Natalie Portman

**Natalie Portman**, berne as **Natalie Hershlag**, (Jeruzalim, 9 juny 1981) is in Israelysk-Amerikaansk aktrise. Sy briek yn 1999 ynternasjonaal troch mei har rol as keninginne Padmé Amidala fan Naboo yn 'e *[[Star Wars]]*-film *[[Star Wars: Episode I – The Phantom Menace]]*. Portman kaam yn 2005 yn de beneaming foar in Oscar foar har rol yn de film *[[Closer (film)|Closer]]*, dêr't se ûnder oaren in Golden Globe mei wûn. Yn 2010 wûn se in Oscar mei har haadrol yn it balletdrama *[[Black Swan (film)|Black Swan]]*

'Portman' is har artystenamme, nei har beppes achternamme.

## Biografy
Portman is Joadsk, fan Poalsk komôf en waard berne yn Jeruzalem (Israel). Har famylje ferhuze nei Maryland, doe nei Konnetikut en festige har op Long Island. Hja hat ek Hebriuwsk leard.

Portman waard ûntdutsen yn in pizzeria doe't sy alve jier wie; in aginte fan Revlon woe har as model hawwe. Mei tolve makke sy har filmdebút yn Luc Bessons film *Léon*; sy spile dêryn in famke dy't befreone rekket mei in moardner. Dy rol wie it begjin fan in patroan fan it spyljen fan karakters dy't meast tige yntelligint binne en folwoeksen neffens har âldens.

Yn 2004 wûn se de Golden Globe foar har byrol fan *Alice* yn *Closer*. Portman krige goede kritiken foar har rol yn *Beautiful Girls* en spile in byrol yn *Everyone Says I Love You*. *[[Star Wars]]*-fans kenne har as Padmé Amidala yn de prequels, *[[Star Wars: Episode I – The Phantom Menace]]*, *[[Star Wars: Episode II – Attack of the Clones]]* en *[[Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith]]*.

Yn 2007 wie Portman te sjen yn de fideoclip fan de single *Dance Tonight* fan Paul McCartney. Natalie die ek mei oan de fideoclip fan Devendra Banhart. It lietsje hjitte 'Carmensita.

Portman is fegetaarjer sûnt har achtste. Se is ôfstudearre oan de Universiteit fan Harvard yn psychology (2003). Sy is bekend om har sosjale belutsenens. Yn 2008 waard se útroppen ta de ‘meast miljeufreonlike stjer fan de wrâld’ troch de griene webside Grist.org en op it filmfestival fan Feneesje wûn se itselde jier noch de ‘Movie for Humanity’ award, in priis foar de akteur dy't him yn dat jier it meast posityf ynset hat foar goede doelen. De priis waard foar it earst útrikt yn 2008.
Portman set har yn foar ûnder oaren de ‘Jane Goodall foundation’. Dat is in stifting dy't hat ynset foar it wolwêzen fan minsken yn Tanzania. De stichting bout skoallen en ûnderwiisfoarsjennings en wol op in ferantwurde wize mei de natuer omgean. Teffens is Natalie ambasatrise fan de kampanje fan FINCA Microfinance, in organisaasje dy't lytse jildbedraggen oan earme froulju lient foar it begjinnen fan lytse bedriuwen. Mear fan soksoarte miljeubeskermingsprojekten kinne op har stipe rekkenje.

Yn maaie 2008 wie Portman it jongste lid fan de Sjuery fan it 61e Ynternasjonale Filmfestival Cannes.

Nei in pear relaasjes dy't op de non roan binne hat Natalie no ferkearing mei koreograaf Benjamin Millepied dy't hja moete by it filmjen fan *[[Black Swan (film)|Black Swan]]*. Op 27 desimber 2010 waard bekend dat sy harren ferloofd hawwe en dat Portman in bern ferwachtet. Sy is fan doel har bern neffens de Joadske tradysje grut te bringen.

## Filmografy

* *[[Léon (film)|Léon]]* (1994)
* *[[Developing]]* (korte film, 1994)
* *[[Heat (film)|Heat]]* (1995)
* *[[Beautiful Girls (film)|Beautiful Girls]]* (1996, regisseur Ted Demme)
* *[[Everyone Says I Love You]]* (1996, skriuwer en regisseur Woody Allen)
* *[[Mars Attacks!]]* (1996, regisseur Tim Burton)
* *[[Anywhere But Here]]* (1999)
* *[[Star Wars: Episode I – The Phantom Menace]]* (1999)
* *[[Where the Heart Is (2000)|Where the Heart Is]]* (2000)
* *[[Star Wars: Episode II – Attack of the Clones]]* (2002)
* *[[Cold Mountain]]* (2003, skriuwer en regisseur Anthony Minghella)
* *[[Garden State]]* (2004, skriuwer en regisseur Zach Braff)
* *[[True]]* (2004, skriuwer en regisseur Tom Tykwer)
* *[[Closer (film)|Closer]]* (2004, regisseur Mike Nichols)
* *[[Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith]]* (2005)
* *[[V for Vendetta (film)|V for Vendetta]]* - (2005, regisseur James McTeique)
* *[[Free Zone]]* - (2005, regisseur Amos Gitaï)
* *[[Domino One]]* (2005)
* *[[Goya's Ghosts]]* - (2006,regisseur Milos Forman)
* *[[Paris, je t'aime]]* (2006)
* *[[My Blueberry Nights]]* (2007)
* *[[Mr. Magorium's Wonder Emporium]]* (2007)
* *[[Hotel Chevalier]]* (2007)
* *[[The Darjeeling Limited]]* (2007)
* *[[The Other Boleyn Girl]]* (2008)
* *[[Love & Other Impossible Pursuits]]* (2009)
* *[[New York, I Love You]]* (2009)
* *[[Brothers (film)|Brothers]]* (2009)
* *[[Black Swan (film)|Black Swan]]* (2010)
* *[[No Strings Attached]]* (2011)
* *[[Thor (film)|Thor]]* (2011)
* *[[Your Highness (film)|Your Highness]]* (2011)
* **' (2013)
* **' (2019)

## Teaterrollen
* *[[The Diary of Anne Frank (toanielstik)|The Diary of Anne Frank]]* (1999)
* *The Seagull* (2001)