open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kor Onclin

**Kor Onclin** (Ljouwert, 4 desimber 1918 – Twello, 7 maart 2003) wie in Nederlânske keunstskilder yn de moderne keunst, út de twadde helte fan de tweintichste iuw. Syn styl is ekspresjonistysk en besibbe oan Cobra.

## Biografy
Kor Onclin waard berne yn Ljouwert. Syn mem hearde ta de feministes fan it earste oere. Syn heit wie binnenhûsdekorateur en musikus. Onclin folge in keunstoplieding oan de foarrinder fan de Akademy Vredeman de Vries yn Ljouwert.

Syn wurk waard koart foar de Twadde Wrâldoarloch eksposearre by Keunsthannel de Boer.
Nei de Twadde Wrâldoarloch studearre Onclin ortopedagogyk en psychology. Oant 1978 wurke er yn De Haach as psychoterapeut en dosint op de Sosjale Akademy. Yn de jierren 70 eksposearre er yn ferskate galerys yn Nederlân.

Yn 1978 sette Onclin op Frankryk ta (Privas, Ardèche), om him folslein oan it skilderjen wije te kinnen. Nei 1981 eksposearre er benammen yn Frankryk. Syn wurk waard meardere kearen ûnderskiede. Sûnt midden jierren 80 eksposearre hy wer yn Nederlân.

## Eksposysjes nei 2000
* 2010: Museum Martena - Frjentsjer
* 2008: L'Echo du Passé Présent, Château de La Voûlte - Ardèche/Frankryk
* 2007: Kor Onclin, Galery BAS - Snits
* 2006: Gemeente Voorst, Gemeentehûs Twello
* 2005: Galery Aquarius Art - Klarenbeek
* 2003: hommage-tentoanstelling Kor Onclin, It Frysk Skildershûs - Ljouwert
* 2002: hommage-eksposysje Galery Vlasblom - Arnhim
* 2002: hommage-eksposysje Galery Espace Envol - Privas/Ardèche, Frankryk
* 2001: oersjochstentoanstelling Gerjochtsgebou Rotterdam
* 2001: Galery Vlasblom - Arnhim
* 2001: invité d'honneur 59e Salon d'Automne - Privas
* 2001: eksposysje 'Village-Café' - Flaviac/Ardèche
* 2001: invité d'honneur Exposition Internationale d'Art Abstrait 'Métamorphose'- Château de la Voûlte/Ardèche
* 2000: 'Leeuwarden in Perspectief' - Simmer 2000; eksposysje Fryske Akademy - Ljouwert

## Prizen
* Arles 1983, Grand Prix International
* Aix-en-Provence 1983, 1er prix Fantastique
* Avignon 1984, Prix Visages du XXieme Siècle (keunsttydskrift)
* Barcelona (Spanje) 1984, 1er Prix Abstrait
* Aix-en-Provence 1984, Prix la Côte des Arts (keunsttydskrift)
Idsardus Balck

**Idsardus Balck** wie boekferkeaper en drukker yn Frjentsjer (1648 - 1655).

Hy folge syn heit Ul(de)rick Douwes Balck op as akademydrukker. Teffens wie hy lânskipsdrukker.
Aelze Marten Banda

**Aelze Marten (Elze) Banda** (Nimwegen, 8 maaie 1905 - Malaga, Spanje,  23 jannewaris 1983) wie direkteur fan drukkerij Banda.

Banda wie sûnt 1945 foarsitter fan de *Nederlandse Nieuwsblad Pers* en waard 1947 lid fan de Parseried. Hy wie eigener-direkteur fan Drukkerij Firma T. Banda en útjouwer fan Nieuwsblad van N.O Friesland yn Kollum.
Max Dwinger

**Marcus (Max) Dwinger** (Ljouwert, 31 july 1870 - Amsterdam, 12 augustus 1939) wie in Nederlânsk Olympysk skermer. 

Hy die mei oan it ûnderdiel yndividuele degen op de Olympyske Simmerspullen 1908. Max Dwinger ferstoar op 12 augustus 1939 yn 'e âldens fan 80 jier.
Pieter Kooistra

**Pieter Kooistra** (Ljouwert, 24 juny 1922 - Tiel, 5 maaie 1998) wie in Nederlânske skilder, grafikus, fotograaf, byldhouwer en skriuwer.

## Libben en wurk
Kooistra wie autodidakt. Hy wurke benammen ekspresjonistysk-fauvistysk, yn Ljouwert, Bergen, Skylge, Amsterdam en sûnt 1974 yn Varik. Syn foarnaamste ûnderwerpen wiene lânskippen, neakenfigueren en non-figuratyf wurk. Yn Nederlân is hy bekend wurden as de geastlik heit fan de keunstútlien/artoteek. Hy fûn dat in keunstwurk in middel is om bewustwurding fan ienheid yn ferskaat, lykas it libben sels, en woe dit ideaal tichter by de gewoane minsken bringe.

Pieter Kooistra wie tige sosjaal belutsen. Hy wie oprjochter fan de stichting "Uno-inkomen", grif de alderearste organisaasje dy't pleite foar in wrâldwiid basisynkommen.

Kooistra organisearre bylderûtes fan syn wurken yn stêden as Amsterdam, Alphen oan de Ryn, Ridderkerk en Tiel. Yn 1978 ûntbleate de gemeente Tiel syn bylderûte, de *Collectie Straatbeeld*. Hy hie opdracht krigen om by de skouboarch Agnietenhof in keunstwurk del te setten. Kooistra berekkene lykwols dat hy mei in leaseplan foar bedriuwen wol tolwe bylden meitsje koe. Hy makke tolve monumintale geometrysk-abstrakte bylden fan messing en aluminium. Al gau waard dúdlik dat it realisearjen fan tolve bylden foar de priis fan ien technysk skealik útpakte: ien byld waard fan syn sokkel riden, in oarenien foel om by in stoarm. Yn 1980 wiene der noch mar fjouwer bylden yntakt. Yn 2006 is ien fan de fjouwer oerbleaune bylden restaurearre en opnij delsetten by de Waalkaai. Mei in oar byld by de Sint Maartenstsjerke jout it in diel fan de histoarje wer fan in bysûnder projekt fan in markante keunstner.

Pieter Kooistra hat in soad keunst neilitten oan de stichting Uno-inkomen, om te ruiljen tsjin needsaaklike oankeapen. In grut oantal skilderijen is te sjen yn it Fearhûs yn Varik (sjoch in presintaasje fan skilderijen  en bewegend grafyk  op de website fan stichting Uno-inkomen).

## Byldhouwurken (kar-út)
* *Ynderlijke lykwichtsoefening* (1978), plantsoen Sint Maartenstsjerke yn Tiel
* *Ynderlike lykwichtsoefening* (1978), Waalkaaai yn Tiel
* *Sûnder titel* (jiertal ûnbekend, grif ± 1978), by it Fearhûs yn Varik
* *Balâns* (1984), Amsterdamskewei yn Emmeloard

Ofbyld:Innerlijke evenwichtsoefening 1, Pieter Kooistra.jpg|*Inerlike lykwichtsoefening* by de Sint Maartenskerk, Tiel
Ofbyld:Innerlijke evenwichtsoefening 2, Pieter Kooistra.jpg|*Inerlike lykwichtsoefening* op de Waalkaai, Tiel
Ofbyld:Zt Veerhuis Varik.tif|*Sûnder titel*, op de Waalbandyk by it Fearhûs yn Varik
Ofbyld:Balans Pieter Kooistra Amsterdamweg Emmeloord.jpg|*Balâns*, Amsterdamskewei yn Emmeloard


## Publikaasjes
* Pieter Kooistra, *Het Ideale Eigenbelang - Een UNO-Marshallplan voor alle mensen*, Utjouwerij Kok Agora, Kampen, 1993, ISBN 90-391-0574-X 201
* Pieter Kooistra, *Getroffen in woord en in beeld* (tekeningen en tekst oer de wettersneedramp fan 1953), CBK Zeeland, 2003, ISBN 90-6354-108-2
André Kuipers (kuorballer)

**André Kuipers** (Ljouwert, 21 oktober 1981) is in Nederlânsk kuorbal-international.
Hy spilet foar KZ út Koog aan de Zaan.

## Klups
* CSL
* DOS'46
* KZ

## Prizekast
**By  [[DOS'46]]:**
* Nederlânsk kampioen (seal) 3X - 2005/06, 2006/07, 2008/09
* Nederlânsk kampioen (fjild) 1X - 2006/07
* Europa Cup                 3X - 2007, 2008, 2009

**Nederlânsk team:**
* Wrâldkampioen             2X - 2007, 2011
* World Games                2X - 2005, 2009
* Europeesk kampioen          2X - 2010, 2006   
**Yndividueel**
* Kuorballer fan it Jier    1X - 2005/06
* Talint fan it Jier        1X - 2001/02
Jitse van der Veen

**Jitse van der Veen** (Ljouwert, 2 novimber 1928 - dêre, 19 septimber 1976) wie in Olympyske swimmer. 

Hy swom op it ûnderdiel 100 meter rêchslach. Nei syn swimkariêre waard van der Veen trainer en foarsitter fan de Ljouwerter swimferiening Orca.

Van der Veen ferstoar hommels op 47 jierige leeftiid.
Jan Hettema

**Anne-Jan "Jan" Hettema** (Ljouwert, 27 oktober 1933 – Pretoria, 29 juny 2016) wie in hurdfytser by de Olympyske Simmerspullen 1956, dy't útkaam foar Súd-Afrika.

Hettema waard fermoarde by in wapene oerfal yn syn went yn 2016. Hy waard 82 jier .
André Kuipers (romtefarder)

**André Kuipers** (Amsterdam, 5 oktober 1958) is in Nederlânsk romtefarder fan de Europeeske Romtefeartorganisaasje ESA. Hy is nei Lodewijk van den Berg en Wubbo Ockels de tredde romtefarder dy't yn Nederlân berne waard. Kuipers syn earste romteflech barde yn it ramt fan de DELTA missy.

## Gallery

Ofbyld:Soyuz TMA-4 Crew.jpg|*De Sojoez TMA-4 bemanning*: Michael Fincke, Gennadi Padalka en André Kuipers
Ofbyld:Andre Kuipers ISS.jpg|*Kuipers yn romtestasjon ISS (2004)*
Ofbyld:Soyuz TMA-03M crew in front of their capsule.jpg|*De Sojoez TMA-03M-bemanning*: Don Pettit, Oleg Kononenko, en André Kuipers
Ofbyld:André Kuipers aboard the ISS.jpg|*Kuipers yn it ISS (desimber 2011)*


## Keppelings om utens +
*  Biografy fan André Kuipers op de webside fan ESA
*  sjoch fan Kuipers syn nije missy
* Logboek fan André Kuipers ûnder syn nije missy
Sieta Posthumus

**Sieta Posthumus** (Ljouwert, 22 april 1936) wie in Olympysk swimmer. Swom by LZC '29. Nei de Simmerspullen fan Rome yn 1960 brocht Sieta Posthumus fan de 4 x 100 meter estafette swimploech fermoedens nei bûten oer dopinggebrûk binnen de Olympyske swimploech. It einrapport fan de medyske kommisje fan it NSF waard ein desimber 1961 presintearre mei de konklúsje dat dopinggebrûk net bewiisd wurde koe.
Nina Baanders-Kessler

**Antje (Nina) Baanders-Kessler** (Ljouwert, 28 febrewaris 1915 - ?, 20 juny 2002) wie in Nederlânske byldhouwer en medaljeur.

## Libben en wurk
Nina Baanders-Kessler waard berne as dochter fan Jacob Kessler, slachter yn Ljouwert, en Elizabeth Anna Bijl. Se waard ferneamd nei har beppe Antje Kessler-van der Berg, se neamde har lykwols *Nina*.

Yn 1934 waard Nina Kessler talitten ta de Ryksakademy fan byldzjende keunsten, dêr't se de dei-oplieding byldhouwen folge by Jan Bronner. Se makke nei har stúdzje in reis nei Parys en Wenen en fêstige har wer yn Ljouwert, dêr't se in eigen atelier hie oan de Iebuert. Se wie de earste Fryske byldhouster, pas mear as tweintich jier letter fêstigen har ûnder oaren Maria van Everdingen en Suze Boschma-Berkhout yn Fryslân. Se boaske yn 1942 mei Ambrosius Baanders, se wennen earst tegearre yn Ljouwert, letter yn Vinkeveen.

## Wurken (kar-út)

* foar 1941 wapenstien riedhûs, Koudum
* foar 1941 wapenstien Wurdumerpoartebrêge, Ljouwert
* 1947 plakette Theo van Welderen Rengers, Oentsjerk
* 1952 fersetsmonumint (frouwefiguer), Makkum
* 1955 tableau foar master A.J. Lok, Ravenswâld
* 1964 búste Johan Bendien, Amsterdam
*? wapenstiennen Beursbrêge, Ljouwert

## Sjoch ek
* List fan Nederlânske byldhouwers
Foeke Booy

**Foeke Booy** (Ljouwert, 25 april 1962) is in Nederlânsk earder fuotballer dy't tsjintwurdich technysk direkteur is by SC Cambuur.
Louis Lyklema

**Louis Jacobus Lyklema** (Ljouwert, 16 jannewaris 1946) is in Nederlânsk âld-politikus en wie lid fan de VVD.
Menno Knip

**Menno Arie Jan Knip** (Ljouwert, 14 april 1947) is in Nederlânsk politikus fan de VVD.

Nei de hbs studearre hy oan de Keninklike Militêre Akademy yn Breda. Dêrnei waard hy beropsoffisier by de lânmacht en dêrneist studearre hy fan 1971 oant 1975 bestjoersrjocht oan de Ryksuniversiteit Utert. Yn 1976 waard Knip projektlieder finansjele ynstruminten by it Ministearje fan Finansjen en yn 1979 makke hy de oerstap nei de Ryksplanologyske Tsjinst (RPD) dêr't hy wurke as koördinator bestjoerlike saken en as waarnimmend haad ôfdieling bestjoersoangelegenheden.

Knip is yn septimber 2009 mei gebrûkmakking fan de VUT-regeling foar boargemasters stoppe as boargemaster fan Almelo. Hy stie foar de VVD op plak 15 fan de list foar de Earste Keamer en wie dêrmei earste opfolger. Nei de beëdiging fan it kabinet-Rutte folge hy op 26 oktober 2010 Uri Rosenthal op as Earste Keamerlid.
Algemiene Rekkenkeamer

De **Algemiene Rekkenkeamer**, oprjochte yn 1447, is in ûnôfhinklik orgaan dat kontrolearret oft de útjeften fan de Nederlânske ryksoerheid rjochtmjittich en doelmjittich binne. Rjochtmjittich omdat it yn oerienstimming mei de nommen regels en besluten wêze moat, doelmjittich om nei te gean oft de bestede útjeften ek werlik it winske effekt hân hawwe.
Peter den Oudsten

**Peter Erick Johan den Oudsten** (Ljouwert, 24 oktober 1951) is in Nederlânsk politikus fan de PvdA. 

## Maatskiplike karriêre
Peter den Oudsten sette útein mei syn karriêre yn 1975 as amtner by de gemeente Ynskedee op de ôfdieling foarljochting en yn 1979 waard er plakferfangend haad op dy ôfdieling. Yn 1984 waard er haad by it Provinsjaal Enerzjybedriuw Fryslân (PEB, letter Nuon). Yn 1991 gie er nei Friesland Foods as haad fancorporate communications.

## Politike karriêre
Fan 1986 ôf waard er ek warber yn de polityk. Hy sette útein as gemeenteriedslid fan Ljouwert. Fan 1997 oant 2001 wie er wethâlder yn Ljouwert. Yn 1998 en 1999 wie er dêr waarnimmend boargemaster. Yn 2001 waard Den Oudsten beneamd ta boargemaster fan it Drintske Meppel en yn  2005 ta boargemaster fan Ynskedee, as opfolger fan Jan Mans.

Op 2 jannewaris 2015 waard er boargemaster fan Grins, as opfolger fan Ruud Vreeman. Yn syn tiid yn Grins hat er him sterk makke tsjin de ryksoerheid, minister Kamp en de Nederlânske Ierdoalje Maatskippij (NAM) dy't de Grinslânske befolking lang mislaat hawwe oer it gaswinnen yn de Grinslânske boaiem sûnder oan it gefaar foar de befolking te tinken. Op 1 jannewaris 2019 waard er waarnimmend boargemaster fand e nije gemeente Grins, dy't ûntstie nei de fúzje fan de eardere gemeenten Grins, Haren en Ten Boer. Op 30 septimber dat jiers waard er opfolge troch Koen Schuiling. By syn ôfskie waard er beneamd ta eareboarger fan de gemeente Grins.

Op 1 july 2020 waard er waarnimmend boargemaster fan Utert nei't Jan van Zanen fuortgie. Op 17 desimber dat jiers folge Sharon Dijksma him op dêre.

## Njonkenfunksjes
Sûnt 1 jannewaris 2020 is er foarsitter fan de Rie fan Tafersjoch fan *Medisch Spectrum Twente* en foarsitter fan de Rie fan Tafersjoch fan *Zienn en Het Kopland*. Sûnt 1 jannewaris 2014 is er ek foarsitter fan de Rie fan Tafersjoch fan Hegeskoalle Windesheim yn Swol. Ek is er lid fan de Rie fan Tafersjoch fan Betinkingsintrum Kamp Westerbork.

Nei de gemeenteriedsferkiezings fan 2022 waard er op 23 maart dat jiers ynformateur yn Ljouwert. Op 6 april kaam er mei it advys en foarmje in koälysje fan PfdA, GrienLinks, Gemeentebelangen Ljouwert en it CDA

## Priveelibben
Peter den Oudsten is boaske en hat twa bern.
Joannes Jansen

**Joannes Henricus Gerardus Jansen** (Ljouwert, 9 maaie 1868 - Utert, 17 maaie 1936) wie aartsbiskop fan it aartsbisdom Utert fan 1930 - 1936. Hy wie de Utertske aartsbiskop mei it koartste pontifikaat, mar mei de langste wapenspreuk: *Spei mei anchorum in Deo Figo* (*Ik ferbyn myn anker fan hope oan God*, ûntliend oan Bonifatius).

Jansen studearre oan it lytsseminaarje yn Culemborg en oan it Sparrendaal grutseminaarje Rijsenburg by Driebergen en waard ta preester wijd yn 1893. Jansen wie kapelaan yn Snits (1894) en Arnhim (1898) en waard professor yn Rijsenburg yn 1900. Jansen waard pastoar yn 1908 yn 't Goy by Houten, in funksje dy't hy kombinearre mei dy fan ûnderwiisynspekteur. Yn 1914 waard hy pastoar yn Harns en yn 1918 yn Utert, dêr't hy ek deken waard yn 1929.

Troch in slimme sykte hindere, moast Jansen yn 1935 syn wurk as aartsbiskop oerlitte oan in coadjutor, Johannes de Jong. Hy krige op 8 febrewaris 1936, koart foar syn ferstjerren, ûntslach as aartsbiskop. By syn ôftreden waard hy beneamd ta titulêr aartsbiskop fan *Selymbria*. De Jong folge him op as aartsbiskop fan Utert.

Yn 1935 stutsen yn en bûten Utert geroften de kop op, as soe mgr. Jansen oergien wêze ta it protestantisme, en tsjin syn wil fêsthâlden wurde yn it Sint Antonius sikehûs fan Utert. Op it lêst seach offisier fan justysje mr. Fabius him needsake de aartsbiskop te besykjen yn it sikehûs, dêr't hy ek ûnder fjouwer eagen mei him spruts. Fabius kaam dêrby ta de oertsjûging, dat mgr. Jansen hielendal frijwillich yn it sikehûs lei en folslein by syn ferstân wie.
Teylers Museum

**Teylers Museum**, oan it Spaarne yn de Nederlânske stêd Haarlim, waard yn 1778 stichte as *boek en konstzael* — in iepenbiere gelegenheid foar keunst en wittenskip. It is it ienige museum op de wrâld mei in autentyk gebou en ynterieur út de achttjinde iuw.

## Skiednis
It museum is neamd nei Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778), in rike Haarlimse lekken- en sidefabrikant en bankier. As oanhinger fan de Ferljochting hie Pieter Teyler grutte belangstelling foar keunst en wittenskip. By testamint liet er syn kolleksje en fermogen nei oan Teylers Stichting, dy't ûnder mear it stypjen fen keunst en wittenskip as doel hie.

## Kolleksje
Te besichtigjen binne natuerkundige ynstruminten lykas de grutte elektrisearmasine út de 18e iuw, fossilen (wêrûnder ien fan *[[Archaeopteryx (bist)|Archaeopteryx]]*), skilderijen, tekeningen, munten en peinjes. It museum herberget ek in bysûndere kolleksje tekeningen en printen, mei dêryn ûnder mear 25 orizjinele tekeningen fan Michelangelo Buonarroti mei bygelyks foarstúdzjes foar de plafondskilderingen fan de Sikstynske Kapel yn it Fatikaan yn Rome. It museum hat ek wurken fan Rembrandt, Rafael, Goltzius en Claude Lorrain. Jierliks komme der sa'n 100.000 besikers.

Teylers Museum is ien fan de hûnderten Haarlimske ryksmonuminten.


De Ovale Zaal van Teylers Museum (1784).jpg|*De Ovale Seal fan Teylers Museum (1784)*
Wetenschap en Kunst door Faam bekroond Beeld op Teylersmuseum.jpg|*Byldengroep op Teylers Museum: *Wittenskiap en Keunst troch Faam bekroand*, wurk fan byldhouwer [[Bart van Hove (beeldhouwer)|Bart van Hove]]*
Entree Teylers Museum.jpg|*Yngong Teylers Museum*
Eerste Schilderijenzaal Teylers Museum (1838).jpg|*Earste Skilderijenseal (1838)*
Tweede Fossielenzaal Teylers Museum (1885).jpg|*Twadde Fossilenseal (1885)*
Wybrand Hendriks, De Ovale Zaal van Teylers Museum, c. 1800-1820..jpg|* *De Ovale Seal fan Teylers Museum*, ± 1800-1820. Skilderij fan Wybrand Hendriks. Op it skilderij is de grutte elektrisearmasine fan [[Martinus van Marum]] grut ôfbylde.*
Viervant, Design for the Oval Room.jpg|*[[Leendert Viervant]], ûntwerp foar de Ovale Seal fan Teylers Museum*
View of top of Oval Room from Teylers fundatiehuis Damstraat.jpg|*De stjerrewacht fan Teylers Museum, sjoen út it Fundaasjehûs wei*
Teylers Museum - Wouterus Mol - Schilderij Slapende jongen.jpg|* *Sliepende jonge*, fan [[Woutherus Mol]]*
After-birth visit.jpg|* *Kreambesite*, fan [[August Allebé]]*
Teylers Museum-plattegrond-NL.jpg|* *Plattegrûn fan Teylers Museum* *
Zeppelin (Staaken) R.VI

De **Staaken R.VI** wie in swiere bommesmiter (*Riesenflugzeug*) dy't yn de Earste Wrâldkriich yn Dútslân ûntwurpen en boud waard. De troch yngenieur Alexander Baumann ûntwurpen fleanmasine wie in iere strategyske bommesmiter. 

It tastel wie in dûbeldekker mei in tichte cockpit en mei fjouwer Mercedes-motoren fan 260 hk it stik.
Der waarden totaal 18 fan boud yn seis farianten; njoggen by Zeppelin yn Berlyn, yn it fabryk op fleanfjild Staaken, seis by Aviatik en trije by Albatros.

Twa bommesmiters waarden delhelle troch Britske jachtfleanmasines. De oaren gienen ferlern by ûngemakken. 

De Staaken waarden mei de Gotha G. IV by oanfallen op Londen brûkt en hiene fral in psychologysk effekt; de ekonomyske skea dy't sy tabrochten, by 52 oanfallen mei in totaal fan 196 ton bommen, bleau frijwat beheind. 

## Technyske feiten
* Fabrikant: Zeppelin Flugzeugwerke GmbH
* Type: swiere bommesmiter
* Yn tsjinst: 1917
* Oandriuwing: 4 floeistofkuolle Mercedes-D-IVa-seissilinder-linemotoren fan 260 hk it stik yn twa 'gondels';  propellers mei in diameter fan 4,26 m
* Brânstofkapasiteit: 3000 l.
* Spanwiidte: 42,2 m
* Lingte: 22,1 m
* Hichte: 6,3 m
* Fleugeloerflak: 332 m² 
* Startgewicht: 11.824 kg
* Topfaasje: 135 km/h
* Klimfaasje: 1,67 m/s (yn 2 oere 26 min nei 4320 m)
* Tsjinstplafond: 4300 m
* Fleantiid: 7–10 oeren
* Fleanberik: 800 km
* Bewapening: 4–7 7.92 mm masinegewearen en 2000 kg bommen
* Bemanning: 7

## Keppelings om utens
* Zeppelin-Staaken R.VI, ei wiidweidige technyske feiten
* Zeppelin-Staaken R.VI en Gotha G.IV
* Historische Filmaufnahme
Henk Neuman

**Hendericus Johannes (Henk) Neuman** (Ljouwert, 21 april 1926 – De Haach, 14 jannewaris 2010) wie in Nederlânske sjoernalist, bûtenlânkommintator en direkteur fan ûnder oare it Ynstitút Clingendael.

## Libben
Nei de hbs doek Neuman oan de ein fan de Twadde Wrâldoarloch ûnder yn Gytsjerk. Nei de oarloch begûn hy syn sjoernalistike karriêre yn 1945 by it Ljouwerter kantoar fan Het Parool. Koart dêrnei moast hy yn tsjinst en kaam by de *Dienst voor Legercontacten* yn Batavia yn it doestiidske Nederlânsk-Ynje. Nei de twadde polisjonele aksje waard hy yn 1948 oansteld as ferbiningsoffisier by de *United Nations Commission for Indonesia* (UNCI) dy't tafersjoch hâlde op it bestân dat folge op dy polisjionele aksjes. 

Yn 1950 kaam hy werom yn Nederlân en wurke er in skoftke foar de Leeuwarder Courant. Dêrnei studearre Neuman politike en sosjale wittenskippen oan de Universiteit fan Amsterdam (UvA) en wurke hy ek by Radio Nederland Wereldomroep. Dat blykte min te kombinearjen omdat syn wurk meast deis wie en hy sa gauris kolleezjes miste. Yn 1953 kaam er as redakteur bûtenlân by de katolike krante De Tijd (letter *De Tijd-Maasbode*) dêr't hy nachts wurkje koe. Hy makke de stúdzje net dien, mar bleau oant 1965 by de krante. Om 1960 hinne begûn hy dêrneist te wurkjen foar de Katholieke Radio Omroep (KRO) wat hy oant 1976 dwaan soe. Yn dy perioade wie hy ûnder mear KRO-bûtenlânkommentator, as in soarte tsjinhinger fan G.B.J. Hiltermann fan de AVRO. Desimber 1970 waard it Nederlands Instituut voor Vredesvraagstukken (NIVV) oprjochte dêr't Neuman doe direkteur fan waard. Yn 1983 fusearre it NIVV mei ûnder oare it Nederlânsk Genoatskip foar Ynternasjonale Saken (NGIZ) ta it Ynstitút Clingendael wêrfan Neuman de direkteur waard oant syn pinsjoen yn 1990. Dêrneist waard hy haadredakteur fan de *[[Internationale Spectator]]* wat earder troch de NGIZ útjûn waard. Boppedat wie Neuman fan 1984 - 1987 bysûnder heechlearaar yn de skiednis fan it ynternasjonale feilichheidsbelied en fan 1945 ôf oan de Katolike Universiteit Nymwegen dêr't hy de *L.J. Rogier*-learstoel besette.

Neuman ferstoar begjin 2010, 83 jier âld.
Alexander Cohen

**Jozef Alexander Cohen** (Ljouwert, 27 septimber 1864 – Toulon, 1 novimber 1961 wie in Nederlânsk sosjalist, anargist, skriuwer en sjoernalist.

## Biografy
Cohen waard berne as soan fan de joadske winkelman Aron Heiman Cohen en Sara Jacobs. Hy waard gauris fan skoalle stjoerd, makke de HBS yn Ljouwert net ôf en kaam nei in ferbliuw by syn pake en beppe yn Prusen terjochte. Dêrnei naam er tsjinst yn it Keninklik Nederlânsk-Yndysk Leger dêr't hy foar fergripen tsjin de dissipline trije fan de fiif jier yn it kasjot siet wêrnei't er per 22 maart 1887 ûntslein waard. Yn dat jier sette er him nei wenjen yn De Haach dêr't hy as korrektor wurke by *Recht voor Allen*, de krante fan Ferdinand Domela Nieuwenhuis. By in yntocht fan Willem III yn De Haach op 16 septimber 1887 raasde Cohen: *Leve Domela Nieuwenhuis! Leve 't socialisme! Weg met Gorilla!*. Hy waard doe feroardield ta seis moannen finzenisstraf foar majesteitsskeining, en flechte nei Gint, wêrnei't er ûnder druk fan it Nederlânsk regear troch Belgje útwiisd waard. Cohen flechte nei Parys. Hy skreau dêr in artikel foar *Recht voor Allen* en learde dêr syn lettere frou Kaya Batut kennen.

Op 25 desimber 1893 waard Cohen Frankryk útwiisd. Dêrnei fêstige er him yn Londen. Yn 1896 gie er yllegaal werom nei Nederlân, dêr't er op 12 septimber arrestearre waard en doe noch syn finzenisstraf út siet omdat er wegere graasje te freegjen. Yn 1897 fêstige er him wer yn De Haach. Yn 1899 gied er wer nei Parys ta, dêr't er yn 1900 in ferbliuwsfergunning krige.

Yn 1904 die er yn opdracht fan it Frânske regear ûndersyk nei it ûnderwiis yn Frânsk-Yndosina en Nederlânsk-Ynje. Yn 1905 kaam hy werom yn Parys. Fia de skilder Kees van Dongen waard er korrespondint fan De Telegraaf. Cohen waard op 11 novimber 1907 ta Frânsk steatsboarger naturalisearre en fêstige him yn 1917 yn de buorskip Courcelles (gemeente Trélou-sur-Marne), mar yn maart 1918 waard syn boerespultsje by it Ludendorff-offinsyf troch Dútske troepen ferwoaste. Dêrnei ferhuze er nei Marly-le-Roi. 
Nei't er Frânsman wurden wie, skreau er ûnder ferskate pseudonimen (Sandro, Démophile, Souvarine, ensfh.) en sette er oer. Njonken Domela Nieuwenhuis sette er Multatuli en Gerhart Hauptmann oer yn it Frânsk en Émile Zola yn it Nederlânsk.
Yn 1932 fêstige hy him yn Toulon. Yn dy tiid waard Cohen syn politike foarkar nei eigen sizzen hieltyd rjochtser, en skreau er bygelyks it boek *Van anargist tot monargist*.  

Syn frou ferstoar yn Toulon yn 1959. Cohen ferstoar dêr twa jier letter, 97 jier âld.

## Bibliografy
* *De Paradox* (1897-1898)
* *Uitingen van een reactionair* (1929)
* *In opstand* (1932)
* *Van anarchist tot monarchist* (1936). Online  hjir te lêzen
* *Uiterst links. Journalistiek werk 1887-1896* (1980; gearstald troch Ronald Spoor)
* *Brieven 1888-1961* (1997) ISBN 9053336427 

## Keppeling om utens
* Artikel oer A. Cohen yn De Moanne fan 18 oktober 2019.
Ria Bremer

**Ria Bremer** (berne as **Maria Theresia Sitskoorn**, Rotterdam, 4 july 1939) is in Nederlânske sjoernaliste en presintatrise, dy't benammen ferneamd wurden is troch de telefyzjeprogramma's *[[Stuif es in]]* en *[[Vinger aan de pols]]* fan de AVRO.

## Karriêre
*Bremer begûn by de Volkskrant en wurke by AVRO's Radiosjoernaal en by Televizier Magazine as ferslachjouwer, redakteur en presintatrise. Goed santjin jier lang (1968 - 1985) presintearre se it jeugdprogramma *Stuif es in*.
* Yn 1980 kaam it idee in medysk programma te meitsjen: Vinger aan de Pols.
* Fan 1996 - 1998 presintearre Bremer it programma Netwerk en rjochte se har eigen bedriuw op, Medical Multi Media. Joop van den Ende en de AVRO binne oandielhâlders. Sûnt 2001 luts se har werom as direkteur, mar hja is noch aktyf as adviseur.
* Yn 1993 krige se de Van Walree Priis fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen.
* Bremer waard yn 1996 Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
* Yn 2001 stoppe Bremer mei it presentearen fan telefyzjeprogramma's. Se is yn 2010 beklutsen by in soad organisaasjes en projekten yn de sûnenssoarch.
* Lid fan de Ried fan Tafersjoch fan de Nederlânske Hertstichting
* Bestjoerslid *RonaldMcDonalds Centre Only Friends*
* Bestjoerslid *Goed Verzorgd Beter Gevoel*
* Foarsitter sjuery ZON/MW  Soarchfernijingspriis
* Belutsen by de goede doelen op it mêd fan sûnens en wolwêzen fan de Sponsor Bingo Loterij
* Belutsen by de *Stichting Vrolijkheid* (bern yn asylsikerssintra)
* Belutsen by *Close the Gap* (âlde kompjûters klearmeitsje foar en te plak bringe yn projekten yn ûntwikkelingslannen)
* Belutsen by it nasjonale Griepprevinsjeprogramma fan it RIVM
* Kommitee fan Oanrikkemandaasje Wike Groanysk Siken
* Kommitee fan Oanrikkemandaasje *Female Cancer Program*
* Fierders arbeidet Bremer op mei in protte pasjintenorganisaasjes ( ASTMA fûns jubileum 2009; Feriening fan Huntington pasjinten, Reumapasjintenferiening.)
* Bremer laat sympoazia en diskusjes of is deifoarsitter ûnder mear by VU poadium. Underwerpen: Palliative soarch foar moslims, benei dea-ûnderfining. Diskusje oer strategy by befolkinsûndersiken ( RIVM)
Cisca Dresselhuys

**Francisca Wilhelmina (Cisca) Dresselhuys** (Ljouwert, 21 april 1943) wie fan 1 novimber 1981 oant 1 april 2008 (oant har pensjoen) haadredaktrise fan *[[Opzij]]*, in feministysk moanneblêd. Har sjoernalistike karriêre begûn by it deiblêd *[[Trouw (krante)|Trouw]]*.

Dresselhuys groeide op as neikommerke mei in âldere broer en twa âldere susters, wêrfan de jongste njoggen wie doe't se berne waard. Op har alfde ferlear se har heit.

Op 11 juny 2001 krige se de Anne Vondelingpriis. Dy priis waard útrikt foar har publikaasjes yn it jier 2000. De priis bestie út in jildbedrach fan 5000 gûne en in byld fan Anne Vondeling.
Op 8 desimber 2008 krige Cisca Dresselhuys op it Tydskriftegala de Mercur d'Or/LOF Priis (Lucas-Ooms Fûns). Dy priis is in oeuvrepriis, wêrby sjoen wurdt nei bysûndere fertsjinsten of betsjutting foar it tydskriftefak oer in langere perioade. Oan de Mercur d'Or/LOF Priis foar Publykstydskriften is in bedrach fan €10.000 ferbûn, te besteden oan in inisjatyf ten geunste fan it tydskriftenfak. De winner bepaalt wêroan.

Op 1 maart 2011 kaam fan har it boek "Drukker dan ooit" út (ISBN 9789089751577), wêryn ynterviews mei ferskillende bekende wurkjende 65-plussers steane en wêryn't se ek mei Dick Swaab (bekend fan it boek "Wij zijn ons brein") praat oer de fysike foardielen fan trochwurkjen nei it 65e jier en mei Douwe Draaisma (fan ûnder oare "Het Vergeetboek") oer de psychologyske mearwearde fan langer trochwurkjen.

## Publikaasjes (kar-út)
* Cisca Dresselhuys: *Drukker dan ooit. Werken na je 65ste*. Hilversum, Just Publishers, 2011, 
* Cisca Dresselhuys: *De maat genomen. Topmannen langs de feministische meetlat*. Amsterdam, Archipel, 2006, 
* Cisca Dresselhuys: *Langs de feministische meetlat*. Amsterdam, Anthos, 1996, 

## Literatuer
* : *Journalisten in Nederland. Een Persgeschiedenis in portretten.* Utjouwerij De Arbeiderspers, Amsterdam / Antwerpen 2002. ISBN 90-295-2222-4
* : *Typisch Trouw, een autobiografie van de redactie.* Trouw, Amsterdam 2002. ISBN 90-70675-65-X
Harold Verwoert

**Hendrik Tjalling (Harold) Verwoert** (Ljouwert, 15 jannewaris 1968) is in Nederlânske akteur en popmuzikant.

Nei de havo gie er twa jier nei it Konservatoarium yn Grins; dêrnei folge er in oplieding oan de Akademy foar Lichte Muzyk fan Conamus. 

Fjouwer kear die er mei oan it Nationaal Songfestival en jierrenlang wie er de leading-man fan de teatergroep 'Jeans!'. Hy spile mei yn de show '3,4,5,6,7 en 8'. Ek produsearret er platen, docht stimmen by neisyngroanisaasje fan tekenfilms. Yn de commercials die er radiospotsjes foar McDonald's en makke reklame foar de Euroknallers.
Sûnt maart 2010 is Verwoert te sjen as presintator fan *[[Sterren 24|Sterren.nl]]*,tegearre mei Kees Tol.

## Komponist/Tekstdichter
Harold Verwoert is neist sjonger, presintator en akteur ek komponist/tekstdichter. Foar syn alter-ego Coole Piet Diego skriuwt er nûmers mar ek foar ûnder oare Sjon & Sjeffrie en yn 2009 foar it nasjonale sjongfestival komponearre er in ferzje fan it nûmer "Sjalalie sjalala" fan Pierre Kartner en ek foar "De Mosselman" in ferzje fan dat nûmer. Yn 2010 hat er it simmerske nûmer "Koning van het strand" útbrocht.

## Sinteklaas

Fan 2001 oant en mei 2007 wie Harold om sinteklaastiid hinne as **Coole Piet** yn de rige De Club van Sinterklaas op de stjoerder Jetix te sjen. Sûnt de twadde rige (novimber 2001), *De Nieuwe Club van Sinterklaas*, song er ek de titelsongs fan de rige. Tegearre mei *Profpiet*, *Testpiet*, *Muziekpiet*, *Hoge Hoogte Piet* en *Hulppiet* wie er yn dy rige te sjen en te hearen.

Coole Piet skoarde yn desimber 2005 in nûmer 1-hit yn de Single Top 100 mei *De Streken van Tante Toets*. Yn 2006 skoarde er syn twadde nûmer 1-hit mei *Paniek in de Confettifabriek*.

## Sinteklaashits fan Coole Piet
* *De Nieuwe Club van Sinterklaas* (2001)
* *Spring Op en Neer* (2001)
* *Dit Ga Je Toch Niet Menen* (2002)
* *Blafpoeder* (2003)
* *De Brieven van Jacob* (2004, (Platina)
* *De Streken van Tante Toets* (2005)
* *Paniek in de Confettifabriek* (2006)
* *De Speelgoeddief* (2007)
* *Het Geheim* (2008)
* *Ik Kan Niet Wachten* (2008) Duet mei Gerard Joling
* *Waar is toch de pakjesboot* (2009)
* *Verliefd* (2009) duet mei Patricia Paay
* *De verdwenen pakjes* (2009) met Sjon & Sjeffrie
* *Ooh oh heejoo* (2009)
* *Het Pakjesmysterie* (2010)
* *Oh wat een feest* (2010) mei Sophie Veldhuizen en Aimée de Pater en Roan Pronk - (Jane en Michael Banks út Mary Poppins)
* *Vlieg maar met ons mee* (2010) mei Frans Bauer en Gebroeders Ko
* "Boom Boom" (2011) mei STARZ

## Diskografy
;Albums
* *De liedjes van de Club van Sinterklaas*
* *De liedjes van de Club van Sinterklaas* 
* *De liedjes van de Club van Sinterklaas - 2007*
* *Sinterklaas en het geheim van het grote boek*
* *Diego's Coolste Hits*
* *Diego's Coolste Hits*
Piet Kingma

**Piet Kingma** (Ljouwert, 29 maaie 1926 – Arnhim, 24 novimber 1994) wie in Nederlânsk komponist en dirigint.

Syn earste pianolessen en teorylessen krige hy fan Willem Zonderland. Nei de middelbere skoalle waard hy talitten oan it Keninklik Konservatoarium yn De Haach: pianolessen fan Hugo van Dalen, hobolessen fan Jaap Stotijn (beide haadfakken) en teory fan Martin Lurssen en oaren. Syn eineksamen die er yn 1952. Fan 1965 - 1972 krige er komposysjelessen fan Hendrik Andriessen.

## Wurk
Yn 1952 waard Kingma beneamd ta solohoboïst by it Limburgs Symfonie Orkest en ta learaar oan it Maastrichtsk konservatoarium. Yn 1965 waard hy beneamd as direkteur fan de Venloske muzykskoalle en as dirigint fan it *Koninklijk Toonkunstkoor Orpheus*. Yn 1966 waard hy dirigint fan it Venloosk Symfony Orkest.

## Komposysjes
Syn komponearstyl waard beynfloede troch Hendrik Andriessen en is reedlik modern yn in let-ympresjonistysk idioom. In soad fan syn komposysjes waarden makke foar, as fanwege bepaalde útfierenden, lykas bygelyks it Gemini Ensemble, skreaun. Yn 1953 waard syn *Concertino voor hobo en orkest* bekroand yn de AVRO priisfraach. Yn 1984 waard hy beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau. Yn datselde jier komponeade hy de *Rilke Lieder*, ta gelegenheid fan it 100-jierrich bestean fan it Keninklik Toankeunstkoar Orpheus. As earbetoan oan it Venloos Symfonie Orkest skreau hy yn 1992 *Capriccio et Choral*.

Yn Theater de Maaspoort yn Venlo is ien fan de sealen nei Piet Kingma ferneamd.
Gerrit Stulp

**Gerrit Stulp** (Huzum, 13 septimber 1935 - Ljouwert, 6 april 2019) wie in Nederlânsk organist, dirigint en komponist.

Hoewol't er fan grifformeard komôf wie, foel er al mei trettjin jier yn as oargelist yn de doperske tsjerke yn Ljouwert. De earste lessen op it oargel krige er fan B.J. Makkes van der Deijl. Letter ferfolge er syn oplieding by George Stam en Piet Post. Op it Grinzer konservatoarium krige er les fan ûnder mear Wim van Beek en op it Haachsk konservatoarium fan Nico van den Hoven. Fierders folge er in *masterclass* by professor Siegfried Reda en fan 1992 ôf noch de stúdzjes komposysje en muzykwittenskippen.

## Organist en dirigint
Syn earste oanstelling as organist krige er by de Skrânstsjerke yn Ljouwert yn 1951. Dêrnei folgen de Parktsjerke, Salvatortsjerke en de Koepeltsjerke, allegear yn Ljouwert. 
As syn spesjaliteit gou de begelieding fan de gemeentesang en ymprovisaasje. Hy wie fan betinken dat in tsjerke-organist him foar adekwate begelieding ferdjipje moat yn de tekst en ek teologyske foarming hawwe moat om him ferpleatse te kinnen yn gemeenteleden dy't by ferskillende tsjerklike streamingen hearre.
Hy wie yn Ljouwert de ienige tsjerkemusikus dy't ferbûn wie oan de Grifformearde Tsjerke fan Ljouwert en late dêr de kantorij. Stulp wie ek dirigint fan it ensemble Consortium Vocale Frisia.

## Komponist en resinsint
Schulp komponearre koarwurken en oargelwurken. Teffens hat er wurk foar tsjerkelieten makke. Sa wie syn *Koraalboek, voorspelen voor en harmonisaties van de psalmen*, koartwei ek* Koraalboek voor de Psalmen* neamd út 1995, yn 2007 oan syn alfte printinge ta. Ek skreau hy in *Liturgische Matthéuspassie*, basearre op Matthäuspassion fan Johann Sebastian Bach foar útfiering binnen in tsjerketsjinst yn de hjoeddeiske tiid. De earste útfiering wie op Goedfreed 1972 yn de Salvatortsjerke. Joop Rinzema, dy't in grut oandiel hân yn de tastânkomming dêrfan hie de rol fan ferteller, efterelkoar evangelist. Letter waard der in dûbelelpee makke fan dy passy. Hy hat tegearre mei Jacq. Huisman de muzykonderwiismetoade *Musica Practica* skreaun. Foar it Friesch Dagblad skreau hy resinsjes fan muzykútfieringen.
Margo Dames

**Margo Dames** (Ljouwert, 1 septimber 1963) is in Nederlânske aktrise. Se spile yn riges as *Kees & Co* en *Madelief*.

Sûnt 1981 studearre se oan de Toanielakademy Maastricht dêr't se yn 1985 ôfstudearre. Dêrnei waard se oannomd by it Publiekstheater, dat no "Toneelgroep Amsterdam" hjit.

Se is troud en hat trije bern. Har dochter Liv Stig spile Polleke yn de lyknammige film út 2003.

## Filmografy
* 1986 - *[[Steil achterover]]*- Bibi
* 1989 - *[[Leedvermaak (film)|Leedvermaak]]* - Janna
* 1991 - *[[Eline Vere]]* - Stim fan Eline
* 1991 - *[[Bij nader inzien]]* - Marijke
* 1992-1995 *[[Bureau Kruislaan]]* - Mary Meijer
* 1995 - *[[Antonia (film)|Antonia]]* - Therese
* 1996 - *[[Tasten in het duister]]* - Marloes Olaf
* 1996 - *[[Advocaat van de Hanen]]* - Zwanet
* 1996 - *[[De jurk]]* - Stewardess
* 1998 - *[[Madelief, krassen in het tafelblad]]* - Mem fan Madelief
* 1999 - *[[Baantjer (telefyzjerige)|Baantjer]]*: De Cock en de moord uit woede - Linda Droog
* 2001 - *[[Down (film)|Down]]* - Aerobics ynstruktrise
* 2001-2002 - *[[Rozengeur & Wodka Lime]]* - Corine Schwartz-Stading
* 2001 - *[[Baantjer (telefyzjerige)|Baantjer]]*: De Cock en de moord op de catwalk - Barbara Nielsen
* 2002 - *[[Schiet mij maar lek]]* - gastrol
* 2004-2006 - *[[Kees & Co]]* - Joke Speijer
* 2006 - *[[De vogelaar]]* - Sophie
* 2007 - *[[Timboektoe (film)|Timboektoe]]* - mem fan Valerie en Anoek
* 2009 - *[[High School Musical#High School Musical: "De Musical"|High School Musical]]* - Juffrou Darbus ( dramadosinte)
* 2009 - *[[Julia's Hart (film)|Julia's Hart]]* - Lilian Staalmeester
* 2009 - *[[De Co-assistent]]* - Kim Lodeizen (ôfl. *Een oude vriendin*)
* 2009 - *[[Flikken Maastricht]]* - mevrouw de wind (ôfl. *Valse Liefde*)
* 2009 - *[[Happy End]]* - Gast yn restaurant
* 2010 - *[[13 in de oorlog]]* - Madeleine de klerk
* 2012 - *[[Feuten]]* - Anna van Genugten
Rick van Daalen

**Ricky van Daalen** (Ljouwert, 24 maart 1966) is in Nederlânske sjonger.

## CD's
* *Het is koud zonder jou* (2012)
* *Ik bin as Leeuwarder geboren* (2011)
* *Laat iedereen maar naar....* (2011)
* *Nul vijf acht* (2010)
* *Ik heb jou ooit gevonden* - (2009)
* *Genot (ballade)* (2009)
* *Pienebillug* (2009)
* *Genot* (2008)
Rik Witteveen

**Rik Witteveen** (Ljouwert, 6 septimber 1990) is in Nederlânsk akteur út Amsterdam.

Yn syn hafû-tiid oan de *CSG Comenius* yn Ljouwert folge Witteveen al aktearlessen. Tusken 2004 en 2005 folge hy workshops by it Parmas Sintrum foar de Keunsten. Sûnt 2005 folge hy trije jier de Jeugdteaterskoalle yn Ljouwert. Nei in tiid yn de Feriene Steaten begûn er yn 2009 oan de oplieding "Media, Ynformaasje en Kommunikaasje" oan de Hegeskoalle fan Amsterdam. 

Nei in gastrol yn de jeugdrige *Het Huis Anubis en de Vijf van het Magische Zwaard* waard er keazen foar de rol fan *Sil Selmhorst* yn *[[Goede tijden, slechte tijden]]* (GTST). Fan septimber 2010 oant jannewaris 2011 hie hy in fêste rol yn de rige. Mids april 2011 spilet hy nochris de rol fan Sil Selmhorst yn in pear ôfleveringen yn *GTST*. 

Hy spile ek in roltsje yn de rige *Raveleijn*, basearre op de parkshow fan de Efteling.

Yn april 2011 waard er oannomd op de toanielskoalle yn Amsterdam.
Frits Schuitema

**Frits Schuitema** (Ljouwert, 1 oktober 1944) is presidint-kommissaris fan de fuotbalclub PSV. 

Frits Schuitema waard berne yn in protestatntske húshâlding en spile yn syn jeugd as linksbinnen foar fuotbalclub Blauw-wit '34. Fan thús mocht er net op snein fuotbalje en de oerstap nei sneinsclub Leeuwarden gie dêrom net troch. Hy spile dêrnei foarnferskate amateurclubs yn Fryslân en Grinslân. 

Wurke dêrnei foar Philips yn Hongkong. Yn 1978 waard hy oerpleatst as direkteur fan Philips nei El Salvador, dêr't hy ûntfierd waard. Nei it beteljen fan losjild kaam Schuitema frij. Sûnt 1990 is hy belutsen by fuotbalferiening PSV.
Theo de Jong

**Theodorus ("Theo") de Jong** (Ljouwert, 11 augustus 1947) is in eardere Nederlânsk fuotballer en fuotbaltrainer. De Jong kaam fyftjin kear (trije doelpunten) út foar it Nederlânsk fuotbalalvetal yn syn karriêre.

Hy spile fan 1970 oant 1972 foar NEC, dêrnei oant 1977 foar Feyenoord. Dêrnei noch oant 1981 foar Roda JC en twa jier foar Seiko Hongkong. De Jong sluet syn rinbaan ôf by FC Den Bosch.

De Jong wie ien fan de spilers yn it Feyenoordteam dat yn 1974 de UEFA Cup wûn troch yn de finale Tottenham Hotspur te ferslaan.
Yn april 2010 waard De Jong trainer by Willem II as opfolger fan Arno Pijpers neidat er fan it Sineeske Tianjin Teda kaam dêr't er assistint-trainer wie ûnder Arie Haan.

Fan 2010 - 2011 is hy scout by Willem II en docht tsjinstanneranalyzes. Hy rjochtet him dêrnei op syn net-fuotbalaktiviteiten yn it bûtenlân.

## Earelist
* Nederlânsk Kampioen 1974 mei Feyenoord
* UEFA Cup 1974 mei Feyenoord
George Arnold Escher

**George Arnold Escher** (De Haach, 10 maaie 1843 – dêre, 14 juny 1939) wie in Nederlânsk wetterboukundich yngenieur dy't yn Japan wurke en by Rykswettersteat. Hy wie de heit fan de grafikus Maurits Cornelis Escher en de geolooch Berend George Escher.

## Biografy
Nei de legere skoalle yn Utert (Nutsskoalle) gie er nei it gymnasium yn Den Haach, dêr't er al mei 16 jier eineksamen die. Hy besleat doe om yn Delft sivile technyk te studearjen. Yn 1863 slagge er foar syn yngenieurseksamen en skreau er him dêrnei yn foar it eksamen wettersteatsyngenieur. Yn 'e tiid dat er op dit eksamen wachtsje moast, wurke er as folontêr by de steatsspoarwegen yn Alkmaar en learde dêr syn kollega Cornelis van Doorn kennen mei wa't er goefreon waard en oant dy syn dea yn 1906 bliuwe soe. Nei beheljen fan it wettersteatseksamen yn 1866 kaam er yn tsjinst fan Rykswettersteat en wurke yn Arnhim en op Walcheren.

Escher wurke fan septimber 1873 oant july 1878 mei ûnder oare Johannis de Rijke en C.J. van Doorn oan wetterboukundige projekten yn Japan. By syn ferbliuw yn Japan ûntwurp Escher yn Mikuni ek in pier, en in achtkantich gebou dat yn 1879 boud waard, en dat as skoalle brûkt waard.

Nei syn weromkommen út Japan waard hy waterbouwkundich yngenieur yn Maastricht. As protestant slagge it him ynearsten net om yn it roomsk-katolike Maastricht in geskikte houlikspartner te finen. Syn oansteande moast net allinnich protestant wêze, mar moast ek foldwaan oan de fergeliking *f = 1/2m + 10*, wêrby't *f* stie foar de âldens fan de frou, en *m* foar de dy fan de man.

Escher troude yn 1882 mei Charlotte Marie de Hartitzsch, mei wa't hy twa soannen krige. Neidat hy yn 1885 widner wurden wie troude er yn 1892 mei Sara Gleichman, mei wa't hy trije soannen krige. Yn 1898 waard Maurits Cornelis berne, harren jongste soan. Escher wurke yn dy tiid yn Ljouwert en joech sûnt 1 desimber 1890 as haadyngenieur lieding oan it distrikt Grinslân en Fryslân fan de Rykswettersteat, en de húshâlding bewenne dêr it Princessehof. Op 1 july 1903 waard Escher dêr haadyngenieur-direkteur fan de direksje Grinslân en Fryslân. Yn 1903 ferhuze de húshâlding nei Arnhim, dêr't hy deselde funksje beklaaide by de direksje Gelderlân en Utert fan de Rykswettersteat oant 1 july 1908.
Maurice van der Harst

**Maurice P. van der Harst** (Ljouwert, 4 july 1984) is in ynternasjonaal dûnskampioen (styldûnsje & Linedance) en goreograaf. 

Hy hat in dûnsskoalle yn Harns. Yn 2012 waard er mei syn learling/omkesizzer Naomi Zijlstra (8 jier) út Harns Wrâldkampioen Linedance yn it puntenklassemint in har klasse Pro-am Novice.
Heddy Lester

**Heddy Affolter** (Ljouwert, 18 juny 1950 - Amsterdam, 29 jannewaris 2023), better bekend ûnder de artystenamme **Heddy Lester**, wie in Nederlânsk sjongster en aktrise dy't bekendheid krige troch har meidwaan oan it Eurofyzjesongfestival yn 1977 mei it nûmer "*De Mallemolen*" (skreaun troch har jongere broer Frank Affolter), dêr't se fan achttjin dielnimmers mei 35 punten as tolfte einige.

## Karriêre

Nei in ôfbrutsen stúdzje op de Amsterdamse Kleinkunstacademie foarmet se yn 1969 mei Gert Balke it duo *April Shower*, dêr't se yn 1971 mei it Ingelsktalige nûmer *Railroad song* in lytse hit hawwe. Yn it restaurant fan har heit yn Amsterdam moetet se Ramses Shaffy, mei wa't se yn de jierren '70 geregeld optreedt.
Mei har broer Frank en tekstskriuwer Wim Hogenkamp makket se tusken 1979 en 1987 meardere programma's. Foar har earste soloprogramma krige Lester yn 1979 - mei har broer Frank - as alderearste de Pall Mall Exportpriis.
Se treedt ek wer op mei Ramses Shaffy yn in rige foarstellings yn de Brakke Grond yn Amsterdam.

Sûnt 1987 wurket se ek as freelance aktrise yn it teäter. Se spile in grutte rol yn it stik *Ghetto* fan Joshua Sobol() by Toanielgroep De Appel (premiêre febrewaris 1988 yn regy fan Erik Vos (), as tsjinspylster fan Eric Schneider.
Fierders spile se yn de film *De tranen van Maria Machita* (1991) fan regisseur Paul Ruven.
Se spile ek 3 seizoenen yn *Trojaanse Vrouwen* fan Euripides (2000-2002) ().

Yn 2005 stie se yn de frije produksje *[[De Bloedbrulloft|Bloedbruiloft]]* fan García Lorca; yn it seizoen 2006-2007 yn *De Stille Kracht* nei Louis Couperus.
Fierders spile se rollen yn de klucht *Potasch en Perlemoer* mei Hans Boskamp en musicals Anatevka, *[[Frank Sinatra|Sinatra - That's Life]]*, *[[Alleen op de wereld|Alleen Op De Wereld]]* (muzyk fan Frank Affolter) en *Life Is A Cabaret* (gjin *remake* fan Cabaret (musical), mar in foarstelling oer Judy Garland en har dochter Liza Minnelli).

Op 18 maart 2007 gie *10 Duizend Zakdoeken* yn premiêre, in earebetoan oan har âlden (beiden konsintraasjekamp-oerlibbenen). Fan septimber 2007 ôf makket se diel út fan de musical *Fame* (Ingelstalige ferzje) en yn seizoen 2008/2009 yn de foarstelling *Nesjomme* fan Internationaal Danstheater.

Op 18 oktober 2009 gie de musicalkomeedzje Dromen... Zijn Bedrog yn premiêre. De cast bestie neist Heddy Lester út ûnder oaren Jelka van Houten, Vera Mann, Remko Vrijdag (Vliegende Panters) en Joël de Tombe (Idols). It ferhaal is troch Dick van den Heuvel en Sjoerd Kuyper skreaun om ferskes hinne út de Nederlânske popskiednis. De rezjy wie yn hannen fan akteur Frank Lammers.

Yn 2020 wie se wer efkes op telefyzje by *Even tot hier*. Dêrneist spile se de mem fan Gerri van Vlokhoven (Frank Lammers) yn de film *Groeten van Gerri*.

Lester stoar yn de âldens fan 72 jier oan de gefolgen fan blaaskanker.
Pier (dyk)

In **pier** is in fêste daam of in houten peallekonstruksje (staketsel) dy't fan it strân ôf in ein de see yn rint. Oarspronklik hie in pier de funksje fan in havenhaad - in linker- en rjochterpier - om skippen feilich en rêstich de haven yn en út farre te litten, lykas by de havenyngongen fan Nieuwpoort, Oostende en Blankenberge. De útein fan in pier draacht dan in ljochtbeaken of soms in fjoertoer. De konstruksje op peallen lit de wetterbeweging ûnder de pier hast hielendal betsjen sadat se gjin funksje as weachbrekker hat. 

Letter waard ek in pier oanlein om toeristen in ein 'oer de see' kuierje litte te kinnen. Op de útein fan de pier kaam dan soms noch in bouwurk, bygelyks in kafee-restaurant of een observaasje-romte.
Foarbylden binne der yn Scheveningen, Blankenberge en Brighton.
Pier

* pier (dyk), in wetterwurk
* pier (lofthaven), in ûnderdiel fan in lofthaven
* Pier (foarnamme), in jongesnamme
** Pier Pander, Fryske keunstskilder
** Pier Feddema, Fryske keunstskilder
** Pier Donia, frijheidstrider Grutte Pier
** Pier Boorsma, Frysk dichter
** Pier Winsemius, skiedskriuwer
** Pier Zeper, boargemaster
** Pier Donia, alias Grutte Pier, de Fryske frijheidsstrider
* Brighton Pier, in bouwurk by it strân fan Brighton
* Scheveningse pier, in bouwurk by it strân fan Scheveningen
* Pier (software), in contentmanagementsystem
Sybren Tulp

**Sybren Tulp** (Ljouwert, 29 maart 1891 – Amsterdam, 22 oktober 1942) wie in Nederlânsk militêr en in Amsterdamske haadkommissaris fan plysje.

## Biografy
Hy wie it âldste bern fan Anne Sjoerd Tulp, bakker en kommend út in learloaierslaach út Ljouwert en Wimke van der Goot dy't út in boerelaach út Grou kaam. Yn septimber 1905, doe't Sybren Tulp 14 jier wie, skieden syn âlden wêrnei't syn heit in jier letter troude mei in 12 jier jongere frou.

Nei de earste 3 jier fan de hbs yn Ljouwert, gie hy yn 1907 studearjen oan de kadetteskoalle yn Alkmaar dêr't tariedend ûnderwiis jûn waard foar talitting ta de Keninklike Militêre Akademy (KMA) yn Breda. Yn 1909 gier er nei de KMA dêr't er slagge foar de offisiersoplieding yn de rjochting Ynfantery East-Ynje. Yn de simmer fan dat jier waard er legere by de ynfantery yn Doesburg en letter yn Nymwegen.

Yn 1912 waard er legere by in garnizoenskompanjy op Noard-Sumatra. Yn 1916 waard er as earste luitenant oerpleatst nei it korpsgedielte Sidikalang. Yn 1922 waard er legere op Java) nei Timor en waard hy befoardere ta kapitein. Yn Bandoeng waard er adjudant fan de generaal ynspekteur.
Yn 1932 gie er fanút Nederlânsk-Ynje nei Suriname en sette dêr de boargerwacht op. Fjouwer jier letter waard er luitenant-kolonel yn Ynje yn Batavia. Yn 1938 gie er nei 26 jier tsjinst by de KNIL mei pinsjoen.

Yn 1939 waard er yn Nederlân lid fan de Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging (NSB). Hy waard haadkommissaris fan Amsterdam en die er mei oan de joadeferfolging. Op oanstean fan *Höhere SS-und Polizeiführer* H.A. Rauter waard Tulp lid fan de Nederlânske SS.
Op 3 oktober 1942 waard er slim siik en ferstoar in pear wiken letter, mooglik as gefolch fan syn reuma. Syn widdo krige doe fan Heinrich Himmler persoanlik in telegram wêryn't er har ferstoarne man priizge. 

Syn yn maaie 1909 berne healbroer Haring Tulp wie lid fan it ferset en stoar op 19 oktober 1942, dus 3 dagen foar it ferstjerren fan Sybren Tulp, yn it konsintraasjekamp Buchenwald.