open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Horsten (Stedskanaal)

**Horsten** is in útbuorren yn de gemeente Stedskanaal yn de provinsje Grinslân en it leit beëasten Musselkanaal dêr't it ek ûnder falt.

Horsten bestiet út in dyk dy't parallel oan it Musselkanaal en it A.G. Wildervanckkanaal rint. De namme is ôflaat fan *horste* dat "hichte" betsjut. De útbuorren leit op in âlde sânrêch yn it feangebiet.

Horsten is âlder as Musselkanaal. Doe't it gebiet oanmakke waard, ûntstie de earste bebouwing op de âlde sânrêch. Letter waard der by it kanaal del boud en doe ûntstie Musselkanaal.

It plak waard earder ek wol *De Horsten* neamd.
Oomsberg

**Oomsberg** (Grinslânsk: *Oomsbaarg*) is in buorskip en streek yn de gemeente Stedskanaal yn de provinsje Grinslân.

It is in plakje dat út trije parten bestiet; *1e Oomsberg*, *2e Oomsberg* en *3eOomsberg*. De 1e en 2e Oomsberg falle ûnder it doarp Musselkanaal en lizze beide heaks op de *Exloërweg*. Hja wurde skaat troch de N366 en it A.G. Wildervanckkanaal. 3e Oomsberg is wat grutter en wurdt sjoen as it "haadplak" fan de trije Oomsbergen en dat falt ûnder it doarp Vledderveen. It leit op in lange rjochte dyk fan Mussel nei Vledderveen.

## Namme
De namme *Oomsberg*, earder ek wol *Oompiesberg* (1828) en *Omersberg* (1867) ferwiist nei in sânige hichte yn it fean (*berg*, dat "berch" betsjut) mei de persoansnamme *Ome*.

## It besjen wurdich
It gemaal by 1e Oomsberg mei it keunstwurk fan Kie Ellens *Waving, not drowning* fan 1994.
Kie Ellens

**Kie Ellens** (Dokkum, 20 jannewaris 1956) is in Nederlânske byldzjend keunstner.

## Libben en wurk
Ellens folge earst fan 1976 oant 1982 in oplieding skilderjen en dêrnei in oplieding romtlike foarmjouwing oan de Akademy Minerva yn Grins. Hy studearre ôf yn 1982 en makke ferskate romtlike objekten yn ytlike plakken yn Nederlân. Hy eksposearre geregeldwei yn Dútslân en Nederlân. Ellens wie fan 2001 oant 2005 adviseur fan it Atelier Rijksbouwmeester. Fan 1 july 2007 ôf is Ellens direkteur fan de Stichting Wall House #2 yn Grins. Dy stichting biedt alle jierren ynternasjonale keunstners as  *artist in residence* in wurk-, wen- en eksposysjeromte.

It Frysk Museum hat syn ynstallaasje *Thuis is ook niet alles* (2004) yn de kolleksje.

## Wurk
In kar:
* *Two nights* - Grins (1995)
* *Waving, not drowning* - Stedskanaal (1994)
* *X-ing the Air* - Grins (1986)
* *Zonder Titel* - Grins, Schoolholm (1988)
* *Zonder Titel* - Assen, wyk Peeloo

File:Assen - zonder titel (1988) van Kie Ellens 03.jpg|Sûnder titel, Assen (1988)
File:Kie Ellens - Schoolholm.jpg|Byld yn Schoolholm, Grins
File:Stadskanaal rotonde Europalaan Atlantislaan Manegelaan.jpg|Stedskanaal, rotonde Europalaan Atlantislaan Manegelaan
Vledderveen (Stedskanaal)

**Vledderveen** is in doarp yn de gemeente Stedskanaal yn de regio Westerwâlde yn de provinsje Grinslân. It is ien fan de jongste feankoloanjes yn Grinslân. It leit streekrjocht beëasten de kearn fan Stedskanaal en hie yn 2019 290 ynwenners mei 120 huzen. Under it doarp falt 3e Oomsberg dat part fan de buorskip Oomsberg is.

## Namme
De namme "Vledder" (*fledder*) tsjut op sompige grûn of sompige greide. It doarp waard oant de iere tweintichste iuw *Vledder Batten* neamd, sa't it gebiet fanâlds hiet. Om 1930 hinne waard de namme *Vledderveen* brûkt.

## Skiednis
Yn 1880 waard úteinsetten mei de feanterij fan it fean yn de streek. De earste wente waard yn 1883 boud. Yn 1903 krijt it doarp in iepenbiere legere skoalle, yn 1915 in tsjerke en yn 1929 in kristlike legere skoalle.

Vledderveen hat lintbebouwing en der is de tsjerke enin kafee. Bûten de buorren is der in crossbaan, in kartingbaan en it Fleanfjild Stedskanaal dat eartiids Fleanfjild Westerwâlde hiet.

## It besjen wurdich
* Tsjerke fan de Herfoarme Evangelisaasje Jeruël.
* It Fledderbosk

## Keppeling om utens
* Doarpsbelang Vledderveen
Mussel

**Mussel** (Grinslânsk: *De Muzzel*) is in doarp yn de gemeente Stedskanaal yn de regio Westerwâlde yn de provinsje Grinslân. It doarp hie yn 2019 1.545 ynwenners, dêr't der 980 fan yn de buorren fan Mussel wenje. It doarp leit benoardeasten Musselkanaal en besúdeasten Stedskanaal. Under it doarp falt de buorskip Braamberg en de postadressen fan it doarp Kopstukken falle ek ûnder Mussel.

## Namme
De namme *Mussel* betsjut "sompich lân". De streek waard yn 1445 *Musselbroeck* en yn 1634 *Mussel Brouck* neamd. Yn 1899 waard it doarp *Musselbroek* neamd.

## Skiednis
De streek dêr't hjoed-de-dei it doarp Mussel leit wie oant 1824 alhiel ûnbewenne. Yn dat jier waarden de earste twa huzen boud op in sânrêch by de lytse rivier de Mussel-Aa del en dêrnei ûntjoech it doarp. It âldste part fan it doarp leit oan de dyk fan Musselkanaal en Onstwedde. Letter woeks it doarp ek by de dyk del nei Vledderveen en Jipsingboertange.

Dêr wennet it neiteam fan de wurklju dy't yn de tritiger jierren fan de tweintichste iuw it gebiet ferplichte oanmeitsje moasten yn it ramt fan de wurkferskaffing. Yn dy snuorje stie it gebiet bekend as de "hel fan Jipsinghuizen". It gea is hjoed-de-dei in wikseljend gea fan bosk en lânbougrûn. Grutte ikkers leverje de gewaaksen foar griene enerzjy, dy't ôfkomstich fan pleatslike biomassagêstkers binne.

## Hjoed-de-dei
It doarp hat trije ferskillende tsjerken; in Nederlânsk-Herfoarme, in grifformeard frijmakke en in kristlike grifformearde tsjerke. Bûten it doarp, yn it doarpke Kopstukken, is in Roomsk-Katolike tsjerke en in katolike basisskoalle.

Dêrnjonken is der in basisskoalle yn Mussel, de kristlik-nasjonale basisskoalle *Op de Zandtange*.

## Keppeling om utens
* Webstee oer it doarp
Mussel Aa

De **Mussel Aa** is in beek yn Westerwâlde yn it easten fan de Nederlânske provinsje Grinslân. It rint fan Zandberg, besuden Musselkanaal nei it noarden oer Mussel en Onstwedde nei Wessinghuizen dêr't it mei de Ruiten Aa gearrint en as de Westerwâldske Aa fierder rint, dy't by Nieuwe Statenzijl yn de Doalert ûtmûnet. By Onstwedde streamt it Pagediep yn de Mussel Aa. It wurd *mussel* betsjut leech, sompich lân.

De Mussel Aa wie ynearsten in feanbeek en begûn yn it Boertanger Fean by Valthe ûnder de Hûnsrich. Dêr waard de beek gauris *Valtherdiep* neamd. It fean by de beek del wie net sa tsjok as op oare plakken en de grûn by de beek del wie grien lân gaadlik foar greiden en mieden. Dy grûn wie te berikken oer in feandyk fan Valthe nei Zandberg dy't oer in tal sânkoppen rûn. Dy dyk wie ien fan de wichtichste trochgongen troch it Boertanger Fean. By Valthe lei oan de ein fan de dyk in skâns dy't syn funksje yn de mid-njoggentjinde iuw ferlear. It fean waard yn de rin fan de njoggentjinde en tweintichste iuw alhiel oanmakke. De Mussel Aa waard wichtich foar it ûntwetterjen. Hjoed-de-dei is it *Valtherdiep* hast net mear werom te kennen. Ek de Mussel Aa is hjoed-de-dei net folle mear as in sleat.

Yn 1916 waard it Mussel-Aa-kanaal by de Mussel Aa del groeven. Dat kanaal waard groeven om't de feanterij fan it Boertanger Fean foar mear wetteroerlêst yn Westerwâlde soarge.

Dat kanaal krúst de Mussel Aa by Onstwedde en hat foar it grutste part de funksje foar de wetterôffier oernaam. De beek waard by de ruilferkavelings nei de Twadde Wrâldkriich kanalisearre. 

Yn it ûntwikkelingsplan foar it gea yn de Grinzer Feankoloanjes en fuortsterkje de natuer- en lânskipswearden, spylje de Mussel Aa en *Valtherdiep* in wichtige rôl. Benoardeasten Onstwedde is part fan de grûn om de Mussel Aa hinne part fan de Ekologyske Haadstruktuer Nederlân en wurdt troch Steatsboskbehear beheard.
Braamberg (Stedskanaal)

**Braamberg** is in útbuorren yn de gemeente Stedskanaal, op de grins fan de regio's Kanaalstreek en Westerwâlde yn de provinsje Grinslân. It leit benoardeasten Musselkanaal en besúdeasten Mussel, dêr't it ek ûnder falt. It plak leit oan it Mussel-Aa-kanaal, dêr't de slûs fan Jipsingboermussel oan de súdkant fan it plak leit en de slûs fan Braamberg yn it midden fan it plak.

De útbuorren ûntstie op in sânrêch yn it fean mei deselde namme. De namme *Braamberg* ferwiist nei in heuvel mei toarnbeibeamkes (*braamstruiken*).

Hjoed-de-dei wurdt it plak oan de eastkant begrinzge troch in rjochte boskstreek dy't yn de santiger jierren fan de tweintichste iuw oanlein waard. Dy streek foarmet tagelyk de grins tusken de gemeenten Stedskanaal en Westerwâlde.
Kopstukken (doarp)

**Kopstukken** is in doarp yn it uterste easten fan de gemeente Stedskanaal yn de regio Westerwâlde yn de provinsje Grinslân en leit beëasten Mussel. It is in langhalich streekdoarp mei lintbebouwing. De namme Kopstukken ferwiist nei stikken lân oan de "kop" fan it Mussel-Aa-kanaal. It doarp Kopstukken falt neffens postadressen lykwols ûnder Mussel.

## Skiednis
It doarp Kopstukken ûntstie oan de ein fan de njoggentjinde iuw. Foar dy tiid wie it in feangebiet dat noch net oanmakke wie. It fean waard dêrnei oanmakke en dat luts in soad nije bewenners. Der kamen benammen in soad lânwurklju út Dútslân, dy't harren katolike leauwe meinamen. It doarp waard wynliken in katolyk eilân yn in protestantsk gebiet.

Lykwols kamen der in soad ynwenners fan Westerwâlde fanâlds út Dútslân. It gie om "deserteurs" út de tiid fan de Frânsk-Dútske Kriich fan 1870-1871; Hannoveranen dy't wegeren tsjinst te nimmen yn it Prusyske leger. Dútslân waard yn 1871 fannijs ferienige en it katolike leauwen waard yn Hannover as steatsleauwe ôfskaft. Dêrom hiene dy Dútsers gjin ferlet werom te kearen en bleaune dus yn de omkriten.

Pas yn 1962 waard de Us Leaffrou fan Lourdestsjerke, fan arsjitekt J.A.A Dresmé, boud. Fierder stiet der yn it doarp in Roomsk-Katolike basisskoalle.
Songs of Love and Death

*''Songs of Love and Death'' (album fan Emm Gryner), in album fan Emm Gryner út 2005
*''Songs of Love and Death'' (album fan Beyond the Black), in album fan Beyond the Black út 2015
*''Songs of Love and Death'' (ferhalebondel), in ferhalebondel ûnder redaksje fan George R.R. Martin en Gardner Dozois út 2010
Songs of Love and Death (ferhalebondel)

***Songs of Love and Death*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redakteuren en skriuwers George R.R. Martin en Gardner Dozois. De titel betsjut "Lieten oer Leafde en Dea". It boek omfettet 17 koarte ferhalen fan it fantasysjenre. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Jim Butcher, Robin Hobb, Jacqueline Carey, Tanith Lee en Diana Gabaldon. Alle ferhalen út *Songs of Love and Death* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. *Songs of Love and Death* waard yn 2010 publisearre troch de New&nbsp;Yorkske útjouwerij Gallery Books. 

## Ferhalen
# Jim Butcher, *[[Love Hurts (koart ferhaal)|Love Hurts]]* (ûnderdiel fan *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*)
# Jo Beverley, *The Marrying Maid* 
# Carrie Vaughn, *Rooftops* 
# M.L.N. Hanover, *Hurt Me* 
# Cecelia Holland, *Demon Lover* 
# Melina M. Snodgrass, *The Wayfarer's Advice* (ûnderdiel fan *Imperials*)
# Robin Hobb, *Blue Boots* 
# Neil Gaiman, *The Thing About Cassandra* 
# Marjorie M. Liu, *After the Blood* 
# Jacqueline Carey, *You and You Alone* (ûnderdiel fan *Kushiel's Legacy*)
# Lisa Tuttle, *His Wolf* 
# Linnea Sinclair, *Courting Trouble* 
# Mary Jo Putney, *The Demon Dancer* 
# Tanith Lee, *Under/Above the Water* 
# Peter S. Beagle, *Kashkia* 
# Yasmine Galenorn, *Man in the Mirror* 
# Diana Gabaldon, *A Leaf on the Wind of All Hallows* (ûnderdiel fan *Outlander*)
Unfettered

***Unfettered*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redakteur Shawn Speakman. De titel betsjut "Befrijd fan Boeiens". De bondel omfettet 23 of 24 koarte ferhalen fan it fantasysjenre. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Jacqueline Carey, Tad Williams, Naomi Novik, Robert Jordan en Brandon Sanderson. Alle ferhalen út *Unfettered* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. *Unfettered* waard yn 2013 yn 'e Feriene Steaten publisearre troch de útjouwerij Grim Oak Press, mei in omslach makke troch Todd Lockwood. Yn 2014 folge in werútjefte troch Orbit Books yn it Feriene Keninkryk, Austraalje en Nij-Seelân. Yn 2016 publisearre deselde redakteur de ferhalebondel *[[Unfettered&nbsp;II]]*.
__NOTOC__
## Eftergrûn
By de redakteur fan *Unfettered*, Shawn Speakman, waard yn 2011 kanker fêststeld. Hy oerlibbe de sykte, mar lykas in protte Amerikanen hied er gjin syktekostefersekering, en sadwaande bleau er efter mei in skuld fan goed $200.000 op it mêd fan sikehûskosten. Dy betelle er ôf troch *Unfettered* te publisearjen, dêr't mear as tweintich oare auteurs en omslachkeunstner Todd Lockwood gehiel belangeleas bydragen oan leveren.

## Ferhalen
:**[[Foarwurd]]* troch Patrick Rothfuss
:**On Becoming Unfettered* (ynlieding) troch Shawn Speakman
# Terry Brooks, *Imaginary Friends* (ûnderdiel fan *Word & Void*)
# Patrick Rothfuss, *How Old Holly Came to Be* (ûnderdiel fan *Four Corners*)
# Robert Jordan en Brandon Sanderson, *River of Souls* (ûnderdiel fan *Wheel of Time*)
# Tad Williams, *The Old Scale Game* 
# Carrie Vaughn, *Game of Chance* 
# Jacqueline Carey, *Martyr of the Roses* (ûnderdiel fan *Kushiel's Legacy*)
# Daniel Abraham, *Dogs* 
# Peter V. Brett, *Mudboy* (ûnderdiel fan 'e *Demon Cycle*) 
# Peter Orullian, *The Sound of Broken Absolutes* (ûnderdiel fan *Vault of Heaven*)
# R.A. Salvatore, *The Coach with Big Teeth* 
# Todd Lockwood, *Keeper of Memory* (ûnderdiel fan *Evertide*) 
# Blake Charlton, *Heaven in a Wild Flower* 
# Kevin Hearne, *The Chapel Perilous* (ûnderdiel fan *Iron Druid*)
# Mark Lawrence, *Select Mode* (ûnderdiel fan *Broke Empire*)
# David Anthony Durham, *All the Girls Love Michael Stein* 
# Jennifer Bosworth, *Strange Rain* (ûnderdiel fan *Struck*)
# Robert V.S. Redick, *Nocturne* 
# Eldon Thompson, *Unbowed* (ûnderdiel fan *Legend of Asahiel*)
# Naomi Novik, *In Favour with Their Stars* (ûnderdiel fan *Temeraire*)
# Michael J. Sullivan, *The Jester* (ûnderdiel fan 'e *Riyria Chronicles*)
# Lev Grossman, *The Duel* (ûnderdiel fan *Magicians*)
# Terry Brooks, *Walker and the Shade of Allanon* (ûnderdiel fan *Shannara*)
# Shawn Speakman, *The Unfettered Knight* (ûnderdiel fan 'e *Annwn Cycle*)
# Shawn Speakman, *The Twilight Dragon* (ûnderdiel fan 'e *Annwn Cycle*; inkeld tafoege yn 'e edysje fan Orbit Books)

## Sjoch ek
**[[Unfettered II]]*
**[[Unfettered III]]*
Arrestaasje

In **arrestaasje** of **oanhâlding** is it ûntnimmen fan de bewegingsfrijheid fan in persoan troch plysjetsjinsten of, yn gefal fan trappearring op 'e died, troch boargers. Immen dy't arrestearre wurdt, is in **arrestant**.

In oanhâlding bart meastentiids troch in opspoaringsamtner. Dêrnei kinne fierdere stappen ûndernomd wurde om de persoan langer fêsthâlde te kinnen. Sa is de opspoaringsamtner ferplichte om de saak sa gau mooglik, leafst binnen in dei, foar te lieden (ûnder de oandacht fan de ofsier fan justysje te bringen), sadat de ofsier beslisse kin oft de oanhâlding rjochtlik wie.

Oanhâlding moat net betize wurde mei steande hâlde, dat is in lichtere foarm fan frijheidsbeheining. In ferkearsoertrêder sil oer it algemien troch de plysje steande hâlden wurde, wêrby't bytiden in proses-ferbaal opmakke wurdt. At de oertrêder dêr normaal oan meiwurket en is der gjin sprake fan fierdere strafbere feiten, dan wurdt de oertrêder net oanhâlden en kin er fierder syn gong gean.
Unfettered II

***Unfettered II*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redakteur Shawn Speakman. It wie syn twadde bondel, nei *[[Unfettered]]* út 2013. De opbringst wie bestimd foar it goede doel, spesifyk om 'e syktekosteskulden fan skriuwers en omslachkeunstners ôf te beteljen. *Unfettered&nbsp;II* omfettet 20 koarte ferhalen fan it fantasysjenre, skreaun troch foaroansteande auteurs as Jim Butcher, Charlaine Harris, Brandon Sanderson, Janny Wurts en Naomi Novik. Alle ferhalen út *Unfettered&nbsp;II* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. *Unfettered&nbsp;II* waard yn 2016 publisearre troch de Amerikaanske útjouwerij Grim Oak Press mei in omslach makke troch Todd Lockwood.

## Ferhalen
:**[[Foarwurd]]* troch Terry Brooks
# Bradley P. Beaulieu, *Brightwine in the Garden of Tsitsian Village* (ûnderdiel fan *Song of Shattered Sands*)
# Jim Butcher, *[[Day One (koart ferhaal)|Day One]]* (ûnderdiel fan *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*)
# Rachel Caine, *Figures* 
# Sarah Beth Durst, *The Hedgewitch* (ûnderdiel fan *The Queens of Renthia*)
# David Farland, *The King's Despatcher* (ûnderdiel fan *Runelords*)
# Charlaine Harris, *The Gunnie* 
# Mark Lawrence, *Bulletproof* (ûnderdiel fan *Gunlaw*)
# Erin Lindsey, *The Raven* (ûnderdiel fan *Bloodhound*)
# Seanan McGuire, *And Men Will Mine the Mountain for Our Souls* 
# Aidan Moher, *The Red-Rimmed Eyes of Tóu Mǎ* 
# Naomi Novik, *Castle Cœurlieu* 
# Peter Orullian, *A Slow Kill* (ûnderdiel fan *Vault of Heaven*)
# J.A. Pitts, *Aokigahara* 
# Anthony Ryan, *A Duel of Evils* (ûnderdiel fan *Raven's Shadow*)
# Brandon Sanderson, *The Thrill* (ûnderdiel fan *Stormlight Archive*)
# Scott Sigler, *Victim with a Capital V* 
# Shawn Speakman, *The Last Flowers of the Spring Witch* 
# Michael J. Sullivan, *Little Wren and the Big Forest* (ûnderdiel fan *The Legends of the First Empire*)
# Django Wexler, *Magic Beans* 
# Janny Wurts, *The Decoy* (ûnderdiel fan *Wars of Light and Shadow*)

## Sjoch ek
**[[Unfettered]]*
**[[Unfettered III]]*
Grim Oak Press

**Grim Oak Press** is in Amerikaanske útjouwerij fan fantasy- en science fiction-literatuer. It bedriuw is fêstige yn Seattle, yn 'e Amerikaanske steat Washington, en waard oprjochte yn 2013.
__TOC__
## Skiednis
Yn 2011 waard by fantasyskriuwer Shawn Speakman non-hodgkinlymfoom (in foarm fan kanker oan 'e lymfeklieren) fêststeld. Nei in lange behanneling waard er wer sûn ferklearre, mar lykas in protte Amerikanen hied er gjin syktekostefersekering, yn syn gefal om't er dy net krije koe fanwegen in foarôf-besteande sykte. Dat betsjutte dat er mei in skuld fan mear as $200.000 oan sikehûskosten sitten bleau. 

Om dy skuld ôf te beteljen, stalde er de ferhalebondel *[[Unfettered]]* gear, dêr't mear as tweintich fan syn kollega-auteurs (ûnder wa grutte nammen as Jacqueline Carey, Tad Williams, Naomi Novik en Brandon Sanderson) gehiel belangeleas koarte ferhalen foar oanleveren. Ek omslachkeunstner Todd Lockwood wurke belangeleas oan 'e útjefte mei.

De publikaasje fan *Unfettered*, yn 2013, wie it begjin fan Grim Oak Press. De útjouwerij set him sûnt yn om oare skriuwers en omslachkeunstners yn finansjele swierrichheden by te stean, û.m. mei de útjefte fan 'e ferhalebondels *[[Unfettered&nbsp;II]]* yn 2016 en *[[Unfettered&nbsp;III]]* yn 2019. Dêrnjonken publisearre Grim Oak Press ek beheinde oplagen fan boeken fan Terry Brooks, Naomi Novik, Jacqueline Carey, Stephen R. Donaldson, Raymond E. Feist en Janny Wurts. 

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Grim Oak Press
Seendrjocht

It **seendrjocht**, of ek wol **seend**, is in term út de Midsiuwen út de tsjerklike rjochtsskiednis. It seendrjocht (ôflaat fan synoade) wie in tsjerklik gerjocht dêr't geastliken, meastentiids aartsdiakens út namme fan de biskop, yn it bywêzen fan de skelta of skout, seksueel misbrûk, oerhoer, sûnden en ketterij fan de parochianen behannelen en hja dêrfoar beskrobben.

## Skiednis
De term "seend" giet tebek op it wurd "synoade" en tsjut de geastlike rjochtsittings oan, dy't gauris yn de Midsiuwen en de Iere Nije Tiid plakfûnen. It seendrjocht ûntstie yn de njoggende iuw út de besites dy't de biskoppen oan in gebiet diene. As rjochtsboek tsjinnen twa boeken fan Regino fan Prüm mei de titel *De causis synodalibus et ecclesiasticis disciplinis*. De meast foarkommende gefallen dy't behannele waarden wiene flokken, godslastering, ûnfetsoenlik gedrach, ketterij, oerhoer en misbrûk fan de sneinsrêst.

## Straffen
Oer de ynstelde straffen fan it seendrjocht is út de iere tiid net in soad oerlevere. Meastentiids wiene warskôgings en it beskrobjen fan de beskuldigen goed genôch, mar bytiden waarden beskuldigen yn it iepenbier oan 'e skandepeal setten. Swiere oertrêdings en misdriuwen waarden as saneamde grimmitige saken net troch it seendrjocht, mar troch bygelyks de lânfâd behannele.

Nei de Reformaasje is der mear bekend oer de straffen fan it seendrjocht. Lichtere oertrêdings waarden ûnder fjouwer eagen beskrobbe, swierdere oertrêdings waarden troch jildstraffen betinge, dy't ornaris as ielmis betelle waard. Dêrnjonken koene de beskuldigen fan de nachtmiel en tsjerklike amten útsletten wurde en wiene de beskuldigen ek net as peetâlden by it dopen talitten.

## Wurkwize
Der waard earst in gewoane tsjerketsjinst holden, dy't almeast foar in krúsalter, it folksalter, plakfûn. Wannear't it net yn in saneamde seendtsjerke plakfûn, dan gie men mei in prosesje nei de seendtsjerke. Dêr stie foar de seendstoel in tafel mei in wyt en swart kleed bedutsen, as teken foar goed en kwea. Dêrop stie in krús mei kersen, mei dêrfoar in stôk, in stien, in papieren blêd en in skjirre, dat as bewiis tsjinne fan de jurisdiksje.
Willy Sluiter

**Jan Willem (Willy) Sluiter** (Amersfoort, 24 maaie 1873 - De Haach, 22 maaie 1949) wie in Nederlânske keunstskilder, tekener en grafysk ûntwerper.

## Biografy
Sluiter wie in telch út de predikantefamylje Sluiter en waard grutbroch op It Hearrenfean (oant 1883) en Zwijndrecht (fan 1883 ôf). Hy wie in soan fan notaris mr. Jan Willem Sluiter (1839-1902) en Johanna Hillegonda Cornelia Suermondt (1846-1931). Hy troude yn 1901 mei Agatha Anna Louise van Nievervaart (1874-1957); út dat houlik waard dochter Johanna Adriana (1902-1991) berne.

Sluiter ûntjoech him ta in mearsidich keunstner. Hy wenne en arbeide op ferskate plakken: yn Dordrecht en Rotterdam, mar ek yn  'skildersdoarpen' as Skeveningen, Katwijk en Laren. Sluiter wie lid fan in protte keunstgenoatskippen, ûnder oare fan Pictura yn Doardt, Arti et Amicitiae yn Amsterdam en Pulchri Studio yn De Haach.

Sluiter wie fan 1891 oant 1894 learling oan de *Rotterdamsche Academie voor Beeldende Kunsten* en dêrnei folge er lessen oan de *Haagsche Academie voor Beeldende Kunsten*. Hy ûntjoech him ta in bekende skilder, tekener fan politike printen, makke in soad affysjes, fierde  reklameopdrachten út en wie teffens boekbânûntwerper. Hiel bekend binne de 38 omslaggen foar blêdmuzyk dy't er tusken 1920 en 1925 ûntwurp foar útjouwer Scheltens en Giltay; it wiene kabaretteksten fan de dichter Clinge Doorenbos.

Sluiter wenne en wurke yn Zwijndrecht, Doardt en Rotterdam oant 1894. Dêrnei fan 1894 oant 1897 yn Skeveningen en fan 1901-1910 yn Katwyk. Yn 1910 sette er him nei wenjen yn Laren en bleau dêr oant 1916 doe't er nei De Haach ferfear.

Sluiter skildere faak taferelen út it strân- en fiskerslibben, mar waard ek faak frege as portretskilder yn de 'hegere rûnten'. Hy skildere mear as ien kear it Folendamske model Hille Butter. Sluiter waard ek ferneamd fan in oantal politike printen en affysjes.

Yn it Dordrechts Museum yn Doardt wie yn 1999 in útstalling oer de affysjes fan Willy Sluiter by gelegenheid fan syn 50ste stjerdei. Yn it Katwijks Museum wie fan 1 oktober 2013 oant en mei 11 jannewaris 2014 in tentoanstelling fan syn wurk te sjen.

## Galery

Portrait of Hille Butter (1891-1968) RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis..jpg|Hille Butter
Carmen RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis..jpg|Carmen (1915)
Dansende Volendammer Zuiderzeemuseum B000548.jpg|Dûnsjende Folendammer
Koningin Wilhelmina Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945.jpg|Keninginne Wilhelmina
Koren. Het vaderland vraagt koren. Spoedig en veel RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis..jpg|Affysje *Koren*
Jan Willem Sluiter Jan Toorop Strand von Katwijk.jpg|Jan Toorop yn Katwyk
Jan Willem Sluiter Passanten.jpg|(Titel net bekend)


## Literatuer
* , *Willy Sluiter Gentleman-kunstenaar 1873-1949*, Dordrechts Museum -Snoeck Ducaju Gent, 1999. ISBN 90 71722 09 0
Unfettered III

***Unfettered III*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redakteur Shawn Speakman. It wie syn trêde bondel, nei *[[Unfettered]]* en *[[Unfettered&nbsp;II]]*. De opbringst wie bestimd foar it goede doel. *Unfettered&nbsp;III* omfettet 28 koarte ferhalen fan it fantasysjenre, skreaun troch foaroansteande auteurs as Kevin J. Anderson, Terry Brooks, Robin Hobbs, Tad Williams, Naomi Novik, Robert Jordan en Brandon Sanderson. Alle ferhalen út *Unfettered&nbsp;III* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre. *Unfettered&nbsp;III* waard yn 2019 publisearre troch de Amerikaanske útjouwerij Grim Oak Press, mei in omslach makke troch Todd Lockwood.

## Ferhalen
:*Foarwurd troch Jacqueline Carey (essay)
:*Ynlieding *The Power of Three* troch Shawn Speakman (essay)
# Callie Bates, *The Heart Box* 
# Lev Grossman, *Everybody Said It Would Hurt* (ûnderdiel fan *Fillory*)
# Mark Lawrence, *A Thousand Years* (ûnderdiel fan *The Red Queen's War*)
# Delilah S. Dawson, *Among a Throng of Bilious Octogenarians* (ûnderdiel fan *The Tales of Pell*)
# Kevin J. Anderson en Brian Herbert, *Blood of the Sardaukar* (ûnderdiel fan *Dune*)
# Terry Brooks, *Allanon's Quest* (ûnderdiel fan *Paladins of Shannara*)
# David Anthony Durham, *Kneeling Before Jupiter* 
# Seanan McGuire, *Stripes in the Sunset* 
# Marc Turner, *All That Glitters* 
# John Gwynne, *The Heir Apparent* (ûnderdiel fan *The Faithful and the Fallen*)
# Deborah A. Wolf, *Dancing on the Edge* (ûnderdiel fan *The Dragon's Legacy*)
# Todd Lockwood, *Prologue: Second Book of The Evertide* (ûnderdiel fan *Evertide*)
# Robert V.S. Redick, *Thasha's Cure for Cabin Fever* (ûnderdiel fan *Chathrand Voyage*)
# Anna Stephens, *How Not to Invade a Country* (ûnderdiel fan *Godblind*)
# Peter Orullian, *The Paper Man*
# Cat Rambo, *Merchants Have Maxims* (ûnderdiel fan *Tabat*)
# Ken Scholes, *Of Anchor Chains and Slow Refrains and Light Long Lost in Darkness* (ûnderdiel fan *The Psalms of Isaak*)
# Megan Lindholm (pseudonym foar Robin Hobb), *Second Chance * 
# Tad Williams, *The Hidden* (ûnderdiel fan *The Last King of Osten Ard*)
# Scott Sigler, *Throwdown* (ûnderdiel fan *Victim with a Capital V*)
# Carrie Vaughn, *Sidekick* 
# Patrick J. Swenson, *Hawkeye* 
# R.J. Terrell, *The Spectral Sword* (ûnderdiel fan *Legend of Takashaniel*)
# Anna Smith Spark, *Gold Light* (ûnderdiel fan *Empires of Dust*)
# Jason Denzel, *The Stone Golem of Qual'Jom* 
# Robert Jordan en Brandon Sanderson, *A Fire Within the Ways* (ûnderdiel fan *Wheel of Time*)
# Naomi Novik, *Seven* 
# Shawn Speakman, *The Fire-Risen Ash* (ûnderdiel fan *The Annwn Cycle*)

## Sjoch ek
**[[Unfettered]]*
**[[Unfettered II]]*
True Grit

* *true grit*, in Amerikaansk-Ingelske term foar "wiere moed"

## Literatuer
*''True Grit'' (roman), in roman fan Charles Portis út 1968

## Films
*''True Grit'' (film út 1969), in Amerikaanske film út 1969 op basis fan dy roman 
**[[True Grit: A Further Adventure]]*, in Amerikaanske tillefyzjefilm út 1978 dy't in ferfolch op 'e film út 1969 is
*''True Grit'' (film út 2010), in Amerikaanske film út 2010 dy't in remake fan 'e film út 1969 is

## Muzyk
*''True Grit'' (soundtrack út 1969), it soundtrackalbum fan 'e film út 1969
*''True Grit'' (soundtrack út 2010), it soundtrackalbum fan 'e film út 2010
*''True Grit'' (liet fan Glen Campbell), in liet fan Glen Campbell, de titelsong fan 'e film út 1969
*''True Grit'' (liet fan The Crystal Method), in liet fan The Crystal Method út 2004

## Oar
*True Grit (maskotte), de maskotte fan 'e sportteams fan 'e Universiteit fan Marylân
Hantsjebakken

**Hantsjebakken** is in foarm fan ûnderhanneljen yn 'e hannel dy't eartiids in protte dien waard. Tsjintwurdich is it frijwol allinne noch bekend fan 'e keaplju op 'e feemerk.

By it hantsjebakken slane de ferkeaper en de eventuele keaper inoar by it loven en bieden op 'e hân om in priis oerien te kommen. Dat giet krekt sa lang troch oant de belutsen partijen it iens wurden binne. As dat punt berikt wurdt, slút men it hantsjebakken ôf mei in hândruk. It komt ek foar dat der gjin oerienstimming berikt wurde kin oer de priis; yn sokke gefallen fynt der gjin ôfslutende hândruk plak.

De term 'hantsjebakken' wurdt yn it deistich spraakgebrûk fral yn oerdrachtlike sin brûkt. Dêrby ferwiist men oer it algemien nei in wat temûke foarm fan ôfspraken meitsjen, dêr't foar bûtensteanders dreech grip op te krijen is.

## Sjoch ek
*feemerk
*hannel
Monolatry

**Monolatry** (fan it Grykske μόνος, *monos*, "allinne", en λατρεία, *latreia*, "ferearing") is in benammen teologysk brûkte term foar in religieuze praktyk wêrby't leaud wurdt yn it bestean fan ferskate goaden, hoewol't dêrfan mar ien god fereare wurdt. Soks kin allinne foarkomme binnen in polyteïstyske kontekst, wêrby't yn it bestean fan mear as ien god leaud wurdt, mar it kin in earste stap wêze yn 'e rjochting fan it monoteïsme, wêrby't men noch mar yn it bestean fan ien God leaut. In folgjende stap yn dy rjochting soe it henoteïsme wêze kinne, wêrby't men alle (polyteïstysk)e goaden as ekwifalinte represintaasjes fan ien inkele God beskôget. Dizze term 'monolatry' waard wierskynlik foar it earst brûkt troch de Dútske bibelûndersiker en oriïntalist Julius Wellhausen (1844-1918). 

De term 'monolatry' is benammen betocht om in oantsjutting te hawwen foar de religieuze sitewaasje fan 'e bibelske aartsfaars. Yn it joadendom en kristendom libbe nammentlik lang it idee dat de monoteïstyske leauwe yn 'e joadsk-kristlike God al úteinsette mei de aartsfaar Abraham. De moderne teology beskôget dat lykwols as in tige betwifelber idee, dat net ûnderstipe wurdt troch in sekuere lêzing fan 'e oarspronklike tekst fan it bibelboek *[[Genesis (bibelboek)|Genesis]]*, en dat ek poer histoarysk sjoen (op basis fan argeologyske opgravings) gjin hout liket te snijen. 

It tinken is no dat de aartfaars Abraham, Izaäk en Jakob en harren neiste famyljeleden polyteïsten wiene, dy't leauden yn it bestean fan in protte goaden, mar dêrfan ien útkeazen om te ferearjen as harren persoanlike god. Letter is dy monolatryske sitewaasje ferdizene trochdat joaden en kristenen mei weromwurkjende krêft harren kennis fan 'e lettere ûntwikkeling fan harren religyen op 'e aartsfaars projektearren. Saakkundigen binne no fan miening dat de ierste foarm fan wat oantsjut wurde kin as it joadendom pas troch de profeet Mozes by de âlde Israeliten yntrodusearre waard, en dat de religy fan Mozes, it jahwisme, ek al gjin monoteïsme mar monolatry wie. Pas ûnder de Babyloanyske Ballingskip, yn 'e sechsde iuw&nbsp;f.Kr., soe it leauwe fan 'e Israeliten him ta in foarm fan monoteïsme, en dêrmei ta it moderne joadendom ûntwikkele hawwe.

## Sjoch ek
*polyteïsme
*henoteïsme
*katenoteïsme
*monoteïsme
Ferearing

**Ferearing** is in aktiviteit dy't troch minsken ûndernommen wurdt om utering te jaan oan harren tawijing oan ien of mear godheden. By foarâldenferearing giet it om jins fergoade foarâlden, by idolatry om fergoade foarwerpen en by soölatry om fergoade bisten.

Ferearing kin yndividueel dien wurde, mar ek mienskiplik, yn in formele of ynformele groep. Foar sawol yndividuele as mienskiplike ferearing kin men in ritueel brûke, wat betsjut dat de foarm dy't de ferearing oannimt, yn 't foar fêstlein is. Sa'n ritueel kin bgl. it opdragen fan in gebed, it útfieren fan in offerritueel of it sjongen fan in hymne wêze. Yn it kristendom nimt formele ferearing oer it algemien de foarm oan fan 'e earetsjinst op snein yn tsjerke. Yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke sprekt men ynstee fan mis. 

As der sprake is fan in formele groep, is der ek faak immen dy't de lieding oer de ferearing hat. Hoe't sa'n persoan neamd wurdt, ferskilt nei religy; it kin gean om in sjamaan, medisynman, dûmny, pastoar, preester, rabbyn, imaam, ensfh. In algemienere beneaming foar sa'nent is foargonger. 

## Sjoch ek
* earetsjinst
* gebed
* offerritueel
Shawn Speakman

**Shawn Speakman** (12 novimber 1975) is in Amerikaansk skriuwer, redakteur en útjouwer fan fantasyliteratuer. 

## Libben en karriêre
Speakman waard yn 1975 berne en groeide op op it plattelân fan 'e Amerikaanske steat Washington.[boarne nedich] Yn 2011 publisearre er syn earste roman, *The Dark Thorn*, dy't it earste diel fan syn romansearje *The Annwn Cycle* wie.

Datselde jiers waard by Speakman non-hodgkinlymfoom (in foarm fan kanker oan 'e lymfeklieren) fêststeld. Nei in lange behanneling waard er wer sûn ferklearre, mar lykas in protte Amerikanen hied er gjin syktekostefersekering, yn syn gefal om't er dy net krije koe fanwegen in foarôf-besteande sykte. Dat betsjutte dat er mei in skuld fan mear as $200.000 oan sikehûskosten sitten bleau.

Om dy skuld ôf te beteljen, stalde Speakman de ferhalebondel *[[Unfettered]]* gear, dêr't mear as tweintich fan syn kollega-auteurs (ûnder wa grutte nammen as Jacqueline Carey, Tad Williams, Naomi Novik en Brandon Sanderson) gehiel belangeleas koarte ferhalen foar oanleveren. Ek de fierde omslachkeunstner Todd Lockwood wurke belangeleas oan 'e útjefte mei. 

Foar de útjefte fan 'e bondel rjochte Speakman de útjouwerij Grim Oak Press op. Neitiid brocht er yn 2015 de ferhalebondel *[[Unbound (ferhalebondel)|Unbound]]* út, en yn 2016 en 2019 de ferhalebondels *[[Unfettered&nbsp;II]]* en *[[Unfettered&nbsp;III]]*.

## Wurk
referinsje
### Fiksje
**The Annwn Cycle*
**2011 – *The Dark Thorn*
**2013 – *The Unfettered Knight* (koart ferhaal, yn 'e blomlêzing *[[Unfettered]]*)
**2014 – *The Twilight Dragon* (koart ferhaal, yn 'e blomlêzing *Unfettered*)
**2014 – Unused Chapter from *The Dark Thorn* 
**2015 – *The Dead's Revenant* (koart ferhaal, yn 'e blomlêzing *[[Unbound (ferhalebondel)|Unbound]]*)
**2016 – *The Unlocked Tome* (koart ferhaal)
**2017 – *The Darkness within the Light* (koart ferhaal)
**2019 – *The Fire-Risen Ash* (koart ferhaal, yn 'e blomlêzing *[[Unfettered III]]*)
*oare fiksje
**2015 – *The White Rose Thief* (koart ferhaal)
**2016 – *The Last Flowers of the Spring Witch* (koart ferhaal, yn 'e blomlêzing *[[Unfettered II]]*)
**2017 – *The Tempered Steel of Antiquity Grey* (koart ferhaal)

### Non-fiksje
* 2013 – *On Becoming Unfettered* (essay; ynlieding ta *[[Unfettered]]*)
* 2014 – *Untitled Essay (Altered Perceptions)* (essay)
* 2015 – *A Geek Trying to Do Good* (essay, yn *[[Unbound (ferhalebondel)|Unbound]]*)
* 2016 – *Publisher Roundtable* (mei Geoff Brown, Katie Cord en Tim Marquitz)
* 2016 – *Even More Unfettered* (essay, yn *[[Unfettered II]]*)
* 2016 – *The End of Magic's Beginning* (essay)
* 2019 – *The Power of Three* (essay; ynlieding ta *[[Unfettered III]]*)

### Redaksje
* 2013 – *[[Unfettered]]* (blomlêzing)
* 2015 – *[[Unbound (ferhalebondel)|Unbound]]* (blomlêzing)
* 2016 – *[[Unfettered II]]* (blomlêzing)
* 2019 – *[[Unfettered III]]* (blomlêzing)

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Shawn Speakman
Unbound

## Literatuer
*''Unbound'' (non-fiksjeboek), in non-fiksjeboek fan Dean King út 2010
*''Unbound'' (ferhalebondel), in blomlêzing mei koarte ferhalen fan it fantasysjenre út 2015 

## Muzyk
*Unbound, de eardere namme fan Deathbound, in Finske death metal-band
*''Unbound'' (album fan Merciless), in album fan Merciless út 1994
*''Unbound'' (album fan Forrest Fang), in album fan Forrest Fang út 2011
**[[Unbound (The Wild Ride)]]*, in liet fan Avenged Sevenfold út 2007

## Oar
*Unbound (non-profitorganisaasje), in Amerikaanske non-profitorganisaasje foar earmoedebestriding
*Unbound (útjouwerij), in Britske crowdfunded útjouwerij
Unbound (ferhalebondel)

***Unbound*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redakteur Shawn Speakman. De titel betsjut "Net Bûn" of "Sûnder Bûn te Wêzen". De bondel omfettet 23 koarte ferhalen fan it fantasysjenre. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Terry Brooks, Joe Abercrombie, Kristen Britain en Jim Butcher. Alle ferhalen út *Unfettered* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. *Unbound* waard yn desimber 2015 yn 'e Feriene Steaten publisearre troch de útjouwerij Grim Oak Press.

## Ferhalen
# Rachel Caine, *Madwalls* 
# Peter Orullian, *Stories Are Gods* 
# John Marco, *River and Echo* 
# Mary Robinette Kowal, *A Dichotomy of Paradigms* 
# Jason M. Hough, *Son of Crimea* 
# Terry Brooks, *An Unfortunate Influx of Filipians* 
# Harry Connolly, *The Way into Oblivion* 
# Delilah S. Dawson, *Uncharming* 
# Mark Lawrence, *A Good Name* 
# David Anthony Durham, *All in a Night's Work* 
# Tim Marquitz, *Seven Tongues* 
# Seanan McGuire, *Fiber* 
# Anthony Ryan, *The Hall of the Diamond Queen* 
# Brian Staveley, *The Farmboy Prince* 
# Kat Richardson, *Heart's Desire* 
# Michael J. Sullivan, *The Game* 
# Sam Sykes, *The Ethical Heresy* 
# Joe Abercrombie, *Small Kindnesses* 
# Mazarkis Williams, *The Rat* 
# Brian McClellan, *The Siege of Tilpur* 
# Kristen Britain, *Mr. Island* 
# Jim Butcher, *[[Jury Duty (koart ferhaal)|Jury Duty]]* (ûnderdiel fan *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*)
Aartsdiaken

In **aartsdiaken** is hjoed-de-dei in earetitel yn de Roomsk-Katolike Tsjerke, dy't troch de biskop takind wurdt oan in geastlike mei in bepaald bestjoersfoech.

## Skiednis
Fan de fjirde iuw ôf wie de aartsdiaken in folmacht fan de biskop, dy't ek de lieding hie by it ferpartsjen fan ielmissen. Stadichoan krige er ek wichtigere bestjoerssaken, lykas fisitaasjes meitsje oan parochys. Ek wie er fertsjintwurdiger fan de biskop by konsilys.

Fan de achtste iuw ôf waard de funksje fan in aartsdiaken wichtiger. Hy naam de taken fan de biskop waar yn in bepaald gebiet fan in bisdom. Hy krige wijings-, bestjoers- en rjochtsmacht. Yn guon bisdommen wie in aartsdiaken gauris noch in koerbiskop (in soarte fan "lânbiskop", foar in "stedsbiskop" oer) neamd

Yn de alfde iuw waard de aartsdiaken in tsjerklike funksjonaris yn in bepaald gebiet, in aartsdiakonaat, en oefene in selsstannige macht út. Hy stie oan it haad fan it aartsdiakonaat en ien fan syn taken wie it hâlden fan it seendrjocht, de leechste tsjerklike rjochtbank. Yn de Frânske Tiid waarden de aartsdiakonaten opheft en dêrmei ferdwûn ek de funksje fan in aartsdiaken.

## Hjoed-de-dei
Hjoed-de-dei is aartsdiaken in earetitel foar fikarissen of foar de deken fan it kapittel. It aartsbisdom Parys hie oant 1966 noch aartsdiakens en de Anglikaanske Tsjerke hat hjoed-de-dei noch aartsdiakens.

## Easterske tsjerken
Yn de Otterdokse en de Eastersk-Katolike tsjerken is de aartsdiaken in wijde diaken dy't in âldere posysje mei ferantwurdlikens en eare hat, dy't ûnder de pleatslike biskop falt. Yn de Russyske tradysje, is in aartsdiaken in muonts, dy't ta de selibatêre swarte geastlikens heart. Dat is ta ûnderskaat fan deselde âldere posysje en eare dy't de protodiaken, dy't ta de troude of selibatêre wite geastlikens heart, hat. Yn de Grykske tradysje, dêr't de titel protodiaken net bestiet, heart in aartsdiaken ta de troude of selibatêre geastlikens. Der is ornaris mar ien aartsdiaken of protodiaken yn in kleaster of parochy yn in bisdom.
Prinsbisdom Múnster

It **Prinsbisdom Múnster** of **Heechstift Múnster** (Dútsk: *Fürstbistum Münster*, *Bistum Münster*, *Hochstift Münster*) wie in prinsbisdom yn it Hillige Roomske Ryk yn it westen fan de hjoeddeiske Dútske dielsteat Nedersaksen en it noarden fan de dielsteat Noardryn-Westfalen.
Henoteïsme

**Henoteïsme** (fan it Grykske ἑνός θεοῦ, *henos theou*, "fan ien god") is in benammen teologysk brûkte term foar in religieuze praktyk dy't de midden hâldt tusken polyteïsme, it leauwen yn mear goaden, en monoteïsme, it leauwen yn ien God. Dêrby beskôget men alle goaden as ekwifalinte represintaasjes fan ien inkele God. Krekt as monolatry is henoteïsme in mingfoarm fan polyteïsme en monoteïsme. Monolatry is it leauwen yn it bestean fan ferskate goaden, wêrfan't mar ien god fereare wurdt. Henoteïsme akseptearret it bestean fan ferskillende goaden, mar sjocht dy as ôfspegelings fan ien wiere God. Yn dy sin stiet it henoteïsme tichter by it monoteïsme as by it polyteïsme. Oan 'e oare kant wurdt by monolatry mar ien god fereare, wylst it henoteïsme de ferearing fan ferskate goaden omfetsje kin. Wat dat oangiet stiet it dus wer tichter by it polyteïsme. In oare besibbe term is katenoteïsme, dat de ferearing fan ferskillende goaden efterinoar (ynstee fan tagelyk) omfettet.

De term 'henoteïsme' waard troch de Dútske filosoof Friedrich Schelling (1775-1854) betocht, en troch de Dútske taalkundige en argeolooch Friedrich Welcker (1784-1868) brûkt om primityf monoteïsme mank de âlde Griken mei oan te tsjutten. De Dútske taalkundige en oriïntalist Max Müller (1823-1900) joech de oantsjutting 'henoteïsme' mear bekendheid troch him te brûken yn syn publikaasjes oer de Yndyske religyen. Dêrby gie it benammen om it hindoeïsme, wêrfan't de hillige teksten ferskate goaden neame en loovje as gie it úteinlings om mar ien godlike essinsje. Müller joech de term 'henoteïsme' in sintraal plak yn syn krityk op it Westerske teologyske en religieuze útslutingstinken en de fermiende ynherinte superioriteit fan it Westerske monoteïsme yn ferhâlding ta oare religieuze opfettings.  

## Sjoch ek
*polyteïsme
*monolatry
*katenoteïsme
*monoteïsme
Katenoteïsme

**Katenoteïsme** (fan it Grykske καθἑνα θεοῦ, *kathhena theou*, "ien foar ien god") is in benammen teologysk brûkte term foar in religieuze praktyk yn in polyteïstyske kontekst, wêrby't ferskate goaden efterinoar (dus ien foar ien) fereare wurde, ynstee fan tagelyk. De term waard betocht troch de Dútske taalkundige en oriïntalist Max Müller (1823-1900). Katenoteïsme is nau besibbe oan henoteïsme, in praktyk wêrby't men leaut yn it bestean fan ferskillende goaden, mar dy sjocht as ôfspegelings fan ien wiere God. Müller brûkte de term 'katenoteïsme' foar syn beskriuwing fan 'e Veda's, in kategory âlde hillige teksten fan it hindoeïsme. Dêryn waard neffens him eltse god om bar as de heechste god behannele.

## Sjoch ek
*polyteïsme
*monolatry
*henoteïsme
*monoteïsme
Kategorisaasje

**Kategorisaasje** (fan it Frânske *catégorisation*) of **kategorisearring** is in aktiviteit dy't bestiet út it pleatsen fan dingen (foarwerpen, ideeën, bisten, minsken) nei lyksoartichheid yn byinoar hearrende groepen, dy't **kategoryen** neamd wurde. Dêrtroch kinne minsken dingen, foarwerpen, ideeën, ensfh., dêr't se mei te krijen hawwe of dy't om har hinne besteane, organisearje. Sa'n organisearring troch yndieling yn byinoar hearrende groepen helpt by it ferienfâldigjen fan 'e wrâld, wat ta in better begryp liedt. Kategorisearjen kin in ferbale of non-ferbale aktiviteit wêze. 

Behalven minsken dogge ek bisten soks op in ferienfâldige, ûnbewust nivo. As der by jin bgl. in frjemd yn 'e hûs komt, sil jins hûn of kat dy persoan yn 'e rekken hâlde oant dúdlik is yn hokfoar kategory hy of sy pleatst wurde kin. As der immen ynkomt, dy't gauris by jin delkomt, sille hûn en kat eefkes opsjen, mar har daliks wer deljaan. 

Minsken kinne sawol konkrete objekten en wêzens as abstrakte ideeën werkenne, faninoar ûnderskiede en begripe troch it proses fan kategorisaasje. De grûnslach fan kategorisaasje is dat dingen dy't ta in beskate _kategory hearre, ûnderskaat wurde fan dingen dy't dêr net ta hearre troch harren skaaimerken. Kategorisaasje is wichtich foar learen, foarsizzing fan wat der barre sil, it nimmen fan besluten, it begryp fan taal en de ynteraksje fan libbene wêzens mei harren om-en-by.
Gerrit Nicolaas Mulier

**Gerrit Nicolaas Mulier** (Oudenbosch, 26 maaie 1791 - Ljouwert, 24 juny 1861) wie in Nederlânske politikus en abbekaat.

## Biografy
Mulier, lid fan de famylje Mulier, wie in soan fan mr. dr. Dirk Mulier (1754-1791), Deputearre fan Fryslân en drossaard fan it markizaat fan Bergen op Soom, en Catharina de With (1758-1798). Hy wie in omkesizzer fan mr. Frederik de With, grytman fan East-Dongeradiel. 

Mulier studearre Romeinsk en hjoeddeisk rjocht oan de Grinzer Hegeskoalle en promovearre yn 1811. Yn 1813 wie er *ad interim* maire fan Stynsgea. Hy fêstige him as advokaat yn Ljouwert. Hy wie dêr fâd fan de Steds Earmekeamer (1820-1823) en kontroleur fan ryks belestingen (1824-1825).

Mulier wie ek warber yn de polityk. Hy waard lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân yn 1831. Fan 24 maart 1835 oant 17 oktober 1836 wie er lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal. Yn 1840 kaam er werom yn de provinsjale polityk en wie fan 1846 oant 1851 ek gemeenteriedslid yn Ljouwert. 

## Houlik en bern
Mulier boaske yn 1821 yn Ljouwert oan Petronella Catharina Cats (1797-1837), it pear krige sân bern:
# Catharina Mulier (1822-1877), troude mei Epke Roos Bienema, eigener fan Veenwijk yn Aldskoat en de Heremastate op It Hearrenfean.
# Sible Mulier (1823-1824), jong ferstoarn.
# Dirk Mulier (1824-1827), jong ferstoarn.
# Riemke Lunia Mulier (1826-1854), troude mei Sebald Godfried Manger Cats, griffier by it kantongerjocht yn Aldeberkeap.
# Antje Hoitinga Mulier (1827-1883), troude mei Jan Minnema van Haersma de With, gemeenteriedslid en wethâlder yn Ljouwert. Minnema van Haersma de With wie in efterpakesizzer fan Daniël de Blocq van Haersma, grytman fan Achtkarspelen dat foargonger fan Gerrit Nicolaas.
# Jacoba Catharina Gijsbertina Mulier (1828-1853).
# Dirk Mulier (1830-1830), jong stoarn.

## Sjoch ek
* List fan grytmannen fan Achtkarspelen
Under My Hat: Tales from the Cauldron

***Under My Hat: Tales from the Cauldron*** is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Australyske redakteur Jonathan Strahan. De titel betsjut "Under Myn Hoed: Ferhalen út 'e Heksetsjettel". De bondel omfettet 18 koarte ferhalen fan it fantasysjenre dy't allegearre geane oer tsjoenders, heksen en tsjoenderij. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Tanith Lee, Neil Gaiman en Jim Butcher. Alle ferhalen út *Under My Hat* waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. *Under My Hat: Tales from the Cauldron* waard yn 2012 publisearre troch de New&nbsp;Yorkske útjouwerij Random House Books for Young Readers.

## Ferhalen
# Diana Peterfreund, *Stray Magic* 
# Frances Hardinge, *Payment Due* 
# Garth Nix, *A Handful of Ashes* 
# Holly Black, *Little Gods* 
# Charles de Lint, *Barrio Girls* 
# Tanith Lee, *Felidis*
# Neil Gaiman, *Witch Work* 
# Ellen Klages, *The Education of a Witch* 
# Ellen Kushner, *The Threefold World* 
# Delia Sherman, *The Witch in the Wood* 
# Patricia A. McKillip, *Which Witch* 
# Tim Pratt, *The Carved Forest* 
# M. Rickert, *Burning Castles* 
# Isobelle Carmody, *The Stone Witch* 
# Jane Yolen, *Andersen's Witch* 
# Jim Butcher, *[[B Is for Bigfoot]]* (ûnderdiel fan *[[The Dresden Files (romansearje)|The Dresden Files]]*)
# Peter S. Beagle, *Great-Grandmother in the Cellar* 
# Margo Lanagan, *Crow and Caper, Caper and Crow*
Lazaruskrús

It **Lazaruskrús** (of "bonkekrús") hat fjouwer earms dy't like lang binne en dy't alle fjouwer einigje op in klaverblêd. It is it ynsynje fan de Oarder fan Sint-Mauritius en Sint-Lazarus. Der is ek in foarm fan in Latynsk krús, werfan't de earms einigje op in klaverblêd.   

## Foarbylden fan  it krús yn de heraldyk

Jirnsum wapen.svg|*Jirnsum*
Loimaa.vaakuna.svg|*Loimaa (Finlân)*
Blason Bourg-en-Bresse.svg|*Bourg-en-Bresse (Frankryk)*
CHE Eischoll COA.svg|*Eischoll (Switserlân)*


Blason Cleron.svg|*Cléron (Frankryk)*
Escudo de Ruanes (Cáceres).svg|*Ruanes (Spanje)*
DE-BB 12-0-67-357 Neuzelle COA.svg|*Neuzelle (Dútslân)*