open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daisy Summers

**Daisy Summers**, echte namme ûnbekend (Seoel, 29 april 1993), is in Súdkoreaansk-Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Koreaansk-Russysk etnysk komôf. Har artystenamme wurdt ek wol (mis)stavere as **Daisy Summer**, en boppedat hat hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenamme **Daisy Haze**. (Hja moat lykwols net betize wurde mei Daizee Haze, in Amerikaansk wrakselster.)

## Libben en karriêre
Daisy Summers waard yn 1993 berne yn 'e Súdkoreaanske haadstêd Seoel, as de dochter fan in Koreaanske mem en in Russyske heit. Har âlden emigrearren koarte tiid letter mei har nei de Feriene Steaten, dêr't se opgroeide yn 'e steat Floarida. Sûnt se seis jier wie, waard Summers oplaat om klassyk pianiste te wurden. Har earste betelle baan wie as ferkeapster yn in Gamestop-fideospultsjewinkel.

Summers sette har karriêre yn 'e Amerikaanske pornoyndustry útein as webcamgirl op in ynternetsite. Op 31 augustus 2013 makke se mei tweintich jier har debút yn in pornografyske film dy't opnommen waard yn har thússteat Floarida. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat hja sûnt yn mear as fyftich pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Jules Jordan Video, Digital Sin, Zero Tolerance, Third Degree Films, New Sensations, Evil Angel, Pure Play Media en Hustler Video. Ek hat se in protte yn 't spier west foar pornosites op it ynternet, lykas Reality Kings, Brazzers, BangBros en Naughty America.

## Persoanlike bysûnderheden
Summers sprekt floeiend Ingelsk, Koreaansk, Russysk en Dútsk. Hja omskriuwt harsels as in "adrenalinejunkie", en hâldt fan surfen, snowboarden, autoracen en skerpsjitten. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 47&nbsp;kg en in (natuerlike) kupmaat 30B. Hja hat piercings troch har tonge en ien fan har noaswjukken, en in tige opfallende tatoeaazje fan it rebelle-embleem út 'e earste *[[Star Wars]]*-trilogy oan 'e lofterkant fan har lichem op 'e bikinyline.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Daisy Summers (Daisy Haze) yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Daisy Summers yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Daisy Summers op ''FreeOnes''
Bikinyline

De **bikinyline** of **bikinysône** is de oergong fan in bikinybroekje of swimbroek nei de ûnbedutsen hûd. Mei't de skamstreek almeast begroeid is mei skamhier, kin dat by it dragen fan soksoarte baaiklean nei bûten ta stekke, sadat it foar in elk te sjen is. Fral by froulju, mar ek wol by manlju, wurdt soks yn 'e regel ûnestetysk fûn. Sadwaande wurdt de bikinyline gauris ûnthierre troch jin dêr te skearen, te epilearjen of te harsen. Benammen by froulju is dit ferskynsel yn 'e Westerske wrâld sûnt de 1980-er jierren folslein ynboargere rekke. It ûnthierjen fan 'e bikinyline wurdt ornaris oantsjut as in *[[Brazilian wax]]*. Hoewol't dat eins letterlik "Brazyljaansk harsen" betsjut, wurdt dy beneaming ek wol brûkt as it ûnthierjen plakfynt troch te skearen of te epilearjen.
Skamte (anatomy)

De **skamte**, yn 'e Fryske sprektaal ornaris oantsjut mei de hollanistyske ynterferinsje **skamstreek**, is it diel fan it minsklik lichem dêr't de ljisken en de geslachtsdielen sitte. It wurdt ek wol it **krús** neamd, om't op dat plak de skonken en de romp gearkomme. De begrinzging fan 'e skamte leit tusken de ûnderkant fan 'e búk en it begjin fan 'e billen, oan 'e foarside fan it lichem. De stuten, oan 'e efterkant fan it lichem, wurde net ta de skamte rekkene.

De oantsjutting "skamte" is foar 't neist ûntstien troch it bibelske ferhaal út Genesis 1, dêr't yn ferhelle wurdt hoe't Adam en Eva har nei it iten fan in ferbeane frucht begûnen te skamjen foar harren neakenens. Yn 'e minsklike skiednis is it útsicht op 'e skamte stadichoan fierder útband, fral nei't godstsjinsten as it kristendom en de islaam seks as eat negatyfs begûnen te beskôgjen. Tsjintwurdich wurdt yn 'e regel in kombinaasje fan boppeklean en ûnderguod brûkt om 'e skamte te bedekken.
Mary Carey

"**Mary Carey**" of "**Mary Cary**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Mary Carey (skriuwster) (±1609-±1680), in Ingelsk skriuwster
* Mary Carey (pornografysk aktrise) (1980), in Amerikaansk pornoaktrise
* Mary Carey (honkbalster) (1925-1977), in Amerikaansk prof-honkbalster

* Mary Flagler Cary (1901-1967), in Amerikaansk filantrope
* ''Mary Cary'' (roman), in roman út 1910 fan Kate Langley Bosher
Mary Carey (skriuwster)

**Mary Carey, lady Carey** (berne as: **Mary Jackson**, letter **Mary Peyler**; ±1609 – ±1680) wie in Ingelsk skriuwster fan gedichten en meditaasjewurken. 

Hja wie de dochter fan sir John Jackson, en troude mei Pelham Carey, de soan fan Henry Carey, 4e lord Hunsdon (dy't neitiid troch kening Jakobus I ferheft waard ta boarchgreve Rochford, en noch letter troch kening Karel I ta greve fan Dover). Nei it ferstjerren fan har man wertroude Mary mei in George Peyler, mar se bleau har hiele libben bekendstean as lady Carey.
Lânbouried

In **lânbouried** is de titel fan in hege Nederlânske fak-attasjee út 'e diplomasy. Sa'n funksjonaris wurdt beneamd troch it Ministearje fan Ekonomyske Saken. Foarhinne wiene lânbourieden ferbûn oan it (no ophefte) Ministearje fan Lânbou, Natoerbehear en Fiskerij. Yn Ingelsktalige lannen wurdt in lânbouried in *agricultural counselor* neamd. Dizze funksjonaris stiet op itselde nivo as in ambassaderied, en ferrjochtet syn wurksumheden (sa't de oantsjutting al seit, oangeande de lânbou) op in ambassade, dêr't er yn formele sin ferantwurding skuldich is oan 'e ambassadeur. Lânbourieden binne ornaris yn ferskate lannen tagelyk akkreditearre en fertsjintwurdigje Nederlân foar harren fakgebiet yn dy lannen.
Hossein Hamadani

**Hossein Hamadani** (Perzysk: حسىن همدانى; Hamadān, 1 jannewaris 1951 – Aleppo, 7 oktober 2015) wie in foaroansteand Iraansk generaal, dy't sûnt de Islamityske Revolúsje fan 1979 yn it Iraanske leger opklom ta in hege posysje yn 'e Revolúsjonêre Garde. Hamadani focht û.m. yn 'e Koerdyske Opstân en de Iraansk-Iraakske Oarloch. Yn 2015 sneuvele er ûnder de Syryske Boargeroarloch yn 'e striid tsjin 'e terroristen fan 'e saneamde Islamityske Steat.

## Libben en wurkpaad
Hamadani waard yn 1951 berne yn 'e westlike Iraanske stêd Hamadān. Sûnt 1970 tsjinne er yn it Iraanske leger. Hy ûnderskate him yn 1979 by it delslaan fan 'e Koerdyske Opstân dy't útbriek nei de Islamityske Revolúsje wêrby't de sjah ôfset wie. Neitiid klom er fierder op ûnder de Iraansk-Iraakske Oarloch fan 1980-1988, wêrby't er û.m. in nije, kommunistyske opstân yn Iraansk-Koerdistan de kop yndrukte.

Yn 2005 waard Hamadani beneamd ta pleatsferfangend kommandant fan 'e Revolúsjonêre Garde, it tige ynfloedrike elite-ûnderdiel fan it Iraanske leger. Yn 'e mande mei generaal Mohammed Ali Djafari wie Hamadani oan 'e earen ta behelle yn it smoaren fan it folksprotest yn Iraan nei de ferkiezings fan 2009. Fan 2009 oant 2014 stied er oan it haad fan it Rassûlollah Korps fan 'e Revolúsjonêre Garde, mei it befel oer de Iraanske haadstêd Teheran en omkriten. Sûnt 14 april 2011 wiene der ynternasjonale sanksjes tsjin him persoanlik fan krêft fanwegen syn rol yn 2009.

Hamadani wie de auteur fan in autobiografy wêrfan't de titel oerset wurde kin as *Broer, It Is in Plicht*. Yn 2015 waard er útstjoerd nei Syrje, dêr't er as adviseur tsjinje moast foar it mei Iraan befreone, mar troch ûnderskate groepen opstannelingen yn it nau brochte rezjym fan diktator Basjar al-Assad. Teffens stie Hamadani oan it haad fan it Quds Detasjemint fan 'e Revolúsjonêre Garde, dat yn 'e Syryske Boargeroarloch aktyf militêre operaasjes ûndernaam ta stipe fan it Syryske regearingsleger. Op 7&nbsp;oktober 2015 kaam Hamadani om yn 'e Syryske stêd Aleppo, by in oanfal troch de terroristyske opstannelingebeweging Islamityske Steat.

## Keppelings om utens
*Artikel oer de dea fan Hossein Hamadani yn 'e ''Daily Mail''
*Artikel oer de dea fan Hossein Hamadani yn ''Der Spiegel''
Oxford (Konettikut)

**Oxford** is in plak (*town*) yn it westen fan New Haven County, yn de steat Konettikut fan de Feriene Steaten. Wiken yn Oxford binne Quaker Farms, Riverside en Oxford Center. Oxford falt ûnder de *Naugatuck Valley Economic Development Region* en de regio *Central Naugatuck Valley Planning Area*. It is in foarstedsje fan it folle gruttere New Haven. 

## Skoallen
* Quaker Farms School 
* Oxford Center School 
* Great Oak Middle School
* Oxford High School

## It besjen wurdich
* Oxford House en Washband Tavern
* Christ Church
* Twitchell-Rowland Homestead Center and Museum 
* Quaker Farms Historic District
The Man Who Loved Cat Dancing (roman)

***The Man Who Loved Cat Dancing*** is in roman fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster Marilyn Durham (1930-2015). It is in western- en/of in aventoereroman dy't spilet yn it Wylde Westen fan 'e 1880-er jierren en dy't ferhellet oer de leafde tusken in treinrôver en in troude frou. *The Man Who Loved Cat Dancing* waard foar it earst publisearre yn 1972, by de Amerikaanske útjouwerij Harcourt Brace. It boek ûntjoech him ta in grutte bestseller en waard yn 1973 ferfilme troch regisseur Richard C. Sarafian. Yn 1974 ferskynde in Nederlânske oersetting fan 'e hân fan Johan van Wijk, ûnder de titel *De Man Die Cat Dancing Liefhad*.

## Ynhâld
It boek fertelt it ferhaal fan in Jay Grobert, in man út it Wylde Westen, en syn relaasje mei Catherine Crocker, in frou út it Easten. Catherine besiket te ûntkommen oan har ûngelokkige houlik en is útpykt nei it Westen, dêr't se ûntfierd wurdt troch Grobert as dy ûnderweis is om in trein te berôven. Tegearre naaie se út en reizgje se troch Wyoming, dêrby efterfolge troch har man en in agint fan 'e spoarwegen. Geandewei ûntdekt Catherine dat Grobert noch altyd ompakt mei de moard op syn frou, in Sjosjoanske *[[squaw]]* dy't fan Cat Dancing hiet, en mei syn eigen dieden nei har moard. Uteinlik reitsje Catherine en Grobert fereale opinoar, mar oan 'e ein fan it boek komt Grobert om by in fjoergefjocht.

## Untfangst
*The Man Who Loved Cat Dancing* wie Durham har earste roman, mar it waard daliks in bestseller, dy't troch de kritisy priizge waard om syn knaphandige karakterstúdzjes en syn muoiteleas ûnderhâldende skriuwstyl.

## Filmadaptaasje
Yn 1973, binnen in jier nei de publikaasje, waard *The Man Who Loved Cat Dancing* troch regisseur Richard C. Sarafian ferfilme ûnder deselde titel, mei Burt Reynolds en de Britske aktrise Sarah Miles yn 'e haadrollen. Mar foar lêzers dy't it boek tige wurdearren, waard de film in teloarstelling. Want hoewol't senarioskriuwster Eleanor Perry, dy't it earste senario skreaun hie, deunby de roman bleaun wie, lieten de produsinten neitiid in hiele rige manlike "skriptdokters" op it ferhaal los, dy't de personaazjes folslein feroaren, alle dialogen op 'e nij skreaune en sels de ein oanpasten: wylst Grobert yn it boek op 'e lêste side stjert, seit Reynolds yn 'e film, as Miles njonken him op 'e knibbels delfalt: *"Ik leau, ik kin wol oereinkomme."* It ferhaal ferlear troch dizze behanneling syn bêste eleminten, en de film waard dan ek gjin grut súkses.
The Man Who Loved Cat Dancing

* ''The Man Who Loved Cat Dancing'' (roman), in westernroman út 1972 fan 'e Amerikaanske skriuwster Marilyn Durham
* ''The Man Who Loved Cat Dancing'' (film), de Amerikaanske film út 1973 basearre op dat boek, ûnder rezjy fan Richard C. Sarafian
Helenus Marinus Speelman Wobma

Jhr. mr. **Helenus Marinus Speelman Wobma**, hear fan Heeswijk en Dinther (Den Dungen, 29 oktober 1787 - Ljouwert 20 maart 1867) wie in Nederlânsk jurist.

## Biografy
Speelman Wobma wie in telch út de aadlike famylje Speelman. De twadde efternamme Wobma naam er (voor zijn persoon alleen, dus niet voor zijn kinderen) yn 1806 oan, ûntliend oan syn oantroude omke Jacob Maximiliaan Wobma dy't troud wie mei syn muoike Geertruida Helena Speelman (1749-1791).

Nei syn stúdzje rjochten waard er haad-ûntfanger in Ljouwert. Dêrnei waard er lid fan de rjochtbank. Tusken oktober 1838 en 1845 wie er riedshear. Fan 1845 ôf oan wurke er by it Provinsjaal gerjochtshof yn Fryslân, ynearsten as ficepresidint en fan 1845 ôf oant syn pinsjoen op 1 oktober 1863 as presidint. Yn dy lêste funksje wie ferantwurdlik foar it útsprekken fan de deastraf tsjin Ype Baukes de Graaf, dy't de lêste persoan yn Fryslân wurde soe dy't yn fredestiid eksekutearre waard.

Yn 1813 boaske er oan Antje Hoitinga Cats (Ljouwert, 1789-1826); sy krigen acht bern.

## Literatuer
* Nederlânsk Adelsboek 44 (1951), s.&nbsp;476.
Delta Paramount

**Delta Paramount** (Fryslân, 14 july 2001 – Gytsjerk, 16 oktober 2015) wie in Holstein-Friesian-bolle dy't hast tsien jier lang de meast brûkte fokbolle fan 'e wrâld wie.

## Libben
Delta Paramount waard yn 2001 berne en belibbe syn gloarjejierren yn 'e perioade fan 2006 oant 2010. Syn sperma waard oer de hiele wrâld ferkocht om kij mei oan te setten fia keunstmjittige ynseminaasje. Dêr wie grutte fraach nei om't de dochters fan Delta Paramount sterke skonken hiene, tige goede jaren en lang sûnder swierrichheden molke produsearren. Yn totaal waarden fan syn sied 1,4 miljoen doazes ferkocht, wêrmei't er inkeld en allinnich de grutte fokbolle út 'e jierren njoggentich, Sunny Boy, foar him liet. Dat smiet Delta Paramount sa'n 700.000 neikommelingen op, mei dêrûnder likernôch 350.000 mestboltsjes, 50.000 kokeallen dy't foar de slacht ferkocht waarden en 300.000 melkkij.

Nei 2010 waard Delta Paramount foarbystribbe troch jongere fokbollen, mar hy bleau dochs yn produksje om't fral út Brazylje de fraach nei syn sperma ûnfermindere heech wie. De reden dêrfoar wie, dat it sied fan Delta Paramount dêr ynset waard foar de ferbettering fan it tropyske melkfeeras gir. Uteinlik besleat de CRV, de koöperative fokkerijferiening dy't Delta Paramount yn eigendom hie, om 'e âlde bolle ôfmeitsje te litten doe't syn skonkgewrichten fersliten rekken en it bist net mear sûnder pine stean of rinne koe. Delta Paramount krige op 16 oktober 2015 yn syn stâl te Gytsjerk in spuitsje.
Marlayne Sahupala

**Marlayne Sahupala** (berne as: **Marleen van den Broek**; Baarn, 1 july 1971) is in Nederlânsk presintatrise en nijslêzeresse, dy't har karriêre yn 'e njoggentiger jierren úteinsette as sjongster. Yn 1999 fertsjintwurdige se Nederlân op it Eurofyzjesongfestival ûnder de artystenamme Marlayne. Fanôf 2002 wurket se benammen as presintatrise, wêrby't se fral bekend wurden is as nijslêzeresse fan *Hart van Nederland* en *Shownieuws*, beide op SBS6. Dernjonken hat Marlayne ek ferskate realitytillefyzjeprogramma's presintearre.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en oplieding
Marlayne waard yn 1971 berne yn Baarn, as de dochter fan Rein van den Broek, in bekend trompettist dy't û.m. diel útmakke hat fan 'e groep Ekseption. Marlayne folge in konservatoariumoplieding sang en lichte muzyk, wêrfoar't se *[[cum laude]]* slagge is.

### Sjongkarriêre
Al ier begûn Marlayne oan in karriêre as sjongster, wêrby't se yn 't earstoan fral yn eftergrûnkoarkes song, lykas de Frogettes, dy't sjonger René Froger begelaten. Letter begûn hja ûnder de artystenamme Marlayne (in Ingelske stavering fan har eigentlike namme Marleen) oan in solokarriêre. Yn 1994 song hja de iepeningsmeldij fan it programma *Koffietijd!* yn, en yn 1999 briek se troch doe't se mei it nûmer *One Good Reason* it Nasjonaal Songfestival wûn. Letter dat jiers fertsjintwurdige se Nederlân op it Eurofyzjesongfestival yn Jeruzalim, dêr't se in dield achtste plak behelle.

Neitiid naam Marlayne in nije cd op, mei as titel *Meant to Be*, dy't yn 2001 útkaam. Datselde jiers trede se mei Hans Vermeulen en de groep City to City op yn it muzykprogramma *De Vrienden van Amstel LIVE*, dêr't se mei Vermeulen û.m. it nûmer *The Alternative Way* song. Ek naam se yn 2001 noch in nûmer op mei Gordon, dat in beskieden hit waard.

### Tillefyzjekarriêre
Fanôf 2002 ferlei Marlayne har karriêre grutdiels nei de tillefyzje, en waard se presintatrise by de stjoerder SBS6. Dêr waard hja fral in bekend gesicht troch har wurk as nijslêzeresse fan it programma *Hart van Nederland*. Fan 2003 oant 2012 presintearre se dêrnjonken ek de lette edysje fan *Shownieuws*. Fierders presintearre se noch ferskate oare SBS6-realityprogramma's, wêrûnder yn 2005 *Rommel of Rijkdom*, yn 2006 it ferfolch dêrop, *Rommel of Rijkdom: Van Rommelzolder tot Droomhuis*, yn 2007 *De Afvallers met Sterren*, yn 2010 *Huizenjacht* en yn 2011 *Afvallers XXL*. 

Njonken har wurk foar SBS presintearret Marlayne ek programma's foar de regionale stjoerder Radio Utrecht. Boppedat toerde hja yn 2005 mei Hans Vermeulen, Rocq-e Harrell en Robert Walker mei in troch har man Danny Sahupala regisearre muzikaal teäterprogramma by de Nederlânske skouboargen lâns.

### Priveelibben
Marlayne troude op 26 juny 1998 yn har berteplak Baarn mei de drummer Danny Sahupala, dy't fan Moluksk komôf is. Yn 2009 krigen hja in dochter.

## Keppelings om utens
*  Offisjele webside fan Marlayne Sahupala
*  Folsleine filmografy fan Marlayne Sahupala yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Fingal

**Fingal** of **County Fingal** is in krite yn eastlik Ierlân, fuort benoarden en -noardwesten fan 'e Ierske haadstêd Dublin. Fingal, is sûnt 1994 in selsstannige *county*; foarhinne wie it de noardlike helte fan County Dublin, mei as súdgrins de rivier de Tolka.

De namme komt fan it Ierske *Fine Gall*, dat eat as "stam fan bûtenlanners" betsjut. Dy namme datearret nei alle gedachten fan 'e Iere Midsiuwen, doe't de Wytsingen delsettings yn dizze krite stiften.

Fingal wie lang in taal-enklave dêr't Fingaalsk praat waard yn stee fan Iersk of Ingelsk.
Douwe Kooistra

**Douwe Kooistra** (Ljouwert, 29 maaie 1944 - dêre, 27 oktober 2015) wie in Frysk skiedkundige, publisist en meiwurker fan it Frysk Deiblêd.

## Wurkpaad
Kooistra studearre skiednis oan de Frije Universiteit yn Amsterdam en waard dêrnei learaar skiednis oan de PABO. Njonken dat wie er ek dosint by kursussen oer de skiednis fan Fryslân. As histoarikus hie er de measte niget oan tsjerkeskiednis (benammen de rgionale) en oan de skiednis fan earmoedbestriding.

Hy skreau artikels oer bygelyks de Ofskieding fan 1834 en oare barrens út de 19e iuwske tsjerkeskiednis, yn ûnder mear It Beaken, makke ek tal fan artikels foar it Frysk Deiblêd en droech by oan ferskate histoaryske bondels.

Kooistra hie de namme fan kritysk ûndersiker dy't altyd fraachtekens sette by algemien dielde opfettings.

## Publikaasjes
In kar:
* Douwe Kooistra en Harm Oldenhof; *Fryslâns ferline*. Utjouwerij Afûk 2001, Ljouwert 2001, ISBN 90 6273598 3
* Douwe Kooistra, *Frieslands verleden*, *het geloof van de Germanen*, Utjouwerij Bornmeer, 2008.

By Tresoar Kooistra, hjir is in lange list mei publikaasjes fan Kooistra te finen.
Tolka (rivier)

The **River Tolka** (Iersk: *An Tulcha*, 'de stream') is ien fan de trije grutte rivieren fan Dublin, de haadstêd fan Ierlân. De rivier rint fan County Meath nei Fingal, yn de eardere County Dublin, en troch it noarden fan Dublin en mûnet út yn de Baai fan Dublin (de oare grutste rivieren binne de Liffey en de Dodder). De Tolka is sa'n 22 kilometer lang. 

## Keppelings om utens
*  Oer de Tolka ()
*  'Fiskje yn Ierlân: Tolka'
Jan Paardekoper

**Jan Paardekoper** (Poarmerein, 10 oktober 1875 - Ljouwert, 14 febrewaris 1931 wie in Frysk komponist, dirigint en pianist fan Nederlânsk komôf.

Paardekoper rjochte yn 1915 as dirigint fan it Stedsorkest it Symfony-Orkest Ljouwert (S.O.L.) op en late oriatoariumferiening 'Concordia' en de *Straatzangers*. Hy joech ek tal fan oargelkonserten.

Paardekoper komponearre wurken foar oargel en koarlieten. De kantates *Laatste zonnestraal* en *Lentenachtfantasie* wiene yn rûnten fan amateurkoren frijwat bekend. 

Paardekoper syn bibleteek wie de basis fan de muzykôfdieling fan de Iepenbiere Lêsseal fan Ljouwert.
Chronica Slavorum

***Chronica Slavorum*** of **Kronyk fan de Slaven** (oarspronklike titel: ***Chronica Sclavorum***) is in midsiuwske kronyk, skreaun troch Helmold (om 1120 – nei 1177), in Saksyske preester en histoarikus, dy't de foar-Kristlike kultuer en religy fan de Polabyske Slaven beskriuwt. It wurk beskriuwt de skiednis fan noard-west Slavyske stammen, de Wenden, oant 1171.

## Skiednis
It is in fuortsetting fan de *Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum* ('Dieden fan de biskoppen fan de tsjerke fan  Hamburg') fan Adam fan Bremen en Arnold fan Lübeck syn *[[Arnoldi Chronica Slavorum|Chronica Sclavorum]]*.
Wijster

**Wijster** (Drintsk: Wiester) is in esdoarp yn de provinsje Drinte; yn de gemeente Midden-Drinte. Wijster hat likernôch 1000 ynwenners. 

Wijster waard yn 1206 foar it earst yn in geskrift neamd as *Wisnare*. 

## Treinkaping 1975
Op 2 desimber 1975 waard ûnder Wijster in trein kape troch Súd-Moluksk jongfolk. It wie de earste treinkaping yn de wrâldskiednis. Yn 2007 waard der in film oer de kaping makke. De film hjit *[[Wijster (film)|Wijster]]* en waard op 29 maaie 2008 foar it earst op telefyzje útstjoerd.

## VAM
Wijster is ek bekend fanwege de tichteby lizzend stoartberch en ôffalenerzjysintrale dy't eksploitearre wurdt troch Attero, earder Essent Milieu en dêrfoar de nv VAM. It stoart is mei 61 meter boppe NAP it heechste punt fan de provinsje.

Op de top stiet *de Blinkerd*; in lyts, ûnbemanne ynformaasjesintrum fan Attero en de stichting *[[It Drinske Lânskip|Het Drentse Landschap]]*.

## Keppelings om utenss
* Radioreportaazje oer de treinkapingen by Wijster (1975) en De Punt (1977)
* Wijster yn de Encyclopedie Drenthe Online
Wotton Underwood

**Wotton Underwood** is in plak en *[[civil parish]]* yn it distrikt Aylesbury Vale, yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. It leit sa'n 11 km benoarden Thame yn it oanswettende Oxfordshire.

It toponym is ôflaat fan it Aldingelsk wurdt foar 'buorkerij tichtby it wâld'. It plak wurdt yn de Angelsaksyske Kronyk út 848 fernijd as *Wudotun* en yn it Domesday Book fan 1086 as *Oltone*. 'Underwood' waard letter taheakke om ûnderskied te meitsjen mei oare plakken dy't Wolton hjitte. It bestjut "by it wâld" en ferwiisd nei it âlde wâld Bernwood Forest.

De bûtenpleats Wotton House stamt út de iere 18e iuw, mar is sûnt bot feroare, benammen troch John Soane yn de tweintiger jierren fan de njoggentjinde iuw.

South Pavilion, it eardere hûs fan akteur John Gielgud, waard yn 2008 kocht troch Tony en Cherie Blair foar £4 miljoen

## Ferneamde ynwenners
* John Gielgud
* Tony Blair
Doc Johnson

**Doc Johnson** is in Amerikaansk bedriuw dat fêstige is yn 'e Los Anzjelynske wyk North Hollywood. It spesjalisearret him yn it ûntwerpen en produsearjen fan seksboartersguod.

## Oersjoch
Doc Johnson waard yn 1976 oprjochte troch Reuben Sturman, mei Ron Braverman as bedriuwslieder. Hjoed de dei wurdt dit bedriuw rund troch Braverman en syn soan Chad. It leit him ta op it ûntwerpen en produsearjen fan eigen seksboartersguod, lykas fibrators, dildo's en lateks ôfjitsels fan 'e geslachtsdielen fan ferneamde pornoakteurs en -aktrises, wêrûnder Jenna Jameson, Mary Carey, Vicky Vette en James Deen.

Yn 2012 hie Doc Johnson mear as 500 wurknimmers yn tsjinst, en wie it de grutste seksboartersguodprodusint fan 'e Feriene Steaten. De wichtichste konkurrinten binne Pipedream Products, California Exotics en Topco Sales. Doc Johnson lit de distribúsje fan syn produkten yn 'e Feriene Steaten oer oan bedriuwen as Adam & Eve en Amazon. Yn Nederlân wurde se oan 'e man brocht yn seksshops as Christine le Duc.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan Doc Johnson
Eastland Cash

**Eastland Cash** (Angeren, 7 febrewaris 1991 – Gytsjerk, 28 juny 2005) wie in Holstein-Friesian-bolle dy't jierrenlang ien fan 'e súksesfolste en meast brûkte fokbollen fan 'e wrâld wie.

## Libben
Eastland Cash waard yn 1991 smiten yn 'e stâl fan 'e bruorren Oosterink yn it Gelderske Angeren. Mei't er in soan fan 'e ferneamde fokbolle Sunny Boy wie, waard er in fearnsjier letter oankocht troch de fokkerijferiening CRV en oerbrocht nei de CRV-stâlen yn Gytsjerk, dêr't er syn hiele fierdere libben trochbringe soe.

Yn augustus 1995, doe't de CRV foar it earst syn sperma frijjoech foar de ferkeap (om troch keunstmjittige ynseminaasje by kij ynbrocht te wurden), briek Eastland Cash troch as de súksesfolste fan 'e soannen fan Sunny Boy. Hy waard troch feehâlders heech wurdearre fanwegen de lange libbensferwachting fan syn dochters, de positive fet-aaiwytferhâlding fan harren molke en teffens fanwegen syn gaadlikens foar gebrûk by rierren dy't noch nea kealle hiene. Fan oktober 1995 oant syn dea wie er stiiffêst ien fan 'e populêrste fokbollen fan 'e wrâld.

Yn totaal waarden fan Eastland Cash syn sperma wrâldwiid 1,2 miljoen doases ferkocht, wêrmei't er ien fan 'e bêst ferkeapjende bollen ea wie (al bleau it rekôr stevich yn 'e hannen fan syn heit Sunny Boy). Eastland Cash berikte de respektabele leeftyd fan 14 jier, en gie ein maaie 2005 dea yn syn stâl te Gytsjerk. Ek syn soan Laurenzo en syn pakesizers Rafael, Nevada, Stilist en Obelisk ûntjoegen har ta súksesfolle fokbollen.
Rhyse Richards

**Rhyse Richards**, echte namme: **Ashtyn Dawn Tyler** (Orange County (Kalifornje), 11 juny 1972), is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Rhyeese Richards en Rhyse Richardson. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.60&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 50&nbsp;kg en kupmaat 54DD, wêrfoar't se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hie. Har jongere styfsuster Rhylee Richards is ek wurksum as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Richards waard yn 1972 berne yn Orange County, ûnder de reek fan Los Angeles, yn it suden fan 'e steat Kalifornje. Se makke har debút yn in pornografyske film yn 2007, doe't se 35 jier wie. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se neitiid yn 45 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Devil's Film]]*, *[[Wicked Pictures]]*, *[[Vivid Entertainment]]*, *[[Anabolic Video]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Hustler Video]]*, *[[Third Degree Films]]*, *[[Sin City (filmstudio)|Sin City]]*, *[[Digital Playground]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]* en *[[Jules Jordan Video]]*. Ek hat se wol wurke foar pornosites op it ynternet, lykas *[[Reality Kings]]* en *[[Brazzers]]*.

Fan it begjin ôf oan spile Richards benammen rollen yn 'e milf- en *[[cougar (sprektaal)|cougar]]*-sjenres fan 'e Amerikaanske pornoyndustry. Har jongere styfsuster Rhylee Richards is ek wurksum as pornoaktrise, en mei har wurke Rhyse gauris gear, bgl. by in sêne foar de site *SisterReunion.com*. Rhyse Richards loek har yn 2012 werom út 'e pornoyndustry, en wennet tsjintwurdich yn Hollywood.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Rhyse Richards yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Rhyse Richards yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Rhyse Richards op ''FreeOnes''
Rhylee Richards

**Rhylee Richards**, echte namme: **Tiffany Jae Tyler** (Miami, 24 jannewaris 1980), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't yn it ferline ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Rhylee Richardson en Mrs. Richardson. Neffens har offisjele opjefte is se 1.73&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 55&nbsp;kg en kupmaat 36D, wêrfoar't se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hat. Har âldere styfsuster Rhyse Richards wie foarhinne ek wurksum as pornoaktrise.

## Libben en karriêre
Richards waard yn 1980 berne yn Miami, yn it subtropyske suden fan 'e steat Floarida. Hja groeide op yn 'e oanbuorjende stêd Boca Raton. Mei 21 jier, yn 2001, ferfear se nei Kalifornje, dêr't se har nei wenjen sette yn San Diego. Hja wurke seis jier lang as in eskortdame, foar't se yn 2007, doe't se 27 jier wie, har debút makke yn in pornografyske film.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Richards sûnt yn mear as 65 ûnderskate films spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Penthouse (fideolabel)|Penthouse]]*, *[[Wicked Pictures]]*, *[[Vivid Entertainment]]*, *[[Gina Lynn Productions]]*, *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Pure Play Media]]*, *[[Third Degree Films]]*, *[[Anabolic Video]]* en *[[Adam & Eve (bedriuw)|Adam & Eve]]*. Ek hat se in protte wurke foar pornosites op it ynternet, lykas *[[BangBros]]*, *[[Reality Kings]]* en *[[Brazzers]]*.

Richards fertolket yn har wurk gauris de rol fan milf of *[[cougar (sprektaal)|cougar]]*. Har âldere styfsuster Rhyse Richards wie foarhinne ek wurksum as pornoaktrise, en mei har wurke Rhylee gauris gear, bgl. by in sêne foar de site *SisterReunion.com*. Rhylee Richards wennet tsjintwurdich wer yn Boca Raton.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Rhylee Richards yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Rhylee Richards yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Rhylee Richards op ''FreeOnes''
Kian (bolle)

**Kian** (eins folút: **Andriessoan Kian**; Maria-Hoop (Limburch), 11 juny 1997 – Gytsjerk, 26 juny 2013) wie in readbûnte Holstein-Friesian-bolle dy't jierrenlang ien 'e meast brûkte fokbollen fan 'e wrâld wie. Boppedat ûntjoech er him ta de bêste en súksesfolste readbûnte fokbolle aller tiden.

## Libben
Kian waard mids 1997 smiten yn 'e stâl fan Jeu en Roel Smitz yn it Limburchske Maria-Hoop. Hy wie de soan fan 'e ko Kitty en de bolle Andries, en syn namme is in gearlûking fan 'e earste wurdlidden fan 'e nammen fan syn âlden. Syn pake wie de ferneamde bolle Sunny Boy, dy't noch altyd it rekôr hat de meast brûkte fokbolle aller tiden te wêzen. Koart nei syn berte waard Kian oankocht troch de koöperative fokkerijferiening CRV, dy't him oerbrocht nei syn stâlen te Gytsjerk. Dêr krige Kian troch syn sêftaardige karakter de reputaasje fan 'knuffelbear'.

Kian waard populêr as fokbolle om't syn sperma ekonomysk heechweardige kij produsearre, mei sûne jaren, sterke skonken, in lange libbensferwachting en in treflike fet-aaiwytferhâlding yn 'e molke. De mei syn sied befruchte kij keallen ek maklik ôf, wat ideaal wie foar rierren. Oars as de measte Holstein-Friesian-kij (dy't swartbûnt binne) wie Kian readbûnt, mei't er foar 25% Maas-Ryn-Isel-bloed hie. Dat er foar in fjirdepart fan oar komôf wie, waard yn Nederlân net as in neidiel sjoen. Krektoarsom, it waard as weardefol nij bloed beskôge dat yntylt tsjingie. Mei't swartbûntens in dominante genetyske eigenskip is, wie syn readbûnte kleur likemin in behindering om him te brûken foar swartbûnte kij.

Yn 2002 briek Kian troch as fokbolle. Neitiid stied er jierrenlang yn 'e Nederlânske top 5 fan meast brûkte bollen. Fjouwer jier efterinoar helle er datoangeande sels it earste plak. Behalven yn Nederlân waard Kian syn sperma ek in protte brûkt yn Flaanderen, en fierders waard it útfierd nei lannen as Dútslân, Súd-Afrika, Brazylje, de Feriene Steaten, Tsjechje en Nij-Seelân. Foar de eksport foarme syn MRI-bloed wol in beskate barriêre, en der soe om utens grif mear fan ferkocht wêze as er in rassuvere Holstein-Friesian west hie.

Likegoed waard Kian yn 2008 de earste readbûnte fokbolle ea wêrfan't mear as 1 miljoen doazes sperma ferkocht wiene. Hoewol't er oant op hege jierren (foar kij) sûn bleau en aktyf as fokbolle, foel yn 2013 úteinlik it doek foar Kian. Doe't medyske swierrichheden krige, besleat de CRV him ôfmeitsje te litten. Der wiene doe yn totaal 1,4 miljoen doazes fan syn sperma ferkocht. Ek Kian syn soannen Delta Fidelity, Apina Curtis en Van de Peul Kylian en syn pakesizzer Delta Maicon ûntjoegen har ta tige populêre fokbollen.
La Paz

**La Paz** (Spaansk foar: 'De Frede') kin wêze:

## Geografy
* **[[Argentynje]]**
** La Paz (Entre Ríos), in plak yn de provinsje Entre Ríos
** La Paz (Mendoza), in plak yn de provinsje Mendoza
** La Paz (departemint fan Mendoza), in departemint fan de provinsje Mendoza
** La Paz (departemint fan Catamarca), in departemint fan de provinsje Catamarca
** La Paz (departemint fan Entre Ríos), in departemint fan de provinsje Entre Ríos

* **Bolivia**
** La Paz (Bolivia), de stêd dêr't it regear fan Bolivia sit
** La Paz (departemint fan Bolivia), in departemint van Bolivia

* **[[Kolombia]]**
** La Paz (Santander), gemeente yn it departemint Santander. 

* **El Salvador**
** La Paz (departemint fan El Salvador), in departemint fan El Salvador

* **[[Filipinen]]**
** La Paz (Abra), in gemeente yn de provinsje Abra
** La Paz (Agusan del Sur), in gemeente yn de provinsje Agusan del Sur
** La Paz (Leyte), in gemeente yn de provinsje Leyte
** La Paz (Tarlac), in gemeente yn de provinsje Tarlac

* **Hondoeras**
** La Paz (departemint fan Honduras), in departemint fan Hondoeras
** La Paz (gemeente yn Honduras), it haadplak fan it departemint La Paz

* **[[Meksiko]]**
** La Paz (Baja California Sur), de haadstêd fan Baja California Sur
** La Paz (gemeente yn Meksiko), in gemeente yn de deelstaat Meksiko
** Los Reyes La Paz, de haadstêd fan de gemeente

* **[[Urûguay]]**
** La Paz, in stêd yn it departemint Canelones

* **[[Feriene Steaten]]**
** La Paz (Indiana), in plak yn Indiana
** La Paz County, in county yn Arizona

## Oars
* La Paz (sigaremerk), in Nederlânsk sigaremerk
Senotaaf

In **senotaaf** (út it Gryksk: *kenos* = leech, *taphos* = grêf) is in grêfteken dat al sûnt de klassike âldheid oprjochte wurdt ta neitins oan ferstoarnen waans stoflik omskot earne oars is of net mear te finen is.

In senotaaf waard (en wurdt noch wol) faak in de muorre fan in tsjerke oanbrocht. De grêven fan pausen yn de Sint-Piter yn Rome binne bygelyks senotafen. De echte grêven lizze op oare plakken. Op it Forum Romanum is ek in senotaaf: Lapis Niger; it is de hjitting dat it in grêfmonumint foar Romulus is, oftewol in oantins foar syn opnimming yn de himel as de god Kwirinus.

In oar bekend foarbyld yn Jeropa is de senotaaf (*Cenotaph*) op Whitehall yn Londen, dy't koart nei de Earste Wrâldkriich oprjochte waard en dy't it plak fan jierlikske *[[Remembrance Day]]* is. In Nederlânsk foarbyld is de senotaaf fan admiraal Jakob fan Wassenaer Obdam yn de Grutte of Sint-Jakobstsjerke yn De Haach. Yn België binne de Ieperske Menenpoarte en it Tyne Cot Cemetery bekende foarbylden. Tegearre hawwe se de nammen fan sa'n 90.000 soldaten fan it Britske Mienebest út de Earste Wrâldoarloch dy't misse.

Ek bûten Jeropa binne senotafen te finen.


Ofbyld:Domerk - Cenotaaf George van Egmond.JPG|Senotaaf George fan Egmond yn de domtsjerke fan Utert
Ofbyld:Cenotaph.jpg|Senotaaf op Whitehall yn Londen
File:CenotaphAucklandWarMemorialMuseum.jpg|Senotaaf by it Auckland War Memorial Museum, Auckland, Nij-Seelân
File:Cenotaph, Hong Kong 1.jpg|Senotaaf yn Hong Kong


## Sjoch ek
* Epitaaf
* Grêfmonumint
La Paz (Bolivia)

**La Paz**, offisjeel (Spaansk): **Nuestra Señora de La Paz** ("Us Leaffrou fan de Frede"), Aimara: *Chuqi Yapu* of *Chuquiago*, is de haadstêd fan it departemint La Paz en de administrative haadstêd fan  Bolivia. La Paz leit yn kleau, ûnder in heechflakte, op in hichte fan 3600 meter oan de rivier La Paz. Op de heechflakte leit de stêd El Alto mei de ynternasjonale lofthaven fan La Paz, dy't ek El Alto hjit.
La Paz wurdt faak sjoen as de heechst lizzende haadstêd fan de wrâld, mar de offisjele haadstêd fan it lân is Sucre.

De stêd waard yn 1548 stichte troch konkwistadore Alonso de Mendoza op it plak fan de ynlânske delsetting Chuqi Yapu.

La Paz waard yn 1898 de *[[de facto]]* sit fan de nasjonale oerheid. Dy feroaring wie it gefolch fan de oergong fan de foar de Boliviaanske ekonomy och sa wichtige, mar doe fierhinne útputte, sulverminen fan Potosí nei de eksploitaasje fan tin tichteby de stêd Oruro, en fan de feroaringen yn de distribúsje fan de ekonomyske en politike ynfloed fan de ferskate nasjonale elites dy't dat fan gefolgen hier.

## Stedsdielen

## Befolking
It ynwennertal fan de stêd Chuqi Yapu is yn de ôfrûne sechtich jier mear as ferdûbele, mar sakke yn it earste desennium fan de 21e iuw in bytsje:

La Paz is de tredsgrutte stêd fan Bolivia, nei de miljoenestêd Santa Cruz (1.453.549 ynwenners) yn it ynlân en de buorstêd El Alto (848.840 ynwenners).

It ynwennertal fan de agglomeraasje La Paz wurdt rûsd op sa'n twa miljoen.


Ofbyld:Bolivia-lapaz6.jpg|Sintrum fan La Paz
Ofbyld:LaPaz Plaza Pedro Di Murillo 10.2004.jpg|Plaza Murillo mei parlemintsgebouwen (l.) en presidinsjeel paleis (rj.)
|Mi Teleférico tusken La Paz en El Alto
Spier (Drinte)

**Spier** is in lyts doarp yn de provinsje Drinte, dat sûnt 2000 by de gemeente Midden-Drinte heard. Spier hat likernôch 129 ynwenners.

Spier leit beëasten de A28, by de krúsing mei de provinsjale wei N855. Oan de oare kant fan de A28 leit Nasjonaal Park Dwingelderfjild.

## Keppeling om utens
* Dorp-Spier.nl
Bamburgh

**Bamburgh** is in plak en *civil parish* yn it Ingelske greefskip Northumberland oan de Noardseekust. Yn 2001 hie it plak 454 ynwenners en 414 by de folkstelling fan 2011.

Bamburgh wie it sintrum fan in ûnôfhinklik Noard-Northumbriaansk territoarium tusken 867 en 954. It kastiel fan Bamburgh waard troch de Noarmannen boud op it plak fan in Angelsaksysk fort. De Fiktoariaanske heldin Grace Darling waard dêr beïerdige.

Bamburgh leit sawat 32 km súdeastlik fan Berwick-upon-Tweed en likernôch 120 km súdeasten fan Edinburgh. It eilân Lindisfarne (ek bekend as Holy Island) leit himelsbreed likernôch 10 km noardwestlik.

## Persoanen ferbûn mei Bamburgh
* Grace Darling (1815–1842) rêde yn in stoarmnacht ferskate seelju op de Farne-eilannen nei in skipbrek.
* William George Armstrong, 1e baron Armstrong (1810–1900) liet it kastiel fan Bamburgh restaurearje. De boarch is sûnt besit fan syn neiteam.
* Kening Ida fan Bernicia
* Kening Hindrik IV 
* Prideaux John Selby, ornitolooch, botanikus, yllustrator
Beagle

*beagle (hûn), in hûneras
*''Beagle'' (skip), it skip wêrmei't Charles Darwin syn ûntdekkingsreis makke
Sucre

**Sucre** (Spaansk: *La Ilustre y Heróica Sucre*) is de grûnwetlike haadstêd en op fjouwer nei grutste stêd fan Bolivia en haadstêd fan it departemint Chuquisaca. It regear hat lykwols syn sit yn La Paz, dat de bestjoerlik en de facto haadstêd fan Bolivia is.

## Keppeling om utens
* Side op it webstee fan UNESCO World Heritage
Barend Wijnveld

**Barend Wijnveld** (Amsterdam, 13 augustus 1820 – Haarlim, 18 febrewaris 1902) wie in Nederlânsk keunstskilder.

Wijnveld krige skilderûnderrjocht oan de 'Koninklijke Academie voor Schone Kunsten' yn Amsterdam. Hy waard dêr helpûnderwizer (1860) en letter direkteur fan dy skilderskoalle (1862). Fan 1870 oant 1891 wie die heechlearaar oan de Ryksakademy fan byldzjende keunsten. Hy skildere njonken histoarjestikken ek stedsgesichten, portretten en sjenrestikken. Wijnveld wie ûnder oaren learaar fan Floris Arntzenius, Johan Braakensiek, Carl August Breitenstein, Nicolaas van der Waay en Anna Wolterbeek.

Wijnveld waard as heechlearaar oan de Ryksakademy opfolge troch syn learling Nicolaas van der Waay.

## Galery

Ofbyld:Kenau_Hasselaar_op_de_wallen_van_Haarlem.gif|Kenau Hasselaar op de wâlen fan Haarlim(tegearre mei Johannes Hinderikus Egenberger) - 1854
Ofbyld:Battle of Tobago 1677.gif|De slach by Tobago, Barend Wijnveld Jr.
File:SA 4999-Anno 70. Brinio als leider der Kaninefaten op het schild geheven.jpg|Brinio, oanfierder fan de Kaninefaten


## Keppeling om utens
* Wijnveld op Artnet.com
Kulturele priis fan de provinsje Grinslân

De **Kulturele priis fan de provinsje Grinslân** waard yn 1950 ynsteld. Deputearre Steaten kenden de priis ta oan keunstners dy't harren tige fertsjinstlik makke hiene foar Grinslân. De priis waard alle jierren útrikt op 17 febrewaris.

Albert Waalkens krige de priis yn 1967/1968 foar syn wurk op kultureel mêd, mar wegere nei't er as bestjoerslid fan it Grinzer Museum skeel krige hie mei de oerheid; dy naam sân skilderijen fan Harri Huysman yn beslach om't se oantsjitlik wêze soene.

De priis bestiet net mear. Yn 't plak dêrfan stelde de provinsje Grinslân de neifolgjende prizen yn: de Wessel Gansfortpriis (sûnt 1988), de Post Middendorp Opdracht (sûnt 1990) en it Belcampo Stipendium (om 2001).

## Priiswinners
Gruttegast (gemeente)

**Gruttegast** (Grinslânsk: *Grodegast*, Nederlânsk: *Grootegast*), is in eardere gemeente yn it noarden fan Nederlân, yn het Westerkertier fan de provinsje Grinslân. De gemeente hie in oerflakte fan 88,29 km² (dêr't 2,60 km² fan wetter is). De hjoeddeiske gemeente wie ûntstien yn 1990 troch gearfoegjen fan de eardere gemeente Oldekerk by Gruttegast. Op 6 novimber 2007 ferklearre it kolleezje fan B en W fan Gruttegast foarstanner te wêzen fan in fúzje mei de gemeente Mearum.

Yn 2013 waard op grûn fan it advys *Grenzeloos Grunnen* yn de Grinslân út ein set mei in trajekt om yn it Westerkertier ta ien gemeente te kommen, dy't bestean moatte soe út de gemeenten Gruttegast, De Like, Marum en Súdhorn.

Sûnt 1 jannewaris 2019 makket de eardere gemeente Gruttegast tegearre mei de eardere gemeenten De Like, Mearum, Súdhorn diel út fan de gemeente Westerkertier.    

## Yndieling
De gemeente Gruttegast bestie neist it haaddoarp út de neifolgjende plakken en buorskippen: Doezum, Faan, Gruttegast, Koerherne, Kuzemer, Kuzemerbalk, Lytsegast, Nijtsjerk, Oldekerk, De Grinzer Pein, Peebos, Sebaldebuorren en De Snipperij.
Keapman

In **keapman** (meartal: **keaplju**; as froulike foarm wurdt soms **keapfrou** brûkt) is in persoan dy't keapwaar opkeapet en dêrnei trochferkeapet mei as doel om dêrby winst te meitsjen. Dêrby fungearret er yn 'e regel as tuskenpersoan tusken de produsint en de konsumint, hoewol't it ek wêze kin dat dêr ek noch ien of mear oare keaplju tuskenyn sitte. It belang fan keaplju is dat se keapwaar faak opkeapje op ien plak (bgl, om it foarbyld fan 'e VOC te brûken, yn Nederlânsk-Ynje) en it wer ferkeapje op in oar plak (yn it gefal fan dit foarbyld Nederlân). Mar de ôfstân hoecht fansels net sa grut te wêzen; foarhinne bestiene yn Fryslân bgl. bûterkeaplju, dy't by de boeren bûter opkochten en it yn 'e stêd (of yn gruttere doarpen) wer ferkochten oan 'e boargers. Ek is it mooglik dat keaplju op ien en itselde plak fungearje as tuskenpersoan tusken de produsint en de konsumint, sadat de produsint him net ek ta hoecht te lizzen op ferkeap. Ut dit soarte fan hannel (of mei in âld wurd **keappenskip**, útspr.: "kjeppenskip") is de moderne detailhannel ûntstien, en winkellju, dy't tsjintwurdich yn 'e regel net mear as keaplju sjoen wurde, wiene dat fan âlds wol. In winkelman is dan goed en wol beskôge ek neat oars as in sedintêre keapman, yn tsjinstelling ta de omreizgjende kreammers en sutelders fan eartiids of de hjoeddeistige merkkeaplju.
Alina Li

**Alina Li**, echte namme: **Chichi Zhou** (Sjanghai, 8 septimber 1993), is rêstend in Sineesk-Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan etnysk Sineesk komôf. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 50&nbsp;kg en in natuerlike kupmaat 34B.

## Libben en karriêre
Alina Li waard yn 1993 berne yn Sjanghai, yn Sina, mar groeide grutdiels op yn 'e Feriene Steaten. Mei't har âlden skieden doe't hja trije jier wie, waard se fierhinne grutbrocht troch in ferskaat oan famyljeleden, wêrûnder har pake en beppe en ferskillende omkes en muoikes. Mei tweintich jier, twa moanne nei't se slagge wie foar har middelbere-skoaleksamen, makke Li yn 2013 har debút yn in pornografyske film.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat hja sûnt yn krapoan 90 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande Amerikaanske labels as *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Digital Sin]]*, *[[Wicked Pictures]]*, *[[Digital Playground]]* en *[[Jules Jordan Video]]*. Ek hat se wurke foar de Frânske studio *[[Vidéo Marc Dorcel]]*. Dêrnjonken hat Li ek in protte yn 't spier west foar pornosites op it ynternet, lykas *[[BangBros]]*, *[[Reality Kings]]* en *[[Brazzers]]*.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Alina Li
* Biografy en filmografy fan Alina Li yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Alina Li yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Alina Li op ''FreeOnes''
Jasmine Aloha

**Jasmine Aloha**, echte namme ûnbekend (Hawaï, ±1970), is in Amerikaansk rêstend neakenmodel en pornografysk aktrise fan Hawaïaansk etnysk komôf. Neffens har offisjele opjefte wie hja ûnder har karriêre 1.60&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 47&nbsp;kg en kupmaat 36DD, wêrfoar't se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergie.

## Libben en karriêre
Jasmine Aloha is hikke en tein op Hawaï. Hoewol't se gauris rollen fan Aziatyske froulju en Latina's fertolke hat en ek frij geregeldwei neaken posearre hat foar neakenblêden dy't har spesifyk taleine op dy kategoryen froulju, is se eins fan Polynezysk komôf.

Aloha sette har karriêre útein as gewichthefster en bodybuildster, en wûn datoangeande ferskate prizen. Letter begûn se as neakenmodel te wurkjen, wêrby't se de titel *Miss Nude Honolulu* ferovere. Yn 'e earste helte fan 'e jierren njoggentich ferfear Aloha fan Hawaï nei Miami, yn 'e steat Floarida, dêr't se yn 1994 har debút makke yn 'e pornografyske film *New Cummers 10*, yn in sêne mei akteur Randy West.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Aloha neitiid yn mear as fjirtich pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Vivid Entertainment]]*, *[[Anabolic Video]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]* en *[[VCA Pictures]]*. Ek wurke se wol foar minder bekende studio's, lykas *[[Napali Video]]* en *[[Helen Duval|Helen Duval Entertainment]]*. Har meast ferneamde film wie nei alle gedachten *John Wayne Bobbitt Uncut*, it pornofehikel fan John Wayne Bobbitt, in Amerikaan dy't ferneamd waard doe't syn frou Lorena syn penis derôf snie wêrnei't dy der letter yn it sikehûs wer oan naaid waard.

Yn 2003 loek Aloha har út 'e Amerikaanske pornoyndustry werom, mar yn 2013 makke se in *comeback*, as webcamgirl foar de ynternetside *Naked.com*.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Jasmine Aloha yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Jasmine Aloha yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Jasmine Aloha op ''FreeOnes''
Windy Leigh

**Windy Leigh**, echte namme ûnbekend (Pittsburgh, 13 maaie 1973), is in Amerikaansk rêstend neakenmodel en stripper.

## Libben en karriêre
Windy Leigh is hikke en tein yn Pittsburgh, yn 'e steat Pennsylvania, dêr't se opgroeide yn 'e binnenstêd. As bern wie hja wat in wyldkat. Yn har tinerjierren hie se der aardichheid oan om as monteur mei auto's om te pielen. Op 'e middelbere skoalle folge se sels twa jier lang klassen yn automeganika. Fuort nei't se slagge wie foar har eksamen, troude Leigh en ferhuze hja nei Altoona.

Yn 1991, doe't se achttjin jier wie, sette Leigh útein mei in karriêre as stripper. Fanôf de midden fan 'e jierren njoggentich waard se tige populêr, en reizge se as *[[feature dancer]]* by stripklubs yn 'e hiele Feriene Steaten lâns. Dêrnjonken wurke se ek in protte as neakenmodel foar manljusblêden. Sa stie hja ferskate kearen yn *[[The Score Group|Score]]* en *[[Hustler's Busty Beauties|Busty Beauties]]*.

Ek fear se in kear (yn 2000) mei op 'e jierlikse *Boob Cruise* (in rûnfeart op in echt cruiseskip foar lêzers fan *Score* en oare belangstellenden wêrby't modellen net inkeld jûns optrede, mar harren ek oerdeis by de oare passazjiers jouwe, sadat dy echt mei harren yn 'e kunde komme kinne). Yn 2000 waard Windy Leigh útkeazen ta *Miss Nude America*. Hja wie te sjen yn 'e neakenfideo's *Boob Cruise 2000* (út 2000) en *Boobs Ahoy* (2003), dy't beide útbrocht waarden troch *[[The Score Group]]*. Uteinlik hold Leigh om 2005 hinne op har wurk as neakenmodel en stripper.

## Lichaamlike skaaimerken
Neffens har offisjele opjefte wie de blûnjierrige Windy Leigh ûnder har karriêre 1.73&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 56&nbsp;kg en in natuerlike kupmaat 36B. Yn 1997 liet se har boarsten fergrutsje ta kup 38EE. Neitiid neamde se har boarsten nei't it skynt Jake en Elwood. Leigh hat in opfallende tatoeaazje fan in tigerkop op har lofterboppeskonk. Dêrnjonken hat se in lytsere tatoeaazje sette litten op har rjochterskouder, har rjochterheup en de middelfinger fan har lofterhân. Ek hat se in piercing troch har klitoris.

## Keppelings om utens
* Biografy en filmografy fan Windy Leigh yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Windy Leigh yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Windy Leigh op ''FreeOnes''