open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jacques Derrida

**Jacques Derrida** (El-Biar, Algerije, 15 july 1930 – Parys, 8 oktober 2004 ) wie in Frânsk literêr kritikus en filosoof en wurdt beskôge as de grûnlizzer fan de dekonstruksje. 

Jacques Derrida wie fan joadsk-Algerijnsk komôf en wurdt rekkene ta de postmodernisten. Studearre yn Parys en dosearre oan de École normale supérieure dêre. Ferdjippe him yn it earstoan yn de fenomenology fan Husserl. Letter rekke er ûnder de ynfloed fan Friedrich Nietzsche, Martin Heidegger, Sigmund Freud en Levinas. Hy wie benammen dwaande mei it ynterpretearjen en bekommentariearjen fan teksten fan de wichtichste tinkers fan de westerske tradysje. Dêrby ûntwikkele er de metoade fan de dekonstruksje. Spesjaal omtinken bestege hy oan de 'talichheid' fan teksten, de falkûlen fan de taal dêr't filosofen yntûmelje (yn dy sin is syn oanpak besibbe oan dy fan Wittgenstein ). In wichtige stelling fan Derrida is dat de betsjutting fan teksten net sasear leit by harren ferwizing nei bûtenlânske werklikheid as wol op harren ferflechting mei oare teksten (yntertekstualiteit). Sûnt de jierren njoggentich mingde hy him mear en mear yn it politike debat, wêrby't er benammen kritysk wie oer de hege monopoaljepolityk fan de Feriene Steaten en Israel.

## Teksten

De filosofyske teksten fan Derrida roppe by guons grutte wearzge op. Derrida sei hjiroer yn in ynterview dat ditsoarte lilkens ûntstiet as men de wize en it ritme fan it lêzen net oanpasse wol. Sa waard de takenning fan in earedoktoraat troch de Universiteit fan Cambridge yn 1992 iepenbier bestriden.

;Wichtichste wurken
* *[[La voix et le phénomène]]* (1967) (Ned. oersetting: *De stem en het fenomeen*)
* *L'écriture et la différance* (1967)
* *De la grammatologie ( *Oer grammatology*, 1967)
* *Marges de la philosophie* (1972)
* *Glas* (1974)
* *De l'hospitalité* (1977) (*Over gastvrijheid*, oersetting Walter van der Star & [[Rokus Hofstede]], Boom 1998)
* *Éperons: les styles de Nietzsche* (1978)
* *De l'esprit: Heidegger et la question* (1987)
* *Spectres de Marx* (1993)
* *Force de loi* (1994)
* *Mal d'Archive: Une Impression Freudienne* (1995)
* *Voyous* (2003)

== Literatuer (kar-út) ==
*  *Derrida over schrift en stem*, yn:  *Moderne Franse filosofen - Foucault, Ricoeur, Irigaray, Baudrillard, Levinas, Derrida, Lyotard en Kristeva'' (siden 92-110), útjouwerij Kok Agora, Kampen (1993) ISBN 90-391-0545-6.

## Keppeling om utens
* offisjele webside fan dokumintêre oer Derrida
Michel Everaert

**Michael Petrus Christiaan "Michel" Everaert** (Hulst, 21 april 1963) is in eardere Nederlânske strânfollybalspiler. Everaert foarme in follybalduo mei Sander Mulder. 

Yn 1995 keazen Everaert en Mulder der foar om profesjoneel strânfollybal te spiljen. Yn totaal waard it duo fiif kear Nederlânsk kampioen. Doe't it strânfollybal op de Olympyske Spullen fan 1996 yn Atlanta in Olympyske Sport waard, woe it duo graach oan dy Spullen meidwaan. Der waard hurd treend, dat brocht se ta in sande plak op de wrâldranglist yn 1996, dat wie genôch om meidwaan te kinnen op de Spullen. It toernoai op de Spullen waard gjin súkses, it duo waard fuortdaliks útskeakele en einige op in santjinde plak. 

Nei syn aktive tiid as strânfollyballer gie Michel Everaert yn tsjinst by it Nederlânsk Follybal Bûn.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Jacques Ewalds

**Jacques Ewalds** (Fenlo, 28 febrewaris 1940) is in eardere Nederlânske follyballer. Hy die ienris mei oan de Olympyske Spullen en helle dêr gjin medalje by. 

Jacques Ewalds hearde ta de earste Nederlânske follybalploech dy't ôffurdige waard nei de Olympyske Spullen. Yn 1964 waarden by de Simmerspullen yn Tokyo judo en follybal yntrodusearre as Olympyske sport. Nederlân waard by de Simmerspullen fan 1964 achtste fan de tsien dielnimmende lannen. Yn totaal hat Jacques Ewalds 40 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Yn syn aktive tiid as follyballer wie er ûnder oare oansletten by *Valuas* yn Fenlo.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Michel Foucault

**Paul-Michel Foucault** (Poitiers, 15 oktober 1926 - Parys, 25 juny 1984) wie in Frânsk filosoof, histoarikus en sosjolooch. 

Hy wurke yn syn heechtiiddagen oan it prestizjeuze Collège de France, as heechlearaar yn de ‘Skiednis fan Gedachtesystemen’. Hy joech ek les oan de like heechsteande Universiteit fan Kalifornje, Berkeley. Foucault wie in kritikus fan sosjale ynstituten as it psychiatrysk systeem en it detinsjesysteem. Ek skreau er wiidweidich oer de skiednis fan de minsklike seksualiteit.

## Wurken (kar-út)
* 1961 - *Folie et déraison. Histoire de la folie à l'âge Classique*
* 1966 - *[[Les mots et les choses]]. Une archéologie des sciences humaines*
* 1969 - *L'archéologie du savoir*
* 1971 - *L'ordre du discours*
* 1971 - *Nietzsche, la généalogie, l'histoire*
* 1975 - *Discipline, toezicht en straf|Surveiller et punir. Naissance de la prison*
* 1976 - *Histoire de la sexualité I: La volonté de savoir*
* 1984 - *Histoire de la sexualité II: L'usage des plaisirs*
* 1984 - *Histoire de la sexualité III: Le souci de soi*
Seymour Martin Lipset

**Seymour Martin Lipset** (New York City, 18 maart, 1922 – Arlington (Virginia),31 desimber, 2006) wie in Amerikaansk politike sosjolooch. 

Seymour Lipset wie *senior fellow* by it Hooverynstitút fan de Stanforduniversiteit en de *Hazelprofessor* fan Iepenbier Belied oan de George Mason University. Syn wichtichste wurk lei op it mêd fan politike sosjology, fakbûnsorganisaasje, sosjale gelaachdheid, de publike opiny, en de sosjology fan it yntellektuele libben. Hy skreau ek in soad oer de betingsten foar demokrasy yn fergelykjend perspektyf.

## Wurk (kar-út)
* *Ruchliwość społeczna w społeczeństwie przemysłowym* 1959, współautor, polskie wyd. 1964
* *Homo politicus: społeczne podstawy polityki* 1960, polskie wyd. 1995
* *Social Structure and Mobility in Economic Development*, 1966
* *Student Politics*, 1967
* *Revolution and Counterrevolution: Change and Persistence in Social Structures*, 1968
* *The Politics of Unreason: Right Wing Extremism in America*, 1970
* *The Divided Academy: Professors and Politics * 1975
* *The Confidence Gap: Business, Labor, and Government in the Public Mind*, 1987
* *Continental Divide: The Values and Institutions of the United States and Canada* 1989
* *"Liberalism, Conservatism, and Americanism* 1989
* *Jews and the New American Scene*, 1995
* *American Exceptionalism: A Double-Edged Sword* 1996
* *It Didn't Happen Here: Why Socialism Failed in the United States*, 2001
* *The Paradox of American Unionism: Why Americans Like Unions More Than Canadians Do, but Join Much Less*, 2004
* *The Democratic Century*, 2004
Sigmund Freud

**Sigismund Schlomo Freud** (Freiberg (Moraavje), 6 maaie 1856 – Londen, 23 septimber 1939) wie in senuwarts, filosoof en psychiater út Eastenryk-Hongarije en de grûnlizzer fan de psychoanalyze. Freud ûntwikkele de techniken fan "Psychoanalyze" foar de behanneling fan psychyske en emosjonele steurnissen. 

Freud studearre ôf as doktor yn de Genêskunde fan de Medyske Fakulteit fan de Universiteit fan Wenen yn 1881. Yn septimber 1891 ferhuze Freud nei de 19 Berggasse yn Wenen, dêr't hy 47 jier wenje en wurkje soe. Yn 1896 waard yn "de etiology fan hystearje," foar de earste kear Freud syn term "de psychoanalyze" brûkt. Yn oktober 1902 ûntstie om Freud hinne in groep artsen dy't alle wiken de psychoanalyze bespruts. De groep neamde harsels yn 1908 "Weenske Psychoanalytyske Feriening." Yn 1910 waard de Ynternasjonale Psychoanalytyske Feriening oprjochte yn Neurenberg mei de Switserske psycholooch Carl Jung as de earste foarsitter. Psychoanalyze waard al rillegau rûnom akseptearre as in wittenskiplike dissipline en as in terapeutyske benadering. 

Op 12 maart 1938 marsjearden Dútske troepen Eastenryk yn en kamen de nazi's oan de macht. Syn dochter Anna waard arrestearre op 22 maart en troch de Gestapo ien dei fêsthâlden. Op 4 juny, nei tal fan ynternasjonale yntervinsjes, mocht Freud nei Londen emigrearje, mei syn frou, syn jongste dochter Anna, syn húshâldster Paula Fichtl en syn medyske fersoarger Josefine Stross. Oare bern fan Freud slaggen der ek yn te ûntkommen. Syn broer ferlear al syn besittings doe't hy yn Wenen links, en fjouwer âldere en minder falide susters waarden twongen om yn Wenen te bliuwen en waarden fermoarde yn konsintraasjekampen in 1941. Freud ferhuze nei in hûs op 20 Maresfield Gardens yn Londen Hampstead.

"It Sigmund Freud Museum" waard iepene yn syn eardere kantoar 19 Berggasse, Wenen yn 1971. 

## Keppelings om utens
* Sigmund Freud Museum Wenen
* Sigmund Freud-Museum Wenen
* Freud Museum London
* Sigmund-Freud-Ynstitút Frankfurt am Main (ûndersykssintrum foar psychoanalyze)
* Hall of Fame - Sigmund Freud, Psychology online
* Wittenskiplike pornografy: De obsesjes fan de psychoanalyze, Marcel Hulspas, Skepter, 13(2), juny 2000 (Stichting Skepsis, Nederlân)
* Sigmund Freud: fsionêr sjeny of erudite sjarlatan? artikel
* Sigmund Freud kontra Wilhelm Reich, Bernd Laska
* Sigmund Freud - Město Příbor, Freud op de webside fan de stêd Pribor
* Freud and Cocaine — The Deal in *History House - an irreverent history magazine*
Tinnitis

**Tinnitis** is it konstant sûzjen mei lege en hege lûden yn de earen. De namme komt fan it Latynske *Tinnitus Aurium*, dat 'gerinkel yn de earen' betsjut. In yn de útgeanswrâld brûkte term is piipstress. Tinnitus komt soms foar yn kombinaasje mei hyperakusis en misofony. It is gjin sykte, mar in symptoom.

It hat te krijen mei de gehoarsenuw (*nervus cochlearis*) dy't sels in sinjaal ôfjout oan de harsens. Inkeld bekomt it fansels wer, mar meastentiids moatte jo dêr mei besykje troch de tiid te kommen. Yn Amearika is der lykwols fia ynternet bepaalde medikaasje foar te besetten. Yn Nederlân kin der operatyf inkele triedden yn it brein ynbrocht wurde om in tsjinsinjaal ôf te jaan, wêrtroch't de rêst werom komme kin.
Milton Friedman

**Milton Friedman** (Brooklyn, 31 july 1912 - San Fransisko, 16 novimber 2006) wie in Amerikaansk ekonoom, foarfjochter fan frijemerkkapitalisme en in beheinde oerheid. Yn 1976 wûn hy de Nobelpriis foar de Ekonomy en hy krige yn 1988 de *[[Presidential Medal of Freedom]]* ('Presidinsjele Frijheidsmedalje') útrikt troch destiidske Amerikaanske presidint Ronald Reagan. 

Friedman wie tsjin elke foarm fan oerheidsbemuoienis. "De Wrâldbank en it IMF binne nutteleaze ynstituten wurden en in sintrale bank is eigentlik net nedich foar de stjoering fan de kapitaalmerken", neffens de ekonoom yn ien fan syn tirades.
Friedman beskôge de Nobelpriis as in definitive erkenning an syn gedachtegoed, mar út de linkse hoeke kaam in stoarm fan protest. Sûnttiids kin sein wurde dat dêr’t Friedman kaam, spul wie.

## Reagan
Syn ideeën waarden min ofte mear tapast troch de Amerikaanske presidint Reagan en de Britske premier Margaret Thatcher. 
De Amerikaanske presidint Bush neamde Friedman yn 2002 in frijheidsheld en briljante geast mei in fyzje dy’t minsken frij lit yn harren kar en oerheden net tastiet om dizze kar oan de kant te skowen.
Bloedige Snein

**Bloedige Snein** (Ingelsk: ***Bloody Sunday***) wie in sjitpartij yn Derry, Noard-Ierlân op 30 jannewaris 1972 dêr't fjirtsjin ûnbewapene jonges en mannen by delsketten waarden troch Britske soldaten nei in freedsume, mar troch de Britten ferbean demonstraasje foar boargerrjochten yn it stêdsdiel Bogside yn it Noard-Ierske Derry. De demonstraasje, mei de Guildhall  yn it sintrum as bestimming, wie organisearre troch de protestânske Ivan Cooper om te protestearen tsjin de opsluting fan, benammen katolike, Ieren yn Noard-Ierlân. It tal dielnimmers is net presiis fêststeld en de skatting rint útein fan trijetûzen oant tritichtûzen.
Oksyrynchus

**Oksyrynchus** (Οξύρυγχος; Gryksk foar 'mei in skerpe noas' ; Aldegyptysk *Per-medjed*, hjoed: El-Bahnasa) is in plak yn Egypte dêr't in protte archeologyske opgravings dien wurde. It wurdt beskôge as ien fan de wichtichste fynplakken op de wrâld. De ôfrûne hûndert jier hawwe sy yn omkrite fan Oksyrynchus oanhâlden oan it dolle west. Dêrtroch is in ûnbidich kolleksje teksten op papyrus ferkrige, út de Grykske en Romeinske tiden fan de Egyptyske skiednis. geschiedenis. Sa binne der û.o. toanielstikken fûn fan Menander en it Evangeelje fan Tomas, in wichtich ier gnostysk dokumint.
 
## Keppeling om utens
Oksyrynchus papyri online - webside Oxford University
John Maynard Keynes

**John Maynard Keynes** (Cambridge, 5 juny 1883 – Firle, East Susseks, 21 april 1946) wie in Britsk ekonoom. 

Syn heit, John Neville Keynes, wie universitêr dosint yn ekonomy en logika. Op skoalle wûn John Maynard in beurs foar Eton dêr’t hy al gau opfoel troch syn mearsidige talinten. Hy studearre earst oan it King's College yn Cambridge wiskunde en filosofy, en pas letter begûn er oan de ekonomystúdzje. Keynes helle foar ekonomy mar in betreklik leech sifer. Hy liet him sels dúdlik út oer dat resultaat: "Ik wist kenlik mear fan ekonomy ôf as myn eksaminators".
 
Keynes wurke sûnt 1906 as amtner ûnder oare by it India Office. Hy fertsjintwurdige it Ingelske Ministearje fan Finansjen op de fredeskonferinsje fan Versailles nei de Earste Wrâldoarloch. Hy wie it net iens mei de hege werstelbetellingen dy't Dútslân nei de oarloch oplein waarden. Sa skreau er yn 1919 de "The Economic consequences of the Peace". Doe't er werom wie yn Cambridge waard Keynes earst lektor yn de ekonomy en letter "Fellow of King's", in funksje dy't er syn fierdere libben hâlde soe. Yn 1921 publisearre hy it boek "A Treatise on Probability" en yn 1936 "The General Theory of Employement, Interest and Money". Mei syn "General Theory" is Keynes ien fan de ferneamste ekonomen wurden en hat er nije ynsichten jûn foar de ekonomyske polityk fan de oerheid, rjochte op it bestriden fan konjunkturele wurkleazens (de anti-syklyske begruttingspolityk). Keynes hat troud west mei de Russyske balletdûnseresse Lydia Lopokova.

## Bibliografy
* 1919 - ''The Economic Consequences of the Peace'' 
* 1921 - *Treatise of Probability*
* 1923 - *A Tract on Monetary Reform*
* 1926 - *Liberalism and Labour*
* 1926 - ''The end of laissez-faire'' 
* 1930 - *A Treatise on Money*
* 1933 - ''An Open Letter to President Roosevelt'' 
* 1936 - ''The General Theory of Employment, Interest and Money''

## Biografyen
*  , *John Maynard Keynes: Hopes Betrayed 1883-1920*, Papermac, 1992, ISBN 0-333-57379-X (US Edysje: ISBN 0-14-023554-X)
*  , *John Maynard Keynes: The Economist as Saviour 1920-1937*, Papermac, 1994, ISBN 0-333-58499-6 (US Edition: ISBN 0-14-023806-9)
*  , *John Maynard Keynes: Fighting for Britain 1937-1946* (publisearre yn de Feriene Steaten as *Fighting for Freedom*), Papermac, 2001, ISBN 0-333-77971-1 (US Edition: ISBN 0-14-200167-8)
*  , *The Life of John Maynard Keynes*, Macmillan, 1951, ISBN 1-125-39598-2
## Keppeling om utens
*  John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'' (1919)
*  John Maynard Keynes, ''The end of laissez-faire'' (1926)
*  John Maynard Keynes, ''An Open Letter to President Roosevelt'' (1933)
*  John Maynard Keynes, ''The General Theory of Employment, Interest and Money'' (1936)
*  Keynes's Career and Biographical Timeline
*  Bio, bibliography, and links
*  Biography of Keynes by David Gowland
*  The Keynesian Revolution
*  Richard Posner, How I Became a Keynesian, The New Republic, 23 septimber 2009 
*  Roy Hattersley, Economic return, The Guardian, 5 septimber 2009
Hans Morgenthau

**Hans Joachim Morgenthau** (Coburg, 17 febrewaris, 1904 – New York, 19 july, 1980) wie in pionier op it mêd fan ynternasjonale relaasjes.

Hy waard berne yn Cobourg, en oplieden by de universiteiten fan Berlyn, Frankfurt en München. Hy ûnderwiisde en oefene wet yn Frankfurt eardat er yn 1937 nei de Feriene Steaten flechte doe't de nazi's oan de macht kamen yn Dútslân. 
Morgenthau waard professor oan de Universiteit fan Chicago. Tegearre mei E.H. Carr, wie er ien fan de wichtichste auteurs fan realistyske skoalle yn de 20e iuw. 

Syn boek 'Polityk ûnder Naasjes' bepaalde it gebiet binnen ynternasjonale relaasjes. It lei de klam op de machtsbelangen fan steaten as bestjoerder efter de relaasjes tusken steaten.
 
## Bibliografy
* *Scientific Man versus Power Politics* (1946) Chicago, IL: University of Chicago Press.
* *Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace* (1948) New York NY: Alfred A. Knopf.
* *In Defense of the National Interest* (1951) New York, NY: Alfred A. Knopf.
* *The Purpose of American Politics* (1960) New York, NY: Alfred A. Knopf.
* *Crossroad Papers: A Look Into the American Future* (ed.) (1965) New York, NY: Norton.
* *Truth and Power: Essays of a Decade, 1960-70* (1970) New York, NY: Praeger.
* Coauthor with David Hein. *Essays on Lincoln's Faith and Politics*. (1983) Lanham, MD: Univ. Press of America for the Miller Center of Public Affairs at the Univ. of Virginia.
Antonio Gramsci

**Antonio Gramsci** (Ales, Sardynje, 22 jannewaris 1891 - Rome, 27 april 1937) wie in Italjaansk skriuwer, politikus en polityk teoretikus.

Gramsci wie mei-oprjochter en earste lieder fan de Kommunistyske Partij fan Itaalje (*Partito Comunista Italiano*, PCI). Troch syn teoryen oer de rol fan kultuer en liederskip yn de politike striid jildt er as in orizjinele en ynfloedrike tinker, sawol yn as bûten it marksistysk ramt.
Vasili Polenov

**Vasili Dmitrievitsj Polenov** (Russysk: Василий Дмитриевич Поленов) (Sint-Petersburch, 1 juny 1844 – Borok, Oblast Toela, 18 july 1927) wie in Russysk keunstskilder.

## Libben en wurk
Polenov studearre tagelyk oan de Universiteit fan Sint-Petersburch (rjochten) en oan de Russyske Keunstakademy. Al yn 1869 en 1870 wûn er wichtige prizen mei in pear fan syn earste skilderijen. Fan 1872 oant 1876 reizge er troch Jeropa en besocht er ûnder oaren Wenen, München, Feneetsje, Florâns, Napels en foar langere tiid Parys. Dêrnei wie er in skoftke werom yn Ruslân en gie doe as hofskilder nei de Russysk-Turkske Oarloch (1877-1878). Werom yn Moskou sleat er him oan by en de realistyske skildersgroep Peredvizjniki (“de swalkers”). Hy skildere meast histoaryske tafrelen, lânskippen en sjênrestikken. Teffens makke er yn dy snuorje in protte teäterdekoraasjes.

Yn 1881-1882 reizge Polenov troch it Heine Easten en Georgje en skildere op lokaasje. Letter yn 1899 hat er nochris yn dy kontreien wurke. It hat resultearre yn in rige fan 72 skilderijen, 'Ut it libben fan Jezus', dêr't er oant 1909 oan wurke hat.

Fan 1882 oant 1895 wie er learaar oan de Moskouse Hegeskoalle foar skilderkeunst, byldhoukeunst en arsjitektuer. Under syn learlingen dêre wienen ûnder oaren Konstantin Korovin, Isaak Levitan en Abram Archipov.

Polenov wie befreone mei Ilja Repin en Rafail Levitski. Hy stoar yn 1927 yn Borok, in lyts doarp ûnder Toela.


Ofbyld:Wassilij Dimitriewitsch Polenow 008.jpg
Ofbyld:Polenov na tiver ozere.jpg|Jezus oan de Mar fan Gallilea
Ofbyld:Na lodke. Abramcevo. by Vasiliy Polenov.jpg|Op de boat; Abramtsevo, 1880
Ofbyld:Le droit du Seigneur by Vasiliy Polenov.jpg|'Droit de seigneur', 1879
Ofbyld:Portrait of N. Yakunchikova by Polenov.jpg|Portret fan N. Jakunchikova, 1882
Ofbyld:Wassilij Dimitriewitsch Polenow 001.jpg|Beppe har tún, 1878
Ofbyld:Polenov MechtySAR.jpg|Dreamen, 1894
Ofbyld:Skazitel bylin Nikita Bogdanov by Vasiliy Polenov.jpg|Bylina-ferteller Nikita Bogdavov, 1876
Ofbyld:Three blue flowers.jpg|Trinity-tsjerke, Abramtsevo, ûntwerp fan Polenov, 1890
Ofbyld:Moscow Courtyard (Polenov, 1878).jpg|Binnenplak yn Moskou, 1878
Ofbyld:Polenov staraya melnica.jpg|De âlde mûne, 1880
Johannes Dirks Baarda

**Johannes Dirks Baarda** (Ljouwert, 26 oktober 1836 - Feanwâlden, 23 juny 1903) wie in notarisklerk en skriuwer.

Baarda waard berne yn Hotel Phoenix yn Ljouwert, by syn pake en beppe, mar waard grut brocht by syn omke yn Jirnsum nei't beppe yn 1839 stoarn wie. Omke ornearre him foar it notariaat; hy is notarisklerk wurden. Earst wenne er yn Damwâld en doe yn Mitselwier. 12 maaie 1878 ferhuze er nei Feanwâlden, dêr't er op kantoar kaam by Mr. van Kleffens, en boaske oan Dieuwke Willems Kuipers fan Hantumhuzen. Hy waard in fûl drankbestrider.

Baarda skreau proaza en poëzy mei in liberaal-satiryske strekking yn tydskriften: Fryske Húsfrjeon (1858-66), Bijekoer (1859-65), Iduna (1861-64) en Swanneblommen (1860-63); en yn kranten: it wykblêd Kanton Bergum (1881) en it Friesch Volksblad (1877-78). Mei J. G. de Vries út Ikkerwâld makke er it drankbestridersjierboekje 'De Folkfrieun' (Boalsert, 1862 en Dokkum, 1864).

Hy publisearre ûnder de skûlnammen Simen Aukes en Johannes.

## Wurk
* *In profeet yn sin eigen lân*, novelle - 1863
* *Goede voornemens*, toanielstik (Amsterdam 1878) 
* *In lyts forsin*, blyspul mei sang, (De Jouwer) - 1880
* In fers fan Baarda is op muzyk set en komt foar yn it Ny Frysk Lieteboek (It Hearrenfean 1886).

## Keppeling om utens
* Johannes Baarda by DBNL
Pander S-4 Postjager

De **Pander S-4 Postjager** of **Panderjager** wie in Nederlânske trije-motorige postfleanmasine út de 30er jierren fan de 20e iuw, ûntwurpen en boud troch meubel- en fleanmasinefabryk Pander & Soan yn De Haach. Der waard mar ien fan makke en dy gie ferlern yn de MacRobertson loftrace.

## Untwerpskiednis
De S-4 waard ûntwurpen troch Theo Slot as in flugge postfleanmasine foar de tsjinst tusken Nederlân en Nederlânsk-Ynje. It wie in leechdekker, oandreaun troch trije 420 hk Wright Whirlwind stjermotoren. It tastel hie in ynlûkber lâningsgestel en in sturttsjel. De S-4, registrearre as *PH-OST*, makke syn earste flecht op 6 oktober 1933.

## Operasjonele skiednis
Desimber 1933 makke it tastel in postflecht nei Batavia; in rekordflecht koe it net mear wurde doe't al yn Grottaglie (Súd Itaalje) in needlâning makke wurde moast fanwege in defekte motor. Yn 1934 die de S-4 mei oan de MacRobertson Air Race fan  Londen nei Melbourne. Der waard út einset op fleanfjild Mildenhall yn Ingelân op 20 oktober 1934 en nei 36 oeren kaam de S-4 yn Allahabad, Yndia, oan. Omdat it lâningsgestel skea oproan hie by de lâning ferlear men dêr tiid. 26 oktober wie it tastel wer fleanree, mar by yn de oanrin fan it opstigen waard in trekker mei sykljocht rekke, it tastel fleach yn de brân en gie ferlern. De bemanning koe it tastel op tiid ferlitte.

## Spesifikaasjes
 
;Algemien
* Bemanning: 3
* Lading: 500 kg
* Lingte: 11 m
* Spanwiidte: 16.4 m
* Hichte: 2.9 m
* Fleugeloerflak: 46 m² 
* Maks. fleangewicht: 5000 kg
;Motor
* 3 Wright Whirlwind stjermotoren fan 450 hk it stik
;Prestaasjes
* Maks. faasje: 370 km/o
* Krúsfaasje: 300 km/o
* Plafond: 5.400 m. 
* Fleanberik: 2.430 km
Alboransee

De **Alboransee** is it meast westlike part fan de Middellânske See. It wetter leit tusken Spanje en Marokko. De Strjitte fan Gibraltar, dy't bewesten fan dizze see leit, ferbynt de Alboransee mei de Atlantyske Oseaan.

Der lizze ferskate lytse eilannen in dizze see, Isla de Alborán is de grutste. Ek de eilantsjes foar de Marokkaanske kust wurde troch Spanje bestjoerd. De meast wichtige havens oan de see binne : Algesiras, Malaga, Almeria, Melilla, Ceuta, Nador en Tanger.
Strjitte fan Makassar

De **Strjitte fan Makassar** is in seestrjitte tusken de Yndonezyske eilannen Borneo en Selebes. De Strjitte fan Makassar is de ferbining tusken de Selebessee yn it noarden en de Javasee yn it suden en is in wichtige skipfeartrûte, benammen foar skippen dy't te grut binne om troch de Strjitte fan Malakka

De seestrjitte is neamd nei de havenstêd Makassar op Selebes. Oare havens oan dit wetter binne Balikpapan en Palu. De Mahakam rivier op Borneo mûnet yn de Strjitte fan Makassar.

Yn 1942 spile de Slach yn de Strjitte fan Makassar him hjir ôf.
Strjitte fan Malakka

De **Strjitte (fan) Malakka** is in seestrjitte mei in lingte fan sa'n 930 km en in breedte fan 38 oant 393 km tusken it eilân Sumatra en it skiereilân Malakka.

## Ekonomysk belang
Ekonomysk besjoen, is de Strjitte Malakka ien fan meast wichtige skipfeartsrûtes yn de wrâld. It is de belangrykste seewei tusken de Yndyske Oseaan en de Stille Oseaan, dêr't de foarneamste Aziatyske ekonomyen sa as Yndia, Sjina, Japan, Súd-Korea en Taiwan troch mei elkoar ferbûn wurde. Der komme goed 50.000 skippen yn it jier troch de strjitte, dêr't likernôch in fearnspart fan hannelsgoed yn de wrâld mei ferfierd wurdt, oalje, Sineeske konsumpsjeegoederen en Yndonezyske kofje.
Likernôch in fjirde part fan alle oalje dy't oer see ferfierd wurdt, komt troch de seestrjitte, meast út it Heine Easten wei nei de Aziatyske merken.

De maksimale ôfmjitting fan skippen dy't troch it kanaal kinne, wurdt oantsjut mei de *[[Malaccamax]]*-noarm . De strjitte is mar sa'n 25 meter djip, dat de grutste oaljetankers kinne der net troch. Sa'n te grut skip kin ek de Strjitte Lombok, Strjitte Makassar, Sibutu-passaazje of Strjitte Mindoro brûke. By Phillipskanaal tichtby Singapore, is de Strjitte fan Mallaka mar 2,8 km breed, sadat it ien fan de meast drokke skipfeartrûtes fan de wrâld is.
Lombokstrjitte

De **Lombokstrjitte** of de **Strjitte fan Lombok** is in Indonezyske seestrjitte tusken de eilannen Bali en Lombok. De seestrjitte foarmet de grins tuske de Yndonezyske provinsjes Bali en West-Nusa Tenggara en ferbynt de Balisee mei de Yndyske Oseaan.

Op it smelste plak is de seestrjitte mar 18 km, oan de noardkant is de iepening 40 km. Meidat de Lombokstrjitte djipper is as de Strjitte fan Malakka wurdt sy brûkt troch skippen dy't gruuter binne en djipper stekke as de *[[Malaccamax]]*-noarm (djipgong fan maksimaal 25 meter).

Strjitte Lombok is part fan de Wallaceline, dy't de soögeografyske regio's fan Aazje en Australaazje fan elkoar skiedet. Troch Lombokstrjitte komt ek in soad wetter fan de Stille Oseaan nei de Yndyske Oseaan.
Alfred Russel Wallace

**Alfred Russel Wallace** (Llanbadoc (Wales), 8 jannewaris 1823 – Dorset (Ingelân) 7 novimber 1913) wie in Britsk natuerûndersiker, geograaf, antropolooch en biolooch (entomolooch). It meast bekend is er wurden troch it ûnôfhinklik ûntfâldzjen fan in evolúsjeteory, dêr't Charles Darwin him troch twongen fielde om syn eigen, earder betochte, teory te publisearjen. 

Wallace hat in soad ûndersyk yn it fjild dien, earst yn it streamgebiet fan de Amazône en dêrnei yn de Yndyske Arsjipel, dêr't er de rin fan de Wallaceline formulearre. Wallace wurdt beskôge as de meast foaroansteande saakkundige fan de 19e iuw op it mêd fan geografyske fersprieding fan bistesoarten en wurdt wolris de "heit fan de biogeografy" neamd.
Wallace wie ien fan de grutste tinkers fan de 19e iuw wat evolúsje oanbelanget, wie mei-ûntdekker fan de natuerlike seleksje en hat ek fierders in tal bydragen oan de ûntjouwing fan de evolúsjeteory levere; ûnder oaren it konsept fan aposematyske kleurferoarings by bisten en it Wallace-effekt, in hypotese oer hoe't natuerlike seleksje harres ta it ûntjaan fan soarten docht troch barriêrefoarming tsjin it ûntstean fan hybrides.

Wallace waaard sterk oanlutsen troch ûnkonvinsjonele ideeën. Hy hinge it religieus spiritualisme oan en leaude yn de net-materiële oarsprong fan de minsklike geast, wat him op krityk kaam te stean fan de fêstige wittenskip, fral fan oare betide foarstanners fan de evolúsjeteory. Neist wittenskipper wie Wallace ek sosjaal aktivist dy't tige kritysk foar it doetiidske ûnrjochtfeardige sosjale- en ekonomyske systeem fan Grut-Brittanje oer stie. Syn niget oan biogeografy makke him ek ta ien fan de earste foaroansteande wittenskippers dy't yn noed siet oer de gefolgen fan it minsklik hanneljen foar it miljeu. Wallace wie in fruchtber skriuwer oer wittenskiplike en sosjale ûnderwerpen; syn ferslach fan syn observaasjes en avontoeren by syn ûndersyk yn Yndoneezje en Maleizje, *Ynjeske Arsjipel*, wie ien fan de meast populêre en ien mei de measte ynfloed op de wittenskip yn de 19e iuw.

## De Wallaceline
De 'Wallaceline' (Ingelsk: *Wallace Line*) is in teoretyske line dy't tusken Borneo, Selebes en eastlik fan Baly rint. Dy streek ferdielt de soölogy fan Aazje en Austraalje. Bewesten fan de line fûn Wallace fral spesimens mei sibben yn Aazje, eastlik fan de line soarten besibbe oan dy fan Austraalje.

## Keppelings om utens
* It "Ternate Essay" dat Wallace nei Darwin stjoerde
* It artikel fan Wallace út 1855
* De Alfred Russel Wallace side
* Wallace syn stambeam
Ivan Pavlov

**Ivan Petrovitsj Pavlov** (Russysk: Иван Петрович Павлов) (Rjazan, 14 septimber 1849 - Leningrad, 27 febrewaris 1936) wie in Russysk fysiolooch. De Pavlovreaksje is nei him neamd.
Yn 1904 krige hy de Nobelpriis foar de Fysiology of Genêskunde. Yn 1915 de Copley Medal. De Nobelpriis krige hy net foar de sa ferneamd wurden ûndersikings nei de kondisjonearring (de Pavlovreaksje), mar troch ûndersyk nei de spiisfertarring. As part fan dit ûndersyk woe hy de flibeproduksje fan hûnen by it jaan fan ferskillende soarten fretten mjitte. Hjirby stuite hy lykwols op it ferskynsel dat de hûnen al flibe oanmakken noch foardat hy it fretten jûn hie, en sels as hy sûnder fretten sabeare die as't er se fuorre.
Pavlov ûndersocht dit ferskynsel fierder, troch bygelyks 5 sekonden foar it fuorjen in bel rinkelje te litten. Nei in oantal kearen blykten de hûnen yndie by it rinkeljen fan de belle al flibe ôf te skieden. Dit hjit no kondysjonearre refleks, en it troch Pavlov ûntdekte ferskynsel hjit klassike kondysjonearring: as n prikel A (de belle) faker foarôfgiet oan prikkel B (it fuorjen) dat in bepaald gedrach (flibeproduksje) oplevert, dan sil op 'en doer prikel A al dat gedrach opleverje, ek sûnder prikel B. Om it ferskynsel fan de kondysjonearre refleks better te bestudearjen dienen Pavlov en syn studinten folle mear, systematyske eksperiminten.

Sokke kondysjonearjende prosessen soenen neffens guon behavioristyske psychologen de basis foarmje foar alle minsklike en dierlike learprosessen. Mei dizze gedachte stie men midden yn de geast fan de tiid, wêryn útfloeisels fan it darwinisme en it wittenskiplik materialisme de foarming fan in meganysk wrâldbyld yn neifolging fan Descartes befoarderen.

Ek Pavlov syn Russyske kollega's Ivan Setsjenov en Vladimir Bechterew wienen 'refleksologen'. Yn feite wie Setsjenov de earste Russyske psycholooch dy't eksperimintearre mei refleksen, mar Pavlov waard folle bekender as hy.

## Keppeling om utens
* Ivan Pavlov op *Psychologie online*
Sijas Paulus Akkerman

**Sijas Paulus Akkerman** (Aldeboarn, 23 jannewaris 1903 - dêre, 24 oktober 1981) wie in winkelman en skriuwer fan romans, meast yn it Nederlânsk. 

Akkerman troude op 7 maaie 1936 mei Margaretha Adriana Paulusma fan Boarnburgum.

Syn heit Otte Sijes Akkerman wie in ferneamd folksdichter yn kristlik fermidden en syn jongere broer Paulus Akkerman wie in bekend skriuwer. Sijas Paulus Akkerman debutearre mei 'In swalker komt thús' by de KFFB yn 1936 en soe fierder noch gâns in rige Nederlânsktalige romans publisearje.

## Wurk
* *Blinkende staven*
* *Breekbare waar*
* *De kunstenaar*
* *De lange reis van Jilderd Hoeneveld*- Elizabethbode
* *Grint*
* *Het barre jaar*
* *Het wonder groeide*
* *In swalker komt thús*
* *Mensen in Friesland*
* *Om een eekhoorn* - Meinema, Delft
* *Verlopend getij*
Otte Sijes Akkerman

**Otte Sijes Akkerman** (Aldeboarn, 18 april 1872 - dêre, 28 desimber 1957)  wie in blauferver en ferneamd folksdichter yn kristlike fermiddens, út de "Waling Dykstra-skoalle". Hy boaske yn 1897 oan Anna Harmsma (1871-1965) fan Beets .

Akkerman wie yn 1908 mei-oprjochter fan it Kristlik Frysk Selskip en siet ek tsien jier yn it bestjoer dêrfan. Hy skreau geregeld stikken yn it tydskrift *[[Yn ús eigen tael]]* en goed tritich jier hie er in rubryk yn de Grouster krante *Frisia*. Teffens wie er skriuwer en foarsitter fan in oantal ferieningen 
 
## Wurk
* *Foarjiersblommen* - 1906
* *For elk whet* - 1921
* *It nije foardrachteboek* - 1923

## Oer Akkerman
* , *Fryske folksdichters*, 1945
* Jan Tjittes Piebenga, ‘XII. In nije ieu mei nije lûden’ In: Koarte skiednis fan de Fryske skriftekennisse (1957) by de DBNL
List fan boargemasters fan Chrzanów

Hjir is in **list fan [[boargemaster]]s fan [[Chrzanów]]**. Chrzanów leit yn it suden fan Poalen. 
*1867-1868: Jakub Janikowski 
*1868-1870: Jan Rzepecki 
*1870-1874: Antoni Głowacki 
*1874-1881: Jan Rzepecki  
*1883-1886: Antoni Głowacki 
*1886-1888: Jan Rusek 
*1888-1899: Jan Oczkowski  
*1899-1912: Dr. Zygmunt Keppler  
*1912-1918: Jan Grzelewski
*1918-1920: Dr. Tadeusz Janikowski 
*1920: Józef Oczkowski
*1920-1925: Mikołaj Bytomski
*1927-1932: Mikołaj Bytomski
*1932-1934: Jan Grzelewski
*1934-1939: Professor Tadeusz Gdula
*1939: Sergeant Nolke  
*1939-1944: Dr. Josef Gründler
*1945: Zygmunt Oczkowski 
*1945: Piotr Szarek
*1945-1947: Józef Wasserstorm
*1947-1948: Franciszek Grohs
*1948-1950: Franciszek Kobielski
*1990-1991: Wojciech Sala
*1991-1998: Aleksander Grzybowski
*1998-2002: Ryszard Zieliński
*2002-2014: Ryszard Kosowski
*2014-2015: Marek Niechwiej
*2016: Beata Majkrzak
*Sûnt 2016: Ryszard Kosowski
Sûndastrjitte

De **Sûndastrjitte** of **Strjitte fan Sûnda** (Yndonezysk en Sûndaneesk: *Selat Sunda*) is in seestrjitte tusken de Yndonezyske eilannen Java en Sumatra. Yn de midden fan de Sûndastrjitte leit it fulkanyske eilân Krakatau, mear de noardeastkant út, yn it smellere part fan de strjitte leit it eilân Sangiang. De strjitte is in ferbining tusken de Javasee en de Yndyske Oseaan.

It westlik part is oant sa'n 100 m djip, nei it westen wurdt de strjitte smeller en ûndjipper; mei de sânbanken, de sterke streamings en obstruksjes sa as oaljeplatforms foar de Javaanske kust, is it dreech navigearjen yn dizze seestrjitte. Fanâlds is de seestrjitte fan grut balang foar de skipfeart west, benammen yn it tiidrek doe't it foar de Feriene Eastyndyske Kompanjy de poarte nei de Speserije-eilannen en havens fan Java wie (1602-1799). Troch syn smellens, ûndjipten en brekme oan sekuere kaarten is de seestrjitte net geskikt foar grutte moderne skippen; meast brûke dy dêrom de Strjitte fan Malakka.

## Slach yn de Sûndastrjitte
Op 1 maart 1942 waard hjir slach levere: - de alliearde krúsers HMAS Perth (D29) en USS Houston (CA-30) foelen doe in Japanske lâningsleger, mei krúsers, ûnderseeboatjagers en in fleandekskip, ûnder skout-by-nacht Kenzaburo Hara, by Bantam oan. De alliearde krúsers waarden ta sinken brocht, neidat se Japanske minefegers en in transportskip de grûn yn boarre hiene. De Slach yn de Sûndastrjitte wie part fan de Slach yn de Javasee.

## Plannen foar in brêge
Yn de jierren 60 fan de 20e iuw waard útsteld om in brêge oer de Sûndastrjitte te lizzen, yn de 90er jierren kaam it plan wer op it aljemint. Oktober 2007 kaam der in nij plan: in hingbrêge yn fjouwer parten fan sa'n 3 kilometer, 70 meter boppe de seespegel, oanlein oer de eilannen Ular, Sangiang en Prajurit en hast 50% langer as de Akashi-Kaikyo Brêge. At it bedrach fan US$10 miljard op it kleed komt, kin mei de bou úteinsetten wurde yn 2012.


Ofbyld:Straat van soenda.jpg|Sûndastrjitte
Ofbyld:Java - Straat Soenda straat - 1883 - RA Sandick 1890.jpg|Kaart fan R.A. van Sandick, 1883 mei Sûndastrjitte


## Sjoch ek
* Kra-kanaal
* Strjitte fan Lombok
* Strjitte fan Makassar
Soen fan Grins

De **Soen fan Grins** of **Frede fan Grins**, sletten op 1 febrewaris 1422, wie in fredesferdrach dêr't it skeel tusken de Skieringers, dy't op dat stuit stipe waarden troch de greve fan Hollân, Jan fan Beieren, en de Fetkeapers, stipe troch Okko II tom Brok en de stêd Grins, tydlik by besljochte waard.

De greven fan Hollân meitsje al iuwenlang oanspraak op de hearlikheid oer Fryslân. Fryslân soe harren yn lien jûn wêze troch de Dútske keizer. Dêrby ferstiene hja ûnder Fryslân net allinne de hjoeddeistige provinsje Fryslân, mar teminsten ek de Ommelannen yn Grinslân.

Oan de ein fan de 14e iuw ûntwikkelen harren ek in Fryslân saneamde *partijrûzjes*. Beide partijen, yn Fryslân en Grinslân bekend as Skieringers en Fetkeapers, kenne mar amper in fêste gearstalling, stipe waard maklik ferliend, mar krekt sa maklik ek wer ynlutsen. Wat de oanlieding foar de oplôgjende striid presys west hat, is dreech te efterheljen. 

Yn de ûnrêst dy't dêrfan it gefolch wie seach Albrecht fan Beieren in goede mooglikheid om syn rjochten yn Fryslân te effektuearjen. Tagelyk ûntstie yn East-Fryslân de kern fan lânseigen greefskip mei de opkomst fan it geslacht *[[Tom Brok|To Broke]]*. Ek dy seagen mooglikheden yn de ûnrêst. It gefolch wie dat Fryslân en Grinslân it striidtoaniel waarden fan felle rûzjes tusken hieltyd wikseljende koalysjes. Ta in dúdlike oerwinning fan ien fan de beide partijen kaam it lykwols net. 

Mei it fredesferdrach kaam der foarearst in ein oan de striid. Yn it ferdrach wurdt de De Lauwers neamd as westgrins fan it gebiet dêr't de hearlikheid fan Jan fan Beieren troch Tom Broke oer erkend wurdt. Dêrnei bleau it yn de Ommelannen relatyf rêstich, yn Fryslân bewesten de Lauwers lôge de striid al gau wer yn alle fûlens op.

## Sjoch ek
* Grutte Fryske Oarloch
* Ferdrach fan Grins

## Literatuer
*, *Hekerens en Bronkhorsten in Groningen*, yn: D.E.H. de Boer et al. (red.), *Het Noorden in het midden*, Grins 1998, p. 18-30.
*, 'De Grote Friese Oorlog. Partijstrijd in de Friese landen: 1413-1422', master-tesis skiednis, Grins 2010.
Riëtte Fledderus

**Emmy Henriëtte "Riëtte" Fledderus** (Meppel, 18 oktober 1977) is in eardere Nederlânske follybalster. 

Riëtte Fledderus begjint mei it follybal wannear't se alve jier, se spilet dan yn Dwingeloo. Yn 1992 wie er de oerstap nei in follybalklup út Assen. Trije jier letter, yn 1995 waard de spulferdielster útnûge foar de Nederlânske ploech. Yn it seizoen 1995-1996 kaam hja út foar Snits. Nei it jier 1998 gie Fledderus nei it bûtenlân, yn Itaalje spile se by ferskate klups. Yn Itaalje en letter ek yn Spanje helle Fledderus ferskate prizen. 

Riëtte Fledderus kaam foar Nederlân út op de Olympyske Spullen fan 1996 yn Atlanta. Hja einige doe mei de Nederlânske ploech fiifde fan de alve dielnimmende lannen. Ek makke hja diel út fan de ploech dy't yn 1995 op it Europeesk kampioenskip yn Arnhim de gouden medalje wûn hat. Fierder kaam Fledderus foar Nederlân út op trije oare Europeesk kampioenskippen en op twa edysjes fan it Wrâldkampioenskip. Yn totaal hat Riëtte Fledderus 402 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Der binne dêrmei mar twa froulju dy't mear ynterlannen spile hawwe as Fledderus. Wannear't hja har yn 2003 net fine kin yn de hurde oanpak fan de Nederlânske bûnstrener Angelo Frigoni, jout se oan dat se ophâlde sil mei it spiljen fan ynterlannen. Nei't Avital Selinger de nije trener waard, kaam Fledderus yn 2004 wer werom by de ploech. 

Yn 2008 waard dúdlik dat Riëtte Fledderus oan har lêste seizoen op ynternasjonaal nivo dwaande is. 

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Jerine Fleurke

**Jenny Catharine "Jerine" Fleurke** (Grins, 11 augustus 1973) is in eardere Nederlânske follybalster. 

Jerine Fleurke kaam foar Nederlân út op de Olympyske Spullen fan 1996 yn Atlanta. Hja einige doe mei de Nederlânske ploech fiifde fan de alve dielnimmende lannen. Ek makke hja diel út fan de ploech dy't yn 1995 yn Arnhim de Europeeske titel helle. Yn totaal hat Jerine Fleurke 182 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Yn har aktive tiid as follyballer wie hja ûnder oare oansletten by de *Algemene Maatschappij Voor Jongeren* (AMVJ) út Amsterdam. 

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Manon Flier

**Manon Flier** (Nieuwleusen, 8 febrewaris 1984) is in Nederlânske follybalster.

Flier spile yn it seizoen 2008-2009 yn Itaalje by *Jesi*. Yn it seizoen 2009-2010 spile hja by *Novara*, dêr't se ek yn 2004-2005 spile. Oant heal 2011 spile hja by *Scavolini Pesaro*. Yn Itaalje wurdt Flier sjoen as ien fan de topspylsters yn de follybalwrâld. Heal 2011 makke Flier de oerstap fan Itaalje nei Japan, hja sil spylje foar de klup *Toray Arrow* 

Yn it jier 2001 makke Flier har debút foar de Nederlânske follybalploech. Fan 2005 oant 2008 spile Flier mei in protte oare spylsters fan it Nederlânske follybalploech by Martinus. Yn dy perioade besocht se har te kwalifisearjen foar de Olympyske Simmerspullen fan 2008, de *road to Beijing*. Dat mislearre lykwols. Underwilens hat de ploech de *road to London* ynset. Mei de ploech waard der yn 2007 op it grutte World Grand Prix goud helle en wie der in sulveren medalje op it Europeesk kampioenskip follybal yn 2009. Op 15 novimber 2010 hat Manon Flier 318 ynterlannen efter har namme stean. 
 
## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers

## Keppeling om utens
*Offisjele webstee Manon Flier
Nico Freriks

**Nico Petrus Johannes Freriks** (Uden, 22 desimber 1981) is in Nederlânsk follyballer. Hy waard berne yn Uden, mar hy waard grut brocht yn Horst (Limburch).

Nico Freriks die ienris mei oan de Olympyske Simmerspullen, nammentlik op de Spullen fan 2004 yn Atene. Hy waard doe mei de Nederlânske ploech njoggende. Op 1 oktober 2010 hat Nico Freriks 263 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.

Hy hat yn de ôfrûne jierren by de folgjende klups spile: *Havoc*, *Facopa v.c.*, SSS Barneveld, *Noliko Maaseik* (Belgje), Omniworld Almere, *Hypo Tirol Volleybal* (Innsbruck, Eastenryk), *Knack Randstad Roeselare* (Belgje), *Jastrzebski Wegiel S.A.* (Poalen), *Zadkine Rotterdam Nesselande* , *Kalleh Manzandaran VC* (Iran).

Yn it seizoen 2009/10 komt Freriks út foar Zadkine Rotterdam.Nesselande yn de Nederlânske A-League.  Yn it seizoen 2010/11 kaam Freriks út foar *Unicaja Almeria* út Spanje. Nei dat seizoen komt er werom nei Belgje: hy spilet sowieso de folgjende twa seizoenen by *Roeselare* dêr't er tusken 2006 en 2008 ek al spile.  

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske follyballers
Natalja Gontsjarova

**Natalja Sergejevna Gontsjarova** (Russysk: Наталья Сергеевна Гончарова), (Nagajevo, 4 juny 1881 - Parys, 17 oktober 1962) wie in Russysk keunstskilder en kostúmûntwerper, dy't ta de avant-gardistyske streaming fan it Russysk futurisme hearde. Binnen dy streaming wie hja in wichtige oanhinger fan de Kubo-Futuristyske styl fan Kazimir Malevitsj.

Gontsjarova waard ferneamd nei har âlde-muoike Natalja Gontsjarova, de frou fan Aleksander Poesjkin, en waard berne yn it doarp Nagajevo ûnder de stêd Toela. Fan 1898 ôf studearre se byldhoukeunst oan de Moskouske skoalle foar skilderkeunst, byldhoukeunst en arsjitektuer, dêr't hja ek har oansteande man Michail Larionov moete. Nei 1904 lei hja har ta op skilderjen. Gontsjarova helle har ynspiraasje út de Russyske folkskeunst en brocht dêr eleminten fan it  fauvisme en kubisme yn. Mei Larionov ûntwikkede se de styl *[[rayonisme]]*, en stifte hja yn 1910 de keunstenersgroep Ruitenboer.

Fan de oprjochting fan *[[Der Blaue Reiter]]* yn 1911 ôf, wie hja lid fan dizze groep en die hja mei oan útstallings fan dizze groep. Under de Russyske Revolúsje emigrearren Gontsjarova en Larionov nei Parys; dêr makke sy ferskate kostúms en dekôrs foar *[[Les Ballets Russes]]* fan Sergej Diaghilev.

Gontsjarova en Larionov trouden yn 1955.

## Keppelings om utens
*Ynformaasje oer Gontsjarova
*Webstee Natalja Gontsjarova
Timothy Shelley

**Sir Timothy Shelley, 2e Baronet fan Castle Goring** (7 septimber 1753 – 24 april 1844) wie de soan fan Sir Bysshe Shelley, 1e Baronet fan Castle Goring en heit fan de romantyske dichter en dramaskriuwer Percy Bysshe Shelley.

## Jeugd en ûnderwiis
Shelley wie in soan fan Sir Bysshe Shelley en Mary Catherine Michell, Lady Shelley. Hy studearre oan de  Universiteit fan Oxford en helle de bachelor's graad yn 1778; master waard er yn 1781. Dêrnei studearre er rjochten yn Lincoln's Inn.

## Wurkpaad
Shelley waard keazen as lid fan it parlemint (MP) foar it kiesdistrikt Horsham, Susseks by de algemiene ferkizings fan 1790 (-1792).. Hy waard MP foar it distrikt New Shoreham by algemiene ferkiezings fan 1802. By de ferkiezings fan 1806, 1807 en 1812, waard Shelley opnij keazen foar Shoreham hold de parlemintssit oant er him weromloek by de ferkiezings fan 1818.

## Persoanlik libben
Shelley troude Elizabeth Pilford yn oktober 1791 en hja ferhuzen nei Field Place yn Warnham, sa'n 60 km bûten Londen. It pear krige fiif bern:

* Percy Bysshe Shelley (4 augustus 1792-8 july 1822)
* John Shelley (15 maart 1806-11 novimber 1866)
* Dochter (ûnbekend)
* Dochter (ûnbekend)
* Dochter (ûnbekend)

Alle dochters fan Shelley bleaunen frijfaam.

## Titels
* Mr Timothy Shelley (1753-1790)
* Mr Timothy Shelley MP (1790-1815)
* Sir Timothy Shelley (1815-1844)

Shelley erfde de baronet-titel yn 1815, waard doe 2e Baronet Shelley, of Castle Goring, Susseks.
Slach op de Wylde Ikkers

De **Slach op de Wylde Ikkers** hat west op 28 oktober 1427 en wie de twadde slach tusken Fokko Ukena en Okko II tom Brok. Tusken de opponinten waard earder fjochte yn de Slach fan Detern. Beiden slaggen waarden wûn troch Fokko Ukena. Nei de slach waard Okko finzen nommen en wie Fokko Ukena de nije hearsker oer East-Fryslân. 

## Eftergrûn
Okko II tom Brok wie de earste haadling fan East-Fryslân dy't allinnich oer it hiele gebiet hearske. De Friezen seagen it strange bewâld fan de haadlingefamylje tom Brok as ûnfrysk. Dêrtroch groeide by in protte Friezen de langstme nei de Fryske frijheid. It bewâld fan de famylje tom Brok wie sa machtich sterk dat oare haadlingefamyljes suver gjin kâns hienen om tsjin de tom Brok yn ferset te kommen. Yn it suden fan East-Fryslân kaam syn machtichste bûnsmaat, Fokko Ukena, yn 1426 yn opstân mei it East-Fryske befrijingsleger yn de Slach fan Detern. 

## Neirin
Fokko Ukena wie nei de beide oerwinnings tsjin Okko II tom Brok de nije hearsker fan East-Fryslân wurden. Hy koe syn posysje as hearsker net hâlde. Dêrfoar wie er net betûft genôch yn it politike spultsje. De belestings dy't er frege wienen te heech en troch syn ûnderdrukkende bewâld makke er him as hearsker swak. De befolking wie slim teloarsteld yn Ukena. Al gau ûntstie yn it Brookmerlân ferset tsjin Ukena. It ferset waard grutter doe't in oanfal fan Ukena yn it Stêdlân by Bremen op 'e non rûn. Under lieding fan de haadlingefamylje Sirksena út Greetsiel ûntstie yn 1430 it Frijheidsbûn fan de Sân Eastfryslannen. Dat wie it begjin fan de hearskippij fan de Sirksena's dy't oant 1744 bestien hat.

## Archeologyske fynsten
Yn 1845 waarden by wurksumheden oan 'e dyk fan Georgsheil nei Marijehaven, ter hichte fan Easterupgant/Skot, ferskillende minsklike skeletten en hynstebonken fûn. Sawol de minsklike as hynstebonken wienen hûnderten jierren âld. Der kin fêststeld wurde dat it resten binne fan de deaden út de Slach op de Wylde Ikkers.
Eastfryske Befrijingsoarloggen

Foar de **Eastfryske Befrijingsoarloggen** wie Okko tom Brok de earste haadling dy't oer hiel East-Fryslân hearske. Troch it strange bewâld fan de tom Brok kaam der yn it suden fan East-Fryslân ferset fan Fokko Ukena. It ferset oppenearre him yn twa fjildslaggen:
*   1426 - Slach fan Detern, Fokko Ukena tsjin Okko tom Brok
*   1427 - Slach op de Wylde Ikkers, Fokko Ukena tsjin Okko tom Brok

Fokko Ukena wûn beide fjildslaggen en wie in jiermannich hearsker oer East-Fryslân. 

Troch it Frijheidsbûn fan de Sân Eastfryslannen waard de haadlingefamylje Sirksena yn it tiidrek 1430-1433 hearsker oer East-Fryslân. De hearskippij fan de Sirksena's komt yn 1744 ta in ein.

## Sjoch ek
* Fryske fjildslaggen