open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grutte Priis Formule 1 fan Kanada 2022

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Kanada]]** 2022 yn Montreal op 19 juny.
It wie de njoggende fan 22 races fan de Formule 1 yn 2022. Hy waard op it Circuit Gilles Villeneuve hâlden. De race waard hâlden oer 70 omgongen, op it 4,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer. 

## Kwalifikaasje
* Charles Leclerc en Yuki Tsunoda moasten efteroan starte fanwegen it wikseljen fan meardere motorûnderdielen.

## Utslach Grutte Priis
* Fernando Alonso krige in straf fan 5 sekonden fanwegen it te faak hinne en wer riden oer de baan.
* Lando Norris krige in straf fan 5 sekonden foar te fluch riden yn de pitstrjitte.

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Müden (Mûzel)

**Müden** is in Ortsgemeinde yn de lânkring Cochem-Zell yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Müden heart by de ferbânsgemeente Cochem en leit oan de lofter kant fan de Mûzel. 

Under Müden falt ek de buorskip Müdenerberg mei in kapel en de sportfoarsjennings fan Müden.

## Skiednis
In Romeinske delsetting (*Modinum*) fan Keltyske oarsprong docht bliken út gâns fynsten. It doarp waard foar it earst neamd yn dokuminten om it jier 585 hinne. De besetting fan de linker Rynouwer yn 1794 troch Frânske revolúsjonêre troepen makke in ein oan de iuwenlange hearskippij fan Kurtrier. Under Frânsk bestjoer hearde Müden fan 1798 oant 1814 by it kanton Münstermaifeld. Yn 1815 waard de stêd op it Kongres fan Wenen tawiisd oan it Keninkryk Prusen. Nei de Amerikaanske ynvaazje fan Müden oan de ein fan de Twadde Wrâldoarloch hearde it ta de Frânske besettingssône. Sûnt 1946 makket it doarp diel út fan de doe nij foarme dielsteat Rynlân-Palts.
Ton Frinking

**Antonius Bernardus Matthijs (Ton) Frinking** (Grins, 1 febrewaris 1931 - Delft, 3 augustus 2022) wie in Nederlânsk politikus fan de KVP en letter it CDA.

De yn Grins berne Frinking wie in katolike lânmachtoffisier dy't yn de perioade 1970-1993 definsjespesjalist wie yn de Twadde-Keamerfraksje fan de KVP, dy't yn 1980 opgien is yn it CDA. Hy spile nei oanlieding fan it NAVO-dûbeldbeslút fan 1979 in wichtige rol yn de debatten oer it al of net pleatsen fan krúsraketten. Hy ferdigene de CDA-line fan "ja, mits" (foar pleatsing, mar ûnder betingsten).

Ton Frinking ferstoar op 3 augustus 2022, yn 'e aldens fan 91 jier.
Gerrit Hensens

**Gerrit Hensens** (Wynskoat, 15 juny 1930 - Havelte, 9 july 2022) wie in Nederlânsk politikus fan de PvdA.

Yn 1960 kaam Hensens yn tsjinst by de gemeente Ten Boer dêr't er wurke as waarnimmend gemeentesekretaris. Yn oktober 1964 waard Hensens beneamd ta boargemaster fan Nijeskâns, en ein 1970 folge syn beneaming ta boargemaster fan Havelte. Hy soe dêr (waarnimmend) boargemaster bliuwe oant dy gemeente op 1 jannewaris 1998 opgie yn de nije gemeente Westerfjild.

Gerrit Hensens ferstoar op 9 july 2022, yn 'e aldens fan 92 jier.
Moselkern

**Moselkern** is in plak yn de lânkring Cochem-Zell yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Moselkern is in Ortsgemeinde fan de ferbânsgemeente Cochem en leit oan de lofter kant fan de Mûzel.

## Skiednis en it besjen wurdich
It riedshûs fan Moselkern datearret fan 1535 en is it âldste riedshûs oan de Mûzel. It hat ek noch foar in skoft as skoalle tsjinne. Yn 1909 waard der in lyts kleaster yn ûnderbrocht mei berneopfang, dat oant 1969 bestie. Oan in muorre sit nog in izeren ring, dêr't oant yn de Frânske tiid kriminelen oan fêstbûn waarden, sadat de doarpsbewenners harren de gek oanstek koene.

De Sint-Valeriustsjerke giet werom op de 13e iuw. Allinne de romaanske toer datearret noch út dy tiid. De ûnderste dielen fan de muorren binne likernôch twa meter dik. It tsjerkeskip mei in seis meter djippe healrûne apsis waard yn 1789 fan natoerstien oan de âlde toer boud. 

Yn 1915 waard yn Moselkern in Merovingysk krús fûn, dat op de 7e iuw datearre wurdt. It orizjineel wurdt yn it 'Rheinischen Landesmuseum' fan Bonn bewarre. Foar de tsjerke stiet in replika fan it krús.

Sûnt 1813 stie op it terrein fan in âlde mûne yn Moselkern oan it rivierke de Elz de tekken- en flanelfabryk C. Haan & Soannen. De fabrikant boude yn 1892 in grutte filla. It fabryk brocht it doarp oant yn 'e 20 iuw wurkgelegenheid, mar yn 1993 waard it fabryk sletten. Tsjintwurdich besiket in feriening it monumint in kulturele funksje te jaan.

## Oars
Tichteby, mar op it doarpsgebiet fan it oangrinzgjende Wierschem, leit it ferneamde kastiel Eltz.
Grutte Priis Formule 1 fan Grut-Brittanje 2022

Utslaggen fan de **[[Grutte Priis Formule 1 fan Grut-Brittanje]]** 2022 yn Silverstone op 3 july .
It wie de tsiende race fan 22 races fan de Formule 1 yn 2022. Hy waard op it Sirkwy fan Silverstone hâlden. De race waard hâlden oer 52 omgongen, op it 5,9 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306.2 kilometer. 

## Kwalifikaasje

## Utslach Grutte Priis

## Top fiif yn it wrâldkampioenskip nei de wedstriid
Nehren (Rynlân-Palts)

**Nehren** is in plak yn de lânkring Cochem-Zell yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Nehren is in Ortsgemeinde fan de ferbânsgemeente Cochem en leit oan de lofter kant fan de Mûzel.

## It besjen wurdich
* De Sint-Agatatsjerke datearret út it twadde fearn fan de 16e iuw, mar hat foar in part noch romaanske muorredielen.
* Noardlik fan Nehren oan de Moselweinstrasse binne twa yn 1973-1974 rekonstruearre grêftimpels. De timpels binne op de âlde fûneminten boud fan twa romeinske grêfkeamers út de 3e-4e iuw n. Kr. Yn ien fan de grêfkeamers binne de  oarspronklike beskilderings fan de muorren en it ferwulft foar in grut part noch oanwêzich.
Andries Noppert

**Andries Noppert** (It Hearrenfean, 7 april 1994) is in Frysk proffuotballer dy't spilet by SC It Hearrenfean. 

## Karriêre
Noppert debutearre op 22 april 2016 yn it betelle fuotbal, doe't hy it mei NAC Breda thús opnaam tsjin Almere City FC (1-1). Hy krige dy gelegenheid omdat de reguliere earste doelman Jelle ten Rouwelaar fanwegen famylje-omstannichheden ôfwêzich wie. Syn debút folge in moanne nei't NAC him witte liet dat it syn kontrakt net ferlinge en hy nei it seizoen fuort moast. Noppert krige yn juny 2016 dochs noch in nij kontrakt oant mids 2018. Dit nei't Ten Rouwelaar ophold mei fuotbaljen en keeperstrainer waard by NAC. Ten Rouwelaar fersocht de klup Noppert bliuwe te litten. In trochbraak bleau likegoed út. NAC liet Noppert yn jannewaris 2018 dêrom transferfrij fuort gean nei de Italjaanske fuotbalklup Foggia. Yn septimber 2019 sleat hy oan by de seleksje fan FC Dordrecht. Op 1 july 2020 einige it kontrakt by FC Dordrecht en siet Noppert sûnder klup. Op 22 jannewaris 2021 tekene hy in kontrakt oant ein seizoen 2021-2022 by Go Ahead Eagles. Noppert gie dernei transverfrij nei It Hearrenfean. Ek op It Hearrenfean is Noppert de fêste man ûnder de latte. 

Op 11 novimber 2022 waard Noppert troch bûnscoach Louis van Gaal definityf taheakke oan de seleksje fan it Nederlânske alvetal foar it WK fuotbal 2022 yn Katar. Op 21 novimber makke Noppert syn debút as doelman fan it Nederlânske alvetal.
Emmerhout

**Emmerhout** is in wyk yn de Drintske stêd Emmen, dy't boud waard yn de lette 1960-er jierren en iere 1970-er jierren. De wyk grinzget oan de bosk de Emmerdennen. De arsjitekt Arno Nicolaï hat in wichtige rôl spile by it ta stân kommen fan de wyk.

## Beskriuwing
De wyk waard boud op in plak dêr't in soad natuerlike lytse heuvels foarkomme. De hichteferskillen binne noch goed te sjen yn de wyk. Emmerhout, lykas de rest fan Emmen, is rom en grien opset. Emmerhout wie, tegearre mei de wyk Angelslo, de earste wyk mei skate ferkearstreamen. Sa binne autodiken en fytspaden faninoar skaat. Yn de wyk binne ek in soad balstiennen, dy't der yn de gea in soad foarkamen. Dy binne op in natuerlike wize yn de wyk ferwurke.

De measte hûzen hawwe platte dakken en waarden ynearsten foar fabryksarbeiders ornearre. Emmerhout wie de earste wyk yn Nederlân mei wenhiemen. Eltse wenhiem hat in eigen kleur hûsnûmers; wyt, grien, read, giel en blau. Yn it opsetten fan de wyk binne fjouwer wetterboartersplakken opnommen dyt troch de bewenners ûnderholden en beheard wurde.

De arsjitektuer fan Emmerhout skaaimerket him troch strakke geometryske foarmen, dêr't benammen de rjochthoeke werom yn komt. Dat is werom te sjen yn de foarmen fan de hûzen, sa as hûzeblokken mei platte dakken, breed dakplaat en de betonnen plaat ûnder de ruten fan de boppeferjipping. De Apolloflats hawwe in rjochthoekich rútsje yn de balustrade fan it balkon. Fierder steane der yn de wyk rjochthoekige betonnen sitbanken. De kleuren read, wyt en blau komme gauris werom. Yn it winkelsintrum en ek by it monumint by de yngong fan de wyk wiene oant koartlyn de basiskleuren.

It Winkelsintrum Emmerhout foarmet it mulpunt fan de wyk. It wengebiet o, it winkelsintrum hinne wurdt skaaimerke troch in soad heechbou, mei ûnder oaren in wentoer. Dy toer wie mei in hichte fan 55 meter, by it reekommen, de heechste wentoer fan Noard-Nederlân.

De *Houtweg* ferbynt de ferskate strjitten en leanen meiïnoar.

## Keppelings om utens
* Histoarysk Emmen - Emmerhout
Gruttestêdebelied

It **gruttestêdebelied** (GSB) waard yn 1994 troch de Nederlânske ryksoerheid opset as spearpunt fan it kabinet-Kok I. Hy waard opset ûnder lieding fan steatssekretaris Jacob Kohnstamm (D66), en ûnder it kabinet-Kok II fuortset troch minister Roger van Boxtel (D66). Under de kabinetten-Balkenende ferdwûn it nei de eftergrûn. De minister foar it grutte-stêdebelied en yntegraasje waard ferfongen troch in minister foar Ymmigraasje, Yntegraasje en Asyl.

## Fan G4 nei G44
Under it kabinet-Kok I rjochte it belied him op de fjouwer grutte stêden, De Haach, Utert, Rotterdam en Amsterdam (de G4). Letter waard er útwreide mei 27 grutte en middelgrutte gemeenten (de G27). Op 28 april 2009 kamen dêr de gemeenten Almeare, Apeldoarn, Ede, Haarlimmermar en Zoetermeer (de saneamde Ortega-gemeenten) bij. Mei yngong fan 1 maart 2011 Delft en Gouda, mei yngong fan 1 maaie 2014 Oss, mei yngong fan 25 septimber 2014 Roosendaal, mei yngong fan 20 novimber 2014 Alfen oan de Ryn mei yngong fan 2 desimber 2016 Hoarn, en mei yngong fan 1 jannewaris 2018 Assen en Hilfertsom, dêr't it totaal G32-gemeenten op 40 troch kaam. Nei oanlieding dêrfan besleat it Stêdenetwurk G32 him mei yngong fan 2018 Stêdenetwurk G40 te neamen. Op 1 july 2022 kaam Amstelfean bij it stêdenetwurk G40, dêr't it totaal G40-gemeenten op 41 troch kaam. Dêrmei komt dus it totale tal (middel)grutte stêden op 45. Dat binne de G4 en de G40 (of G27 of G32, nei eardere tallen). Hja wurde byinoar wol de G31-gemeenten neamd, nei it *oarspronklike* tal.

Boargemaster fan Breda, Paul Depla, is sûnt 15 maart 2019 foarsitter fan it G40-netwurk, dy't er doe oernaam fan syn foargonger, de boargemaster fan Ljouwert Ferd Crone, dy't fan 25 septimber 2014 oant 15 maart 2019 foarsitter wie.

## G4
De G4 bestiet út:
*  Amsterdam 
*  De Haach
*  Rotterdam
*  Utert

## G40
De G40-gemeenten binne:

## Doel
It gruttestêdebelied hat as doel it wenjen, wurkjen en libben yn de 45 grutte stêden te ferbetterjen. Yn it gruttestêdebelied wurdt foar in tiirek fan 5 jier ôfsprutsen hokker resultaten op ferskate mêden helle wurde moatte. Yn it belied wurdt oan de stêden oerlitten hoe't dy resultaten helle wurde sillen.

## Sjoch ek
* List fan grutste gemeenten yn Nederlân

## Keppelings om utens
* De Krachtige stad. Offisjele webside fan it Gruttestêdebelied argivearre yn it Internet Archive op 26 desimber 2016.
* Stêdenetwurk G40
Wirfus

**Wirfus** is in plak yn de lânkring Cochem-Zell yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Wirfus is in Ortsgemeinde fan de ferbânsgemeente Cochem.

## Skiednis
De âldste tsjûgen fan bewenning yn it doarpsgebiet binne trije grêfheuvels, dy't  westlik fan it doarp yn it Kailer Wald lizze. Yn 1913 waarden dêr twa grêven fûn mei brûnzen guod, dat op 600-250 f. Kr. datearre waard.

Wirfus waard yn 1051 foar it earst as 'Weruuis' neamd. Yn 1056 skonk de Poalske keninginne Richeza in soad lân oan de benediktynske abdij Brauweiler by Keulen. Ek besit yn 'Werewyss' (Wirfus) hearde dêr by.
Emmermeer

**Emmermeer** is in wyk yn it noarden fan de Drintske stêd Emmen. De wyk wie de earste útwreidingswyk fan Emmen en wie yn de 1950-er jierren ornearre foar de yndustrialisaasje, dy't de hege wurkleazens yn it súdeasten fan Drinte tsjin gean moast.

## Skiednis
De namme fan de wyk komt fan in eardere mar dy't oant 1857 op dat plak lei. De namme *Emmermeer* betsjut "Emmermar". Dy mar wie likernôch 40 bunder grut en wie net djip en lei op in hichte fan 20 meter boppe seenivo. De mar waard omjûn troch heger lizzende gebieten. Westlik lei in ies dy't 26 meter boppe seenivo lei. Eastlik lei in heuvelrêch, *Wolfsbergen* mei in hichte fan 24 meter, dy't troch sânferstowings ûntstien wie. Noardlik lei it Emmerfjild, dat hjoed-de-dei it Valtherbosk is mei in hichte fan 25 meter. Tusken dy hegere gebieten ûntstie sadwaande de Emmermar. De mar wie bytiden earder in petgat as in wier mar. It wetterpeil wie ôfhinklik fan de hoemannichte rein dy't der yn in beskate tiid foel. Skieppehâlders moasten foar it waskjen fan harren skiep gauris útwike nei de djippere grêft fan de Emmerskâns of nei in lytse sânmar yn de bosk de Emmerdennen.

It ferdwinen fan de Emmermar wie it gefolch fan it graven fan it Oranjekanaal. Tusken de Drintske Haadfeart en it Van Echtenkanaal yn Klazienaveen waard tusken 1853 en 1858 in nij ferbiningskanaal groeven. Oant 1850 wie Emmen in lânboudoarp dy't foar twatred omjûn waard troch feangrûn. Nei 1850 waard der úteinset mei it oanmeitsjen fan it fean en dêr wie ûntsluting oer wetter foar nedich. Dêrom waard it Oranjekanaal groeven. Dat kanaal lei 7 meter leger as de Emmermar en dat late der ta dat de mar stadichoan drûch foel. Earstoan wie it plak fan de eardere mar noch wiet en sompich. Letter waard der lânbougrûn fan makke, wylst yn de noardwesthoeke de grûn minder fruchtber wie en dêr heide op woeks. Dwers troch de opdrûge mar ûnbtstiene sânpaden.

Yn de 1920-er jierren waarden de earste wenten fan de wyk boud. Nei 1950 wie der ferlet fan mear wentebou nei't it súdeasten fan Drinte oanmurken waard as ûntwikkelingsgebiet, dêr't der metaal- en tekstylfabriken harren yn it plak troch fêstigen. Emmen ûtjoech him ta in stêd en it lânbougrûn yn de eardere mar waard omfoarme ta de wenwyk. Benammen by de grutte sândiken troch de âlde mar hinne waarden wenten boud.

Hjoed-de-dei hat de wyk lykwols noch hieltyd lêst fan heech wetterstân nei grutte reinfal.

Westlik fan de wyk Emmermeer lizze trije hunebêden: D41, D42 en D43. It lêstneamde hunebêd is it iennige langgrêf yn Nederlân. Justjes noardlik fan de wyk binne noch fjouwer hunebêden D35, D38, D39 en D40 yn de Valtherbosk.

## Keppelings om utens
* Webside wenwyk Emmermeer
* Histoarysk Emmen - Emmermeer
Formule 1 yn 2022

It Formule 1-seizoen 2022 wie it 73e Formule 1-seizoen. De "Formule 1", offisjieel het "FIA Formula One World Championship", is de heechste klasse yn de autosport, sa is bepaald troch de FIA.

Max Verstappen wie by de start fan it seizoen de ferdigenjend wrâldkampioen by de koereurs, syn team  Red Bull-RBPT is de regearjend wrâldkampioen by de konstrukteurs.

It wrâldkampioenskip waard wûn troch Max Verstappen dit waard pas al by Grutte Priis fan Japan beslist. Syn team Red Bull waard kampioen by de konstrukteurs.

## Kalinder

## Utslaggen

## Klasseminten
### Klassemint by de koereurs

De top 10 klassearre auto's, krije punten, en 1 punt foar de koereur dy't de fluchste omgong riden hat yn de wedstriid (mits finisht yn de top 10).

Punten wurde takend oan de top 8 klassearre koereurs fan de sprintkwalifikaasje.

**Opmerkingen**:

* † — Koereur hat de finish net helle yn de GP, maar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch hy as klasearre noteard stiet.

### Klassemint by de konstrukteurs

De top 10 klassearre auto's, krije punten, en 1 punt foar de koereur dy't de fluchste omgong riden hat yn de wedstriid (mits finisht yn de top 10).

Punten wurde takend oan de top 8 klassearre koereurs fan de sprintkwalifikaasje.

**Opmerkingen**:

* † — Koereur hat de finish net helle yn de GP, maar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch hy as klasearre noteard stiet.
Wrâldkampioenskip fuotbal 2022

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] 2022** wurd fan 20 novimber oant en mei 18 desimber 2022 yn Katar holden. It is mei 29 wedstriiddagen it koartste wrâldkampioenskip fuotbal yn 44 jier. It toernoai soe oarspronklik yn de simmer spile wurde lykas oars, mar fanwege de hege temperatueren yn Katar, de temperatuer kin yn de simmermoannen oprinne ta 46°C en komt net ûnder de 25°C, waard úteinlik besletten om it toernoai yn de winter te organisearjen. 

Op 1 desimber 2022 wie Stéphanie Frappart yn de groepsfaze by Groep E de earste frou dy't in wrâldkampioenskip wedstriid foar manlju liede, de wedstriid: Kosta Rika tsjin Dútslân.

It kampioenskip waard wûn troch Argentynje dat foar de tredde kear yn de skiednis wrâldkampioen waard.

## Stadions

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 16.*

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

### Groep E

### Groep F

### Groep G

### Groep H

## Knock-outfase
** tusken heakjes de útslach nei strafskoppen*
Aprilgrap

In **aprilgrap** of **1-aprilgrap** slút oan by de tradysje om op 1 april grappen te meitsjen, dêr't men by besiket it slachtoffer foar de gek te hâlden. De oarsprong fan de tradysje is net wis. Der binne al ferhalen oer wêr't de aprilgrap weikomt, mar oant no ta blykt de tradysje âlder as alle "útlis". Nederlanners en Flamingen hawwe it oer in *1 aprilgrap* (Ien Aprilgrap), Frânsen oer in *poisson d'avril* (Aprilfisk), yn de Angelsaksyske wrâld *April Fools' Day* (April narreday), Russen oer *Den Doeraka* (dei fan healwizens).

Lykwols jildt de tradysje net oeral krekt itselde: Yn Spanje is Día de los Santos Inocentes op 28 desimber (Dei fan de ûnskuldige Bern). Yn fral súd-east Fryslân wurde grappen gauris útfierd troch in Aldjiersploech.

### Ferneamde Aprilgrappen
* 1 april 2022, begûnen SC It Hearrenfean en SC Cambuur Ljouwert fúzje-besprekkings ta FC Fryslân.
* 1 april 2006, waard it topnivo-domein .fy oankundige.
* ein maart 1962, waard by Zandvoort, in foarfaarsbyld fûn, as wie it fan Peaske-eilân. Nei oanlieding fan dy grap, fan Edo van Tetterode, hat der oant dy syn dea op 22 febrewaris 1996 in Nasjonaal 1-april Genoatskip west.
Elten

**Elten** is in doarp oan de grins mei Nederlân yn de Dútske gemeente Emmerik. It plak leit yn de dielsteat Noardryn-Westfalen en wurdt oan trije kanten ynsletten troch Nederlân. 

Op it doarpsgebiet fan Elten leit ek Hoch-Elten ('Heech-Elten'), dat op in 82 meter hege útrinner fan it yn Nederlân lizzende Montferlân leit en eartiids it stiftsgebiet fan de Fitusabdij omfieme. 

## Skiednis
It doarp hat in soad mienskiplik mei de skiednis fan de Nederlânske provinsjes Gelderlân en Oerisel. Lang bleau de fiertaal yn Elten Nederlânsk, mar nei't it keninkryk Prusen it anneksearre naam de ynfloed fan it Nederlânsk ôf en it Dútsk ta. 

It doarp leit yn in ynholte tusken de Nederlânske grins en waard op 23 april 1949 as kompinsaasjes foar de Dútske besetting fan Nederlân yn de Twadde Wrâldkriich troch Nederlân anneksearre. Dy anneksaasje duorre oant 1 augustus 1963, doe't it wer by Dútslân foege waard. Yn de tuskentiid hiene de bewenners in Nederlânsk paspoart en moasten hja harren legitimearje as hja nei Dútslân ta woenen. Stimrjocht krigen de nije ynwenners fan Nederlân lykwols net.   

Yn Elten wenje njonken Dútsers tsjintwurdich ek in soad Nederlânske ynwenners. Likernôch 30% fan de befolking hat de Nederlânske nasjonaliteit. In soad Nederlânske ynwenners fan Elten wurkje yn Arnhim.

## Butternacht
De deis foardat Elten wer Dútske waard, rieden út hiele Nederlân frachtweinen mei guod nei Elten om it dêr yn skuorren, kelders of op de strjitten op te slaan. Om't om 24:00 oer it plak wer Dútsk waard koene sa de ynfierrjochten fan Nederlânsk guod ûntdûkt wurde. Om't dêrûnder in soad bûter wie, krige dy nacht de namme *Butternacht*. Hjoed-de-dei wurdt noch jimmeroan sein:      
*Elten kam nicht heim ins Reich, sondern reich ins Heim*. De ûndernimmers hiene mei de aksje neffens rûzing sa 50 oant 60 miljoen oan rjochten besparre.

## It besjen wurdich
* Sint-Martinustsjerke
* Stiftstsjerke Sint-Fitus (Hoch-Elten) mei stiftsgebouwen
* Bultmûne oan de Stokkumer Str. 27

### Ofbylden Elten

2022 Elten, barok hûs oan de Eltener Markt (1734).jpg|*Barok hûs oan de Eltener Markt*
Elten, die Gerritzens Mühle Dm24 foto15 2015-08-20 12.45.jpg|*Gerritzen Mühle*
2022 Elten, protestantske tsjerke en pastorij.jpg|*Protestantske tsjerke en pastorij*

### Ofbylden Hoch-Elten

2022 Hoch-Elten, Sint-Fitustsjerke.jpg|*Sint-Fitustsjerke*
2022 Hoch-Elten, stiftsgebou Freiheit 1.jpg|*Stiftsgebou Freiheit 1*
2022 Hoch-Elten, stiftsgebou Freiheit 2.jpg|*Stiftsgebou Freiheit 2*
Wrâldkampioenskip fuotbal 2002

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[2002]]** waard fan 31 maaie oant en mei 30 juny 2002 yn Japan en Súd-Koreä holden. It wie de earste edysje dy't yn Azië hâlden waard. Ek wie it it earste wrâldkampioenskip dat troch twa lannen organisearre waard. De finale waard yn Japan spile de winner wie Brazylje. 

## Stadions
### Japan

 
### Súd-Koreä

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 16.*

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

### Groep E

### Groep F

### Groep G

### Groep H

## Knock-outfaze
Wrâldkampioenskip fuotbal 1930

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1930]]** waard fan 13 july oant en mei 30 july 1930 yn Oerûguay holden. It wie de earste edysje fan it troch de FIFA organisearre wrâldkampioenskip.

Oerûguay wie gasthear fan it earste offisjele wrâldkampioenskip, lykas twa jier earder, op moandei 28 maaie 1928, yn Amsterdam besletten waard. Oerûguay krige it earste WK tawiisd om te fieren dat it lân hûndert jier bestie en om't Oerûguay yn 1924 en 1928 goud wûn hie op de Olympyske Spullen en dus ien fan de bettere fuotballannen wie.

De teams waarden útnûge troch de FIFA om oan it earste Wrâldkampioenskip mei te dwaan. Sadwaande waard dit it iennige Wrâldkampioenskip fuotbal dêr 't de lannen har net foar hoegden te kwalifisearjen. De animo fan Jeropeeske lannen om mei te dwaan oan dit kampioenskip wie lykwols beheind: op 28 febrewaris 1930, de eindatum fan ynskriuwing, hie him noch gjin inkeld lân oanmeld. De lange reis en hege reiskosten wiene hjir de oarsaak fan. Uteinlik wist Jules Rimet, mei help fan it regear fan Oerûguay, fjouwer Jeropeeske lannen sa fier te krijen om de oerstek te meitsjen. Dit wiene Belgje, Roemeenje, Joegoslaavje en Frankryk.

Alle duels waarden spile yn de haadstêd Montevideo, dat trije stadions ta beskikking hie: Estadio Parque Central, Estadio Pocitas en Estadio Centenario. It toernoai hat achttjin dagen duorre, fan snein 13 oant en mei woansdei 30 july.

It alderearste WK-duels yn de skiednis wiene Feriene Steaten - Belgje en Frankryk - Meksiko. De wedstriden einigen yn 3 -0 en 4 -3 oerwinning foar de Feriene Steaten en Frankryk. De Frânske fuotballer Lucien Laurent makke it alderearste doelpunt op in WK. De finale waard fluite troch de Belgyske skiedsrjochter John Langenus. De Oerûguayaanske trainer Alberto Suppici wie noch mar 31 jier en 240 dagen doe't syn team wrâldkampioen waard, hy is dêrmei oant no ta noch hieltyd de jongste trainer ea fan in wrâldkampioen fuotbal.

## Stadions

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 16.*

## Groepsfaze
### Groep 1

### Groep 2

### Groep 3

### Groep 3

## Finales
Bullay

**Bullay** is in plak yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts dat diel útmakket fan de lânkring Cochem-Zell. Bullay leit oan de rjochter kant fan de rivier de Mûzel. 

It plak is in Ortsgemeinde fan de ferbânsgemeente Zell.

## It besjen wurdich
De oan Marije Magdalena wijde katolike parochytsjerke is in neogoatyske tsjerke út 1871-1873. De tsjerke waard fergrutte yn 1936 en krige yn de jierren 1952-1953 de klokketoer. 

De Magdalenakapel tusken de nûmers 11 en 13 fan de Alte Poststraße is in kapel út 1657.

Oan de Zehnthausstraße steane in pear 16e en 17e iuwske fakwurkhûzen. 

By Bullay leit in 314 meter lange spoarbrêge oer de Mûzel nei Alf oan de oare kant fan de rivier. De konstruksje datearret út de 19e iuw en is unyk foar Dútslân om't de brêge út twa ferdjippings bestiet. Op it hege nivo ride de treinen, wylst oer it nivo dêrûnder auto's ride. It monumintale stasjon út 1905 fan Bullay krige foar de werynrochting fan it stasjonsgebiet fan de dielsteat Rynlân-Palts in arsjitektuerpriis.

Krekt bûten it doarpsgebiet leit op de Marienberg, in smel skiereilân yn in ludze fan de Mûzel, de Marienburg. Oarspronklik wie de Marienburg in kastiel, mar yn 1127 waard it ferboud ta kleaster. It kleaster waard yn 1650 ferneatige troch Frânske troepen, mar om 1700 hinne folge in weropbou fan de tsjerke yn barokke styl. De Frânske revolúsjetroepen fernielden de tsjerke yn 1800 op 'e nij en wer bouden de Dútsers it kompleks op. It is gjin kleaster mear, mar tsjintwurdich is der restaurant yn ûnderbrocht.

## Ofbylden

Magdalenenkapelle aussen.jpg|*Magdalenakapel (1667)*
Bullay (Mosel) - Bahnhof, Empfangsgebäude (1904) - 50184188822.jpg|*Stasjon (1905)*
BullayZehnthausstr1416.jpg|*Fakwurkhûs oan de Zehnthausstraße 14 (ier 17e iuw)*
Zell (Verbandsgemeinde)

De **Verbandsgemeinde Zell** is in bestjoersienheid fan de lânkring Cochem-Zell yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. 

It haadplak Zell joech de namme oan de ferbânsgemeente. 

Under de ferbânsgemeente heart de stêd Zell en noch 23 selsstannige Ortsgemeinden:

## Keppeling om utens
* Side ferbânsgemeente Zell
Wrâldkampioenskip fuotbal 1934

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1934]]** waard fan 27 maaie oant en mei 10 juny 1934 yn Itaalje holden. It wie it twadde wrâldkampioenskip fuotbal en de earste edysje dêr't de teams harren foar kwallifisearje moasten. Foar it wrâldkampioenskip fan 1930 waarden de teams noch útnoege troch de FIFA. It toernoai hat sa'n twa wiken duorre ferdield oer acht stadions. It gastlân Itaalje waard wrâldkampioen, al binne der boarnen dy't útwize dat it net altiten like earlik ferûn is, yn it foardiel fan Itaalje en befreone lannen.

## Stadions

 

## Dielnimmende lannen

## Utslaggen
Nasjonaal 1-april Genoatskip

It **Nasjonaal 1-april Genoatskip** (*Nationaal 1-april Genootschap*), wie in genoatskip oprjochte nei oanlieding fan de fynst, op 1 april 1962, fan de *[[Loeres]]*, in foarâlderbyld as wie dy fan Peaske-eilân. It wie lykwols in aprilgrap fan Edo van Tetterode.

Op syn inisjatyf waard yn 1963 in genoatskip begûn mei it doel humor yn brede sin te befoarderjen. Alle jierren waard troch harren de *[[Prix de Joke]]* útrikt. Dit wie in lytse brûnzen kopy fan de Loeres, útrikt oan de útfierder fan de beste aprilgrap fan it jier.

Nei't Van Tetterode yn 1996 ferstoar, is de maatskippij opheft.

## Leden
Under oaren:
* Cees de Lange (foaroanman)
* Edo van Tetterode (siktaris)
* Rijk de Gooier
* John Kraaykamp sr.
* Toon Hermans
* Max Tailleur
* dr. Sj Groenman
Emmerschans

**Emmerschans** is in wyk yn it noardeasten fan de Drintske stêd Emmen. De wyk is neamd nei de eardere redûte Emmerskâns.

## Lizzing
De wyk leit op de Hûnsrich en grinzget yn it westen oan de bosk *[[Emmerdennen]]* mei in tagong ta de Hoantsjedún, de heechste natuerlike ferheging yn Drinte. Noardlik en eastlik fan de wyk binne der âlde sângatten, súdlik fan de wyk is de wyk Emmerhout en eastlik is de steile râne fan de Hûnsrich. 

## Skiednis
Eartiids stie der op it plak in redûte de Emmerskâns. Hast alle strjitnammen tinke werom oan dy skâns. Yn 1902 waard Emmerskâns in doarp yn de gemeente Emmen. Yn de 1970-er jierren waard it selsstannich doarp in wyk yn it plak Emmen. Yn 2002 wie der in grutskalige renovaasje yn de wyk.

De wyk hat in eigen fuotbalklup EHS '85

## Keppelings om utens
* Webside oer de skiednis fan Emmerschans
* Website Buert- en Belangeferiening Emmerschans
Loeres

De **Loeres** is in sabearre ein maart 1962 by Zandvoort oanspield foarâldenbyld, in moai, fan stien. It byld wie 2,5m heech (mei de sokkel der by). De NCRV joech omtinken oan de fynst.; mei busfollen kamen de lju om te sjen nei it byld; De Volkskrant skreau der oer. Der waard in Skandinavyske ekspêr foar ynfleaun (Edo van Tetterode yn fermomming).
In pear dagen letter, op 1 april makke Brânpunt dúdlik dat it in Aprilgrap west hie. It wie yn werklikens in byld makke troch Edo van Tetterode sels. Mei de help fan de NCRV wie it strânjen yn sêne set. 

Letter dat jier is de Loeres troch Van Tetterode oan Zandvoort jûn. Yn 1974 waard it byld skânsearre. Dat orizjineel stiet sûnt yn Van Tetterode syn foartún, Brederodestraat 77 yn Zandvoort; hjoed-de-dei it hûs fan syn soan. Dy hyst alle jierren noch, fansels op 1 april, in giele flag mei de Loeres derop. In kopy fan it byld yn brûns, mei de tekst "1 APRIL" op de sokkel stiet aan de Súd Bûlevaar, tichteby it oarspronklik stee fan de "fynst".

By it libben fan Van Tetterode, rikte it Nasjonaal 1-april Genoatskip alle jierren de Prix de Joke út. Dat wie in 31sm hege brûnzen kopy fan de Loeres, mei op de sokkel de tekst "1 APRIL", jûn oan de bêste grap fan it jier derfoar.
Wrâldkampioenskip fuotbal 1938

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1938]]** waard fan 4 juny oant en mei 10 juny 1938 yn Frankryk holden. It wie it tredde wrâldkampioenskip fuotbal. It toernoai hat sa'n twa wiken duorre ferdield oer tsien stadions. Itaalje waard foar de twadde kear wrâldkampioen. Yn oanrin wie der in protte geharrewar, as gefolch fan polityke ûnrêst, sawol yn Súd-Amearika as yn Jeropa. Sa koe Eastenryk net meidwaan oan it toernooi fanwegen de Anschluss en hie Sweden yn de earste omloop gjin tsjinstanner.

## Stadions

## Dielnimmende lannen

## Utslaggen
Wrâldkampioenskip fuotbal 1950

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1950]]** waard fan 24 juny oant en mei 16 july 1950 yn Brazylje holden. It wie it earste WK fuotbal sûnt it WK fan 1938 en it earste WK mei in groepsfaze sûnt it allerearste WK yn 1930. Yndia en Turkije wiene kwalifiseare mar lútsen har nei de lotting werom fanwege finansjele swiericheden. Skotlân woe net mear meidwaan om't se net yn deselde groep ynlotte wiene as de oare Britske lannen. Oerûguay waard foar de twadde kear wrâldkampioen. 

## Stadions

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de finale omloop.*

## Groepsfase
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

## Finale omloop

## Einrangskikking
Wrâldkampioenskip fuotbal 1954

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1954]]** waard fan 16 juny oant en mei 4 july 1954 yn Switserlân holden. It toernoai bestie út in groepsfaze en in in knock-out faze. It toernoai waard wûn troch West-Dútslân.

## Stadions

 

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 8.*

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

## Knock-outfase
Buchholz (Boppard)

**Buchholz** is sûnt 1976 it op ien nei grutste Ortsbezirk fan de stêd Boppard yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It plak leit op de Hunsrückhichte tusken de Ryn en de Mûzel.

## Skiednis
Spoaren fan bewenning yn it gebiet om Buchholz hinne geane werom op de lette brûnstiid (1300-800 f. Kr.). Yn de jierren 1983-1986 binne grêfheuvels ûntdutsen út de tiid fan 450-390 f. Kr. Meiïnoar binne der 13 grêfheuvels op dat fjild. Yn de Romeinske tiid lei der in wichtige dyk fan Koblenz oer de Rynhichte rjochting it suden en dy gyng ek tichteby it stasjon oer it doarpsgebiet fan Buchholz.

Likernôch twa kilometer westlik fan dy Romeinske dyk ûntstie yn de 10e iuw of wat letter op in iepen plak Buchholz, dat foar it earst yn 1224 neamd waard Lang soe Buchholz, dat offisjeel ûnder de parochy fan Herschwiesen foel, in filiaalkapel hâlde, dy't oan de hilligen Sebastiaan, Barbara en Katarina wijd wie. Yn de Tritichjierrige Kriich baarnde dy kapel ôf, mar der fûn weropbou plak. In echte tsjerke krige Buchholz pas yn 1892.  

Yn 1908 krige Buchholz in stasjon oan it spoar Boppard-Kastellaun-Simmern. By it stasjon waarden hûzen en bedriuwen boud. Tusken 1937 oant 1939 waard de Hunsrückhöhenstraße fan Koblenz oant Hermeskeil oanlein. Dy ynfrastrukturele projekten soargen foar in foarse groei fan it doarp. 

De NSDAP sloech yn Buchholz by de ferkiezings fan 1932 en 1933 goed oan en dy partij helle de mearderheid fan de stimmen. It doarp wie yn de oarloch in militêr bolwurk en mei oare doarpen om Buchholz hinne wie it as fêsting ornearre tsjin de yn 1945 optsjende alliearde troepen. Der waard dan ek slim fochten om de krite. 

Nei de oarloch groeide Buchholz fierder. Mei de oanlis fan it Ortsteil Ohlenfeld hie it doarp yn 1963 al 1.000 ynwenners. Troch de oanwaaks fan de befolking naam ek it tal katoliken en protestanten fan it doarp ta. Mei't Buchholz yn 1969 in selsstannige parochy waard, ûnstiene der plannen foar in nij tsjerklik sintrum, dat yn de jierren 1970 boud waard. Sawol in roomske tsjerke as in protestantske tsjerke binne doe yn ien arsjitekturaal kompleks boud. 

Yn it jier 2008 hie it Buchholz sa'n 2.600 ynwenners.
Rheinbay

**Rheinbay** is it lytste plak yn de gemeente Boppard yn de Rhein-Hunsrück-Kreis yn de de Dútske dielsteat Rynlân-Palts . Oant de weryndieling op 31 desimber 1975 wie Rheinbay in selstannige gemeente.

## Bestjoer
Rheinbay is ien fan de tsien Ortsbezirken fan de stêd Boppard. It Ortsbezirk Rheinbay wurdt polityk troch in Ortsbeirat en in Ortsvorsteher fertsjintwurdige.  

## Skiednis
Rheinbay waard foar it earst yn it jier 1114 as Beie neamd. Yn de midsiuwen wie Rheinbay ûnderdiel fan de fâdij 
Nieder-Hirzenach.

Yn it ramt fan de sekularisaasje waard Rheinbay yn 1798 by de Marie Boppard yndield. Nij de befrijing folge yn 1816 ynearsten de yndieling by de Prusyske boargemasterij Boppard, mar al yn 1817 in weryndieling by de boargemasterij Sankt Goar. Yn it ramt fan de weryndielingen yn Rynlân-Palts yn de jierren 1970 kaam Rheinbay by de ferbânsgemeente Boppard. De ferbânsgemeente Boppard waard yn 1975 omset yn in stedsgemeente.   

Yn it jier 1897 waard in tsjerke boud yn Rheinbay, de neoromaanske sealtsjerke Sint-Sebastiaan, in filiaaltsjerke is fan de Sint-Bartolomeus yn Hirzenach.
Emmerdennen

***Emmerdennen*** is bosk yn Emmen. De bosk ûntstie yn de iere njoggentjinde iuw troch útsiedzjen fan dinnesied op de sânheuvels en gean it stowen fan it sân tsjin foar de boeren yn de omkriten. De bosk is part fan de Hûnsrich en it heechste punt, it Hoantsjedún, is it súdlikste punt fan de Hûnsrich en leit yn Emmerdennen. Yn it bosk lizze trije lytse markes.

Yn 1918 kaam de bosk yn hannen fan Steatsboskbehear, dy't de bosk sels noch grutter makke. De bosk is 253 bunder grut en wurdt ek wolris "lyts Switserlân" neamd omreden it heuveleftich gea. Hjoed-de-dei leit de boks oan de noardkant en leit suver tusken de wiken fan Emmen yn. Yn de bosk binne in stikmannich kuierpaden.

It Hunebêd D45 is ien fan de tsien hunebêden yn de gemeente Emmen en leit yn Emmerdennen.
Parc Sandur

**Parc Sandur** is in wenwyk en rekreaasjepark yn it suden fan de Drintske stêd Emmen.

## Lizzing
De namme komt fan de geologyske term *sandur* itjinge in útrinner fan in gletsjer betsjut. Dat komt oerien troch syn lizzing oan it meast súdlike punt fan de Hûnsrich. De wyk leit oan de *Grote Rietplas*, in keunstmjittige mar. De westlike helte fan de wyk is in rekreaasjepark en de eastlike helte is in wenwyk mei likernôch 800 wenten en 2.065 ynwenners. Oant de 1990-er jierren bestie it gebiet noch út flak greidlân. In plan en bou en rekreaasjesintrum oan de *Rietplas* late ta ynearsten finansjele problemen, dochs waard der letter in plan mei wentebou en rekreaasje presintearre dy't al slagge.

## Rekreaasjepark
De westlike helte fan de wyk is in rekreaasjepark. Hast alle hûzen steane oan it wetter en yn iepen ferbining mei de *Grote Rietplas*. Sûnt 2015 fersoarget *[[Center Parcs]]* de eksploitaasje fan it park ûnder de namme *Center Parcs Parc Sandur*. Yn it park is in supermerk oanwêzich.

## Wenwyk
De wenwyk is basearre op de Ingelske *New Garden Cities*. Der waarden guon singels útgroeven, dêr't de grûn fan brûkt waard en ferheegje parten fan de wyk. De earste wenten kamen yn 1998 ree en waarden allegear boud mei in hege naal en lege dakgoaten. Yn de iene strjitte hawwe de hûzen blauwe dakpannen en yn de oare hawwe se readen. Nijsgjirrich is dat eltse strjitte syn eigen hûstype hat.

## Keppelings om utens
* Wykferiening Woonparc Sandur
* Parc Centrum Sandur
Bernkastel-Kues (Verbandsgemeinde)

De **Verbandsgemeinde Bernkastel-Kues** is in ferbânsgemeente fan 20 plakken yn de lânkring Bernkastel-Wittlich yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts.

Nei de opheffing fan de ferbânsgemeente Neumagen-Dhron waarden de Ortsgemeinden Minheim, Neumagen-Dhron en Piesport mei yngong fan 1 jannewaris 2012 by de ferbânsgemeente Bernkastel-Kues yndield.

De ferbânsgemeente Bernkastel-Kues bestiet út de folgjende Ortsgemeinden:

## Keppeling om utens
* Side ferbânsgemeente Bernkastel-Kues
Wrâldkampioenskip fuotbal 1962

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1962]]** waard fan 30 maaie oant en mei 17 juny 1962 yn Sily holden. Yn tsjinstelling mei it toernoai fan 1958 waard yn Sily mar yn fjouwer stadions spile. It toernoai waard wûn troch Brazylje, dy't foar de twadde kear wrâldkampioen waard. 

## Stadions

 

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 8.*

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

## Knock-outfaze
Prix de Joke

De **Prix de Joke** wie in beleaning fan de bêste grap fan it ôfrûne jier, útrikt op 1 april fan it nije jier. De priis op himsels wie in 31sm brûnzen kopy fan de Loeres fan Zandvoort, op in sokkel fan marmer.

De priis waard útrikt troch it Nasjonaal 1-april Genoatskip, fan 1963 ôf. De earst kear wie dit om half alve op it stêdhûs fan Zandvoort. Dêrnei wie der in krânslizzing by de Loeres. Op de ein fan de dei wie der dan in diner mei de winner(s). Yn de rin fan de tiid is lykwols net alles itselde bleaun.
Nei de dea fan Van Tetterode yn 1996, kaam it per slot ta in ein. 

## Betinksten
Foar grappen dy't faaks prix-wurdich binne, moast in tal fan betinksten jilde:
# It moast orizjineel wêze
# It moast wier grappich wêze
# It moast wier yn de neamde perioade yn Nederlân plak fûn hawwe
# It moast wier útfierd wêze troch de grapmakker
# De grap mocht net kwetse
# Leden fan de sjuery of fan it kommitee koenen de priis net krije.

## Takinning
Winners fan de Prix de Joke wienen, ûnder oaren:
* Bert Haanstra foar sy film Alleman. 1964
* Wijnand J. Maat. 1965
* Leden fan Veritas foar it ferwikseljen yn Brunssum by it haadkertier fan de NAFO, fan dy harren flagge foar harren eigenes. 1967
** De kommandant fan Brunssum krige in miniatuer fan de Loeres ta treast.
* Farce Majeur. 1967
* Piet Muyselaar en Willy Walden / *[[Snip en Snap]]* foar harren praktyske humor foar 33 jier. 1970
* Winner moppen-tapperstaptoe, fernikkelde Loeres (brûnzen Loeres fan 11sm op marmer sokkel). 1970
* Theo Dol en Frits Bom foar it blêd Spreek'Buis. 1971 Dit is it ynterne bledsje fan de omroppen yn Hilfertsom.
* Sylvain Poons krige in eare-Loeres. 1972
* NOS foar harren humor yn die. 1972
* André van Duin. 1976
* Jos Brink eare-Loeres foar syn wurk op toniel en tillefysje. 1982
* Martin van Amerongen / *Ir. H.A. Schuringa*, foar syn "*practical jokes*". 1982 Van Amerongen wegere de takenning lykwols, om't er net tegearre mei Jos Brink neamd wurde woe.
* Wouter Lap, foar humor yn byld. 1982
* Prins Bernhard, foar syn brede glimp. 1982
* Paul van Vliet. 1985
* Griente- en fruithandel Van Den Berg (Zandvoort) dy't in synapelbeam hie dêr't men fan hearre koe hoe't de synapels waaksen.
* Barry Huges
* John Lanting
* Danny Kaye

### Bysûndere takinning
* Prins Bernhard, dy't op safaarje in Sebra sjoen hie mei de strepen horizontaal.

## In tal priiswinners

File:Prix de Joke 1964 voor Bert Haanstra, Simon van Collem reikt hem het beeldje uit, Bestanddeelnr 916-2515.jpg|Bert Haanstra, Simon van Collem rikt him it byldsje út, 1964
File:Uitreiking Prix de Joke 1965 aan Wijnand J. Maat, Miss Zandvoort overhandigde de, Bestanddeelnr 917-6048.jpg|Miss Zandvoort oerlanget de priis oan Wijnand J. Maat, 1965
File:Uitreiking Prix de Joke 1970 . Links Piet Muyselaar en Willy Walden (rechts) met, Bestanddeelnr 923-3967.jpg|Piet Muyselaar en Willy Walden (rjochts), 1970
File:Loeres uitreiking Andre van Duin, 1976 - 35.jpg|André van Duin, 1976
Wrâldkampioenskip fuotbal 1970

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1970]]** waard fan 31 maaie oant en mei 21 juny  1970 yn Meksiko holden. It toernoai waard wûn troch Brazylje dat foar de tredde kear wrâldkampioen waard. 

Yn dit toernoai waarden der in pear nije spulregels ynfierd. Foar it earst waarden wikselspilers tastien, maksimaal twa per team. Ek it systeem fan giele en reade kaarten waard hjir foar it earst offisjeel tapast.

## Stadions

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 8.*

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

## Knock-outfase
Wrâldkampioenskip fuotbal 1974

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1974]]** waard fan 13 juny oant en mei 7 july 1974 yn it doetiidske West-Dútslân holden. It toernoai waard wûn troch it gastlân West-Dútslân dat foar de twadde kear wrâldkampioen waard. 

Yn 1974 waard der in twadde omloop spile besteande út groepswedstriden, en gjin kwart - en heale finales lykas yn de foargeande edysjes. Dizze opset waard hanthavene by it WK yn 1978.

Theo de Jong wie yn 1974 de earste Fryske fuotballer op it wrâldkampioenskip fuotbal, hy kaam dit toernoai fjouwer kear yn aksje foar it Nederlânske alvetal.

## Stadions

 

## Earste omloop
### Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de twadde omloop.*

### Groep 1

### Groep 2

### Groep 3

### Groep 4

## Twadde omloop
### Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de finale, de teams mei de skeane letters sille spylje om it tredde plak*

### Groep A

### Groep B

## Finales
### Tredde plak

### Finale

## Einoardering
Wrâldkampioenskip fuotbal 1982

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1982]]** waard fan 13 juny oant en mei 11 july 1982 yn Spanje holden. It toernoai duorre fjouwer wiken en der waard spile yn 17 stadions. Itaalje waard foar de tredde kear wrâldkampioen.

## Stadions

 

## Earste omloop
### Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de twadde omloop.*

### Groep 1

### Groep 2

### Groep 3

### Groep 4

### Groep 5

### Groep 6

## Twadde omloop
### Groepen
''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de heale finale.

### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

## Finales
Rekreaasjepark

In **rekreaasjepark** is ornaris in plak dêr't minsken op fakânsje binne, en dêr kar hawwe út bungalows, kampearplakken en soksoarte. De lju kinne harren fermeitsje yn in restaurant, yn in swimbad, op in bowlingbaan ensaf.

Dit is oars as in *[[rekreaasjegebiet]]*, wat mear in park is dêr't minsken kuierje kinne, of sporte, of in hapke ite kinne, of dêr't eveneminten plak ha kinne.
Santos

**Santos** (útspr.: [ˈsɐ̃tus]; ) is in stêd en gemeente yn Brazylje. It plak is stifte yn 1546.

Santos is it thús fan it Kofje Museum, dêr't eartiids ûnderhannele waard oer wrâldkofjeprizen. Der is ek in fuotbalmonumint, wijd oan 'e grutste spilers fan' e stêd, ûnder wa Pelé, dy't it grutste part fan syn karriêre trochbrocht by Santos Futebol Clube.

## Berne
* Osvaldo Moles (14 maart 1913 – 14 maaie 1967), sjoernalistyk
Edo van Tetterode

**Edo van Tetterode** (3 maaie  1929 - 18 jannewaris 1996) wie in akteur en ek in byldhouwer. Hy wie ien fan de Tetterodes, mar hy woe net yn it famyljebedriuw. Yn stee derfan waard er akteur. Sa wied er aktyf by de *[[Nederlandse komedie]]*. Lykwols, it bloed krûpt dêr't it net gean kin, en hy kaam docht te wurkjen by *[[Tetterode Steen]]*. Yn 1974 begûn er eigen saak yn Zandvoort. Hy hat dêr in protte gevelstiennen makke. Yn 1986 hat er foar de fermoarde Michael Poyé it byld *Verdraagzaamheid* makke, wat yn Hilfertsom stiet.

## Loeres
Ferneamd is ek de Loeres, in sabearre moai, dêr't er fan die as wie dy oanspield op it strând fan Zandfoort. De kranten skreaunen der oer; de NCRV joech der omtinken oan. Busfollen mei minsken kamen nei Zandvoort om te sjen, ear't er úteinlijk útlei dat it allegear in aprilgrap west hie.

Nei oanlieding fan dat sukses har er it Nasjonaal 1-april Genoatskip stifte, wat alle jierren in lytse ferzje van de Loeres útrikte oan de suksesfolste grap - *Joke* sei Van Tesselrode - fan it ôfrûne jier.
It genoatskip hat dit dien oant er ferstoar yn 1996.

Op syn grêf yn Zandvoort stiet in lytse Loeres.


Kunst Stationsplein Hilversum.jpg |*Verdraagzaamheid* (Hilfertsom)
Grab Edo van Tetterode.jpg|It grêf fan Van Tetterode
Wrâldkampioenskip fuotbal 1990

It **[[wrâldkampioenskip fuotbal]] [[1990]]** waard fan 8 juny oant en mei 8 july 1990 yn Itaalje holden. It wie de twadde kear dat Itaalje it kampioenskip organisearre. Der waard spile yn 12 stadions wêrfan't yn 4 stadions ek yn 1934 in tal wedstriden spile waarden. West-Dútslân waard foar de tredde kear wrâldkampioen.

## Stadions

## Groepen
*De teams mei tsjokke letters giene fierder de knock-outfaze fan 'e lêste 16. Ek de bêste nûmmers trije giene troch.*

## Groepsfaze
### Groep A

### Groep B

### Groep C

### Groep D

### Groep E

### Groep F

### Klassearring nûmers trije

## Knock-outfaze
Osvaldo Moles

**Osvaldo Moles** (Santos, 14 maart 1913 – São Paulo, 14 maaie 1967) wie in Brazyljaansk sjoernalist en publisist. Hy levere wichtige bydragen oan de Brazyljaanske radio, sjoernalistyk, literatuer en sinema.

## Libben en karriêre

Moles waard yn 1913 berne yn Santos yn in famylje fan Italjaanske ymmigranten. Hy waard beynfloede troch de modernisten en begûn syn sjoernalistike karriêre by de *[[Diário Nacional]]* en ek by de *[[Correio Paulistano]]*.

Yn 1937 wied er belutsen by de oprjochting fan Rádio Tupi yn São Paulo, en yn 1941 moete er Adoniran Barbosa, lykas *[[Tiro ao Álvaro]]* en *[[Trem das Onze]]*. Tegearre skreaune se in protte lietteksten. Yn de 1940-er jierren joech de parse fan São Paulo Moles de bynamme "de makker fan miljoenen programma's".

Moles stoar yn 1967 troch selsmoard, mar de parse hold dat feit stil, sa't wenst wie yn 'e diktatuer. Mei't er in figuer efter de skermen bleaun wie, droech de stilte fan 'e parse deroan by dat syn wurk oan hjoed de dei ta fierhinne negearre is.;

## Prizen

* 1950 - Troféu Roquette Pinto, - Programador / Roquette Pinto - Redator Humorístico
* 1952 - Prêmio Saci de Cinema - Melhor Argumento / Roquette Pinto - Programador Popular
* 1953 - Prêmio Governador do Estado - por Roteiro de "Simão, o caolho"
* 1955 - Troféu Roquette Pinto - Programador Geral / Os melhores paulistas de 55 - Manchete RJ, Categoria Rádio
* 1956 - Troféu Roquette Pinto - Programador Geral
* 1957 - Prog. Alegria dos Bairros de J. Rosemberg - 04/08/1957 - Produtor Rádio Record / PRF3-TV Os Melhores da Semana
* 1958 - "Tupiniquim" - Produtor / Dr. Paulo Machado de Carvalho - Associação Paulista de Propaganda - Melhor programa
* 1959 - Revista RM Prêmio Octávio Gabus Mendes – Produtor (Rádio) / Grau de Comendador da Honorífica Ordem Acadêmica de São Francisco / "Tupiniquim" - Prod. Rádio / Roquette Pinto - Prog. Hum. Rádio / Diploma de Burro Faculdade São Francisco
* 1960 - Troféu Roquette Pinto - Especial
* 1964 - Jubileu de Prata (Associação dos profissionais, Presse von São Paulo zum 25. Jubiläum)

## Bibliografy

* B. D. Micheletti: Piquenique classe C y Brás, Bexiga e Barra Funda: Osvaldo Moles como successor de António de Alcântara Machado. In: Edición a cargo de Fidel López Criado; CILEC. (Org.). Literatura, Cine y prensa: El canon y su circunstanica. 1ed.Santiago de Compostela: Andavira, 2014, v. 1, S.&nbsp;641–650.
* B. D. Micheletti: Osvaldo Moles - o legado do radialista. Tese de Mestrado (Comunicação) - PPGCOM-UNIP, São Paulo, 2015.
* O. Moles: Piquenique classe C: Crônicas e flagrantes de São Paulo. São Paulo: Boa Leitura, 1962.
* F. Moura, A. Nigri: Adoniran Barbosa: Se o senhor não tá lembrado. São Paulo: Boitempo, 2002.
* A. Mugnaini, jr.: Adoniran - Dá Licença de Contar …, A Girafa, 2002.
* C. Campos, jr.: Adoniran: uma biografia. 2. ed. São Paulo: Globo, 2009.
* J. de A. Luso jr., J. V. de Cast: Laudo Natel: biografia do governador. São Paulo, 1971.
* A. Hohlfeldt: Rádio e imprensa: como as duas mídias se encontraram e se fortaleceram em Moçambique. In: Conferência Internacional Império Português . Lisboa: Instituto de Ciéncias Sociais da Universidade de Lisboa, 2013.