open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lowbudgetfilm

In **lowbudgetfilm**, ek stavere as **low-budget film** (Ingelsk foar "leechbudgetfilm"), is in film dy't makke wurdt mei in lyts budget en sûnder finansiering of oare stipe fan in grutte filmstudio. In protte ûnôfhinklike films binne feitliks lowbudgetfilms. Dit type film wurdt faak makke troch jonge, debutearjende filmmakkers, dy't noch net de reputaasje opboud hawwe om it mooglik te meitsjen stipe fan in filmstudio te besetten. Almeast krije se, nei't se har talinten mei ien of mear lowbudgetfilms bewiisd hawwe, de lieding oer gruttere filmprojekten taskood. Der binne lykwols ek regisseurs dy't harren hiele wurkpaad troch lowbudgetfilms meitsje, om't se de foarkar jouwe oan eigen sizzenskip dy't troch finansiering fan bûtenôf beheind wurde soe. Yn Nederlân is bygelyks Pim de la Parra sa'n filmmakker.

In lowbudgetfilm is net itselde as in B-film; dat is in filmproduksje fan in grutte studio dy't mei opsetsin goedkeap makke is hoewol't der ek mear jild yn pompt wurde kinnen hie, wylst in lowbudgetfilm goedkeap makke wurdt omreden fan gebrek oan middels. In protte lowbudgetfilms binne horrorfilms, mei't dy maklik te meitsjen wêze kinne, en fans fan it sjenre oer it algemien net male om in goedkeap makke film as se mar goed bangmakke wurde. Ek skrillerfilms binne wol lowbudgetfilms, om't dat sjenre him taleit op 'e plot, en de filmmakker sels bepale kin wat dy plot is, sadat er roeie kin mei de rimen dy't er hat. Science fiction-films, in sjenre dêr't yn 'e 1950-er jierren in protte B-films fan makke waarden, binne minder gaadlik foar moderne lowbudgetfilms, mar as it senario him taleit op ferhaal- en karakterûntwikkeling ynstee fan futuristyske technyk kinne ek dat soarte films lowbudgetfilms wêze. Boppedat komme der hieltyd mear goedkeape doch-it-sels-special effects beskikber foar wa't goed mei de kompjûter oer de wei kin. 

In foarbyld fan in bekende lowbudgetfilm is de aksjefilm *[[El Mariachi]]* fan Robert Rodriguez, dy't yn 1992 foar $7.225 produsearre waard (hoewol't de postproduksje mear koste). Ek de horrorfilm *[[The Blair Witch Project]]*, út 1999 hie in tige lyts budget fan mar $25.000. Troch in slimme marketingkampanje hellen de makkers úteinlik it tsientûzenfâldige dêrfan op, $250&nbsp;miljoen. Pornofilms binne hast altyd lowbudgetfilms, mar *[[Deep Throat (film)|Deep Throat]]*, út 1972, hie tsjin in budget fan minder as $25.000 in opbringst fan mear as $100&nbsp;miljoen. Oare bekende foarbylden fan lowbudgetfilms binne *[[Night of the Living Dead (film út 1968)|Night of the Living Dead]]* (1968), *[[The Texas Chainsaw Massacre (film út 1974)|The Texas Chainsaw Massacre]]* (1974), *[[Monty Python and the Holy Grail]]* (1975), *[[Halloween (film út 1978)|Halloween]]* (1978), *[[Mad Max (film)|Mad Max]]* (1979), *[[The Evil Dead]]* (1981), *[[Clerks (film út 1994)|Clerks]]* (1994), *[[Cube (film)|Cube]]* (1997), *[[Open Water (film)|Open Water]]* (2003), en *[[Paranormal Activity]]* (2007).
Sjuery (wedstryd)

In **sjuery** is yn it ramt fan in wedstryd of kompetysje in groep persoanen dy't troch de organisaasje fan it evenemint machtige is om 'e prestaasjes of ynstjoerings fan 'e dielnimmers te beoardieljen. Soks komt bygelyks foar by saneamde sjuerysporten, lykas keunstriden, skânsspringen en dressuer. Sjuerys wurde ek faak ynset by skientmewedstriden, talintejachten en de útrikking fan prizen en ûnderskiedings op it mêd fan bgl. films, literatuer, tillefyzjeprogramma's, teäter, keunst, sjoernalistyk en sels de minskerjochten.

Behalven de prestaasjes of ynstjoerings fan 'e dielnimmers moatte sjuerys ek faak beoardielje oft de prestaasjes wol reglemintêr ferrûn binne. Der binne twa soarten sjuerys: de **faksjuery** en de **publykssjuery**. In faksjuery bestiet út saakkundigen dy't faak in lange steat fan tsjinst hawwe yn 'e sport of it fakmêd dêr't se oer oardielje moatte. In publykssjuery bestiet yn tsjinstelling dêrta út leken, en sjocht net sasear nei de foarm as wol nei de ynhâld. In faksjuery bestiet oer it algemien út in lyts tal leden, wylst in publykssjuery út it hiele oanwêzige publyk bestean kin. De priis dy't in publykssjuery útrikt, wurdt in publykspriis neamd. Oan sa'n priis is minder prestiizje ferbûn as oan ien dy't troch in faksjuery útrikt wurdt.
Woldzigt (Roanerwâlde)

**Woldzigt** is in nôt- en oaljemûne yn it Drintske doarp Roanerwâlde.

## Skiednis
Neffens de gevelstien oan it gebou is Woldzigt yn opdracht fan 'e lânbouwers S.J. Datema en E.F. Aukema as nôt- en oaljemûne yn 1852 boud. Yn it noarden en it easten fan ús lân wiene de oaljemûnen in kominearre bedriuw. Der waard allinne fan septimber oant maaie oaljeslein, yn maaie gong it fee it lân wer yn en dan wiene de lynkoeken net mear nedich. Nei't yn 1941 it oaljeslaan ophold, wurke de mûne oant 1951 noch regelmjittich as nôtmûne troch.

Yn 'e rin fan 'e tiid ferwiksele de mûne fan eigner. Yn 1959 waard de mûne restaurearre en op 3 desimber yn itselde jier wer feestlik yn gebrûk nommen. De doetiidske gemeente Roan naam yn 1970 de mûne oer en in nije restauraasje folge, net allinne fan 'e mûne, mar ek fan 'e hiele ûnderbou. De yn 1998 stifte gemeente Noardenfjild droech de mûne yn 2016 tegearre mei De Hoop út Noarch en de Paiser Meul fan Peize oer oan it Drintske Gea. 

It brede front fan 'e mûne tsjinne eartiids as wennings foar de mûnder en arbeiders. Sûnt 1974 is yn 'e lofter fleugel it *Nederlands Graansmuseum* ûnderbrocht. 

De mûne is regelmjittich yn bedriuw en in groep frijwilligers organisearret eveneminten yn en om 'e mûne. 

## Beskriuwing
De mûne stiet op in mitsele ûnderbou fan 37 meter breed. Noch ûnder stelling giet de mûne fan in fjouwerkant oer op in achtkant. De mûne hat in skoft selsswichting hân, mar nei de restauraasje fan 'e jierren 1970 krige de mûne wer seilroeden. De mûne is mealfeardich en der wurdt regelmjitting oalje slein.

Foar de mûne oer leit oan 'e oare kant fan de wei in haventsje, dat yn 2007 rekonstruearre is. It lynsied waard út Grins oanfierd en de lynoalje foar de farve- en sjippeyndustry yn 'e stêd fûn oer it wetter plak.

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
* De Hollânske Mûne
* Allemolens.nl
Doarpstsjerke (Eelde)

De **Doarpstsjerke** fan Eelde yn 'e provinsje Drinte is in tsjerkegebou fan 'e PKN-gemeente Eelde-Paterswolde. De PKN-gemeente Eelde-Paterswolde is yn 2005 ûnstien troch in fúzje fan 'e herfoarme gemeente fan Eelde mei de grifformearde tsjerke fan Paterswolde.

## Skiednis
De tsjerke waard yn 1139 foar it earst neamd en wie yn 'e roomske tiid oan Us-Leaffrou en de hillige Gangulfus wijd. De hjoeddeiske goatyske tsjerke waard yn 'e 14e-iuw boud, mar yn 'e noardlike en westlike gevel binne noch muorredielen fan dowestien út de romaanske tiid oanwêzich.

De doarpstsjerke hat in eastlike oriïntaasje en in rjochthoekich skip fan 8,5 by 28 meter. Oan 'e eastlike kant folget in smeller, trijesidich sletten koer. 

## Ynterieur

Bysûnder is de beskildering fan it houten ferwulft fan it koer mei allegoryen fan libben en dea en freugde en rou. De beskildering waard yn 1715 oanbrocht, mooglik troch Herman Collenius. Op 'e râne binne famyljewapens fan 'e bewenners fan ferskillende havezate's út de omkriten te sjen. 

Yn 'e tsjerke steane fjouwer hearebanken. De hearebank yn it koer is fan 'e bewenners fan 'e havezate Oosterbroek. Under it oargel steane oan 'e kanten fan it middenpaad twa 18e-iuwske banken fan 'e bewenners fan Lemferdinge. Unbekend is foar wa't de fjirde hearebank west hat. 

De tsjerke besit de âldste preekstoel fan Drinte, dy't út 1621 datearret. It doopfont datearret fan 1980 en is makke troch Leo van de Bos. Op it deksel stie in do as symboal fan 'e Hillige Geast. 

By de restauraasje fan 1973 binne de banken foar it tsjerkefolk ferfongen troch stuollen. Oer de flier lizze ferskillende âlde sarken, de âldste datearret fan 1545. By in restauraasje yn 2000 waard ûnder de witerskalk in wijingskrús werom fûn.  
Yn it tuorke hinget in klok út 1948, dy't getten waard om de klok út 1805 te ferfangen dy't troch de Dútsers foardere waard.

## Oargel
It oargel stamt út 1907 en waard troch L. van Dam & Soannen út Ljouwert boud. Tsjin 'e ein fan 'e jierren 1960 renovearre de firma L. Verschueren út Heythuysen it oargel, werby't de disposysje feroare. It oargel krige doe ek in selsstannich pedaal. Yn 1983 waard it oargel troch Mense Ruiter yn oarspronklike steat rekonstruearre en restaurearre. Yn 2008 fûn de lêste restauraasje plak troch Mense Ruiter. De oargelkas krige yn 2013 in nije farvelaach yn 'e oarspronklike kleuren.

## Keppeling om utens
* ''Kerk en Orgel'': disposysje oargel
## Keppeling om utens
* *Alle Middeleeuwse Kerken*, Peter Karstkarel, ISBN 9789033005589 
* ''Orgels in Drenthe'': skiednis en disposysje oargel
Jonas Dassler

**Jonas Dassler** (berne op 22 maart 1996 yn Remscheid-Lennep, Noardryn-Westfalen) is in Dútsk akteur.

## Libben
Jonas Dassler waard berne yn 1996 yn Remscheid. Oan it Ernst-Moritz-Arndt-Gymnasium yn Remscheid foege er him sûnt de achtste klas by de teätergroep. Nei syn eksamen yn 2014 folge er in oplieding ta akteur oan de hegeskoalle Ernst Busch yn Berlyn.

Yn itselde jier krige Dassler in earste filmrol yn 'Uns Geht Es Gut' fan de filmregisseur Henri Steinmetz. Dêrnei krige er de haadrol yn 'LOMO: The Language of Many Others' (2017) fan Julia Langhof. Fierder hied er rollen yn 'Das schweigende Klassenzimmer' (2018) fan Lars Kraume en 'Werk ohne Autor' (2018) fan Florian Henckel von Donnersmarck. Foar LOMO en Das schweigende Klassenzimmer krige Dassler yn 2018 de 'Bayerischer Filmpreis' foar de bêste debutant.    

Dassler spile yn 2016 op it toaniel oan it Lehniner Platz. Sûnt it seizoen 2017-2018 is Dassler in fêste lid fan it ensemble fan it Berlynske Maxim Gorki Teäter.

Yn de yn 2019 útbrochte film 'Der Goldene Handschuh' fan Fatih Akin spilet er de haadrol as de searjemoardner Fritz Honka.

De 'European Film Promotion' sette Jonas Dassler yn jannewaris 2020 op de list fan de tsien 'European Shooting Stars'.

## Filmografy
* 2015: *Uns geht es gut*
* 2017: *LOMO – The Language of Many Others*
* 2017: *Das schweigende Klassenzimmer*
* 2018: *Werk ohne Autor*
* 2018: *Die Protokollantin* (TV-minisearje)
* 2019: *Der goldene Handschuh*

## Keppeling om utens
* Jonas Dassler op IMDb
Wiebe Kort

**Wiebe Bauke Kort** (Koartsweagen, 8 maaie 1944 — Appelskea, 24 febrewaris 2021) wie in Fryske hurdsiler, seilmakker en reedrydtrener.

## Biografy
Kort helle as siler de bêste resultaten yn Sechtjinkwadraat klasse. Hy waard nasjonaal kampioen yn dy klasse yn 1970 tegearre mei Otto de Vries út De Gordyk yn ien fan de boaten dy't er sels makke hie. Fan 1963 ôf die er mei oan fyftich Snitswiken en wûn njoggen kear.

Hy wie reedrydtrener tusken 1965 en 1980 en trener fan de regionale seksje en letter fan Jong Oranje. Hy treende ûnder oaren Ria Visser, Alie Boorsma, Akke Falkena en Grietje van der Meer.

Kort begûn yn 1980 syn eigen seilmakkerij yn 'e mande mei Ruud Smits.

Kort wie 46 jier troud mei Jellie van der Schaaf. Sy krigen twa soannen: Thijs en Erik dy't ek silers wiene en ferskate prizen wûne. De lêste jierren fan syn libben waard syn sûnens minder. Hy stoar yn Appelskea yn de âldens fan 76 jier.
Huningfalkfûgels

De **huningfalkfûgels**, **wapsebiterfûgels** of **wapsegleefûgels** (*Perninae*) binne in ûnderfamylje fan rôffûgels út de famylje fan de haukeftigen (*Accipitridae*). De ûnderfamylje telt 6-8 skaaien en 14-18 soarten, ôfhinklik fan hokke skaaien ta de ûnderfamylje rekkene wurde. 

De wapsebiters binne middelgrutte rôffûgels mei brede wjukken, dy’t meast yn de waarme streken fan de Wrald libje. De (Jeropeeske) huningfalk en de Easterske huningfalk bewenje ek gebieten mei in tuskenbeiden klimaat. Se ite ynsekten, in folle gefallen wapsen, brimsen, bijen, en soms ek huningskiven en reptilen. 

## Taksonomy
De omfieming fan de ûnderfamylje fan de huningfalkfûgels is noch in saak fan ûndersyk en diskusje. Neffens guon saakkundigen hearre de skaaien *Lophictinia* en *Hamirostra* ta de ûnderfamylje fan de gleeën (*Milvinae*). Oare saakkundigen rekkenje de huningfalkfûgels ta ien fan de ûnderfamyljes (*Gypaetinae*) fan de gieren fan de Alde Wrâld.

* *Underfamylje*: huningfalkenfûgels of wapsebiterfûgels (*Perninae*)
** *Skaai*: *Leptodon*, 2 soarten:
*** griiskopglee (*Leptodon cayanensis*)
*** wytkraachglee (*Leptodon forbesi*)
** *Skaai*: *Chondrohierax*, 2 soarten:
*** heaksnaffelglee (*Chondrohierax uncinatus*)
*** Kubaanske heaksnaffelglee (*Chondrohierax wilsonii*)
** *Skaai*: huningfalken *Pernis*, 4 soarten:
*** huningfalk of wapsebiter (*Pernis apivorus*)
*** easterske huningfalk (*Pernis ptilorhynchus*)
*** Selebeshuningfalk (*Pernis celebensis*)
*** Filipynske huningfalk (*Pernis steerei*)
** *Skaai*: *Elanoides*, 1 soarte:
*** swellesturtglee (*Elanoides forficatus*)
** *Skaai*: *Lophictinia*, 1 soarte, alternative yndieling: gleeën (*Milvinae*)
*** rjochtsturtglee (*Lophoictinia isura*)
** *Skaai*: *Hamirostra*, 1 soarte, alternative yndieling: gleeën (*Milvinae*)
*** swartboarstglee (*Hamirostra melanosternon*)
** *Skaai*: *Aviceda*, 5 soarten:
*** koekoekglee (*Aviceda cuculoides*)
*** Madagaskarkoekoekglee (*Aviceda madagascariensis*)
*** grutte toefglee (*Aviceda jerdoni*)
*** Australyske  toefglee (*Aviceda subcristata*)
*** swarte toefglee (*Aviceda leuphotes*)
** *Skaai*: *Henicopernis*, 2 soarten:
*** langsturthuningfalk (*Henicopernis longicauda*)
*** swarte huningfalk (*Henicopernis infuscatus*)

## Keppelings om utens
*IOC World Bird List 13.2 Raptors, aug. 2023
Tsjerke fan Nieuw-Beerta

De **Tsjerke fan Nij-Beerta** (*[[Nieuw-Beerta]]*) is in wettersteatstsjerke út 1856. 

## Skiednis
De hjoeddeiske tsjerke ferfong in earder gebou út de 17e iuw en is boud mei stipe fan 'e ryksoerheid. It tsjerkegebou waard yn 2003 oerdroegen oan 'e Stifting Alde Grinslânske Tsjerken. Tsjerklik falt Nij-Beerta tsjintwurdich (2021) ûnder de PKN-gemeente De Dollert.

## Oargel

De tsjerke besit in oargel út 1857 fan Willem Hardorff. Hardorff wurke al sûnt 1844 yn Frylân as oargelmakker en wie yn 'e lear by Van Dam. Letter wie it in konkurrint fan Van Dam. Fan 'e iere Hardorff-ynstruminten stiet der mar ien bûten Fryslân en dat is yn Nij-Beerta. 

It ynstrumint waard yn 1951 restaurearre troch H. Vegter. Yn 1992 ûnstie trelit nei't de tsjerkeried opdracht jûn hie om it oargel te reparearjen. Dy reparaasjes waarden net saakkundich útfierd en it wurk waard op oantrunen fan 'e Rykstsjinst foar de Monumintesoarch stillein.    

Yn 2014-2015 joech de Stifting Alde Grinslânske Tsjerken opdracht oan oargelmakkerij Van der Putten út Finsterwolde om it Hardorff-ynstrumint te restaurearjen. It oargel wie yn dy tiid net mear te bespyljen. It restaurearre ynstrumint waard op snein 13 septimber 2015 wer yn gebrûk nommen troch Theo Jellema út Ljouwert, dy't ek adviseur by de restauraasje wie.

## Bastiaan Jan Ader
Sûnt 1938 wurke Bastiaan Jan Ader as dûmny oan 'e Herfoarme tsjerke fan Nij-Beerta. Hy joech yn 'e Twadde Wrâldkriich help oan joaden, ûnderdûkers en piloaten en waard fanwegen syn aktiviteiten troch de besetter fusillearre. Syn frou Johanna Adriana Ader-Appels (1906-1994) wurke nei syn eksekúsje fierder yn 't ferset. Nei de kriich waard hja evangeliste yn 'e omkriten fan Nij-Beerta en yn 1947 skreau hja oer de besettingstiid in boek. Ta neitins oan 'e dûmny hinget njonken de preekstoel in plakette.

## Keppeling om utens
* Orgelsite: disposysje fan it Hardorff-oargel
* SAGT: Beskriuwing tsjerke
Huningfalk

De **huningfalk**, **hunichfalk**, **wapsebiter** of **wapseglee**, wittenskiplike namme: *Pernis apivorus*, is in rôffûgel út de famylje fan de haukeftigen (*Accipitridae*), ûnderfamylje huningfalkfûgels. Fanwege harren fuorkar foar waspen boppe (bije)huning is de namme ‘wapsebiter’ eigentlik better as ‘huningfalk’; de huningfalken binne ek net besibbe oan de (eigentlike) falken.

## Foarkommen
De huningfalk is likernoch sa grut as in mûzefalk: 50-60 lang mei in wjukspanwiidte fan 120-140 cm. De mantjses binne in bytsje lytser as de wyfkes. De fûgel hat betreklik lytse poaten, lange wjukken dy’t by it fleanen in rûne foarm hawwe. De snaffel is slank en de kop is mei beskermjende skobbige fearren bedekt, foaral rûnom de eagen. 

## Fersprieding
De soarte komt foar in Jeropa, útsein de noardwestrâne (Ierlân, Skotlân, Noarwegen), en West-Sibearje. Hy libbet meast in boskige gebieten en oerwintert yn Midden- en Súd-Afrika. Yn Nederlân briede sa’n 400 pearen (2013-2015), yn de boskige gebieten fan it lân. Yn Súdeast-Fryslân briede nei alle gedachten sa’n 10-20 huningfalkpearen jiers. Se komme heal maaie en gean yn augustus-septimber wer fuort. Tusken in pear hundert en maksimaal 2000 fûgels tsjen jiers troch. De populaajse is min of mear stabyl en de soare stiet net op de Nederlânske Reade list fan fûgels.

## Iten
De itensfoarsjenning fan de huningfalken is bysûnder foar de rôffûgels. Se fuorje har mei wapsen, holders en huningskiven, en bûten it briedgebiet ek mei oare ynsekten, kikkerts, reptilen en lytse fûgels en sûchdieren. De fûgels sykje wapsenêsten en grave se dan út, wêrby se harren eagen tichtdwaan om se te beskermje tsjin de poere waspen. Se nimme de útgroevene waspenêsten mei nei harren eigen nêst, wêr se de larven, poppen en skiven ite en oan harren jongen fuorje. 
Wespendief die een wespennest plundert-4961979.webm|Jonge huningfalk plondert in wapsenêst.

## Taksonomy
De soarte huningfalk (*Pernis apivorus*) is monotypysk, d.w.s. dat der gjin ûndersoarten binne. De Easterske huningfalk of 'toefhuningfalk' (*Pernis ptilorhychus*) en harren ûndersoarten wiene (en binne soms noch) wol as ûndersoarte fan de (Jeropeeske) huningfalk (*Pernis apivorus*) beskôge.

## Keppelings om utens
*Sovon - Wespendief
*Avionary - Huningfalk yn 50 talen
Gieren fan de Alde Wrâld

De **gieren fan de Alde Wrâld** foarmje twa ûnderfamyljes fan rôffûgels út de famylje fan de haukfûgels (*Accipitridae*). Se binne fûgels fan Súd-Jeropa, Súd-Aazje en Afrika. De gieren fan de Nije Wrâld hearre net ta de famylje fan de haukfûgels en foarmje in aparte famylje (*Cathartidae*) yn it skift fan de rôffûgels of haukeftigen (*Accipitriformes*). 
De gieren binne iesiters en fuorje harren mei karkassen fan deade dieren. Folle gieren hawwe in keale of heal keale kop mei in pear fearren of allinnich in bytsje dûns. Dêrmei kinne se makliker de waarmte fan harren kop regelje. 

## Taksonomy
De twa ûnderfamyljes fan de gieren fan de Alde Wrâld binne net nau besibbe mei-inoar. De fûgels fan de iene ûnderfamylje, dy ‘t fan de *Gypaetinae*, binne besibbe mei de huningfalken (*Perninae*); de fûgels fan de oare ûnderfamylje, dy fan de *Aegypiinae*, binne nauwer besibbe mei de earnen (*[[Aquilinae]]*). De posysje fan it skaai *Eutriorchis* binnen  de *Gypaetinae* is net alhiel wis.

* **Gieren fan de Alde Wrâld**, 2 ûnderfamyljes:
* ***Underfamylje***: *Gypaetinae*:
** *Skaai*: *Gypohierax*, 1 soarte:
*** palmgier (*Gypohierax angolensis*)
** *Skaai*: *Gypaetus*, 1 soarte:
*** lammegier (*Gypaetus barbatus*)
** *Skaai*: *Neophron*, 1 soarte:
*** aasgier of iesgier (*Neophron percnopterus*)
** *Skaai*: *Eutriorchis*, 1 soarte:
*** Madagaskarslange-earn (*Eutriorchis astur*)
* ***Underfamylje***: *Aegypiinae*:
** *Skaai*: *Necrosyrtes*, 1 soarte:
*** kapgier (*Necrosyrtes monachus*)
** *Skaai*: *Gyps*, 8 soarten:
*** wytrêchgier (*Gyps africanus*)
*** Bengaalske gier (*Gyps bengalensis*)
*** Yndyske  gier (*Gyps indicus*)
*** tinsnaffelgier (*Gyps tenuirostris*)
*** sparwergier (*Gyps rueppelli*)
*** sniegier (*Gyps himalayensis*)
*** feale gier (*Gyps fulvus*)
*** Kaapske gier (*Gyps coprotheres*)
** *Skaai*: *Sarcogyps*, 1 soarte:
*** readkopgier (*Sarcogyps calvus*)
** *Skaai*: *Trigonoceps*, 1 soarte:
*** wytkopgier (*Trigonoceps occipitalis*)
** *Skaai*: *Aegypius*, 1 soarte:
*** muontsegier (*Agypius monachus*)
** *Skaai*: *Torgos*, 1 soarte:
*** eargier (*Torgos tracheliotos*)

## Keppelings om utens
* IOC World Bird List, 11.1, jan. 2021
* Avionary - 50 Language Bird Names, 4.1, juny 2020
De Wachter (Súdlaren)

**De Wachter** oan 'e Havenstrjitte is in nôt- en oaljemûne yn it Drintske doarp Súdlaren. Tagelyk is de mûne mei bygebouwen in ambachtenmuseum, mei û.o. in klompmakkerij en bakkerij en ferskillende samlings mei û.o. in grutte kolleksje ark. In groep fan hast twahûndert frijwilligers hâlde it kompleks draaiend. 

## Skiednis
De mûne waard yn 1851 foar de famylje Van Bon as nôt- en oaljemûne boud. Yn 1895 kocht Jan Medendorp de mûne oan, dy't der in pear jier letter twa stoommasines yn sette. De iene masine dreau in elektryske generator oan, wylst de oare de speserijemûne stream levere. De wynmûne bleau selsstannich trochwurkjen. 

Yn 'e jierren 1920 kaam der in ein oan 'e oaljeslaggerij en de speserijemeallerij. In soad ûnderdielen fan 'e mûne waarden ôfbrutsen of ferwidere en ek de steammasines ferdwûnen. De mûne wurke fierder as nôtmûne, mar yn 1950 naam mûnder Medendorp it beslút om ek oan dat bedriuw in ein te meitsjen. It doek like foar 'De Wachter' fallen, mar de mûnder sette sels mei de restauraasje fan 'e mûne útein. Yn 'e rin fan 'e tiid waard ek it oaljewurk rekonstruëarre.

Sûnt de jierren 1980 waard de rest fan it kompleks restaurearre. Nei't meardere generaasjes fan 'e famylje Medendorp de mûne yn harren besit hân hiene, waard de mûne yn 1989 oerdroegen oan 'e Stifting *Koren en Oliemolen De Wachter*. Yn 'e gebouwen is in bakkerij, in smid, ferskillende winkeltsjes, tsien wurkjende stoommasines en in klompmakker ûnderbrocht.

## Beskriuwing
De Wachter is in achtkante stellingmûne op in stiennen ûnderbou. De stelling is 9,55 meter heech en de achtkant en kape binne reiddutsen. De wjukken hawwe in flecht fan 22 meter en hawwe lang selsswichting hân. Tsjintwurdich binne de wjukken útrist mei it systeem Fauël mei tige grutte remkleppen. 
## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
* Fer. De Hollânske Mûne
* Allemolens.nl
De Korenschoof (Noardlaren)

**De Korenschoof** is in nôtmûne yn it Grinslânske doarp Noardlaren. De mûne is sûnt 1973 tegearre mei de twa reitdutsen skuorren út de tiid dat de mûne ek as iikmûne wurke in ryksmonumint. Eigner is de gemeente Grins. 

## Skiednis
Nei't de standermûne fan Harendermolen yn 1822 ôfbrutsen waard, moasten de ynwenners fan Noardlaren fierder reizgje om harren nôt te meallen. In fersyk om in mûne yn Noardlaren te bouwen waard yn 1841 noch ôfwiisd, mar mei't de Súdlaarderwei ferhurde waard mocht yn opdracht fan Roelof Klinkhamer yn 1848 dochs in pel- en roggemûne boud wurde. Sûnt 1862 die de mûne ek tsjinst as iikmûne om te produsearjen foar de learloaierijen. Yn dy tiid waarden oan 'e westlike kant fan 'e mûne ek de noch jimmeroan besteande twa reiddutsen skuorren boud. Om't de learloaierijen op keunstsmjittige loaistoffen oerstapten, waarden tusken 1882 en 1888 de runstiennen út de mûne ferwidere. De mûne rekke dêrmei it measte fertsjinst kwyt.

Yn 1904 krige de mûne in sûchgasmotor en yn 1930 in elektryske motor. Yn 'e tiid dy't folge sette de delgong fan 'e mûne yn en yn 1935 wie de mûne al brekfallich. Yn 1940 liet de doedestiidske mûnder Hoenderken de mûne stilsette om de mûne foar ôfbraak te ferkeapjen. De gemeente ûnderkende yn dy tiid al de lânskiplike wearde fan 'e mûne en fûn it skande om de mûne ôf te brekken. Dêrom kocht de gemeente Haren de mûne oan foar in bedrach fan 2500 gûne. De mûne ûndergyng dêrnei in restauraasje en krige doe de hjoeddeiske namme.

De mûne hat selsswichting hân, dy't by in restauraasje yn 1972-1973 ferfongen waard troch in Ald-Hollânsk wjuksysteem. Fanwegen de beammen om de mûne is by in restauraasje yn 'e jierren 2004 en 2005 keazen foar in systeem mei fokwjukken en silen. Ek binne doe de roeden en in diel fan 'e kape fernijd.

## Beskriuwing
De Korenschoof is in achtkante stellingmûne mei in stiennen ûnderbou. Lykas in soad Grinslânske mûnen is it achtkant net mei reid mar mei swarte, houten latten dutsen. De wjukken fan 'e mûne hawwe in flecht fan 20,80 meter en krigen by de lêste restauraasje fan 2004 fokken. It is spitich dat it sicht op 'e mûne troch beammen weinommen wurdt, oan 'e westlike kant op it bedriuwsterrein is der better sicht op 'e mûne.  

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
* De Hollânske Mûne
* Allemolens.nl
* Grinslânske Mûnen.
Olle Widde

De **Olle Widde** is in nôtmûne yn it westlike diel fan it doarp Ten Post, ek bekend ûnder de namme Kröddeburen, yn 'e provinsje Grinslân.

## Skiednis
De mûne waard foar 1828 boud. Neffens de Histoaryske Feriening fan Ten Post en omkriten waard de mûne al yn 1812 boud. Earder hat op it plak in standermûne út 1616 stien. It is de âldste noch besteande rûne mûne fan Grinslân. Oant 1927 die de mûne ek as pelmûne tsjinst.

Tsjin 'e ein fan 'e jieren 1980 wie de mûne tige brekfallich. De doedestiidske gemeente Ten Boer stelde ta behâld in oername troch de Stifting Grinslânske Mûnen út. As de stifting dat wegere soe de gemeente de fergunning foar sloop ôfjaan. Op 4 july 1990 kocht Th.H.D. Meijer út Ten Post de mûne oan. Yn opdracht fan Meijer waard de mûne tusken 1991 en 1994 restaurearre. De eigner ferstoar yn 2009 en de mûne waard doe oankocht trocht in partikulier, dy't njonken de mûne yn it mûndershûs in restaurant iepene. Sûnt 2011 is de mûne wer hielendal mealree.  

De mûne tanket syn namme oan 'e wite kleur. In frijwillige mûnder lit de mûne regelmjittich draaie.

## Beskriuwing
De Olle Widde is in rûne stellingmûne. De mûne hat lang selsswichting hân, mar sûnt de lêste restauraasje hawwe de wjukken wer Ald-Hollânsk hekwurk. De flecht fan 'e wjukken is 18,50 meter.  

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase
* Feriening De Hollânske Mûne
* Allemolens.nl
Frozen

**frozen*, it Ingelske wurd foar "beferzen"

## Films
*''Frozen'' (film út 1997), de ynternasjonale namme fan in Sineeske film út 1997
*''Frozen'' (film út 2005), in Britske film út 2005
*''Frozen'' (Amerikaanske film út 2010), in Amerikaanske film út 2010
*''Frozen'' (Hongkongske film út 2010), de ynternasjonale namme fan in Hongkongske film út 2010
*''Frozen'' (franchise), in mediafranchise fan Disney basearre op 'e film út 2013
**''Frozen'' (film út 2013), in Amerikaanske tekenfilm út 2013
***[[Frozen Fever]]*, in Amerikaanske koarte tekenfilm út 2015
***[[Olaf's Frozen Adventure]]*, in Amerikaanske koarte tekenfilm út 2017
***[[Frozen II]]*, in Amerikaanske tekenfilm út 2019

## Muzyk
### Albums
*''Frozen'' (album fan Sentenced), in album fan Sentenced út 1998
*''Frozen'' (EP), in EP fan Curve út 1991
*''Frozen'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e tekenfilm út 2013

### Lieten
*''Frozen'' (liet fan Dissection), in liet fan Dissection út 1993
*''Frozen'' (liet fan Skid Row), in liet fan Skid Row út 1995
*''Frozen'' (liet fan Madonna), in liet fan Madonna út 1998
*''Frozen'' (liet fan Celldweller), in liet fan Celldweller út 2003
*''Frozen'' (liet fan Delain), in liet fan Delain út 2006
*''Frozen'' (liet fan Within Temptation), in liet fan Within Temptation út 2007
*''Frozen'' (liet fan Tami Chynn), in liet fan Tami Chynn út 2008
*''Frozen'' (liet fan Theatre of Tragedy), in liet fan Theatre of Tragedy út 2009
*''Frozen'' (liet fan Loona yyxy), in liet fan Loona yyxy út 2018

## Teäter
*''Frozen'' (toanielstik), in toanielstik út 2004 fan Bryony Lavery
**[[Frozen – Live at the Hyperion]]*, in musical út 2016 op basis fan 'e tekenfilm út 2013
*''Frozen'' (musical), in Broadway-musical út 2018 op basis fan 'e tekenfilm út 2013
The Story of Frozen: Making a Disney Animated Classic

***The Story of Frozen: Making a Disney Animated Classic*** is in Amerikaanske dokumintêre út 2014 ûnder rezjy fan Rudy Bednar. De titel betsjut "It Ferhaal fan Frozen: It Meitsjen fan in Disney-tekenfilmklassiker". It is in tillefyzjespecial oer de produksje fan 'e alderraarst súksesfolle kompjûteranimearre tekenfilm *[[Frozen (film út 2013)|Frozen]]* fan 'e Walt Disney Animation Studios.

## Produksje
*The Story of Frozen: Making a Disney Animated Classic* waard yn 2014 makke, nei't de kompjûteranimearre tekenfilm *[[Frozen (film út 2013)|Frozen]]* fan 'e Walt Disney Animation Studios yn 2013 útdraaid wie op in reuseftich kritysk en kommersjeel súkses. De dokumintêre waard regissearre troch Rudy Bednar nei in senario fan Jeanmarie Condon, Megan Harding en Victoria Thompson. As produsint wie Cole Kazdin oan it projekt ferbûn foar studio Lincoln Square Productions. De kamerarezjy waard fierd troch Tristan Miami.

## Ynhâld
De dokumintêre hat in spyldoer fan 44&nbsp;minuten. Josh Gad, de stimakteur dy't yn *Frozen* de stim fan Olaf de snieman ynspriek, fersoarge de voice-over. *The Story of Frozen* omfettet ferskate fraachpetearen mei leden fan 'e cast en crew fan *Frozen* en bylden fan Noarwegen dy't in grut diel fan 'e eftergrûn fan 'e film ynspirearren. Fierders binne der bekendmakkings oer de takomst fan 'e ''Frozen''-franchise, in foarútblik op it optreden fan 'e personaazjes Elsa, Anna en Kristoff yn 'e tillefyzjesearje *[[Once Upon a Time (telefyzjesearje)|Once Upon a Time]]* en ek in stikeme ynkyk yn 'e nije film fan 'e Walt Disney Animation Studios, *[[Big Hero 6 (film)|Big Hero&nbsp;6]]*. Yn 'e dokumintêre wurdt ek de premiêre oankundige fan 'e koarte film *[[Frozen Fever]]*. 

## Distribúsje
*The Story of Frozen: Making a Disney Animated Classic* waard distribuëarre troch Disney-ABC Domectic Television. De dokumintêre waard op 4&nbsp;septimber 2014 foar it earst op 'e tillefyzje útstjoerd troch it Amerikaanske tillefyzjenetwurk ABC.

## Keppelings om utens
*  Ynformaasje oer ''The Story of Frozen: Making a Disney Animated Classic'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)
De Tijd (Elburch)

**De Tijd** is in nôtmûne yn Oostendorp yn 'e gemeente Elburch (Gelderlân).

## Skiednis
De mûne waard yn 1854 boud en ferfong in yn 1853 ôfbaarnde mûne. Oant yn 'e Twadde Wrâldkriich bleau de mûne yn bedriuw. Dêrnei waard der allinne noch mei in elektryske hammermûne mealle. Yn 1964 waard de sloopfergunning oanfrege, mar der folge yn stee fan ôfbraak yn 1966 in restauraasje. De mûne kaam lykwols wer stil te stean en in twadde restauraasje folge yn 1984. 

Op 6 july 1990 waard in twadde koppel yn gebrûk nommen foar it meallen fan nôt foar de bakker. It oare koppel wurdt brûkt foar it meallen fan feefoer. De mûne is tige regelmjittich yn gebrûk.

## Beskriuwing
De Tijd is is in stellingmûne op in stiennen ûnderbou en in 3,9 meter hege stelling. De achtkante boppebou en de kape binne reitdutsen. De wjukfoarm is mei it systeem Fauël mei (sûnt 1994) automatyske remkleppen op beide roeden. De roeden út 1984 hawwe in flecht fan 22,80 meter. De Tijd wurdt remd mei in Flaamske fang, dy't betsjinne wurdt mei in wipstôk. De 4,80 meter lange boppe-as fan smei-izer datearret fan 1888 en is getten troch de izerjitter 'De Prins van Oranje'.

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase (oersjoch technyske ynformaasje oer de mûne)
* Fer. De Hollânske Mûne
* Allemolens.nl (ôfbylden)
Oostendorp

**Oostendorp** is in kearn yn de gemeente Elburch, Gelderlân.  

Oant 1974 foel Oostendorp ûnder de eardere gemeente Doornspijk. 

Ut de namme is op te meitsjen dat Elburch eartiids as sintrum sjoen waard: eastlik fan de stêd lei it doedestiidske buorskip Oostendorp. De namme Oostendorp komt al yn 1307 foar.

Yn Oostendorp stiet it gemeentehûs fan Elburch.

## Sjoch ek
* De Tijd (Elburch)
Hille Butter

**Hillegond (Hille) Butter** (Volendam, 6 july 1891 – dêre, novimber 1968) wie in Nederlânsk skildersmodel, neffens keunstners yn har tiid it meast kreaze model fan Volendam.

## Libben en wurk
Hille of Hilletje Butter wie in dochter fan de fiskersfeint Cornelis Butter en Geertje Schilder. Se troude yn 1911 mei de seeman Evert Veerman, mei wa't hja in dochter en in soan krige. It pear gie útinoar yn 1925; faaks wie dat de earste offisjele skieding yn it doarp Volendam.

Sy gou as in selsstannige en belêzen frou, se lies trije kranten deis, mei in eigen biblioteek. Butter wurke by it hotel fan Leendert Spaander. Se krige yn it hotel en thús bestite fan ûnder oaren de skriuwer Frederik van Eeden, prins Hendrik en ferskate keunstners. Dy lêste groep, ûnder wa't Max Cramer, Johan Gabriëlse, Willy Sluiter, Lammert van der Tonge en Charles van Wijk wiene, leine har fêst op doek of yn stien, faak yn Volendamske dracht mei *hul* en bloedkoralen keatling. Ek figurearre se geregeldwei op Volendamske foto's en ansichtkaarten. Wurk mei har byltnis is ûnder mear te finen yn de keunstsamling fan hotel Spaander, it Waterlands Archief en by it Suderseemuseum.

## Galery

Portret van Hille Butter (1903) door Johan Gabriëlse.jpg|Johan Gabriëlse (1903)
Buste van Hille Butter (1910) door Charles van Wijk.jpg|Charles van Wijk (1910)
Compositiefoto met Hille Butter.jpg|Komposysjefoto om 1910
Portret van Hille Butter (1918) door Lammert van der Tonge.png|Lammert van der Tonge (1918)
Portrait of Hille Butter (1891-1968) RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis..jpg|Willy Sluiter (1921)


## Literatuer
* Barret, Brian Dudley (tekst) en Groeneveld, André (gearstalling) (2009) *[https://issuu.com/riezz/docs/volendam/137 Volendam Kunstenaarsdorp - Het erfgoed van Hotel Spaander]* Swolle: útjouwerij d'jonge Hond / Inkhuzen: Suderseemuseum. ISBN 9789077204573. s. 134-139
Ten Post

**Ten Post** is in doarp yn de gemeente Grins. It doarp wurdt midstwa dield troch de wei fan Grins nei Delfsyl (N360). It westlike diel fan de wei mei de karakteristike nôtmûne de Olle Widde stiet bekend as *Kröddeburen*. Under Ten Post falle ek de pleatsen 'Altemaheerd', 'Fraaimaheerd', 'De Graslanden' en 'Oldenhuis'.

## Skiednis
De plaknamme Ten Post wurdt foar it earst neamd yn in Frysktalich ferdrach út 1385 mei it segel fan de haadling *Gerbod to tha Posta*. Nei alle gedachten betsjut it "by de houten brêge" (nammentlik de houten brêge oer de Fivel). Te fergelykjen binne de plaknammen Bûtenpost en Lytsepost, dy't foar it earst yn 1388 as 'Post' foarkomme. 

Yn 1424 waard it diel fan it Damsterdjip nei Grins groeven. It jaachpaad naam lang om let it ferkear oer fan it oarspronklike paad tusken de stêden Grins en Emden, wertroch't Ten Post de foarm fan in kanaaldoarp krige. It buorskip Kröddeburen ûnstie lykwols by de âlde ferkearsier. Oan de noardlike kant fan Ten Post lei de boarch Tammingahuizen. De grûn fan de boarch is noch jimmeroan goed yn it lânskip werom te finen. By it doarp hawwe fjouwer boargen stien: Oldenhuis, Tuwinga, Tammingahuizen en
Aldersum.

Ten Post hie oant yn de 19e iuw gjin eigen tsjerke. Dochs foarme it doarp in eigen kerspel, dat him ûnderskiede fan it memmedoarp Witewierrum. De skoalle , dy't ûnderdiel wie fan de kosterij fan Witewierrum waard yn 1602 foar it earst neamd. Mooglik wie de skoalle al folle earder stifte troch it kleaster Bloemhof. By it doarp hearden ek de terpen Huisburen en Oldersum, dy't nei alle gedachten oant it ein fan de midsiuwen bewenne waarden. Oldersum, of Aldulfashem, waard al om it jier 1000 hinne neamd. De buorskip hie yn de 17e iuw in eigen diakony, dy't beheard waarden troch de bestjoerders fan it Oldersumer Kluft.

#### Twadde Wrâldkriich
Yn de hjerst fan 1944 waard it lân tusken it Iemskanaal en it Damsterdjip ûnder wetter set. Op 15 april 1945 waard de draaibrêge oer it Damsterdjip troch de Dútsers opblaasd, itjinge de omjouwing in soad skea besoarge. Nei de befrijing fan de stêd Grins waard op tiidsdei 17 april ek Ten Post troch Kanadeeske troepen befrijd.

## Tsjerklik libben
Tsjerklik foel Ten Post eartiids ûnder it kerspel Witewierrum. De earste tsjerke yn Ten Post wie in ôfskieden tsjerke út 1846. Om 1875 hinne krige de tsjerke ek in herfoarme tsjerke. In Skoalle mei de Bibel folge yn 1906. It grutste diel fan de grifformearde tsjerke gyng yn 1945 oer op de frijmakking. Yn april 1970 wie der yn Ten Post in skuorring tusken bûtenferanners en frijmakken.

## Keppeling om utens
* Histoaryske Feriening Ten Post en omkriten
Frozen (soundtrack)

***Frozen***, folút: ***Frozen: Original Motion Picture Soundtrack***, is de yn 'e foarm fan in album útjûne soundtrack fan 'e Disney-tekenfilmmusical *[[Frozen (film út 2013)|Frozen]]*. De cd befettet tsien orizjinele lieten dy't foar de film skreaun waarden troch Robert Lopez en Kristen Anderson-Lopez, mei dêropta 22 filmmuzykstikken komponearre troch Christophe Beck en Frode Fjellheim. Under de lieten is it mei ferskate wichtige prizen bekroane *[[Let It Go (liet út Frozen)|Let It Go]]*, dat twaris op it album stiet, yn 'e filmferzje songen troch Idina Menzel en yn 'e singleferzje songen troch Demi Lovato. It album waard op 25&nbsp;novimber 2013 útbrocht troch platemaatskippij Walt Disney Records, trije dagen nei't de film *Frozen* yn 'e Amerikaanske bioskopen útkaam.

## Spyllist

## Resultaat
### Albumlisten
De soundtrack fan *Frozen* behelle it earste plak yn 'e albumlisten fan Austraalje, it Feriene Keninkryk, de Feriene Steaten, Ierlân, Japan, Kanada, Nij-Seelân en Sina, it twadde plak yn 'e albumlisten fan Itaalje, Nederlân en Súd-Koreä en it trêde plak yn 'e albumlisten fan Meksiko en Noarwegen. Yn 'e Amerikaanske ''Billboard'' 200-list stie it album trettjin net opienfolgjende wiken op it earste plak. It wie it fjirde soundtrackalbum fan in animaasjefilm dat ea it earste plak helle hie, en behold dat plak it langst fan alle soundtrackalbums sûnt  yn 1998. 

### Ferkeapsifers
Yn 2013 wie *Frozen* it op fjouwer nei bêst ferkeapjende soundtrackalbum yn 'e Feriene Steaten, mei 338.000 ferkochte eksimplaren. Yn 2014 wie *Frozen* yn 'e Feriene Steaten it bêst ferkeapjende soundtrackalbum fan it jier, doe't goed 3.527.000 eksimplaren oer de toanbank giene. Yn Kanada waarden datselde jier nochris 226.000 eksimplaren ferkocht, en wrâldwiid waarden allinnich al yn 2014 mear as 10 miljoen eksimplaren fan it soundtrackalbum ferkocht. Dêrmei wie it it bêst ferkeapjende album fan it jier. 

### Muzyksertifikaasjes
*Frozen* behelle de folgjende sertifikaten fan muzykferkeap: 
*:  (5× platina)
* : (platina)
*&nbsp;&nbsp;: (platina)
* : (4× platina)
* : (4× platina)
* : (4× platina)
* : (diamant)
* : (goud)
* : (diamant)
* : (5× platina)
* : (goud)
* : (platina)
* : (3× platina)
* : (diamant)
* : (goud)

### Prizen
By de Grammy Awards fan 2014 waard de soundtrack fan *Frozen* nominearre yn twa kategoryen: bêste kompilaasjesoundtrack foar fisuele media, en bêste filmmuzyksoundtrack foar fisuele media, wêrfoar't beide kearen de ear nei komponist Christophe Beck gie. It album wûn de priis foar bêste kompilaasjesoundtrack foar fisuele media. Dêrnjonken waard it liet *[[Let It Go (liet út Frozen)|Let It Go]]*, skreaun troch Robert Lopez en Kristen Anderson-Lopez en songen troch Idina Menzel, bekroane mei in Grammy foar bêste liet skreaun foar fisuele media. Dat liet wûn dat jiers ek sawol de Oscar as de Golden Globe foar bêste orizjinele liet en waard nominearre foar de Critics' Choice Award foar bêste liet.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it soundtrackalbum ''Frozen''
Mlungu dalitsani Malaŵi

"**Mlungu dalitsani Malaŵi** " (Frysk: **God ús Hear, seinigje Malawy**) is it folksliet fan Malawy. It is skreaun yn it Tsjewa, in Bantoetaal dy't foarhinne ek wol Njandzja neamd waard. It liet is komponearre troch Michael-Fredrick Paul Sauka, dy't de wurden ek skreau. As resultaat fan in kompetysje waard it yn 1964 offisjeel as folksliet oannommen.
Borger

**Borger** (Drinsk: *Börger*) is in doarp en in eardere gemeente yn de provinsje Drinte. Borger leit op de Hûnsrich yn de gemeente Borger-Odoorn. Oant de wjeryndieling fan 1 jannewaris 1998 wie Borger in selsstannige gemeente. Njonken it haaddoarp bestie dy gemeente út de doarpen: Bronneger, Buinen, Buinerveen, Drouwen, Drouwenerveen, Ees en Nieuw-Buinen en de buorskippen Bronnegerveen, Drouwenermond, Eesergroen, Eeserveen, Ellertshaar en Westdorp.

## Skiednis
De streek om Borger hinne wie al ier bewenne. Spoaren fan de trachterbekerkultuer ferwize nei delsettings fan mear as 5.000 jier ferlyn. Ek waard der in 75.000 jier âlde fûstbile fûn. It bisdom Utert registrearre Borger yn 1381 as *kerspel tot Borgheren*.

Oant yn de midsiuwen wie Borger net mear dan in hânfol pleatsen. De lokaasje oan it paad fan Grins nei Coevorden soarge foar wat mear leven, mar om 1800 hinne hie Borger dochs noch hieltiten mar 300 ynwenners. Nei de Twadde Wrâldkriich kaam der mear skot yn it ynwennertal en groeide it doarp mei it oanlizzen fan nije wiken. 

## Hunebêden
Borger is bekend fanwegen it grutste hunebêd fan Nederlân, de D27. Fuortendaliks by Borger lizze noch de oare hunebêden D28 en D29. Tichteby it hunebêd D27 stiet it Hunebêdsintrum, dêr't in soad ynformaasje oer hunebêden jûn wurdt.

## Tsjerke
De oarspronklike midsiuwske tsjerke fan Borger wie wijd oan de apostel Willibrord. De tsjerke moast yn it begjin fan de 19e iuw fanwegen brekfalligens ôfbrutsen wurde. In saneamde wettersteatstsjerke ferfong de âlde tsjerke, mar de goatyske 14e-iuwske toer bleau stean. Tsjintwurdich wurdt de tsjerke brûkt as kultureel sintrum. De protestantske gemeente makket tsjintwurdich gebrûk fan de moderne Goede Hoedertsjerke, de eardere grifformearde tsjerke, dy't krekt lykas de eardere herfoarme tsjerke oan de Haadstrjitte stiet.
Ruinen

**Ruinen** (Nedersaksysk: *Rune*) is in doarp yn de gemeente De Wolden yn de provinsje Drinte. Oant 1 jannewaris 1998 wie Ruinen in selsstannige gemeente. It doarp hat  ynwenners ().

## Skiednis
Sûnt de midsiuwen oant de Frânske tiid wie Ruinen in hege hearlikheid; it waard oantsjut as 'hearlikheid Ruinen'. Yn in akte fan 1139 waard Otto fan Ruinen neamd as ien fan de tsjinstmanlju fan de biskop fan Utert. Yn 1140 stiften benediktynske muontsen in kleaster mei in oan Marije wijde kleasterkapel. Letter ferhûze it kleaster nei Dickninge.

Fan 1811 oant 1998 wie Ruinen in selsstannige gemeente. It grutste diel fan Ruinen waard op 1 jannewaris 1998 by de nije gemeente De Wolden foege, lytsere dielen waarden by de gemeentes Hoogeveen en Westerfjild yndield. De buorskippen Witteveen en Benderse binne ferdield oer de twa lêstneamde gemeentes, mar falle ûnder it adres fan Ruinen.

It doarp hat tradisjoneel in agrarysk karakter.

## Lokaasje
Omlizzende plakken binne Havelte, Ruinerwold en Ansen. Noardlik fan Ruinen leit it 3.700 hektare grutte Nasjonaal Park Dwingelderfjild. Súdlik fan Ruinen leit de 1.100 hektare grutte Boskwachterij Ruinen fan Steatsboskbehear.

## It besjen wurdich

* De protestantske Marijetsjerke út de 12e iuw hearde oarspronklik by de benediktynske abdij fan Ruinen, dy't yn de 14e iuw ferhûze nei Dickninge. Yn de kelder ûnder de pastorij efter de tsjerke binne op guon dagen fan it jier de ferwulften te sjen fan it eardere kleaster. Yn de 15e iuw fûn in grutte ferbouwing oan de tsjerke plak. 
* Oan de râne fan de Brink stiet sûnt 1966 'Bram de Ram', in byld fan Johan Sterenberg. It byld stiet symboal foar de keppels skiep dy't om Ruinen hinne weiden.  
* De bultmûne 'De Zaandplatte' yn it oanbuorjende buorskip Engeland is oarspronklik ôfkomstich út Echten.
* Oan de súdwestrâne fan it heidefjild stiet yn it buorskip Benderse in skieppekoai, dêr't de hoeder alle moarntiden mei in keppel Drintske heideskiep de heide opgiet.
* Rjochting it heidefjild leit oan de Benderse it Besikerssintrum Dwingelderfjild fan Natuermonuminten.

## Berne
* Henrick Ruse, kaptein-yngenieur
* Jan Hendrik de Boer, natoerkundige
* Jan Meekhof, SS-er
* Egbert Nijstad, atleet
* Hennie Kuijer, radiopresintatrise

## Keppelings om utens
* Webside fan it Doarpsbelang Ruinen
Jan Meekhof

**Jan Meekhof** (Ruinen, 9 novimber 1922 - Utert, 17 april 1994) wie yn de Twadde Wrâldkriich lid fan de NSB en yn tsjinst fan de SS. 

Tegearre mei Fransoos Exaverius Lammers, Zacharias Sleijfer, Abraham Kaper en Lucas Bunt stie Meekhof op in tige minne namme yn Fryslân. Hy naam diel oan de eksekúsjes by Hjerbeam yn novimber 1944 en yn Dokkum op jannewaris 1945. Yn Hjerbeam waarden trije manlju deasketten as wraak foar it struien fan kopspikers op de rykswei Ljouwert-Harns troch it ferset. De eksekúsje yn Dokkum telden 20 slachtoffers. It wie de ferjilding fan in befrijingsaksje fan it ferset by De Falom op in finzenentransport, wêrby't twa twa Dútsers omkamen. Meekhof skeat op 29 jannewaris 1945 ek de fersetsman Johannes Kolf dea, doe't er him fersette tsjin syn arrestaasje.

By de befrijing naaide Meekhof út, maar hy waard yn Woerden oppakt. Nei de Twadde Wrâldkriich waard Meekhof op 19 novimber 1946 feroardiele ta de deastraf. Dat wie ek it earste deadsfonnis fan it Bysûnder Gerjochtshôf yn Ljouwert. Meekhof krige yn 1947 lykwols graasje en syn straf waard om set yn in libbenslange finzenisstraf. Yn 1959 waard er frijlitten.

## Literatuer
* : *In dienst van de nazi's. Gewone mensen als gewelddadige collaborateurs*. Utjouwerij Omniboek, Utert, 2020. ISBN 978-9401916097
De Juffer (Gasselternijveen)

**De Juffer** is in nôtmûne yn Gasselternijfean yn 'e Drintske gemeente Aa en Hunze.

## Skiednis
De mûne waard oarspronklik yn 1841 yn it doarp boud, mar dêr yn 1963 ôfbrutsen, wêrnei't in soad oarspronklike ûnderdielen ferlern gyngen. Mei de stiennen fan 'e âlde mûne en ûnderdielen fan oare ôfbrutsen mûnen út Noard-Nederlân waard tusken 1968 en 1971 de mûne bûten it doarp oan 'e Hunze wer opboud. 

Troch in rekkenfout is de mûne noch smeller woarn as de oarspronklike mûne. De binnenmaten fan 'e âlde mûne binne brûkt foar de bûtenmaten fan 'e nije mûne. 

De mûne hat ien koppel mealstiennen en frijwillige mûnders sette De Juffer regelmjittich oan it draaien. Sûnt 1985 is de mûne in ryksmonumint. De mûne hat jierrenlang ek tsjinst dien as troulokaasje.

## Beskriuwing
De Juffer is in rûne stellingmûne, werfan't de stelling 6,20 meter heech is. De mûne is mealfeardich en hat in flecht fan 19,80 meter. De wjukkenfoarm is âld-hollânsk en der binne fierder gjin ferbetterings yn it wjuksysteem oanbrocht.

## Keppeling om utens
* Mûnedatabase (oersjoch technyske ynformaasje oer de mûne)
* Allemolens.nl (ôfbylden)
* De Hollânske Mûne
Disney+

**Disney+** (útspr. as "Disneyplus") is in Amerikaanske streamingtsjinst foar tillefyzje oer it ynternet, dêr't jin in abonnemint foar nimme moatte om der gebrûk fan te meitsjen. De tsjinst is eigendom fan The Walt Disney Company en makket ûnderdiel út fan 'e difyzje Disney Media & Entertainment Distribution. Disney+ waard yn 2019 oprjochte om 'e distribúsje fia it ynternet fan 'e produksjes fan The Walt Disney Company en syn ûnderskate dochterûndernimmings yn eigen hân te hâlden.

## Ynhâld
Disney+ is de streamingtsjinst dy't de distribúsje yn 'e foarm fan video on demand fersoarget fan produksjes fan The Walt Disney Studios en Walt Disney Television. Dêrûnder binne net inkeld filmstudio's as Walt Disney Pictures en de Walt Disney Animation Studios, mar ek de Pixar Animation Studios, de Blue Sky Studios, 20th Century Fox, de Marvel Studios (superheldefilms), Lucasfilm (*[[Star Wars]]*) en National Geographic (realitytillefyzje en dokumintêres). Yn 'e Feriene Steaten is Disney+ ien fan 'e trije grutte streamingtsjinsten dy't hielendal of foar in diel yn it besit binne fan Disney (de oare beide binne Hulu en ESPN+).

## Skiednis
Disney+ makket gebrûk fan technology dy't ûntwurpen is troch Disney Streaming Services. Dat is in dochterûndernimming fan The Walt Disney Company dy't oarspronklik yn 2015 ûntstie as BAMTech doe't er ôfspjalten waard fan MLB Advanced Media. Yn 2017 kocht Disney in mearderheidsbelang yn BAMTech, wêrnei't it bedriuw yn 2018 belutsen wie by de lansearring fan ESPN+ en yn 2019 by de oerienkomst fan Disney op it mêd fan streamingdistribúsje mei Netflix. 

Underwilens hie Disney lykwols besletten dat it foardieliger wie om in eigen streamingtsjinst op te setten ynstee fan 'e eigen produksjes fia in Netflix oan te bieden. Sadwaande begûn BAMTech, dat ûnderwilens omneamd wie ta Disney Streaming Services, oan 'e tarieding foar in eigen streamingtsjinst, dy't Disney+ komme moast te hjitten. De produksje fan films en tillefyzjesearjes foar eksklusive distribúsje troch de nije tsjinst sette ein 2017 al útein. 

## Beskikberens
Disney+ begûn op 12&nbsp;novimber 2019 yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Nederlân mei it betsjinjen fan klanten, wêrnei't in wike letter Austraalje, Nij-Seelân en Porto Riko folgen. Yn maart 2020 sette de tsjinst ek útein yn Dútslân, Eastenryk, it Feriene Keninkryk, Ierlân, Itaalje, Spanje en Switserlân, yn april folge troch de Kanaaleilannen, Man, Yndia, Monako en Frankryk en syn oerseeske gebietsdielen.

Yn juny 2020 kaam Disney+ ek beskikber yn Japan en yn septimber fan dat jier yn Belgje, Lúksemboarch, Portegal en de Skandinavyske lannen. Yn oktober sette de tsjinst útein yn Mauritsius, yn novimber yn hiel Latynsk-Amearika en it Karibysk Gebiet (útsein Kuba), en yn 'e earste helte fan 2021 folgen Singapoer, Maleizje en Tailân. Letter yn itselde  jier sil Disney+ ek beskikber komme yn Súd-Koreä, Taiwan, Hongkong, Makau, de Filipinen en East-Jeropa, en yn 2022 yn Fjetnam.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Disney+