yn 1900 en 1901 op 'e PC twa kear op it trêde plak stykjen bleaun wie, wûn Struiksma dy wichtichste keatspartij fan it jier yn 1902 foar de trêde kear, doe mei Sijtze A. Kooistra en Jan Sjoerds Kuperus, dy't allebeide fan Wytmarsum kamen. Jan Kuperus waard doe kening. Yn 1903 hearde Struiksma foar de fjirde kear ta de winners fan 'e PC, as ûnderdiel fan in partoer dat fierders bestie út Jan Reitsma sr. fan Penjum (dy't ta kening útroppen waard) en Minze de Vries fan Bitgum.

Neitiid berikte Struiksma op 'e PC yn 1905 en 1911 nochris in trêde plak, wylst er yn 1904, 1907 en 1917 net fierder kaam as it fjirde plak. Fierders behelle er de trêde priis by in ynternasjonale keatswedstryd dy't op 23&nbsp;july 1911 yn Ljouwert holden waard, yn 'e mande mei Klaas Reinder Terpstra fan Bitgum en Wybren Meinderts Kooistra fan Dokkum. Struiksma gie troch mei keatsen oant 1923, doe't er 45 jier wie. Yn totaal garre er 141 punten op foar it Ivich Keatsklassemint. It keningskip fan 'e PC, yn 1898, bleau syn iennichste. 

Johannes Struiksma ferstoar op 28 oktober 1944, yn 'e âldens fan 66 jier.

## Prizen
* 1898 - PC 1e priis
* 1899 - PC 1e priis
* 1900 - PC 3e priis
* 1901 - PC 3e priis
* 1902 - de Bond 5e priis
* 1902 - PC 1e priis
* 1903 - PC 1e priis
* 1904 - PC 4e priis
* 1905 - PC 3e priis
* 1907 - PC 4e priis
* 1911 - PC 3e priis
* 1917 - PC 4e priis
Chiesa di San Giovanni Battista (Mogno)

De **Sint-Jehannes de Dopertsjerke** (Italjaansk: *Chiesa di San Giovanni Battista*) is in modern roomsk tsjerkegebou yn it lytse berchdoarp Mogno (gemeente Lavizzara) yn it Switserske kanton Ticino. De tsjerke is in ûntwerp fan Mario Botta en waard yn de jierren 1992–1996 boud.

## Skiednis
Nei't in lawine op 25 april 1986 in part fan it doarp mei de âlde barokke tsjerke út 1636 folslein ferneatige, moast der wer in nije tsjerke boud wurde. Nei in lange faze fan tarieding en in soad diskusje keas it komitee foar de weropbou foar in opfallend projekt troch de plannen fan de bekende arsjitekt Mario Botta út Lugano út te fieren. De tsjerke hat sûnt de foltôging yn 1996 al in soad besikers oanlutsen.     

## Arsjitektuer
Foar it elipsfoarmige gebou brûkte de arsjitekt ôfwikseljend moarmer en gneis, itjinge in spektakulêr ljocht-donker effekt feroarsaket. 

It ynterieur is rjochthoekich, ramen binne ôfwêzich en alle ljocht komt troch it glêzen dak. Der steane mar in pear banken fan ljocht hout yn de tsjerke en it alter stiet foar in rûnbôgige, profilearre nis, wêr't in krúsifiks boppe hinget. Lofts stiet op in stielen konsole in Madonna en dêrûnder hinget it ljocht moarmeren doopfont. De nis achter it alter jout tagong ta de sakristy, dy't fanwegen de helling ûnder de grûn leit en bûten net te sjen is. Oan de oare kant leit de yngong ûnder in lyts, trepfoarmich akwadukt. As it reint rint it wetter fan it dak en foarmet de wettertrep in wetterfal.
Fjirtiger jierren

* 1940-er jierren

## Oare betsjuttings
* 2040-er jierren
* 1840-er jierren
* 1740-er jierren
* 1640-er jierren
* 1540-er jierren
* 1440-er jierren
* 1340-er jierren
* 1240-er jierren
* 1140-er jierren
* 1040-er jierren
* 940-er jierren
* 840-er jierren
* 740-er jierren
* 640-er jierren
* 540-er jierren
* 440-er jierren
* 340-er jierren
* 240-er jierren
* 140-er jierren
* 40-er jierren (1e iuw)
Bombardemint

In **bombardemint** (fan it Frânske *bombardement*) is it oanhâldend besjitten of bestoken mei bommen fan in beskaat objekt, lykas in gebou, in stêd of in posysje fan fijannige troepen. Soks is sûnt de útfining fan fjoerwapens en eksplosiven oan 'e ein fan 'e Midsiuwen in fêste strategy op it mêd fan oarlochfiering. As wurd is 'bombardemint' ôflaat fan 'e bombarde, in ier soarte fan kanon. It doel fan in bombardemint is ornaris om it besketten of mei bommen bestookte objekt skea ta te bringen, te ferneatigjen of bûten wurking te stellen, en dêrmei de fijân te twingen ta weromlûking of oerjefte.

Yn 'e bredere sin kinne ek de besjittings fan belegere stêden mei grutte stiennen of rotsblokken troch grutte kattepûlen en trebûsjees, sa't dy yn 'e Aldheid en de Midsiuwen foarkamen, beneamd wurde as bombardeminten. Fan 'e útfining fan it kanon ôf, oan 'e ein fan 'e Midsiuwen, oant de iere tweintichste iuw waarden alle bombardeminten útfierd troch middel fan artillerybesjittings. Yn 'e Earste Wrâldoarloch waarden foar it earst (sij it sporadysk) loftbombardeminten útfierd, wêrby't bommen útsmiten waarden út fleanmasines. Oan de ein fan dy oarloch ferskynde in nij soarte fleantúch foar dat doel, de bommesmiter, bygelyks de Dútske Gotha G.IV en de Britske Vickers Vimy.

Yn it Ynterbellum waard de bommesmiter fierder ûntwikkele. Ien fan 'e earste grutte (en tige kweaferneamde) loftbombardeminten wie it Bombardemint fan Guernica troch de Dútske Luftwaffe, ûnder de Spaanske Boargeroarloch, yn 1937. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch waarden loftbombardeminten almar grutskaliger útfierd, lykas by it Dútske Bombardemint fan Rotterdam, yn 1940, de Dútske bombardeminten fan Britske stêden ûnder de Slach om Ingelân en it Britske Bombardemint fan Dresden, yn 1945. De oarloch einige mei de Amerikaanske Atoombombardeminten fan Hiroshima en Nagasaki, op 3 en 6 augustus 1945, wêrby't yn Japan mear as hûnderttûzen minsken omkamen. Ek yn 'e Fjetnamoarloch waard in hiel soad gebrûk makke fan loftbombardeminten.

Der moat ûnderskie makke wurde tusken twa soarten bombardeminten. In taktysk bombardemint is rjochte tsjin fijannige troepen, oanfierlinen en kommandosintra yn 'e direkte neite fan it front. In strategysk bombardemint is lykwols rjochte tsjin it fermogen fan 'e fijân om oarloch te fieren: dêrta wurde dan yndustry, ynfrastruktuer en/of de boargerbefolking bombardearre. Foar taktyske bombardeminten is sekuerens fereaske, en dy wurde dêrom almeast útfierd troch lytse, flugge en manûvrearbere bommesmiters. By strategyske bombardeminten giet it benammen om de hoemannichte bommen dy't útsmiten wurde, en sokke bombardeminten wurde dêrom útfierd troch grutte, trage, heech fleanende bommesmiters. Tsjintwurdich wurde bombardeminten fan 'e boargerbefolking as in oarlochsmisdie en dêrom as ûntalitber beskôge. Lykwols falle by taktyske bombardeminten ek geregeldwei boargerslachtoffers; dat wurdt dan ôfdien as *collateral damage* ("bykommende skea").
Paulus VI (paus)

Paus **Paulus VI** waard berne as Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini (Concesio (provinsje Brescia), 26 septimber 1897 - Castel Gandolfo, 6 augustus 1978) en wie paus fan 1963 oant syn dea yn 1978.

Paulus VI waard paus ûnder it Twadde Fatikaanske Konsylje, itjinge him in beslissende ynfloed joech yn in grut tal wichtige troch it konsylje oandroegen herfoarmings. As kardinaal waard Paulus VI as de fanselssprekkende opfolger fan paus Jehannes XXIII sjoen, dy't yn 1963 oan kanker ferstoar.

Paulus VI stie bekend om syn otterdokske stânpunt oangeande de antikonsepsje en seksualiteit, dy't er benammen yn syn ensyklyk *Humanæ vitæ* fan 1968 útlei. Dêrby naam er skerp ôfstân fan de doe nije antikonsepsjepil. Hy wie ek de earste paus dy't foar it earst mei it fleantúch de wrâld troch reizge, besocht tal fan lannen, ûnder oaren it Hillige Lân, en gie yn petear mei lieders fan oare grutte kristlike Tsjerken, lykas de aartsbiskop fan Canterbury, Michael Ramsey (haad fan de Anglikaanske Tsjerke), en de patriarch fan Konstantinopel, Athenagoras (haad fan de Gryksk-Otterdokske Tsjerke).

Yn 1970 ûntkaam paus Paulus VI op de twadde dei fan syn lêste grutte reis troch Aazje oan in oanslach op it fleanfjild fan Manilla op de Filipinen. De as preester ferklaaide Boliviaan Benjamín Mendoza y Amor Flores besocht de paus mei in mes te deadzjen. De lettere Amerikaanske aartsbiskop Paul Marcinkus en syn sekretaris Pasquale Macchi wisten de paus foar slimmer te behoedzjen. 

Hy ferstoar yn 1978 yn de pauslike simmerresidinsje Castel Gandolfo oan in hertoanfal. Paulus VI waard yn de Fatikaanske Grotten byset, neffens syn winsk yn de grûn.

## Hillichferklearring
It hillich ferklearjen folge op in wûnder yn de Feriene Steaten yn de jierren 1990. Wylst de mem noch swier wie fan in poppe rieden de artsen in abortus oan om't by it bern earnstige ôfwikings wiene fêststeld. De mem woe dat net en bea ta Paulus VI. It bern kaam sûn op de wrâld en op 6 maaie 2014 waard it wûnder troch de Roomsk-Katolike Tsjerke erkend. Noch yn itselde jier waard paus Paulus VI sillich ferklearre. Op snein 14 oktober 2018 waard Paulus VI troch Fransiskus hillich ferklearre. Yn de liturgy wurdt de paus op 26 septimber betocht.
Sint-Nikolaaskatedraal (Fribourg)

Die **Sint-Nikolaaskatedraal** (Frânsk: *Cathédrale Saint-Nicolas*; Dútsk: *Kathedrale St. Nikolaus*) yn Fribourg is de katedraal fan it roomske bisdom Lausanne, Sjenêve en Fribourg yn Switserlân. De tsjerke is ferneamd nei Nikolaas fan Myra en wie eartiids oant 1924 in kollegiale tsjerke fan in koarhearestift. Yn dat jier waard de oarspronklike munstertsjerke fan Fribourg de katedraal fan it bisdom.
## Bouskiednis
De tsjerke waard fanôf 1283 oant 1490 op it plak fan in romaanske foargonger boud. De trijeskippige goatyske tsjerke hat in 74 meter hege toer, dy't yn 1490 yn styl fan de flamboyantgotyk foltôge waard. Yn de toer is in slingertrep mei 368 trêden.
## Boubeskriuwing
It haadportaal is te finen yn de westlike gevel. Boppe it portaal is in timpaan mei in 14e-iuwske foarstelling fan it Jongste Gerjocht. It mearsidige koer waard yn de jierren 1627-1630 fernijd en grutter makke, wêrby't de goatyske styl hanthavene waard.

## Ynrjochting

De tsjerke hat in rike ynrjochting. Yn de Kapel fan it Hillich Grêf is in foarstelling fan de grêflizzing fan Kristus (1433). It doopfont fan de tsjerke stamt út 1498. It goatyske koerstuolte waard yn 1516 makke. De tsjerke hat meardere barokke alters en in heechalter út 1877. 

It koerhek waard tusken 1464 en 1466 yn letgoatyske styl makke troch Ulrich Wagner en is ien fan de moaisten fan dy tiid.

De ramen waard ynearsten troch de Poalske skilder Józef Mehoffer yn de Jugendstil ûntwurpen en tusken 1896 en 1936 ynbrocht. It wurk waard dien makke troch de Frânske skilder Alfred Manessier.

## Oargels
Yn de katedraal steane twa oargels. It grutte oargel waard tusken 1824 en 1834 troch de oargelbouwer Aloys Mooser (1770–1839) út Fribourg boud. Komponisten as Franz Liszt en Anton Bruckner hawwe op it ynstrumint spile. It oargel hat 60 registers op fjouwer manualen en pedaal. 

It koeroargel waard troch Sebald Manderscheidt (1620–1685), in soan fan de Dútske oargelbouwer Nicolaus Manderscheidt, yn de jierren 1655-1657 boud. It oargel mei 18 registers op twa manualen en pedaal is net frij tagonklik.
## Klokken
Yn de toer hingje 13 klokken. Mei de stiftstsjerke fan Sankt Gallen en it Munster fan Bern ta de wichtichste histoaryske klokkebestannen fan it lân.
## Ofbylden

2013-04-04 Fribourg 0576.JPG|*Preekstoel*
2013-04-04 Fribourg 0569.JPG|*Ynterieur*
2013-04-04 Fribourg 0577.JPG|*Doopfont*
Cathedrale orgue mooser 01.jpg|*Grutte oargel*
Cathedrale vitraux mehoffer flue entier.jpg|*Finster Nikolaas fan Flüe*
Cathedrale vitraux mehoffer anne entier.jpg
Cathedrale vitraux mehoffer apotres entier.jpg
Cathedrale vitraux mehoffer eucharistie entier.jpg
Neiwurd

In **neiwurd** is in ornaris ridlik koart stik tekst dat soms efteroan yn in boek of in oare útjefte pleatst wurdt. It is oer it algemien fierhinne itselde as in foarwurd, mei it ferskil dat in foarwurd oan it begjin fan in publikaasje ynfoege wurdt. Fierders is in foarwurd soms skreaun troch in oar as de auteur fan it boek, wylst in neiwurd faker skreaun is troch de auteur sels. Oer it algemien behannelet in neiwurd de tastânkomming fan it boek, of giet it yn op in beskaat aspekt fan 'e ynhâld. Inkeld nimt in neiwurd de foarm oan fan in soarte fan essay oangeande de histoaryske of kulturele kontekst fan it oangeande boek. Dat komt benammen foar by werútjeften dy't lange tiid nei de oarspronklike útjefte plakfine. Yn sokke gefallen komt it wol gauris foar dat it neiwurd troch in oar as de auteur sels skreaun is, fral fansels as de auteur yn 'e tuskentiid kommen is te ferstjerren.

Konsepten dy't oerienkomsten mei it begryp 'neiwurd' fertoane, binne û.o. konklúzje, summary, epilooch en postskriptum.

## Sjoch ek
*foarwurd
*ynlieding
Sint-Petruskatedraal (Genève)

De **Sint-Petruskatedraal** (Frânsk: *Cathédrale Saint-Pierre*) is in nei de apostel Petrus ferneamde eardere katedraal fan de biskop fan Genève en tsjintwurdich de grifformearde haadtsjerke fan de Switserske stêd.

## Skiednis

Mei de bou fan de trijeskippige pylderbasilyk waard om 1160 hinne yn romaanske tsjerke begûn. Hûndert jier letter fûn de foltôging yn goatyske styl plak. Yn de 18e iuw waard de tsjerke ferboud en krige de haadgevel in klassisistyske foarbou. 

Op 8 augustus 1535, nei in preek fan de reformator Guillaume Farel, waarden it meubilêr en de bylden fan de tsjerke ferneatige en de fresko's oerkalke. De tsjerke waard in grifformearde haadtsjerke en Jehannes Kalvyn wie 23 jier as preker oan de tsjerke ferbûn.

De yn de jierren 1400-1405 yn opdracht fan kardinaal De Brogny yn flamboyant-gotyk boude Makkabeeërskapel krige yn it ramt fan de reformaasje in oare funksje, mar waard letter oant 1888 wer restaurearre.

## Ynrjochting
Yn it ynterieur fan de tsjerke is noch in soad byldhouwurk te sjen, benammen oan de kapitelen.  

## Oargels
It oargel fan de Petrus-katedraal stamt út 1965 en waard troch Metzler & Soannen út Dietikon boud. It moderne oargelfront waard troch de Deenske arsjitekt Poul Gerhard Andersen ûntwurpen. De Noard-Dútske oargels fan de 17e iuw en de Frânsk-barokke ynstruminten hawwe de disposysje fan it oargel beynfloede. It oargel hat 67 registers op fjouwer manualen en pedaal. De spyltraktueren binne mechanysk, de registertraktueren elektrysk.

Dêrnjonken hat de katedraal yn de Makkabeeërskapel in Walcker-oargel út 1889 en in lyts koeroargel fan 1970.

## Omjouwing
Njonken de katedraal stiete de *Temple de l’Auditoire* út de 15e iuw, dêr't Jehannes Kalvyn en Theodorus Beza harren teologyske lêzings holden.

Under de tsjerke binne opgravings te besjen. Ut de opgravings kin opmakke wurde dat de tsjerke in komplekse bouskiednis hat, wêrfan't de foargongers oant de 4e iuw werom geane.  

Under de opgravings fan de tsjerke is in grêf fûn fan in Keltyske haadling.
## Ofbylden

Chaire de la cathédrale Saint-Pierre, Genève.jpg|*Preekstoel*
15th century choir stalls, St Peter's cathedral.jpg|*Koerstuolte (15e iuwsk)*
Façade (Unsplash).jpg|*Haadoargel*
Genève. (9838855714).jpg|*Neogoatysk ynterieur Makkebeeërskapel* 
Orgue de la chapelle des Maccabées, St-Pierre, Genève.jpg|*Walcker-oargel Makkabeeërskapel*
Wytsturt

**Wytsturt**, eins **Adema 25437** (Warkum, 11 maart 1938 – Ljouwert, july 1952) wie in Frysk-Hollânske fokbolle, dy't al by syn libben in suver legindaryske status berikte.

## Libben
Wytsturt waard yn maart 1938 smiten op 'e pleats fan boer Siebe Y. Haagsma yn Warkum. Hy hiet eins Adema 25437, nei syn ferneamde heit Adema 197, fan feehâlder S.A. Knol út Hartwert, mar by de berte foel daliks syn hielendal wite sturt op, dat ûnder de bynamme 'Wytsturt' rekke er bekend. Syn mem wie Haagsma syn ko Gryt&nbsp;33. Haagsma naam him yn septimber 1938 mei nei Kokedei yn Warkum om him karre te litten.

Neitiid waard de bolle ynskreaun yn it Fries Rundvee Stamboek (FRS). Hy waard ferskate kearen ferkocht, en ferfear sadwaande fan Warkum nei bedriuwen fan A.T. Hettinga en S.R. Span yn Koarnjum, Talsma yn Hallum, De Boer yn Reduzum en úteinlik Kaastra yn Grou. Kenner Jan Pieter Dijkstra omskreau him yn 2018 yn 'e *[[Ljouwerter Krante]]* as in "noflike bolle", dy't maklik yn 'e omgong wie. Guon oare bollen "wiene libbensgefaarlik," neffens Dijkstra, "mar Wytsturt rûn los tusken de kij en wie neat net lilk." De bolle wie lykwols ien bonk spieren, en dat ymposante uterlik smiet him mar leafst 83 punten op by de feekeuring. Under syn bestean as stamboekbolle waard er trettjin kear bekroand.

Wytsturt brocht by stamboekkij treflike kealtsjes fuort, al liet er suver gjin soannen fan betsjutting nei. Ien boltsje, Julius 32069, brocht it ta stamboekbolle en waard ferkocht nei Sweden. Mar syn dochters wie allegear geweldige melkkij, mei romme, soepele jaren en goed ûntwikkele oeren. Se joegen in soad molke mei in boppegemiddeld fetgehalte (wat yn dy tiid noch in pluspunt wie). Yn 1947/1948 wie in molkopbringst fan trochinoar 3.285&nbsp;kg mei 4,03% fet normaal, mar de dochters fan Wytsturt kamen yn trochsneed út op in opbringst fan 3.656&nbsp;kg mei 4,18% fet. Dat alles levere Wytsturt by it libben it predikaat "preferint" op, wat mar komselden útjûn waard, en dan noch almeast postúm. Uteinlik waard in âlde, krebintinch wurden Wytsturt yn july 1952 foar de slacht ferkocht.

## Earbetoan
Op woansdei 26 septimber 2018, persiis tachtich jier nei't Wytsturt dêr as kealtsje foar de keuring kaam, waard op Kokedei yn Warkum in plakette foar him ûntbleate op 'e Merk, dêr't de keallekeuring holden waard.
Sint-Laurentiuskatedraal (Lugano)

De **Sint-Laurentiuskatedraal** (Italjaansk: *Cattedrale di San Lorenzo*) is de biskopstsjerke fan it roomske bisdom Lugano yn Lugano yn it kanton Ticino, Switserlân.

De oan de hillige Laurentius wijde tsjerke waard yn 818 as parochytsjerke stifte. Yn 1078 waard it in kollegiale stiftstsjerke. Sûnt 1971 is de tsjerke de katedraal fan it bisdom Lugano. De tsjerke waard tusken 2010 en 2017 renovearre.

## Arsjitektuer en ynrjochting

De oarspronklike romaanske bou hie in eastlike oriïntaasje. Under it tsjerkeplein waarden by opgravings resten fan in apsis fûn. Yn de 15e iuw waarden de tsjerke yn goatyske styl fergrutte en krúsribferwulften ynbrocht. De oriïntaasje waard feroare en it nije koer kaam yn it westen te lizzen. De renêssânse gevel mei it rike byldhouwurk ûntstie yn 1517. De ûnderbou fan de toer is noch romaansk, mar krige yn de 17e iuw twa barokke boppeferdjippings mei in achthoekige lantearne.

De bôgen en pylders yn de tsjerke binne noch romaansk. It koer, de sydskepen en de ferwulften binne dêrfoaroer goatysk. It haadalter en mear saken fan de ynrjochting binne barok. De mei in koepel bekroande *Cappella della Madonna delle Grazie* (Madonnakapel fan de genede) waard yn de 18e iuw oanboud en is tige ryk oan barok byldhouwurk.

Ut de tiid fan de grutte feroaring yn de jierren 1901-1910 datearje de neoromaanske fresko's oan de muorren en gewelven.

## Oargels
It oargel waard yn 1910 troch de Italjaanske oargelbouwer Mascioni út Azzio boud. It ynstrumint hat 28 registers (mei likernôch 2.300 pipen) op twa manualen en pedaal. De traktueren binne pneumatysk. Achter it heechalter is noch in twadde piipoargel, dat yn 1988 troch Goll út Luzern boud waard.
Hein Doedes Postma

**Hein Doedes Postma** (Surch, 5 april 1858 – dêre, 8 maart 1942) wie in Frysk keatser dy't yn 'e njoggentjinde iuw in kear de PC wûn. Hy waard byneamd 'Swarte Hein fan Surch'.

## Libben en karriêre
Postma waard yn 1858 berne yn Surch, yn 'e doetiidske gemeente Wûnseradiel. Hy sette yn 1881 útein mei in karriêre yn it keatsen, en wûn yn 1884 de PC yn Frjentsjer, mei in partoer dat fierders bestie út Marten Cornelis Banning en Tjerk Douwes Hiemstra, dy't beiden út Penjum kamen. It wie Postma dy't dat jiers ta kening fan 'e PC útroppen waard.

Yn 1886 berikte Postma op 'e PC noch in trêde plak, mar oan 'e ein fan it keatsseizoen fan dat jier hold er op mei de sport. Hy kaam yn 1942 yn 'e âlderdom fan krapoan 84&nbsp;jier yn syn berteplak Surch te ferstjerren.

## Prizen
* 1884 - PC 1e priis
* 1886 - PC 3e priis
Tritiger jierren

"**Tritiger jierren**", "**jierren tritich**" of "**jierren '30**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* 1930-er jierren

## Oare betsjuttings
* 2030-er jierren
* 1830-er jierren
* 1730-er jierren
* 1630-er jierren
* 1530-er jierren
* 1430-er jierren
* 1330-er jierren
* 1230-er jierren
* 1130-er jierren
* 1030-er jierren
* 930-er jierren
* 830-er jierren
* 730-er jierren
* 630-er jierren
* 530-er jierren
* 430-er jierren
* 330-er jierren
* 230-er jierren
* 130-er jierren
* 30-er jierren (1e iuw)
Tweintiger jierren

"**Tweintiger jierren**", "**jierren tweintich**" of "**jierren '20**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* 1920-er jierren

## Oare betsjuttings
* 2020-er jierren
* 1820-er jierren
* 1720-er jierren
* 1620-er jierren
* 1520-er jierren
* 1420-er jierren
* 1320-er jierren
* 1220-er jierren
* 1120-er jierren
* 1020-er jierren
* 920-er jierren
* 820-er jierren
* 720-er jierren
* 620-er jierren
* 520-er jierren
* 420-er jierren
* 320-er jierren
* 220-er jierren
* 120-er jierren
* 20-er jierren (1e iuw)
Tsiener jierren

"**Tsiener jierren**", "**jierren tsien**" of "**jierren '10**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* 1910-er jierren
* 2010-er jierren

## Oare betsjuttings
* 1810-er jierren
* 1710-er jierren
* 1610-er jierren
* 1510-er jierren
* 1410-er jierren
* 1310-er jierren
* 1210-er jierren
* 1110-er jierren
* 1010-er jierren
* 910-er jierren
* 810-er jierren
* 710-er jierren
* 610-er jierren
* 510-er jierren
* 410-er jierren
* 310-er jierren
* 210-er jierren
* 110-er jierren
* 10-er jierren (1e iuw)
Madonna del Sasso (Orselina)

De **Madonna del Sasso** (*Madonna fan de Rots*)  is in hillichdom en beafeartsplak yn Orselina boppe de stêd Locarno yn Switserlân. It is it belangrykste beafeartsplak yn it Italjaansktalige diel fan Switserlân.

De bou fan it hillichdom giet werom op in fizioen fan de muonts Bartolomeo d'Ivrea. De Fransiskaan seach yn de nacht fan 14 op 15 augustus 1480 de Jongfaam Marije. 

De oan de Ferkundiging wijde tsjerke waard pas yn de 16e iuw boud op it plak fan in âldere kapel. Njonken de tsjerke foarmje in kleaster en ferskate kapellen en in krúswei ûnderdiel fan it kompleks. 

It ynterieur fan de yn 1902 renovearre tsjerke is tige fersierd fresko's en skilderijen. Fan grutte wearde is it wûnderdiedige byld fan Madonna del Sasso (ein 15e iuw). Ut deselde tiid stamt in groep houten bylden fan de Beskrieming fan Kristus. 

Under de alterstikken is benammen de "Flecht nei Egypte" fan de Lombardyske skilder Bramantino (± 1520) yn it súdlike sydskip it neamen wurdich. It alter yn de tredde kapel fan it noardlike tsjerkeskip hat in skilderij fan Antonio Ciseri (1870) mei in foarstelling fan Kristus dy't nei it grêf brocht wurdt. 

It plein foar de tsjerke jout in skitterend oersjoch oer de stêd Locarno.

Fanút it sintrum fan Locarno rint in kabelspoarwei nei de Madonna del Sasso.

## Ofbylden

Compianto Orselina 2009 012.jpg|*Beskrieming fan Kristus (ein 15e iuw)*
Antonio Ciseri - Il trasporto di Cristo al sepolcro.jpg|*Skilderij fan Antonio Ciseri (1870)*
Bramantino, fuga in egitto di orselina.jpg|*Flecht nei Egypte*

## Keppeling om utens
Antonio Ciseri

**Antonio Ciseri** (Ronco sopra Ascona, 25 oktober 1821 - Florâns, 8 maart 1891) wie in Switsersk-Italjaansk keunstskilder.

Ciseri waard as soan fan Giovan Francesco, ek in skilder, en Caterina Materni yn Ronco sopra Ascona yn it Switserske kanton Ticino berne. Hy ferfear yn 1833 nei Florâns, dêr't er by Niccola en Pietro Benvenuti yn de *Accademia di Belle Arti Benvenuti* fierder foarme waard. Hy wurke in soad yn opdracht fan Italjaanske en Switserske tsjerken. Fierder skildere Ciseri in grut tal portretten. 

Yn 1853 iepene Ciseri in eigen skilderskoalle. Syn learlingen wiene û.o. Silvestro Lega (1826–1895), Niccolò Cannicci (1846–1906), Girolamo Nerli (1860–1926) en Raffaello Sorbi (1844–1931). As bêste learling fan Ciseri wurdt Egisto Sarri (1837–1901) beskôge.

Yn 1852 waard Ciseri beneamd ta professor oan de Akademy foar Heger Underwiis.

Fanwegen de hege Switserske belestings naam Ciseri yn 1877 de Italjaanske nasjonaliteit oan.

Ciseri ferstoar yn de âldens fan 70 jier en waard yn de San Miniato al Monte yn Florâns byset.

## Ofbylden wurk

File:Ciseri, Antonio - Die büssende Magdalena - 1864.jpg|*Boetsjende Magdalena (1864)*
File:The Entombment by Antonio Ciseri.jpg|*Grêflizzing (1864–1870)*
File:Ecce homo by Antonio Ciseri (1).jpg|*Ecce Homo (1871)*
Würzbrunnentsjerke

De **Würzbrunnentsjerke** (Dútsk: *Würzbrunnenkirche*) is ien fan de twa tsjerkegebouwen fan de grifformearde gemeente Röthenbach im Emmental yn it Switserske kanton Bern. Njonken de tsjerketsjinsten wurdt it tsjerkje ek brûkt as troulokaasje. De tsjerke is in monumint fan nasjonaal belang.  

## Skiednis
Alhoewol't de tsjerke yn de roomske tiid oan Stefanus wijd waard, wie it in beafeartstjerke, dêr't de reliken fan  de hillige Wolfgang fereare waarden.

Foar de hjoeddeiske letgoatyske tsjerke stie earder in houten tsjerke. Paus Eugenius III foege de Würzbrunnentsjerke en it lytse kleaster fan Röthenbach yn 1148 by it kleaster Rüeggisberg. Nei in brân yn 1494 waard de tsjerke yn it tsjintwurdich oansjen wer opboud. In stik ferkoald hout yn de nis fan de noardlike bûtenmuorre tsjûget noch fan dy brân. 

Mei de reformaasje waard de tsjerke protestantsk en ferdwûnen de ôfbylden fan de hilligen ûnder in nije skilderlaach. Tsjintwurdich binne der noch fresko's by de yngongte sjen.    

It oargel fan de tsjerke stamt út 1785 en wurdt noch jimmeroan brûkt. It ynterieur waard yn 1779 yn barokke foarmen mei bibelske teksten beskildere. Yn  1962-1963 is it ynterieur restaurearre.

## Trivia
De tsjerke krige benammen bekendheid troch de ferfilmings fan de boeken fan Jeremias Gotthelf troch de regiseur Franz Schnyder.

## Ofbylden

Roethenbach Kirche Wuerzbrunnen-2.jpg|*Fresko's*
Picswiss BE-94-04 Orgel in der Kirche von Würzbrunnen (Röthenbach).jpg|*Oargel*
Wuerzbrunnenkirche Innenraum.jpg|*Oargelkreake*
Zulu

## Folkekunde
*Zulu (folk) of Sûlû (folk), in folk yn súdlik Afrika, benammen wenjend yn it súdeasten fan Súd-Afrika
**Zulu kaMalandela (berne omtrint 1709), de stifter fan 'e nei him ferneamde Zulu-clan, dy't letter útgroeie soe ta it folk fan 'e Zulu
**Zulu (taal) of Sûlû (taal), de taal fan 'e Zulu
## Geografy
*Zululân of Sûlûlân, it histoaryske keninkryk fan 'e Zulu, dat bestie as ûnôfhinklik lân fan 1816 oant 1887
*kwaZulu (letterlik: "Zululân"), it swarte thúslân (bantoestan) foar de Zulu yn it Súd-Afrika fan it apartheidsrezjym; bestie fan 1981 oant 1994
*kwaZulu-Natal, in provinsje fan Súd-Afrika sûnt 1994, besteande út it histoaryske Zululân en de histoaryske Britske koloanje Natal
*Zulu (Indiana), in plak yn 'e Amerikaanske steat Indiana
## Amusemint
### Films
*''Zulu'' (film út 1964), in Britske histoaryske oarlochsfilm út 1964
*''Zulu'' (film út 2013), in Frânske misdiefilm út 2013
### Muzyk
*''Zulu'' (liet fan The Quick), in single fan it Britske funkduo The Quick út 1981
*''Zulu'' (liet fan Blink-182), in liet fan Blink-182 fan 'e ep *The Came to Conquer... Uranus* út 1996
*Zulu Records, in platewinkel yn Vancouver (Kanada)
*Zulu Social Aid & Pleasure Club, in karnavalferiening (*krewe*) yn New Orleans (Feriene Steaten)
## Wittenskip en technology
*zulü, in likernôge wearde fan pi
*zulutiid, in synonym fan koördinearre universele tiid
*Zulu (motorfyts), in fariant fan 'e Sunbeam Crusader-motorfyts út 'e 1910-er jierren
**[[Alaena]]*, in skaai fan flinters dy't ornaris zuluflinters of sûlûflinters neamd wurde
**[[Torbenia]]*, in skaai fan flinters dy't ornaris zuluflinters of sûlûflinters neamd wurde
## Oar
*Zulu, de lêste letter út NATO-alfabet
*Zulu-skiep of Sûlû-skiep, in skiepperas fan it Zulu-folk út súdlik Afrika
*1922 Zulu, in asteroïde
*Zulu-klasse (dûkboat), in klasse fan dûkboaten boud yn 'e Sovjet-Uny yn 'e 1950-er jierren
*Zulus, in earder fuotbalteam út Sheffield (Ingelân)
*TV 2 Zulu, in Deensk tillefyzjestasjon
Keninginne-mem

In **keninginne-mem** is in keninginne-dûairiêre (d.w.s. de widdo fan in regearjende kening), dy't de mem is fan 'e hjoeddeistige regearjende kening of keninginne. Dit ferskynsel is benammen bekend út it Feriene Keninkryk. Dêr wie Elizabeth Bowes-Lyon fan 1936 oant 1952, as de oarehelte fan kening George&nbsp;VI, keninginne-gemalinne. Doe't har man yn 1952 kaam te ferstjerren en opfolge waard troch harren dochter Elizabeth&nbsp;II, waard Elizabeth Bowles-Lyons dêrtroch de keninginne-mem, wat se fyftich jier lang bleau, oant har dea yn 2002.

De titel 'keninginne-mem' komt lykwols yn 'e measte monargyen foar, sawol yn as bûten Jeropa. Yn in keizerryk (lykas Japan) sprekt men yn sa'n gefal fan in **keizerinne-mem**. Der bestiet fierders in ferskil tusken in keninginne-mem en in ('gewoane') mem fan 'e keninginne: de titel makket nammentlik ûnderskie tusken eardere keninginnen-gemalinne en oare froulju dy't de mem fan in regearjend monarch binne. Sa wie prinsesse Fiktoaria fan Saksen-Coburg-Saalfeld, bygelyks net de keninginne-mem fan it Feriene Keninkryk, hoewol't se wol de mem wie fan 'e Britske keninginne Fiktoaria. Oer it algemien is 'keninginne-mem' in hoflikheidstitel dêr't gjin wetlik fêstleine rjochten of plichten oan ferbûn binne. 

Anno 2018 binne der yn Jeropa twa keninginnen-mem: Paola fan Belgje (sûnt 2013) en Sofia fan Spanje (sûnt 2014). Nederlân is op dit mêd in útsûndering om't de term 'keninginne-mem' hjir net brûkt wurdt: Beatrix, dy't yn 2013 ôfstân die fan 'e troan yn it foardiel fan har soan, kening Willem-Alexander, is yn 'e Nederlânske sitewaasje ekwivalint oan in keninginne-mem, mar krekt as har mem Juliana en har beppe Wilhelmina keas hja derfoar om nei har troansôfstân ynstee de titel 'prinsesse' wer oan te nimmen. De lêste keninginne-mem dy't Nederlân koe, wie Emma fan Waldeck-Pyrmont, de oerbeppe fan Beatrix, dy't dy titel fan 1890 oant 1934 fierde, nei't se widdo wurden wie fan kening Willem&nbsp;III. De iennichste oare keninginne-mem út 'e skiednis fan Nederlân wie Anna Paulovna fan Ruslân, de widdo fan Willem&nbsp;II en mem fan Willem&nbsp;III, dy't de titel fierde fan 1849 oant 1865.

It tsjinstelde fan in keninginne-mem, in **kening-heit**, wurdt ornaris net sa neamd. Yn Belgje soe bgl. de eardere kening Albert&nbsp;II sa'n titel fiere kinne, en yn Spanje de eardere kening Juan Carlos. Dy hawwe allebeide ôfstân dien fan 'e troan yn it foardiel fan in soan. Hja hawwe lykwols gewoan de titel 'kening' holden. Yn Aazje wurde abdisearre keningen soms wol oantsjut as 'kening-heit'. Dat wie bygelyks it gefal mei kening Norodom Sihanouk fan Kambodja. En de eardere kening Jigme Chingye Wangchuk is (anno 2018) de kening-heit fan Bûtan.
Posttrein

In **posttrein** is in trein dy't (benammen) post ferfiert. Soms waard oan board fan de trein ek post sortearre, yn dat gefal praat men wol fan in spoarweipostkantoar.  

Yn Nederlân en België waard lange tiid post yn 'e trein ferfierd, sawol yn aparte postôfdielingen fan reizgerstreinen as yn aparte posttreinen. 

Ferskate spoarweimaatskippijen hiene materieel dat spesjaal foar de posterijen boud wie. Foarbylden binne:      

* de Motorposten (eigendom fan PTT, brûkt foar postferfier by de Nederlânske Spoarwegen tusken 1965 en 1997)
* de TGV postal (hegefaasjetreinen fan La Poste yn Frankryk, 1984-2015)


Ofbyld:Belgische posttrein.jpg|Belgyske posttrein, 1986
Ofbyld:TGV la poste 3.jpg|TGV postal
Balthasar Daniel fan Idsinga

**Balthasar Daniel fan Idsinga** (Batavia, 23 augustus 1745 - Grins, 1 desimber 1818) wie in Nederlânsk boargemaster.

Fan Idsinga stamt út in Frysk laach, waard berne yn Nederlânsk-Ynje, dêr't syn heit Meyert Johannis fan Idsinga kommandeur fan Sumatra's Westkust wie.

Fan Idsinga studearre rjochten yn Grins. Hy wie efterelkoar boaske oan Sibilla Volkera Gockinga (1745-1780), Margaretha Theodora Collot d' Escury (1751-1807) en Etje Wieringa (1763-1812). Hy besette ferskate amten en wie ûnder mear gilde-rjochtshear, kurator fan de Ryksuniversiteit Grins, swarde persoan (*gezworene*), froedskip, riedshear en boargemaster (1815-1817) yn de stêd Grins. Hy behearde ta de patriotten.
Theo Steeman

**Theo Steeman** is in Nederlânsk strip- en reklametekener.

Yn it earstoan wurke hy gear mei Fred Julsing, ûnder oare oan Witte's Dagboek. Letter begûn er syn eigen rige, Joachim en Iris. Yn de jierren 80 makke hy mei de skriuwer Janwillem van de Wetering in striprige foar Grijpstra en De Gierferhalen *De kat van brigadier de Gier* en *Mosseleters* yn de Ljouwerter Krante. Dizze ferhalen ferskynden ek bondele yn boekfoarm en yn it Finsk. 

Theo Steeman tekenet ek foar reklame. Hy is de soan fan striptekener Jan Steeman, de tekener fan Noortje.
Bart Tammeling

**Barend Pieter Tammeling** (Grins, 1934 - dêre, 19 maart 1993) wie in Nederlânsk sjoernalist, kollumnist-kommentator en auteur.

Tammeling wie hikke en tein yn de stêd Grins, en waard wol de "peetheit fan de sjoernalistyk yn Grins" neamd.

Tammeling begûn syn sjoernalistike karrière by de lokale kranten *Ons Noorden* en de *Nieuwe Provinciale Groninger Courant*. Yn 1965 stichte hy Parseburo Tammeling en levere bydragen oan ûnder oare *[[Trouw (krante)|Trouw]]*, it ANP en it NOS Journaal.

As haadredakteur makke hy in súkses fan it hûs-oan-hûsblêd *De Groninger Gezinsbode*. Hy skreau kollumns yn ûnder oare de *[[Winschoter Courant]]*, it *[[Groninger Dagblad Stad]]* en de *[[Ljouwerter Krante]]*.

Tammeling skreau in soad tinkboeken en in standertwurk oer de kranten yn Grinslân en Drinte mei as titel *De krant bekeken* (1988).
Rob Meines

**Rob W. Meines** (1945) is managing partner fan Meines & Partners, in lobbykantoar yn De Haach. . Oant 1994 wie hy sjoernalist, ûnder mear by inkele lokale en regionale kranten en it NOS Sjoernaal.

Meines folge it Slauerhoff College yn Ljouwert en in stúdzje politike wiisbegearte, mei as byfakken mediasosjology en polemology, oan de Ryksuniversiteit Grins. As sjoernalist wurke hy by de Friese Koerier, de Ljouwerter Krante en de Universiteitskrante Grins. Fanôf 1979 wurke hy foar NRC Handelsblad as Jeropa-redakteur en NAVO-korrespondint, ûnder oare yn Brussel. Yn de perioade 1983-1990 wie hy korrespondint yn Dútslân foar NRC Handelsblad en NOS Journaal.

Hy kaam werom nei Nederlân as diplomatyk en polityk redakteur yn De Haach. Yn 1992 waard hy winner fan de Anne Vondelingpriis foar politike sjoernalistyk, de ienige priis foar politike sjoernalistyk yn Nederlân, foar syn artikels oer de komplisearre relaasje tusken Nederlân en de Jeropeeske Uny.

Meines is mei-organisator fan it jierlikse útwikselingsprogramma tusken Nederlânske en Dútske sjoernalisten, it Dútsk-Nederlânsk Sjoernalistenstipendium (JDN), yn gearwurking mei it Ministearje fan Bûtenlânske Saken. Yn 1994 waard hy troch de Dútske presidint Roman Herzog ûnderskieden foar syn sjoernalistike wurk yn Dútslân. Yn 1998 waard him de Nederlânske Otto von der Gablentzpriis (ferneamd nei de Dútske diplomaat Otto von der Gablentz) útrikt.

## Bibliografy
* *Duitsland Duitsland. Kracht en Zwakte van een Volk*
Kommandeur (koloniaal bestjoerder)

**Kommandeur** wie de titel fan in koloniaal bestjoerder fan de Feriene Eastyndyske Kompanjy en fan de Westyndyske Kompanjy. Dat wie yn gebieten dy't net sa wichtich wiene en dêr't gjin territoriaal gesach útoefene waard. It deistich bestjoer hie de kommandeur. 
De titel is te ferlykjen mei funksjes lykas: Opperhaad, Gesachhawwer en Residint.

Gebieten mei in kommandeur wiene:

VOC:
* Sumatra's Westkust;
* Bantam;
* Kaapkoloanje (oant 1691);
* Malabar.

WIC:
* Sint-Eustasius, Saba en Sint Maarten
Stêfsjef

In **stêfsjef** is de lieder (sjef) fan in stêf, in groep persoanen dy't de lieding hat oer in grutte en komplekse organisaasje. De stêfsjef is dêrmei faak de op ien nei heechste persoan binnen sa'n organisaasje. Ferlykbere funksjes binne dy fan 'e gemeentesiktaris binnen de gemeentlike organisaasje en dy fan 'e direkteur-generaal binnen in ministearje. Oer it algemien kin steld wurde dat de stêfsjef in buffer foarmet tusken de heechste lieder fan in organisaasje en dy syn ûnderhearrigen. De spesifike funksjes dy't in stêfsjef ferfollet, hingje lykwols ôf fan it soarte organisaasje dêr't er ta heart.

Yn 'e polityk komt de funksje fan stêfsjef in protte foar as it haad fan it kabinet fan in presidint. Sokke stêfsjefs fungearje faak as fertrouling en wichtichste adviseur fan harren baas. Se kinne har gauris ûntjaan ta de op ien nei machtichste man fan it lân, hoewol't dat gjin wetlike grûnslach hat en inkeld basearre is op 'e ynformele ynfloed dy't se op 'e presidint útoefenje. In bekend foarbyld fan sa'n soarte fan stêfsjef is de stêfsjef fan it Wite Hûs, yn 'e Feriene Steaten.

Ek binnen de kriichsmacht bestiet de funksje fan stêfsjef, dy't yn dy kontekst formeel oantsjut wurdt as de **sjef fan de Generale Stêf**. Ofsieren dy't dy funksje beklaaie hawwe de rang fan brigadegeneraal of heger, of, as se by de marine tsjinje, de rang fan skout-by-nacht of heger. In militêre stêfsjef jout lieding oan it haadkertier fan 'e kriichsmacht en bepaalt yn tiden fan oarloch as oerbefelhawwer (yn oerlis mei syn stêf) de militêre strategy. Yn Nederlân is it sa dat de funksje fan stêfsjef om bar beklaaid wurdt troch in opperofsier fan 'e lânmacht, de loftmacht en de marine. Yn Nederlân wurdt de formele titel 'sjef fan de Generale Stêf' trouwens ornaris ferkoarte ta **sjef-stêf**, wylst yn 'e measte oare lannen, wêrûnder (Nederlânsktalich) Belgje, de ferkoarting ta 'stêfsjef' gebrûklik is.
Baptistearium Riva San Vitale

It **Baptistearium fan Riva San Vitale** is in doopkapel yn it doarp Riva San Vitale yn it Switserske kanton Ticino. De doopkapel stamt út de 5e iuw en is it âldste kristlike bouwurk fan Switserlân.

## Eksterieur
De doopkapel mei in rjochthoekige plattegrûn giet op in hichte fan in pear meter oer yn in achthoek. Eartiids hie it baptistearium in *[[peribolos]]*, in prosesjegong dy't mei de tsjerke ferbûn wie, dy't njonken it baptistearium op it plak fan de hjoeddeiske Chiesa San Vitale (1759) stie. Fan de gong binne allinne noch wat spoaren sichtber. Boppe it portaal binne noch fiif akantusfoarmige konsoles, dêr't de dakbalken op leine.   

De oarspronklike yngong lei oan de noardlike kant, op itselde plak as de hjoeddeiske. It portaal oan de westlike kant waard letter ynbrocht. Dêrboppe siet in rûn finster dat mei bakstien omliste wie. Op dat plak waard it midsiuwske finster rekonstruearre, dat earder troch it rûne ferfongen waard. De rûne omtrek fan dat finster bleau bewarre om de eardere feroaring oan it gebou te dokumintearjen.   

De karolingyske apsis oan de eastlike kant waard twa kear ferboud. De hjoeddeiske foar datearret fan de 9e iuw. De resten fan de âlde apsis lizze ûnder de houten flier fan it alter.

## Ynterieur

Yn it monolityske doopfont yn de tsjerke waard de doop troch ûnderdompeling útfierd. It hat in trochsneed fan 1,9 meter en datearret út 1200. It oarspronklike doopfont wie 60 sintimeter djip en leit dêrûnder. It twa trêden leger lizzende doopfont hie in eigen ôfwettering fan mitsele bakstiennen. 

De oarspronklike flier bestiet út swart-wite yn rosetten leine moarmeren tegels. De flier waard yn de rin fan de iuwen fjouwerris ferhege. 

Yn de achthoekige romte binne djippe healrûne nissen en in lytse apsis, dy't letter ynbrocht binne. Yn de nissen binne romaanske fresko's út de 12e iuw bewarre bleaun. 

Rjochts fan de apsis is in foarstelling fan de Berte fan Kristus en de Ferkundiging oan de hoeders, de dream fan Joazef en dêrboppe in foarstelling fan de Himelfeart en Marije yn in mandorla. Yn de lofter nis binne it Jongste Gerjocht mei Kristus as rjochter en de symboalen fan de evangelisten útbylde. Dêrûnder in ingel dy't op de trompet blaasd en de sielen, dy't út de grêven opstean. Yn de apsis binne resten fan in krúsiging út in letter tiidrek.    

It moarmeren doopfont njonken de noardlike yngong waard brûkt nei't de tradysje fan ûnderdompeling ferfongen waard troch it besprinkeljen.

## Ofbylden

File:Baptisterium Apsis.jpg|*Apsis*
File:Baptisterium linke Nische.jpg|*Lofter nis*
File:Baptisterium rechte Nische.jpg|*Rjochter nis*
File:Baptisterium Marmortaufstein.jpg|*Moarmeren doopfont*
Sint-Marijekatedraal (Tokio)

De **Sint-Marijekatedraal** (Japansk: 東京カテドラル聖マリア大聖堂) is de sit fan it Japanske aartsbisdom Tokio fan de roomsk-katolike tsjerke. De tsjerke leit yn it wengebiet Skiguch fan it Tokiose stedsdistrikt Bunkyō.

## Skiednis
It oarspronklike gebou út 1899 wie in neogoatyske houten tsjerke, dat by loftoanfallen op de stêd yn de Twadde Wrâldkriich ôfbaarnde. 

Oan it begjin fan de jierren 1960 noege it aartsbisdom de trije arsjitekten Kenzō Tange, Yoshiro Taniguchi en Kunio Maekawa út om ûntwerpen te leverjen foar nijbou. Der waard keazen foar it ûntwerp fan Tange, dy't in konstruksje fan beton en stiel ûntwurpen hie. Tegearre mei de arsjitekt fan de Keulse aartsbisdom Wilhelm Schlombs en de Switserske arsjitekt Max Lechner en mei finansjele stipe fan it aartsbisdom Keulen fûn de útfiering fan de bou plak.

De yn 1965 foltôge tsjerke hat in krúsfoarmige plattegrûn en is oant 40 meter heech. It heechst is de katedraal boppe it eastlike ein boppe it alter. De tolve sintimeter dikke betonnen platen dêr't de tsjerke mei boud is binne oan de bûtenkant mei rustfrij stiel beklaaid, wylst it ynterieur it beton bleat leit.

De frijsteande klokketoer hat in hichte fan 61.6 meter.

## Oargel
It oargel waard yn 2004 troch de Italjaanske oargelboufirma Mascioni boud. By de bou adivisearre de Italjaanske organist Lorenzo Ghielmi.

It ynstrumint hat 46 registers (3.122 pipen) op trije manualen en pedaal. De spyltraktueren binne meganysk, de registertraktueren elektrysk.
Pieter Heerma

**Pieter Enneüs Heerma** (Amsterdam, 5 augustus 1977) is in Nederlânsk politikus en earder parsefoarljochter fan de CDA-fraksje. 

## Libben en wurk
Pieter Heerma is de soan fan âld-Keamerlid en fraksjefoarsitter Enneüs Heerma. Hy studearre politikology oan de Frije Universiteit yn Amsterdam. Heerma wie yn syn jonge jierren in suksefol judoka: Yn 1996 en 1997 waard er kampioen by it NK junioaren yn de klasse +100 KG. Yn 1996 helle Heerma it 5e plak by it WK junioaren yn Porto yn de klasse +100 KG en yn 1997 berikte er it tredde plak by it EK junioaren in Ljubljana in de klasse +100 KG.

Heerma wie kampanjelieder foar it CDA yn de oanrin nei de Twadde Keamerferkiezingen 2012. Hy stie op it alfde plak fan de op CDA-kandidatelist. Op 20 septimber 2012 waard die beëdige as Twadde Keamerlid. Heerma wie wurdfierder sosjale saken.

Op 21 maaie 2019 folge Heerma Sybrand van Haersma Buma op as fraksjefoarsitter fan it CDA yn de Twadde Keamer. Nei de ferkiezingen yn maart 2021 waard er opfolge troch Wopke Hoekstra. Op 10 jannewaris 2022 waard Heerma opnij fraksjefoarsitter, nei't Hoekstra beëdige waard as minister yn it kabinet-Rutte IV. Hy stelde him net ferkiesber foar de Twadde Keamerferkiezingen 2023 en droech it fraksjefoarsitterskip oer oan Henri Bontenbal op 5 septimber 2023. By syn ôfskied op 5 desimber 2023 waard er ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau.

Ear't er Keamerlid waard, wie er manager by Soarchfersekerder De Friesland.

Fan 1 juny 2024 oant 23 febrewaris 2026 wie Heerma foarsitter fan de Hierkommisje. Fan 18 augustus 2025 oant 8 febrewaris 2026 wie er foarsitter fan it *Adviescollege Veiligheid Groningen* (ACVG). Op 23 febrewaris 2026 waard er minister fan Ynlânske Saken en Keninkryksrelaasjes yn it kabinet-Jetten. 

## Privee
Heerma wennet yn Purmerein, is troud en hat twa soannen. 

## Keppelingen om utens
* Pieter Heerma op it webstee fan it CDA
* Profyl op parlement.com
Flissingen (gemeente)

**Flissingen** (Nederlânsk en offisjeel: *Vlissingen*, Siuwsk: *Vlissienge*) is in gemeente yn it westen fan de provinsje Seelân.

De gemeente hie 44.465 ynwenners op 31-05-2018 (boarne: CBS) en hat in oerflakte fan 344,83 km² (wêrfan 310,65 km² wetter). 

Haadplak is de stêd Flissingen.

## Keppeling om utens
*  Gemeente Flissingen
Vries

**Vries** is in doarp yn de Nederlânske provinsje Drinte, yn de gemeente Tynaarlo, mei 4.060 ynwenners (2020). In part fan it doarp is beskerme doarpsgesicht.

## Lizzing
Vries leit yn in boskige omjouwing mei in soad boerelân tusken Assen en Grins en hat mei beide stêden in busferbining. Benammen oan de súdkant rjochting Assen rukke yndustryterreinen en nijbouwiken op. Oan de westkant fan Vries leit it natuergebiet *de Holten* dat tagonklik is foar kuierders en beheard wurdt troch Steatsboskbehear.

## Tsjerke
* Bonifatiustsjerke (PKN)

## Bekende ynwenner
* Erik van Ommen (1956), byldzjend keunstner

## Keppeling om utens
*gemeente Tynaarlo


20090627 Gemeentehuis Tynaarlo Vries NL.jpg|*Tarit ta de it gemeentehûs fan [[Tynaarlo (gemeente)|Tynaarlo]] (2009)*
Vries, het Dorpshuis RM478017 foto2 2014-07-12 10.55.jpg|*Eardere legere skoalle oan 'e Nieuwe Rijksweg (2014)*
Bosch en Vaart Vries.jpg|''Hûs Bosch en Vaart oan 'e Groningerstraat (2010)