Taylor Sheridan

**Taylor Sheridan** (Cranfills Gap (Teksas), 21 maaie 1970) is in Amerikaansk senarioskriuwer, regisseur, filmprodusint, tillefyzjeprodusint en akteur. Hy wûn bekendheid as tillefyzje-akteur yn 'e rol fan David Hale yn 'e misdiesearje *Sons of Anarchy*. Fan 2010 ôf lei Sheridan him lykwols ta op in nij wurkpaad as de skriuwer fan senario's foar sawol films as tillefyzjesearjes. Foar it skript fan 'e film *[[Sicario (film út 2015)|Sicario]]* waard er nominearre foar in Writers Guild of America Award yn 'e kategory bêste orizjinele senario. Foar it skript fan 'e film *[[Hell or High Water (film út 2016)|Hell or High Water]]* waard er nominearre foar in Oscar foar bêste orizjinele senario. Yn 2017 makke Sheridan syn debút as regisseur mei de neo-western *[[Wind River (film út 2017)|Wind River]]*. Neitiid wied er as senarioskriuwer, regisseur en produsint belutsen by it meitsjen fan 'e tige súksesfolle tillefyzjesearje *[[Yellowstone (Amerikaanske tillefyzjesearje)|Yellowstone]]* en ferskate spin-offs dêrfan.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Sheridan waard yn 1970 berne op in feehâlderijbedriuw yn Cranfills Gap, yn 'e Amerikaanske steat Teksas. Syn broer is de sjoernalist John Gibler. Hy groeide op yn earmoede; de húshâlding hie gjin tillefyzje of radio yn 'e hûs. Syn âldelju giene gauris yn 'e auto sitten om nei de autoradio te harkjen. As it boerebedriuw yn 'e iere 1990-er jierren úteinlik net oer de kop gien wie, soe Sheridan, sa seid er yn 2017 yn in fraachpetear, der grif noch altyd wenje en wurkje. Hy studearre oan 'e Steatsuniversiteit fan Teksas en hie doe it gelok dat er opmurken waard troch in talintescout, dy't him de mooglikheid bea om nei Los Angeles te gean en in karriêre as akteur te begjinnen.

### Karriêre
#### As akteur
Sheridan begûn syn wurkpaad yn 1995 mei in gastrol yn 'e plysjesearje *Walker, Texas Ranger*. Letter hied er oare gastrollen yn û.m. de westernsearje *Dr. Quinn, Medicine Woman* mei Jane Seymour, de dramasearje *Party of Five* mei Neve Campbell, de aksjekomeedzjesearje *[[V.I.P. (Amerikaanske tillefyzjesearje)|V.I.P.]]* mei Pamela Anderson, de plysjesearjes *NYPD Blue*, *CSI: Crime Scene Investigation* en *CSI: New York* en de science fiction-searje *[[Star Trek: Enterprise]]*. Yn 2005 bemachtige Sheridan in weromkearende rol yn 'e jeugddetektivesearje *Veronica Mars*. Hy briek troch as akteur mei de rol fan David Hale, dy't er fan 2008 oant en mei 2010 spile yn 'e misdiesearje *Sons of Anarchy*, oer in Amerikaanske motorbinde. Pas nei't er yn 2010 fjirtich jier wurden wie, stapte er oer fan aktearjen nei it skriuwen fan senario's.

#### As senarioskriuwer
It earste skript fan Sheridan dat ferfilme waard, resultearre yn 2015 yn 'e film *[[Sicario (film út 2015)|Sicario]]*, dy't regissearre waard troch de Frânske filmmakker Denis Villeneuve. De plot draait om 'e FBI-aginte Kate Macer (spile troch Emily Blunt), dy't tafoege wurdt oan in spesjale taakgroep fan 'e oerheid mei as doel om 'e lieder fan in machtich en ûnmeilydsum Meksikaansk drugskartel ûnder fuotten te heljen. Oare rollen yn 'e film waarden spile troch Josh Brolin en Benicio del Toro. *Sicario* waard mei loovjende kritiken ûnthelle en smiet Sheridan in nominaasje op foar in Writers Guild of America Award yn 'e kategory 'bêste orizjinele senario'.

Sheridan wie ek de auteur fan in skript mei de titel *Comancheria*. Hoewol't er dat nei *Sicario* skreau, waard it earder as *Sicario* ferkocht. It kaam lykwols fêst te sitten yn 'e preproduksjefaze en jierrenlang wie der gjin beweging yn te krijen. Uteinlik waard de film dochs makke, mar de titel waard feroare yn *[[Hell or High Water (film út 2016)|Hell or High Water]]*. De film kaam yn 2016 út, mei yn 'e haadrollen Jeff Bridges, Chris Pine en Ben Foster, en waard mei noch mear lof ûnthelle as *Sicario* earder. Foar syn senario waard Sheridan û.m. nominearre foar in Writers Guild of America Award, in Saturn Award, in Independent Spirit Award, in BAFTA, in Golden Globe en in Oscar. *Hell or High Water* waard ek nominearre foar noch trije oare Oscars, wêrûnder dy yn 'e kategory bêste film.

#### As regisseur
As regisseur wie Sheridan yn 2011 foar it earst aktyf, yn it ramt fan 'e lowbudget-horrorfilm *Vile*. Sels fynt er lykwols dat *[[Wind River (film út 2017)|Wind River]]*, út 2017, syn debút as regisseur wie. Hy sei dêroer yn in fraachpetear: "In freon fan my brocht [...] tweintichtûzen [dollar] of sa byinoar, en caste syn maten, en skreau dy minne horrorfilm, dêr't ik him noch fan sei dat er net besykje moast om it te regissearjen. Hy soe it regissearje en produsearje en hy begûn dêrmei en rekke yn panyk, en skille my op en sei: 'Kinst my ek helpe?' Ik sei: 'Ja, ik sil it besykje.' Ik hold de boech fan it skip min ofte mear yn juste rjochting, en sy joegen har ôf om 'e montaazje te dwaan en makken derfan wat se derfan makken. Ik fyn it tefolle ear om my de regisseur te neamen. Ik leau dat er [dêrmei] op 'e iene of oare manear besocht om 'tankjewol' te sizzen. It wie in treflike kâns om 'e kamera yn 'e goeie rjochting te wizen en in stikmannich lessen te learen dêr't ik echt wat oan hie mei *Wind River*."

Sadwaande wie de neo-western *[[Wind River (film út 2017)|Wind River]]*, út 2017, Sheridan syn twadde projekt as regisseur, al sjocht er it sels as syn rezjydebút. Hy skreau foar de film ek it senario, nei eigen sizzen mei as doel om 'e kwestje fan it grutte tal fermiste en fermoarde lânseigen froulju yn Noard-Amearika ûnder de oandacht fan in breder publyk te bringen. De plot giet oer de moard op en ferkrêfting fan in jonge Yndiaanske frou yn it Wind River Yndianereservaat fan Wyoming, dy't in FBI-aginte (spile troch Elizabeth Olsen) en in spoarsiker fan 'e U.S. Fish and Wildlife Service (spile troch Jeremy Renner) tegearre besykje op te lossen. De film gie yn premiêre op it Sundance Filmfestival yn Utah. Op 'e nij wiene de kritiken loovjend (hoewol net sa loovjend as foar *Hell or High Water*), en Sheridan waard foar *Wind River* nominearre foar in Directors Guild of America Award yn 'e kategory 'treflik debút (langspylfilm)'.

#### Alles tagelyk
Yn 2017 sette Sheridan ek útein mei de neo-westerntillefyzjesearje *[[Yellowstone (Amerikaanske tillefyzjesearje)|Yellowstone]]*, oer it krewearjen fan grutboer John Dutton en syn bern om it wurk op in grutte ranch yn it moderne 'Wylde Westen' te beävensearjen en tagelyk fijannen dy't it op harren lân foarsjoen hawwe, op in ôfstân te hâlden. It earste seizoen fan 'e searje, mei filmstjer Kevin Costner yn 'e haadrol, waard op 'e Amerikaanske tillefyzje útstjoerd yn 2018 en 2019. Sheridan wie by de searje belutsen as senarioskriuwer, regisseur en produsint. 

Anno 2023 rint *Yellowstone* fiif seizoenen. De searje is sa súksesfol dat der ferskate spin-offsearjes út fuortkommen binne. In prequelsearje mei as titel *1883* makke yn desimber 2021 syn debút fia de streamingtsjinst Paramount+. Sheridan wie dêrby belutsen as senarioskriuwer, regisseur en produsint. De rige folget it wol en wee fan 'e oerpake en -beppe fan John Dutton yn 1883, en de haadrollen waarden fertolke troch û.o. de bekende Hollywood-akteur Sam Elliott en countrysjongers Tim McGraw en Faith Hill. In oare prequelrige, *1923*, waard fan desimber 2022 ôf útstjoerd. Dy searje, mei Helen Mirren en Harrison Ford yn 'e haadrollen, folget de pake en beppe fan John Dutton ûnder de Drûchlizzing yn de Feriene Steaten. In trêde prequelrige, *1944*, is anno 2023 yn preproduksje.

In fjirde spin-off-rige, mei as titel *6666* (sprek út: *Four Sixes*), is ek yn preproduksje en sil yn 'e rin fan 2023 foar it earst útstjoerd wurde. Dy searje spilet yn 'e hjoeddeistige tiid en sil gean oer de Four Sixes Ranch yn Teksas, dêr't de Duttons yn seizoen&nbsp;4 fan *Yellowstone* gedoente mei hawwe. *Bass Reeves *, ta einbeslút, is in spin-off-searje fan *1883*, oer de U.S. marshal Bass Reeves. Foar dizze searje binne anno 2023 de opnamen úteinset.

Underwilens spile Sheridan yn 2018 de rol fan in oan 'e Noardlike Alliânsje yn Afganistan tafoege CIA-agint yn 'e oarlochsfilm *[[12 Strong]]* en ek skreau er de senario's foar noch trije nije films. Dêrby giet it yn it foarste plak om it ferfolch op *Sicario*, mei as titel **', in film dy't regissearre waard troch de [[Itaalje|Italjaanske]] filmmakker [[Stefano Sollima]], en dy't yn [[2018]] útkaam. Oard wie der de film ''Without Remorse'', dy't yn [[2021]] yn premiêre gie. Datselde jiers kaam ek ''Those Who Wish Me Dead'' út, mei [[Angelina Jolie]] yn 'e haadrol, dêr't Sheridan behalven senarist ek regisseur en produsint fan wie. Dêrnjonken produsearre Sheridan fan [[2019]] ôf de [[realitytillefyzje]]searje ''The Last Cowboy'' en makke er ek noch ferskate dramasearjes dy't net mei Yellowstone ferbûn wiene: ''Mayor of Kingstown'', dat rint fan [[2021]] ôf, ''Tulsa King'', dat rint fan [[2022]] ôf, ''Lioness'', dat yn [[2023]] útkaam, en ''Land Man'', dat anno 2023 noch yn [[preproduksje]] ferkeart.

===Priveelibben===
Sheridan is sûnt [[2013]] [[troud]] mei [[aktrise]] en [[model (berop)|model]] [[Nicole Muirbrook]]. Se hawwe in [[soan]] en wenje (anno 2022) yn [[Weatherford (Teksas)|Weatherford]], yn [[Teksas]].

==Filmografy==
===As akteur===

|-

|-
|align="center"| 1995 || ''Walker, Texas Ranger'' || Vernon || [[gastrol]]; [[ôfl.]] ''War Zone''
|-
|align="center"| 1996 || ''Her Costly Affair'' || Chris || [[tillefyzjefilm]]
|-
|align="center"| 1997 || ''Dr. Quinn, Medicine Woman'' || [[korporaal]] Winters || gastrol; ôfl. ''A Matter of Conscience''
|-
|align="center"| 1999 || ''Party of Five'' || [[resepsjonist]] || gastrol; ôfl. ''Haunted''
|-
|align="center"| 2000 || ''Time of Your Life'' || Connor || gastrol; ôfl. ''The Time They Decided to Date''
|-
|align="center"| 2001 || ''[[V.I.P. (Amerikaanske tillefyzjesearje)|V.I.P.]]'' || Dave || gastrol; ôfl. ''A.I. Highrise''
|-
|align="center"| 2002 || ''Strong Medicine'' || Tucker || gastrol; ôfl. ''Positive''
|-
|align="center"| 2003 || ''The Guardian'' || Tim Dohanic || gastrol; ôfl. ''Back in the Ring''
|-
|align="center"| 2003 || ''10-8: Officers on Duty'' || skutter || gastrol; ôfl. ''Brothers in Arms''
|-
|align="center"| 2004 || ''[[Star Trek: Enterprise]]'' || Jareb || gastrol; ôfl. ''Chosen Realm''
|-
|align="center"| 2004 || ''NYPD Blue'' || Tim Lewis || gastrol; ôfl. ''Old Yeller''
|-
|align="center"| 2005 || ''CSI: NY'' || Joel Banks || gastrol; ôfl. ''Supply & Demand''
|-
|align="center"| 2005 || ''CSI: Crime Scene Investigation''&nbsp;&nbsp;|| Evan Peters || gastrol; ôfl. ''Secrets and Flies''
|-
|align="center"| 2005–2007 || ''Veronica Mars'' || Danny Boyd || [[weromkearende rol]]; 5 ôfl.
|-
|align="center"| 2008–2010 || ''Sons of Anarchy'' || David Hale|| [[fêste rol]]; 21 ôfl.
|-
|align="center"| 2011 || ''NCIS: Los Angeles'' || [[kaptein-op-see]] Jennings&nbsp;&nbsp; || gastrol; ôfl. ''Enemy Within''
|-
|align="center"| 2018–2021 || ''[[Yellowstone (Amerikaanske tillefyzjesearje)|Yellowstone]]'' || Travis Wheatley || weromkearende rol yn [[seizoen (omrop)|seizoen]] 1–2, fêste rol yn seizoen 4; 57 ôfl.
|-
|align="center"| 2022 || ''1883'' || Charles Goodnight || weromkearende rol; 2 ôfl.
|-

|-
|align="center"| 2003 || ''White Rush'' || Tug / Douglas || 
|-
|align="center"| 2016 || ''[[Hell or High Water (film)|Hell or Highwater]]'' || [[cowboy]] || [[cameo]]
|-
|align="center"| 2018 || ''[[12 Strong]]'' || [[CIA]]-[[spesjaal agint|agint]] "Brian" || 
|-
|}

===As film- en tillefyzjemakker===

|-

|-
|align="center"| 2011 || ''Vile'' || n.f.t. || regisseur
|-
|align="center" style="vertical-align:top"| 2015 || style="vertical-align:top"|''[[Sicario (film út 2015)|Sicario]]'' || style="vertical-align:top"| n.f.t. || senarioskriuwer;<br>nom. [[Writers Guild of America Award]] foar bêste orizjinele senario
|-
|align="center" style="vertical-align:top" | 2016 || style="vertical-align:top"| ''[[Hell or High Water (film)|Hell or High Water]]'' || style="vertical-align:top"| [[cowboy]] || [[cameo]]; senarioskriuwer;<br>nom. [[Oscar]] foar bêste orizjinele senario;<br>nom. [[Golden Globe]] foar bêste senario;<br>nom. [[BAFTA]] foar bêste orizjinele senario; <br>nom. [[Saturn Award]] foar bêste senario; <br>nom. [[Writers Guild of America Award]] foar bêste orizjinele senario; <br>nom. [[Independent Spirit Award]] foar bêste senario;<br>nom. [[Critics' Choice Award]] foar bêste orizjinele senario
|-
|align="center" style="vertical-align:top"| 2017 || style="vertical-align:top"| ''[[Wind River (film út 2017)|Wind River]]'' || style="vertical-align:top"|n.f.t. || senarioskriuwer en regisseur;<br>nom. [[Directors Guild of America Award]] foar bêste earste spylfilmrezjy
|-
|align="center"| 2018 || **'&nbsp;&nbsp; || n.f.t. || senarioskriuwer
|-
|align="center"| 2021 || *Without Remorse* || n.f.t. || senarioskriuwer yn 'e mande mei Will Staples
|-
|align="center"| 2021 || *Those Who Wish Me Dead* || n.f.t. || senarioskriuwer, regisseur en produsint
|-
|align="center"| 20?? || *Finestkind* || n.f.t. || produsint; op dit stuit (febr. 2023) yn preproduksje
|-

|-
|align="center"| 2018–no || *[[Yellowstone (Amerikaanske tillefyzjesearje)|Yellowstone]]* || Travis Wheatly || senarioskriuwer, regisseur en produsint
|-
|align="center"| 2019–no|| *The Last Cowboy* || n.f.t. || realitytillefyzjesearje oer rodeocowboys; produsint 
|-
|align="center"| 2021–no || *Mayor of Kingstown* || n.f.t. || senarioskriuwer, regisseur en produsint
|-
|align="center"| 2021–2022 || *1883* || Charles Goodnight&nbsp;&nbsp; || senarioskriuwer, regisseur en produsint
|-
|align="center"| 2022–no || *Tulsa King* || n.f.t. || senarioskriuwer en produsint
|-
|align="center"| 2022–2023 || *1923* || n.f.t. || senarioskriuwer en produsint
|-
|align="center"| 2023 || *Lioness* || n.f.t. || senariokskriuwer en produsint
|-
|align="center"| 20?? || *Bass Reeves* || n.f.t. || senarioskriuwer, regisseur en produsint
|-
|align="center"| 20?? || *Land Man* || n.f.t. || senarioskriuwer en produsint
|-
|align="center"| 20?? || *1944* || n.f.t. || senarioskriuwer en ?
|-
|align="center"| 20?? || *6666* || n.f.t. || senarioskriuwer en ?
|-
|}

## Keppelings om utens
*  Folsleine filmografy fan Taylor Sheridan yn 'e Internet Movie Database (IMDb)