open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koekoekfûgels

De **koekoekfûgels** of **koekútfûgels** (wittenskiplike namme: *Cuculidae*) foarmje in famylje fan 'e klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*), de noch rangleaze groep fan 'e trapfoarmigen (*Otidimorphae*) en it skift fan 'e koekoekeftigen (*Cuculiformes*). Ta dizze famylje heart û.m. de gewoane koekoek (*Cuculus canorus*), mar ek de rinkoekoeken, malkoha's en anys. De koekoekfûgels falle útinoar yn seis ûnderfamyljes mei yn totaal 149 ferskillende soarten. Fan alle koekoekfûgels bedriuwe inkeld de briedparasitêre koekoeken (*Cuculinae*) nêstparasitisme, wêrby't se harren jong grutbringe litte troch fûgels fan oare soarten troch harren aai temûk yn it nêst fan dy fûgels te lizzen en it al oanwêzige aai fuort te smiten.

## Beskriuwing
Koekoekfûgels binne oer it algemien middelgrutte, ranke fûgels mei in lange sturt, in kromme snaffel en puntige wjukken. Se komme yn alle waarme en tuskenbeiden streken fan 'e wrâld foar, en binne sadwaande lânseigen yn alle wrâlddielen útsein Antarktika. De mearderheid fan 'e soarten libbet lykwols yn 'e tropen. Guon soarten binne trekfûgels. Koekoekfûgels frette ynsekten, larven en in grut ferskaat oan oar lyts dierte, mar dêrnjonken ek wol fruchten. Se libje oer it algemien yn 'e beammen, mar guon soarten, lykas de rinkoekoeken, libje op 'e grûn. De bekendste soarte is de gewoane koekoek (*Cuculus canorus*), dy't ek yn Fryslân foarkomt, maar wol as "kwetsber" op de nederlânske Reade list fan fûgels stiet. Yn Súd-Jeropa komt noch de toefkoekoek (*Clamator glandarius*) foar. Yn Jeropa libbet fierders ek noch de boskkoekoek (*Cuculus optatus*), mar dy syn ferspriedingsgebiet is beheind ta East-Jeropa fan Wyt-Ruslân ôf nei it easten ta oant yn Aazje. Fossilen fan koekoekfûgels binne bekend fanôf it let Eoseen yn sawol Jeropa as Noard-Amearika.

## Koekoekfûgels yn 'e minsklike kultuer
Koekoeken steane yn 'e Westerske wrâld benammentlik bekend om harren rop ("koekoek!"), dy't oanlieding jûn hat ta û.m. de ûntwikkeling fan 'e koekoeksklok, en om harren nêstparasitisme, wêrby't se harren jongen troch oarsoartige fûgels grutbringe litte (eat dat trouwens de measte koekoeksoarten net dogge). Fierders hat de rinkoekoek model stien foar it tekenfilmfiguer Roadrunner, en is de koekoek yn 'e Grykske mytology hillich yn 'e ferearing fan Heara, de goadinne fan it houlik, en yn it hindoeïsme yn 'e ferearing fan Kamadeva, de god fan begearte en langstme. Yn 'e Angelsaksyske lannen stiet de koekoek foar oerhoer, benammen yn it neidiel fan 'e manlike houlikspartner (*cuckoldry*), wylst er yn Japan it symboal is foar ûnbeäntwurde leafde.

## Famylje-opbou
(Soms wurde de spoarkoekoeken (*Centropodinae*) en/of de anys (*Crotophaginae*) as aparte taksonomyske famyljes beskôge, dy't dan de *Centropodidae*, resp. de *Crotophagidae* neamd wurde.)
Carel Æmilius Els Collot d'Escury

**Carel Æmilius Els baron Collot d'Escury** (Rotterdam, 26 maaie 1779 - Ljouwert, 27 jannewaris 1828) wie in  Nederlânsk politikus.

## Famylje
Collot d'Escury, lid fan de famylje Collot d'Escury, wie in soan fan Johan Marthe baron Collot d'Escury (1742-1817), bestjoerder yn Rotterdam en Twadde Keamerlid, en Wilhelmina Christina barones du Tour (1747-1823). Hy waard yn 1814 talitten ta de Eallju fan Fryslân. Hy boaske efterelkoar oan Dido Cecilia fan Echten en Anna Clara Electa baronesse fan Asbeck. Ut it earste houlik hie die fiif bern en út it twadde twa bern.

## Karriêre
Collot d'Escury studearre fan 1797 ôf oan Romeinsk- en modern rjocht oan de Hegeskoalle yn Grins, mar makke de stúdzje net ôf. Hij was vanaf 1809 jachtofsier yn Fryslân, waard maire/skout fan Minnertsgea (1811-1816), lid fan de algemiene rie, departemint Fryslân (1812-1813), presidint fan de kantonnale fergadering, kanton Ljouwert (1813) en lid fan de Fergadering fan Notabelen. Fan 1816 oant 1828 wie er grytman fan Barradiel.

Hy waard keazen ta lid fan de Provinsjale Steaten (1814-1817, 1819-1828) en Deputearre Steaten (1814-1816) fan Fryslân. Fan 21 oktober 1817 oant 18 oktober 1819 wie er lid fan de Twadde Keamer. Teffens wie er lid fan it bestjoer fan it Amortisaasjesyndikaat (1817-1828) en fan it Syndikaat fan Hollân (fan 1822 ôf).
Tyrosine

**Tyrosine** is in (ferlike mei oare aminosoeren) relatyf grut aminosoer mei in aromatyske sydkeatling. As ien fan de tweintich natuerlik foarkommende α-aminosoeren dy’t foar aaiwytsynteze brûkt wurde, makket tyrosine diel út fan sawat elk aaiwytmolekúl yn alle foarmen fan libben. Tyrosine wurdt meast klassifisearre as in foar minske en bist net-essinsjeel aminosoer om’t it lichem (ûnder normale omstannichheden) genôch tyrosine foarmje kin út it wol essinsjele aminosoer fenylalanine.

Tyrosine is útgongsstof foar it oanmeitsjen fan in tal wichtige hormoanen en neurotransmitters, benammen dy út de kategory skyldklierhormoanen (T3 en T4) en kategolaminen (dopamine, adrenaline en noradrenaline). Ek is it de wichtichste grûnstof fan it pigmint melanine, dat ferantwurdlik is foar hier- en hûdskleur. Tyrosine spilet ek in wichtige rol by kommunikaasjeprosessen yn de sel synjaaltransduksje, bygelyks by it feroarsaakjen fan feroarings yn de sel as gefolch fan keppeling fan in hormoan oan in membraanreseptor, dan wol it regulearjen fan ensematyske aktiviteit.

Tyrosine bestiet yn twa foarmen, de enansjomeare L- en D-foarmen, wêrfan’t allinnich de L-foarm natuerlik is. Troch de oanwêzigens fan in fenolyske hydroksylgroep, is it in polêr aminosoer. Tyrosine is ek in elektrysk neutraal aminosoer. It wurdt *tyrosyl* neamd as dernei ferwiisd wurdt as funksjonele groep of sydkeatling.

In tekoart oan tyrosine (en syn prekursor fenylalanine) feroarsaket in tekoart oan dopamine en noradrenaline, wat ûnder oare depresje en apaty meibringt. De wurking fan tyrosinesuppleesje is ûndersocht by ûnder oare de folgjende oandwanings: depresje, stress, ûntwenningsferskynsels nei it stopjen mei kokaïne, by de sykte fan Parkinson, fenylketonury en narkolepsje, de effektiviteit derfan wurdt dêrby lang altyd net oantoand. Tyrosine wurdt as fiedingssupplemint ferkocht en wurdt regulearre yn de Warewet.
Ankel

It **ankel** is it diel fan it minsklik lichem dat de ûnderskonk mei de foet ferbynt. It wurd is nei alle gedachten besibbe oan it Latynske *angulus* en it Grykske ἀγκύλος, *ankúlos*, dat beide "bûgd" betsjut. It ankel is werom te kennen oan twa útstekkende bonkeknobben, ien oan 'e bûtenkant (d.w.s. de kant dy't fan it lichem ôf wiist), de *[[malleolus lateralis]]*, en ien oan 'e binnenkant (de kant dy't nei de oare foet ta wiist), de *[[malleolus medialis]]*. De *malleolus medialis* sit in bytsje heger as de *malleolus lateralis*. De *malleolus lateralis* is de ûnderste útein fan 'e kûtbonke, wylst de *malleolus medialis* de ûnderste útein fan 'e skynbonke is. 

It ankel is in gewricht dat eins opboud is út twa ferskillende gewrichten: de **boppeste sprong** en de **ûnderste sprong**. Yn it medyske jargon wurdt mei de term 'ankel' eins inkeld de boppeste sprong oantsjut, mar yn 'e folksmûle wurdt gjin ûnderskie makke tusken de beide sprongen.

De boppeste sprong of *articulus talocruralis* soarget foar de op- en delgeande beweging fan 'e foet, dy't dêrtroch 20° omheech lutsen (dorsaalfleksje) en 50° omleech strutsen (plantêrfleksje) wurde kin. De boppeste sprong is in kniergewricht dat de skynbonke (*tibia*) en de kûtbonke (*fibula*) ferbynt mei de sprongbonke (*talus*). De ûnderste úteinen fan 'e skyn- en kûtbonke foarmje de ankelfoarke, dy't om 'e sprongbonke hinne sit. De kûtspier soarget yn gearwurking mei de haksine (of achillespiis) foar it strekken fan 'e foet troch de hakbonke (*calcaneus*) omheech te lûken. De foarskynspier (*musculus tibialis anterior*) bewurkmasteret it omheechlûken fan 'e foet.

De ûnderste sprong of *articulus talocalcaneonavicularis* soarget foar it kanteljen fan 'e foet. Sadwaande kin de fuotsoal 30° nei binnen (d.w.s. yn 'e rjochting fan 'e oare foet) ta (ynverzje) en teffens 20° nei bûten (d.w.s. fan it lichem ôf) ta kantele kantele wurde (everzje). De ûnderste sprong wurdt foarme troch de gewrichtsflakken tusken trije fuotwoartelbonkjes: de sprongbonke (*talus*), de hakbonke (*calcaneus*) en de *[[os naviculare]]*.

It ankel is in kwetsber diel fan it minsklik lichem, dat maklik ferwûne reitsje kin. In blessuere dy't in protte foarkomt is ferstûking. Dat bart fral wannear't de foetsoal te fier nei binnen ta bûgd wurdt, wat meastal it gefolch is fan in misstap wêrby't it lichemsgewicht op it by fersin bûgde ankel komt te rêsten. Yn it medyske jargon hjit soks 'ynverzjetrauma'. Dêrby wurde ien of mear fan 'e ankelbannen dy't oan 'e bûtenkant fan it ankel sitte, te fier oprutsen of skuord. In ferstûke ankel is daliks sichtber trochdat der in oansjenlike aaifoarmige tining oan 'e bûtenkant fan it gewricht ûntstiet. Oant de ferstûking genêzen is, sil it dan tige pynlik wêze om op it ankel te stean of te rinnen, benammen as dêrby in beweging nei binnen ta makke wurdt. Boppedat is it brûken fan in ferstûke ankel los fan 'e pine ek net oan te rieden om't dêrby fierdere skea oan it dochs al skeinde lichemsdiel tabrocht wurde kin.
Melanine

**Melanine** is in organysk pigmint yn de hûd dat út it aminosoer tyrosine foarme wurdt troch melanositen yn in proses neamd *melanogeneze*. Melanositen binne sellen dy’t yn de kymlaach fan de hûd lizze en wurde oanmakke yn de basale laach fan de opperhûd. Se produsearje dizze stof yn organellen(melanosomen) ûnder ynfloed fan uf-strieling en inkelde stoffen lykas it melanosyt-stimulearjend hormoan, in hormoan dat oanmakke wurdt troch de adenohypofyse by swangere froulju, yn de embryonale perioade, by hiel jonge bern en by beskate oandwanings lykas *[[melasma]]*. De melanositen jouwe de malanosomen fold mei melanine fia syn dendriten ôf oan omlizzende keratinositen op in noch ûnbekende wize.

Neidat de melanine troch de keratinositen opnommen is wurdt it nei de boppekant fan de kearn transportearre, wêr’t it it genetysk materiaal (foar in part) beskermet tsjin uf-strieling. Dit foarkomt mutaasjes en eventueel kanker. Dochs is in passende hoemannichte uf-ljocht fan grut belang foar de minske omdat yn de hûd, tanksij uf-strieling, fitamine D oanmakke wurdt.

Melaninepigminten binne komplekse struktueren dêr’t allerhande anty-oksidanten oan ferbûn wêze kinne, lykas bètakaroteen en ko-ensym Q10. Der wurde op syn minst trije ferskillende typen foarme: de gielbrune eumelaninen, de mear readeftige feomelaninen dêr’t ek swevelhâldende stoffen yn kompleksitearre sitte, en de glânsrike reade trigogromen dy’t ek swevel befetsje.

It aminosoer tyrosine wurdt troch it lichem foar folle mear as allinnich melaninesynteze brûkt en kin dus maklik tekoartsjitte yn de melaninefoarming.

Melanine is mei slym it wichtichste yngrediïnt yn inketfiskinket.

Melanine moat net betize wurde mei melamine, in organyske baze en bestândiel fan keunstharsen. Betiizje it ek net mei melatonine, in hormoan dat by minsken yn de epifyse (pynappelklier) produsearre wurdt en ûnder oare ynfloed hat op it sliepritme.

## Referinsjes
* *Plastische chirurgie*, S. Morgan (ISBN 9789054836124)
* *Anatomie en fysiologie: een inleiding*, Frederic H. Martini (ISBN 9789043024327)
Trapeftigen

De **trapeftigen** (wittenskiplike namme: *Otidiformes*) foarmje in skift klasse fan 'e fûgels (*Aves*), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (*Neornithes*), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (*Neognathae*), it boppeskift fan 'e nije fûgels (*Neoaves*) en de noch rangleaze groep fan 'e trapfoarmigen (*Otidimorphae*). Dit skift bestiet mar út ien inkelde famylje, nammentlik dy fan 'e trapfûgels (*Otididae*), dy't sels wer útinoar falt yn alve skaaien mei yn totaal 26 soarten. De trapeftigen binne nau besibbe oan 'e toerako-eftigen (*Musophagiformes*) en de koekoekeftigen (*Cuculiformes*).

## Beskriuwing
Trapeftigen komme foar op 'e steppes en yn 'e healwoastinen fan Jeraazje, Afrika en Austraalje. It binne skouwe fûgels dy't op 'e grûn libje, hoewol't se goed fleane kinne. Se hawwe stevige, mar lange poaten, in lange hals en brede wjukken. Ornaris binne se brún of griis en hawwe se dûnkere streken en plakken oan 'e boppeside fan it lichem, wylst se oan 'e ûnderkant witich, gielich of swart binne. Trapeftigen binne omnivoaren, dy't lykwols yn 'e regel plantaardich fretten beplúzje.

## Skiftopbou
Katt Dylan

**Katt Dylan** (yn Kalifornje, 8 juny 1992), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Afro-Amerikaansk en Taisk etnysk komôf. Hja sette yn 2012 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn in stikmannich films. Yn 2013 beëinige Dylan har karriêre as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Dylan waard yn 1992 berne earne yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hja is foar in part Afro-Amerikaansk en foar in part Taisk. Yn 2012, doe't se tweintich jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se neitiid yn 23 fan dat soarte films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Evil Angel, Jules Jordan Video, Devil's Film, Digital Sin, Hustler Video, Elegant Angel en Adam & Eve.

Fierders wurke Dylan ek wol foar minder bekende studio's, lykas West Coast Productions, Pure Play Media en Girlfriends Films, en teffens hat se wol yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder Blacks on Blondes. Under har karriêre as pornoaktrise wurke Dylan gear mei kollega's as Imani Rose, Sharon Lee, Ramon Nomar en Sean Michaels. Njonken har aktearwurk wie se ek aktyf as neakenmodel en posearre se yn dy hoedanichheid foar ferskate neakenblêden. Yn 2013, doe't se swier rekke, loek se har werom út 'e Amerikaanske pornoyndustry.

## Lichemsskaaimerken
Katt Dylan is fan mingd negroïde en mongoloïde ras, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.61&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 55&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 34C. Behalven de wenstige piercings troch har earlellen hat se ek in nâlpiercing. Fierders hat se in tatoeaazje fan in kalligrafearre tekst op har búk, ûnder har nâle.

## Keppelings om utens
* Katt Dylan op Twitter
* Biografy en filmografy fan Katt Dylan yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Katt Dylan yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Katt Dylan op ''FreeOnes''
Singer Laren

**Singer Laren** is in museum en teäter yn Laren. Se binne de erfenis fan de Amerikaanske keunstsamler William Singer (1868-1943).

## Skiednis

William Singer wie in soan fan in stielmiljonêr út Pittsburgh. Tegearre mei syn oare helte Anna Spencer Brugh reizge er troch Jeropa. Yn 1901 sette er him nei wenjen yn in de keunstnerskoloanje Laren. Dêr lieten se yn 1911 filla *De Wilde Zwanen* sette, part fan it hjoeddeiske **Singer Laren**.

Nei it fertsjerren fan William yn 1943 brocht Anna Singer de kolleksje yn in stichting ûnder ta oantins fan har man. Om de waaksjende samling foar it publyk tagonklik te meitsjen waard de filla yn 1953-1956 útwreide mei in konsertseal en in museumfleugel, ûntwurpen troch de Larenske arsjitekt Wouter Hamdorff.

De fêste samling fan it Singer Museum, de Singer Kolleksje, hat ûnder mear wurk fan Albert Neuhuys, Bart van der Leck, Eddy Roos, William Singer, Hein Kever, Evert Pieters, Ferdinand Hart Nibbrig, Lou Loeber, Chris Beekman, Gustave De Smet, Auguste Rodin en Jan Sluijters. It Singer Museum organisearret teffens alle jierren in tal spesjale tentoanstellings.

Anna Singer wie in entûsjaste pianiste, dêrom liet se yn 1956 in konsertseal bouwe oan de filla 'De Wilde Zwanen'.
It Singer teäter ferfolde in unike rol by it opkommen fan de telefyzje yn Nederlân, mei pioniers as Willem Duys en Mies Bouwman. *Rechtstreeks vanuit de Singer Concertzaal…..* kamen mear as 3000 bekende programma’s. It ynearsten as konsertseal ornearre teäter is yn de rin fan de jierren útwaakst ta in teäter mei in folweardige teäterprogrammearring mei in protte bekende toanielspilers, kabaretiers en musisy.
De teäterseal is yn 2000 folslein oanpast oan moderne easken en techniken.

## Singer Priis
Yn 1968 werd de *Singer Prijs* ynsteld, in keunstnerspriis dy't om 'e twa jier útrikt wudrt. De priis omfettet de winning fan in keunstwurk en in tentoanstelling yn it museum. 

Winners:
* 2024: Levi van Veluw
* 2022: Klaas Gubbels
* 2020: Pépé Grégoire
* 2018: Piet Oudolf
* 2013: Caspar Berger
* 2011: Dorothé van Driel
* 2009: Maria Roosen
* 2007: Gerald van der Kaap
* 2001: Hans van Hoek
* 1997: Fioen Blaisse
* 1991: Marian Plug
* 1985: Constant Nieuwenhuys
* 1980: Charlotte van Pallandt
* 1971: M.C. Escher
Fonteintsjerke (Bûtenpost)

De **Fonteintsjerke** waard foar de Grifformeard-frijmakke gemeente fan Bûtenpost boud. Nei de tsjerkefúzje yn 2023 is it ien fan 'e tsjerken fan 'e Nederlânske Grifformearde Tsjerken.

## Gemeente
De grifformeard-frijmakke gemeente fan Bûtenpost ûntstie yn 1945, nei't likernôch 130 minsken harren losmakken fan 'e Grifformearde gemeente, dy't trou bleau oan 'e synoade.

## Gebou
De frijmakke grifformearden tsjerkten ynearsten yn in Nutsgebou oan 'e Kuiperswei. Yn 1949 ferhûze de gemeente nei in echt tsjerkegebou oan 'e Irenestrjitte 12, dy't  neffens in ûntwerp fan P. van Loo boud wie. It gebou waard te lyts en yn 1977 liet de gemeente troch de arsjitekt De Vries út Droegeham in nije tsjerke bouwe oan 'e Achtkant, wêr romte wie foar 160 minsken. Fanwegen de oanwaaks fan nije leden moast de tsjerke yn 1993 wer fergrutte wurde. Fyftjin jier letter wie de tsjerke wer te lyts. Yn 2008 waard de neffens tekeningen fan it Ljouwerter arsjitektenburo Klamer ferboude Fonteintsjerke op 'e nij iepene. De tsjerke biedt no plak oan 500 minsken.

## Oargel
It oargel fan 'e Fonteintsjerke waard yn 1977 kocht fan 'e herfoarme Maranathatsjerke yn Lunteren. Oarspronklik stamt it ynstrumint út 1860. De oargelmakker Norbertus Stephanus Leijser boude it doe ienmanualige oargel mei njoggen registers foar de Herfoarme tsjerke yn Gendt. Yn 'e jierren 1950 waard it oargel, dat oan it ein fan 'e Twadde Wrâldkriich slim skeind rekke, renovearre. Brek oan jild makke dat it oargel fan 'e njoggen mar fiif registers oer hold. It ferhûze yn 1968 nei Lunteren, dêr't it yn in moderne oargelkas kaam te stean. By dy gelegenheid krige it oargel in frij pedaal en waard it oargel útwreide nei twa manualen. Ek waarden der nije registers tafoege. Yn 1977 fûn der noch ris in útwreiding fan it ynstrumint plak mei in dwerswurk fan fiif stimmen. Om't de tsjerke yn Lunteren in grutter oargel ha woe, waard it oargel yn 1996 te keap oanbean en sa kaam it yn 'e Fonteintsjerke telâne.         

It Grinslânkse oargelbedriuw Mense Ruiter fersoarge de restauraasje en de ferhuzing fan it ynstrumint nei Bûtenpost. It ynstrumint, dat mei de ferhuzing op 'e nij útwreide waard mei trije registers, waard op 30 juny 1999 yn gebrûk nommen.
Minnistetsjerke (Bûtenpost)

De **Minnistetsjerke** is in fermanje oan de Julianaleane fan Bûtenpost. 

## Skiednis
De earste minnistegemeente fan Bûtenpost ûntstie oan it begjin fan de 17e iuw. In grutte gemeente hat it nea west. In grut part fan it bestean fan de gemeente hie de gemeente net in eigen predikant of moast der in predikant dield wurde mei Kollum. Yn de 19e iuw rekke de gemeente sa bot yn it neigean, dat de noch mar tsien leden tellende gemeente yn 1835 opheft en by dy fan Surhústerfean foege waard.    

Oan it begjin fan de 20e iuw brieken der bettere tiden oan foar de minnisten yn de Wâlden. Yn de jierren 1920 waard der in rûnte Bûtenpost oprjochte, dy't oansluting socht by de sûnt 1947 selsstannige gemeente fan De Westereen. Yn 1956 wie it safier dat der tsjerketsjinsten yn Bûtenpost fierd wurde koene. Dat barde yn de tsjerke fan de frijmakke grifformearden. In jier letter folge mei de doarpen Twizel en Kollum de oprjochting fan in selsstannige gemeente. De gemeente kocht in stik grûn en 24 jongelju fan de *Mennonite Voluntary Service* út Dútslân, de Feriene Steaten, Eastenryk, Ingelân, Egypte en Nederlân bouden dêr yn 1960 ûnder lieding fan de Feanwâldster ûndernimmer De Vries foar de nije gemeente it houten tsjerkje oan de Julianaleane.

## Oargel
Yn 1968 boude de firma Verschueren út Heythuysen it oargel foar de fermanje fan Bûtenpost. 
## Keppeling om utens
* Disposysje fan it oargel
Johannes Lützen Bouma

**Johannes Lützen Bouma** (Twizelerheide, 9 juny 1934) is in Nederlânsk ekonoom en earder heechlearaar bedriuwshúshâldkunde oan de Ryksuniversiteit Grins (RUG) fan Frysk komôf

## Wurkpaad
Bouma promovearre op 31 maaie 1966 oan de RUG by Jacob Louis Meij op it proefskrift *"Ondernemingsdoel en winst : een confrontatie van enkele theorieën van het ondernemingsgedrag"*. 

Twa wiken letter, op 16 juny 1966, waard er oansteld as heechlearaar bedriuwshúshâldkunde oan de RUG. Op 14 febrewaris 1967 gie er dit amt oan mei it útsprekken fan de ynaugurele rede mei de titel "De toepassing van intern-gedragsmodellen in de bedrijfseconomie". Under Bouma promovearre ûnder oare  Aart Bosman yn 1996, dy't letter heechlearaar en ien fan de grûnlizzer fan de bestjoerlike ynformaasjekunde yn Nederlân wurde soe. Mids 1999 gie Bouma mei emeritaat.

Yn 2010 waard der oan de RUG by de Fakulteit Ekonomy en Bedriuwskunde in learstoel nei Bouma ferneamd, de "J.L. Bouma leerstoel Economics of Sustainability", stipe troch de SNS REAAL bank. 

## SNS Bank / Lips Vastgoed kontroverze
Jannewaris 2014 die út ûndersyk fan Follow The Money (Mark Koster) en EénVandaag bliken dat Bouma in twifelige rol spile hie by it takennen fan lieningen foar ûnreplikggoedprojekten. Hy wie tagelyk presidint-kommissaris fan SNS as kommissaris fan Burgfonds fan de wilens fallite ûndernimmer Roger Lips, de grutste klant fan SNS Property Finance. 
Bouma wie ek foarsitter fan de kredytkommissy, en karde tsientallen miljoenen euro’s oan kredyt foar Roger Lips goed, wat mei late ta de ûndergong fan SNS. 
Yn it earstoan ûntkende Bouma dat er ek lid west hie fan dy kredytkommissy, mar nei konfrontaasje mei de jierferslaggen dêr't út bliken die dat er wol beide funksjes tagelyk beklaaide, woe er hawwe dat er ôfsidich bleaun wie.

## Publikaasjes
* 1965. *Bedrijfseconomische verkenningen : opgedragen aan professor doctor Jacob Louis Meij*. Mei Hindericus Willems en Jacob Louis Mey (red.). De Haach: Delwel.
* 1966. *[http://dissertations.ub.rug.nl/faculties/eco/1966/j.l.bouma/ Ondernemingsdoel en winst : een confrontatie van enkele theorieën van het ondernemingsgedrag]*. Proefskrift Grins. Leien: Stenfert Kroese.
* 1966-1991. *Leerboek der bedrijfseconomie*. Oarspronklik troch J.L. Meij yn 1942 yn 2 dielen. Troch Bouma ferskate kearen op 'en nij besjoen. 
* 1994. *Management accounting en economische organisatietheorie*. met Gerrit Jan van Helden. Schoonhoven : Academic Service, Economie en Bedrijfskunde.
* 1999. *Over economie en bedrijf : liber amicorum voor prof. dr. J.L. Bouma*. Dirk Willem Feenstra en Gerrit Jan van Helden (red.). De Haach : Delwel.
Karvon

**Karvon** *(carvone)* is in monoterpeenketon dat foarkomt yn de oalje fan in soad planten, benammen karweisie en dille.

## Stereo-isomeary
Karvon komt foar as twa enantiomearen, molekulen dy’t elkoars spegelbyld binne: *S*-karvon, ek *d*-karvon neamd (fan *dexto*), is in floeistof dy’t nei karwei rûkt; *R*-karvon of *l*-karvon (fan *laevo*) is in kleurleaze floeistof dy’t rûkt nei munt. Beide hawwe in siedpunt fan sawat 231°C en binne sa goed as ûnoplosber yn wetter. Hannelspreparaten binne faak troch lytse fersmoargings (<1%) wat gielich.

*S*-karvon is it wichtichste bestândiel fan de oalje fan karweisie en dille; *R*-karvon komt it meast foar yn de oalje fan munt (Mentha spicata).

## Tapassings
Karvon wurdt al lang brûkt as smaak- en rookstof yn it iten, ûnder oare yn kaugom mei muntsmaak; ek as rookstof yn luchtferfriskers en sa. Essinsjele oaljes mei karvon wurde brûkt yn aromaterapy en alternative genêskunde.

*S*-karvon is in natuerlik bewarmiddel dat yn de lânbou brûkt wurdt as sprútgroeiregulator, om foar te kommen dat de bewarre ierdappels te betiid útrinne. Dêrfoar moat it alle wiken fernevele wurde oer de te bewarjen ierdappels. *Talent* fan Luxan is in merknamme..

Foar dizze tapassing is karvon talitten troch de Jeropeeske Uny as *groeiregulator foar planten* foar it skoft fan 1 augustus 2008 oant 31 july 2018.
Inge Diepman

**Inge Diepman** (Sutfen, 19 septimber 1963) is in Nederlânsk eardere presintatrise bij de publike omropferiening VARA.

## Wurkpaad
Diepman gie nei it Baudartius Kolleezje yn Sutfen. Dêrnei folge se de oplieding HBU-jongereinwurk, wêrnei't se by de radio te lâne kaam, ynearsten as tillefoaniste by Radio East yn Swol. Rillegau siet se lykwols achter de mikrofoan as presintatrise en makker fan nijsprogramma's by dyselde omrop. Dêrneist presintearre Diepman foar Omrop Flevolân in part fan de iepeningútsjoering op lokaasje.

Foar de radio presintearre se ûnder oare it programma *[[Vroege Vogels]]*. Foar it tydskrift *[[Margriet (tydskrift)|Margriet]]* makke se ynterviews mei bekende persoanen. Yn 1991 stapte se oer nei de telefyzje. Se presintearre programma's as *[[Herexamen (telefyzjeprogramma)|Herexamen]]* en *[[Het zwarte schaap]]* en oant 2005 it programma B&W. Yn 2001 krige se in Gouden Byld (Academy Award) foar de ôflevering fan *Het zwarte schaap* oer Willem Aantjes.

Yn 2005 gie Diepman by de VARA wei. Yn desimber 2006 kaam se werom op telefyzje by Teleac.

Diepman boaske oan Sylia de Graaf, earder nijslêzeres by it radionijs fan de NOS. Diepman en de Graaf hawwe in eigen bedriuw, *Inge Diepman BV* (earder Diepman De Graaf Media). Dêrmei treedt Diepman ûnder mear op as deifoarsitter, ynterviewer, tekstskriuwer en kommunikaasje-adviseur. Oer de berte en dea fan harren soan David skreaune se tegearre de roman *Diep*, dy't yn maart 2007 ferskynde.
Herfoarme tsjerke (Gerkeskleaster)

De **Herfoarme tsjerke** oan 'e Poarthoeke yn Gerkeskleaster is in protestanske tsjerke, dy't ûnderbrocht is yn 'e brouwerij fan in earder Sistersjinzerk kleaster. De tsjerke is in ryksmonumint.
## Skiednis

Mei de reformaasje waard it kleaster Jeruzalim, ien fan Fryslân's grutste kleasters, opheven. De besittings waarden yn 1594 op lêst fan 'e Steaten ferkocht en de gebouwen ôfbrutsen. Allinnich de kleasterbrouwerij bleau stean en it grutste diel dêrfan waard yn 1629 ynrjochte as tsjerke foar it doarp dat by it kleaster ûntstien wie.

It eastlike part fan 'e brouwerij waard oant 1871 brûkt as pastory, dêrnei oant 1960 as wente foar de koster en as aula en konsistoarje. De romten fan dat part wurde ferljochte troch grutte, rjochthoekige ramen yn 'e noardlike en súdlike muorre. Sûnt 2017 is yn it gebou in lyts museum ûnderbrocht fan 'e stifting *Historische Kring Gerkesklooster-Stroobos*. 
 
De westlike toer fan 'e tsjerke waard yn 1854 oanboud. Yn 'e klokkestoel hinget in klok mei in diameter fan 63 sintimeter, dy't yn 1858 getten waard troch A.H. van Bergen.

## Pûtto
By de tsjerke stiet op in sokkel in pûtto, dy't op in lizzend skiep sit. Oer it hoe en wat fan it byldsje is fierder neat bekend.
## Ofbylden

Gerkeskleaster, Herfoarme Tsjerke, baarhûske en tagong hôf.jpg|19e-iuwsk baarhúske en tagong hôf
Gerkeskleaster, Herfoarme Tsjerke, putto.jpg|Pûtto
Gerkeskleaster, Herfoarme Tsjerke fanút it súden.jpg|De tsjerke fanút it suden
Globodera pallida

***Globodera pallida*** is in soarte rûnwjirm yn de famylje Heteroderidae. It is bekend as in plantepatogen, benammen by ierdappels. It is ien fan de skealikste planteparasiten dy’t grutte skea oan gewaaksen docht, en it is in model-organisme dat yn de biology brûkt wurdt om syste-ieltsjes te bestudearjen. De mienskiplike namme omfiemet de **ierdappel syste nematoade**, **wite ierdappel syste nematoade**, **bleke ierdappel syste nematoade**, **ierdappel woartelwjirm**, **gouden nematoade**, en **bleke syste nematoade**.

It wyfke hat in globefoarmich liif mei in tsjokke, kant-eftige opperhûd. It hâldt de aaikes yn it liif yn stee fan se te lizzen, en wurdt brunich as it dea giet. It wyfke is wyt oant krêmkleurich. *[[Globodera rostochiensis]]* sjocht der itselde ut mar it wyfke is in stik fan it libben gielich.

It mantsje hat in wjirmfoarmich liif yn de foar fan in C of S.

Dit wjirmke waard sjoen as lânseigen foar de Andes. Tsjintwurdich wurdt it oantroffen yn 55 lannen, meast yn tuskenbeide klimaten. De mikroskopyske wjirmkes binne taai en kinne oerlibje yn boaiemdieltsjes, dy’t oer de wrâld ferfierd wurde mei (boere)ark en yn streamend wetter. Se binne benammen ferspraat troch ierdappels, dy’t út Súd-Amearika wei yn de rest fan de wrâld ymportearre waarden. Se kinne ek libje op oare gewaaksen, lykas de tomaat en aubersjine, en in protte túchsoarten, lykas hûnebei (*Solanum nigrum*).

De jonge nematoaden aardzje op de woartels fan de plant. Aaien ûntwikkelje har yn de wyfkes nei befruchting, en as de wyfkes stjerre wurde it systes dy’t de ripe aaien beskermje. De aaien yn de systes kinne wol 30 jier libbensfetber bliuwe. De systes komme los fan de woartels en sakje yn de grûn dêr’t se ferspraat wurde kinne troch boaiemaktiviteiten. In oantaaste plant wurdt gielich, ferwylget en ferliest it blêd.

Dizze nematoade is in slim ferfelende agraryske pest, benammen yn Jeropa. Allinnich al yn it Feriene Keninkryk feroarsaket it ekonomyske ferliezen fan £50 jiers. Der binne regels opsteld foar de bêste wize fan buorkjen om de wjirm te bestriden. De beweging fan boaiemdieltsjes en ierdappels oer nasjonale grinzen hinne wurdt kontrolearre mei karentênes. Boere-ark wurdt himmele, grûn wurdt test op nematoaden, fersmoarge grûn mei net oer it lân brocht wurde, en resistinte kultivars fan gewaaksen wurde ôfwiksele mei gefoelige rassen om de mooglikheid op te kearen dat in mear firulint wjirmke ûntstean sil troch seleksje.

Dit wjirmke wurdt hjoeddedei sawat wrâldwiid oantroffen, mar bliuwt foar it grutste part yn de Feriene Steaten troch strange karentênes. In útsûndering isin útbraak yn Idaho yn 2006. Nei ûntdekking fan dizze útbraak, ferbea Japan de ymport fan ierdappels út de Feriene Steaten foar meardere jierren.
Meloidogyne hapla

De **Noardlike woartelknobbel nematoade** (*Meloidogyne hapla*) is in griente patogen dat lytse gallen (in plak feroarsake troch wriuwing) makket op sawat 550 gewaakssoarten. Nei de berte falle se de woartels oan. Wyfkes kinne wol oant 1.000 aaikes lizze dy’t oerwinterje kinne yn kâlde klimaten. (Fandêr de namme, Noard)

## Eksterne links
* Wang C., Lower S., Thomas V. P. & Williamson V. M. (2010). "Root-Knot Nematodes Exhibit Strain-Specific Clumping Behavior That Is Inherited as a Simple Genetic Trait". **5**(12): e15148.
* Root-Knot Nematode
Meloidogyne chitwoodi

**Meloidogyne chitwoodi** is in woartelknobbelieltsje dat pest feroarsaket by ierdappels, woartels en swarte skânzenear.  Woartelknobbelieltsjes lykas *M. chitwoodi* feroarsaakje gallen as harren larven de woartels fan de planten oantaaste om dêr opslein iten te nimmen.

## Eksterne links
* Nemaplex, University of California - Meloidogyne chitwoodi
Convergence

* Convergence (muzykfestival), in jierliks holden muzykfestival yn Noard-Amearika
* ''Convergence'' (boekesearje), in searje non-fiksjeboeken ûnder redaksje fan Ruth Nanda Anshen
* ''Convergence'' (roman fan Charles Sheffield), in roman fan Charles Sheffield út 1997
* ''Convergence'' (roman fan C.J. Cherryh), in roman fan C.J. Cherryh út 2017
Floaridawetterrotten (tûke)

De **Floaridawetterrotten** (wittenskiplike namme: *Neofibrini*) foarmje in tûke fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e wrotmûseftigen (*Cricetidae*) en de ûnderfamylje fan 'e wrotmûzen (*Arvicolinae*). Dizze taksonomyske groep omfiemet ien libben en ien útstoarn skaai fan wrotmûzen.

## Tûke-opbou
Wilco thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1738-1788)

**Wilco baron thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg** (28 maaie 1738 - 24 maaie 1788) wie grytman, ûntfanger-generaal en dykgraaf fan de gritenij Wûnseradiel en deputearre fan de Fryslân.

## Libben en wurk

Schwartzenberg waard berne as soan fan de grytman fan Dantumadiel en deputearre fan Fryslân Michael Onuphrius thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg en fan Margaretha Maria van Gendt. Yn 1758 waard er beneamd ta grytman, ûntfanger-generaal en dykgraaf fan Wûnseradiel. Lykas syn heit wie er ek deputearre fan Fryslân. Dat amt besette er fan 1764 oant 1773 en fan 1779 oant 1788. Yn 1767 hie er de lieding oer it fannijs bouwen fan de tsjerke fan Ferwâlde. Hy wenne op Wibrandastate yn Hichtum, dy't er fan syn muoike Juliana Agatha barones thoe Schwarzenberg en Hohenlansberg erfd hie. In 1783 waard er oansteld als masterknaap yn it jachtgerjocht fan Fryslân. Hy wie ien fan de grytmannen mei de measte ynfloed fan Fryslân. 

Hy stoar as frijfeint yn maaie 1788 krekt foar syn fyftichste.

## Sjoch ek
* Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg
Gerardus Johannes Marinus van het Reve

**Gerardus Johannes Marinus (Gerard) van het Reve** (Ynskedee, 11 april 1892 – Laren, 18 febrewaris 1975) wie in Nederlânsk kommunistysk sjoernalist en skriuwer. Hy wie de heit fan skriuwer Gerard Kornelis van het Reve (Gerard Reve) en fan skriuwer/slavist Karel van het Reve, en oerpake fan auteur Jonathan van het Reve.

Van het Reve publisearre ûnder de skûlnammen Gerard Vanter, G. Revers, Gerard van Woensel, Rinko Wiersma, George van Buuren, Oom Jaap, Ru Vahé en De Uitgeefster.

## Keppeling om utens
*Reve, Gerardus Johannes Marinus van het, *[[Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland]]*
Erwinia

***Erwinia*** is in skaai fan Enterobacteriaceae-baktearjes dy’t meast plantaardige patogene soarten hawwe, dy’t neamd waarden nei de ferneamde plantepatolooch Erwin Frink Smith. It hat Gram-negative baktearjes relatearre oan *[[Escherichia coli]]*, *[[Shigella]]*, *[[Salmonella]]*, en *[[Yersinia]]*. It binne yn haadsaak staaffoarmige baktearjes.

In soad ynfektearje houtige planten. In bekend lid út dit skaai is de soarte *[[Erwinia amylovora|E. amylovora]]*, dy’t brânread op appels, parren en oare Rosaceae-gewaaksen feroarsaket; Lykwols, *E. tracheiphila* feroarsaket bakteariële wylt by cucurbits. Oare bekende soarten, lykas *[[Pectobacterium carotovorum|E. carotovora]]* (oare wichtige oarsaak fan plantesykten), steane fierder fan de readfjoerbaktearje ôf en binne ferhuze nei de skaaien *[[Brenneria]]*, *[[Dickeya]]*, en *[[Pectobacterium]]*.

## Soarten
Soarten dy’t oerbliuwe yn *Erwinia* binne:

* *[[Erwinia amylovora]]*
* *[[Erwinia aphidicola]]*
* *[[Erwinia billingiae]]*
* *[[Erwinia gerundensis]]’’
* *Erwinia iniecta* 
* *Erwinia mallotivora*
* *Erwinia oleae*
* *Erwinia papayae*
* *Erwinia persicina*
* *Erwinia piriflorinigrans* 
* *Erwinia psidii*
* *Erwinia pyrifoliae*
* *Erwinia rhapontici*
* *Erwinia tasmaniensis*  
* *Erwinia toletana*
* *Erwinia tracheiphila*
* *Erwinia typographi* 
* *Erwinia uzenensis*
* *Candidatus&nbsp;*[[Erwinia dacicola]]*
Nicolette Shea

**Nicolette Shea** (Sacramento, Kalifornje, 18 novimber 1986) is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise. Hja sette yn 2011 útein mei in wurkpaad as neakenmodel, begûn letter ek te wurkjen as stripper en makke yn 2017 har debút as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Shea waard yn 1986 berne yn Sacramento, Kalifornje, yn 'e Amerikaanske steat Nevada. Hja krige bekendheid as neakenmodel doe't hja yn oktober 2011 de *Playboy Cyber Girl of the Month* wie. Neitiid bleau Shea aktyf as neakenmodel en posearre se noch ferskate kearen foar de *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]* en foar oare neakenblêden. Nei ferrin fan tiid begûn se ek as stripper te wurkjen, wêrby't se as *[[feature dancer]]* foar optredens by stripklubs yn 'e hiele Feriene Steaten lâns reizget.

Op 'e tillefyzje wurke Shea mei oan 'e searje *Playboy Plus' Pretty in Pink Vol. 2*, op 'e stjoerder Playboy TV.  Yn 2017 makke se de oerstap nei de Amerikaanske pornoyndustry, dêr't se in sekssêne die yn 'e film *Flixxx: Angela and Nicolette Get Wet*, fan 'e studio Digital Playground. Letter datselde jiers spile se mei pornoakteur Keiran Lee yn 'e film *Don't Bring Your Sister Around Me*, fan it Brazzers Network.

## Lichemsskaaimerken
Nicolette Shea is blank, mei griene eagen en blûn hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.81&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 61&nbsp;kg, en kupmaat 36D, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Behalven de wenstige piercings troch har earlellen hat se ek in nâlpiercing. Shea hat lykwols gjin tatoeaazjes.

## Keppelings om utens
* Nicolette Shea op Twitter
* Nicolette Shea op Instagram
* Biografy en filmografy fan Nicolette Shea yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Nicolette Shea yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Nicolette Shea op ''FreeOnes''
Redbad Klijnstra-Komarnicki

**Redbad Klijnstra-Komarnicki** (29 novimber  1969 yn Amsterdam) is in Poalsk akteur fan Frysk en Nederlânsk komôf.

## Libben en wurk
Klijnstra-Komarnicki waard berne as soan fan in Nederlânske heit fan Frysk komôf en in Poalske mem. Hy die it gymnasium yn Amsterdam, mar folge yn Warsjau in toanielopleiding. Hy studearre dêr ôf yn 1994 en bleau dêrnei yn Poalen.

Hy spile yn ferskaat oan Poalske films, telefyzjerigen en teäters, mar ek yn de Dútsktalige film *Feuerreiter* (1998), in ynternasjonale koproduksje en yn in ôflevering fan de Nederlânske tf-rige *[[De zeven deugden]]* (1999).
 
Yn de Poalske telefyzjerige *Na dobre i na złe* ('Yn goede en minne tiden') spilet er sûnt 2007 de Nederlânske dokter *Ruud van der Graaf*.

Klijnstra-Komarnicki wennet op 't heden yn Warsjau. Hy hat in kafee en is artistyk lieder fan it teäter Centralny Basen Artystyczny yn Warsjau.

Klijnstra-Komarnicki is ek de inisjatyfnimmer fan *Festyn O Holender!*, in strjitfeest yn de geast fan de Nederlânske keningsdei dat sûnt 2008 alle jierren yn maaie organisearre wurdt foar syn kafee oer.

Yn 2012 spile er de rol fan de Poalske Stenjek yn de Nederlânske skriller *[[De Verbouwing (film)|De verbouwing]]*.

## Filmografy
Unfolslein:;
; Film
* 2016: *[[Music, War and Love]]* - Horst
* 2016: *[[Smolensk (film)|Smolensk]]* 
* 2012: *[[De verbouwing]]* 
* 2008: *Cztery noce z Anną*
* 2007: *0 1 0*
* 2007: *Mała wielka miłość* 
* 2005: *Fotoplastykon*
* 2002: *Jedermanns Fest* – Daniel
* 1998: *[[Hölderlin, le cavalier de feu]]* - Georg Hammelmann

; Telefyzje
* 2016: *Strazacy* - Aleksander Szajna
* 2016: *Druga szansa* - Coach Andrzej
* 2015: *Ojciec Mateusz* - Aleksander Morus

## Keppelings om utens
* Redbad Klijnstra-Komarnicki yn IMDB
* Offisjeel webstee fan Festyn O Holender!
British Country Music Association

De **British Country Music Association** of **BCMA** is in Britske non-profitorganisaasje dy't him dwaande hâldt mei de promoasje fan countrymuzyk yn it Feriene Keninkryk. De organisaasje hat de foarm fan in feriening, en is fêstige yn Londen. De BCMA stiet benammen bekend om 'e British Country Music Association Awards of BCMA Awards, in rige prizen op it mêd fan 'e countrymuzyk, dy't sûnt 2011 op jierlikse basis yn in stikmannich ûnderskate kategoryen útrikt wurde.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e British Country Music Association
Dream Walkin'

* ''Dream Walkin''' (album), in album fan Toby Keith út 1997
* ''Dream Walkin''' (liet), in liet fan Toby Keith út 1998
Dream Walkin' (album)

***Dream Walkin’*** is it fjirde studio-album fan 'e Amerikaanske countrysjonger Toby Keith, dat op 24 juny 1997 útbrocht waard by platemaatskippij Mercury Records. It wie it lêste album fan Keith dat by Mercury ferskynde foar syn oerstap nei konkurrint DreamWorks Records. Produsinten wiene Keith sels en James Stroud. *Dream Walkin’* omfettet alve lieten en hat in doer fan 40:18 minuten. It berikte it twadde plak yn 'e Amerikaanske *[[Billboard (tydskrift)|Billboard]]* Top Country Albums, en it 107e plak yn de (algemiene) ''Billboard''&nbsp;200-albumlist. Fan it album waarden mear as 500.000 eksimplaren ferkocht, en it waard as gouden plaat sertifisearre troch de Recording Industry Association of America (RIAA). 

## Spyllist

## Singles en oare bysûnderheden
De lieten *[[We Were in Love]]*, *[[Dream Walkin' (liet)|Dream Walkin']]*, *Double Wide Paradise* en *I'm So Happy I Can't Stop Crying* waarden ek útbrocht as singles, *We Were in Love* en *I'm So Happy I Can't Stop Crying* yn 1997 en *Dream Walkin’* en *Double Wide Paradise* yn 1998. *We Were In Love* en *I'm So Happy I Can't Stop Crying* berikten beide it twadde plak yn 'e Amerikaanske countryhitlisten; *Dream Walkin’* helle it fyfde plak en *Double Wide Paradise* bleau stykjen op plak 40. Dêrmei wie it album *Dream Walkin’* de earste cd fan Toby Keith dy't gjin nûmer&nbsp;1-hits befette.

*I'm So Happy I Can't Stop Crying* waard oarspronklik opnommen troch de Britske rocksjonger Sting foar syn album *Mercury Falling*, dat ek yn 1997 útkaam. Sting brocht it nûmer ek as single út. Foar *Dream Walkin’* waard in duët fan Sting mei Toby Keith opnommen. De resultearjende ferzje fan *I'm So Happy I Can't Stop Crying* is Sting syn iennichste liet mei in notearring yn de countryhitlisten.

It nûmer *Jacky Don Tucker (Play by the Rules, Miss All the Fun)* waard letter brûkt foar de soundtrack fan 'e film *Broken Bridges*, út 2006, dy't ek Toby Keith syn debút as akteur foarme. It wie ek te hearren op 'e soundtrack fan 'e film *The Dukes of Hazzard: Hazzard in Hollywood!*, út 2000. Fierders waard foar it nûmer *Tired* wol in fideoklip opnommen, hoewol't it net as single útbrocht waard.

## Meiwurkjende muzikanten
* Mike Brignardello – basgitaar
* Larry Byrom – akoestysk gitaar
* Dan Dugmore – stielgitaar 
* Paul Franklin– stielgitaar
* Owen Hale – drumstel
* Dann Huff – elektrysk gitaar
* Toby Keith – ''lead''-sang
* Clayton Ivey – piano
* Michael Landau – elektrysk gitaar
* Brent Mason – elektrysk gitaar
* Steve Nathan – keyboard
* Brent Rowan – elektrysk gitaar
* Sting – duëtsang foar "I'm So Happy I Can't Stop Crying"
* Paul Thorn – eftergrûnsang foar "Double Wide Paradise"
* Dennis Wilson – eftergrûnsang
* Curtis Wright – eftergrûnsang 
* Curtis Young – eftergrûnsang

## Keppelings om utens
*Ynformaasje oer ''Dream Walkin’'' op AllMusic.com
Josefine Frida Pettersen

**Josefine Frida Pettersen** (Sigdal, Noarwegen, 18 maaie 1996) is in Noarsk aktrise. 

Se makke har telefyzjedebút yn de TV Norge-searje *Next Summer*, mar se hat bekendheid krigen mei de rol fan Noora Amalie Saetre yn de telefyzjerige *Skam*, wêrmei 't se nominearre waard foar de Gullramen Awards 2016 yn de kategory Publykspriis.

## Filmografy
### Film

### Telefyzje

## Teäter
* 2017: *Robin Hood – Rai Rai i Sherwoodskogen*
* 2017: *Slaget på Testiklestad*
* 2018: *Hair* (musikal) - Crissy

## Keppeling om utens
*Josefine Frida Pettersen yn IMDB
Ulrikke Falch

**Ulrikke Falch** (Oslo, Noarwegen, 17 july 1996) is in Noarske aktrise. Sy waard grutbrocht yn Oslo, mar wennet no yn Trondheim. Sy spile de rol fan Vilde Lien Hellerud yn de dramasearje SKAM, dy't útstjoerd wurdt troch de Norsk Rikskringkasting (NRK, Noarske Ryksomrop). Falch hat in twillingsuster, Emilie Sogn Falch. 

## Filmografy
* 2012: *Lindmo*
* 2015-2017: *[[SKAM]]*
* 2016: *Astronauter og filmstjerner*

## Keppeling om utens
*Ulrikke Falch yn IMDB
Ylpoatigen

De **ylpoatigen** (wittenskiplike namme: *Tylopoda*) foarmje in ûnderskift fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*) en it skift fan 'e evenhoevigen (*Artiodactyla*). Ta dizze taksonomyske groep hearre in stik as tsien ferskillende famyljes, ferdield oer trije ûnderskate boppefamyljes. De iennichste famylje dy't net útstoarn is, wurdt foarme troch de kamieleftigen (*Camelidae*), dy't in sântal libbene soarten omfiemet, te witten it Arabyske kamiel of de dromedaris (*Camelus dromedarius*) út it Midden-Easten en Noard-Afrika, it Baktryske kamiel (*Camelus bactrianus*) en it wylde Baktryske kamiel (*Camelus ferus*) út Sintraal-Aazje, en de lama (*Lama glama*), de gûanako (*Lama guanicoe*), de alpaka (*Lama pacos*) en de fikûnja (*Lama vicugna*) út 'e Andes fan Súd-Amearika.

## Opbou

Ferskate oare fossile famyljes wurde soms oan 'e ylpoatigen taheakke, te witten:
* de *[[Antiacodontidae]]*
* de *[[Diacodexeidae]]*
* de *[[Dichobunidae]]*
* de *[[Helohyidae]]*
* de *[[Leptochoeridae]]*
Oare auteurs diele dizze famyljes lykwols earne oars yn. Oan 'e oare kant waarden de *[[Cebochoeridae]]* en de *[[Protoceratidae]]* foarhinne faak by de ylpoatigen yndield, mar no lykje dy beide famyljes nauwer besibbe te wêzen oan 'e wjerkôgers (*Ruminantia*).
Hierdenske Beek

De **Hierdenske Beek** (*Hierdensche Beek*) rint fan de Uddelermar en Bleeke Mar ûnder Uddel nei de Feluwemar (Hierden). De steam is sa'n 25 km. lang. De beek streamt yn in goed sichtbere delling. De beek hat op plakken in oare namme. Yn Leuvenum prate jin oer de **Leuvenumsche Beek** en yn Staverden fan de **Staverdensche Beek**.

It gebiet om de Hierdenske Beek hinne foarmet in ekologyske ferbiningssône tusken it iepen lân oan de rânemarren en de Feluwe. De stream ferbynt sadwaande natuergebieten dêr't bisten troch in gruttere libbensromte krije.

## Floara en fauna
De beek is in briedplak foar ynsektelarven en hat in grut ferskaat oan aparte wetterplanten. Der briede ek ferskate (sjong)fûgels oan de stream, ûnder oare de iisfûgel. Ek sitte der in protte soarten sûchdieren en inkelde fisksoarten. Yndertiid kaam dêr ek beekforel, snoek en beeknjoggeneach foar. Ut en troch wurde dy bisten noch wol sjoen.

De bosk oan de beek bestiet foaral út iik en boek. Fierders binne der ûnder oare boskanemoan, soere klaver, twiblêd en segelplant te finen.
Jan Elburg

**Joannes Gommert Elburg** (Wemeldinge, 30 novimber 1919 — Amsterdam, 13 augustus 1992) ek bekend as **Jan G. Elburg** wie in Nederlâns dichter dy't ta de Fyftigers rekkene wurdt.

## Prizen
* 1948 - Jan Campert-priis foar *Klein t(er)reurspel*
* 1959 - Poëzypriis fan de gemeente Amsterdam foar *Hebben en zijn*
* 1970 - Fenikspriis foar syn hiele oeuvre
* 1976 - Constantijn Huygens-priis foar syn hiele oeuvre

## Bibliografy
* 1943 - *Serenade voor Lena*
* 1944 - *De distelbloem*
* 1947 - *Klein t(er)reurspel*
* 1948 - *Door de nacht*
* 1952 - *Laag Tibet*
* 1956 - *De vlag van de werkelijkheid*
* 1959 - *Hebben en zijn*
* 1960 - *Drietand. Gedichten 1952-1958*
* 1960 - *Praatjeskijken*
* 1964 - *De gedachte mijn echo*
* 1965 - *Streep door de rekening*
* 1971 - *De quark en de grootsmurf*
* 1975 - *Gedichten 1950-1975*
* 1981 - *De kikkers van Potter*
* 1982 - *Iets van dat alles*
* 1986 - *Vroeger komt later*
* 1987 - *Geen letterheren*
* 1988 - *Haaks op de uitvlucht*
* 1988 - *Winter lijkt het wel*
* 2004 - *De gelijkenis van de zeekoe*
* 2005 - *Niet voor koks, maar voor de genodigden*
* 2006 - *De zevenaar (Poëzie-experimenten 1941-1950)*

## Sekundêre literatuer
* , *"Ik hoop dat ik stoor": De Poëzie van Jan G. Elburg (1919-1992)*, ISBN 9789072474575

## Keppeling om utens
* [Jan Elburg yn de [DBNL]]