open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rutger Jan Schimmelpenninck (1761-1825)

**Rutger Jan graaf Schimmelpenninck** (Dimter, 31 oktober 1761 – Amsterdam, 15 febrewaris 1825), hear fan Nijenhuis, Peckedam en Gellicum, wie in Nederlânsk jurist, ambassadeur en politikus, ûnder mear riedpinsjonaris fan it Bataafsk Mienebest.

## Literatuer
*A. Sixma van Heemstra-Schimmelpenninck: *In de schaduw van Napoleon. Uit het persoonlijk leven van raadpensionaris Rutger Jan Schimmelpenninck* (1961)
* L.J. Rogier, 'Rutger Jan Schimmelpenninck, 31 oktober 1761 te Deventer geboren', yn: *Terugblik en uitzicht. Verspreide opstellen II* (1964)
* Leonard Plemp van Duiveland: *Schimmelpenninck 1761-1825. Levensverhaal en tijdsbeeld* (1971)
* K. Jansma en M. Schroor (red.): *10.000 jaar geschiedenis der Nederlanden* (1991)
* E. Hagen, *President van Nederland: Rutger Jan Schimmelpenninck 1761-1825* (2012)

## Keppeling om utens
*  Thorbecke oer Schimmelpenninck
De Havilland Leopard Moth D.H. 85

De **de Havilland D.H.85 Leopard Moth** wie in as heechdekker útfierde, trijepersoans sportfleantúch, ûntwurpen en makke troch de Britske fleanmasinefabrikant de Havilland Aircraft Company út 1933. 

## Untwerp
De Leopard Moth wie de opfolger fan de D.H.80 Puss Moth dêr't ek ûnderdielen fan itselde wiene. It tastel like in protte op syn foargonger, mar yn 't plak fan in stielen buisframe krige it nije tastel in lichter houten frame. Dat hie fan gefolch dat de prestaasjes fan it tastel bot ferbetteren mei gebrûk fan itselde type motor. De fleander siet midden foar yn foar de twa passazjiersstuollen. De fleugels koene opteard wurde foar stâljen yn de hangaar.

## Operasjonele skiednis
It prototype fleach foar it earst op 27 maaie 1933 en wûn july dat jier de *[[King's Cup Race]]*' mei in trochseed faasje fan 224.5&nbsp;km/o; Geoffrey de Havilland wie de piloat. Totaal waarde der 133 tastellen boud, 71 foar partikuliere yn Grut Brittanje en 10 foar Austraalje. Teffens waarden tastellen ferkocht oan Frankryk, Dútslân, Yndia, Súd-Afrika en Switserlân. De produksje fan de Leopard Moth einige yn 1936.

Yn de Twadde Wrâldoarloch kamen 44 Leopard Moths yn militêre tsjinst yn Grut-Brittanje, Austraalje en noch wat oare lannen, meast waarde se brûkt foar ferbiningsdoelen. Nei seis jier yntensyf gebrûk wiene der noch een pear oer dêr't in lyts tal fan 70 jier nei produksje noch fleanree wiene. Yn 2009 wiene der yn it Feriene Keninkryk noch seis tastellen fleanree. 

## Technyske gegevens

## Keppeling om utens
*  [Bylden en ynformaasje oer it gebrûk yn de [Twadde Wrâldkriich]]
Universiteit fan Örebro

De **Universiteit fan Örebro** (Sweedsk *Örebro universitet*) is in steatsuniversiteit yn de stêd Örebro yn Sweden.

De skiednis fan de Universiteit Örebro giet werom op de yn 1977 stifte Hegeskoalle fan Örebro (Sweedsk: *Högskolan i Örebro*) dy't yn 1999 de statuts fan universiteit krige. 

De universiteit hat fjouwer fakulteiten:
* Fakulteit Ekonomy, Natuer- en Technykwittenskippen
* Fakulteit Minsk- en Sosjale wittenskippen
* Fakulteit Medisinen en Sûnenswittenskippen 
* Sintrum foat Lehrerausbildung

## Rektors
*Thore Hammarland (1977&ndash;1978)
*Stefan Björklund (1978&ndash;1982)
*Anders Stening (1983&ndash;1989)
*Ingemar Lind (1990&ndash;1999)
*Janerik Gidlund (1999&ndash;2008)
*Jens Schollin (2008&ndash;2016)
*Johan Schnürer (2016- no)

## Galery

File:Örebro University Primary Building.jpg|Haadgebou
File:ÖrebroUniversity Pool.JPG|It kampusswimbad
File:Prisma House.jpg|It Prismahûs
File:Örebro University Music School.jpg|Muzykskoalle
Casimir Dudevant

**François Casimir Dudevant** (6 july 1795 – 1871) wie in bastertsoan fan baron Jean-François Dudevant en syn mêtresse Augustine Soulé. Hy wie luitenant yn it *Grande Armée* fan Napoleon.

Op 10 desimber 1822 boaske Dudevant oan Aurore Dupin, dy't rillegau bekend wurde soe as de skriuwster en politikus George Sand. Sy krigen twa bern foardat se útelkoar giene yn 1835: Maurice Sand (1823-1889) en Solange (1828-1899).
Arjen Goodijk

**Arjen Goodijk** (Aldkleaster (Wûnseradiel), 19 oktober 1886 – Snits, 2 desimber 1952) wie in Nederlânsk arsjitekt.

## Libben en wurk
Goodijk waard berne yn *Oldeklooster*, ûnder Hartwert, as ienige soan fan feehâlder Gerrit Goodijk en Wietske Alberda. Hy studearre boukunde yn Amsterdam en festige him as arsjitekt yn Snits. Hy ûntwurp ônder oaren de gemeentehuzen foar de eardere gemeenten Baarderadiel en Doanjewerstâl, dy't beide oanwiisd binne as ryksmonumint. 

Nei de Twadde Wrâldoarloch waard er lid fan de *Commissie Oorlogsgedenktekens 1940-1945 Friesland*. Hy wie belutsen by it ûntwerpen fan ûnder mear it oorlogsmonumint yn Snits (1950), De Hoanne yn Tjalhuizum (1951) en it monumint foar de fallenen yn Wâldsein (1954), wêrfan't it byldhouwurk dien waard troch syn sweager Willem Valk. Goodijk waard 1948 ek lid fan de Adfyskommisje Monumintesoarch en wie bestjoerslid fan de VVV in Snits en it Bûn fan Nederlânske Arsjitekten.

Goodijk wie in fûleinich rider, dy't fjouwer kear meidie oan de Alvestêdetocht. Hy stoar hommels oan in hertoandwaning doe't er by it troch him ûntwurpen Paviljoen Sneekermeer oan it reedriden wie.

## Wurk <small>(in kar)</small>

* Dûbele went oan de Stasjonsstrjitte 9 en 11 yn Snits (om 1920)
* Wenning oan de Veenweg yn Halfweg (1924), foar sweager en suster Willem en Ella Valk-Goodijk
* Paviljoen Snitsermar (1927)
* Paviljoen-hotel yn Snits (1932)
* Húshâldskoalle yn Snits (1935)
* Gemeentehûs Baarderadiel yn Mantgum (1938-1939)
* Ferbouwing Osingastate, gemeentehûs fan Doanjewerstâl yn Langwar (1939-1940)
* Kristlike legere skoalle yn Nijemardum (1952)
Willem van der Heide

**Willem van der Heide** (Ljouwert, 6 april 1840 - Rotterdam, 1 jannewaris 1928), yn fakliteratuer meastal **W. van der Heide** neamd, wie in Nederlânsk arsjitekt, dy't fral in Noard-Nederlân wurke hat. In stikmannich fan syn bouwurken yn de stêd Grins binne ryks- of gemeentlik monumint.

## Wurk
In kar:
* om 1880: Hearehûs oan het *Hereplein*, Grins 
* 1881: Dûbel hearehûs oan it *Hereplein*, Grins 
* 1882: Hearehûs oan de *Stationsstraat*, Grins
* 1882: Hotel oan de *Stationsstraat*, Grins
* 1882: Hearehûs oan de *Stationsstraat*, Grins 
* 1884: Hearehûs oan de *Stationsstraat*, Grins 

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske arsjitekten
Gemeentlik monumint

In **gemeentlik monumint** is yn Nederlân in bouwurk, archeologysk fynplak of lânskiplike struktuer dy't op grûn fan in gemeentlike feroardering beskerme wurdt út reden fan bysûndere kultuerhistoaryske of arsjitektoanyske wearde. De gemeente kin sels bepale wat in gemeentlik monumint wurdt. Der binne gemeenten dy't gjin gemeentlike monuminten oanwiisd hawwe.

Objekten mei in gemeentlike monumintestatus binne faak fan pleatslik as regionaal belang, wylst objekten dy't oanwiisd binne as ryksmonumint faak fan nasjonaal of ynternasjonaal belang binne. Nederlân hie yn 2010 sa'n 41.000 adressen  dy't as gemeentlik  monumint oanwiisd binne.


File:Pastorie, Boornbergum.JPG|Pastorije Boarnburgum
Ofbyld:Station Lelystad C.jpg|Stasjon Lelystêd Sintrum, in jong monumint
File:Drachtster Heawei 98, De Wilgen.JPG|Pleats yn De Wylgen


## Sjoch ek
* Provinsjaal monumint
* Ryksmonumint
Brooklyn Chase

**Brooklyn Chase**, echte namme ûnbekend (San Diego, 14 maart 1986), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 50&nbsp;kg en kupmaat 32DD, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat.

## Libben en karriêre
Chase waard yn 1986 berne yn San Diego, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Nei eigen sizzen die se har earste seksuële ûnderfining op doe't se fyftjin jier wie. Mei achttjin jier troude se mei har freon fan 'e middelbere skoalle. Foar't se by de pornoyndustry belutsen rekke, wurke se as manager.

Yn 2012, doe't se 26 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn likernôch 120 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Wicked Pictures, New Sensations, Evil Angel, Jules Jordan Video, Zero Tolerance, Digital Playground, Elegant Angel, Hustler Video, Red Light District, Devil's Film en Adam & Eve.

Ek hat Chase foar minder bekende studio's wurke, lykas Pure Play Media, Third Degree Films en Digital Sin. Fierders hat se ek in protte yn 't spier west foar pornosites op it ynternet, wêrûnder BangBros, Naughty America, Brazzers en Aziani.com, en hat se ynterrasiale pornografy dien foar de webside Blacks on Blondes. Yn 2015 waard Chase nominearre foar in AVN Award (de Oscar fan 'e pornoyndustry) yn 'e kategory bêste aktrise, foar har rol yn 'e film *Odd Jobs*. Njonken har aktearwurk hat se ek wol posearre foar neakenblêden.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Brooklyn Chase yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Brooklyn Chase yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Brooklyn Chase op ''FreeOnes''
Will Spoor

**Willem Jan Spoor** (Amsterdam, 3 desimber 1927 – dêre, 25 novimber 2014) wie in Nederlânsk akteur en teätermakker, dy't fral bekend waard as pantomimespiler. Teffens waard er bekend fan syn rol as Snuitje, de iene helte fan it banditeduo Snuf & Snuitje, uit de tf-rige Pipo de Clown.
Will Spoor wie yn 't earstoan fioelist. Hy folge pantomimelessen by de Frânske mimespiler Étienne Decroux. Yn 1954 die er mei yn de *Stichting Nederlandse Pantomime*, dy't yn 1952 troch Jan Bronk oprjochte waard. Yn 1968 sette Spoor út ein mei in eigen mimeteäter, "Mime Theater Will Spoor". Hy stichte dêrnei de teätergroepen *Waste of Time*, *Inccoprodinc, No 12* en *Onk Theater Overal*. Njonken dat arbeide er op mei it Willem Breukerkwartet yn ferskaat oan produksjes; neist mimespyljen song er dêr ek yn. Letter hie er faak gastrollen. Hy stie ek faak yn it teäter ûnder de skûlnamme Fred Saels.

Spoor wenne en wurke op it ADM/terrein, earder fan de *[[Amsterdamsche Droogdok Maatschappij]]* yn Amsterdam-Noard. Dat is no in wen- en wurkplak foar artysten.

Wil Spoor stoar 25 novimber 2014 yn de âldens fan 86 jier.

## Keppelings om utens
* Resinsje fan Spoor syn lêste teäterproduksje
* Will Spoor yn de teäterensyklopedy
Ferdinand Jagemann

**Ferdinand Jagemann** (Weimar, 24 augustus 1780 – dêre, 9 jannewaris 1820) wie in Dútsk keunstskilder.

## Libben
Hy wie in soan fan bibletekaris Christian Joseph Jagemann en in broer fan aktrise Karoline Jagemann. Karoline wie matresse fan gruthartoch Charles Augustus, dy't Ferdinand stipe om studearje te kinnen by de skilders Tischbein. Hy studearre teffens by de hofskilder Georg Melchior Kraus yn Weimar en by Füger yn Wenen. Dêrnei makke er stúdzjereizen nei Parys en Itaalje. Hy waard in ferneamd portretskilder, dy't bygelyks Friedrich Schiller op syn deadsbêd skildere. Doe't er stoar wie er learaar oan de *Fürstliche freie Zeichenschule* yn Weimar. Goethe (dy't er yn 1805, 1806, 1817 en 1819 skildere hie) makke by gelegenheid fan syn begraffenis in eulogy.

## Galery

Image:GoetheVonFerdinandJagemann1818.jpg| Portret fan Goethe 1818
Image:Georg Nicolaus Nissen.jpg| Portret fan Georg Nikolaus von Nissen 1809
Image:Christoph Martin Wieland by Ferdinand Jagemann 1805 Cut.jpg| Portret fan Christoph Martin Wieland 1805


## Bibliografy
* Hans Wahl, Anton Kippenberg: *Goethe und seine Welt*. Insel-Verlag, Leipzig 1932 S. 272f

## Keppelings om utens

* Famyljeskiednis
Hooghalen

**Hooghalen** (Drintsk: *Hoal'n*) is in esdoarp yn de provinsje Drinte; yn de gemeente Midden-Drinte.

## Bekende Halers
* Hansina Uktolseja (8 oktober 1955), Nederlânsk-Moluksk treinkaper
* Jasper Iwema (15 novimber 1989), motorkûreur

## Keppelings om utens
* Webstee fan Hooghalen
* [Herinneringssintrum [Kamp Westerbork]]
Jan Ketelaar

* Jan Ketelaar - keunstner út Drachten, direkteur fan *Potzenmakerij Ketelaar*
* Jan Ketelaar (1908 - 2001) -  heechlearaar algemiene en anorganyske gemy en elektrogemy aan de Universiteit fan Amsterdam
Frans Julius Johan fan Heemstra

**Frans Julius Johan baron fan Heemstra** (Grins, 15 july 1811 - De Haach, 19 febrewaris 1878) wie in Nederlânsk politikus.

Fan Heemstra wie in antyrevolúsjonêr Twadde Keamerlid foar it distrikt Haarlimmermar. Hy wie in telch út de Fryske aadlike famylje Van Heemstra, soan fan Twadde Keamerlid Willem Hendrik fan Heemstra en broer fan minister en Keamerlid Schelte van Heemstra (1807-1864). Yn 1875 folge er de militante liberaal Rutgers van Rozenburg op. Nei syn ferstjerren besocht syn soan Schelto fergees om him op te folgjen.
Ben Sombogaart

**Bernard Cornelis (Ben) Sombogaart** (Amsterdam, 8 augustus 1947) is in Nederlânsk filmregisseur dy't bekend is fan in protte berneprogramma's en -films.

De *Tweeling* (nei de roman fan Tessa de Loo) waard yn 2003 nominearre foar de Oscar foar bêste net-Ingelsktalige film. Foar *Kruistocht in Spijkerbroek* krige Sombogaart *[[Gouden Keal (filmpriis)|Het Gouden Kalf]]* foar de bêste film fan 2007.

## Filmografy
### Films

### Telefyzje

## Keppeling om utens
* [Sombogaart yn de [IMDb]]
Tessa de Loo

**Tessa de Loo** (Bussum, 15 oktober 1946) is it pseudonym fan de Nederlânske skriuwster **Johanna Martina (Tineke) Duyvené de Wit**. Hja is fral bekend wurden mei it koarte ferhaal *De meisjes van de suikerwerkfabriek* en mei de roman *De tweeling*. Yn 1984 wûn De Loo de Anton Wachterpriis.

## Biografy
Tessa de Loo wie de âldste fan trije bern. Ne't se de middelbere yn Oss helle hie, sette se út ein mei in stúdzje Nederlânsk oan de Universiteit fan Utert, mar ûnderbriek har stúdzje foar in skoft om as leararesse oan 't wurk te gean. Yn 1976 kaam hja werom op de universiteit, mar besleat úteinlik dochs om har libben oan de skriuwerij te wijen. Sy boaske doe't se tweintich wie, mar wenne fan 1980 ôf oan mei har soan yn Piterbuorren. Nei't yn 1975 en 1978 twa koarte ferhalen fan har yn de krante ferskynd wiene, slagge it en bring de roman *De meisjes van de suikerwerkfabriek* yn 1983 út.

Oare súksesfolle romans fan har hân wiene *Meander* (1986), *Het rookoffer* en *Isabelle* (1989), mar har measte súkses hie se mei *De tweeling* (1993). It boek krige sawol yn Nederlân as Dútslân in priis. Du roman ferhellet oer twillingsusters dy't yn de oarloch fan elkoar skieden reitsje; de iene komt yn Dútslân te wenjen en de oare yn Nederlân. At se beide al âld binne moetsje se elkoar wer. De libbensskiednis fan de susters jout it frame foar de beskriuwing fan in stik skiednis fan- en de ferhâldings tusken beide lannen. It boek waard yn leafst 24 talen oerset en yn 2002 ferfilmd troch Ben Sombogaart. De Loo har nijste roman *Een goed nest* ferskynde 5 septimber 2014.

Tessa de Loo wennet al jierren yn it suden fan Portugal.

## Bibliografy
* 1983 - *De meisjes van de suikerwerkfabriek* (ferhalen)
* 1986 - *Meander* (roman)
* 1987 - *Het rookoffer* (boekewikepesint)
* 1988 - *Het mirakel van de hond* (novelle)
* 1989 - *Isabelle* (novelle)
* 1993 - *De tweeling* (roman)
* 1995 - *Alle verhalen tot morgen* (mei *De meisjes van de suikerwerkfabriek*, *Het rookoffer*, *Het mirakel van de hond*, *Isabelle* en *De vuurdoop*)
* 1997 - *Toen zat Lorelei nog op de rots ([[essay]])
* [[1998]] - *Een varken in het paleis* (roman)
* [[1999]] - *Een gevaar op de weg: autoportretten* (ferhalen)
* [[2000]] - *Een bed in de hemel* (roman)
* [[2004]] - *De zoon uit Spanje* (roman) (nominearre foar de [[Gouden Doerian]])
* [[2008]] - *Harlekino, of Het boek van de twijfel* (roman)
* [[2010]] - *Daan* (dieren)
* [[2011]] - *Verraad me niet* (roman)
* [[2013]] - *Kenau* (roman)
* [[2014]] - *Een goed nest* (roman)
* [[2017]] - *Liefde in Pangea* (roman)
* [[2023]] - *De stad in je hoofd* (roman)

==Prizen==
* [[1984]] - [[Anton Wachterpriis]] foar *De meisjes van de suikerwerkfabriek*
* [[1984]] - [[Gouden Ezelsoor]] foar *De meisjes van de suikerwerkfabriek*
* [[1994]] - [[Publykspriis foar it Nederlânske Boek]] foar *De tweeling*
* [[1994]] - [[Otto von der Gablentzpriis]] foar de *De tweeling''

## Keppelings om utens
* [Tessa de Loo yn de [DBNL]]
* Offisjeel webstee
Mario Beccaria

**Mario Beccaria** (Sant'Angelo Lodigiano (Lombardije), 18 juny 1920 - dêre?, 22 novimber 2003) wie in Italjaansk kristen-demokratysk politikus. Hy wie lid fan 'e partij *[[Democrazia Cristiana]]* (DC).

Beccaria wie fan 1960 oant 1964 boargemaster fan syn berteplak Sant’Angelo Lodigiano. Neitiid hied er twa terminen, fan 1968 oant 1972 en fan 1972 oant 1976, in sit yn de Italjaanske Keamer fan Offurdigen.

As leafhawwer fan muzyk wie Beccaria yn 'e 1950-er jierren lid fan 'e feriening *Amundis*, dy't sjongers en muzikanten út Sant'Angelo Lodigiano op wei holp.

Yn Sant’Angelo Lodigiano is in strjitte nei him ferneamd, de Via Onorevole Mario Beccaria.
Beaconsfield

*Beaconsfield (Ingelân)
*Beaconsfield (Kanada)
*Beaconsfield (Iowa)
*Beaconsfield (Tasmanië)
*Beaconsfield (Súd-Afrika)
Roelof Bouwman

**Roelof Bouwman** (Ede, 1965) is in Nederlânsk histoarikus en sjoernalist. 

Yn 2002 promovearre er oan de Frije Universiteit Amsterdam op in biografy fan politikus Wim Aantjes. Sûnt 2004 is er redakteur fan opinywykblêd HP/De Tijd.

## Bibliografy (in kar)
* 2002: *De val van een bergredenaar. Het politieke leven van Willem Aantjes* (Boom, Amsterdam)
* 2004: *De Ergste Nederlander Aller Tijden* (mei Thieu Vaessen, útjouwerij Tirion, Baarn)
* 2004: *Ik en de verzorgingsstaat. Herinneringen van Wil Albeda* (mei Wil Albeda en Maurits van den Toorn) (Boom, Amsterdam)
* 2014: *De canon van Nederland. Onze geschiedenis in 50 thema's* (Utjouwerij Meulenhoff, Amsterdam)
* 2017: *Wij van de hbs. Terug naar de beste school van Nederland* (mei Henk Steenhuis) (Utjouwerij Meulenhoff, Amsterdam) (nominearre foar de NRC Boekewedstriid 2017 en de Libris Skiednis Priis 2018)
Beaconsfield (Ingelân)

**Beaconsfield** is in plak (*town*) yn it distrikt South Bucks, yn it Ingelske greefskip  Buckinghamshire. Beaconsfield leit likernôch 40 kilometer noardwestlik fan Londen.

It plak waard foar it earst yn geskriften neamd yn 1185 as *Bekenesfeld*. De parochy hat in tsjerke út 1869, wijd oan Marije. Alle jierren op 10 maaie is der in jiermerke, dy't al goed 735 jier hâlden wurdt.
It plak hat in treinstasjon fan de Chiltern Railways en de *National Film and Television School*, de wichtichste hegeskoalle op dat mêd yn Grut-Bretanje.

## Bekonscot
Beaconsfield hat sûnt 1929 ek it âldste miniatuerstedsje fan de wrâld, *Bekonscot Model Village*, boud op in skaal fan  1:12. Madurodam yn De Haach is ynspirearre op Bekonscot. Bekonscot lit typysk Ingelske huzen en oare bouwurken sjen, fral út de perioade fan nei 1930.

## Bekende persoanen
Beaconsfield wie it stimdistrikt fan de Ingelske premier Benjamin Disraeli yn de 19e iuw. Yn 1876 beneamde Keninginne Victoria him as earste Greve (*Earl*) fan  Beaconsfield.
De fantasyskriuwer Terry Pratchett is yn Beaconsfield berne en skriuwer Gilbert Keith Chesterton, filosoof Edmund Burke en de dichter Edmund Waller kamen dêr te hôf. Aktrise Angelina Jolie hat dêr in hûs.

Bekende persoanen út Beaconsfield:
* Enid Blyton, skriuwster
* Robert Frost, dichter
* Barry Gibb, sjonger fan de Bee Gees

## Keppelings om utens
* 'The Beaconsfield Society'
* Bekonscot miniatuerstêd webstee
Conrad Veidt

**Hans Walter Conrad Veidt** (Berlyn, 22 jannewaris 1893 – Hollywood, 3 april 1943) wie in  Dútsk-Britsk-Amerikaansk akteur. Fan 1916 oant syn dea ferskynde Veidt yn mear as 100 films.

## Biografy

Veidt waard 1893 berne yn Berlyn as soan fan Amalie Marie (berne Gohtz) en Phillip Heinrich Veidt. Yn 1914 krige Veidt in ferhâlding mei aktrise Lucie Mannheim. Letter dat jier waard er oproppen foar militêre tsjinst fanwege de Earste Wrâldoarloch; hy tsjinne oant 1917. 

Yn 1919 spile er yn *[[Anders als die Andern]]* (fan Magnus Hirschfeld) en yn 1920 hie er in haadrol yn *[[Das Cabinet des Dr. Caligari]]* mei Lil Dagover. Dêrnei hie er haadrollen yn *[[Orlacs Hände]]* (1924) en *[[Das Wachsfigurenkabinett]]* (1924)

Yn de jierren '20 ferhuze er nei Hollywood en spile dêr yn ûnder oaren *The Man Who Laughs* (1928). Ut reden fan swierricheden mei de taal gie Veidt werom nei Dútslân. Veidt boaske yn 1933 foar de tredde kear oan Illona Prager, in joadske frou út Hongarije. Hy wie in fûleinich tsjinstanner it Nazyrezjym; dêrom ferfear it pear itselde jier noch nei Grut-Brittanje. Dêr helle er syn Ingelsk op en gie fannijs nei Hollywood. Hy krige yn 1942 in rol yn *[[Casablanca (film)|Casablanca]]*. Veidt syn lêste film wie *[[Above Suspicion (1943)]]*. 

Veidt stoar yn 1943 oan in hertoanfal. Hy waard beïerdige op Ferncliff Cemetery, dêr't in protte ferneamde lju harren lêste rêstplak hawwe.

## Keppelings om utens
* Conrad Veidt yn de imdb
*Fotoos fan Conrad Veidt.
*Conrad Veidt - The German-Hollywood Connection
*Conrad Veidt
*De Conrad Veidt-hiemside
*Conrad Veidt, biografy
Cold Spring (Wiskonsin)

**Cold Spring** is in plak (*town*) yn Jefferson County, Wiskonsin, yn de Feriene Steaten. By de folkstelling fan 2010 wennen der 727 minsken.
James Bruce

**James Bruce** (Kinnaird House, 14 desimber 1730-27 april 1794) wie in Skotsk ûntdekkingsreizger dy't yn Etioopje socht om de boarnen fan de Nyl.

Bruce, in man út in âld Skotsk laach, studearre rjochten yn Edinboarch. Hy boaske mei 24 jier, mar syn frou ferstoar 9 moanne letter al. Dêrnei reizge er in soad, troch Spanje, learde ûnder oaren Arabysk, Amhaarsk en Ge'ez, wie konsul-generaal yn Algiers, en reizge fierders troch Noard-Afrika en it Midden-Easten. Fierders wie er geograaf, astronoom, skiedkundige, botanikus, ornitolooch en kartograaf. Medisinen hie er ek noch ferstân fan.

## Betsjutting
Bruce seach himsels as de ûntdekker fan de boarnen fan de Nyl, mar dêr wurdt hjoed-de-dei oars oer tocht. Wat hy ûntduts wie de boarne fan de Blauwe Nyl. Yn Khartoem komt lykwols de Wite Nyl dêr by en dy is dúdlik grutter, en it is dêrom ek de oarsprong fan de lêste dy't as de 'boarne fan de Nyl' beskôge wurdt. Boppedat wie Bruce net de earste Jeropeaan dy't dy boarnen fûn. De Spaanske Jezuyt Pedro Paez hie dat al yn 1618 dien. Wol waard de kennis oer Etioopje yn Jeropa folle grutter troch Bruce syn wurk, en by de tiid brocht.

## Reisferslach
* *Travels to Discover the Source of the Nile, In the Years 1768, 1769, 1770, 1771, 1772 and 1773* (1790)

## Literatuer
* James Boswell (1774), "Some Account of the Very Extraordinary Travels of the Celebrated Mr. Bruce". *London Magazine*, 43 (augustus–septimber 1774), 388-91, 429-31. Fannijs printe yn *Facts and Inventions: Selections from the Journalism of James Boswell*, ed. Paul Tankard.  New Haven: Yale University Press, 2014; pp.&nbsp;45–57.
* Majoar (letter Sir) Francis Bond Head (1830), *The Life of Bruce, the African traveller*, Londen.
* Sir Robert Lambert Playfair (1877), *Travels in the Footsteps of Bruce in Algeria and Tunis*. Londen: Kegan Paul. Mei in kar út syn tekeningen.
*J. M. Reid (1968), *Traveller Extraordinary: The Life of James Bruce of Kinnaird* New York, Norton.
* Miles Bredin (2001) *The Pale Abyssinian: a life of James Bruce, African explorer and adventurer*, Flamingo.
Johannes Philippus Hogendijk

**Johannes Philippus Hogendijk** (Zevenaar, 27 novimber 1845 – Apeldoarn, 20 oktober 1926) wie in arsjitekt út Snits.

Hogendijk wie gemeente-arsjitekt fan 1876 oan 1914 fan de eardere gemeente Snits. Hy wie dêr ferantwurdlik foar in tal bouwurken dy't letter as ryksmonuminten oanwiisd waarden.

It Frysk Skipfeart Museum yn Snits hat ferskate boutekeningen fan Hoogendijk.

## Wurk

In kar:
* Lêste Stoerbrêge, ien fan de oarspronklik njoggen brêgen dy't er yn Snits bouwe liet.
* Noardertsjerke (Snits)
* Sudertsjerke (Snits)
* Restauraasje fan de Wetterpoarte
* Roomsk-Katolyk Begraafplak Sint Martinustsjerke

## Njoggen brêgen fan getten izer yn Snits
Van der Aa skreau yn de 19e iuw al oer de brêgen yn Snits en it "hiel protte houten brêgen" binnen de stêd.  Hogendijk hat lykwols njoggen as tsien fan de brêgen fan doe ferfongen troch sierlike brêgen fan getten izer.

Alice Booij sommet dit op:
# Heecheinsterbrêge: Lein yn 1885; Ferfongen yn 1955.
# Jousterpiip: Lein yn 1886; ferfongen yn 1938.
# Lêste Stoerbrêge: Lein yn 1887; is der noch hieltiid noch.
# Draaisleatsbrêge: Lein yn 1893; boppenbou fuorthelle yn 1957. Sûnt ôfbrutsen (2023).
# Wâldfeartsbrêge: Lein yn 1893. Is yn 1964 oarsom lein, mar is der hieltiid noch.
# Alde Koemarktbrêge: Lein yn 1896; teslope doe't de Singel demme waard yn 1955.
# Wûnderbrêge: Lein yn 1901; slope yn 1968.
# Singelbrêge: Lein yn 1908; teslope doe't de Singel demme waard yn 1955.
# Bysketoerbrêge: Lein yn 1908; ferfongen yn 1966.

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske arsjitekten

## Keppeling om utens
* Boutekeningen fan Hogendijk yn it Frysk Skipfeart Museum
Otterhûn

* otterhûn (wetterhûn), in alternative beneaming foar de wetterhûn, in Frysk hûneras
* otterhûn (Ingelsk ras) (ek wol *otterhound*), in Ingelsk hûneras
Angel Boris

**Angel Boris** (folút: **Angel Lynn Boris**, en soms wurkjend as **Angel Boris Reed**; Fort Lauderdale (Floarida, 2 augustus 1974), is in Amerikaansk model, neakenmodel en aktrise, dy't bekendheid krige doe't se yn 1996 as *[[Playmate]]* yn it neakenblêd *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]* stie.

## Libben en karriêre
Boris waard yn 1974 berne yn Fort Lauderdale, yn 'e steat Floarida. Hja wurke as in model foar it sinnebrânoalje-merk Hawaiian Tropic doe't se yn july 1996 as *[[Playmate of the Month]]* foar it neakenblêd *Playboy* posearre. Dy fotoreportaazje wie it wurk fan neakenfotograaf Richard Fegley. Boris wûn grutte populariteit by de lêzers fan 'e *Playboy*, en posearre neitiid neaken foar withoefolle spesjale edysjes.

Troch de bekendheid dy't hja mei har wurk as neakenmodel krigen hie, wist Boris ek in karriêre as aktrise te begjinnen. Sa spile se û.m. yn 'e films *Warlock III: The End of Innocence* (1999) en *The Still Life* (2006). Yn 2001 wie se likernôch in heal jier lang te sjen yn 'e soapsearje *General Hospital*, dêr't se in personaazje spile dat ek fan Angel hiet. Ek hie se yn seizoen acht fan 'e jongereinsearje *Beverly Hills, 90210* in weromkearende rol as Emma Bennett, in seksy sjoernaliste dy't haadpersoan Brandon Walsh ferlate.

Njonken noch ferskate oare rollen yn tillefyzjesearjes wurke Boris ek mei oan guon fideoklips, wêrûnder dy fan it nûmer *Heads Explode* fan 'e band Monster Magnet. Fierders die se yn 2002 mei oan 'e spesjale edysje foar *Playboy Playmates* fan it realitytillefyzjeprogramma *Fear Factor*, wêryn't se it twadde plak behelle, nei Lauren Michelle Hill.

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Angel Boris yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Alfred Cheney Johnston

**Alfred Cheney Johnston** (New York, 8 april 1885 – Oxford (Konnektikut), 17 april 1971) wie in Amerikaansk glamourfotograaf.

## Libben en wurk
Johnston waard berne yn in bankiersfamylje en studearre portretskilderkeunst oan de National Academy of Design yn New York. Nei syn ôfstudearjen yn 1908 besocht er as portretskilder syn brea te fertsjinjen, mar dat slagge net bot. Yn 1909 boaske er oan Doris Gernon dy't er op de Akademy al kunde oan hie. Rillegau lei er him  ta op de fotografy, dêr't yn syn studintetiid al kennis mei makke hie. Ynearsten wie er oriïntearre op keunstsinnige fotografy oant Florenze Ziegfeld him yn 1917 oannaam as offisjele fotograaf fan de Ziegfeld Follies-revue. Dêr begûn syn karriêre as glamourfotograaf. By it portrettearjen fan de revuedûnseressen, de Ziegfeld-girls, toande er him betûft yn it suggerearjen fan neakenens, fral troch it brûken fan drapaazje-techniken. Letter kamen ek in soad folsleine neakens oan it ljocht dy't yndertiid net publisearre wurde koene.

Behalven de Ziegfeld-girls fotografearre Johnston yn de jierren tweintich sa'n bytsje alle stjerren fan it wite doek: de Dolly Sisters, Gloria Swanson, Mae Marsh, de Fairbank Twins, en Lillian en Dorothy Gish. Syn foto’s beynfloeden it Hollywoodimago fan dat desennium. Met het einde van de stomme film begon ook Johnstons roem als fotograaf te tanen. Der kamen nije fotografen mei oare ideeën oer glamourfotografy.

Nei de dea fan Flo Ziegfeld yn 1932 hold Johnston noch twa fotostudio's yn it wurk, mar dy wiene net sa súksesfol. Yn 1937 ferskynde syn portretboek *Enchanting Beauty* (New York, NY: Swan Publications Inc., 1937). Dêrnei luts er him yn 1940 werom op syn bûtenpleats yn Konnektikut en rjochte er him benammen op neakenfotografy. Yn 1960 skonk er 250 fan syn printen oan de ‘Library of Congress’ yn Washington DC. Hy stoar yn 1971 oan de gefolgen fan in auto-ûngemak, syn frou wie doe al trije jier wei.

Sûnt ein tweintichste iuw is der fan artistike kant fannijs omtinken foar syn wurk. Portretten fan Johnston binn no fertsjintwurdige yn de ‘L. Frits Gruber Kolleksje’ fan het Museum Ludwig yn Keulen. Utjouwerij Taschen wijde in haadstik oan Johnston yn it oersichtswurk oer fotografyske keunst: ‘Fotografy fan de 20e iuw’.

## Foto's

File:Alfred Cheney Johnston 1921.jpg|Ava Land
File:Barbara Stanwyck, Ziegfeld girl, by Alfred Cheney Johnston, ca. 1924.jpg|Barbara Stanwyck (om 1924)
File:Billydove.jpg|Billie Dove
File:Gloria Swanson (1919).jpg|Gloria Swanson 
File:Corinne Griffith Cheney Johnston 7.jpg|Corinne Griffith 
File:Fairbaktwins acj.jpg|The Fairbanks twins, Madeline en Marion Fairbanks
File:Hazel Forbes, Ziegfeld girl & Miss United States, by Alfred Cheney Johnston, ca. 1928.jpg|Hazel Forbes, Ziegfeld girl en Miss United States
File:Mary Pickford-Ziegfeld.jpg|Mary Pickford
|Frou mei kamera.
File:Gish-dorothy-lillian-LOC.jpg|Dorothy en Lillian Gish
File:Virginia Biddle, 1927.jpg|Virginia Biddle


## Keppelings om utens
* Biografy op Boradway.cas
* Biografy en foto’s
* Johnston en de ''Ziegfeld Girls''
Ynternasjonale Kynologyske Federaasje

De **Ynternasjonale Kynologyske Federaasje** (offisjeel, Frânsk: *Fédération Cynologique Internationale*), meast oantsjut mei de ôfkoarting **FCI**, is de wichtichste ynternasjonale federaasje fan nasjonale kynologyske ferienings. Dizze organisaasje is fêstige yn it Belgyske Thuin, en stelt him ta'n doel om 'e fokkerij en it hâlden fan rassuvere hûnen oan te moedigjen.

## Skiednis
De FCI waard yn 1911 oprjochte troch kynologyske ferienings út Dútslân, Eastenryk, Belgje, Nederlân en Frankryk. Under de Earste Wrâldoarloch stoar de organisaasje lykwols in sêfte dea, sadat de *Societé Centrale Canine de France* en de Belgyske *Societé Royale Saint-Hubert* de FCI yn 1921 fannijs oprjochtsje moasten. Yn maaie 2008 hie de FCI 84 leden, mei ien lid per lân. Nederlân wurdt yn 'e FCI fertsjintwurdige troch de Ried fan Behear op Kynologysk Mêd yn Nederlân. Foar in folsleine list fan alle lidorganisaasjes fan 'e FCI, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Wurkmêd
Eltse nasjonale kynologyske feriening regulearret syn eigen rasferienings en stamboeken en liedt syn eigen sjueryleden op. De FCI koördinearret dêrby de ynternasjonale kontakten troch te bewissigjen dat stambeammen en sjurearrings wrâldwiid erkend wurde. Boppedat organisearret en sponsort de FCI de Wrâldhûneshow en oare ynternasjonale hûnetentoanstellings. 

Hûnerassen wurde troch de FCI foarsjoen fan in rasnûmer en yndield by ien fan tsien groepen:
# hardershûnen
# pinschers en schnauzers
# terriërs
# takshûnen
# Skandinavyske slide- en jachthûnen en primitive hûnen
# speurhûnen en oanbesibbe rassen
# steande hûnen
# retrievers en wetterhûnen
# grutte en lytse selskipshûnen
# wynhûnen

## Sjoch ek
* List fan FCI-nûmers

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Ynternasjonale Kynologyske Federaasje
Kynology

**Kynology** is de subdissipline fan 'e mammalogy dy't him taleit op 'e stúdzje fan hûnen en hûnerassen. It wurdt komt fan it Grykske κύων, *kyōn*, "hûn", twadde namfal κυνός, *kynos*, "fan hûnen", en -λογία, *-logia*, "-kunde". Kynology omfiemet net inkeld it wittenskiplike ûndersyk nei hûnen, mar ek it fokken en trenen fan hûnen.
Veronica van Hoogdalem

**Veronica van Hoogdalem** (folút: **Veronica Serwaa van Hoogdalem**; Kleef, 5 augustus 1989) is in Nederlânsk presintatrise fan mingd Nederlânsk-Ganeesk etnysk komôf. Hja krige bekendheid as fideojockey by de muzykstjoerder TMF, mar letter wurke se ek foar RTL, Veronica en de AVRO. By it grutte publyk is Van Hoogdalem fral bekend fan realitytillefyzjeprogramma's as *The Pain Game* en *Wie Is de Sjaak*.

## Libben en karriêre
Van Hoogdalem waard yn 1989 berne yn it Dútske Kleef, as de dochter fan in Nederlânske mem en in Ganeeske heit. Yn 2007 wûn hja de talintejacht *F.A.B.S.*, op Veronica, dêr't men by socht nei in nije fideojockey. Yn 2008 die se mei oan *VJ for a Day*, by de muzykstjoerder TMF, wêrnei't de sjoggers spontaan in hantekeninge-aksje begûnen om har foar fêst op 'e tillefyzje te krijen. Fanôf 2009 wie Van Hoogdalem sadwaande by TMF yn fêste tsjinst, wêrby't se behalven muzykprogramma's ek de simmerkwis *Beachbattle* presintearre, dy't opnommen waard yn Grikelân. Fierders presintearre hja twa kear, yn 2010 en 2011, de útrikking fan 'e *TMF Awards*.

Njonken har wurk foar TMF wie Van Hoogdalem fanôf maart 2011 ek belutsen by it programma *The Ultimate Dance Battle*, op RTL5, wêrfoar't se as backstageferslachjouster optrede. In selde funksje ferfolle se yn it neijier fan 2011 by de talintejacht *So You Think You Can Dance*, ek op RTL5. Fanôf maart 2012 presintearre hja op Veronica it realitytillefyzjeprogramma *The Pain Game*. Fierders die se yn 2013 mei oan it survivalprogramma *Expeditie Robinson*. Yn 2014 en 2015 presintearre se mei Tim Douwsma it programma *AVRO Junior Dance*, by de AVRO. Fanôf septimber 2015 is Van Hoogdalem eltse wurkdei te sjen as ien fan 'e fjouwer presintators fan it realityprogramma *Wie Is de Sjaak*, op RTL5.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Veronica van Hoogdalem
*  Folsleine filmografy fan Veronica van Hoogdalem yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Kether Donohue

**Kether Donohue** (New York, 22 augustus 1985) is in Amerikaansk film-, tillefyzje- en stimaktrise fan Iersk etnysk komôf. Hja hat ek wol wurke ûnder de artystenammen **Annice Moriarty** en **Kether Fernandez**. Donohue is it bekendst fan har ferskate optredens as stimaktrise yn tekenfilms en fan har rol yn 'e komeedzjerige *You're the Worst*, dy't yn Nederlân útstjoerd wurdt troch Comedy Central.

## Libben en karriêre
Donohue is hikke en tein yn New York, dêr't se yn 1985 berne waard. Hja folge in aktearoplieding oan it Anthony Meindl Acting Center.

As tiner wurke se fanôf 1998 al as stimaktrise, wêrby't se it bekendst waard yn 'e rol fan 'e temperamintfolle divaeske Lily yn 'e tekenfilmrige *Kappa Mikey*, as Angela Rains yn 'e searje *Yu-Gi-Oh! 5D's*, en as Zoe en Chomp yn *Dinosaur King*.

Letter spile se yn ferskate films, wêrûnder *Boy Wonder* (2010), *The Bay* (2012) en *Pitch Perfect* (2012). Op 'e tillefyzje wie Donohue û.m. te sjen yn gastrollen yn 'e searjes *Hope & Faith* en *Royal Pains*. Fierders wurke hja mei oan 'e fideoklip fan it nûmer *Coder Girl*, fan sjonger Dale Chase.

Sûnt 2014 fertolket se de rol fan Lindsay Jillian yn 'e komeedzjesearje *You're the Worst* (dy't yn Nederlân útstjoerd wurdt troch Comedy Central). Dêrmei krige Donohue foar it earst ek om utens bekendheid.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Kether Donohue
*  Folsleine filmografy fan Kether Donohue yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Bella Bellz

**Bella Bellz**, echte namme ûnbekend (Atlanta (Georgia), 28 maart 1985, is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Italjaansk-Yndiaansk etnysk komôf, 
dy't inkeld ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenamme Bella Bends.

## Libben en karriêre
Bella Bellz waard yn 1985 berne yn Atlanta, yn 'e Súdlike Amerikaanske steat Georgia. Hja is fan mingd Italjaansk en Sjeroky-komôf. Se wurke as neakenmodel en as stripper foar't se yn 2014, doe't se 29 jier wie, har debút makke yn in pornografyske film.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Bellz sûnt yn in sechstjintal pornofilms spile, benammen foar de foaroansteande labels *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]* en *[[Jules Jordan Video]]*. Fierders hat se ek in protte yn 't spier west foar ferskate pornosites op it ynternet, fral foar *[[BangBros]]* en *[[Brazzers]]*. Njonken har aktearkarriêre is se ek noch altyd wurksum as stripper, wêrby't se no as *[[feature dancer]]* by de stripklubs yn 'e hiele Feriene Steaten lâns reizget.

## Lichemsskaaimerken
Neffens har offisjele opjefte is Bella Bellz 1.72&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 59&nbsp;kg. Hja hat de beskieden kupmaat 34B, wêrfoar't se lykwols in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hat. Teffens hat se ymplantaten yn har stuten ynbringe litten, sadat se no in opfallend grutte barte hat. Bellz hat fierders in piercing troch har nâle en in ûnbidich grutte tatoeaazje fan in draak dy't oer har rêch, har stuten en har lofterearm hinne slingeret.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Bella Bellz yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Bella Bellz yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Bella Bellz op ''FreeOnes''
* Biografyske gegevens fan Bella Bellz op ''Babepedia''
Bargesnútrôt

De **bargesnútrôt** (wittenskiplike namme: *Hyorhinomys stuempkei*) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*) en it monotypyske (út ien soarte besteande) skaai fan 'e bargesnútrotten (*Hyorhinomys*). Dit bist waard yn jannewaris 2015 ûntdutsen op it Yndonezyske eilân Selebes, doe't by in mienskiplike Amerikaansk-Australysk-Yndonezyske soölogyske ekspedysje fiif eksimplaren fongen waarden. Begjin oktober 2015 waard it bist foar it earst wittenskiplik beskreaun.

## Fersprieding
Bargesnútrotten binne lânseigen op it noardlike skiereilân fan it Yndonezyske eilân Selebes. De soarte libbet dêr yn in biotoop fan tropysk reinwâld op in hichte fan likernôch 1.600&nbsp;m op 'e berch de Dako, yn it distrikt Tolitoli.

## Uterlike skaaimerken
De bargesnútrôt is in frij grutte mûseftige mei in gewicht fan 250&nbsp;g en in lange, keale sturt dy't likernôch fan deselde lingte is as de kop en romp mei-inoar. Syn meast opfallende lichaamlike eigenskip is syn grutte, platte, keale, rôze noas, dy't in bytsje oan dy fan in baarch tinken docht. Dêrfandinne dat it bist yn it Ingelsk de namme *hog-nosed rat* taparte krige hat, wat oerset wurde kin as "bargesnútrôt". Yn ferhâlding ta oare mûseftigen dy't op Selebes foarkomme hat dizze soarte tige grutte earen, dy't griis behierre binne. De rest fan it lichem wurdt oerdutsen troch brún-griis hier. De bargesnútrôt beskikt ek oer tige lange kjiftosken, en liket fral wjirmen en ynsektelarven te fretten.

Morfologysk hawwe bargesnútrotten it measte wei fan in groep mûseftige skaaien dy't lânseigen binne op Selebes en dy't mei-inoar wol bekendsteane as pipermûsrotten. Dat binne spitsnoazige fleisitende mûseftigen dêr't û.o. de skaaien fan 'e Selebesstikelrotten (*Echiothrix*), lytse Selebespipermûsrotten (*Melasmothrix*), grutte Selebuspipermûsrotten (*Tateomys*) en de sommerselebesrotten (*Sommeromys*) ta hearre. De bargesnútrôt wykt lykwols safolle fan dy skaaien ôf dat er yn in eigen, monotypysk skaai pleats is, dat fan 'e bargesnútrotten (*Hyorhinomys*).

## Keppelings om utens
* In yngeande beskriuwing fan 'e bargesnútrôt
Shae Summers

**Shae Summers**, echte namme ûnbekend (Fort Lauderdale (Floarida), 24 novimber 1994), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Iersk-Sineesk etnysk komôf. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 45&nbsp;kg en in natuerlike kupmaat 32DD.
## Libben en karriêre
Summers waard yn 1994 berne yn Fort Lauderdale, yn it suden fan 'e steat Floarida. Hja hat in mem dy't fan Iersk komôf is, en in heit dy't foar it meastepart Sineesk bloed hat. Foar't se har karriêre yn 'e pornoyndustry úteinsette, wurke hja as siktaresse en masseuze.

Yn 2013, doe't se njoggentjin jier wie, makke Summers har debút yn in pornografyske film. Sûnt hat hja neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn in tolvetal pornofilms spile, benammen fan 'e foaroansteande studio's *[[Reality Kings]]* en *[[Brazzers]]*. Dêrnjonken hat se ek as yn 't spier west foar de ynternetsites fan dy beide labels, en teffens wurket hja geregeldwei as neakenmodel.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Shae Summers yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Shae Summers yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Shae Summers op ''FreeOnes''
* Beheinde biografy fan Shae Summers
Sunny Boy

**(net te betiizjen mei [[Sonny Boy]])**

* Sunny Boy (bolle) (1985-1997), in ferneamde fokbolle berne yn Skalsum
* Sunny Boy (rapper) (b. 1983), in Namibysk rapper (echte namme: Sunday Shipushu)
* Brian Roy Goble (1957-2014), in Kanadeesk sjonger en muzikant, byneamd Sunny Boy
Sonny Boy

**(net te betiizjen mei ([[Sunny Boy]])**

## Persoanen
*Sonny Boy Jaro (b. 1982), in Filipynsk bokser
*Sonny Boy Nelson (1908-1998), in Amerikaansk bluesmuzikant
*Sonny Boy West (1929-1950), in Amerikaansk bokser
*Sonny Boy Williamson I (1914–1948), in Amerikaansk bluesmuzikant (wiere namme: John Lee Curtis Williamson)
*Sonny Boy Williamson II (1899–1965), in Amerikaansk bluesmuzikant (wiere namme: Aleck Ford Miller; net besibbe oan Sonny Boy Williamson I)

## Films
*Sonny Boy (film út 1929), in Amerikaanske film út 1929
*Sonny Boy (film út 1955), in Filipynske film út 1955
*Sonny Boy (film út 1989), in Amerikaanske film út 1989
*Sonny Boy (film út 2011), in Nederlânske film út 2011 nei it lyknammige boek fan Annejet van der Zijl

## Oar
*Sonny Boy (boek), in boek fan Annejet van der Zijl
*Sonny Boy (liet), in liet fan Eddie Fisher
David Copperfield

* David Copperfield (roman), in roman fan Charles Dickens út 1850

## Ferfilmings fan it boek
* David Copperfield (film út 1911), in stomme film út 1911
* David Copperfield (film út 1913), in stomme film út 1913
* David Copperfield (film út 1922), in stomme film út 1922
* Personal History, Adventures, Experience and Observation of David Copperfield the Younger (film), in film út 1935
* David Copperfield (telefyzjesearje út 1956), in telefyzjesearje út 1956
* David Copperfield (telefyzjesearje út 1966), in telefyzjesearje út 1966
* David Copperfield (film út 1969), in film út 1969
* David Copperfield (telefyzjesearje út 1974), in telefyzjesearje út 1974
* David Copperfield (telefyzjesearje út 1986), in telefyzjesearje út 1986
* David Copperfield (film út 1993), in tekenfilm út 1993
* David Copperfield (telefyzjesearje út 1999), in telefyzjesearje út 1999
* David Copperfield (film út 2000), in film út 2000

## Persoanen
* David Copperfield (gûchelder) (b. 1956), in Amerikaansk gûchelder (wiere namme: David Seth Kotkin)
Synonym (betsjuttingsside)

"**Synonym**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

*Synonym (taalkunde), in wurd mei (benei) deselde betsjutting
*Synonym (taksonomy), in namme dy't deselde taksonomyske ienheid as groep oantsjut
Fingaalsk

It **Fingaalsk** is in útstoarne taal dy't foarhinne yn in diel fan eastlik Ierlân sprutsen waard, en dy't nei alle gedachten ta de Noardwestgermaanske groep fan 'e Westgermaanske talen hearde. Mei it Ingelsk, it Skotsk en it krektlyk útstoarne Yola foarmet it de Angelsaksyske taalgroep. Der is net folle fan it Fingaalsk oerlevere.

## Taalgebiet
It Fingaalsk waard sprutsen yn 'e Fingal-regio fan eastlik Ierlân, de krite fuort benoarden en -noardwesten fan 'e Ierske haadstêd Dublin. Fingal, sûnt 1994 in selsstannige *county*, wie foarhinne de noardlike helte fan County Dublin, mei as súdgrins de rivier de Tolka. De namme komt fan it Ierske *Fine Gall*, dat "gebiet fan bûtenlanners" betsjut. Dy namme datearret nei alle gedachten fan 'e Iere Midsiuwen, doe't de Wytsingen delsettingen yn dizze krite stiften.

## Skiednis
Krekt as it Yola fan County Wexford, yn it uterste súdeasten fan Ierlân, ûntstie it Fingaalsk nei alle gedachten troch de fêstiging fan Ingelske kolonisten yn súdeastlik Ierlân yn 1169. Yn 'e fjirtjinde iuw wûn de Ierske taal dat gebiet lykwols werom op it Ingelsk, wêrby't twa taalenklaves, dy fan it Yola en it Fingaalsk, oerbleaune. Fan gefolgen moatte de kolonisten it kontakt mei Ingelân grutdiels ferlern hawwe, sadat harren sprektalen har yn it resultearjende relative isolemint yn in eigen rjochting ûntwikkelje koene.

Taalkundige Alf Sommerfelt hat it idee oppenearre dat it Midingelsk yn Fingal op in substraat fan Aldnoarsk telâne kaam, en dat it him dêrom oars ûntwikkele hat as it Angelsaksysk yn Ingelân, mar lettere ûndersikers hawwe gjin bewiis fan sa'n Noardgermaanske ynfloed fine kinnen. It Fingaalsk stoar om 'e midden fan 'e njoggentjinde iuw hinne stadichoan út.

## Oerlevering
Der binne twa folsleine, langere teksten yn it Fingaalsk oerlevere, allebeide satiryske gedichten, te witten: it relatyf koarte *Fingallian Dance* en it folle langere *Purgatorium Hibernicum*. Beide gedichten binne anonym en wurde beskôge as in humoristyske parody op it Fingaalsk troch skriuwers dy't gjin memmetaalsprekkers wiene, wat har wearde yn taalkundich opsjoch beheind makket. Ferskate serieuzere fragminten binne ek bewarre bleaun, lykas it hjirûnder werjûne treurdicht dat in mem op it grêf sette fan har soan, dy't in fisker en jager wie. Dizze tekst waard as kuriozum oerlevere yn John Dunton syn *Letters from Ireland*. De wurden *a roon* en *moorneeng* binne lienwurden út it Iersk (fan *a rúin* en *múirnín*) en betsjutte beide likernôch "leafste".
Ibbi-Sin

**Ibbi-Sin** (Oer?, ±2050 f.Kr. – yn Elam, nei 2004 f.Kr. M.G.) wie oan it begjin fan it twadde milennium foar Kristus kening fan 'e stêd Oer, yn it hjoeddeiske Irak, en hearsker oer Sûmearje en Akkad. Hy wie de lêste kening út 'e ferneamde Trêde Dynasty fan Oer. Under syn regear kaam der in ein oan 'e Sûmearyske beskaving, dy't tûzenen jierren lang stânholden hie yn Mesopotaamje.
__TOC__
## Regear
Ibbi-Sin folge om 2028 f.Kr. syn heit Sjû-Sin op as kening fan Oer en hearsker oer Sûmearje en Akkad. Under syn hûs, de Trêde Dynasty fan Oer, hie de Sûmearyske beskaving in lêste perioade fan bloei trochmakke, mar ûnder syn eigen regear kaam dêr in ein oan. De ûnderlizzende reden dêrfoar wie nei alle gedachten in grutte en oanhâldende drûchte, mei't ûndersyk nei de sedimintlagen yn 'e Perzyske Golf útwiisd hat dat de wetterstân yn 'e rivieren de Eufraat en de Tigris tusken likernôch 2100 en 1950 f.Kr. tige leech wie. Saakkundigen achtsje it sels mooglik dat dit noch altyd deselde drûchte wie, dy't yn 2193 f.Kr. ek it Akkadyske Ryk yn grutte swierrichheden brocht. Sadwaande moat doe skea oan it alâlde yrrigaasjesysteem fan Mesopotaamje, as dat no kaam troch oanfallen fan nomadyske stammen, troch burokratysk mismanagement of troch de desynteresse fan in hearsker, laat hawwe ta slimme itenstekoarten en mooglik sels ta hongersneed.

It resultaat wie dat der yn it sânde of achtste jier fan Ibbi-Sin syn regear in fersechstichfâldiging fan 'e nôtpriis plakfûn, eat dat ta grutte earmoede late, mei as gefolch dat de ynternasjonale hannel stil kaam te lizzen. Sûnder grûnstoffen út it bûtenlân, dy’t û.m. brûkt waarden foar it meitsjen fan wapens foar it leger, begûn de bestjoerlike kontrôle fan 'e kening en syn regear ôf te nimmen. De erffijannen fan 'e Sûmeariërs hoegden har net te betinken om fan dy ferswakking gebrûk te meitsjen. Fral de Amoriten, nomadyske feehoeders út 'e Syryske Woastyn, diene fan dy tiid ôf oanhâldend ynfallen yn Sûmearje. Al yn in ier stadium brieken hja troch de saneamde Muorre fan Martû, in ferdigeningsmuorre dy't yn it súdwesten fan Mesopotaamje oplutsen wie troch Sjû-Sin, de heit fan Ibbi-Sin. Doe't stadichoan it betrouwen fan 'e befolking yn Ibbi-Sin syn liederskip begûn fuort te êbjen, ûntskuorde Elam (yn it hjoeddeiske súdwesten fan Iraan) him oan de Sûmearyske oerhearsking, wêrnei't ek fan dy kant ôf allegeduerigen oanfallen folgen.

Ibbi-Sin joech befel om 'e wichtige stêden Oer en Nippoer te fortifisearjen, mar dat wie by lange nei net genôch om it tij te kearen. Healwei de tweintichste iuw f.Kr. stoarte it Sûmearyske Ryk úteinlik folslein yn. De iene nei de oare stêd ûntloek him oan it gesach fan Ibbi-Sin om te besykjen op eigen manneboet de krisis te trochstean. Dat slagge net; de stêden waarden ien foar ien ynnommen en frijwol mei de grûn lyk makke. Uteinlik restearre foar Ibbi-Sin inkeld noch syn eigen stêd Oer. Yn 2004 f.Kr. waard op 't lêst ek Oer ferovere en folslein ferwoastge troch Elamityske troepen ûnder Kindattû, yn gearwurking mei stammen út it Sagrosberchtme. Ibbi-Sin sels waard finzen nommen en fuortfierd nei Elam, dêr't er in ûnbekend skoft letter stoar.