open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mirjam (namme)

**Mirjam** (útspr.: ['mɪrjam]) is in tige âlde famkesnamme fan Hebriuwsk komôf. It ierste gebrûk fan dizze namme is yn *[[Exodus (bibelboek)|Eksodus]]*, it twadde bibelboek, dêr't Mirjam de suster fan 'e Joadske profeet Moazes is. Fia de Bibel is de namme Mirjam oernommen yn in hiel soad oare talen, wêrûnder it Frysk. De oarspronklike (Hebriuwske) foarm wie מִרְיָם (transliteraasje: *Miryām*, útspr.: [miʀ'ja:m], likernôch: "mierjaam"). De Frysk/Nederlânske ferzje komt dus de oarspronklike Hebriuwske útspraak eins tichter benei as de útspraak sa't dy yn it Ingelsk en in protte oare talen bestiet, as *Miriam*, mei trije wurdlidden.

De oarsprong fan 'e namme Mirjam is ûndúdlik. It soe betsjutte kinne: "bern-dêr't-op-hope-is", mar ek "bitter", "opstannich" of "sterke wetters". Neffens de alfde-iuwske Joadske kommentator fan 'e Bibel Rashi libben de âlde Israeliten 210 jier lang yn ballingskip yn Egypte, wêrfan de lêste 86 jier ûnder in wrede slavernij dy't begûn doe't Mirjam, de suster fan Moazes, berne waard. Dêrom waard hja sa neamd, want de Egyptners makken it libben bitter (מַר, *mar*) foar har folk.

In oare teory is dat de namme Mirjam úteinlik weromgiet op in Egyptyske betsjutting, mei't dat mei in protte nammen út 'e Joadske stamme fan 'e Leviten sa is (oer Moazes stiet yn 'e Bibel dat er in Levyt wie, en dus wie dat mei syn suster Mirjam krektlyksa). Yn dat gefal soe Mirjam ôflaat wêze kinne fan *myr*, dat yn it Egyptysk "leafste" betsjut, of fan *mr*, "leafde". De namme Marije, fan it Hebriuwske מרים (*Maryām*, útspr.: [maʀ'ya:m], likernôch: "marjaam"), is eins in fariant fan Mirjam. In ûnwierskynlik yngewikkelde kristlike etymology fan dy namme wol hawwe dat de betsjutting "drip fan 'e see" is (Latyn: *Stilla Maris*), wat dan ek foar Mirjam jilde moatte soe. Troch in kopiëarflater is dy betsjutting letter noch fierder feroare yn "stjer fan 'e see" (*Stella Maris*).
De Fûke (film)

***De Fûke*** wie de twadde Fryske (*lowbudget*)-spylfilm fan Steven de Jong, op basis fan 'e roman *[[De Fûke]]* fan auteur Rink van der Velde. De film kaam yn 2000 yn de bioskopen. Van der Velde hat it senario skreaun, tegearre mei Steven de Jong. De muzyk is fan De Kast.

## It ferhaal
Jelle (Rense Westra) is in ienfâldige ielfisker. Hy wurdt oppakt troch de Dútsers om 't syn soan Germ, dy 't yn it ferset sit, betrape is by in wapendropping. Yn syn ferhoar ûntdekt Jelle pas wat der mei syn soan bard is. Nei 't er oppakt is, folget syn hûn him hieltyd nei it plak dêr ’t er hinne brocht wurdt, sels oant Jelle delsketten wurdt. 
 
## Akteurs
* Rense Westra - Jelle
* Syb van der Ploeg - JP
* Steven de Jong – Germ
* Peter Tuinman - SD-adjudant
* Hidde Maas - NSB-boargemaster
* Hilbert Dijkstra - adjudant
* Joop Wittermans – keapman
* Cynthia Abma – Mirjam
* Jan Arendz – de maat 

Yn 2001 waard de film yn trije dielen op telefyzje fertoand.
Nynke

* Nynke (namme), in Fryske famkesnamme
* Nynke (film), in Fryske spylfilm út 2001 oer Nynke fan Hichtum
Ynternasjonaal Jongereinkongres

It **Ynternasjonaal Jongereinkongres**, yn it Esperanto **Internacia Junulara Kongreso** of **IJK**, is ien fan de grutste jierlikse Esperanto-gearkomsten foar jongerein. Dizze gearkomste wurdt organisearre troch TEJO, elk jier yn in oar lân.

## List fan eardere en plande kongressen

## Keppeling om utens
*  De offisjele webstee fan it IJK
Isaac Beeckman

**Isaac Beeckman** (Middelburch, 10 desimber 1588 – Doardt, 19 maaie 1637) wie in Nederlânse natuerkundige, yngenieur en meteorolooch.

Isaac Beeckman studearre letterkunde en filosofy yn Leien en promovearre yn 1618 yn de genêskunde yn Caen. Hy waard konrektor yn Utert en Rotterdam. Yn 1627 waard er rektor fan de Latynske skoalle yn Doardt, it Johan de Witt-gymnasium fan no. Hy stoar yn de âldens fan 48 jier.

Beeckman wie in learling fan Simon Stevin. René Descartes wie in freon fan him, dy't syn earste wurk, it *Compendium Musicae*, oan Beeckman opdroech. Beeckman wurdt rekkene ta de meast foaroansteande wittenskippers fan syn tiid. Utsein dokter en yngenieur, bestudearre er de wiskunde en natuerferskynsels en stelde er út om alle wittenskip en kennis in drege basis te jaan, bygelyks mei de wiskunde. 

Beeckman hat net publisearre. Dêrom hawwe syn ûntdekkingen mar in bytsje ynfloed op it ûntjaan fan de wittenskip hân. 

## Literatuer
* Berkel, Klaas van: *Isaac Beeckman en de mechanisering van het wereldbeeld*, (1983), ISBN 9062039146
* Gaukroger, Stephen: *Descartes. An intellectual biography*, Oxford University Press, 1995, 2003, 499 s.
* Panhuysen, Luc, *De levens van Johan en Cornelis de Witt*, ISBN 904501422X
* Waard, C. de: *Journal tenu par Isaac Beeckman de 1604 à 1634*
* Berkel, Klaas van, e.a. (1999) *A History of Science in The Netherlands. Survey, Themes and Reference.* Leien/Boston/Keulen: Brill

## Keppeling om utens
*''Journal tenu par Isaac Beeckman de 1604 à 1634''. Bewurke troch Cornelis de Waard. Digitale Bibleteek foar de Nederlânske Letteren
Danny DeVito

**Danny DeVito** (folút: **Daniel Michael DeVito jr.**; Neptune Township (Nij-Jersey), 17 novimber 1944) is in Amerikaansk akteur.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside Danny DeVito
* Filmografy fan Danny DeVito yn de IMDb
Dour (rivier)

De **Dour** is in lytse rivier yn it greefskip Kent, yn Dover, Ingelân. Hy rint fan de doarpen Temple Ewell en River troch it doarp Kearsney. De stream is rûchwei 4&nbsp;km lang. 

Oarspronklik hie de steam in wiid estuarium op it plak dêr't no Dover leit. It estuarium wie in natuerlike haven foar bewenners en keaplju yn de Brûnstiid. Yn 1992 waarden de oarbliuwsels fan in seefêste boat (fan 3.500 jier âld) út de Brûnstiid fûn, no te sjen yn it museum fan Dover. 

It estuarium fan de Dour by de Romeinske stêd Dubris waard dêrnei de haven foar de Romeinske float.
Yn de Midsiuwen slike it estuarium lykwols ticht en waarden der keunstmjittige havens oanlein.

De rivier hat sûnt it jier 762 tal fan wettermûnen fan enerzjy foarsjoen. Dêr wiene acht nôtmûnen en fiif papiermûnen by.

Oare yndustryen oan de rivier wiene izerjitterijen, seachmûnen en in loaierij.


File:The River Dour near its source, Alkham Valley - geograph.org.uk - 1164512.jpg|thumb|De Dour yn Alkhamdelling
File:Small weir on the river Dour - geograph.org.uk - 355192.jpg|De Dour yn Dover
File:DoverCastle-lighthouse-2004-10-03.jpg|De Romeinske fjoertoer by it kastiel fan Dover


## Keppelings om utens
*http://www.ccmt.org.uk/ Oer de Crabble Mill
*http://www.bucklandmill.co.uk/ Oer de Buckland Mill
*
Brûnzen medalje

In **brûnzen(e) medalje** is de op twa nei heechste medalje dy't útrikt wurdt foar in prestaasje op net-militêr mêd. Sokke ûnderskiedings binne benammen ferbûn mei de sport. De namme komt fuort út it feit dat sokke medaljes fan brûns makke binne en brûnskleurich binne. 

By grutte sporteveneminten kriget de winner in goudene medalje, de twadde-plakhâlder kriget in sulverne medalje en dejinge dy't it trêde plak behellet, wurdt in brûnzene medalje oan útrikt. Dat is noch mar goed in iuw sa, want by de Olympyske Spullen fan 1896 krigen de winners noch in sulverne medalje. De goud-sulver-brûns-hierargy waard pas ynfierd op 'e Olympyske Spullen fan 1904 yn St. Louis. Neitiid waard dat systeem oernommen troch alle oare sporteveneminten
Chesley Award

De **Chesley Awards** binne in groep Amerikaanske prizen dy't yn 1985 ynsteld binne troch de Association of Science Fiction and Fantasy Artists (ASFA) mei as doel om erkenning te bieden oan yndividuële artistike prestaasjes op it mêd fan science fiction en fantasy. Oarspronklik waarden dizze prizen de **ASFA Awards** neamd, mar nei it ferstjerren fan 'e bekende astronomyske keunstner Chesley Bonestell waarden se yn 1986 nei dyselde ferneamd. De Chesley Awards wurde op jierlikse basis yn alve ûnderskate kategoryen útrikt, ornaris as ûnderdiel fan 'e World Science Fiction Convention (Worldcon).

## Kategoryen
* bêste omslachyllustraasje – hardcover
* bêste omslachyllustraasje – paperback
* bêste omslachyllustraasje – tydskrift
* bêste binnenyllustraasje
* bêste trijediminsjonale keunstwurk
* bêste kleurekeunstwurk – ûnpublisearre
* bêste swart-wytkeunstwurk – ûnpublisearre
* bêste produktyllustraasje
* bêste yllustraasje op it mêd in fideospultsje
* bêste art director
* grutste artistike prestaasje 
* wichtichste bydrage oan 'e ASFA (oant en mei 2006) 

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e ASFA
Ynbraak

**Ynbraak** (of yn juridysk jargon **braak**) is in misdriuw dat it yllegaal iepenbrekken omfiemet fan in gebou of in oar ôfsletten foarwerp, lykas in auto, mei as bedoeling om dat yn te gean. As it yngean fan sa'n gebou of foarwerp net it doel is, sprekt men by it iepenbrekken net fan ynbraak, mar fan fernieling. It doel fan in ynbraak is ornaris om oarmans besittings te stellen. Sadwaande jildt ynbraak foar it rjocht as in strafferswierjende omstannichheid by dieverij. Immen dy't in ynbraak útfiert, is in ynbrekker.

Soms wurdt in ynbraak by leechsteande gebouwen net dien mei as doel om guod te stellen, mar om jin yn it oangeande gebou nei wenjen te setten. Dan is der gjin sprake fan ynbraak mar fan kreak. Lju dy't dat dogge, binne kreakers, dy't yn Nederlân in beskate wetlike beskerming genietsje. By kreak is trouwens net altyd sprake fan it ynbrekken yn in gebou; soms witte kreakers gewoan de kaai fan in leechsteand gebou te bemachtigjen.

Bytiden slagget it ynbrekkers trouwens ek om in gebou of auto yn te kommen sûnder dat der feitlik sprake is fan ynbraak, om't der neat stikken makke hoecht te wurden. Soks kin bygelyks foarkomme as de eigner fergetten is om de doar op 't slot te dwaan of as er de kaai yn 't slot sitte litten hat. Foar sokke misdriuwen ken it Nederlânske rjocht noch de termen ynslûping en ynklimming, dat ek strafbere delikten binne.
Kelder

In **kelder** (fan it Latynske *cellarium*) is it diel fan in gebou dat ûnder de grûn (d.w.s. ûnder it meanfjild) leit. Troch de isolearjende wurking fan 'e omjaande ierde hearsket der yn dit diel fan gebouwen in frijwol konstante temperatuer. Dêrby is it der simmerdeis relatyf koel, en yn strange winters minder kâld as bûtendoar. Sadwaande waarden kelders fan âlds brûkt foar de opslach fan iten, lykas griente, fruit en jirpels, mar likegoed foar guod dat net goed oer temperatuerwikselings kin, lykas wyn.

Tsjintwurdich wurde kelders fan âlde huzen faak brûkt as sliepromte of as muzykstudio (fanwegen de natuerlik lûdsisolaasje dy't de omjaande ierde biedt). Mids tweintichste iuw waard op in stuit opholden mei it tafoegjen fan kelders oan nije wenten (hoewol't der faak wol in krûpromte wie). Begjin ienentweintichste iuw hawwe oprinnende huzeprizen derta laat dat der no faak wol wer kelders yn nije wenten oanlein wurde, om't dat relatyf goedkeap foar ekstra wen- of opslachromte soarget. 

As in kelder foar in diel boppe it meanfjild útstekt (mei finsters heech yn 'e muorre) sprekt men fan in sûterrên. Oarsoartige kelders binne:
*bitekelder
*grêfkelder
*iiskelder
*krypte
*krûpromte
*strjitkelder
*wynkelder
Koarte film

In **koarte film** is in film dy't oangeande tiidsdoer net langernôch is om as in film fan folle lingte beskôge te wurden. Hoewol't der gjin konsinsus is wêr't de grins tusken dy beide filmtypes krekt leit, omskriuwt de gesachhawwende Amerikaanske Academy of Motion Picture Arts and Sciences in koarte film as "in oarspronklike spylfilm dy't in tiidsdoer hat fan 40 minuten of minder, de ôftiteling ynbegrepen". 

Koarte films wurde faak fertoand op pleatslike, nasjonale of ynternasjonale filmfestivals. Se wurde ornaris makke as non-profitprojekt troch ûnôfhinklike filmmakkers, en binne dan lowbudgetfilms of nobudgetfilms. As der in budget is, bestiet dat yn 'e regel út in beurs fan in filmfûns of fan in oare non-profitorganisaasje, út jildlike stipe troch in sponsor, of út eigen jild fan 'e filmmakker sels. Koarte films wurde oer it algemien troch filmmakkers brûkt om ûnderfining op te dwaan en/of om harren talinten te bewizen mei as doel om jild foar takomstige filmprojekten los te krijen fan filmfûnsen, private ynvestearders of filmstudio's.
Premjêre

In **premjêre** of in **premiêre** (fan it Frânske *première*, "earste") is de earste publike opfiering fan in muzyk-, dûns- of toanielstik of de earste publike fertoaning fan in film. Foar sa'n premjêre wurde yn 'e regel de wichtichste belutsenen by de tastânkomming fan 'e oangeande foarstelling of film útnûge, lykas de filmprodusinten en de sponsors, en yn it gefal fan in film ek de akteurs. As it om in feestlik barren mei reade loper en ferneamde gasten giet, neamt men it in **galapremjêre**. By de alderearste opfiering of fertoaning sprekt men ek wol fan 'e **wrâldpremjêre**, wêrnei't yn oare lannen letter noch nasjonale premjêres plakfine kinne. Soms wurdt der foarôfgeande oan in filmpremjêre noch in lytse publike fertoaning holden om 'e reäksjes fan it publyk te peilen; sa'n ûnoffisjele premjêre wurdt in sneakpreview neamd.

By *live*-foarstellings hjit de lêste repetysje foarôfgeande oan 'e premjêre de generale repetysje. By filmpremjêres wurdt foar de stjerren en oare hege gasten faak in reade loper útrôle op it trotwaar foar de bioskoop dêr't de feestlike gearkomste holden wurdt. It idee en de organisaasje fan 'e earste filmpremjêre wurde taskreaun oan 'e Hollywoodske sakeman Sid Grauman (1879-1950). De term 'premjêre' wurdt ek wol yn oerdrachtlike sin brûkt foar oare saken, lykas wannear't immen bygelyks foar it earst in beskate opfallende útspraak docht of wat opmerkliks of bysûnders prestearret.
Gouden medalje

In **gouden(e) medalje** is de heechste medalje dy't útrikt wurdt foar in prestaasje op net-militêr mêd. Sokke ûnderskiedings binne benammen ferbûn mei de sport. De namme komt fuort út it feit dat der alteast in fraksje goud (meast yn 'e foarm fan blêdgoud) oan dizze medaljes tafoege is, en om't sa'n medalje de kleur fan goud hat. It komt mar selden foar dat 'goudene medaljes' wier fan poer goud binne; de measten binne ynstee ferguld, sa't dat bygelyks it gefal is mei de goudene medaljes dy't útrikt wurde op 'e Olympyske Spullen en mei de medaljes dy't by de Nobelprizen hearre. 

It idee om foar de heechste prestaasje in goudene medalje út te rikken ûntstie yn it leger, dêr 't al yn 'e Midsiuwen de heechste ofsieren rangûnderskiedingstekens fan goud hiene. Ek it útrikken fan goudene ûnderskiedings as symboal foar de talitting ta ridderoarders ûntstie yn datselde tiidrek. Sûnt de achttjinde iuw wurde der ek goudene medaljes útrikt foar prestaasjes op it mêd fan 'e skiene keunsten, bygelyks troch de Keninklike Deenske Akademy.

Pas oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw waard dit gebrûk oernommen troch de sportwrâld. Dêrby moat oantekene wurde dat der foar de earste plakken op 'e Olympyske Spullen fan 1896, yn Atene, sulverne medaljes útrikt waarden. De goud-sulver-brûns-hierargy foar earste, twadde en trêde plakken waard pas ynfierd op 'e Olympyske Spullen fan 1904, yn St. Louis. Neitiid waard dat systeem oernommen troch alle oare sporteveneminten
Pilotôflevering

In **pilotôflevering**, fan it Ingelske wurd *pilot* (útspr.: ['pai̭lət], likernôch: "pai-lut") dat "loads" betsjut, is de earste, dûbellange ôflevering fan in tillefyzjesearje. Sa'n ôflevering wurdt yn it foarste plak makke om te sjen oft in idee dat op papier goed liket, ek goed beteard as it yn produksje nommen wurdt. Dêrnjonken wurde pilotôfleverings troch de produsinten ek brûkt om 'e oangeande searje te ferkeapjen oan 'e omroppen. Sadwaande kin in pilotôflevering it bêste beskôge wurde as in prototype fan 'e searje, net yn it lêste plak om't it faak foarkomt dat beskate as ûnbefredigjend beskôge eleminten út 'e pilotôflevering yn 'e searje, as dy makke wurdt, oanpast wurde.

Yn 'e Amerikaanske tillefyzjeyndustry wurdt mar fan justjes mear as in fjirdepart fan 'e produsearre pilotôfleverings ek de byhearrende searje makke. De redens dêrfoar kinne wêze dat it idee dat oan 'e searje te'n grûnslach leit, de produsinten by neier ynsjen dochs ôffalt, of dat de produsinten simpelwei gjin omrop fine kinne dy't belangstelling foar de searje hat. Ferweesde pilotôfleverings wêrfan't gjin searje makke wurdt, binne net hielendal wei; dy wurde faak noch ferkocht as tillefyzjefilms. As de byhearrende searje àl makke wurdt, foarmet de pilotôflevering yn 'e regel de earste ôflevering. Dat is lykwols net it gefal as der troch oanpassings dy't nei ôfrin fan 'e produksje fan 'e pilotôflevering trochfierd binne sa'n soad ferskillen mei de eigentlike searje ûntstien binne dat dy it begryp fan 'e sjoggers yn 'e wei steane.

In spesjaal soarte pilotôflevering is de saneamde **backdoorpilot** ("efterdoarpilot"). Dy wurdt middenyn in al rinnende searje makke, wêrby't nije personaazjes yntrodusearre wurde. De bedoeling is om oan 'e hân fan 'e reäksjes fan it publyk te sjen oft it de muoite leanje sil en meitsje mei dy personaazjes in spin-offsearje, dy't dan meiliftsje kin op it súkses fan 'e al besteande searje.
Hichtefrees

**Hichtefrees** is de eangstme foar hichten, dy't eltse minske yn gruttere of mindere mjitte hat. As dizze eangstme ûnfoege foarmen oannimt, sprekt men fan **akrofoby** (of ek wol fan **altofoby**). Yn 'e measte gefallen hawwe minsken har hiele libben lêst fan hichtefrees, hoewol't it soms geandewei de tiid wol oanboazje kin. Yn guon gefallen kin dizze foby ek fanwegen komme by lju dy't der earder net lêst fan hiene, as gefolch fan oerbelêsting, bygelyks nei in burnout of oerspandheid. Dan bliuwt de hichtefrees faak bestean, ek as de oerbelêsting wer ferdwûn en genêzen is. Akrofoby hat in protte gemien mei batofoby, de frees foar djipten. Beide fobyen hâlde ferbân mei de eangstme om te fallen. 

Hichtefrees is in spesifike foby en kin krekt as de measte soartgelikense fobyen almeast relatyf maklik behannele wurdt troch gedrachsterapy. Dêrby lit men lju dy't lêst hawwe fan akrofoby stadichoan wend reitsje oan beskate hege plakken, lykas in wente yn in flatgebou. Lykwols binne der ek gefallen bekend wêrby't sokke terapy net holp. Boppedat kin de akrofoby weromkomme as in pasjint langere tiid net bleatsteld is oan sokke hichtesitewaasjes.

Der wurde twa soarten fan hichtefrees ûnderskaat. **Kognitive hichtefrees** wurdt feroarsake troch eangsttinzen dy't besibbe binne of wêze kinne oan 'e eangstme dat men jinsels net folslein yn 'e hân hat en bang is dat men ris fan in heech plak springe kinne soe, of oan 'e eangstme dat de hege konstruksje dêr't men jin op of yn bejûn hat net sterkernôch is om jins gewicht te dragen. **Optyske hichtefrees** kin ek eangstme of dûzelichheid feroarsaakje as men troch it rút út in wente yn in flatgebou sjocht, of sels as men in plaatsje of filmke sjocht dat nommen is troch fan in grutte hichte omleech te sjen. Meastal is hichtefrees lykwols in mingfoarm fan sawol kognitive as optyske hichtefrees.
Hollywood Boulevard

**Hollywood Boulevard** is in strjitte yn 'e Los Anzjelynske wyk Hollywood, yn súdlik Kalifornje, dy't ferneamd is om û.m. de Hollywood Walk of Fame, it Dolby Theatre (dêr't de jierlikse útrikking fan 'e Oscars plakfynt) en it Hollywood Sign. De strjitte hiet oarspronklik Prospect Avenue, mar krige yn 1939 syn hjoeddeistige namme. Lange tiid wie Hollywood Boulevard jûns let en nachts in sintrum fan strjitprostitúsje, mar de plysje fan Los Angeles hat yn 'e lêste tweintich jier besocht om dêr safolle mooglik it near op te lizzen.

Hollywood Boulevard sprantelet yn it easten ôf fan Sunset Boulevard en rint dan troch de buerten Little Armenia en Thai Town nei it noardwesten ta oant de krusing mei Vermont Avenue, dêr't er nei in knik rjocht op it westen ta komt te rinnen, dwers troch it toeristyske sintrum fan Hollywood hinne, oant de krusing mei Laurel Canyon Boulevard. Oare kant dy krusing rint Hollywood Boulevard fierder troch wenwiken oant er útkomt op Sunset Plaza Drive. Op 4 april 1985 waard Hollywood Boulevard opnommen yn it Amerikaanske Nasjonaal Register fan Histoaryske Plakken.

## Besjensweardichheden

* American Cinematheque
* Barnsdall Art Park
* Bob Hope Square
* Broadway Hollywood Building
* Capitol Records Tower
* Dolby Theatre
* El Capitan Theatre
* Fonda Theatre
* Frederick's of Hollywood
* Grauman's Egyptian Theatre
* Hollywood and Highland
* Hollywood Masonic Temple
* Hollywood Pacific Theatre
* Hollywood Roosevelt Hotel
* Hollywood Sign
* Hollywood Walk of Fame
* Hollywood Wax Museum
* Madame Tussauds Hollywood
* Musso & Frank Grill
* Pantages Theatre
* Ripley's Believe It Or Not! Odditorium
* TCL Chinese Theatre (foarhinne Grauman's Chinese Theatre)
* Vista Theatre
Frosty Calf Boss Ribs

**Frosty Calf Boss Ribs** (folút: **Forrestina Little Dog Calf Boss Ribs**; Browning (Montana), 12 april 1955) is in Amerikaansk skoaljuffer, bestjoerster en politika fan etnysk Yndiaansk komôf. Hja is in lid fan 'e Swartfuot Naasje, en hie fan 2009 oant 2011 en fannijs sûnt begjin 2013 in sit yn it Hûs fan Offurdigen fan 'e Amerikaanske steat Montana.

## Libben en karriêre
Calf Boss Ribs waard yn 1955 berne as Forrestina Little Dog yn Browning, it haadplak fan it Swartfuot Yndianereservaat yn 'e Amerikaanske steat Montana. Hja is in etnyske Swartfuot-Yndiaanse en in lid fan 'e Swartfuot Naasje, dat in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten is. Se learde foar skoaljuffer en behelle datoangeande in bachelortitel oan 'e Universiteit fan Montana.

Yn 1983, doe't se 28 jier wie, troude Calf Boss Ribs mei de fiif jier âldere Patrick Calf Boss Ribs, byneamd 'Bum' ("Skoaier"). Ut dat houlik waarden trije soannen (Patrick jr., Forrest en Ronald) en fjouwer dochters (Shelly, Kathy, Lynnette en Cory) berne. Har man dreau yn it plakje Heart Butte, yn it Swartfuot Reservaat, de boerepleats dy't er fan syn âlden urven hie, wylst Calf Boss Ribs sels oan 'e pleatslike legere skoalle stie. Patrick Calf Boss Ribs sr. kaam op 24 oktober 2014 yn 'e âlderdom fan 64 jier te ferstjerren oan in hertoanfal.

Yn 2008 stelde Calf Boss Ribs harsels foar de Demokratyske Partij kandidaat foar in sit yn it Hûs fan Offurdigen fan 'e steat Montana. Dêrby fersloech hja har Republikeinske tsjinstanner Joe Read, sadat se neitiid fan begjin 2009 ôf it fyftjinde distrikt fan Montana yn it Steatskongres fertsjintwurdige. By de ferkiezings fan 2010 waard se lykwols ferslein troch Joe Read, oan wa't se sadwaande begjin 2011 har sit ôfstean moast. Dy wûn se lykwols by de ferkiezings fan 2012 wer werom, en sûnt begjin 2013 sit Calf Boss Ribs sadwaande wer yn it Hûs fan Offurdigen fan Montana. Dêrnjonken is hja sûnt 2012 ek fise-foarsitster fan 'e Blackfeet Tribal Business Council, it bestjoerend orgaan fan 'e Swartfuot Naasje.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan it Hûs fan Offurdigen fan 'e Steat Montana oer Frosty Calf Boss Ribs
Lea Whitford

**Lea Whitford** (folút: **Lea Mari Guardipee Whitford**; Browning (Montana), maart 1966) is in Amerikaansk ûnderwizeresse en politika fan etnysk Yndiaansk komôf. Hja is in lid fan 'e Swartfuot Naasje, en hat sûnt ein 2013 in sit yn it Hûs fan Offurdigen fan Montana.

## Libben en karriêre
Whitford waard yn 1966 berne as Lea Mari Guardipee, de dochter fan Gerald T. Guardipee en Shirley Wippert, yn Browning, it haadplak fan it Swartfuot Yndianereservaat yn 'e Amerikaanske steat Montana. Hja is in etnyske Swartfuot-Yndiaanse en in lid fan 'e Swartfuot Naasje, dat in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten is.

Nei't se de middelbere skoalle yn Browning trochrûn hie, learde Whitford fierder oan 'e Steatsuniverstiteit fan Montana (MSU) yn Havre, dêr't se yn 'e foarm fan in bachelortitel har ûnderwiisfoech behelle yn lichaamlike oefening en skiednis. Letter wreide se dat foech oan 'e MSU-fêstiging te Bozeman fierder út nei heger ûnderwiis en folwoeksene-ûnderwiis. Whitford stie neitiid ferskate jierren as dosint oan 'e pleatslike middelbere skoalle te Browning, en wurke oanslutend sechstjin jier as leararesse oan it Blackfeet Community College yn itselde plak. Dêrnei wie se noch ferskate jierren ferbûn oan 'e Swartfuot Naasje as mienskipsplanner en beoardielster foar de takenning fan stúdzjebeurzen.

Whitford troude mei Rick Whitford, mei wa't se har yn it Swartfuot Reservaat op in boerepleats benoarden Cut Bank nei wenjen sette. Mei har man runt se dêr njonken har oare wurk ek noch in feehâlderij en in lyts transportbedriuw. Hja hawwe ien dochter, Whitney, en twa soannen, Rabe en Kobe. Yn 2012 stelde Whitford harsels foar de Demokratyske Partij kandidaat foar in sit yn it Hûs fan Offurdigen fan 'e steat Montana. Dêrby fersloech hja de sittende Republikeinske ôffurdige Lila Evans, sadat se neitiid fan begjin 2013 ôf it sechstjinde distrikt fan Montana yn it Steatskongres fertsjintwurdige.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan it Hûs fan Offurdigen fan 'e Steat Montana oer Lea Whitford
Kayla McAlister

**Kayla McAlister** (Kaikohe, 6 augustus 1988) is in Nijseelânsk rugbyster fan etnysk Maoary-komôf. Hja makke diel út fan it Nijseelânske rugby&nbsp;sevens-frouljustiim dat yn 2016 op 'e Olympyske Spullen fan Rio de Janeiro in sulverne medalje wûn.

## Libben en karriêre
McAlister waard yn 1988 berne yn Kaikohe, yn it uterste noarden fan it Noardereilân fan Nij-Seelân. Hja is fan etnysk Maoary-komôf, en identifisearret harsels as lid fan 'e *[[iwi]]* (stamme) Te Āti Awa. McAlister is de suster fan Luke McAlister, in earder rugbyspiler út it Nijseelânske nasjonale manljustiim. 

As beoefenster fan 'e sport netbal (dy't sterk op kuorbal liket) spile McAlister yn 2011 foar it tiim Northern Mystics, út Auckland. Yn 2012 sette se lykwols yn 'e fuotleasten fan har broer útein mei in karriêre as spylster fan rugby sevens mei as posysje spits. Yn dy hoedanichheid spilet se sûnt foar it Nijseelânske nasjonale frouljustiim. 

Yn 2016 makke McAlister diel út fan it tiim dat Nij-Seelân fertsjintwurdige op 'e Olympyske Spullen fan Rio de Janeiro. Nei't dat yn 'e heale finale Grut-Brittanje mei 25-7 ferslein hie, gie it yn 'e finale tesink tsjin Austraalje mei in skoare fan 17-24. Dêrmei wûnen McAlister en har tiimgenoaten in sulverne medalje.
World Science Fiction Convention

De **World Science Fiction Convention** (Ingelsk foar: "Science Fiction-Wrâldkonvinsje"), faak ôfkoarte ta **Worldcon**, is de jierlikse feestlike wrâldgearkomste op it mêd fan science fiction dy't organisearre wurdt troch de Amerikaanske **World Science Fiction Society** (WSFS), it "Science Fiction-Wrâldgenoatskip". De earste Worldcon waard yn 1939 holden, en sûnt hat dit evenemint alle jierren plakfûn útsein ûnder de Twadde Wrâldoarloch, fan 1942 oant 1945. De Worldcon is de wichtichste Amerikaanske en ynternasjonale gearkomste op it mêd fan it science fiction-sjenre, en wikselet elts jier fan plak.

## Aktiviteiten en eveneminten
Op 'e Worldcon wurde folgjende aktiviteiten en eveneminten organisearre:
* Goeddiedichheidsaksjes om non-profitorganisaasjes op it mêd fan it science fiction-fandom en oare, eksterne goede doelen te ûnderstypjen, troch kollektes, feilings, bloeddonaasjes, ensfh.
* In keunsteksposysje mei skilderijen, tekenings, byldhouwurken en oare keunstwurken op it mêd fan science fiction.
* Hantekeningesesjes troch en oare kânsen om yn 'e kunde te kommen mei ferneamde science fiction-auteurs en oare bekendheden op it mêd fan science fiction, lykas akteurs út films of tillefyzjesearjes, omslachkeunstners, ensfh.
* De úttrikkingsseremoanje fan 'e Chesley Awards.
* De útrikkingsseremoanje fan 'e Hugo Awards. 
* Cosplay, sawol in formele wedstryd (de *Masquerade*) as gewoan foar de aardichheid troch fans dy't de hiele dei yn science fiction-kostúms omrinne.
* Dûnsopfierings op it mêd fan science fiction.
* Muzykopfierings op it mêd fan science fiction.
* Toaniel- en teäteropfierings op it mêd fan science fiction.
* Tentoanstellings op it mêd fan science fiction.
* Workshops op it mêd fan science fiction.
* De saneamde *huckster's room*, dêr't boeken, stripboeken, dvd's, fideospultsjes, kostúms, juwiellen en oar spul op it mêd fan science fiction ferkocht wurdt.
* De *fan lounge*, in plak dêr't men prate en oerlizze kin oer en bydrage kin oan fanzines.
* De saneamde *fan tables*, dêr't organisaasjes en fertsjintwurdigers fan oare science fiction- en fantasykonvinsjes harsels presintearje.
* In filmfestival dêr't ûnôfhinklike science fiction-films fertoand wurde.
* Spultsjes, wêrûnder rollespullen, boerdspultsjes en kaartspullen.
* Paneldiskusjes oer in breed skala oan ûnderwerpen op it mêd fan science fiction.
* Iepenbier tagonklike feestjes dy't organisearre wurde troch science fiction-organisaasjes, -klubs, -útjouwerijen, -tydskriften en oaren.
* In bar dêr't men in drankje nimme kin of gewoan gesellich mei-inoar prate kin.
* Taspraken en oare presintaasjes troch ferskate grutte nammen út 'e science fiction.
* Saken oangeande de World Science Fiction Society, wêrûnder de stimming oer it plak fan de Worldcon fan it folgjende jier en teffens oer it plak fan 'e North American Science Fiction Convention (NASFiC) as it plak fan 'e folgjende Worldcon bûten Noard-Amearika leit.

## List fan World Science Fiction Conventions

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e World Science Fiction Convention
Association of Science Fiction and Fantasy Artists

De **Association of Science Fiction and Fantasy Artists** (Ingelsk foar: "Feriening fan Science Fiction- en Fantasykeuntners"), ôfkoarte ta **ASFA**, is in Amerikaanske feriening en non-profitorganisaasje op it mêd fan keunst dy't wijd is oan 'e literêre sjenres fan 'e science fiction en fantasy. De leden besteane út profesjonele yllustrators en boekbânûntwerpers, amateur-keunstners, art directors, organisators fan keunsteksposysjes, útjouwers en keunstsammelders. De organisaasje bestiet sûnt de iere 1980-er jierren en is fêstige yn Harrisburg, yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania. 

De doelstellings fan 'e ASFA binne om amateurtalint oan te moedigjen en te begelieden, om it publyk te ûnderrjochtsjen, en om spesifike ynformaasje te jaan oan sponsors, keunstsammelders en in elk dy't dêr belangstelling foar hat. Dêrnjonken rikt de ASFA elts jier yn alve ferskillende kategoryen de Chesley Awards út foar keunst op it mêd fan science fiction en fantasy. Dy prizen binne ferneamd nei de bekende astronomyske keunstner Chesley Bonestell. De útrikking fan 'e Chesley Awards fynt plak op 'e jierlikse Wrâldkonvinsje foar Science Fiction.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e ASFA
Roger E. Mosley

**Roger E. Mosley** (folút: **Roger Earl Mosley**; Los Angeles, 18 desimber 1938) is in Amerikaansk toaniel-, tillefyzje- en filmakteur fan Afro-Amerikaansk etnysk komôf. Hy waard benammen bekend fan syn rol as de helikopterpiloat T.C., yn 'e populêre detektivesearje *[[Magnum, P.I.]]*, út 'e 1980-er jierren.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Mosley waard yn 1938 berne yn Los Angeles, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hy groeide op yn Imperial Courts, in buert yn 'e swarte wyk Watts, as de soan fan in allinnichsteande mem, Eloise Harris. 

### Aktearkarriêre
Yn 1963 sette Mosley útein mei in karriêre as akteur, wêrby't er meast op 'e planken stie. Yn 1974 rjochte er it toanielselskip de Watts Repertory Company op. Njonken syn toanielwurk spile Mosley ek yn ferskate films en tillefyzjesearjes. Syn bekendste filmrol hied er as it titelpersonaazje yn 'e spylfilm *Leadbelly*, út 1976, ûnder rezjy fan Gordon Parks. Op 'e tillefyzje hied er gastrollen yn searjes as *Night Court*, *Starsky and Hutch*, *Kojak*, *The Rockford Files*, *Baretta* en *Sanford and Son*. Dêrnjonken spile er ek yn 'e minysearje *Roots: The Next Generation*.

Mosley briek yn 1980 troch mei syn rol as de ûndernimmer en helikopterpiloat Theodore Calvin, byneamd T.C., yn 'e populêre detektivesearje *[[Magnum, P.I.]]*. Dêryn hied er as tsjinspilers, Tom Selleck, dy't de titelrol fan privee-detektive Thomas Magnum spile, en teffens John Hillerman en Larry Manetti. *Magnum, P.I.* rûn oant 1988, en neitiid berikte Mosley nea wer itselde súkses. Hy kearde werom nei it teäter en wie noch mar selden yn films of op 'e tillefyzje te sjen. Yn 1992 spile er in plysjeman yn 'e film *Unlawful Entry*, as tsjinspiler fan Kurt Russell en Ray Liotta. En yn 2007 en 2008 fertolke er yn 'e searje *Las Vegas* de rol fan in miljardêr en freon fan AJ Cooper (Tom Selleck), de eigen fan it Montecito-kasino.

### Priveelibben
Mosley troude yn 1960 mei in Saundra Locke, mar dat houlik rûn út op in skieding. Sûnt 1976 wennet er gear mei Toni Laudermick. Hy hat twa bern út syn houlik mei Locke en ien út syn relaasje mei Laudermick.

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Roger E. Mosley yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Hollywood Walk of Fame

|
|-
|
|-
|}
De **Hollywood Walk of Fame** (Ingelsk foar it "Hollywoodske Trottoir fan Ferneamdheid") is in rûte yn 'e Los Anzjelynske wyk Hollywood, yn súdlik Kalifornje, dêr't stjerren yn it trottoir ynlein binne. Dizze rûte fiert fan east nei west by 15 stedsblokken fan 'e strjitte Hollywood Boulevard lâns, oer in ôfstân fan 2,1&nbsp;km fan 'e krusing mei Gower Street oant dy mei La Brea Avenue. Dêropta is der in koart stikje op Marshfield Way, dat diagonaal rint tusken Hollywood Boulevard en La Brea Avenue, en in diel fan 700&nbsp;m lingte fan noard nei súd by 3 stedsblokken lâns op Vine Street, tusken de krusing mei Yucca Street en dy mei Sunset Boulevard.

De stjerren, wêrfan't der op 6 jannewaris 2016 persiis 2.570 wiene, foarmje permaninte publike oantinkens oan ferneamde persoanen en groepen út 'e Amerikaanske en de ynternasjonale entertainmentyndustry, en drage de nammen fan akteurs, sjongers, muzikanten, presintators, regisseurs, film- en muzykprodusinten, komiken, bands, teäterselskippen, fiktive personaazjes en oaren.

De fiifpuntige stjerren fan 'e Hollywood Walk of Fame besteane út koraalrôze terrazzo-stien mei rânen fan gielkoper (messing), en binne mei tuskenromten fan 1.80&nbsp;m ynlein yn in eftergrûn fan dûnkergrize terrazzo-stien. Boppe-yn 'e stjerren stiet de namme fan dejinge dy't mei de oangeande stjer eare wurdt yn gielkoperne blokletters; dêrûnder jout in rûn gielkoperen embleem oan ta hokker kategory oft dy persoan of groep heart. Der binne fiif kategoryen:

:: ***klassike filmkamera***: stiet foar de filmyndustry
::  ***tillefyzje mei in âlderwetske binnendoarantenne derop***: stiet foar de tillefyzjeyndustry
::  ***grammofoanplaat***: stiet foar de muzykyndustry
::  ***antike radiomikrofoan*** stiet foar de radioyndustry
::  ***in komeedzje- en in trageedzjemasker***: stiet foar it toaniel en teäter (dizze kategory is yn 1984 tafoege)

De planning fan 'e Hollywood Walk of Fame waard yn 1958 mei úteinset, mar de eigentlike oanlis waard opholden troch twa rjochtsaken, sadat de earste stjer pas lein wurde koe op 28 maart 1960. Dat wie dy fan regisseur Stanley Kramer, hoewol't der neitiid in leginde groeide dat aktrise Joanne Woodward de earste wie dy't in stjer op 'e Walk of Fame krige, mooglik omdat sy de earste wie dy't by har stjer posearre.

Tsjintwurdich is de Hollywood Walk of Fame ien fan 'e wichtichste attraksjes fan Hollywood en fan hiel Los Angeles, dêr't jiers sa'n 10 miljoen toeristen op ôfkomme. Sûnt 5 july 1978 hat it de status fan in histoarysk-kultureel monumint fan 'e stêd Los Angeles. It bewâld oer de Walk of Fame is yn 'e hannen fan 'e Keamer fan Keaphannel fan Hollywood, en it ûnderhâld wurdt útfierd troch de himsels finansjeel bedrippende Hollywood Historic Trust. 

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Hollywood Walk of Fame
Donato Giancola

**Donato Giancola** (Colchester (Fermont), 1967) is in Amerikaansk yllustrator en boekbânûntwerper fan etnysk Italjaansk komôf. Hy hat him spesjalisearre yn it meitsjen fan keunst dy't heart ta de sjenres fan fantasy en science fiction. Giancola, dy't yn 'e Italjaanske keunstnerstradysje faak inkeld mei syn foarnamme **Donato** oantsjut wurdt, hat 3&nbsp;kear in Hugo Award wûn en dêropta in World Fantasy Award en 18 Chesley Awards.

## Libben en karriêre
Giancola waard yn 1967 berne, en is hikke en tein yn Colchester, op it plattelân fan 'e Amerikaanske steat Fermont, yn 'e neite fan Burlington. Hy die earst in stúdzje elektrotechnyk oan 'e Universiteit fan Fermont, mar briek dy yn 1989 ôf om in keunstoplieding te folgjen oan 'e Syracuse Universiteit, yn Syracuse yn 'e steat New York. Dêr studearre er yn 1992 ôf mei in bachelortitel. Tsjintwurdich wurket Giancola yn 'e New Yorkske *[[borough]]* Brooklyn, dêr't er wennet mei syn frou en beide dochters.

Giancola omskriuwt himsels en syn keunst as in "klassyk-abstrakt reälist dy't mei science fiction en fantasy wurket". Syn favorite keunstners út it ferline binne Hans Memling, Jan van Eyck, Diego Velázquez, Caravaggio, Johannes Vermeer, Piet Mondriaan, Rembrandt van Rijn, Peter Paul Rubens en Tytsiaan. Sels waard Giancola it bekendt troch syn yllustraasjes fan it sammelderskaartspul *Magic: The Gathering*. Under fans fan dat kaartspul is er wiidferneamd en stiet er heech yn oansjen. Dêrnjonken hat Giancola ek omslaggen makke foar romans, û.m. foar de útjouwerij DAW Books. Dêrûnder binne twa dielen fan 'e ''Foreigner''-searje fan C.J. Cherryh (*[[Pretender (roman)|Pretender]]* en *[[Deliverer]]*) en it grutste part fan 'e ''Green Rider''-searje fan Kristen Britain (*[[The High King's Tomb]]*, *[[Blackveil]]*, *[[Mirror Sight]]* en *[[Firebrand]]*).

Yn 2008 waard Giancola yn 'e krante de *Bennington Banner* omskreaun as "wierskynlik de populêrste en súksesfolste science fiction/fantasy-keunstner fan dit momint". Giancola wûn yn 2006, 2007 en 2009 de prestizjeuze Hugo Award foar bêste profesjonele omslachkeunstner; dêrnjonken hat foar dyselde priis noch seis oare kearen nominearre west. Yn 2004 wûn er fierders de World Fantasy Award foar bêste keunstner, en teffens hat er troch de jierren hinne mar leafst 18 Chesley Awards fan 'e Association of Science Fiction and Fantasy Artists (ASFA) binnenhelle, wêrûnder yn 2002 de Chesley Award yn 'e kategory grutste artistike prestaasje.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Donato Giancola
Houlik

In **houlik** of **boask** is in maatskiplik of ritueel erkende feriening fan twa minsken dy't dêrby ûnthjitte om harren fierdere libben mei-inoar te dielen. Faak is hjirby sprake fan in wetlik binend kontrakt wêryn't de rjochten en plichten fêstlein binne fan 'e houlikspartners foarinoaroer en foar harren bern en skoanfamylje oer. De krekte definysje fan in houlik ferskilt per kultuer, mar yn prinsipe giet it hjirby om in ynterpersoanlike relaasje wêrby't geslachtsferkear tastien, ferwachte of sels ferplichte is. Yn guon kultueren is it houlik de iennichste tastiene kontekst foar it bedriuwen fan geslachtsferkear. It houlik foarmet yn frijwol alle kultueren de grûnslach fan 'e húshâldings en dêrmei de hoekstien fan 'e maatskippij.

Fan âlds wiene de beide houlikspartners in man, de **brêgeman** of **breugeman**, en in frou, de **breid**, dy't teagearre it **breidspear** foarmen. Sûnt de ynfiering fan it homohoulik yn guon lannen, oan it begjin fan 'e ienentweintichste iuw, kin it ek om twa manlju of twa froulju gean. It oangean fan houliken mei ferskillende houlikspartners tagelyk, oftewol polygamy (fan ien man mei mear as ien frou tagelyk), is legaal yn grutte dielen fan it Midden-Easten, Afrika, Súd-Aazje en Súdeast-Aazje. Polyandry, in houlik fan ien frou mei mear as ien man tagelyk, komt folle minder foar. Yn 'e Westerske wrâld is it ferbean om mei mear as ien persoan tagelyk troud te wêzen; dit wurdt bigamy neamd en wurdt beskôge as in misdriuw.

De redens dy't minsken hawwe om te trouwen, kinne fan juridysk, maatskiplik, finansjeel of religieus aard wêze. Yn 'e Westerske wrâld trout men tsjintwurdich meast út leafde, mar yn 'e rest fan 'e wrâld komt dat in stik minder foar. Yn guon dielen fan 'e wrâld wurdt troch de âldelju bepaald wa't de houlikspartner fan harren bern wurdt. Yn dy kontekst fine faak rare útwaaksen plak, lykas bernehouliken, twongen houliken en ferkrêfting binnen it houlik. Yn in grut diel fan 'e wrâld is de man noch altyd de dominante partner yn in houlik, wylst de frou net folle yn te bringen hat. Sokke brike ferhâldings kinne liede ta húslik geweld, al komt dat ek yn 'e Westerske wrâld noch mear as genôch foar.

Der moat ûnderskie makke wurde tusken it tsjerklik houlik, dat sletten en erkend wurdt troch in religieuze autoriteit, en it boargerlik houlik, dat sletten en erkend wurdt troch de steat wêryn't men wennet. Guon lannen, dy't gjin skieding tusken tsjerke en steat hawwe, kenne it boargerlik houlik net en erkenne útslutend religieuze houliken. Dat is bygelyks it gefal yn Israel, dêr't net-leauwige persoanen net trouwe kinne en tradisjoneel útwike nei Syprus. De eigentlik sluting fan in houlik (en it dêrmei faak mank geande feest) hjit de brulloft. Foarôfgeande dêroan wurdt faak in frijfeintefeest fierd foar de brêgeman en/of in frijfammefeest foar de breid. Neffens it CBS waarden der yn Nederlân yn 2007 72.485 houliken sletten, wêrûnder fan 1.371 homohouliken en 5.333 fan Nederlanners yn it bûtenlân.

## Sjoch ek
* Houlik yn Fryslân
Houliksreis

In **houliksreis**, tsjintwurdich ek wol oantsjut mei de Ingelske term ***honeymoon***, is in fakânsje dy't troch in nij breidspear koart nei de brulloft holden wurdt. As it fanwegen omstannichheden, lykas drokte op it wurk, swierwêzen fan 'e froulike partner of brekme oan jild, net mooglik is om 'e reis koart nei de brulloft te hâlden, kin dy ek letter plakfine. Men sprekt dan wol fan in 'ferlette houliksreis'. De houliksreis as langere fakânsje kaam yn 'e Westerske wrâld pas yn 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw yn gebrûk. Hoewol't houliksreizen tsjintwurdich faak assosjearre wurde mei in frij lúkse fakânsje, is der gjin fêst ôfbeakene ramt dêr't sokke reizen oan foldwaan moatte.

Mooglik is de houliksreis as ferskynsel ûntstien út 'e knyntsjedagen (Nederlânsk: *wittebroodsweken*) fan it troude pear, de earste wiken nei de trouwerij, wêryn't de beide partners yn it ferline better, en foar it earst ek lichaamlik, mei-inoar yn 'e kunde komme koene. Ek it Ingelske *honeymoon* (letterlik: "hunichmoanne") ferwiist nei dy perioade. Tsjintwurdich is soks net mear oan 'e oarder, mei't de measte breidspearen al foar de sluting fan it houlik gearwenne of alteast seksuële omgong hân hawwe. It kin ek wêze dat de houliksreis in oerbliuwsel is út 'e tiid dat breiden noch rôve wurde koene, doe't it dêrom oanriedber wie om jin nei de brulloft in hoartsje út 'e fuotten te meitsjen.
Kaap Krús

**Kaap Krús** (Ingelsk: *Cape Cross*) is in lânpunt oan de Namibyske kust, op sa'n 100 km benoarden fan it kustplak Swakopmund. Kaap Krús is teffens in bekend reservaat foar in grutte koloanje Kaapske pelsrobben (*Arctocephalus pusillus*).

Yn 1484 sylt de Portugeesk Diogo Cão de Atlantyske kust fan Afrika by del nei it suden ta. Hy is de earste Jeropeaan dy't dat docht en syn reis einiget — letterlik — by Kaap Krús. Hy lânet dêr en set in tinkteken, in krús mei opskrift. De ynskripsje seit:

*"6684 jier sûnt de skepping fan de ierde en 1484 jier sûnt de berte fan [[Kristus]], hat de ridder Diego Cão fanwege de yllústere [[Johan II fan Portugal|Don Juan]] hjir in teken oprjochte."*

Diogo Cão stoar by Kaap Krús en waard dêr beïerdige. It troch him oprjochte krús wie foar lettere ûntdekkingsreizgers — lykas Bartolomeus Diaz (1487-'88) en Vasco da Gama (1497-'99) — in beaken op wei nei Kaap de Goede Hope en fierderop. It oarspronklike krús is letter oerbrocht nei it museum foar oseanografy in Berlyn en ferfongen troch in replika. Dy replika kaam lykwols net presys op it orzjinele plak te stean en dêrom stiet der no noch in twadde replika, wol op it goede plak.

Tusken 1898 en 1903 wie der in frijwat grutte mienskip by Kaap Krús dwaande mei it sammeljen fan gûano. In grut begraafplak dêre bringt dy peioade te binnen. Op 't heden is de koloanje seehûnen de wichtichste reden foar toeristen om dêr hinne te reizgjen.

## Keppeling om utens
*Republic of Namibia Ministry of Environment and Tourism: Seehûnereservaat Kaap Krús
Temple Ewell

**Temple Ewell** is in *[[civil parish]]* en doarp yn it greefskip Kent yn Ingelân. It doarp beheart ta it distrikt Dover, en is in part fan it stedsgebiet Dover. It plak leit sa'n 5 km noardwestlik fan de stêd Dover en 105 km fan it sintrum fan Londen.

Temple Ewel leit yn de delling fan de Dour en is omjûn troch beskerme natuergebieten (*National Nature Reserves*). Yn it doarp steane de tsjerke fan it kerspel, in gemeentehûs en in basisskoalle. It plak hat teffens in winkel, in postkantoar, en in 18e iuwsk *[[Herberch|public house]]*.

Tusken de doarpen Temple Ewell, Kearsney en River leit in spoarstasjon.

## Toponomy
De namme *Ewell* is ôflaat fan it Aldingelske wurd *ǣwielm*, dat *rivierboarne* of *boarne* betsjut, meidat ien fan de boarnen fan de Dour by it doarp leit yn in plak dat Watersend hjit en dy't troch it doarp rjochting Dover rint. *Temple* yn de namme hat as reden dat it doarp ea besit wie fan de Timpeliers wie.

## Krante
TENews is in krantsje dat alle moannen fergees hûs-oan-hûs besoarge wurdt.

## Keppelings om utens
* TENews - Temple Ewell Newsletter
* Temple Ewell Parish Council
* The Knights Templar at Temple Ewell
* Temple Ewell War Memorial
Filmstudio

In **filmstudio** of **filmproduksjemaatskippij** is eins, yn 'e oarspronklike betsjutting, in gebou dêr't films opnommen wurde of dêr't in bedriuw fêstige is dat films distribuëarret. Meitiid kaam de term te ferwizen nei in kompleks fan sokke gebouwen, en doe nei de ûndernimming dy't sa'n kompleks eskploitearre. Sadwaande wurdt mei 'filmstudio' no oer it algemien ferwiisd nei in filmproduksjemaatskippij mei in eigen filmstudiokompleks, wylst foar 'filmstudio' yn 'e sin fan in gebou dêr't opnames foar films plakfine no de oantsjutting soundstage yn gebrûk is. Hjirby moat oantekene wurde dat de mearderheid fan 'e filmproduksjemaatskippijen gjin eigen filmstudiokompeks yn besit hawwe, mar foar harren produksjes soundstages hiere fan òf de grutte filmstudio's, òf fan selsstannige bedriuwen dy't sels gjin films produsearje, mar har derop talein hawwe om fasiliteiten dêrfoar te ferhieren. 

De earste filmstudio waard yn 1893 yn 'e Feriene Steaten boud troch útfiner Thomas Edison, yn West Orange, yn 'e steat Nij-Jersey. Oan it begjin fan 'e tweintichste iuw fêstigen har in protte Amerikaanske filmstudio's yn Los Angeles. Hoewol't elektryske beljochting doe al bestie, wie dy net goed genôch om ynset te wurden foar it opnimmen fan films; dêrom giene de filmproduksjemaatskippijen nei in krite dêr't it jier rûn in protte sinneskyn wie, yn súdlik Kalifornje. Meitiid waard út dy omstannichheid de filmyndustry fan Hollywood berne, dy't oant hjoed de dei ta liedend is foar de filmproduksje yn 'e hiele wrâld.

Oarspronklik wiene der acht filmstudio's dy't yn Hollywood de tsjinst útmakken. Dat wiene de Grutte 5: 20th Century Fox, RKO Pictures, Paramount Pictures, Warner Bros. en Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). Dizze fiif studio's kamen bekend te stean as "it studiostelsel". Dêropta wiene der de Lytse 3: Columbia Pictures, United Artists en Universal Pictures. United Artists koe trouwens de titel fan 'grutte' filmstudio faak mar kwealk behâlde, en operearre yn haadsaak as stiper en distributeur fan films dy't troch ûnôfhinklike filmprodusinten makke wiene.

## Sjoch ek
*tekenfilmstudio