Rheinstein

**Rheinstein** (Dútsk: *Burg Rheinstein*) is in kastiel oan 'e lofter kant fan 'e Ryn by Trechtingshausen yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts.

Sûnt 2002 is it kastiel in ûnderdiel fan it UNESCO-wrâlderfgoed fan 'e Boppe-Middenryndelling.

## Skiednis
### Namme
Yn 'e iere 14e iuw waard it kastiel ûnder de namme *Vaitzburg* of *Fautsburg* boud. Oare nammen wiene Voi(g)tsberg of Fatzberg mei in grut ûnderskied yn 'e skriuwwize. De namme is in fariaasje op *Vogtsburg* of *Burg Vogtsberg* (*Vogd* → fâld). Neffens oare boarnen, dy't de bou yn it begjin fan 'e 13e iuw datearje, soe it kastiel ea de namme fan Bonifatius droegen ha, de patroanhillige fan it aartsstift Mainz, in namme dy't letter dan ferbastere ta *Faitsberg*.  

### Midsiuwen

Dendrogronologysk ûndersyk fan hout oan 'e súdlike muorre wiisd op in boubegjin yn 'e jierren 1316-1317. Dêrmei kaam in ein oan 'e eardere rûzings fan guon oer in boubegjin yn 900 of 1000. Yn 1323 waard it kastiel foar it earst as besit fan Mainz neamd. De opdrachtjouwer moat dêrom de aartsbiskop fan Mainz west ha, Peter van Aspelt (1306-1320). Syn doel mei de bou wie om tefoarren te kommen dat de ruïne Reichenstein werboud waard. Reichenstein, dat krekt wat mear de stream ôf yn it sicht fan Rheinfels leit, wie nammentlik in earder rôfriddersnêst, dat troch kening Rudolf fan Habsburg yn 1286 ferneatige wie. Nei't de eardere besitters de ruïne yn 1290 oan it karfoarstedom Palts ferkochten, wie it foar Kar-Mainz nedich om harren gebiet better te beweitsjen. Rheinfels waard yn 1330 grutter makke en tsjin it ein fan de 15e iuw nochris, alhoewol't it kastiel syn strategyske belang doe al kwyt wie om't Kar-Palts yn 1344 Reichenstein opjoech en oan Kar-Mainz oerliet. 

### Yn 't neigean
Oan 'e ein fan 'e 16e iuw rekke it kastiel fanwegen brek oan jild fan 'e lêste bewenners jimmeroan mear yn 't neigean. Al yn 'e Njoggenjierrige Oarloch wie de boel al safier hinne ferrinnewearre, dat de Frânsen it net mear nedich fûnen om it kastiel op te blazen, lykas hja dat wol diene by hast alle oare kastielen yn 'e delling fan 'e Ryn.

### Weropbou

Yn 1816 makke de Prusyske arsjitekt Karl Friedrich Schinkel plannen foar in romantyske werbou fan it kastiel en nei't prins Freark fan Prusen (1794-1863) yn 1823 de ruïne oankocht waard syn ûntwerp foar it kastiel troch Johann Claudius von Lassaulx yn 1825 en dêrnei troch Wilhelm Kuhn yn 1827 neffens de winsken fan 'e prins oanpast en útfierd. Rheinfels wie it earste kastiel yn in rige fan ferneatige kastielen oan 'e Ryn dy't wer opboud waard. Doe't it kastiel yn 1829 foltôge wie krige it kastiel de namme Rheinstein. Yn 'e jierren 1839-1844 waarden de neogoatyske slotkapel en in gasteferbliuw tafoege. Schinkel hie by it meitsjen fan syn ûntwerpen in soad omtinken foar it behâld fan 'e midsiuwske struktuer, dy't foar in part noch fan 'e nijbou is te ûnderskieden.

De soan fan Freark, Georg fan Prusen (1826-1902) beërve it kastiel yn 1863. Yn dat jier waard prins Freark fan Prusen yn 'e krypt fan 'e kapel te rêste lein. Letter waarden ek syn frou prinsesse Louise (1882) en harren soan prins Georg (1902) yn 'e krypt begroeven. De lêste eigner fan 'e Dútske heechadel wie prinsesse Barbara Irene von Preußen. Hja ferkocht it kastiel yn 1973 en wenne yn 'e omkriten fan Kiel. Hja ferkocht it kastiel yn 1975 oan 'e operasjonger Hermann Hecher. Earder wiene al in hiel soad saken fan it oarspronklike ynterieur ferkocht. Mei help fan 'e oerheid en in feriening liet dy it kastiel yn 'e rin fan 'e tiid restaurearje.

## Hjoed-de-dei
Nei 30 jier wurk wie it kastiel yn 2015 wer yn 'e âlde gloarje restaurearre en foar it measte yn 'e oarspronklike steat werom brocht. It kastiel is noch jimmeroan partikulier besit, mar wurdt regelmjittich iepensteld foar it publyk. Bysûnder binne de rekonstruearre muorreskilderijen en de restaurearre ramen út de 14e oant de 17e iuw. Yn it kastiel is in horekabedriuw en it is mooglik romten as fekânsjewente te hieren. Ek is it mooglik om yn 'e tún of de histoarsyke romten fan it kastiel houliken te sluten (sawol boargerlik as tsjerklik).

## Keppeling om utens
*  Rheinstein op regionalgeschichte.net
*  Burgenwelt.de
* Loftôfbylden fan Rheinstein