open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katedraal fan Gregoarius de Ferljochter (Jerevan)

De **Katedraal fan Sint-Gregoarius de Ferljochter** (Armeensk: Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցի, *Surb Grigor Lusavorich mayr yekeghetsi*), ek bekend ûnder de namme **Katedraal fan Jerevan**, is de grutste katedraal fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke yn 'e wrâld. De katedraal stiet yn it sintrale Kentron-distrikt fan 'e haadstêd en foarmet mei de Trijeienheidskatedraal yn Tbilisi it grutste tsjerkegebou fan 'e súdlike Kaukasus.

## Skiednis

De bou fan 'e katedraal wie in inisjatyf fan katolikos Vazgen I en sette nei syn ferstjerren op 7 april 1997 útein mei in ynsegeningstsjinst ûnder lieding fan katolikos Karekin I. It kompleks is in ûntwerp fan 'e arsjitekt Stepan Kurkchjan en waard foltôge yn 2001. De konsekraasje fan 'e katedraal fûn plak op 23 septimber 2001 yn it ramt fan it 1700-jierrich jubileum fan 'e ynfiering fan it Kristendom as steatsreligy fan Armeenje.   

Yn 'e katedraal wurde reliken bewarre fan Sint-Gregoarius de Ferljochter. Gaueftich nei de konsekraasje fan 'e katedraal brocht paus Jehannes Paulus II in besite oan 'e katedraal.

De bou waard mooglik makke troch donaasjes fan Armeenjers yn 'e diaspora.

## Arsjitektuer
It ûnbidich grutte bouwurk bestiet út in kompleks fan trije tsjerken: de katedraal mei 1700 plakken en de kapellen fan Sint-Tiridates en Sint-Ashkhen (elts 150 plakken). Kening Tiridates IV en syn frou keninginne Ashkhen wiene mei Sint-Gregoarius de kaaifigueren foar it ynfieren fan it kristendom yn it lân. It gebou bestiet út moderne en tradisjonele elementen fan 'e Armeenske arsjitektuer en hat in grûnflak fan 3.822 m².
Tanahat

**Tanahat** (Armeensk: Թանահատ) of  **Tanahativank** (Թանահատի Վանք) is in midsiuwsk kleaster yn 'e Armeenske provinsje Vajots Dzor. Fan it kleaster bleaune njonken ruïnes de krúskoepeltsjerke *Soerb Stepanos* en de lytsere oanboude tsjerke *Soerb Nsjan* út de 13e iuw bewarre. Guon gelearden leauwe dat Tanahat it plak west hat, dêr't yn 1282 de ferneamde Universiteit fan Gladzor stifte waard, dêr't tal fan Armeenske gelearden en keunstners harren foarming krigen.

## Skiednis
De oarsprong fan Tanahat is net bekend, mar it kleaster soe neffens de 13e-iuwske Armeenske histoarikus Stephanos Orbeljan werom gean oant it jier 735. Yn 'e 13e iuw waard it kleaster hielendal op 'e nij boud.

Yn 1970 waarden by opgravings súd fan 'e noch oerbleaune bouwurken ferskate resten fan gebouwen ûntdutsen. De lokaasje waard yn 1980 restaurearre.   

Mooglik wie it kleaster de lokaasje fan 'e stifting fan 'e midsiuwske Universiteit fan Gladzor. Dy ynstelling ferdwûn tsjin it lêst fan 'e Mongoalske ynfallen, mar it 700-jierrich jubileum waard yn 1984 op it plak betocht. Sân kilometer fan Tanahat is in museum, dy't oan 'e universiteit wijd is. De krekte lokaasje fan 'e universiteit bliuwt lykwols in saak fan striideraasjes.

## Tsjerken
It kleaster bestiet foar it measte út de haadtsjerke Soerb Stephanos (Sint-Stefanustsjerke) en de kapel Soerb Nsjan (Tsjerke fan it Teken), beide boud fan basaltstien. De haadtsjerke waard yn 'e jierren 1273-1279 boud.

It ynterieur hat útsein de omlisting fan finsters en doarren net in soad dekoraasjes, mar de bûtenkant fan 'e tsjerke kent ryk byldhouwurk. Op 'e súdlike gevel binne gevelstiennen fan in hauk dy't in do grypt en in sinnewizer mei twa dowen dy't út in tsjelk drinke te sjen. Op 'e tamboer set in liuw syn tosken yn in okse en hâldt in earn in raam yn syn klauwen (wapens fan foaroansteande Armeenske famyljes). Under de dakrâne fan 'e spits binne mear foarstellings fan bisten, lykas fûgels en in oksekop.  

Noardlik fan 'e Soerb Stephanos stiet de 13e-iuwske ienskippige Soerb Nsjan. De westlike tagong is boppe mei in tige ekspressyf basreliëf fersierd.
Katedraal fan de Hillige Nikolaas (Jerevan)

De **Nikolaaskatedraal** (Russysk: Николаевский собор; Armeensk: Սուրբ Նիկոլայ Մայր եկեղեցի (Surb Nikolay Mayr yekeghets'i)) wie in Russysk-otterdokse katedraal yn Jerevan, Armeenje. De katedraal waard yn 1910 boud en al nei ienentwintich jier ferneatige. De katedraal stie op it plak fan wat hjoeddedei it Shahumyanplein (doedestiids it "Plein fan de Katedraal") is yn it Kentron-distrikt fan Jerevan.

De tsjerke waard yn opdracht fan de Sovjet-autoriteiten ferneatige. In monumint foar de bolsjewist Stepan Shaumian folle it lege plak op.

Yn 2001 besocht de otterdokse patriarch Aleksi II Armeenje. De patriarch kundige doe de bou fan in nije otterdokse tsjerke yn Jerevan oan. Foar dat doel soe it Armeenske regear lân beskikber stelle.. De nije tsjerke waard boud oan 'e Admiral Isakov Avenue yn it Malatia-Sebastiadistrikt en yn 2017 oan it Hillich Krús wijd.
Hillige Trije-ienheidstsjerke (Jerevan)

De **Hillige Trije-ienheidstsjerke** (Armeensk: Սուրբ Երրորդություն Եկեղեցի; *Soerb Jerrordûtjûn*) is in Armeensk-apostoalysk tsjerkegebou yn it Malatia-Sebastia-distrikt fan 'e Armeenske haadstêd Jerevan. Foar de yn 2003 boude tsjerke stie de 7e-iuwske Zvartnots-katedraal model.

De bou fan 'e tsjerke sette yn maart 2001 útein neffens in plan fan 'e arsjitekt Baghdasar Arzûmanjan en waard mooglik makke troch Louise Simone Manoogjan, in Amearikaanske fan Armeenske komôf. 

Op 9 novimber 2004 liede katolikos Karekin II de konsekraasjerite fan 'e krúsen fan 'e Trije-ienheidstsjerke. De wijing fûn troch Karakin II  plak op 20 novimber 2005.
Gruttegast

* Gruttegast (plak), in plak yn 'e Nederlânske provinsje Grinslân
* Gruttegast (gemeente), in eardere gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Grinslân
Sint-Annatsjerke (Jerevan)

De **Sint-Annatsjerke** (Armeensk: Սուրբ Աննա Եկեղեցի; *Surb Anna Yekeghets'i*) is in Armeensk-apostoalysk tsjerkegebou yn it distrikt Kentron fan 'e Armeenske haadstêd Jerevan. De yn 2015 iepene tsjerke stiet by de 13e iuwske Katoghike-tsjerke.

## Skiednis

Op 4 july 2009 waard ûnder lieding fan katolikos Karekin II de grûn wijd foar de bou fan 'e Sint-Annatsjerke en in oanbuorjend kompleks, dat tsjinje moat foar de residinsje fan 'e katolikos yn Jerevan. De plechtichheid waard bywenne troch presidint Serzj Sarkisjan en tal fan oare pommeranten. Oanwêzich wiene ek Hirair Hovnanian en syn frou Anna, Amearikanen fan Armeenske komôf dy't de bou fan 'e tsjerke mooglik makken.

De bou fan 'e tsjerke sette yn 2011 útein en waard foltôge yn 2014. Op 30 april 2015 waard de tsjerke konsekrearre troch katolikos Karekin II. 

It ûntwerp foar de tsjerke is fan 'e arsjitekt Vahagn Movsisjan. Westlik fan 'e tsjerke stiet de residinsje fan 'e katolikos.
Sint-Sarkiskatedraal (Jerevan)

De **Sint-Sarkiskatedraal** (Armeensk: Սուրբ Սարգիս Մայր Եկեղեցի; *Surp Sarkis Mayr Yekeghetsi*) is in katedraal yn 'e Armeenske haadstêd Jerevan. It is de haadsit fan it Patriarchale Bisdom fan Ararat fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke. De katedraal stiet oan 'e lofterkant fan 'e rivier Hrazdan yn it distrikt Kentron (sintrum).

## Skiednis
Foar it doarp Dzoragyugh en it âlde fort fan Jerevan oer stie sûnt it begjin fan it kerstenjen fan it lân op 'e lofter kant fan 'e Hrazdan in hearremitekleaster. It gyng om in grut kompleks, mei in hege fersterke muorre der om hinne dat û.o. bestie út de tsjerken fan Sint-Sarkis, Gevork en Hakob, gebouwen foar de patriarchale skoalle en tsjinsten, oare gebouwen en in hôf mei fruitbeammen. De Sint-Sarkistsjerke wie de katedraal fan 'e patriarch, wylst yn it kleaster de gasten fan 'e patriarch waarden ûnderbrocht. De tsjerke en it kleaster waarden by de grutte ierdskodding fan 1679 ferneatige en op itselde plak ûnder de katolikos Edesatsi Nahabet (1691–1705) wer opboud. 

It hjoeddeiske gebou giet werom op nijbou yn 'e jierren 1835-1842. De tsjerke waard ûnder katolikos Vasgen I yn 1972 neffens in ûntwerp fan 'e arsjitekt Rafael Israeljan renovearre en ferboud. De gevel waard beklaaid mei stiennen fan oranjekleurige Ani-dowestien en fan trijehoekige gevels foarsjoen. Nei de dea fan Israeljan op 8 septimber 1973 naam Ardzroun Galikian it wurk oer en ûnder syn lieding waard oant 1976 ek it ynterieur ferboud. Foar it tsjerkekoar waard yn it eastlike diel in galerij ynboud. De âlde koepel waard ferfongen troch in folle hegere toer mei in fâlddak. De tsjerke waard op 3 novimber 1976 op 'e nij plechtich ynwijd.

Yn 2000 waard in nije klokketoer tafoege.

De ferbouwing fan 'e katedraal wie mooglik troch in rynske donaasje fan 'e yn Londen wenjende Armeenjer Sarkis Kurkjian en syn soannen.
Noordwijk

* Noordwijk (Drinte), in buorskip yn Drinte
* Noordwijk (Grinslân), in doarp yn Grinslân
* Noordwijk (Súd-Hollân), in doarp en gemeente yn Súd-Hollân

* Noordwijk (Batavia), in stedsdiel fan Batavia (Nederlânsk-Ynje)
* Noordwijk (Brussel), in sakewyk fan Brussel

* Noordwijk (kastiel), in earder kastiel by Langbroek (Utert)
Hillich Krústsjerke (Arabkir)

De **Tsjerke fan it Hillich Krús** (Armeensk: Սուրբ Խաչ եկեղեցի) is in tsjerkegebou fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke yn it distrikt Arabkir yn 'e Armeenske haadstêd Jerevan. De tsjerke is de tredde tsjerke yn Armeenje, dy't mei help fan 'e filantroop Louise Manoogian Simone (* 19.03.1933 – † 18.02.2019) boud wurde koe.

It ûntwerp fan 'e tsjerke is ôfkomstich fan 'e arsjitekt Artak Ghuljan, dy't de ûntwerpen foar in soad nije tsjerken levere.
Roodehaan

* Roodehaan (Grins), in plak yn 'e Grinslânske gemeente Grins
* Roodehaan (It Hegelân), in plak yn 'e Grinslânske gemeente It Hegelân
Sint-Gregoarius de Ferljochtertsjerke (Jerevan)

De **Sint-Gregoarius de Ferljochtertsjerke** (Armeensk: Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, *Surb Grigor*) wie in tsjerkegebou yn it distrikt Kentron (sintrum) fan 'e Armeenske haadstêd Jerevan. De tsjerke waard om ûnbekende redenen mei tuskenskoften boud tusken 1869 en 1900 en yn opdracht fan  'e Sovjet-autoriteiten yn 1939 ôfbrutsen. It gebou wie wijd oan 'e stifter fan de Armeenske tsjerke, Gregoarius de Ferljochter.

Op it plak fan 'e tsjerke stiet hjoeddedei oan 'e Amiryan-strjitte de nei de yn 'e tiid fan 'e Grutte Suvering fermoarde Armeenske dichter Yeghishe Charents ferneamde skoalle.
Sint-Jakobstsjerke fan Kanakar

De **Sint-Jakobstsjerke fan Kanaker** of **Surb Hakob** (Armeensk: Սուրբ Հակոբ եկեղեցի) is in let 17e-iuwsk tsjerkegebou yn 'e Armeenske haadstêd Jerevan. De tsjerke falt ûnder it bisdom Ararat fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke en stiet yn it distrikt Kanaker-Seytun.

## Skiednis
Nei de ferneatiging fan 'e oarspronklike tsjerke troch de grutte ierdskodding fan 1679 fûn de werbou fan 'e Jakobstsjerke plak mei help fan Hakobjan, in rike ynwenner fan Tbilisi. 

Yn 'e Sovjet-tiid waard de tsjerke sletten foar de earetsinst en as pakhûs yn gebrûk nommen. Fanôf 1990 waard de tsjerke wer yn gebrûk nommen foar de earetsjinst.    

## Beskriuwing

De Sint-Jakobstsjerke is in trijeskippige basilyk sûnder sintrale koepel en mei in sealtek. It gebou hat yngongen oan 'e súdlike, westlike en noardlike kant. Yn 'e tsjerken binne fresko's te sjen fan hilligen. It haadalter stiet yn it eastlike diel, grinzgjend oan in sakristy. Súdwest fan 'e tsjerke stiet in dekorearre poarte út 1897.   

Noarwestlik fan 'e Sint-Jakobstsjerke stiet yn Kanakar de Hillige Mem Gods-tsjerke út 1695. De tsjerke fertoant wat de arsjitektuer oanbelanget grutte oerienkomsten mei de Sint-Jakobstsjerke.
Gint

* Gint (stêd), in stêd yn Flaanderen
* gint (fûgel) (*Morus bassanus*), in fûgelsoarte út 'e famylje fan 'e gintfûgels (*Sulidae*)
Kleaster Tegher

**Kleaster Tegher** (Armeensk: Տեղեր of Տեղերի Վանք; Tegheri Vank) is in ier 13e-iuwsk Armeensk kleaster op 'e súdeastlike hellings fan 'e 4.090 meter hege fulkaan Aragats by it doarp Tegher yn 'e Armeenske provinsje Aragatsotn. 

It op sa'n 1700 meter hichte lizzende kleaster bleau yn 'e tiid doe't it lân pleage waard troch ynfallen fan 'e Mongoalen sûnder skea. 

Tegher waard foar de frou fan prins Vatsje boud, dy't it distrikt Aragatsotn fan 'e bruorren Zakarjan oernaam. It kleaster waard neffens it ûntwerp fan Vardapet Aghbajrik boud, deselde arsjitekt fan 'e kleasters Saghmosavank en Hovhannavank. It kleaster bestiet út de tsjerke *Soerp Astvatsatsin* (1213; "Tsjerke fan 'e Hillige Mem Gods") en in oangrinzgjende *[[gavit]]* (de Armeenske narteks), dy't yn 1221 foltôge waard. 

Sûnt 1467 omklammet in, yn ús tiid foar in part bewarre, ferdigeningsmuorre mei rûne tuorren it kleastergebiet. 

Fan it 9e-iuwske doarp Tegher (Ald Tegher) lizze op kuierôfstân fan it kleaster de ruïnes. Fûneminten fan in soad gebouwen binne noch oanwêzich, wêrûnder de resten fan in 5e-iuwske kapel. Tichteby leit ek it midsiuwske tsjerkhôf, dat oant de 19e iuw brûkt waard, mei in tal mausolea en *[[chatsjkar]]'s* (krússtiennen).
Saghmosavank

**Saghmosavank** (Armeensk: Սաղմոսավանք, Kleaster fan 'e Psalmen) is in 13e-iuwsk kleaster by it doarp Saghmosavan yn 'e provinsje Aragatsotn, Armeenje. Lykas it kleaster Hovhannavank, dat fiif kilometer súdliker leit, stiet Saghmosavank boppe oan in steile kleau dy't troch de Kasagh-rivier útsnien waard. 

De twa kleasters oerhearskje it byld fan 'e beide doarpen en tekenje harren skerp ôf tsjin de achtergrûn fan it berchtme, dat bekroand wurdt troch de berch Aragats. 
  
## Skiednis
It kleaster waard tagelyk mei de kleasters Hovhannavank en Tegher stifte, nei't prins Vatsje it gebiet yn 1215 oerkocht fan 'e bruorren Zakarian. Hy joech opdracht om de Siontsjerke (1215) en de Karapettsjerke (1216-1221) te bouwen. Alle twa tsjerken binne boud as krúsfoarmige koepeltsjerken mei tafoegings fan twa ferdjippings yn alle hoeken fan it gebou. De foarst en syn frou waarden yn de *[[gavit]]* fan it tusken 1213 en 1232 boude kleaster Tegher byset. De yn it westen fan 'e tsjerke fan Saghmosavank oanboude gavit ûntstie koart nei 1215. Under de opvolger fan Vatsje waard yn 1255 útein set mei de bou fan in bibleteek.
  
Yn 'e 13e en 14e iuw hie it kleaster slim te lijen fan in rige fan ynfallen troch de Turksk-Mongoalske folken. Doe't tsjin it ein fan 'e 14e iuw it gebiet tafoel oan de islamityske oerweldiger Timoer Lenk rekke it kleaster ferlitten. Yn 'e folgjende iuwen soarge de striid tusken de Osmanen en de Safewiden foar grutte ferwoastgingen en hongersneed yn it hiele lân. Pas yn 'e 17e iuw stabiliseare de politike en ekonomyske sitewaasje fan Armeenje en kaam der romte om it kleaster te renovearjen.        

Ek de swiere ierdskoddings fan 1679 en 1827 brochten skea. Nei de skea fan 'e grutte ierdskodding fan 1988 waard it kleaster oant 2000 restaurearre.

## Galery

Saghmosavank, gavit.jpg
Saghmosavank 2015-4.jpg
Saghmosavank 2015-5.jpg
Saghmosavank, gavit cupola.jpg
Kampus

In **kampus** (meartal: kampussen; fan it Latynske *campus*, "fjild") is it terrein dêr't in universiteit of hegeskoalle fêstige is. In moderne kampus is in samling gebouwen dêr't de kolleezjesealen, bibleteken, kantoaren en laboratoaria fan sa'n ûnderwiisynstelling steane, mar ek wenten en oare foarsjennings foar sawol studinten as dosinten, faak mei noch in oansjenlik stik iepen grûn derby of dertuskenyn, dêr't yn in parkeftige setting rekreëarre wurde kin. 

It konsept fan 'e kampus, wêrby't alle gebouwen dy't ta in universiteit of hegeskoalle hearre, byinoar op ien, foar bûtensteanders net tagonklik terrein boud wurde, ûntstie yn 'e Feriene Steaten. Dêr waarden nije, partikuliere universiteiten almeast op in skonken stik grûn bûten de stêd boud. Yn Jeropa, dêr't universiteiten fan âlds midden yn 'e beboude kom fan in stêd stiene, wie soks net mooglik. De term 'kampus' waard foar it earst yn 'e 1770-er jierren brûkt yn ferbân mei it terrein fan 'e Universiteit fan Princeton, yn Nij-Jersey. Sûnt dy tiid hawwe alle Amerikaanske universiteiten in eigen kampus krigen, soms mear as ien. Guon fan sokke kampussen binne neitiid folslein omjûn rekke troch groeiende stêden, lykas it gefal is mei de Columbia Universiteit yn New York.

Yn Nederlân binne de measte âldere universiteiten noch altyd yn it sintrum fan in stêd fêstige, dêr't se faak fersnippere binne oer in oansjenlik tal fersprate gebouwen. Soms is der oan 'e râne fan 'e stêd in kampus boud foar in beskaat stúdzjerjochting. Sa hat de Ryksuniversiteit Grins oan 'e noardkant fan 'e stêd it Zernickekompleks bouwe litten, dêr't de eksakte stúdzjerjochtings fêstige binne. Stúdzjerjochtings as skiednis, ekonomy en de ferskate taalkundige rjochtings binne lykwols noch altyd yn in rige gebouwen fêstige dy't oer it hiele sintrum fan Grins ferspraat steane. De iennichste 'echte' kampusuniversiteiten fan Nederlân binne, net tafallich, ek de jongste universiteiten: de Technyske Universiteit Eindhoven, oprjochte yn 1956, en de Universiteit Twinte, oprjochte yn 1961.
Hovhannavank

**Hovhannavank** (Armeensk: Հովհաննավանք; "Jehanneskleaster") is in midsiuwsk kleaster op it doarpsgebiet fan Ohanavan yn 'e Armeenske provinsje Aragatsotn, likernôch 20 kilometer noadwest fan 'e haadstêd Jerevan. It kleaster stiet op 'e râne fan in djippe kleau, foarme troch de Kasagh-rivier. De measte gebouwen stamme út de 13e iuw, lykas ek de tusken 1216 en 1221 boude katedraal.

It kleaster leit likernôch fiif kilometer súd fan it troch deselde prins Vatsje I stifte kleaster Saghmosavank. 

## Skiednis
Fan 'e muorre dy't it kleaster ea omklamme bleaune allinne noch wat bouresten oer. Neffens de oerlevering waard it kleaster yn 'e 4e iuw troch Gregoarius de Ferljochter stifte. De *Soerp Karapet* (Jehannes de Dopertsjerke) is it âldste bouwurk fan it kompleks en grinzget oan 'e letter boude katedraal. It houten dak waard yn it jier 554 ferfongen troch in reiten tek. Tusken 1652 en 1734 ûndergyng de tsjerke in yngreven renovaasje.

Yn it sintrum fan it kleaster stiet de katedraal, dy't tusken 1216 en 1221 ûnder prins Vatsje I boud waard. De katedraal hat in krúsfoarmige plattegrûn en in toer mei in foar Armeenje unike paraplufoarmige koepel. It neamen wurdich is de yn stien úthoude foarstelling fan 'e Wize en Sleauwe Jongfammen (Mattéus 25:1-13) op it timpaan.      

De soan fan Vatsje I liet yn 1250 west fan 'e katedraal in narteks (*[[gavit]]*) oanbouwe. De narteks wurdt droegen troch fjouwer pylders en krige yn 1274 in sintrale koepel, dy't op tolve pylders rêst. 

Tusken de 12e en 17e iuw stie it kleaster bekend as in wichtich teologysk en edukatyf sintrum fan East-Armeenje. It hie in skriptoarium dêr't manuskripten skreaun en ylluminearre waarden en is ryk oan yn stien útbeitele ynskripsjes.  

Nettsjinsteande de grutte ierdskodding fan 1679 bleau it kleaster bewenne. In twadde ierdskodding yn 1918 soarge foar de ferneatiging fan 'e koepel en in oar diel fan 'e katedraal. De restauraasje fan it monumint folge sûnt 1982, mar it waard op 'e nij troffen by de ierdskodding fan 1988. Troch it ynsammeljen fan jild by de Armeenjers yn 'e diaspora wie it mooglik om it kompleks wer te restaurearjen en op te bouwen.    

## Ofbylden

Hovhannavank (complex) (29).jpg
Karapet detail.jpg|
Karapet portal.jpg|
Dome of Hovhannavank Monastery.jpg| 
Hovhannavank - katoghike.jpg|
Hovhannavank gavit.jpg
Woodhenge (Swol)

De **Woodhenge fan Swolle** yn de wyk Ittersumerbroek fan de Oeriselske haadstêd Swolle is in konstruksje fan twa peallesirkels, of peallekrânsen, út de brûnstiid. Neffens guonts is it in saneamde sinnekalinder.

Spoaren fan it bouwurk waarden yn 1993 troch archeologen fûn by de oanlis fan de wenwyk Ittersumerlanden yn Swolle-Súd. De twa sirkels hawwe in trochsneed fan sa'n 10 meter. Fia in oantal peallen fan de sirkel binne út de midden wei plakken te bepalen dêr't de sinne-opgongen barre by de wikselingen fan de fjouwer seizoenen. 

De Swolske pealsirkels wiene de earste dy't yn Nederlân fûn waarden. Yn 2005 binne yn Heiloo de oerbliuwsels fan in ferlykbere konstruksje opdold.

## Sjoch ek
* Woodhenge (Amesbury)
* Seahenge
* Stonehenge
* Sinnekear
Sarah Banks

**Sarah Banks**, echte namme ûnbekend (Calabasas (Kalifornje), 23 april 1997), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan etnysk Afro-Amerikaansk komôf. Hja sette yn 2016 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films. 

## Libben en karriêre
Banks waard yn 1997 berne yn Calabasas, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Yn 2016, doe't se njoggentjin jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se anno 2019 yn mear sechstich films spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Evil Angel, Digital Playground, Hustler Video, Devil's Film, Wicked Pictures en Jules Jordan Video. Fierders hat se ek wol wurke foar minder bekende studio's, lykas Girlfriends Films, Mile High Media en Third Degree Films. En teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America.

Under har karriêre hat Banks gearwurke mei kollega-aktrises as Anikka Albrite en Ana Foxxx, en mei manlike tsjinspilers as Mike Adriano, Mick Blue, James Deen, Manuel Ferrara, Tommy Gunn, Johnny Sins, Criss Strokes en Mark Wood. Njonken har aktearwurk is Banks ek aktyf as neakenmodel en hat se foar ferskate neakenblêden posearre.

## Lichemsskaaimerken
Sarah Banks is negroïde, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.52&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 45&nbsp;kg, en in cupmaat 32DD, dêr't se lykwols in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Behalven de wenstige gatsjes troch de earlellen hat Banks ek in nâlpiercing en piercings troch beide spiennen. Fierders hat se ferskate tatoeaazjes, wêrûnder ûnbeskate ûntwerpen op har rjochterside, rjochterheup en rjochterûnderearm, in fear ûnder har rjochterboarst en de teksten "*Beautiful*" op har rjochterstút en "*Blessed*" op har lofterstút. 

## Keppelings om utens
* Sarah Banks op Twitter
* Biografy en filmografy fan Sarah Banks yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Sarah Banks yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Sarah Banks op ''FreeOnes''
Makenjats Vank

**Makenjats Vank** (Armeensk: Մաքենյաց վանք) is in 9e- oant 13e-iuwsk kleaster op sa'n 5 kilometer súdlik fan 'e Mar fan Sevan yn Makenis yn 'e Armeenske provinsje Gegharkûnik. 

## Skiednis
It kleaster waard mei de bou fan 'e *Soerp Astvatsatsin* (Tsjerke fan 'e Mem Gods) yn 851 stifte troch prins Grigor Supan II, de soan fan prinses Mariam, dy't ek stifter wie fan Kotavank yn Nerkin Getasjen, Armeenje.

It kleaster wie foar de midsiuwske provinsje Gegharkûnik as in wichtich kultureel en kennissintrum. Hjoed-de-dei wurdt it kleaster net mear bewenne.

## Beskriuwing

De krúsfoarmige haadtsjerke is oan 'e Mem fan God wijd en hat in koanyske koepel op in rûne tamboer. Fjouwer ramen yn 'e tamboer ferljochtsje it ynterieur fan 'e tsjerke. Boppe it haadportaal is oan 'e binnenkant in reliëf te sjen fan in grut hynder. Noch in reliëf fan in hynder is te sjen oan 'e basis fan de súdwestlike pylder. 

Boppe de súdwestlike earm fan 'e krúskoepeltsjerke stiet in lyts klokketuorke. Under it dak fan dy earm stiet ek it doopfont. De *[[gavit]]* fan 'e tsjerke is foar it measte net mear oanwêzich. Fan it kompleks bleau fierder allinne in kapel yn it súdwestlike diel bewarre.

Tsjin de muorren fan 'e tsjerke en de muorren om it kleaster hinne steane noch in mannichte krússtiennen. Om 'e tsjerke hinne leit in tsjerkhôf mei benammen oan 'e westlike kant grêven, dy't sawol út de midsiuwen as resintere tiden stamme. Yn 'e súdwestlike hoeke fan it kompleks bleau in midsiuwske latrine bewarre.
Hnevank

**Hnevank** (Armeensk: Հնեվանք Hnevank, "Ald Kleaster"") is oarspronklik in kleaster fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke yn 'e noardlike Armeenske provinsje Lori. De skiednis fan it kleaster giet werom op 'e 7e iuw, mar it is tsjintwurdich foar in grut diel in ruïne. 

## Skiednis
Yn 1244 liet prins Smbat út it skaai fan 'e Orbeljans it kleaster op grutte skaal ferbouwe. In Georgysk ynskrift yn 'e tamboer fan 'e haadtsjerke betinkt dat feit. Tusken 1186 en 1208 fûn de bou fan in *[[gavit]]* plak.

De Orbeljans wiene besibbe oan 'e Liparitiden. Hja hearden ta de meast ynfloedrike feodale hearskers fan Georgje, oant se yn 'e 12e iuw ferballe waarden en harren yn Armeenje nei wenjen setten. Smbat sels wie de foarfaar fan 'e Armeenske foarsten fan 'e dynastsy fan Sjûnik. 

It Armeenske regear liet it kleaster in jiermannich lyn wer opknappe en by dy restauraasje waard ek de slim skeinde tsjerke wer rekonstruearre.

## Lokaasje

It kleaster leit op in heuvel yn 'e omkriten fan it doarp Koertan yn in kleau fan 'e rivier Gargar, dy't in eintsje fierderop yn 'e Dzoraget útmûnet. De haadstêd Jerevan leit 164 kilometer fierder. 

Njonken de haadtsjerke bestiet it kompleks ferspraat oer it kleasterhiem noch út twa oare tsjerken, in gavit en ferskillende wen- en bedriuwsferbliuwen. De gebouwen binne ryklik fersierd mei reliëfs. Súdwestlik fan 'e tsjerke stiet in frijsteande klokketoer. De haadtsjerke waard oarspronklik yn 'e 7e iuw as krúskoepeltsjerke boud. Fan bûten is de tsjerke rjochthoekich, wylst it oerflak binnen krúsfoarmich is.
Lmbatavank

**Lmbatavank** (Armeensk: Լմբատավանք), offisjeel de **Stefanustsjerke fan it kleaster Lmbat** (Armeensk: Լմպատի վանքի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի), is in tsjerkegebou op in heuvel súdwest fan 'e stêd Artik yn 'e Armeenske provinsje Sjirak. 

## Skiednis
De oan 'e martler Stefanus wijde tsjerke datearret út de 7e iuw. 

Yn 'e jierren 1955-1956 waard de tsjerke foar in part rekonstruearre.

By opgravings yn 1960 om de tsjerke hinne waard ûtdutsen dat it gebiet yn 'e brûnstiid in deadeikker wie. Ek kamen by de opgravings tal fan krússtiennen oan it ljocht, dêr't guon fan opsteld binne tsjin de muorreresten njonken de tsjerke.

## Beskriuwing
De krúsfoarmige tsjerke wurdt bekroand mei in koepel op in achthoekige tamboer. De fjouwer earmen fan 'e tsjerke hawwe allegear in sealtek. De tsjerke hat ien portaal dat nei it ynterieur liedt en grinzgjend oan 'e haadyngong is noch in portaal sûnder doar, dat nei in sydkapel liedt. Oan 'e oare kant fan 'e tsjerke binne ynskripsjes en in *[[croix pattée]]* yn it midden fan in sirkel lofts fan it legere finster. Itselde type krús is ek op oare tsjerken yn 'e omkriten fan Artik te sjen.

Yn 'e apsis binne belangrike fresko's út de 7e iuw bewarre bleaun mei resten fan in foarstelling fan Jezus mei om him hinne himelske machten. Ek is der in fresko fan Sint-Joaris op it hynder mei yn 'e hân in stêf dat mei in krús bekroand is.
Hajravank

**Hajravank**' (Armeensk: Հայրավանք) is in kleaster út de 9e oant 12e iuw noardeastlik fan it doarp Hajravank oan 'e súdwestlike kust fan 'e Mar fan Sevan yn 'e Armeenske provinsje Gecharkûnik. It kompleks bestiet út in tsjerke, in kapel en in *[[gavit]]*.

Om it kompleks leit in lyts tsjerkhôf mei tal fan chatsjkar's en grêven. Noardwest fan it kleaster binne de resten fan fortifikaasjes en de fûneminten fan in delsetting, dy't fan 'e brûnstiid oant de midsiuwen datearje. Archeologysk ûndersyk brochten tal fan saken oan it ljocht út sawol de brûnstiid as de izertiid. De gebouwen binne oerdutsen mei koarstmoas, dat it kompleks in read-oranje kleur jout.

## Beskriuwing

De 9e-iuwske tsjerke hat in plattegrûn fan in fjouwerpas mei fjouwer healrûne apsissen dy't inoar kruse om sa trompen te realisearjen foar de achthoekige tamboer en de koanyske koepel. Yn 'e 10e iuw waard in lytse kapel tafoege, dy't fanút de súdeastlike hoeke fan 'e tsjerke tagonklik is. De bou fan 'e gavit fûn plak yn 'e 12 iuw en dêrmei waard it kleaster foltôge. Ut de *[[gavit]]* wei liedt in portaal nei de tsjerke; der wurdt oannommen dat dat portaal earne yn 'e 12e-13e iuw tafoege is. Oan 'e súdlike kant fan 'e tsjerke is noch in twadde yngong. 

De struktuer fan 'e bûtenmuorren fan 'e tsjerke ferskilt fan 'e rest fan it kompleks om't dêr ûnregelmjittige brokken stien yn 'e gevels ferwurke binne.

De tamboer en koepel binne by in restauraasje fan 1977 oant 1989, nei't de oarspronklike koepel earder ynstoart wie, wer opboud.

Om de tsjerke hinne steane in tal chatsjkar's, keunstsinnich bewurke grêf- en betinkingsstiennen. Fan 'e oare gebouwen, lykas de wenferbliuwen, de bibleteek, de skoalle ensafuorthinne, bleau neat bewarre.
Gavit

In **gavit** (Armeensk: գավիթ) of **zjamatûn**  (Armeensk: ժամատուն) is in soarte fan narteks, dy't allinne yn de Armeenske arsjitektuer foarkomt. Fakentiden is in narteks westlik oanboud oan de tsjerke fan in kleaster. De gavit tsjinne net allinne as foarhal nei de tsjerke, mar waard eartiids ek brûkt as mausoleum en as seal om gear te kommen.

Foar it earst ûnstiene de gavit's as in typyske Armeenske narteks yn de 11e en 12 iuw. De gavit yn de earste styl waard boud yn it suden fan Armeenje yn de regio Sjûnik. Dêrnei ûnstie der in mear kompleksere gavit fan de twadde styl, yn kleasters lykas Saghmosavank, Haritsjavank of Hovhannavank. Tsjin it ein fan de 13e iuw ûntstie in tredde styl, sa't dy foarkomt by de kleasters Haghpat en Gandzasar. 

Oan it ein fan de midsiuwen kaam der stadichoan in ein oan de bou fan gavit's.
Gandzasar

**Gandzasar** (Armeensk: Գանձասար, Azerbeidzjaansk: Gəncəsər) is in kleaster fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke yn 'e eardere Republyk Artsach (ek: Republyk Nagorno-Karabach), Azerbeidzjan. It stiet op in hichte súdwest fan it plak Vank, himelsbreed likernôch 30 kilometer noarwestlik fan 'e haadstêd Stepanakert. 

Yn it kleaster wurde reliken bewarre, dy't taskreaun wurde oan Jehannes de Doper en syn heit Sacharías. It kleaster wie oant de Azerbeidzjaanske ynfaazje fan 2023 de sit fan 'e troch Edzjmiatsin beneamde aartsbiskop fan Artsach fan 'e Armeensk-Apostoalyske Tsjerke.

## Skiednis

It kleaster waard yn 1216 stifte en betsjut yn it Armeensk de berch fan skatten. Foar de ferdigening fan it kleaster waard in hege muorre om it kompleks oanlein. Binnen de muorren fan it kleaster stiet de oan Jehannes de Doper wijde en tusken 1216 en 1238 boude tsjerke. De tsjerke waard fan reade dowestien boud, dy't yn 'e rin fan 'e tiid readbrún ferkleure.
 
De tamboer fan 'e koepel is dekorearre mei basreliëfs fan 'e krusiging fan Jezus, Adam en Eva en twa geastliken, dy't boppe harren holle in model fan 'e tsjerke festhâlde. De reliëfs wurde ferlikene mei dy fan 'e tsjerke fan Akdamar yn it hjoeddeiske Turkije. It kleaster wurdt ta de moaiste foarbylden fan Armeenske arsjitektuer rekkene.

De fal fan 'e Sovjet-Uny joech de gelegenheid oan it yn mearderheid troch Armeenjers bewenne Nagorno-Karabach om harren ôf te skieden fan it foar it meastepart islamityske Azerbeidzjan. By it konflikt, dat doe yn 1991 ûnstie, hie ek it kleaster slim te lijen en ien fan 'e gebouwen waard sels folslein ferneatige.

## Azerbeidzjaanske offinsyf fan 2023

Nei de Azerbeidzjaanske oanfal fan 19-20 septimber 2023 en de flecht fan 'e hiele Armeenske befolking yn it gebiet kaam it kleaster leech te stean. Yn oktober 2023 waard online in filmke publisearre dy't Azerbeidzjaanske plysje yn it kleaster sjen liet. Tagelyk ferklearre de Azerbeidzjaanske Nasjonale tsjinst foar Kultureel Erfgoed dat it kleaster ien fan 'e meast promininte monuminten fan 'e kristlike arsjitektuer fan Kaukasysk Albaanje is. Dêrby waarden de Armeenjers der fan beskuldige dat se it kleaster fernielden en yllegale restauraasje útfierd hiene. De Azerbeidzjaanske histoarikus Rizvan Hüseynov sei dat der ynskripsjes wiene ferfalske. De Armeenske archeolooch en histoarikus Hamlet Petrosjan en de organisaasje Monument Watch wjerleine dat. De Armeenske fertsjintwurdiger by UNESCO, Christian Ter-Stepanjan, beskuldige Azerbeidzjan derfan dat it de identiteit fan it kleaster, ien fan 'e meast ferneamde Armeenske kleasters, taëigent en ferdraait. Yn in artikel yn Time warskôge histoarikus Christina Maranci dat de Armeenske ynskripsjes, de krússtiennen en tombes ûnder Azerbeidzjaansk bestjoer bedrige wurde.
Burlesque

In ***burlesque*** is in literêr, teätraal of muzikaal wurk dat bedoeld is om it publyk oan it laitsjen te bringen troch it karikaturisearjen fan serieuze wurken. It wurd komt fan it Italjaanske *burlesco*, dat weromgiet op *burla*, dat "grap" of "spot" betsjut. De *burlesque* oerlapet yn betsjutting mei de parody en de satire en ek mei it ekstravaganza fan it Fiktoriaanske Tiidrek.

Histoarysk binne der *burlesques* makke fan wurken fan Chaucer en Shakespeare en fan Aldgrykske en Romeinske trageedzjes. Foarbylden fan literêre *burlesques* binne *The Rape of the Lock*, fan Alexander Pope, en *Hudibras*, fan Samuel Butler. In foarbyld fan in muzikale *burlesque* is *Burleske*, fan Richard Strauss. Foarbylden fan teätrale *burlesques* binne *Robert the Devil*, fan W.S. Gilbert, en *Ruy Blas and the Blasé Roué*, fan A.C. Torr en Meyer Lutz.

In fêst ûnderdiel fan 'e Fiktoriaanske ''burlesque'' wie it fertoan fan kreaze froulju yn travestyrollen (dus ferklaaid as manlju). Dêrby droegen se dan hûdkleurige majo's om harren skonken sjen te litten, wat yn in tiid dat manlju al opwûn rekken fan in bleat ankel der mar kwealk mei troch koe. It waard troch in protte minsken dan ek as ûnfatsoenlik beskôge. De toanielstikken sels wiene lykwols frij nuet en der mar amper op ôf. 

In letter gebrûk fan 'e term *burlesque*, benammen yn 'e Feriene Steaten, ferwiist nei in soarte fan fariëtee dat opfierd waard yn teäters en skouboargen. Dy Amerikaanske ''burlesque'' ûntstie út 'e Fiktoriaanske *burlesque* dy't koart nei 1840 foar it earst yn New York op 'e planken brocht waard. It waard fan 1868 ôf yn 'e Feriene Steaten popularisearre troch de British Blondes, in besykjend Britsk toanielselskip ûnder lieding fan Lydia Thompson. Neitiid begûnen New&nbsp;Yorkske *burlesque*-shows al rillegau eleminten oer te nimmen fan 'e yn dy tiid populêre minstreelshows.

De Amerikaanske *burlesque* bestie út fjouwer ûnderdielen: earst lieten en skeane komyske sketchen; folge troch muzikale nûmers en optredens fan manlike artysten lykas akrobaten, gûchelders en sjongers; dan koarsang en soms in *burlesque* yn 'e Ingelske styl mei as ûnderwerp fan bespotting de polityk of in toanielstik dat op dat stuit populêr wie; en as ôfsluting in optreden fan in froulike dûnseresse dy't in striptease opfierde of oars in wraksel- of bokswedstryd. De Amerikaanske foarm fan *burlesque* wie tige populêr fan likernôch 1875 oant 1920. De ynfiering fan 'e Drûchlizzing, yn 1919, wat betsjutte dat der gjin alkohol mear skonken wurde mocht, wie in slimme klap foar dizze foarm fan teäter. Letter lei yn New York boargemaster Fiorello H. La Guardia it near op 'e *burlesque*, sadat it dêr begjin 1940-er jierren effektyf ophold te bestean. Yn oare dielen fan 'e Feriene Steaten libbe it yn almar fierdere delgong fuort oant de iere 1970-er jierren. Sûnt de 1990-er jierren bestiet der nije belangstelling foar de Amerikaanske *burlesque* en is der wer in lytse oplibbing kommen.
Vaudeville

***Vaudeville*** (Ingelske útspr.: ['vɔ:d(ə)vɪl], likernôch: "vâd-vil" of "vâ-duh-vil") is in teätersjenre besteande út fariëtee, muzyk en komeedzje, dat oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw yn 'e Feriene Steaten ûntstie. It ûntliende syn namme oan in Frânsk toanielsjenre dat oan 'e ein fan 'e achttjinde iuw fuortkaam út it ymprovisaasjetoaniel. Dat wie in komeedzje sûnder psychologyske of morele bedoelings, dus wat tsjintwurdich in klucht neamd wurde soe. By de *vaudeville* wiene de teksten fan 'e akteurs lykwols op rym set en waard it toaniel ôfwiksele troch muzyk en dûns.

Wêr't de (fan oarsprong Frânsktalige) oantsjutting *vaudeville* weikomt, is ûnbekend. Der wurdt wol sein dat it in ferbastering is fan *voix de ville*, wat "stim fan 'e stêd" betsjut. In oare mooglikheid is dat it in ferbastering is fan *vaudevire*. Yn 'e fyftjinde iuw ûntstie yn 'e Normandyske stêd Vire in tradysje fan satiryske drinklieten dy't yn hiel Frankryk populêr waarden. Se stiene bekend as de *chansons de Vau de Vire* ("lieten út 'e Vire-delling"). Dêrútwei groeide *vaudevire* út ta in algemiene oantsjutting foar satiryske lieten.

Yn 'e Feriene Steaten en ek Kanada waard *vaudeville* koart nei 1880 populêr, mar yn in foarm dy't radikaal ferskilde fan it Frânske orizjineel. Feitliks hie it mear wei fan 'e foarstellings dy't opfierd waarden yn 'e muzykhallen fan it Fiktoriaanske Ingelân. It wie in fariëtee dat opboud wie út in rige folslein op harsels steande optredens dy't mei-inoar in jûnfoljend programma foarmen. De optredens waarden fersoarge troch folkssjongers en operasjongers, klassike musisy en folksmuzikanten, komiken, dompteurs mei trainde bisten, gûchelders, búksprekkers, krêftsporters, manlike en froulike imitators, akrobaten, jongleurs, minstreels, akteurs dy't ienakters of sênes út langere toanielstikken opfierden, foardrachtskeunstners en bekende persoanen dy't serieuze lêzings joegen. Ek waarden der wol koarte films fertoand. *Vaudeville* bea dus in miks fan 'plat' folksfermaak en 'heechsteande' optredens. 

De Amerikaanske foarm fan *vaudeville* ûntjoech him út in grut tal ynfloeden, wêrûnder saloonkonserten, minstreelshows, rariteitekabinetten, goedkeape folksmuseä en de Amerikaanske foarm fan *[[burlesque]]*. It publyk bestie foar it meastepart út sljochtwei folk, lykas arbeiders. Hoewol't it wol 'it hert fan 'e Amerikaanske showbusiness' neamd waard, hie *vaudeville* fanwegen it folk dat derop ôf kaam dochs wat in ordinêr karakter. Nettsjinsteande dat wie it fan 'e 1880-er oant 1930-er jierren de populêrste teäterfoarm yn Noard-Amearika. Neitiid rekke it yn it neigean en tsjintwurdich komt er eins net mear foar. *Vaudeville* fungearre as kweekfiver foar talint, en in grut tal ferneamde komiken, lykas Charlie Chaplin, Buster Keaton, Mae West, de Marx Brothers, The Three Stooges, W.C. Fields en George Burns, kamen derút fuort. It kin beskôge wurde as in foarrinner fan it hjoeddeiske kabaret en de tsjintwurdige stand-upcomedy.
Stör

De **Stör** is in rjochter sydrivier fan de Elbe yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. Yn de ûnderrin is it ferrin fan it tij noch te fernimmen.

## Rin
De Stör ûntspringt 15&nbsp;km súdeastlik fan Neumünster ûnder Willingrade yn de Kreis Segeberg. Koart nei de boarne is de rivier damme foar de (klassearre) papiermûne fan Groß Kummerfeld. 
Dêrnei rint er troch de bûtenwiken fan Neumünster, it suden fan de Kreis Rendsburg-Eckernförde en troch de Kreis Steinburg en mûnet op de grins tusken Wewelsfleth en Glückstadt yn de Elbe út. By Heiligenstedten berikt er de polderflakte en begjint er bot te meänderjen.

De Stör is befarber fan Itzehoe ôf (kilometer 53), mar it belang dêrfan wurdt minder.

De wetterstân fan de Stör wurdt oer goed de helte fan de lingte, oant foarby Kellinghusen beynfloede troch it tij. It Störsperrwerk is in stoarmfloedkearing dy't de rivier ôfslút by abnormaal hege wetterstannen.
Ketsjaris Vank

**Ketsjaris Vank** (Armeensk: Կեչառիս Վանք) is in oan it begjin fan 'e 11e iuw troch Grigor Magistros stifte midsiuwsk kleaster yn Armeenje. It stiet op 60 kilometer fan Jerevan yn 'e wintersportstêd Tsaghkadzor. It folslein restaurearre kleaster is fanôf de skypystes goed te sjen.

De gebouwen datearje út de 11e oant de 13e iuw. De koepels fan 'e twa grutte tsjerken rekken slim skeind by de ierdskodding fan 1927. Yn 'e Sovjet-tiid waard fierder ferfal tefoarren kommen, mar de werbou sette útein yn 'e jierren 1980. Lannelike swierrichheden makken lykwols ynearsten wer in ein oan it herstel. Yn 1988 waard it lân slim troffen troch in nije ierdskodding, yn 1991 foel de Sovjet-Uny út inoar en briek de kriich yn Nagorno-Karabach út en dêrnjonken waard Armeenje hurd troffen troch de blokkade fan Turkije en Azerbeidzjan.

Yn 1998 makke in donaasje fan Vladimir Harûtjûnjan, in Armeenjer út Wenen, it mooglik dat de restauraasje wer oppakt wurde koe, dy't mei de jefte syn âlden betinke woe.

## Kompleks

It kompleks bestiet út trije tsjerken, twa kapellen en in *[[gavit]]* en west dêrvan, in hûndert meter fierder oan 'e wei nei it bosk, in oare tsjerke, de *Soerp Harûtsjûn* (Tsjerke fan it Teken, 1220). Om de monuminten hinne steane noch in soad grêfmonuminten. De âldste tsjerke is de *Soerp Grigor* út 1033.

* 1: Tsjerke fan Gregoarius de Ferljochter (*Soerp Grigor*,1033).
* 2: Tsjerke fan it Teken (*Soerp Nsjan*; op basis fan details datearre yn 'e 11e iuw, mooglik fuort nei de bou fan de Gregoariustsjerke).
* 3: Katedraal (foltôge yn 1214).
* 4: Gavit.
(*Net op de kaart stiet de Tsjerke fan de Hillige Opstanning (Soerp Harûtsjûn; 1220), in grêfkapel dy't west fan it kleasterkompleks stiet*)

## Keppeling om utens
* Side bisdom Kotajk
Artik

**Artik** (Armeensk: Արթիկ) is in stêd yn de Armeenske provinsje Sjirak. Artik leit 105 km. noardwestlik fan de haadstêd Jerevan op de noardwestlike helling fan de Aragats. 

De stêd is ferneamd om de roze dowestien. It is in wichtich sintrum fan de produksje fan dowestien en travertyn yn Armeenje.

Yn 'e stêd steane in pear tige âlde tsjerken. Om de stêd hinne lizze in tal belangrike Armeenske monuminten lykas de 7e iuwske Stefanustsjerke.
## Demografy

In soad ynwenners fan Artik stamme oarspronklik út West-Armeenje fan famyljes, dy't yn de jierren 1829–1830 de stêden Kars en Karin  ferlieten om harren yn Artik nei wenjen te setten. It ynwennertal naam foars ta yn de jierren 1960 doe't it in yndustrieel sintrum fan Sovjet-Armeenje waard. Sûnt de ûnôfhinklikens fan Armeenje nimt it tal ynwenners wer stadichoan ôf. 

## Sjoch ek
* Lmbatavank
## Keppeling om utens
Tsjerke fan Sint-Gajane

|
|-
|
|
|}
De **Sint-Gajanetsjerke** (Armeensk: Սուրբ Գայանե եկեղեցի; *Sûrb Gajane*) is in 7e-iuwsk tsjerkegebou yn 'e stêd Edzjmiatsin, it religieuze sintrum fan Armeenje. De tsjerke stiet tichteby de katedraal út it jier 301.

De Sint-Gajanetsjerke waard yn opdracht fan katolikos Ezra I yn it jier 630 boud. Nettsjinsteande renovaasjes fan 'e koepel en it ferwulft yn 1652 bleau it ûntwerp fan 'e tsjerke yn 'e rin fan 'e tiid itselde.

Gajane wie in troch de Armeensk-Apostoalyske Tsjerke hillich ferklearre abdis, dy't tegearre mei oare nonnnen yn it jier 301 troch kening Tiridates III fanwegen har kristlike leauwe fermoarde waard.

Sûnt 2000 foarmet de Gajanetsjerke tegearre mei oare tsjerken fan 'e stêd ûnderdiel fan it UNESCO-wrâlderfgoed 'Katedraal en tsjerken fan Edzjmiatsin en archeologysk Zvarnots'.
Vagharsjapat

**Vagharsjapat** (Armeensk: Վաղարշապատ), bekender ûnder de namme Edzjmiatsin, is ien fan 'e grutste stêden fan Armeenje en neffens ynwennertal de grutste gemeente fan 'e provinsje Armavir. De stêd leit likernôch 18 kilometer westlik fan 'e haadstêd Jerevan en 10 kilometer noardlik fan 'e troch it regear yn Ankara sletten Turkske grins. 

De stêd stiet foaral bekend ûnder de namme Edzjmiatsin (Էջմիածին), fan 1945 oant 1995 de offisjele namme fan de stêd. Dy âlde namme wurdt noch jimmeroan brûkt yn it offisjele ferkear.

De stêd is it religieuze sintrum fan it lân en benammen bekend fanwegen de katedraal fan Edzjmiatsin, de âldste tsjerke fan 'e wrâld. It wie ien fan de belangrike stêden fan it eartiidske Grut-Armeenje. Oan it begjin fan 'e 20e iuw stelde de stêd net in soad mear foar, mar yn de Sovjet-tiid naam it ynwennertal fan Edzjmiatsin as foarstêd fan Jerevan bot ta.

## Wrâlderfgoed
Under de namme Katedraal en tsjerken fan Edzjmiatsin en archeologysk Zvarnots steane in oantal monuminten ferspraat oer trije lokaasje yn en by de stêd ynskreaun as UNESCO-wrâlderfgoed.  

*Katedraal fan Edzjmiatsin
*Tsjerke fan Sint-Gajane
*Tsjerke fan Sint-Hripsime
*Sjoghakat-tsjerke 
*Archeologysk Zvartnots
Ofseage jachtgewear

In **ôfseage jachtgewear** (Ingelsk: *sawn-off shotgun*; Amerikaansk-Ingelsk: *sawed-off shotgun*) is in jachtgewear mei in koartere as gebrûklike loop, yn 'e regel koarter as 18&nbsp;inch (45,72&nbsp;sm). Dêrby kin it gean om in dûbelloops baskulearjend jachtgewear of, faker, om in inkelloops pompjachtgewear. Yn elts gefal is it fjoerwapen fan in swier kaliber, lykas 10 of 12, wêrfoar't as munysje ornaris hagel brûkt wurdt. Nettsjinsteande de oantsjutting 'ôfseage jachtgewear' hoecht de loop net beslist ôfseage te wêzen (hoewol't dat wol in soad foarkomt). De beneaming is nammentlik ek fan tapassing op wapens dy't al mei in ferkoarte loop fabrisearre wurde. It komt foar dat ek de kolf ferkoarte of ôfseage is, ot dat de hiele kolf mist.

De reden foar de populariteit fan ôfseage jachtgewearen is dat sa'n wapen in stik lichter is en boppedat makliker te ferbergjen, bgl. ûnder in lange jas. Dêrby komt dat yn 'e measte lannen jachtgewearen fan alle soarten fjoerwapens fierwei it maklikst te bemachtigjen binne. Fierders is it sa dat in ôfseage jachtgewear troch syn beheinde omfang in hânsum wapen is om te brûken by sjitpartijen yn relatyf lytse romten, lykas de keamers fan in hûs. In grut neidiel fan in ôfseage jachtgewear is wol dat it effektive berik fan 'e munysje dy't mei sa'n wapen ôfsketten wurdt, sterk beheind is yn ferhâlding ta in normaal jachtgewear. Trochdat de loop folle koarter is, ferspriedt de hagel him nammentlik folle flugger, mei as gefolch in folle lytsere draachwiidte fan maksimaal 10 oant 15&nbsp;m, wylst hagel ôfsketten út in normaal jachtgewear wol oant 35&nbsp;m effektyf (d.w.s. deadlik) wêze kin. As der fochten wurde moat yn sitewaasjes (bgl. yn gebouwen) wêrby't de striders mar in pear meter faninoar ôf steane, makket dy beheining fan it effektive berik lykwols neat út.

Ofseage jachtgewearen wurde wrâldwiid brûkt troch kriminelen, guerriljastriders, spesjale arrestaasjeteams fan 'e plysje en leden fan kriichsmachten. It wapen hat in wiere kultstatus, benammen fanwegen it driigjende karakter dat derfan útgiet. Dat is fral sa mei ôfseage pompjachtgewearen, dy't trochladen wurde moatte troch in pompende beweging te meitsjen mei it saneamde foarhout, dat ûnder de loop sit en by it sjitten fêstholden wurdt mei de hân dy't net brûkt wurdt om 'e trekker oer te heljen. By dat pompmjittich trochladen makket it gewear in karakteristiek *klik-klak*-lûd. Om dy reden wurdt it ek faak opfierd yn aksjefilms. Sa is it bekend út ûnder mear *[[Mad Max (film)|Mad Max]]* en *[[Terminator&nbsp;2: Judgment Day]]*.

It is lykwols sa dat ôfseage jachtgewearen yn 'e measte lannen by wet ferbean binne, of alteast dat der in minimumlingte fêststeld is foar de loop. Yn Nederlân moat de loop fan in jachtgewear bgl. teminsten 30&nbsp;sm lang wêze en mei it gewear as gehiel (kolf ynbegrepen) net koarter wêze as 60&nbsp;sm. Yn 'e Feriene Steaten jilde der wetlike beheinings foar it besitten fan in jachtgewear mei in loop dy't koarter is as 18&nbsp;inch (45,72&nbsp;sm). It eigenhandich ôfseagjen fan 'e loop fan in jachtgewear, sûnder dêrfoar yn 't foar goedkarring fan 'e oerheid te krijen, wurdt oeral as in misdriuw beskôge.