open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rykslânbouwinterskoalle (Drachten)

De **Rykslânbouwinterskoalle** (RLWS) is in eardere skoalgebou foar agrarysk ûnderwiis yn it Fryske plak Drachten. It oarspronklike, út de jierren tweintich datearjende part fan it skoalgebou is fan algemien belang om reden fan de kultuerhistoaryske, de arsjitektuerhistoaryske en de stêdeboukundige wearde en stiet dêrom sûnt novimber 2007 op de list fan ryksmonuminten yn Drachten.

## Beskriuwing

De Rykslânbouwinterskoalle is fan 1920 oant 1922 boud, foarearst neffens it ûntwerp fan R. Wibbelink. Nei dy syn ferstjerren hat gemeentearsjitekt Cees Rienks de Boer it ûntwerp foltôge en binne de wurksumheden ûnder syn lieding útfierd troch de Drachtster timmerman/oannimmer Hendrik Hendriks. De bou fan de RLWS is ta stân kommen as gefolch fan in grutter ferlet fan foarljochting en ûntwikkeling op agrarysk mêd oan it begjin fan de tweintichste iuw. Se woene graach in permaninte ûnderwiisrjochting dêr't winterdeis lânboukursussen jûn wurde koene.

De RLWS is boud yn de ynterbellumstyl. It gebou hat troch Theo van Doesburg ûntwurpen glês-yn-leadruten, dy't boppe de eardere haadyngong oan de Torenstrjitte 12 ("Kleine Pastorale") en yn de linker sydgevel (Houtlaan) te plak binne fan it trapportaal op de ferdjipping ("Grote Pastorale"). Dizze glês-yn-leadruten binne nei in tentoanstelling yn de jierren sechtich yn Eindhoven by fersin spegele werompleatst. Yn 1989 binne alle glês-yn-leadruten restaurearre. De ûntwerpen fan Van Doesburg litte fjouwer stilearre, hast abstrakte lânarbeiders sjen: in spitter, in meaner, in siedder en in roaier.

Van Doesburg ûntwurp foar it houtwurk fan it eksterieur en ynterieur ek in kleureskema mei de sekundêre kleuren fiolet, oranje en grien, wêrmei't er de skoalle yn ferbân bringe woe mei de oan de oare kant fan de strjitte lizzende wenningen fan de Pappegaaiebuert dy't fan primêre kleuren foarsjoen binne. Omdat doe in soad opskuor ûntstien wie oer de kontroversjele kleuren, binne se net oanbrocht. De direkteur fan de skoalle en de ynspekteur fan it lânbouûnderwiis fûnen dat "dizze net befoarderlik wiene foar de rêst fan de learlingen en foar harren oandacht by it ûnderwiis". Yn 1988 is dochs noch it houtwurk fan de skoalle foarsjoen fan de ea plande oranje-grien-fiolette kleurekombinaasje. De skoalle hat yn 'e rin fan 'e tiid ferskate ferbouwingen en útwreidings ûndergien, mar it haadfolume bleau foar in grut part yntakt.

Yn de jierren 90 besleat AOC Friesland al it middelber beropsûnderwiis (nivo 3 en 4) te konsintrearjen yn Ljouwert. Sûnt dy tiid is it skoalgebou net mear as sadanich yn gebrûk.
Cephalic Carnage

**Cephalic Carnage** is in Amerikaanske metalband yn 1992 dy't yn Denver oprjochte waard.  Yn 1998 kaam it debútalbum "Conforming to Abnormality" út. Cephalic Carnage hat seis studio-albums útbrocht.

## Diskografy
### Studio-albums

### Split-albums
Ronnie James Dio

**Ronnie James Dio** (pseudonym fan **Ronald James Padavona**) (Portsmouth, 10 july 1942 – Houston, 16 maaie 2010) wie in Amerikaansk Sjonger. Hy waard benammen bekind as sjonger fan de bands Rainbow (1975 - 1978), Black Sabbath (1979 - 1992) dêr't hy de ferfanger wie fan Ozzy Osbourne en syn eigen band Dio (1981 - 2010). Yn novimber 2009 makke syn frou en manager bekend dat by Dio de diagnoaze maachkanker steld wie. De sykte soe yn in begjinstadium ferkeare en noch goed te behanneljen wêze. Op 15 maaie wiene der al geroften dat Dio ferstoarn wie, mar Dio ferstoar in dei letter op 16 maaie 2010 oan de gefolgen fan maachkanker.

## Diskografy
### Albums
Entombed

**Entombed** is in Sweedske metalband dy't  yn 1980 yn Stockholm oprjochte waard.  Yn 1990 kaam it debútalbum *"Left Hand Path"* út. Yn 2014 waard de band opheft, mar yn 2016 waard in trochstart makke. Entombed hat njoggen studio-albums en twa live-albums útbrocht.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Rykslânbouwinterskoalle (Snits)

De **Rykslânbouswinterskoalle** (RLWS) yn Snits wie in oplieding foar agrarysk ûnderwiis dy ’t bestie fan 1942 oant 1958.

## Skiednis
Al yn 1897 wie yn Ljouwert de earste Lânbouwinterskoalle fan Fryslân oprjochte.  Boeresoannen krigen dêr yn de wintermoannen les yn alles wat te krijen hie mei lânbou. 
Yn Snits wie al foar de Twadde Wrâldoarloch besocht om in eigen Lânbouwinterskoalle te stiftsjen. Yn 1939, by de iepening fa de Kristlike Legere Lânbouskoalle yn Snits, waard fannijs doele op de needsaak fan in Lânbouwinterskoalle yn Snits en omkriten. It soe noch oant 1942 duorje eardat op inisjatyf fan it destiidske departemint fan Lânbou besletten waard om yn Snits in Rykslânbouwinterskoalle te stiftsjen. 

Wylst de lessen al op 1 desimber 1942 begûn wiene, waard de skoalle pas op 11 desimber fan dat jier offisjeel iepene. By de iepening waard in taspraak holden troch G.J. Ruiter, direkteur-generaal fan de Lânbou. Ruiter wie bliid dat der mei yr. Heine van der Molen in Frysksinnige direkteur beneamd wie. Mei it foarlêzen fan in fers fan R.P. Sijbesma waard de skoalle iepene. Ien fan de earste dosinten wie Douwe Tamminga as learaar Nederlânsk en Frysk. 
De ryksskoalle hie by de iepening santjin learlingen. De skoalle waard ynearsten ûnderbrocht yn it gebou fan de Kristlike Kweekskoalle oan de Parallelwei. Dat koe trochdat de kweekskoalle yn de oarlochsjierren ticht wie. De lânbouwinterskoalle stie iepen foar alle libbensoertsjûgings. Foar talitting waard it diploma fan in legere lânbouskoalle easke of in tal jierren Muloûnderwiis. Yn útsûnderingsgefallen koe in bejeftige learling dy’t net de gelegenheid hân hie om dat ûnderwiis te folgjen, nei blykte geskiktheid oannomd wurde. It learprogramma wie lykas oare lânbouwinterskoallen, mei as útsûndering dat yn Snits ek ûnderwiis yn de Fryske taal jûn waard. 
Nei de oarloch waard de skoalle fêstige yn it gebou fan it Ald Burger Weeshûs yn de Kruizebroederstrjitte dat troch it skipfeartmuseum brûkt waard. Sûnt 1958 waard de skoalle omfoarme ta in Ryks Middelbere Lânbouskoalle. 

Omdat it skoalgebou net oan de easken fan de tiid foldie, besleat de gemeenterie fan Snits yn 1955 om in nije skoalle te bouwen. Yn de nije skoalle moast ek romte komme foar de Rykslânboufoarljochtingstsjinst foar de Súdwesthoeke. Oant de nijbou yn 1959 sieten de lânboukonsulinten yn filla De Harste, krekt bûten Snits oan de Boalserterwei.  Yn de simmer fan 1959 begûn de Ryks Middelbere Lânbouskoalle yn in nij gebou oan de Lemmerwei 53. It nije skoalkompleks waard yn de folksmûle ‘Lyts Wageningen’ neamd. Yn it nije gebou kamen keunstwurken fan Jan Murk de Vries, Justus Halbertsma en Chris Fokma  

Mei yngong fan 1 septimber 1962 waard de oplieding as Ryksskoalle opheft en oerdroegen oan de ‘Feriening ta it jaan fan Kristlik Middelber Lânbou Underwiis yn Súdwest Fryslân’. Dat wie foar it Ryk finansjeel goedkeaper. De nije middelbere lânbouskoalle krige as namme *De Súdfinne*. Doe’t *De Súdfinne* yn 2004 opgie yn it AOC yn Ljouwert kaam de gemeentlike Sosjale Tsjinst yn it skoalgebou.
Herfoarme tsjerke (Abbekerk)

De goatyske **herfoarme tsjerke** yn it Noard-Hollânske plak Abbekerk wie oant 2021 ien fan de gebouwen fan de protestantske gemeente Midden Westfryslân. De tsjerke is yn dat jier oerdroegen oan de stifting 'Cultuurhuis ABBEkerk', dy't de tsjerke as in mienskipsgebou eksploitearret..

## Skiednis
De ienskippige tsjerke mei in fiifsidich koer waard om 1500 hinne boud fan âlder materiaal. Mooglik nei skea waard de tsjerke al yn 1517 ferhege. It twa traveeën lange koer stamt út it twadde fearn fan de 16e iuw. De bakstiennen spits waard healwei de 19e iuw ferfongen. By de restauraasje fan de tsjerke yn de jierren 1949-1952 waard de tsjerke restaurearre; de bepleistering fan de toer waard doe ferwidere, dy't doe op 'e nij bemitsele is, wylst fan de tsjerke it pleisterwurk fernijd waard. Yn it lêste fearn fan de 19e iuw waard op it tsjerkhôf in konsistoarje en sneinsskoalle boud.       

## Ynterieur
Oan de lingte fan de muorrestilen en de foarm fan de kraachstiennen is te sjen wêr't de grins fan it skip en it like brede koer leit (it koer is wat jonger as it skip). It tonferwulft fan it skip waard yn 1698 fernijd, wylst it tonferwulft fan it koer neffens it boppe it middelste koerraam skildere jiertal yn 1756 fernijd waard. Tsjin de noarlike muorre stiet in mei it wapen fan Abbekerk fersierde hearebank út 1728. Yn de tsjerke hingje trije koperen kroanen. 

De klok yn de toer waard yn 1684 getten troch Claude Fremy. It mechanyske oerwurk is 17e-iuwsk.

## Oargel
Yn 1865 boude Hermanus Knipscheer in nij mechanysk sleeplade-oargel foar de tsjerke. H.W. Flentrop brocht yn 1927 feroarings oan yn de disposysje. It twamanualige ynstrumint hat 15 registers ferdield oer haad- en boppewurk en in oanhongen pedaal.

## Keppeling om utens
* Side PKN-gemeente Midden Westfryslân
* Disposysje oargel
Heine van der Molen

**Heine van der Molen** (Drachtster Kompenije, 6 juny 1911 – Doorn, 20 july 1998), wie in Fryske yngenieur en skriuwer.

## Yngenieur
Van der Molen waard berne yn Drachtster Kompenije as soan fan Ludzer van der Molen en Tryntsje Keuning. Yn 1935 slagge er as lânboukundich yngenieur oan de Lânbouhegeskoalle yn Wageningen. Hy wie dêr lid fan it Wageningsk Studinte Selskip.

Fan 1938 oant 1942 wurke hy as kultuerkonsulint fan de provinsje Gelderlân. Tusken 1942 en 1954 wie hy rykslânboukonsulint foar Súdwest Fryslân en direkteur van de Rykslânbouwinterskoalle yn Snits. Dêrnei waard hy as opfolger fan Kees Boudewijn direkteur fan it Landbouw Bureau fan de 'Nederlânske Stikstofmeststoffenindustrie'. Mei befreone lânboukundigen as Hindrik Falkena, Eppe Mulder en Pieter van Burg krewearre hy foar mear stikstofstruien op de Fryske greiden. 

## Skriuwer
Yn syn boek *Geschiedenis van de Friese landbouw 1945-1980* beskreau er de ferskuorrend flugge ûntwikkeling fan de Fryske lânbou fan nei de oarloch. Yn alve haadstikken beskreau er de fuortsetting fan de Fryske lânbou op it mêd fan stamboekfokkerij yn de feehâlderij oant it bouwen fan setters troch jirpelboeren. 

## Bibliografy
* ''Geschiedenis van de Friese landbouw 1945-1980’’ (1983) útjouwer: Friese Maatschappij van Landbouw ISBN 9789033013331
Icepick

**Icepick** wie in Fryske hardcore punkband. Yn 2005 brocht de band it album *Goldrush* út. Yn 2005 wie Icepick de Fryske iepener op it Wâldrock festival.

 

## Diskografy
### Studio-albums
Mastodon

**Mastodon** is in Amerikaanske metalband dy't  yn 2000 yn Atlanta oprjochte waard. Yn 2002 kaam it debútalbum *"Remission"* út. Yn maart 2025 ferliet gitarist Brent Hinds de band mei slaande rûzje, fiif moanne letter kaam hy om it libben by in ferkearsûngelok. De teksten fan de band gean benammen oer it libben, gebrek en kommer, heroyske ferhalen, mytyske bisten, literatuer, en spiritualiteit. Mastodon hat acht studio-albums en twa live-albums útbrocht.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Dio

; Dio kin ferwize nei: 
* in Amerikaansk sjonger berne yn 1942, Ronnie James Dio
* in Amerikaanske band oprjochte yn 1982, Dio (band)
* in Nederlânske rapper berne yn 1988, Dio (rapper)
* in sportklup út Easterwâlde oprjochte yn 1925, DIO Easterwâlde
* in Romeinsk senator en skiednisskriuwer út de 2e en 3e iuw, Lucius Cassius Dio
* in stêd yn Sweden, Diö
Dio (band)

**Dio** wie in Amerikaanske metalband  dy't  yn 1982 yn Cortland, New York oprjochte waard troch sjonger Ronnie James Dio.  Yn 1983 kaam it debútalbum "Holy Diver" út. Yn 1991 waard de band opheft, mar yn 1993 waard in trochstart makke. Dio hat tsien studio-albums en sân live-albums útbrocht. Op 16 maaie, 2010 kaam in ein oan it sukses nei't sjonger en opjrochter fan de band Ronnie James Dio op 67 jierrige leeftiid ferstoar oan de gefolgen fan maachkanker.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Noorderbuurt 95 (Drachten)

De filla mei it adres Noarderbuert 95 is in eardere boargemasterswenning yn Drachten. It wenhûs is fan algemien kultuer - en arsjitektuerhistoarysk belang en stiet dêrom op de list fan ryksmonuminten.

## Skiednis
Yn 1906 liet de doetiidske boargemaster fan Smellingerlân Albertus Bruins Slot oan de Stasjonswei (foarhinne Noorder Straatweg, no hoeke Noorderbuurt-Lange West) in opfallend hûs bouwe dat troch syn wite kleur troch de befolking al gau de 'Wite Filla' neamd waard.

It wenhûs yn de trant fan de Jugendstil of art nouveau is realisearre nei in ûntwerp fan de Grinzer arsjitekt J.P. Hazeu en sûnder mis ien fan de fraaist bewarre bleaune Jugendstil-wenhuzen yn de gemeente Smellingerlân of sels yn de provinsje Fryslân. Opfallend yn de foargevel is it grutte hoefizerfoarmige finster fan de ûntfangstkeamer, dat foarsjoen is fan glês-yn-leadruten mei wetterleeljemotiven. Dy sitte ek om de doar hinne. Neist dit glês-yn-lead binne de ekspressive swypslachlinen yn it izerwurk in skaaimerk fan de art nouveau.

Nei it ferstjerren fan Bruins Slot waard de filla yn 1933 yn gebrûk naam troch de minderbruorren. Yn de jierren tritich sette de Roomsk-Katolike Tsjerke de oanfal yn op de ûntsjerklikheid yn de Fryske Wâlden. De muontsen begûnen harren missywurk yn 1933 út de Wite Filla wei oant se yn 1937 it minderbruorrekleaster yn Drachten yn gebrûk nimme koene.

Yn 1937 waard de hear M. de Groot eigener en hy liet it gebou ynrjochtsje as ûnderwiisynstitút. Yn 1956 is it pân ferboud, wêrby't de yndieling fan de wenning foar in part feroare waard foar it jaan fan ûnderwiis. Mei it oanbouwen fan in leslokaal oan 'e efterkant en troch de trochbrek Noarderbuert nei de Lange West is de grut oanleine tún foar in grut part ferlern gien. It oanboude leslokaal en in nije garaazje falle bûten beskerming fan rykswege om reden fan de lytse monumintale wearde, lykas ek de bûgde túnmuorre.

Yn 2015 is de filla kocht troch in pear famyljes om der wer in wenning fan te meitsjen.
Gerrit Goukespoldermûne

De **Gerrit Goukespoldermûne** is in middelgrutte wynmotor yn it doarpsgebiet fan De Geast, gemeente Dantumadiel. De mûne stiet oan 'e Ie tusken Burdaard en Sibrandahûs.

De wynmotor waard yn 1951 op it plak fan in 19e-iuwske muonts boud, dy't eartiids in spinnekopmûne ferfongen hie. Yn 2016 waard op inisjatyf fan doarpsbelang Burdaard-Jislum de 'Stifting ta behâld fan de Mûne Gerrit Goukespolder' oprjochte, om de yntusken tige brekfallige mûne te restaurearjen. Rûsd waard dat in restauraasje goed € 121.000 euro kostje soe. 

Sudsydzjes fan de provinsje Fryslân, it Wetterskip Fryslân, de gemeente Dantumadiel, de Feriening De Hollânske Mûne en fûnsen en stiftings makke de weropbou fan de mûne op de oarspronklike betonnen ûnderbou mooglik. 

Yn 2017 waarden de resten fan de wynmotor demontearre. Nei grûnwurk en renovaasje oan it fûnemint waard de rekonstruearre wynmotor yn 'e hjerst fan 2018 wer op de basis set. Yn 2019 draaide de mûne wer.

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
* Allemolens.nl
Metal Church

**Metal Church** is in Amerikaanske metalband yn 1983, yn San Francisco oprjochte. Yn 1984 kaam har debútalbum "Metal Church" út. Yn 1995 waard de band opheft, mar yn 1998 waard in trochstart makke, om yn 2009 der wer mei op te hâlden. Fanôf 2012 is de band wer aktyf, mar yn 2021 ferstoar sjonger Mike Howe it is net alhiel dúdlik as de band noch trochgiet mei in nije sjonger as net.  Yn de rin fan de jierren had de band in protte wikselingen yn de besetting hân. Metal Church hat tolve studio-albums útbrocht en trije live-albums. Metal Church hat op alle trije de grutte Fryske metalfestivals spiele, Wâldrock 2005, Dokk'em Open Air 2014 en yn 2017 stiene hja op it poadium fan Into the Grave], op it aldehouster tsjerkhôf yn Ljouwert. 

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Weel en Braken

**Weel en Braken**  is  de namme fan in wip- en poldermûne yn it Noard-Hollânske Obdam. De mûne bemealle foarhinne de polder mei deselde namme.

De mûne waard om en de by yn 1632 boud en tegearre mei in oare wipmûne makke Weel en Braken de goed 76 hektare grutte polder yn 'e 17e iuw drûch. Yn 'e 18e iuw waard de boppemûne ferwidere en krige de tsjintwurdige mûne in fizel om djipper te meallen.

Oant 1966 hold Weel en Braken de polder drûch. Dêrnei waard it wurk oernommen troch in pear elektrysk oandreaune pompkes. In pear jier letter nei de ruilferkaveling mei peilferleging yn 1970 rekke de mûne syn bemeallingsfunksje hielendal kwyt. Yn 1972 waard de mûne oan 'e gemeente Obdam ferkocht en sûnt de restauraasje fan 1972-1973 draaide de mûne wer regelmjittich.   

De mûne moast yn 2008 fanwegen de minne steat fan it wjukkekrús stilset wurde. Yn 2012 binne nije roede stutsen. De mûne hat in flecht fan 19,50 meter.

Eigner is tsjintwurdich de Stifting De Westfryske Mûnen (*Stichting De Westfriese Molens*).

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
* De Hollânske Mûne
* Allemolens.nl
Annihilator

**Annihilator** is in Kanadeeeske  trashmetalband út Ottawa dy't yn 1984 oprjochte waard. Yn 1989 kaam it debútalbum *"Alice in Hell"* út. Annihilator hat achttjin studio-albums en fjouwer live-albums útbrocht. 

## Skiednis
Annihilator waard oprjochte yn Ottawa, Ontario, troch sjonger Jeff Waters en gitarist John Bates. Waters en Bates rekrutearren doe drummer Paul Malek en bassist Dave Scott. Bates en Scott ferlieten de band foardat de earste demo útkaam, dêrby ferwizend nei "artistike ferskillen" en "persoanlikheidskonflikten". Yn 1988 waard Annihilator tekene by Roadrunner en brochten se har debútalbum *"Alice yn Hell"* út yn april fan it folgjende jier. Waters hat dêrnei troch de jierren hinne de gearstalling fan de band faak feroare, ynklusyf de sjongers.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Kommersjalisearring

**Kommersjalisearring** of **kommersjalisaasje** is it sosjale proses wêrby't guod en tsjinsten yn tanimmende mjitte útbate wurde út in winsteachmerk ynstee fan foar eigen gebrûk of op basis fan wjersidigens. Dêrnjonken wurdt de term ek wol brûkt foar it yn 'e merk setten fan in nij produkt. 

Fierders kinne ek hiele maatskippijen kommersjalisearje, lykas by de oergong fan in besteansekonomy nei in merkekonomy. Ek yn 'e kontekst fan 'e moderne Westerske maatskippij sprekt men wol fan in almar fierdergeande kommersjalisearring, wat ornaris as wat ferkeards sjoen wurdt. De Dútske ekonoom en filosoof Karl Marx spriek yn dat ferbân oer kommodifikaasje, wêrby't hieltyd mear aspekten fan it minsklik hâlden en dragen en de resultaten dêrfan útdrukt wurde yn jildwearde ynstee fan neffens de yntrinsike of ynherinte wearde.

Minsklike relaasjes krije troch it kommersjalisearringsproses in hieltyd saakliker karakter. Efterlizzende noarmen en wearden yn ûnderlinge relaasjes binne dan almar minder basearre op besibskip of freonskip, en almar mear op feardichheden en maatskiplike status. Fan gefolgen wurde dingen as rjochtfeardichheid en deugdsumens minder wichtich.
Scarve

**Scarve** is in Frânske deathmetalband út Nancy yn 1993 oprjochte troch gitarist Patrick Martin en drummer Dirk Verbeuren. Yn 1999 kaam har debútalbum *"Translucence"* út.  De teksten fan Scarve geane oer kriich, de dea en Polityk. It is sûnt 2009 net hielendal dúdlik oft de band noch bestiet. Scarve hat ek sûnt 2007 net mear live optreden. Scarve hat fjouwer studio-albums útbrocht. 

## Diskografy
### Studio-albums
Sibekarspel

**Sibekarspel** (offisjeel: Sijbekarspel) is in doarp yn 'e Noard-Hollânske gemeente Medemblik. It doarp leit tusken Benninbroek en Gouwe, krekt noardlik fan Wognum. De doarpskearn fan Sibekarspel leit by Benningbroek, de rest fan it plak wennet yn lintbebouwing rjochting Gouwe.

## Skiednis

Sibekarspel wurdt yn 1310 neamd as *Siboutskerspel*, yn 1343 as *Syboutskerspel* en yn 1494 as *Zypekerspel*. De oarspronklike namme ferwiist nei in troch Sybout stifte parochy. It plak waard yn 1414 mei Benningbroek fan hartoch Willem VI de status fan stêd ferliend. Yn 'e Frânske tiid waard dy foarm fan plattelânsstedsrjocht wer opheft. 

Oant 1 jannewaris 1979 wie Sibekarspel in selsstannige gemeente, dêr't ek Benningbroek en it buorskip It Hegelân by hearden. Yn 1979 waard de gemeente Sibekarspel mei de gemeenten Abbekerk, Midwâld, Opperdoes, Twisk en it doarp Hauwert gearfoege ta de gemeente Noarder-Koggelân, dy't op 1 jannewaris 2007 opgyng yn 'e nije streekgemeente Medemblik.

## It besjen wurdich
Sibekarspel hat in typysk plattelânskarakter en in grut part fan 'e doarpskearn is skildereftich. It doarp is as lytse kearn oanwiisd, itjinge betsjut dat fral lokale ynwenners yn 'e beneaming komme foar útwreiding en dat der by de nijbou rekken holden wurde moat mei de styl.   

De 16e-iuwske tsjerke fan Sibekarspel stiet tusken de lintbebouwing rjochting Gouwe. Tsjintwurdich is de tsjerke lytser as eartiids; de toer en it koer waarden yn 'e 19e iuw ôfbrutsen.

Yn it doarp steane in tal 19e-iuwske karakteristike Noard-Hollânske pleatsen, dy't as ryksmonumint oanwiisd binne.
Suicide Squad

"**Suicide Squad**" of "**The Suicide Squad**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**suicide squad*, it Ingelske wurd foar selsmoardienheid

## Fiktive organisaasjes
*Suicide Squad (DC Comics), in fiktive organisaasje yn 'e strips fan DC Comics
*Suicide Squad (Arrowverse), in fiktive organisaasje yn 'e *Arrowverse*-tillefyzjefranchise

## Films
*''Suicide Squad'' (film út 1935), in Amerikaanske film út 1935
*''Suicide Squad'' (film út 2016), in Amerikaanske superheldefilm út 2016 oer de fiktive organisaasje út 'e strips fan DC Comics
*''The Suicide Squad'' (film), in Amerikaanske superheldefilm út 2021, it ferfolch op 'e film út 2016
**Suicide Squadron*, de Amerikaanske titel foar de Britske film *[[Dangerous Moonlight]]*, út 1941

## Muzyk
*''Suicide Squad'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2016
*''The Suicide Squad'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2021

## Polityk
*Suicide Squad (Austraalje), in oantsjutting foar de Australyske politisy dy't leden wiene fan 'e eardere Wetjaande Ried fan Queenslân en foar de ôfskaffing fan dat ynstitút stimden
*Suicide Squad (Nij-Seelân), de beneaming foar 25 Nijseelânske politisy dy't yn 1950 oansteld waarden om te helpen by it ôfskaffen fan harren eigen wetjaande rie

## Oar
*Suicide Squad (feriening), in feriening fan fuotbalfandalen mank de fans fan 'e Britske klub Burnley F.C.
*Suicide Squad, in bynamme foar beskate leden fan it Guggenheim Aeronautical Laboratory
Kanton (Nederlân)

It **kanton** wie in bestjoerlike ienheid yn Nederlân dy't yn oanpaste foarm bestien hat oant 2001. It kanton waard ynfierd yn de Frânske tiid en wie doe in ûnderferdieling fan it bestjoerlike arrondissemint. Arrondisseminten wiene op har beurt in ûnderferdieling fan de provinsjes. By de ynfiering wie Nederlân ferparte yn 221 kantons. Yn 1838 wiene it der noch 150, by de ôfskaffing wiene it der noch 56.

Neist in bestjoerlike rol hiene de kantons fan it begjin ôf ek in rol yn de rjochtspraak. Fan 1810 oant 1838 kie elk kanton in frederjochter. Yn 1838 waard de frederjochter ferfongen troch de kantonrjochter en kaam der yn elk kanton in kantongerjocht. Hoewol't de rol fan it kanton as bestjoerlike ienheid nei de Frânske tiid gau ferdwûn bleau de rol fan it kanton yn de rjochtspraak oant 2002 bestean.

Neidat de bestjoerlike betsjutting foar kantons ferdwûn wie, wie der gjin needsaak mear om by de yndieling fan Nederlân yn kantons hieltyd de grinzen fan de provinsjes oan te hâlden. Oant 1877 lei in kanton hieltyd yn syn gehiel yn ien provinsje. Neitiid waard regelmjittich oer de provinsjegrins hinne gien.

## Keppeling om utens
*  Kantonrjochter op rechtspraak.nl
Under the Tuscan Sun

*''Under the Tuscan Sun'' (boek), de autobiografy fan Frances Mayes út 1996
*''Under the Tuscan Sun'' (film), in Amerikaanske film út 2003 mei Diane Lane yn 'e haadrol, basearre op dy autobiografy
Singin' in the Rain

*''Singin' in the Rain'' (liet), in ferneamd liet fan Arthur Freed (tekst) en Nacio Herb Brown (komponist) foar de film *The Hollywood Revue of 1929* út 1929, mar bekendmakke troch de ferzje yn 'e film *Singin' in the Rain* út 1952
*''Singin' in the Rain'' (film), in Amerikaanske filmmusical út 1952
*''Singin' in the Rain'' (musical), in toanielmusical út 1983 op basis fan 'e film út 1952, letter covere troch ferskate artysten
*''Singin' in the Rain'' (Simple Plan), in liet fan 'e Kanadeeske band Simple Plan út 2016
The Jungle Book

## Fideospultsjes
*''The Jungle Book'' (fideospultsje), in fideospultsje op basis fan 'e animaasjefilm út 1967
**[[The Jungle Book Groove Party]]*, in dûnsfideospultsje út 2000

## Boeken
*''The Jungle Book'' (ferhalebondel), in ferneamde ferhalebondel fan Rudyard Kipling út 1894
**[[The Second Jungle Book]]*, in ferhalebondel fan Rudyard Kipling út 1895
**[[Harvey Kurtzman's Jungle Book]]*, in grafyske roman fan Harvey Kurtzman út 1959
**[[The Third Jungle Book]]*, in neibearde ferhalebondel fan Pamela Jeker út 1992

## Films
*''The Jungle Book'' (film út 1942), in Britsk-Amerikaansk live action-film út 1942 
*''The Jungle Book'' (film út 1967), in Amerikaanske animaasjefilm út 1967 
*''The Jungle Book'' (film út 1994), in Amerikaanske live action-film út 1994 
*''The Jungle Book'' (film út 1995), in Amerikaanske animaasjefilm út 1995
**[[The Second Jungle Book: Mowgli & Baloo]]*, in Amerikaanske live action-film út 1997
**[[The Jungle Book: Mowgli's Story]]*, in Amerikaanske live action-film út 1998 
**[[The Jungle Book 2]]*, in Amerikaanske animaasjefilm út 2003, in ferfolch op 'e film út 1967
*''The Jungle Book'' (film út 2016), in Amerikaanske live action-film út 2016

## Muzyk
*''The Jungle Book'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e animaasjefilm út 1967

## Tillefyzje
**[[Jungle Book Shōnen Mowgli]]*, in Japanske tekenfilmsearje út 1989
***, in Kanadeesk-Amerikaanske live action-tillefyzjesearje út 1998
*''The Jungle Book'' (tillefyzjesearje), in Yndiaask-Dútsk-Frânske tillefyzjesearje út 2010
Klokketoer fan Surhústerfean

De **klokketoer fan Surhústerfean**, de Feanster toer, is in klokketoer yn Surhústerfean yn de Fryske gemeente Achtkarspelen.

## Beskriuwing
De 16 meter hege flakopgeande toer fan reade flamde bakstien mei tintedak en waarhoanne waard yn 1934 boud mei ekspresjonistyske details nei ûntwerp fan de Drachtster arsjitekt G.M. van Manen. It inisjatyf foar de bou fan de klokketoer op in stik dimpte feart (De Kolk) kaam fan de Vereniging Plaatselijk Belang. It elektrysk toeroerwurk mei liedklok en fjouwer wizerplaten waard levere troch de firma Van Bergen út Midwolda. Yn 1942 waard de liedklok troch de Dútske besetter foardere. Hy waard ferfongen troch in klok mei it opskrift: *Gyng d' earste klok ek ût de toer, de ienheit yn us doarp bleau oer. Sa lang dy ienheit bliuwt bistean, liet ik hjir yn 't Surhústerfean*. De yngong is oan de noardkant en oan de súdkant is in tinkstien oanbrocht. 

De yn 1978 restaurearre toer is sûnt 1996 in ryksmonumint.
Tjomme Ynte Kingma Boltjes

**Tjomme Ynte Kingma Boltjes** (Rotterdam, 4 juny 1901 - Doorn, 8 maart 2000) wie in Nederlânske heechlearaar algemiene en tapaste mikrobiology.

## Libben en wurk
Boltjes wie in soan fan kantonrjochter mr. Hidde Kingma Boltjes (1875-1945) en Geertje Halbertsma (1879-1955 ). Hy troude mei syn nicht Tettje Kingma Boltjes (1910-2001), dochter fan de sjirurch dr. Menzo Pieter Kingma Boltjes (1880-1944).
Hy studearre ôf as skiekundich yngenieur oan de Technyske Hegeskoalle Delft yn 1928. Hy promovearre dêrnei op 28 july 1934 oan dyselde universiteit yn de skiekunde op *Onderzoekingen over nitrificerende bacteriën* mei as promotor prof. dr. Albert Kluyver (1888-1956).
Op 1 febrewaris 1937 waard er beneamd ta lektor mikrobiology oan de Universiteit fan Amsterdam, hokker amt er oanfurdige mei de iepenbiere rede *De microbiologie en hare veelzijdigheid*. Mei yngong fan 1 july 1951 waard it lektorskip omset yn in bûtengewoan heechlearaarskip algemiene en tapaste mikrobiology, wêrby't er syn ynaugurele rede hold op 13 oktober 1952 ûnder de titel *De ontwikkeling der microbiologie*.
Fan 1950 ôf wurke er mei oan it *Leerboek der microbiologie en immunologie. Voor artsen en studenten in de geneeskunde* dêr't ferskate drukken fan ferskynden (1950, 1953 en 1957).
Mei yngong fan 17 septimber 1956 waard er gewoan heechlearaar mei deselde learopdracht en hy gie op 1 septimber 1971 mei emeritaat, nei syn ôfskiedsrede yn july 1971 holden te hawwen. Hy waard as heechlearaar opfolge troch de Brit prof. dr. David Walker Tempest (1929). 

Prof. dr. yr. T.Y. Kingma Boltjes ferstoar yn 2000 yn de âldens fan 98 jier.

## Bibliografy
**Onderzoekingen over nitrificerende bacteriën*. Delft, 1934 (proefskrift).
**De microbiologie en hare veelzijdigheid*. Delft, 1937 (iepenbiere les).
**De ontwikkeling der microbiologie*. Grins [etc.], 1952 (inaugurele rede).
Sint-Lambertustsjerke (De Weere)

De **Sint-Lambertustsjerke** is in monumintale roomske tsjerke yn it Noard-Hollânske doarpke De Weere. De tsjerke is wijd oan Lambertus fan Maastricht. 

De parochy makket diel út fan de 'Regio De Waterkant', in gearwurkingsferbân fan meardere parochy's, dy't fierhinne selstannich binne en in eigen idintiteit ha. 

Yn 2023 waard bekend dat de Lambertustsjerke ien fan 'e 9 katolike tsjerken yn it west fan West-Fryslân is, dy't skielk sluten wurde sil. Foar de Lambertustsjerke sil dat yn in termyn fan maksimaal fiif jier barre.

## Skiednis
De bou fan de hjoeddeiske Lambertustsjerke sette útein nei't de foargonger út 1816 op itselde plak yn 1904 ôfbrutsen wie. Dy regelmjittich útwreide foargonger ferfong yn 1816 ferskillende skûltsjerken yn de omkriten en waard ferskillende kearen ferboud. Yn 1855 waard de pastorij boud, dy't der noch jimmeroan stiet. Yn feite is de Lambertustsjerke fan De Weere ien fan de opfolgers fan de tsjerke fan it oanbuorjende doarp Lambertschaag, dy't yn de tiid fan de reformaasje yn protestantske hannen oergyng.

De hjoeddeiske Lambertustsjerke waard neffens in ûntwerp fan Nicolaas Molenaar boud as in trijeskippige tsjerke yn neogoatyske styl en op 6 maaie 1907 ynwijd. It skip fan de tsjerke hat seis traveeën en in fiifsidich preesterkoer. It middenskip hat in houten ferwulft, de sydskippen hawwe stiennen krúsribferwulften. Tsjerke, pastorij en it hekwurk foar de tsjerke binne ryksmonuminten.    

In brân dy't ûntstie by it bestriden fan de boktuorre yn 1963 brocht grutte skea oan de tsjerke, wêrby't it dak ferlern gyng. Ek in diel fan it middenskip waard ferneatige en de flier en de banken mei de preekstoel rekken skeind; de apsis en de sydskippen bleaune sparre. In restauraasje fan de tsjerke folge en op 16 desimber 1964 koe de tsjerke wer yn gebrûk nommen wurde. De tsjerke krige neffens de liturgyske feroarings fan de jierren 1960 in folksalter, weryn't bylden fan de eardere preekstoel op'e nij in plak krige.  

## Oargel
It oargel waard troch L.S. Ypma yn 1885 yn de âlde tsjerke boud. It waard yn 1908 yn de nijbou it oargel wer opboud op in ûnderbou yn de nis fan de koargalerij troch Vermeulen út Alkmar en by dy gelegenheid ferboud ta in ienmanualich pneumatysk ynstrumint. Yn 1956 waard de disposysje fan it oargel útwreide en de spyltafel nei de sydkant ferhûze. Nei de brân yn 1960 waard it oargel yn 1965 troch Vermeulen revisearre. Oargelbouw Alkmaar revisearre yn 2013-2014 de pneumatyske traktuer en sette de spyltafel wer op it oarspronklike plak foar it oargel werom.

## Klokken
Yn de tsjerke hingje trije yn 1949 getten klokken út de yn 1977 ôfbrutsen Sint-Ludgerustsjerke yn Utert. It Angelusklokje is in yn 1695 troch Fremy getten klok. 

## Keppeling om utens
* Disposysje en ynformaasje oargel op de side fan 'Orgelbouw Almaar'
* Lûdfragmint fan de klokken op Youtube
Kung Fu Mama

***Kung Fu Mama*** is in Hongkongske aksje- en sportfilm út 1972 ûnder rezjy fan Lung Chien, mei yn 'e haadrollen Hsien Chin-Chu, Jimmy Wang Yu en Lung Fei.; 

## Plot

It ferhaal giet oer de "Kung Fu Mama", in âlde mem dy't nei Shanghai reizget om har fermiste bern te sykjen. Om de kost te fertsjinjen treedt se op as strjitkeunstner mei har bernsbern. Se ûntdekt dat Lin Hie, baas fan *Shanghai French Concession*, har soan fermoarde hat en har dochter finzen hâldt.

Dat, se wol de bindelieder deadzje.

## Keppelings om utens
*  Ynformaasje oer ''Kung Fu Mama'' yn 'e ''Internet Movie Database''
Lung Chien

**Lung Chien** (1916 – Taipei, 28 maaie 1975) wie in Hongkongsk akteur, regisseur en senarioskriuwer.

## Biografy

Berne yn 1916, regissearre hy mear as 30 films, meast yn Taiwan en Hong Kong. Hy stoar yn Taipei yn 1975 yn 'e âldens fan 59 jier.

## Filmografy
In kar:

* *[[Fatal Strike]]* (1974)
* *Gold Snatchers* (1973)
* *[[Wang Yu, King of Boxers]]* (1973)
* *The Angry Hero* (1973)
* *[[Blood of the Leopard]]* (1972)
* *[[Boxers of Loyalty and Righteousness]]* (1972)
* *[[Kung Fu Mama]]* (1972)̽
* *Extreme Enemy* (1971)
* *Struggle Karate* (1971)
* *Ghost Lamp* (1971)
* *[[The Bravest Revenge]]* (1970)
* *The Darkest Sword* (1970)
* *Golden Sword and the Blind Swordswoman* (1970)
* *The Ringing Sword* (1969)
* *Knight of the Sword* (1969)
* *Flying Over Grass* (1969)
* *Dragon Tiger Sword* (1968)
* *Dragon Inn* (1967)
* *Queen of Female Spies* (1967)
* *The Wandering Knight* (1966)

## Keppeling om utens
*  IMDb-profyl
Protestantske tsjerke fan Sibekarspel

De **Tsjerke fan Sibekarspel** is in protestantske tsjerke yn it Noard-Hollânske plak Sibekarspel. Ut en troch wurdt der yn 'e tsjerke preek holden, de tsjerke is geskikt foar multyfunksjoneel gebrûk. 
 
## Skiednis
Nei alle gedachten giet de skiednis fan 'e tsjerke werom op in 12e iuwske tsjerke fan dowestien. Yn 'e 15e iuw waard in toer oanboud. Likernôch healwei de 16e iuw waard de oan Laurentius fan Rome wijde tsjerke fernijd. Dêrby waarden muorren fan 'e nije tsjerke mei ien meter heger makke om de goatyske ramen yn te bringen. Eartiids gyng it om in gruttere tsjerke mei in westlike toer en in heger koer as it skip.

Yn 1815 waard fanwegen brekfalligens it hege koer ôfbrutsen en waard de eastlike kant tichmitsele. Fan it eastlike koer bleaune de hoeksteunbearen bewarre. Ek de toer waard sloopt en yn 1861 ferfongen troch de hjoeddeiske neoklassistyske dakruter.

De tsjerke waard yn de jierren 1966-1967 restaurearre. Doe is de bepleistering fan de bûtenmuorren ferwidere.  

## Ynterieur

De 17e-iuwske preekstoel stiet oan 'e eastlike muorre. De dooptún is net mear oanwêzich, mar de 18e-iuwske doopbôge mei it wapen fan Sibekarspel is bewarre bleaun. It skip wurdt ferljochte troch trije koperen kroanen, de grutste datearret fan 1644. By de restauraasje fan 'e jierren 1960 binne fragminten fan it âlde doopfont werom fûn, dy't yntegrearre binne yn it tsjintwurdige doopfont. Ek is in stik dowestien fûn mei beskildering.

De klok waard yn 1682 getten troch Laurens Brinckhuysen. De klok waard yn 'e Twadde Wrâldkriich foardere om yn Dútslân omraand te wurden, mar is net fierder kommen as Grins en koe nei de kriich werom hongen wurde. 

## Oargel
De tsjerke hat in orizjineel Van Dam-oargel út 1883. 'Flentrop Orgelbouw' restaurearre it oargel yn 1998. It sleepladeynstrumint hat in mechanyske traktuer, 13 registers op twa manualen en in oanhongen pedaal. 

## Keppeling om utens
* It oargel op de side fan 'Flentrop Orgelbouw'
Anthrax (band)

**Anthrax** is in Amerikaanske trashmetalband út New York dy't yn 1981 oprjochte waard. Yn 1984 kaam it debútalbum "Fistful of Metal" út. Anthrax hat tolve studio-albums en acht live-albums útbrocht. Hja wurde yn ien sike wei neamd mei Metallica, Megadeth, en Slayer.

## Skiednis
Grûnlizzers fan de band wiene gitarist Scott Ian en bassist Dan Lilker. De besetting waard oanfolle troch gitarist Dan Spitz, drummer Charlie Benante en sjonger Joey Belladonna. Lilker waard al nei it earste album ferfongen troch roadie Frank Bello, ek neef fan drummer Benante. Belladonna waard yn 1992 ferfongen troch John Bush, mar sûnt 2005 Belladonna wer de sjonger fan de band.

## Diskografy
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
De Weere (Opmeer)

**De Weere** (Frysk en Westfrysk: De Weare) is in doarp yn 'e Noard-Hollânske gemeente *[[Opmeer]]* (Frysk: Opmar).

It plak hat  () ynwenners.
## Skiednis
Oant 1811 foel it doarp ûnder trije ferskillende rjochtsgebieten, ea ûntstien yn 'e tiid fan Willem VI: Heechwâld, *[[Abbekerk]]* en *[[Sibekarspel]]*. Nei 1811 rekken dy gebieten harren stedsrjochten kwyt, mar it doarp bleau no ferdield oer de doe ynstelde trije ferskillende gemeenten. Dat bleau sa oant 1979, doe't der in gemeentlike weryndieling plakfûn en it hiele doarp by de gemeente Opmeer foege waard.  

Sûnt de 20e iuw wurdt by it doarp ek de dearinnende wei Tropweere (*Tropweare*) rekkene. Foar dy tiid wie dat in apart plakje. De namme ferwiist nei 'lokaasje boppe De Weare'. Dêrnjonken wurde ta De Weere ek de buorskippen *Harderwyk* (Hurderwijk), *Paradijs* (Paradys) en *Abbekerkeweere* (Abbetjerkeweare) rekkene.

## Namme

De plaknamme waard yn 1745 al De Weere neamd. Om oan te tsjutten om hokker stik fan it doarp it gyng, waard de namme fan it rjochtsgebiet tafoege, lykas bygelyks 'Heechwâldster Weare' of 'Abbetsjerker Weare'. Yn 'e omkriten binne mear plakjes mei deselde namme. Yn West-Fryslân komt it toponym in soad foar, it betsjut 'lân dat tusken twa ôfwetteringssletten leit', werby't it om in aardich stik lân giet.   

## It besjen wurdich
Ryksmonuminten yn De Weere binne de roomske Lambertustsjerke mei de pastorij en it hek en in pleats út 1913 oan 'e Driestedenweg 45.
Pastorij (It Heechsân)

De pastorij oan de Torenlaan 1 yn de buorskip It Heechsân by Eastermar is in monumintaal pân yn de Fryske gemeente Tytsjerksteradiel.

## Skiednis
Yn 1868 waard yn It Heechsân in nije tsjerke boud, omdat de âlde tsjerke yn boufallich wurden wie en ôfbrutsen wurde moast. Yn 1875, sân jier nei de bou fan de nije tsjerke, waard tsjinoer de tsjerke ek in nije pastorij boud. De doetiidske predikant Willem Frederik Bluggel wie yn jannewaris 1874 beroppen op It Heechsân. Syn namme, mei dy fan de doetiidske tsjerkfâden, stiet op de earste stien, dy't op 23 juny 1875 lein waard. Hy soe mei syn húshâlding yn de nije pastorij wenje oant oktober 1879 doe't er It Heechsân ferliet fanwegen it oanfurdigjen fan in berop nei Nijkerk.

De pastorij waard ûntwurpen troch arsjitekt Durk Djurres Duursma fan Drachten. Lykas de tsjinoerlizzende tsjerke waard de pastorij yn in eklektyske styl boud. De symmetryske fjouwerkante wenning hat sawol oan de foar- as oan de efterkant fiifkantige hoekepilasters. Ek oan wjerskanten fan foar- en achterdoar steane deselde soart pilasters. Boppe de foardoar is in saneamd Frânsk balkon mei in stek fan getten izer. 

De pastorij is, lykas de tsjinoerlizzende tsjerke en it ferieningsgebou, erkend as ryksmonumint.
Gebou foar Kristlike Belangen (It Heechsân)

It **Gebou foar Kristlike Belangen** is in yn 1924 boud ferieningsgebou njonken de herfoarme tsjerke yn It Heechsân yn de Fryske gemeente Tytsjerksteradiel.

## Skiednis
It gebou foar Kristlike Belangen waard yn 1924 boud oan de Torenlaan yn It Heechsân, njonken de yn 1868 boude nije tsjerke. It gebou hat ferskate kenmerken fan de boustilen dy 't brûkt waarden yn it ynterbellum. In skaaimerkjend elemint is it tuorke, mei de yngong oan de sydkant fan it gebou. Sawol ûnder it tintedak fan de toer as yn de foargevel is gebrûk makke fan dekorative fersieringen yn it mitselwurk. It gebou is yn lettere jierren oan de efterkant útwreide.
It gebou is erkend as ryksmonumint, lykas ek de njonkenlizzende tsjerke en de tsjinoerlizzende pastorij. Neffens de Rykstsjinst foar it Kultureel Erfgoed hat it gebou in tige hege kultuerhistoaryske wearde.
Alde Tsjerke (It Heechsân)

De **Alde Tsjerke fan [[It Heechsân]]** ûnder Eastermar wie in tsjerkegebou, dat yn 1868 op 'e toer nei sloopt waard.

## Skiednis

Oarspronklik lei it plak Eastermar noardlik fan it hjoeddeiske plak op It Heechsân. Fanwegen it ferfeantsjen is Eastermar yn 'e rin fan 'e tiid nei it suden opskood, nei de igge fan de Lits. De âlde midsiuwske tsjerke fan Eastermar stie yn 'e oarspronklike delsetting It Heechsân.
De âlde tsjerke waard fanwegen brekfalligens yn 1868 ôfbrutsen, it klokhûs al yn 1835. De toer bleau lykwols sparre. De toer stiet op it begraafplak en tsjin de toer waard, nei it ôfbrekken fan de âlde tsjerke, in opbierromte anneks deahúske boud. Yn 1997 waard de toer restaurearre, wêrby't de karakteristike klimmer behâlden bleau. Sûnt de restauraasje hat de toer wer in liedklok. De âlde klok wie yn 'e Twadde Wrâldoarloch troch de Dútsers foardere. De tsjerketoer is erkend as ryksmonumint. 

Op in print út 1721 binne tsjerke en toer troch Jacobus Stellingwerff ôfbylde.

De nije Herfoarme tsjerke waard ek boud op It Heechsân, sa 'n 400 meter súdliker oan 'e Toerloane. Ek dy yn eklektyske styl boude tsjerke is in ryksmonumint, tegearre mei it njonkenlizzende ferieningsgebou en de pastorij der tsjinoer.

## Sjoch ek
* Nije Tsjerke
't Kerkhuys

**'t Kerkhuys** is in protestantske tsjerke en kultureel sintrum oan 'e Spanbroekerweg 37 yn it Noard-Hollânske Spanbroek. 

## Skiednis
De skiednis fan 'e tsjerke giet werom op de 12e iuw en wie yn 'e roomske tiid oan Sint-Bonifatius wijd, mar de fynst fan in sarkofaach makket ek in 11e-iuwske oarsprong mooglik. It letgoatyske, 16e-iuwske tsjerkegebou is ienskippich, hat in fiifsidich koer en is sân traveeën lang. De toer fan 'e tsjerke is 19e-iuwsk, allinne it ûnderste diel fan 'e eastlike kant fan 'e toer is âlder en 15e-iuwsk. Mei de reformaasje gyng de tsjerke oer op 'e nije protestantske leare.

In bekende dûmny dy't oan 'e tsjerke ferbûn wie, wie de Nederlânske politikus en skriuwer Bernardus Bosch (1746-1803).

## Ynterieur

De preekstoel fan 'e tsjerke datearret út it twadde fearn fan de 17e iuw. Fierder besit de tsjerke in 17e-iuwske hearebank, in lessener foar de foarsjonger út 1694 en in doopstek mei twa ienfâldige koperen doopbôgen út it earste fearn fan 'e 18e iuw.    

Yn de tsjerke is in foar Johannis van Gheel makke epitaaf út 1668 fan de byldhouwer Rombout Verhulst. Rombout Verhulst wie ek de byldhouwer fan it monumint foar Michiel de Ruyter yn 'e Nije Tsjerke fan Amsterdam.

Yn de toer hinget in klok dy't yn 1519 getten waard troch Peter Weag Hevens.
## Oargel
It oargel is in ienmanualich ynstrumint út 1779, dat troch Johannes Stephanus Strümphler (Amsterdam) boud is. De firma L. Ypma (Alkmar) restaurearre it ynstrumint yn 1857 en feroare de disposysje. Yn 'e jierren 2005-2006 folge by in restauraasje fan it oargel de rekonstruksje fan 'e yn 1857 troch Ypma ferwidere Cornet, sadat it oargel syn oarspronklike disposysje werom hat.

## Gebrûk
De tsjerke waard yn 1989 sletten foar de earetsjinst en rekke dêrnei yn it neigean. Tsjerke en toer waarden oerdroegen oan de 'Stichting Behoud Hervormde Kerk' en yn 'e jierren 1993-1999 folge in restauraasje. De tsjerke wurdt fral brûkt as kultureel sintrum, mar ek de PKN-gemeente 'Midden-Westfriesland' makket ienris yn de fjouwer wiken gebrûk fan de tsjerke.

## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposysje en ynformaasje oargel
Johan Henrik Beucker Andreae

Mr. **Johan Henrik Beucker Andreae** (Ljouwert, 20 oktober 1811 - dêre, 3 maart 1865) wie in Nederlânsk abbekaat en boargemaster fan Frysk komôf.

## Libben en wurk
Johan Henrik Beucker Andreae wie in telch út de Fryske patrysjersfamylje Beucker Andreae. Hy wie in soan fan Daniel Hermannus Beucker Andreae (1772-1828) en Catharina Elizabeth Huber (1779-1822). Op 10 maaie 1843 troude er mei Baukje Bolman (1822-1886). Mei har krige er njoggen bern (4 soannen en 5 dochters) dêr't twa fan jong ferstoarn binne.

Beucker Andreae studearre rjochten yn Utert en promovearre dêr yn 1840 op in rjochtshistoarysk ûnderwerp. Nei syn stúdzjetiid makke er in grutte reis nei Itaalje en Grikelân. Oer dy reizen publisearre er yn 1843 *Eenige brieven uit Moréa en Athene* en yn 1856 *Herinneringen aan Italië*. Yn 1842 fêstige er him as advokaat yn Ljouwert. Yn 1850 brocht er in rapport út oer de sosjale tastân en de earmoede yn Fryslân. Yn 1851 waard er beneamd ta boargemaster fan Ljouwert. Dy funksje hie er oant syn ferstjerren yn 1865.

Beucker Andreae ferfolle ferskate maatskiplike funksjes. Hy wie regint fan it Diakonyhûs, fâd fan it Nije Steds Weeshûs en skoalopsjenner yn in pear skoaldistrikten yn Fryslân. Hy wie aktyf yn de frijmitselderslôzje *De Friesche Trouw* en hie sitting yn it bestjoer fan it Frysk Genoatskip. By in besite fan Kening Willem II oan Ljouwert yn 1852 waard Beucker Andreae beneamd ta Kommandeur yn de Oarder fan de Ikekroan. Yn 1860 waard er beneamd ta Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw.
Dennis Veenker

**Dennis Veenker** (Damwâld, 23 augustus 1992) is in Frysk atleet en bobslider. 

Veenker die oan atletyk en wie spesjalisearre yn de mearkamp en helle yn it heechljeppen de nasjonale top. Yn 2013 begûn er mei bobslydzjen. Yn 2015 kaam er as remmer yn it team fan piloat Ivo de Bruin.  Alhoewol 't it team him earst net pleatst hie, waarden se troch NOC*NSF taheakke foar dielname oan de Olympyske Winterspullen 2022. Veenker nimt as remmer diel oan de fjouwermansbob.
Sint-Bonifatiustsjerke (Spanbroek)

De **Sint-Bonifatiustsjerke** is in monumintale neogoatyske tsjerke yn it Noard-Hollânske doarp Spanbroek. De Bonifatiustsjerke is sûnt febrewaris 1998 in ryksmonumint. 

Om't yn 2022 bekend waard dat de Spanbroeker Bonifatiustsjerke nei alle tinken ien fan 'e tsjerken is, dy't yn 'e takomst sletten wurde sil, is der in wurkgroep ynsteld dy't neitinkt oer de mooglikheden om de tsjerke en it ynterieur te behâlden.

## Skiednis
Nei't de oarspronklike Bonifatiustsjerke fan Spanbroek mei de reformaasje oergyng yn hannen fan 'e protestanten, wiene de katoliken oanwiisd op skûltsjerken. Ien fan dy skûltsjerken stie nei alle gedachten op it plak, dêr't de hjoeddeiske Bonifatiustsjerke stiet.    

Yn 1824 waard de skûltsjerke ferfongen troch in nije houten tsjerke, dy't ferskate kearen fernijd en útwreide waard. Yn 1909 folge de bou fan 'e tsjintwurdige neogoatyske tsjerke. Arsjitekt fan 'e tsjerke wie C. Robbers út Haarlim. 

## Beskriuwing
De tsjerke is in trijeskippige krústsjerke mei in fiifsidich koer mei in fjouwerkante toer oan de noardlike kant fan it skip. 

## Oargel
It oargel fan de Bonifatiustsjerke is fan Ypma út Alkmar. It waard boud yn 1911 fan in âldere oargelkas út 1870 en âlder piipwurk fan in oargel fan Rütter út 1868. Restauraasjes fan it ynstrumint en feroarings fûnen yn 1948 en 1987 plak. 

Sûnt 2018 besit de Bonifatiustsjerke ek in unit-oargel fan de firma Jos H. Vermeulen út Alkmar, dat oarspronklik yn 1966 foar de Sint-Markustsjerke yn Hensbroek boud waard.

## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposysje en ynformaasje oargel