open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
24e iuw f.Kr.

De **24e iuw f.Kr.** of **fjouwerentweintichste iuw foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 2400 f.Kr. oant 31 desimber 2301 f.Kr.



2400 f.Kr.
2399 f.Kr.
2398 f.Kr.
2397 f.Kr.
2396 f.Kr.
2395 f.Kr.
2394 f.Kr.
2393 f.Kr.
2392 f.Kr.
2391 f.Kr.

2390 f.Kr.
2389 f.Kr.
2388 f.Kr.
2387 f.Kr.
2386 f.Kr.
2385 f.Kr.
2384 f.Kr.
2383 f.Kr.
2382 f.Kr.
2381 f.Kr.

2380 f.Kr.
2379 f.Kr.
2378 f.Kr.
2377 f.Kr.
2376 f.Kr.
2375 f.Kr.
2374 f.Kr.
2373 f.Kr.
2372 f.Kr.
2371 f.Kr.

2370 f.Kr.
2369 f.Kr.
2368 f.Kr.
2367 f.Kr.
2366 f.Kr.
2365 f.Kr.
2364 f.Kr.
2363 f.Kr.
2362 f.Kr.
2361 f.Kr.

2360 f.Kr.
2359 f.Kr.
2358 f.Kr.
2357 f.Kr.
2356 f.Kr.
2355 f.Kr.
2354 f.Kr.
2353 f.Kr.
2352 f.Kr.
2351 f.Kr.

2350 f.Kr.
2349 f.Kr.
2348 f.Kr.
2347 f.Kr.
2346 f.Kr.
2345 f.Kr.
2344 f.Kr.
2343 f.Kr.
2342 f.Kr.
2341 f.Kr.

2340 f.Kr.
2339 f.Kr.
2338 f.Kr.
2337 f.Kr.
2336 f.Kr.
2335 f.Kr.
2334 f.Kr.
2333 f.Kr.
2332 f.Kr.
2331 f.Kr.

2330 f.Kr.
2329 f.Kr.
2328 f.Kr.
2327 f.Kr.
2326 f.Kr.
2325 f.Kr.
2324 f.Kr.
2323 f.Kr.
2322 f.Kr.
2321 f.Kr.

2320 f.Kr.
2319 f.Kr.
2318 f.Kr.
2317 f.Kr.
2316 f.Kr.
2315 f.Kr.
2314 f.Kr.
2313 f.Kr.
2312 f.Kr.
2311 f.Kr.

2310 f.Kr.
2309 f.Kr.
2308 f.Kr.
2307 f.Kr.
2306 f.Kr.
2305 f.Kr.
2304 f.Kr.
2303 f.Kr.
2302 f.Kr.
2301 f.Kr.


## Sjoch ek
* Iuwskema
* Jierskema
* Deiskema
25e iuw f.Kr.

De **25e iuw f.Kr.** of **fiifentweintichste iuw foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 2500 f.Kr. oant 31 desimber 2401 f.Kr.



2500 f.Kr.
2499 f.Kr.
2498 f.Kr.
2497 f.Kr.
2496 f.Kr.
2495 f.Kr.
2494 f.Kr.
2493 f.Kr.
2492 f.Kr.
2491 f.Kr.

2490 f.Kr.
2489 f.Kr.
2488 f.Kr.
2487 f.Kr.
2486 f.Kr.
2485 f.Kr.
2484 f.Kr.
2483 f.Kr.
2482 f.Kr.
2481 f.Kr.

2480 f.Kr.
2479 f.Kr.
2478 f.Kr.
2477 f.Kr.
2476 f.Kr.
2475 f.Kr.
2474 f.Kr.
2473 f.Kr.
2472 f.Kr.
2471 f.Kr.

2470 f.Kr.
2469 f.Kr.
2468 f.Kr.
2467 f.Kr.
2466 f.Kr.
2465 f.Kr.
2464 f.Kr.
2463 f.Kr.
2462 f.Kr.
2461 f.Kr.

2460 f.Kr.
2459 f.Kr.
2458 f.Kr.
2457 f.Kr.
2456 f.Kr.
2455 f.Kr.
2454 f.Kr.
2453 f.Kr.
2452 f.Kr.
2451 f.Kr.

2450 f.Kr.
2449 f.Kr.
2448 f.Kr.
2447 f.Kr.
2446 f.Kr.
2445 f.Kr.
2444 f.Kr.
2443 f.Kr.
2442 f.Kr.
2441 f.Kr.

2440 f.Kr.
2439 f.Kr.
2438 f.Kr.
2437 f.Kr.
2436 f.Kr.
2435 f.Kr.
2434 f.Kr.
2433 f.Kr.
2432 f.Kr.
2431 f.Kr.

2430 f.Kr.
2429 f.Kr.
2428 f.Kr.
2427 f.Kr.
2426 f.Kr.
2425 f.Kr.
2424 f.Kr.
2423 f.Kr.
2422 f.Kr.
2421 f.Kr.

2420 f.Kr.
2419 f.Kr.
2418 f.Kr.
2417 f.Kr.
2416 f.Kr.
2415 f.Kr.
2414 f.Kr.
2413 f.Kr.
2412 f.Kr.
2411 f.Kr.

2410 f.Kr.
2409 f.Kr.
2408 f.Kr.
2407 f.Kr.
2406 f.Kr.
2405 f.Kr.
2404 f.Kr.
2403 f.Kr.
2402 f.Kr.
2401 f.Kr.


## Sjoch ek
* Iuwskema
* Jierskema
* Deiskema
Emma Sandys

**Emma Sandys**, berne as *Mary Ann Emma Sands* (Norwich, 1843 – dêre, novimber 1877) wie in Ingelsk skilderesse. Sy wurdt ta de prerafaeliten rekkene.

## Libben en wurk
Sandys wie de suster fan Frederick Sandys. Beide bern krigen skilderûnderrjocht fan heit Anthony Sands.

Sandys wurke mei oaljeferve en mei kryt en keas fral Midsiuwske tema’s, faak portretten fan moai klaaide froulju. Se skilderde lykas har broer Frederic yn prerafaelityske styl, mei in soad oandacht foar detail. Sandys wurke faak yn it atelier fan har broer yn Londen. Tusken 1867 en 1874 hie hja útstallingen yn Londen (by de Royal Academy of Arts) en ek yn har bertestêd Norwich, dêr't se yn de omkriten fan ek faak skildere.

Oer it libben fan Sandys is net folle bekend. Se stoar yn 1877, mar 34 jier âld.

Wurk fan Sandys is ûnder mear te sjen yn de ‘Walker Art Gallery’, Liverpool, en it ‘Norwich Castle Museum’.

## Galery

File:Elaine Sandys.jpg|Elaine
Ofbyld:Lady in a Yellow Dress.jpg|*Lady in a Yellow Dress*
File:Emma Sandys - Fiammetta.jpg|*Fiammetta
Ofbyld:Emma sandys study of a head.jpg|*Study of a Head*
File:Sandys A-Medieval-beauty.jpg|*A Medieval Beauty*
Ofbyld:Esandys1.jpg|*Portrait of a Girl*
File:Portrait lady emma sandys.jpg|*Portrait of a Lady
Ofbyld:Viola-Emma-Sandys.jpg|*Viola
File:The-Beautiful-Wallflower-1870-Emma-Sandys.jpg|*The Beautiful Wallflower*
Ofbyld:Emma Sandys-Preparing for the Ball 1867.jpg|*Preparing for the Ball*
</gallery>

== Literatuer ==
* Marsh, Jan, Pamela Gerrish Nunn: *Pre-Raphaelite Women Artists''. Londen: Thames and Hudson, 1998.

## Keppeling om utens
* Ynformaasje oer Emma Sandys op Victorianweb.com
27e iuw f.Kr.

De **27e iuw f.Kr.** of **sânentweintichste iuw foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 2700 f.Kr. oant 31 desimber 2601 f.Kr.



2700 f.Kr.
2699 f.Kr.
2698 f.Kr.
2697 f.Kr.
2696 f.Kr.
2695 f.Kr.
2694 f.Kr.
2693 f.Kr.
2692 f.Kr.
2691 f.Kr.

2690 f.Kr.
2689 f.Kr.
2688 f.Kr.
2687 f.Kr.
2686 f.Kr.
2685 f.Kr.
2684 f.Kr.
2683 f.Kr.
2682 f.Kr.
2681 f.Kr.

2680 f.Kr.
2679 f.Kr.
2678 f.Kr.
2677 f.Kr.
2676 f.Kr.
2675 f.Kr.
2674 f.Kr.
2673 f.Kr.
2672 f.Kr.
2671 f.Kr.

2670 f.Kr.
2669 f.Kr.
2668 f.Kr.
2667 f.Kr.
2666 f.Kr.
2665 f.Kr.
2664 f.Kr.
2663 f.Kr.
2662 f.Kr.
2661 f.Kr.

2660 f.Kr.
2659 f.Kr.
2658 f.Kr.
2657 f.Kr.
2656 f.Kr.
2655 f.Kr.
2654 f.Kr.
2653 f.Kr.
2652 f.Kr.
2651 f.Kr.

2650 f.Kr.
2649 f.Kr.
2648 f.Kr.
2647 f.Kr.
2646 f.Kr.
2645 f.Kr.
2644 f.Kr.
2643 f.Kr.
2642 f.Kr.
2641 f.Kr.

2640 f.Kr.
2639 f.Kr.
2638 f.Kr.
2637 f.Kr.
2636 f.Kr.
2635 f.Kr.
2634 f.Kr.
2633 f.Kr.
2632 f.Kr.
2631 f.Kr.

2630 f.Kr.
2629 f.Kr.
2628 f.Kr.
2627 f.Kr.
2626 f.Kr.
2625 f.Kr.
2624 f.Kr.
2623 f.Kr.
2622 f.Kr.
2621 f.Kr.

2620 f.Kr.
2619 f.Kr.
2618 f.Kr.
2617 f.Kr.
2616 f.Kr.
2615 f.Kr.
2614 f.Kr.
2613 f.Kr.
2612 f.Kr.
2611 f.Kr.

2610 f.Kr.
2609 f.Kr.
2608 f.Kr.
2607 f.Kr.
2606 f.Kr.
2605 f.Kr.
2604 f.Kr.
2603 f.Kr.
2602 f.Kr.
2601 f.Kr.


## Sjoch ek
* Iuwskema
* Jierskema
* Deiskema
29e iuw f.Kr.

De **29e iuw f.Kr.** of **njoggenentweintichste iuw foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 2900 f.Kr. oant 31 desimber 2801 f.Kr.



2900 f.Kr.
2899 f.Kr.
2898 f.Kr.
2897 f.Kr.
2896 f.Kr.
2895 f.Kr.
2894 f.Kr.
2893 f.Kr.
2892 f.Kr.
2891 f.Kr.

2890 f.Kr.
2889 f.Kr.
2888 f.Kr.
2887 f.Kr.
2886 f.Kr.
2885 f.Kr.
2884 f.Kr.
2883 f.Kr.
2882 f.Kr.
2881 f.Kr.

2880 f.Kr.
2879 f.Kr.
2878 f.Kr.
2877 f.Kr.
2876 f.Kr.
2875 f.Kr.
2874 f.Kr.
2873 f.Kr.
2872 f.Kr.
2871 f.Kr.

2870 f.Kr.
2869 f.Kr.
2868 f.Kr.
2867 f.Kr.
2866 f.Kr.
2865 f.Kr.
2864 f.Kr.
2863 f.Kr.
2862 f.Kr.
2861 f.Kr.

2860 f.Kr.
2859 f.Kr.
2858 f.Kr.
2857 f.Kr.
2856 f.Kr.
2855 f.Kr.
2854 f.Kr.
2853 f.Kr.
2852 f.Kr.
2851 f.Kr.

2850 f.Kr.
2849 f.Kr.
2848 f.Kr.
2847 f.Kr.
2846 f.Kr.
2845 f.Kr.
2844 f.Kr.
2843 f.Kr.
2842 f.Kr.
2841 f.Kr.

2840 f.Kr.
2839 f.Kr.
2838 f.Kr.
2837 f.Kr.
2836 f.Kr.
2835 f.Kr.
2834 f.Kr.
2833 f.Kr.
2832 f.Kr.
2831 f.Kr.

2830 f.Kr.
2829 f.Kr.
2828 f.Kr.
2827 f.Kr.
2826 f.Kr.
2825 f.Kr.
2824 f.Kr.
2823 f.Kr.
2822 f.Kr.
2821 f.Kr.

2820 f.Kr.
2819 f.Kr.
2818 f.Kr.
2817 f.Kr.
2816 f.Kr.
2815 f.Kr.
2814 f.Kr.
2813 f.Kr.
2812 f.Kr.
2811 f.Kr.

2810 f.Kr.
2809 f.Kr.
2808 f.Kr.
2807 f.Kr.
2806 f.Kr.
2805 f.Kr.
2804 f.Kr.
2803 f.Kr.
2802 f.Kr.
2801 f.Kr.


## Sjoch ek
* Iuwskema
* Jierskema
* Deiskema
30e iuw f.Kr.

De **30e iuw f.Kr.** of **tritichste iuw foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 3000 f.Kr. oant 31 desimber 2901 f.Kr.



3000 f.Kr.
2999 f.Kr.
2998 f.Kr.
2997 f.Kr.
2996 f.Kr.
2995 f.Kr.
2994 f.Kr.
2993 f.Kr.
2992 f.Kr.
2991 f.Kr.

2990 f.Kr.
2989 f.Kr.
2988 f.Kr.
2987 f.Kr.
2986 f.Kr.
2985 f.Kr.
2984 f.Kr.
2983 f.Kr.
2982 f.Kr.
2981 f.Kr.

2980 f.Kr.
2979 f.Kr.
2978 f.Kr.
2977 f.Kr.
2976 f.Kr.
2975 f.Kr.
2974 f.Kr.
2973 f.Kr.
2972 f.Kr.
2971 f.Kr.

2970 f.Kr.
2969 f.Kr.
2968 f.Kr.
2967 f.Kr.
2966 f.Kr.
2965 f.Kr.
2964 f.Kr.
2963 f.Kr.
2962 f.Kr.
2961 f.Kr.

2960 f.Kr.
2959 f.Kr.
2958 f.Kr.
2957 f.Kr.
2956 f.Kr.
2955 f.Kr.
2954 f.Kr.
2953 f.Kr.
2952 f.Kr.
2951 f.Kr.

2950 f.Kr.
2949 f.Kr.
2948 f.Kr.
2947 f.Kr.
2946 f.Kr.
2945 f.Kr.
2944 f.Kr.
2943 f.Kr.
2942 f.Kr.
2941 f.Kr.

2940 f.Kr.
2939 f.Kr.
2938 f.Kr.
2937 f.Kr.
2936 f.Kr.
2935 f.Kr.
2934 f.Kr.
2933 f.Kr.
2932 f.Kr.
2931 f.Kr.

2930 f.Kr.
2929 f.Kr.
2928 f.Kr.
2927 f.Kr.
2926 f.Kr.
2925 f.Kr.
2924 f.Kr.
2923 f.Kr.
2922 f.Kr.
2921 f.Kr.

2920 f.Kr.
2919 f.Kr.
2918 f.Kr.
2917 f.Kr.
2916 f.Kr.
2915 f.Kr.
2914 f.Kr.
2913 f.Kr.
2912 f.Kr.
2911 f.Kr.

2910 f.Kr.
2909 f.Kr.
2908 f.Kr.
2907 f.Kr.
2906 f.Kr.
2905 f.Kr.
2904 f.Kr.
2903 f.Kr.
2902 f.Kr.
2901 f.Kr.


## Sjoch ek
* Iuwskema
* Jierskema
* Deiskema
28e iuw f.Kr.

De **28e iuw f.Kr.** of **achtentweintichste iuw foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 2800 f.Kr. oant 31 desimber 2701 f.Kr.



2800 f.Kr.
2799 f.Kr.
2798 f.Kr.
2797 f.Kr.
2796 f.Kr.
2795 f.Kr.
2794 f.Kr.
2793 f.Kr.
2792 f.Kr.
2791 f.Kr.

2790 f.Kr.
2789 f.Kr.
2788 f.Kr.
2787 f.Kr.
2786 f.Kr.
2785 f.Kr.
2784 f.Kr.
2783 f.Kr.
2782 f.Kr.
2781 f.Kr.

2780 f.Kr.
2779 f.Kr.
2778 f.Kr.
2777 f.Kr.
2776 f.Kr.
2775 f.Kr.
2774 f.Kr.
2773 f.Kr.
2772 f.Kr.
2771 f.Kr.

2770 f.Kr.
2769 f.Kr.
2768 f.Kr.
2767 f.Kr.
2766 f.Kr.
2765 f.Kr.
2764 f.Kr.
2763 f.Kr.
2762 f.Kr.
2761 f.Kr.

2760 f.Kr.
2759 f.Kr.
2758 f.Kr.
2757 f.Kr.
2756 f.Kr.
2755 f.Kr.
2754 f.Kr.
2753 f.Kr.
2752 f.Kr.
2751 f.Kr.

2750 f.Kr.
2749 f.Kr.
2748 f.Kr.
2747 f.Kr.
2746 f.Kr.
2745 f.Kr.
2744 f.Kr.
2743 f.Kr.
2742 f.Kr.
2741 f.Kr.

2740 f.Kr.
2739 f.Kr.
2738 f.Kr.
2737 f.Kr.
2736 f.Kr.
2735 f.Kr.
2734 f.Kr.
2733 f.Kr.
2732 f.Kr.
2731 f.Kr.

2730 f.Kr.
2729 f.Kr.
2728 f.Kr.
2727 f.Kr.
2726 f.Kr.
2725 f.Kr.
2724 f.Kr.
2723 f.Kr.
2722 f.Kr.
2721 f.Kr.

2720 f.Kr.
2719 f.Kr.
2718 f.Kr.
2717 f.Kr.
2716 f.Kr.
2715 f.Kr.
2714 f.Kr.
2713 f.Kr.
2712 f.Kr.
2711 f.Kr.

2710 f.Kr.
2709 f.Kr.
2708 f.Kr.
2707 f.Kr.
2706 f.Kr.
2705 f.Kr.
2704 f.Kr.
2703 f.Kr.
2702 f.Kr.
2701 f.Kr.


## Sjoch ek
* Iuwskema
* Jierskema
* Deiskema
26e iuw f.Kr.

De **26e iuw f.Kr.** of **seisentweintichste iuw foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 2600 f.Kr. oant 31 desimber 2501 f.Kr.



2600 f.Kr.
2599 f.Kr.
2598 f.Kr.
2597 f.Kr.
2596 f.Kr.
2595 f.Kr.
2594 f.Kr.
2593 f.Kr.
2592 f.Kr.
2591 f.Kr.

2590 f.Kr.
2589 f.Kr.
2588 f.Kr.
2587 f.Kr.
2586 f.Kr.
2585 f.Kr.
2584 f.Kr.
2583 f.Kr.
2582 f.Kr.
2581 f.Kr.

2580 f.Kr.
2579 f.Kr.
2578 f.Kr.
2577 f.Kr.
2576 f.Kr.
2575 f.Kr.
2574 f.Kr.
2573 f.Kr.
2572 f.Kr.
2571 f.Kr.

2570 f.Kr.
2569 f.Kr.
2568 f.Kr.
2567 f.Kr.
2566 f.Kr.
2565 f.Kr.
2564 f.Kr.
2563 f.Kr.
2562 f.Kr.
2561 f.Kr.

2560 f.Kr.
2559 f.Kr.
2558 f.Kr.
2557 f.Kr.
2556 f.Kr.
2555 f.Kr.
2554 f.Kr.
2553 f.Kr.
2552 f.Kr.
2551 f.Kr.

2550 f.Kr.
2549 f.Kr.
2548 f.Kr.
2547 f.Kr.
2546 f.Kr.
2545 f.Kr.
2544 f.Kr.
2543 f.Kr.
2542 f.Kr.
2541 f.Kr.

2540 f.Kr.
2539 f.Kr.
2538 f.Kr.
2537 f.Kr.
2536 f.Kr.
2535 f.Kr.
2534 f.Kr.
2533 f.Kr.
2532 f.Kr.
2531 f.Kr.

2530 f.Kr.
2529 f.Kr.
2528 f.Kr.
2527 f.Kr.
2526 f.Kr.
2525 f.Kr.
2524 f.Kr.
2523 f.Kr.
2522 f.Kr.
2521 f.Kr.

2520 f.Kr.
2519 f.Kr.
2518 f.Kr.
2517 f.Kr.
2516 f.Kr.
2515 f.Kr.
2514 f.Kr.
2513 f.Kr.
2512 f.Kr.
2511 f.Kr.

2510 f.Kr.
2509 f.Kr.
2508 f.Kr.
2507 f.Kr.
2506 f.Kr.
2505 f.Kr.
2504 f.Kr.
2503 f.Kr.
2502 f.Kr.
2501 f.Kr.


## Sjoch ek
* Iuwskema
* Jierskema
* Deiskema
1200 f.Kr.

## Foarfallen
* Begjin fan 'e ynstoarting fan it ynternasjonaal stelsel oan 'e ein fan 'e Brûnstiid, wêrby't hast alle riken yn Mesopotaamje, de Levant, Anatoalje, de súdlike Balkan, de Kaukasus en it eastlike part fan Noard-Afrika ophâlde te bestean of in perioade fan slimme ferswakking trochmeitsje.

## Berne

## Ferstoarn
2250 f.Kr.

## Foarfallen

## Berne

## Ferstoarn
;*datum ûnbekend*
*Enhedûanna, Sûmearysk preesteresse en dichteresse (* 2285 f.Kr.)
2285 f.Kr.

## Foarfallen

## Berne
;*datum ûnbekend*
*Enhedûanna, Sûmearysk preesteresse en dichteresse († 2250 f.Kr.)

## Ferstoarn
3000 f.Kr.

## Foarfallen
*Yn it Alde Egypte einiget it Proto-Dynastyk Tiidrek, dy't de lêste faze fan 'e Nakadakultuer foarmet, en begjint it Ier-Dynastyk Tiidrek.

## Berne

## Ferstoarn
Zasu Pitts

**Zasu Pitts** (Parsons, 3 jannewaris 1894 - Hollywood, 7 juny 1963) wie in Amerikaansk aktrise. Se is wierskynlik it meast bekend fan har rol yn Erich von Stroheim's epyske stomme film *[[Greed (film)|Greed]]*.

Pitts waard berne as **Eliza Susan Pitts**, mar krige rillegau de bynamme *Zasu*. Har heit Rulandus Pitts ferlear in skonk yn de Amerikaanske Boargeroarloch. Pitts waard grutbrocht yn in rêstige húshâlding.

## Wurkpaad
Har teäterdebút wie yn 1915. Se waard opmurken troch senarioskriuwer Frances Marion, dy't har in rol joech yn *The Little Princess* (1917). Hoewol't Pitts har ûntjoech ta in komédienne, wie hja yn de perioade fan de stomme film fral bekend fan har rol yn de oerenlange dramafilm *Greed* (1924).

It hichtepunt fan har karriêre wie yn de jierren tweintich. Yn de jierren tritich wie se fral te sjen yn B-films en waard se cast yn koarte films. Har tsjinspylster wie doe faak Thelma Todd.

Doe't Pitts âlder waard en har sûnes tebek rûn, bleau se hold se byrollen yn films. Har lêste film makke se yn 1963, itselde jier dat se weirekke. Se stoar yn de âldens fan 69 jier oan kanker.

## Persoanlik libben

Pitts wie fan 1920 oant 1933 boaske oan Thomas Sarsfield Gallery. De akteur Gallery waard in bekend promoter fan it boksen yn Los Ageles en waard letter ek in bestjoerden yn de tillefyzjewrâld. It pear hie twa bern: Ann Gallery (1922) en Donald Michael "Sonny" Gallery (berne as Marvin Carville La Marr), dy't se oannaam nei de dea fan syn mem, har freondinne en aktrise Barbara La Marr. Fan 1933 oant har dea wie hja boaske oan John Edward "Eddie" Woodall.

Pitts wie sûnt 1959 in aktyf lid fan de Republikeinske Partij.

## Neitins
ZaSu Pitts krige op 8 febrewaris 1960 in stjer op de Hollywood Walk of Fame foar har bydragen oan de film. 

Yn 1994 waard hja eare mei in byldnis op in Amerikaanske postsegel, lykas ek de filmstjerren Rudolph Valentino, Clara Bow and Charlie Chaplin, as part fan 'The Silent Screen Stars stamp set', ûntwurpen troch karikaturist Al Hirschfeld. Yn Parsons, Kansas, leit in stjertegel foar de yngong fan it Parsons Theatre ta har oantins.

## Filmografy

### Films
De filmografy fan Pitts, útsein de koarte films:

### Tillefyzje
Sjû-Sin

**Sjû-Sin** (sekuerdere transliteraasje: *Shu-Sin*; Oer?, ±20?? f.Kr. – dêre?, 2028 f.Kr.) wie oan it begjin fan it twadde milennium f.Kr. kening fan 'e stêd Oer, yn Mesopotaamje (it hjoeddeiske Irak), en hearsker oer Sûmearje en Akkad. Hy wie de foarlêste kening út 'e ferneamde Trêde Dynasty fan Oer. 

## Regear
Oer Sjû-Sin is net in protte bekend. Hy folge om 2037 f.Kr. hinne syn âldere broer Amar-Sin op as kening fan Oer en hearsker oer Sûmearje en Akkad. Syn regear duorre likernôch njoggen jier. Nei in opstân ûnder de Amoriten, nomadyske feehoeders út 'e Syryske Woastyn, liet Sjû-Sin yn it fjirde jier fan syn regear (dus omtrint 2033 f.Kr.) yn it súdwesten fan Mesopotaamje yn 'e alluviale flakte tusken de rivieren de Eufraat en de Tigris de saneamde Muorre fan Martû bouwe. Dat wie in grutskalich ferdigeningswurk dat fierdere Amorityske oanfallen tsjinkeare moast. Sjû-Sin stoar om 2028 f.Kr. hinne en waard opfolge troch syn soan Ibbi-Sin, ûnder waans regear de Sûmearyske beskaving ta in ein kaam.

## Literatuer
*, *Ancient Near Eastern History and Culture*, New York, 2003 (Pearson Education), ISBN 0 32 10 66 74X.
*, *Op Zoek naar de Bronnen van Onze Beschaving*, Utert/Baarn, 1993 (Stichting Teleac/Tirion), ISBN 9 06 53 33 134; s. 32-34.

## Keppelings om utens
*  Jiernammen fan it regear fan Sjû-Sin op CDLI
Parsons (Kansas)

**Parsons** is in plak (city) yn de Amerikaanske staat Kansas yn Labette County.

## Ferneamde lju út Parsons
* Walter Davidson, Sr., meioprjochter fan de Harley-Davidson Motor Company
* Zasu Pitts (1894 - 1963), Amerikaansk aktrise
* T. Claude Ryan, fleander, loftfeartyngenieur

## Keppeling om utens
*  Statistiken, kaarten en oare ynformaasje oeer Parsons op city-data.com
Nel van der Zee

**Pieternella Cornelia Kamp-Van der Zee** (Brussel, 7 maart 1921 - De Haach, 16 septimber 2016) wie in Flaamsk auteur fan 'kristlike' jeugdboeken en famylje- en streekromans. Se skreau yn it Nederlânsk. Teffens wie se ferpleechkundige en waard letter ien fan de earste yntersedinten fan Nederlân yn it bedriuw fan har man.

Van der Zee skreau ynearsten allinnich famkesboeken, dy't yn dy tiid as modern gouwen. Se debutearre yn 1951 mei it boek *De promotie van Jet Didam* útjûn troch útjouwerij Westfriesland yn Hoarn. Yn de jierren sechtich waard se tige populêr doe't har wurk oant werprinte waard yn de pocketrige Witte Raven. Yn de jierren santich sette se út ein mei it skriuwen fan streekromans en famyljeromans. Dy lêsten ferskynden by Utjouwerij Kok yn Kampen.

Nel van der Zee publisearre goed 200 titels wêrfan't 50 romans wiene. Der waarden in lytse 1,5 miljoen fan ferkocht. Yn jannewaris 2016 ferskynde har lêste roman "Vroeger is voorbij".

Se troude twaris, mar hie gjin bern. Se stoar yn de âldens fan 95 jier.

## Bibliografy
In kar:
* *De promotie van Jet Didam* (1951)
* *De weg tot elkander*
* *Les in geluk*
* *Vroeger is voorbij* (2016)
John Fernhout

**Johannes Hendrik (John) Fernhout** (Bergen, 9 augustus 1913 – Jeruzalim, 1 maart 1987), wie in Nederlânsk filmer en fotograaf. Hy is ek bekend ûnder de namme **John Ferno** en de skûlnamme **Pieter Bruggens**.

## Filmografy
### Kameraman
* *Branding* (1929)
* *Zuiderzeewerken* (1930)
* *Philips Radio* (1932)
* *Nieuwe gronden* (1933)
* *Productie van gastroduodenal ulcers bij de hond* (1934)
* *Het Meisje met den Blauwen Hoed* (1934)
* *The Spanish Earth* (1937) (as John Ferno)
* *The 400 Million* (1939) (as John Ferno)

### Regisseur
* *Hallo Everybody* (1933) (assistint-regisseur)
* *L'île de Pâques* (1934)
* *The Last Shot* (1946) (as John Ferno)
* *Forgotten Island* (1947) (as John Ferno)
* *Fortress of Peace* (1965)
* *Sky Over Holland* (1967)
* 1971: *The Three of Life*
* 1980: *Museum on the Hill*
* 1983: *Drie generaties*
* 1984: *Mijn generatie is zwart-wit*
* 1985: *Het bewaarde landschap* (dokumintêre)
Auvernje-Rône-Alpen

**Auvernje-Rône-Alpen** (Frânsk: *Auvergne-Rhône-Alpen*) is in bestjoerlike regio yn it súdeasten fan Frankryk mei Lyon as haadstêd en grutste stêd. Dizze regio waard op 1 jannewaris 2016 oprjochte troch it gearfoegjen fan 'e eardere regio's Auvernje en Rône-Alpen.

## Departemintale yndieling fan 'e regio
Deng Lijun

**Deng Lijun**, **Teresa Teng** (29 jannewaris 1953 - Chiang Mai, 8 maaie 1995) wie in Taiwaneeske popsjonger. Sy wie ferneamd om har folkslieten en romantyske ballades. Se naam har lieten net allinne yn har memmetaal Mandarynsk, mar ek yn it Taiwaneesk (of Hokkineesk), Kantoneesk, Fjetnameesk, Japansk, Yndonezysk en Ingelsk op.

Teresa Teng, in libbenslange lijer fan astma, stoar yn 1995 oan in swiere oanfal wylst op fakânsje yn Tailân. Sy wie 42.

## Keppelings om utens
*publicradio.org
*Moon Represents my Heart Lyrics and Meaning
Protestantske tsjerke fan Ryptsjerk

De **Protestantske tsjerke fan Ryptsjerk** is de eardere herfoarme tsjerke en sûnt de gearfoeging fan de herfoarme, grifformearde en luterske tsjerken yn 2004 it godshûs fan de Protestantske Tsjerke yn Nederlân yn Ryptsjerk.

## Skiednis

De tsjerke waard om it jier 1750 hinne as in ienfâldige sealtsjerke mei in trijesidich koer boud. Foar dy tiid stie der in âlder tsjerkje by it eardere slúske, op it plak dêr't de Easterdyk op de Slachtedyk útkomt. 

De ôfskieding yn 1834 en de doleânsje yn 1886 krigen yn Ryptsjerk net in soad oanhingers, nei alle gedachten om't de gemeente rjochtsinnich genôch wie. Nei de doleânsje tsjerkten de grifformearden ynearsten yn Oentsjerk. Letter, doe't ek Hurdegaryp yn 1959 in grifformearde tsjerke krige, sluten de Ryptsjerker grifformearden harren by Hurdegaryp oan. 
 
Yn de tsjerke steane in preekstoel, in doophek en fjouwer hearebanken út de 18e iuw. 
 
## Klok
Yn de toer hinget in klok út de tiid fan foar de reformaasje, dy't getten waard yn 1546. Op de klok steane de reliëfs fan Simson yn gefjocht mei de liuw en syn Filistynske frou Delila mei in spear. De 598 kg. swiere klok waard yn 1943 troch de besetters út de toer weihelle, mar waard net omsmolten en kaam letter werom yn de tsjerketoer.     
## Oargel
It oargel fan de tsjerke waard yn 1891 troch de Ljouwert oargelmakkerij Bakker & Timmenga boud. 

## Keppeling om utens
* Orgelsite: Disposysje oargel
Eastlike Delsetting

De **Eastlike Delsetting** (Aldnoarsk: *Eystribygð*; Yslânsk: *Eystribyggð*) wie it grutste fan de twa gebieten yn Grienlân dy't om 985 hinne kolonisearre waarden troch Noardske boeren út Yslân.

## Lizzing
Nettsjinsteand de namme lei de Eastlike Delsetting mear súdlik as eastlik fan de oare, de Westlike Delsetting, en lykas dy ek lei die oan de súdwestkust fan Grienlân oan lange fjorden: Eriksfjord, Igalikufjord/Einarsfjord, Sermilikfjord en oaren (sjoch kaart) mei yn it fierste súdeasten Kaap Farwol.

## Skiednis
De kolonisten waarden laat fan Erik de Reade (Aldnoarsk: *Eiríkr rauði*). Dy hold trije jier op Grienlân ta nei't er fan Yslân ferballe wie; dêrnei gie er werom en wie er haad fan in ekspedysje fan 25 skippen mei in soad lju oan board. Mar 14 skippen kame te plak. Ut syn pleats Brattahlíð wie late Erik de delsettingen oant syn dea yn 1003.

Op syn hichtepunt hie de Eastlike Delsetting sa'n 4000 ynwenners. Yn 1261 waard die part fan de Noarske koloanje Grienlân. Nei 1400 is der gjin kontakt mear west tusken de Grienlânske Noarmannen en de bûtenwrâld; in de 15e iuw binne de buorkerijen ferlitten om net bekende redenen.

Der binne hjoed de dei noch ruïnes oer fan Noardske pleatsen en tsjerken (û.o. Brattahlíð, Garðar en Hvalsey), tichteby de stêd Qaqortoq en lytse Inuitdoarpen.
131 f.Kr.

## Foarfallen
### Italië
* Yn it Alde-Rome ferskynt de earste Acta Diurna, in steatskrante dy't op iepenbiere plakken (û.o. it Forum en merkpleinen) úthongen wurdt op in wyt boerd ("album"); de krante wurdt ferspraat yn alle Romeinske provinsjes fan it Imperium Romanum.

### Egypte
* Kleopatra II regearret as regintesse mei har soan fan 12 **Ptolemaeus Memphitis** (131 - 129 f.Kr.) oer Egypte.

## Berne

## Ferstoarn
Johannes Casparus Bergsma (1775-1818)

**Johannes Casparus Bergsma**, (Ljouwert, 13 maart 1775 – Dokkum, 6 july 1818) wie in Frysk politikus en jurist.

Johannes Casparus Bergsma wie in soan fan de grytman van Dantumadiel Petrus Adrianus Bergsma (1743-1824) en Dodonea Jacoba Doitsma. Hy boaske op 3 july 1798 oan Jetske Wiskia fan Scheltinga (1777-1855). Hy wie in  telch út de Fryske regintefamylje Bergsma. Hy studearre rjochten oan de Universiteit fan Frjentsjer. 

Yn septimber 1814 waard Bergsma lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân út namme fan de gritenij East-Dongeradiel. Yn 1816 waard er grytman fan East-Dongeradiel. Beide funksjes hie er oant syn dea yn 1818. Yn maart waard er foar it departemint Fryslân beneamd ta lid fan de Gearkomste fan Notabelen dy't him útsprekke moast oer it ûntwerp fan de Nederlânske grûnwet.
167 f.Kr.

## Foarfallen
* Yn Palestina brekt de Makkabeeske Opstân tsjin it Seleusidyske Ryk út.

## Berne

## Ferstoarn
1e milennium

|-
| style="width: 6%; text-align: left;" | Milennia:
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 2<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 1<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 14%; font-size: 119%; font-weight: bold; border-radius: 50%; background: #cf0;" | 1<sup>e</sup> milennium
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 2<sup>e</sup>
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 3<sup>e</sup>

It **1e milennium** of **earste milennium** rûn fan 1 jannewaris 1 oant 31 desimber 1000.

## Sjoch ek
*iuwskema
Mattias (apostel)

**Mattias** (betsjutting: "geskink fan God"; Judéa, begjin 1e iuw – Jeruzalim, 80) wie neffens de Hannelingen fan de Apostels de dissipel dy't nei it ferried fan Jezus it plak fan de apostel Judas Iskariot ynnaam.

## Biografy
Nei't Jezus opfearn wie kaam de noch jonge kristenmienskip byinoar. Petrus naam it wurd en sei dat der in nije dissipel beroppen wurde moast om it plak fan Judas yn te nimmen. Hy ferwiisde dêrby nei de Psalmen, dêr't it folgjende stiet:

:*Lit syn hûstee in woastenij wurde*
:*en lit der net ien op wenje*
:*en lit in oar syn amt ynnimme.* 

Mei it hûstee waard it stik lân bedoeld dat Judas kocht hie fan it lean dêr't Jezus foar ferret wie. Dit lân waard *Akeldama* oftewol Bloedikker neamd. It amt fan Judas moast dus wer opfold wurde. Betingst wie dat de nije apostel fan ôf de doop troch Jehannes de Doper oant Jezus by harren weinommen waard mei de oaren oplutsen hie. Ek moast hy tsjûge west ha fan de ferrizenis fan Kristus. De apostels wiisden twa oan dy't foar it amt yn 'e beneaming kamen: Joazef (dy't ek wol Barsabbas of Justus neamd waard) en Mattias. Nei in gebed foel troch lotsjen de kar op Mattias, dy't dêrmei de tolfte apostel waard.

Fierder wurdt der oer Mattias neat yn it Nije Testamint skreaun. 

## Oerlevering
Neffens meardere oerleveringen wurke Mattias neitiid yn Judeä en waard er fanwegen it better meitsjes fan siken, bekearings en syn skerpsinnige preken by de Hege Ried oanklage. Hy waard ta de dea feroardiele troch stienniging en dêrnei mei de bile ûntholle. Ek binne der ferhalen dat Mattias yn Grikelân of yn de Kaukasus it leauwe brocht, ear't hy yn it jier 63 stiennige en dêrnei ûntholle waard

## Feestdagen
*Roomsk-Katolike Tsjerke: 14 febrewaris (oant 1970 24 febrewaris)
*Anglikaanske Tsjerke 14 en 24 febrewaris (yn skrikkeljierren 25 febrewaris)
*Luterske Tsjerke: 24 febrewaris
*Otterdokske tsjerke: 9 augustus
*Armeenske tsjerke: 13 febrewaris, 24 febrewaris, 7 july en 9 augustus
*Koptyske tsjerke: 4 maart
*Syrysk-Otterdokske tsjerke: 3 maart, 4 maart, 9 augustus, 24 augustus

 
## Ferearing
De reliken fan de apostel lizze yn it Mattiaskleaster fan Trier, Dútslân. It is it iennige apostelgrêf noardlik fan de Alpen. Doe't hja socht nei it krús fan Jezus, Dy't 300 jier earder de krúsdea stoar, fûn keizerin Helena fan Konstantinopel de reliken fan de apostel yn Palestina. Tanksij har waarden de reliken troch biskop Agritius nei Trier brocht. De holle fan de apostel wurdt yn de Santa Maria Maggioretsjerke te Rome bewarre. 

## Attributen
Ofbylden fan de apostel binne fakentiden te herkennen troch de oanwêzichheid fan in swurd, in bile, in helleburd of stiennen.

## Patroanhillige
Mattias is patroanhillige fan boufakkers, timmerlju, houtbewurkers, smeden, slachters, kûpers, bakkers, kleanmakkers en jonkjes dy't krekt nei skoalle gean. By Mattias wurdt de foarspraak ynroppen tsjin pokken, kinkhoast en ûnfruchtberens binnen it houlik. 

De apostel is ek de beskermhillige fan de plakken Alkmaar, Oploo en Warmond. 

## Boarnen en keppeling om utens
*  Mattias op Heiligenlexicon
*  Mattias op Heiligen.net
4e milennium f.Kr.

|-
| style="width: 6%; text-align: left;" | Milennia:
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 6<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 5<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 14%; font-size: 119%; font-weight: bold; border-radius: 50%; background: #cf0;" | 4<sup>e</sup> milennium f.Kr.
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 3<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 2<sup>e</sup> f.Kr.

It **4e milennium f.Kr.** of **fjirde milennium foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 4000 f.Kr. oant 31 desimber 3001 f.Kr.

## Sjoch ek
*iuwskema
Jan-Baptist Xavery

**Jan-Baptist Xavery** (Antwerpen, 30 maart 1697 - De Haach, 19 july 1742) wie in  Flaamsk barok byldhouwer.

Xavery wie in soan fan byldhouwer Albert Xavery en de pakesizzer fan Pieter Xavery, ek in byldhouwer. Hy krige ûnderjocht fan syn heit en gie dêrnei yn 1719 oan 't wurk yn Wenen en letter yn Italië. Yn 1721 bedarre er yn De Haach, dêr't er hofbyldhouwer fan steedhâlder Willem IV waard. Der binne ek oanwizings dat er om 1737 in skoftke wurke hat foar Freark I fan Sweden. 

Hy makke fral portretskulptueren fan terrakotta, ivoar en moarmer. Guon fan syn wurken binne noch te sjen, ûnder oare yn it Haachske Mauritshûs en de Sint-Petrusbasilyk yn Boxmeer.


Ofbyld:Grafmonument van J.B.Xavery, anno 1737 - Dongjum - 20059500 - RCE.jpg|Grêfmonumint foar Sikke fan Goslinga en de frou yn de tsjerke fan Doanjum (1737)
File:Jan Baptist Xavery - Muses 1739.jpg|Reliëf yn de Sint Bavo, Haarlim, 1739
Notre Dame (Dinant)

De **Collegiale Notre Dame** (Frysk: *Kollegiale Us-Leaffrouwetsjerke*) is in goatyske tsjerke yn 'e Belgyske stêd Dinant (Walloanje). It bouwurk waard fan grize kalkstien boud út 'e omkriten fan Dinant.     

## Skiednis

De tsjerke waard yn 'e 10e iuw yn romaanske styl boud, mar ferwoastge yn 1227, doe't in stik oerhingjende rots del kaam. Dêr kamen 36 minsken by om it libben. Allinnich it noardlike romaanske portaal fan dy eardere tsjerke bleau bewarre. 

De nije tsjerke waard wer opboud yn goatyske styl. It koer en it dwersskip waarden om 1250 hinne foltôge. De tuorren en de trijeskippige tsjerke folgen yn likernôch 1280. De bou fan de middelste klokketoer, bekroand mei in sipelfoarmige opbou en lantearne, kaam yn 1566 ree. Dy klokketoer wie eins bedoeld foar it stedhûs. Tsjin it ein fan 'e 16e iuw krige it middenskip en it dwersskip in nij ferwulft. It koer hat in omgong, mar gjin kapellekrâns.

Yn 'e 19e iuw en nei in bombardemint yn 1914 wiene der restauraasjes oan de tsjerke.

It finster yn it dwersskip waard makke troch de glesker Gustave Ladon (1863-1942) en heart ta de grutste glêsruten yn Jeropa. Yn it rút wurde Bibelske foarstellings ôfbylde.

PM 161627 B Dinant.jpg|Sedes Sapientiae (14e iuw)
PM 161611 B Dinant.jpg|Preekstoel
PM 161632 B Dinant.jpg|Anne Trijeresom (16e iuw)


## Keppeling om utens
*  De Us-Leaffroutsjerke fan Dinant op de side fan ''Iepen tsjerken''
3e milennium

|-
| style="width: 6%; text-align: left;" | Milennia:
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 1<sup>e</sup>
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 2<sup>e</sup>
| style="width: 14%; font-size: 119%; font-weight: bold; border-radius: 50%; background: #cf0;" | 3<sup>e</sup> milennium
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 4<sup>e</sup>
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 5<sup>e</sup>

It **3e milennium** of **tredde milennium** sil fan 1 jannewaris 2001 oant 31 desimber 3000 rinne.

## Sjoch ek
*iuwskema
9e milennium f.Kr.

|-
| style="width: 6%; text-align: left;" | Milennia:
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 11<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 10<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 14%; font-size: 119%; font-weight: bold; border-radius: 50%; background: #cf0;" | 9<sup>e</sup> milennium f.Kr.
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf3;" | 8<sup>e</sup> f.Kr.
| style="width: 8%; border-radius: 50%; background: #cf6;" | 7<sup>e</sup> f.Kr.

It **9e milennium f.Kr.** of **njoggende milennium foar Kristus** rûn fan 1 jannewaris 9000 oant 31 desimber 8001.

__NOTOC__
## Foarfallen

## Berne

## Ferstoarn

## Sjoch ek
*iuwskema
Tombe fan Eva

De **Tombe fan Eva** is in grêf yn de Saûdyske havenstêd Djedda.

Neffens guon moslims is dit it grêf fan de religieusk histoaryske persoan Eva út it bibelboek Genesis. De tombe is boud op it plak dêr't eartiids fan oannaam waard dat Eva dêr stoarn en beïerdige wie. Hoewol't Eva net by namme neamd wurdt yn de Koran, wurdt hja binnen de islam *Hawwā* (Arabysk:حواء) neamd en as in wier besteand persoan beskôge.

Prins Faisal, ûnderkening fan Hejaz, ferneatige de tombe yn 1928. De grêftombe is, lykas ferskate oare, yn 1975 troch de Saoedyske autoriteiten mei beton ôfdutsen om foar te kommen dat it in beafeartsoarde foar pylgers wurde soe. Dat soe troch de wahabistyske streaming dy't yn Saûdy-Araabje de dominante rjohting yn de islam is, as ôfgoaderij (*sjirk*) beskôge wurde.
Kaïn en Abel

**Kaïn en Abel** ((Hebriuwsk: קַיִן, Qayjin en הֶבֶל, Hevel, somtiden Habel) binne yn de Tenach, it Alde Testamint en de Koaran de twa âldste soannen fan Adam en Eva.

## Kaïn en Abel yn it bibelboek [[Genesis (bibelboek)|Genesis]]

Nei de sûndefal moasten Adam en Eva sels foar iten soargje. Hja krigen ynearsten twa soannen: Kaïn en Abel. De beide bruorren wurken om sa de famylje fan iten te foarsjen. Kaïn wurke yn 'e ikkerbou, wylst Abel de hoeder fan skiep wie. 

As de beide bruorren de Heare ris in offer bringe wolle, wurdt it offer fan Kaïn net wurdearre. Yn 'e Bibel wurdt net de reden jûn, mar mooglik makke Kaïn him der mei syn offer fan ôf. Kaïn wurdt sa lilk as in sage, hy freget syn broer in eintsje mei him op te rinnen en slacht him dan nei alle gedachten út oergeunst yn it fjild dea. Dat wie de earste moard yn it minskdom.  

Nei de bruorremoard frege God oan Kaïn wêr't syn broer wie. Kaïn andere dat net te witten en stelde de bekende fraach *Bin ik dan de hoeder fan myn broer?* God wit lykwols wol wat der bart is: *it bloed fan dyn broer skreaut My ta út de grûn wei*.   

Kaïn wurdt ferballe en twongen om te swalkjen, syn wurk as lânbouwer sil boppedat gjin frucht mear jaan. Mar Kaïn freget God om genede, want hy frezet dat oare minsken him deadzje sille as hy se treft. God is him genedich en seit him God's beskerming ta. Dêrnei giet Kaïn nei it lân Nod, eastlik fan Eden. Dêr krige Kaïn in soan mei de namme Henoch en boude hy in stêd, dy't er nei syn soan ferneamde. 

Foar Abel yn it plak krigen Adam en Eva noch in tredde soan: Set.  

## Keppeling om utens
* Beskriuwing Kaïn op de side fan Christipedia.nl
* Beskriuwing Abel op de side fan Christipedia.nl
Medina

*Medina (stedsdiel), in âld stedsdiel fan Arabyske stêden
*Medina (Araabje), in hillige stêd yn Saûdy-Araabje

## Oare stêden
*Brazilië:
**Medina (Minas Gerais), in gemeente yn dielsteat Minas Gerais
*Kolombia:
**Medina (Kolombia)
*Filipinen:
**Medina (Misamis Oriental), in gemeente yn de provinsje Misamis Oriental
*Hongarije
**Medina (Hongarije), in doarp yn it komitaat Tolna
*Malta:
**Mdina, de âlde haadstêd fan Malta
*Saûdy-Araabje:
**Medina (provinsje)
*Feriene Steaten:
**Medina (Minnesota)
**Medina (Noard-Dakota)
**Medina (Ohio)
**Medina (Tennessee)
**Medina (Teksas)
**Medina (Washington)
**Medina (Wiskonsin)
**Medina County (Ohio)
**Medina County (Teksas)

## Spul
* Medina (spul), in boerdspul

## Striprige
* Medina (strip)
Eilat

**Eilat** of **Elat** (Hebriuwsk: אילת;) is in stêd yn it fierste suden fan Israel oan de Golf fan Akaba, in útrinner fan de Reade See. Eilat leit op mar trije kilometer fan it Jordaanske havenplak Akaba. It Egyptyske plak Taba leit ek ticht by Eilat.

## Toerisme
Eilat is in populêr baaiplak. De sinne skynt der it grutste part fan it jier (360 sinnedagen) en de minimumtemperatuer komt net ûnder de 20 graden Celsius (yn jannewaris is it trochsneed maks. temp. 21 graden en yn july 41 graden). It koraalrif fan de Reade See by  Eilat is it meast noarlike fan de wrâld. Teffens binne der in protte dolfijnen yn de see by Eilat. De stêd is ek in útfalsbasis foar in ferkennen fan oare dielen fan Israel, Egypte en Jordanië.


File:Elath Eilat Israel Strand Hotel datafox.jpg|It strân fan Eilat
Ofbyld:The Underwater Observatory in Eilat.jpg|Underwetter-observatoarium
Ofbyld:Bodek Architects Eilat Sports Center.JPG|Sportsintrum fan Eilat, in ûntwerp fan Moti Bodek

Eilat lûkt ûnder mear toeristen om reden fan:
* De ûnderwetterwrâld;
* *Salomo's Pylders* yn it nasjonaal park Timna, in heal oere riden benoardeasten Eilat
* IMAX 3D Sinema
* ferkenning fan de Negevwoastyn
* Ekskursjes nei it skiereilân Sinaï yn Egypte
* De histoaryske stêd Petra en oare plakken yn Jordanië
* It observearjen fanom fûgeltrek, yn maitiid en neijier.

## Underwiis
Yn 2002 iepene de Ben-Gurion-Universiteit fan de Negev (*Be’er Scheva*) yn Eilat in kampus. Yn 2005 hie itt filiaal  300 studinten.

## Nederlân, België en Eilat
De earste boargemaster fan Eilat, Hanoch Nenner, wie in Nederlanner. Hy wie boargemaster fan 1951 oant 1959. Hjoed de dei hat de stêd in lytse Nederlânsksprekkende mienskip.

België en Nederlân hawwe beide in konsulaat yn de stêd, dy't fral tsjinsten ferliene oan toeristen yn it baaiplak.

## Stedebannen
*  Antibes (Frankryk)
*  Arica (Sily)
*  Durban (Súd-Afrika)
*  Kamen (Dútslân)
*  Kampen (Nederlân)
*  Los Angeles (Feriene Steaten)
*  Piešťany (Slowakije)
*  Smolian (Bulgarije)
*  Sopron (Hongarije)
*  Toronto (Kanada)
*  Ushuaia (Argentynje)
Rebekka (namme)

**Rebekka** is in Nederlânske famkesnamme dy't syn oarsprong fynt yn it Hebriuwske רִבְקָה (*[[Rivkah]]*), dat wer ôflaat is fan it tiidwurd רבק (*rbq*), dat "stevich fêstbine" betsjut. De namme soe dêrmei de betsjutting hawwe fan "strûp", "fêstbûn", "befeilige" of sels "bestrûpend yn skientme".

De namme Rebekka is nei de bekearing fan 'e Franken ta it kristendom yn it Nederlânsk (dat ôfstammet fan it Aldfrankysk) bedarre troch de bibelske aartsmem Rebekka, de frou fan 'e aartsfaar Izaäk. Letter hat ek it Frysk de namme Rebekka oernommen, mar wylst it mank de Friezen nea in gongbere namme wurden is, waard it dat yn Hollân wol, benammen yn Joadske fermiddens, mar ek wol mank net-Joaden. Yn it Ingelsk komt de ekwivalinte foarm Rebecca (mei as ropnamme Becky) folle algemiener foar.
Ian McShane

**Ian McShane** (folút: **Ian David McShane**; Blackburn, 29 septimber 1942) is in Britsk akteur. Foar syn rol fan de histoaryske figuer Al Swearengen yn de telefyzjerige *[[Deadwood]]* wûn er yn 2005 in Golden Globe foar bêste akteur. 

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Ian McShane yn de IMDb
211 f.Kr.

## Foarfallen
* Yn it ramt fan 'e Twadde Punyske Oarloch wurdt op it Ibearysk Skiereilân tusken Kartago en de Romeinske Republyk de Slach by de Boppe-Baetis útfochten. De Kartagers winne de striid.

## Berne

## Ferstoarn
203 f.Kr.

## Foarfallen
*Yn 'e Twadde Punyske Oarloch ferslane de troepen fan 'e Romeinske Republyk ûnder Skipio Afrikanus de Kartagers en Numydjers ûnder Hasdrubal Gisko en Syfaks yn 'e Slach op de Grutte Flakten.

## Berne

## Ferstoarn
*Mago Barka, Kartaachsk generaal (* 243 f.Kr.)
*Sofonisba, Kartaachsk ealfrouwe (* 2?? f.Kr.)
Oto

## Folkekunde
* Oto (folk), in Yndiaansk folk yn 'e Feriene Steaten
** Oto (taal), de taal fan dat folk
** Oto-Missoeria Stamme, in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten dy't de Oto en de nau oan harren besibbe Missoeria fertsjintwurdiget
** Oto Yndianereservaat, in histoarysk Yndianereservaat yn 'e Amerikaanske steat Nebraska (út 'e tiid foar't de Oto deportearre waarden nei Oklahoma)

## Persoanen
* Oto (keizer) (32-69), keizer fan Rome

## Plakken
* Oto (Iowa), in plak yn 'e Amerikaanske steat Iowa
* Oto (Spanje), in plak yn Spanje
* Oto (Fukuoka), in plak yn Japan
* Oto (Nara), in plak yn Japan (yn 2005 opgien yn Gojo)
* Oto (Wakayama), in plak yn Japan (yn 2005 opgien yn Tanabe)
Omid Djalili

**Omid Djalili** (Chelsea, 30 septimber 1965) is in Britsk akteur.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside Omid Djalili
* Folsleine filmografy fan Omid Djalili yn de IMDb
Fryske Befrijingsdei

**Fryske Befrijingsdei** falt op 15 april, doe't yn 1945, oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch, it fêstelân fan 'e provinsje Fryslân hielendal troch de Kanadezen befrijd wie fan 'e Dútske besetting. (De Waadeilannen bleaune folle langer beset, oant Skiermûntseach op 11 juny it alderlêste stikje fan Jeropa wie dat formeel troch de Dútsers oerdroegen waard oan 'e Alliëarden.) Fryske Befrijingsdei wurdt selden omtinken oan jûn, mei't ek yn Fryslân de ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch ornaris op Nederlânske Befrijingsdei fierd wurdt, dat op 5 maaie falt.
245 f.Kr.

## Foarfallen

## Berne
*Hasdrubal Barkas (* ~245 f.Kr. - † ~207 f.Kr.), Kartaachsk fjildhear en broer fan Hannibal Barkas
*Ptolemaeus IV Philopator (* ~245 f.kr. - † ~205 f.Kr.), farao fan Egypte

## Ferstoarn
William F. Hanson

**William F. Hanson** (folút: **William Frederick Hanson**; Vernal (Utah), 23 oktober 1887 – Provo (Utah), 22 juny 1969) wie in Amerikaansk musikolooch en komponist dy't benammen saakkundich wie op it mêd fan Yndiaanske muzyk. 

## Libben en karriêre
Hanson waard yn 1887 berne yn Vernal, yn 'e Amerikaanske steat Utah, as de soan fan Peter Hanson en dy syn frou Sarah Helen Glines. Hy troude op 19 augustus 1910 mei in Afton Pack yn 'e timpel fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen yn Salt Lake City. Mei har hied er twa soannen, Gene R. Hanson en J. Howard Hanson, en ien dochter, Elma Hanson Falkner.

Hanson genoat syn oplieding oan 'e Brigham Young Universiteit yn Provo, dêr't er sawol in bachelor- as in mastergraad yn 'e musikology behelle. Hy waard komponist en wurke as heechlearaar musikology. Syn grutste bekendheid krige er doe't er yn gearwurking mei de Yndiaanske musika en aktiviste Zitkála-Ša yn 1913 *The Sun Dance* skreau, dat de earste Yndiaanske opera wie. Hanson ferdjippe him neitiid fierder yn 'e muzikale tradysjes fan 'e ûnderskate Yndiaanske folken yn 'e Feriene Steaten, en ûntjoech him ta in rûnom erkend ekspêr op dat mêd. 

Hanson syn frou ûntfoel him op 28 jannewaris 1967, en sels kaam er op 22 juny 1969 nei in lang siikbêd te ferstjerren yn Provo, yn 'e âlderdom fan 81 jier.

## Keppelings om utens
* Algemiene gegevens oer William F. Hanson
Johan Frederik Metzelaar

**Johan Frederik Metzelaar** (Rotterdam, 21 july 1818 - Skeveningen, 22 jannewaris 1897) wie in Nederlânsk arsjitekt en yngenieur. Hy waard ynternasjonaal ferneamd mei syn ûntwerpen foar de koepelfinzenissen yn Arnhim en Breda.

## Beheinde biografy
Metzelaar waard berne en grutbrocht yn Rotterdam, yn in Nederlânsk-herfoarme hûshâlding mei fiif bern. Syn heit wie kastelein en ek betsjinner. Fan 1833 ôf oan wie Metzelaar timmermansfeint. Teffens folge er lessen oan de tekenskoalle fan it  Rotterdamsk genoatskap ‘Hierdoor tot Hooger’. Fan 1870 oant 1886 wie er 'haadyngenieur fan de finzenissen en rjochtsgebouwen by it Departemint fan Justysje. Op 1 jannewaris 1886 folge syn soan Willem Cornelis Metzelaar him yn dy funksje op.

## Wurken
In kar:

File:CoachmansHouse.Veenhuizen.jpg|Koetsiershûs yn Feanhuzen
File:100427 Hereweg 132-142 (Cipierswoningen) Groningen NL.jpg|Sipierswenten, Hereweg, Grins
File:Zuidhorn - kantongerecht.jpg|Kantongerjocht Súdhorn, 1883
Ofbyld:Winkelhuis Bunnekamp & Mähler Rotterdam façade.jpg|Winkelhûs Bunnekamp & Mähler, Grote Markt, Rotterdam.


## Ferskaat
Metzelaar wie de learmaster fan arsjitekt J.H. Leliman.

## Sjoch ek
*List fan Nederlânske arsjitekten

## Keppeling om utens
* Biografy fan Johan Frederik Metzelaar, Ynstitút foar Nederlânske Skiednis
Willem Cornelis Metzelaar

**Willem Cornelis Metzelaar** (Rotterdam, 9 augustus 1849 - De Haach, 18 augustus 1918) wie in Nederlânsk arsjitekt en yngenieur. 

As haadyngenieur fan de finzenissen en rjochtsgebouwen by it departemint fan justysje wie er ferantwurdlik foar de oprjochting fan in tal justysjele gebouwen. Hy wie de ûntwerper fan (û.o.) trije straffinzenissen, fjouwer opfiedingsgestichten, fjouwer tuchtskoallen, fiif rjochtsgebouwen, fjirtjin huzen fan bewar en 27 kantongerjochten. Fan de 124 ta ryksmonuminten ferklearre gebouwen yn it kompleks Feanhuzen binne der 74 troch Metzelaar ûntwurpen en 5 troch syn heit.

## Biografy
Metzelaar wie in soan fan arsjitekt Johan Frederik Metzelaar. Hy studearre boukunde en sivile techniyk oan de Polytechnyske Skoalle yn te Delft. Nei syn stúdzje tsjinne er in skoft by de Steatsspoarwegen. Dêrnei wie er tusken 1872 en 1883 gemeente-arsjitekt yn de gemeente Dimter. Der briek in nije tiid oan foar him doe't er yn 1883 assistint fan syn heit waard. Dy wie doe al in stikmannich jierren haadyngenieur by it ministearje fan Justysje. Yn 1886 folge er syn heit yn dy funksje op. Yn de perioade dat heit en soan de septer swaaiden oer de justysjele arsjitektuer waard der enoarm protte boud. In wichtige reden dêrfoar wie de ynfiering fan in nij Wetboek fan Strafrjocht yn 1881. Metzelaar jr. waard yn 1913 op eigen fersyk earfol ûntslein. Fiif jier letter soe er wei reitsje. Willem Cornelis Metzelaar waard beïerdige op it begraafplak Nieuw Eykenduynen yn De Haach.

## Underskieding
* Metzelaar wie Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw

## Wurk
In kar:

Rotterdam noordsingel.jpg|Rotterdam, gerjochtsgebou Noordsingel (2007)
Delft - Voormalig gerechtsgebouw Korte Geer.jpg|Delft, earder gerjochtsgebou oan de Korte Geer (2009)
100418 Kattenhage 1 (Vm Kantongerecht) Groningen NL.jpg|Grins, earder kantongerjocht (2010)
Prinsegracht Den Haag 017.JPG|De Haach: earder kantongerjocht
Twee Leeuwen Kruseman van Eltenweg Alkmaar.JPG|Liuwebylden fan it eardere kantongerjochtsgebou yn Alkmaar út 1893
Paleis van Justitie Zutphen.JPG|Gerjochtsgebou Sutfen (1889)
Ofbyld:Esserheem.Veenhuizen.jpg|Esserheem, Feanhuzen
Ofbyld:Tweede gesticht Veenhuizen.jpg|Twadde gesticht Feanhuzen
Bryn Mawr (Pennsylvania)

**Bryn Mawr** is in plak (census-designated place) yn de Amerikaanske steat Pennsylvania, yn Montgomery County. De namme "Bryn Mawr" betsjut yn it Welsk "grutte hichte". Oant 1869 en de oanlis fan it Pennsylvania-spoar hiet it pak Humphreysville. 

Yn 1893 waard it earste sikehûs boud troch Dr. George Gerhard, it Bryn Mawr Hospital. It plak hat ek it Bryn Mawr-kolleezje.

## Ynwennertal
* 1990: 3271
* 2000: 4382
* 2010: 3779

## Berne yn Bryn Mawr

* Jayne Mansfield (1933-1967), filmaktrise en sekssymboal.
* Kat Dennings, aktrise
* Katharine Hepburn studearre oan it Bryn Mawr-kolleezje
Museum Wierdenland

**Museum Wierdenland** is in museum yn it doarp Ezinge yn Grinslân. 

It museum leit yn it Nasjonaal Lânskip Middag-Humsterlân en hat as tema it wieregebiet. In sintraal tema is it argeologysk ûndersyk fan de wier fan Ezinge troch Albert van Giffen yn de jierren 30. Teffens binne der wikseleksposysjes oer ûnderwerpen lykas it wurk fan keunstskilder Henk Helmantel en keunstnerskollektyf De Ploeg. It museum is teffens Argeologysk Ynformaasjepunt.

## Skiednis
De oanset ta it museum wie fan steatssekretaris Jaap Scherpenhuizen en fysysk-geograaf Jan Delvigne yn 1990. Yn 1994 waard it museum iepene yn it eardere gemeentehûs fan de gemeente Ezinge. Yn 2009 ferhuze it museum nei in earder skoalgebou út 1878 yn it doarp. Yn 2012 waard it museum opnaam yn it Museumregister Nederlân.
Jan Cremer

**Jan Cremer** (Ynskedee, 20 april 1940 - Amsterdam, 19 juny 2024) wie in Nederlânsk auteur en byldzjend keunstner. Jan Cremer is yn it foarste plak bekend fan de roman *[[Ik, Jan Cremer]]* út 1964 en *Ik Jan Cremer, tweede boek* út 1966. De publikaasje fan syn earste boek jûch frijwat opskuor út reden fan syn eksplisite seksuele passaazjes. Syn twadde boek wurdt wolris ferlike mei *[[On the Road (boek)|On the Road]]* fan Jack Kerouac. Cremer hat in skerp ear foar fulgêr, humoristysk brûken fan taal en each foar de absurde kant fan de Amerikaanske glamourwrâld, lykas ek in Louis-Ferdinand Céline en Nathanael West, fral yn *[[Ik, Jan Cremer|Ik, Jan Cremer Derde Boek]]* en *[[Made in U.S.A.]]*.

Jan Cremer ferstoar op 19 juny 2024, yn 'e âldens fan 84 jier

## Underskiedingen
Op 30 novimber 2000 waard Cremer beneamd ta Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw.

Yn 2020 waard de Frans Banninck Cocqpenning oan him takend. De penning wurdt ferliend oan Amsterdammers dy 't har bysûnder fertsjinstlik makke hawwe op bygelyks it kultureel mêd. Lokoboargemaster Rutger Groot Wassink neamde Cremer *in foargonger en in pleitbesoarger fan it frije Amsterdam sa 't we dat no kenne en wêr 't elkenien wolkom is*.

## Boeken en publikaasjes
* *Ik Jan Cremer I* (1966)
* *Ik Jan Cremer II* (1968)
* *Made in U.$.A.* (1969)
* *The Late Late Show* (1969)
* *Oklahoma Motel* (1969)
* *Logboek* (1978)
* *De Hunnen* (1983)
* *De liefdes van Jan Cremer* (1988)
* *Wolf* (1993)
* *De Venus van Montparnasse* (1999)
* *I paint I write I paint* (2000)
* *De wilde horizon* (2003)
* *Verloren gedichten* (2004)
* *Brieven 1956-1996 (2005)
* *De Cremer Tapes* (2006)
* *Ik Jan Cremer Derde Boek* (2008)
* *Fernweh* (2016)
* *Sirenen* (2017)
* *Jayne* (2018)
* *Canaille* (2019)
* *Barbaar op Ibiza* (2020)
* *Storm* (2020)
* *Icoon'' (2023, mei Onno Blom)

## Byldzjend wurk yn iepenbiere kolleksje (in kar)
* Frans Hals Museum, Haarlim
* Gemeentemuseum De Haach
* Museum Arnhim
* Ryksmuseum Amsterdam
* Ryksmuseum Twinte, Enschede
* Stedelijk Museum Amsterdam
* Museum De Fundaasje, Swol (30 wurken) 

## Keppelings om utens
* Hiemside fan Jan Cremer
* Jan Cremer yn de dbnl
Danny Jacobs

**Daniel Charles** "**Danny**" **Jacobs, Jr.** (Detroit, 7 july 1968) is in Amerikaansk akteur, yn foarste plak stimakteur.

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Danny Jacobs yn de IMDb