open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1960

De **[[Olympyske Simmerspullen 1960]]**, ek wol de **XVIIe Olympiade** neamd, waarden yn 1960 hâlden yn Rome, de haadstêd fan Itaalje. De finale fan it hockey waard hâlden yn it *Stadio dei Marmi*.

## Lokaasjes
De wedstriden yn de groepsfaze fan it hockey yn de Olympyske Simmerspullen 1960 waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.

## Manlju
### Groepsfaze
#### Groep A

#### Beslissingswedstriid Groep A

#### Groep B

#### Beslissingswedstriid Groep B

#### Groep C

#### Groep D

### Kwart finales

### Heale finales

### Brûnzen finale

### Finale

## Einrangskikking
Desmond Tutu

**Desmond Mpilo Tutu** (Klerksdorp (Transvaal), 7 oktober 1931 - Kaapstêd, 26 desimber 2021) is in Súdafrikaansk anglikaansk geastlike.

Hy wie de earste swarte aartsbiskop fan de Anglikaanske Tsjerke yn Kaapstêd en folge Philip Russell op. Hy krige foar syn ynspanningen yn de striid tsjin de apartheid op 16 oktober 1984 de Nobelpriis foar de Frede, en yn 2005 krige hy in earedoktoraat fan de Universiteit Gint. 

Tutu wie foarsitter fan de Wierheids- en Fersoeningskommisje, dy't nei de fal fan it apartheidsrezjym dernei stribbe de ferskillende befolkingsgroepen yn frede mei elkoar libje te litten. In bekend sitaat fan him is: "Better as gerjochtichheid yn de foarm fan ferjilding is gerjochtichheid dy't ta fersoening liedet".

Nei de apartheid hold de status as homorjochtenaktivist Tutu mear yn it nijs as hokker oare kwestje ek wêrmei't de Anglikaanske Tsjerke te krijen hie. Syn opfettingen wiene oer it algemien troch syn taspraken en preken bekend. Tutu stelde diskriminaasje fan homoseksuëlen lyk oan diskriminaasje fan swarte minsken en sei dat er him skamme in Anglikaan te wêzen doe't de 13e Lambeth-konferinsje fan 1998 him op 'e nij fersette tsjin seksuële hannelingen tusken minsken fan itselde geslacht. Hy bekritisearre Rowan Williams, aartsbiskop fan Canterbury, dat er de konservative Anglikanen tefolle yn 'e mjitte kaam, dy't de Noardamerikaanske tsjerken út de Anglikaanske mienskip ferdriuwe woene om't hja harren foar de rjochten fan homo's útsprieken. Yn 2007 beskuldige Tutu de Anglikaanske Tsjerke fan in obsessy foar homoseksualiteit en ferklearre: "As God, lykas hja sizze, homofoob is, dan soe ik dy God net oanbidde".     

Tutu hat ek de minskenrjochtenskeiningen yn Simbabwe bekritisearre en hat Simbabwaanske presidint Robert Mugabe in karikatuer fan in Afrikaanske diktator neamd. Ek hat hy it belied fan stille diplomasy fan de Súd-Afrikaanske regearing yn dizze kwestje bekritisearre. Hy is drager fan de Oarder fan Fertsjinste fan Súd-Afrika.

Njongonkulu Ndungane folge Desmond Tutu yn 2006 op as aartsbiskop fan Kaapstêd en metropolyt fan 'e Anglikaanske Tsjerke fan Súd-Afrika.

Desmond Tutu protestearre yn 2008 yn San Francisco tsjin de ûnderdrukking fan Tibet. Ek rôp er lannen op ta in boycot fan 'e Olympyske Simmerspullen dat jier yn Peking. Tutu noege de 14e Dalai Lama út om syn 80e jierdei mei te fieren yn oktober 2011. It Súdafrikaanske ferliende de Dalai Lama lykwols gjin tagong, nei alle gedachten om Sina net te misledigjen. 

Yn 2010 stiel hy de show by it iepeningskonscert fan it WK 2010 yn Súd-Afrika.

Yn septimber 2010 ferskynde der by Utjouwerij Benjamin de bernebibel *Kinderen van God* fan Desmond Tutu. Meiwurking waard ûnder oare ferliend troch de Nederlânske yllustrator Marijke ten Cate. Dy bernebibel ferskynde yn 14 talen - mei in earste oplage fan 150.000 eksimplaren.

## Prizen/ûnderskiedingen
* 16 oktober 1984: de Nobelpriis foar de Frede
* 2005: in earedoktoraat fan de Universiteit Gint.
* 2006: de Light of Truth Award
* Yn augustus 2009 krige hy fan presidint Barack Obama de Presidential Medal of Freedom.
Thomas Blakiston

**Thomas Wright Blakiston** (Lymington, Hampshire, 27 desimber 1832 – San Diego, Kalifornje, 15 oktober 1891) wie in Ingelsk ûntdekkingsreizger en natuerûndersiker.

## Libben en wurk
Blakiston wie in soan fan boargemaster Major John Blakiston, de twadde soan fan Sir Matthew Blakiston, 2e Baronet. Jane, dochter fan dûmny Thomas Wright, rektor fan Market Bosworth, Leicestershire wie syn mem. Blakiston ferkende it westen fan Kanada op de Palliser-ekspedysje tusken 1857 en 1859 (Hy ferneamde dêr in pear marren nei de Ingelske naturalist en ûntdekkingsreizger Charles Waterton, de *Waterton Lakes*). 
Yn 1861 fear er de rivier de Jangtse yn Sina op, fierder as hokker oare westerling foar him dien hie. De neifolgjende perioade fan syn libben hâlde er yn Japan ta en waard ien fan de meast wichtige naturalisten yn dat lân.
Hy ferfarre yn 1885 nei de Feriene Steaten. Blakiston stoar yn de âldens fan 58 jier oan in pneumony yn oktober 1891 doe’t er yn San Diego, Kalifornje wie en kaam te hôf yn Kolumbus, Ohio.

Blakiston wie de earste dy't it opfoel dat de bisten op Hokkaidō, Japansk noardlike eilân, besibbe wienen oan soarten yn noard-Aazje, wylst dy fan it súdlike eilân Honshū besibbe wienen oan soarten fan Súd-Aazje. De Strjitte fan Tsugaru tusken de beide eilannen wie dus in biogegrafyske grins en waard ferneamd as "Blakiston's Line".

Blakiston fûn in beskate ûlesoarte yn Hakodate, Japan yn 1883. De soarte waard letter beskreaun troch Henry Seebohm dy't de ûle, dy't ta de oehoes rekkene wurdt, Blakiston's Fiskûle (*Bubo blakistoni*) neamde.

Blakiston boaske mei Ann Mary yn 1885, dochter fan James Dunn en in suster fan Edwin Dun. Sy krigen in dochter en in soan. Ann Mary oerlibbe him 46 jier en stoar yn Ingelân yn maart 1937.
Strjitte fan Tsugaru

De **Strjitte fan Tsugaru** (Japansk: 津軽海峡,*Tsugaru Kaikyō*) is in seestrjitte tusken de eilannen Honsjû en Hokkaido yn it noarden fan Japan. De seestrjitte ferbynt de Japanske See en de Grutte Oseaan en is 20 oant 40 kilometer breed. De namme is ûntliend oan it Tsugaru-distrikt yn it westen fan de prefektuer Aomori.

 
De Strjitte fan Tsugaru kin oerstutsen wurden mei de fearboat of troch de Seikantunnel.

De Ingelske soölooch Thomas Blakiston wie de earste dy't it opfoel dat de bisten op Hokkaidō, it noardlike eilân, besibbe wienen oan soarten yn noard-Aazje, wylst dy fan it súdlike eilân Honshū besibbe wienen oan soarten fan Súd-Aazje. Dat de Strjitte fan Tsugaru tusken de beide eilannen is in biogeografyske grins dy't "Blakiston's Line" neamd wurdt.
Passendale

**Passendale** is in doarp yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen en op it heden in dielgemeente fan Zonnebeke. It leit op de hichterêch Passendale-Esen, dy't trochrint rjochting Westrozebeke.

Passendale is sûnt de Earste Wrâldkriich in begryp: hûnderttûzenen soldaten sneuvelen der op it slachfjild. Itselde jildt foar it tichtby lizzende Yper. Op de himrik fan Passendale leit it begraafplak Tyne Cot Cemetery. Passendale hat ek noch in New British Cemetery, in Canadian Memorial en in New Zealand Forces Memorial.

Omdat it Britske leger (Frânsktalige) Belgyske stafkaarten brûkte, mei de âlde skriuwwizen fan de Flaamske toponimen, is it plak yn Ingelske oarlochsliteratuer bekend as *Passchendaele*.

## Skiednis
De oarsprong fan de namme Passendale leit fermoedlik by de Germaanske namme foar 'delling fan Pasko'.
It plak wurdt foar it earst neamd yn 844 as Pascandale, faaks is it neamd nei in Paulus, Pascan of Pasko. Yn de midsiuwen waard de regio bestjoerd troch de Augustynske abdij fan Zonnebeke en it Benediktynsk kleaster fan Nonnebossen. Beide waarden ferneatige by in byldestoarm yn 1580.

Yn  de Earste Wrâldkriich waard it doarp folslein ferneatige. De Slach om Passendale waard beskreaun as in hel fan modder en fjoer, ien fan de meast bluodrige fjildslaggen fan alle tiden, dy't duorre fan 4 oktober oant 6 novimber 1917. Op 28 septimber 1918 waard it doarp definityf op 'en nij op de Dútsers ferôvere troch it 4e Rezjimint Karabiniers en troch de Grenadiers. Twa strjitten binne neamd nei dy legerienheden.

## Gallery

Ofbyld:Passendale wapen.gif|*Wapen fan Passendale*
Ofbyld:Passchendaele aerial view.jpg|*Passendale foar en nei de tredde slach om Ieper*
Ofbyld:Passendale - Crest Farm 5.jpg|*Sicht op Passendale fan it Crest Farm Canadian Memorial ôf*

### Begraafplak Tyne Cot

Ofbyld:Luchtfoto tyne cot.JPG
Ofbyld:Tynecot.jpg
Ofbyld:Tyne Cot (7).JPG
Ofbyld:Tyne Cot Cross 3633.jpg


## Ferneamde lju út passendale
* Achilles Camerlynck
* Arthur Camerlynck
* Jozef Camerlynck
* Famylje Donck

## Keppelings om utens
* Westhoek
* Wereldoorlog I yn de Westhoek
* Museum ''De Oude Kaasmakerij''
Felland

**Felland** is in buorskip yn de gemeente Grins yn Grinslân. Hy leit tusken Haren en Onnen, direkt beëasten it spoar Grins - Assen en besuden de wei tusken Haren en Waterhuizen.

Felland leit op de sânrêch by de Hûnsrêech lâns, dêr't ek Onnen leit. De rêch foarmet de westgrins fan de Hunzedelling. Yn dy delling by Felland leit it natoergebiet de *[[Harenske Wyldernis]]* dat beheard wurdt troch Feriening Natuermonuminten.

By Felland hat de eardere gemeente Haren in bedriuweterrein oanlein, dêr't de buorskip benei yn opgien is. De namme Felland kin ferwize nei *Fenland* (lân dat beweide wurdt, mar net haaid) of komt fan de eigennamme *Felle*.
Harendermolen

**Harendermolen** (oarspronklike namme Harenermolen) is in delsetting yn de gemeente Grins yn Grinslân. It buorskip, oarspronklik sûnder *d* stavere as *Harenermolen* leit tusken it doarp Haren en Glimmen.

It gat is neamd nei de mole dy't dêr earder yn de sechtjinde iuw boud waard. De mole is yn 1922 ôfbrutsen en wer opboud yn Haren. De by de mole hearrende hûs 'Sarrieshut' is bewarre bleaun.

Harendermolen wie eartiids de einpunt fan de bus fan de GDS út de Grins wei. It einpunt lei by it begjin fan de *Hege Hearrewei*, dy hearrewei jout tagong ta it natoergebiet Appelbergen.

It Piterpaad rint troch Harendermolen.
Essen (betsjuttingsside)

"**Essen**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings: 

* Essen (Belgje), in plak yn Flaanderen
* Essen (Dútslân), de stêd yn Dútslân
* Essen (Haren), in útbuorren yn de gemeente Haren yn Grinslân
Essen (Haren)

**Essen** is in buorskip yn de gemeente Grins yn Grinslân, en leit oan de râne fan de stêd Grins. It leit yn de griene buffer tusken de stêd en it doarp Haren.

Yn 1215 waard hjir in frouljuskleaster stifte dat by de oarder fan de sistersjenzers hearde. Dit kleaster Yesse (letter ek wol kleaster Essen neamd) hat bestien oant 1594. By de reformaasje kaam it yn hannen fan de provinsje Grinslân dy't it kleaster sleat. It kleaster hie wat namme omdat it in wûnderdiedich Marijebyld hân hawwe soe. Fan it kleaster is tsjintwurdich gjin spoar mear werom te finen.

It hjoeddeiske Essen bestiet út sa'n tweintich pleatsen dy't oan in rûnrinnende strjitte lizze.

It fuortbestean fan it buorskip wurdt al jierren bedrige troch plannen om besuden Grins in nije rûnwei oan te lizzen, de saneamde Súdtangent. De gemeente Haren hat him dêr altiten tsjin fersetten. De wei komt net mear foar yn it Provinsjaal Omjouwingsplan (POP) fan de Provinsje Grinslân.
Douwe Wijbrands (fotograaf)

**Douwe Wijbrands** (1963) is in sjoernalist. 

Hy gie nei de kristlike hegeskoalle Windesheim yn Swol en de Akademy foar Sjoernalistyk Kampen. Hy waard yn 1988 sjoernalist by de *Friese Pers*. Sûnt 2007 is er sjef-regioredaksje by de *[[Ljouwerter Krante]]* en redakteur by de NDC Mediagroep. Yn 2009 waard er foarsitter by de Feriening foar kristlik Underwiis op It Hearrenfean.
Camp Nou

It **Camp Nou** is it stadion fan FC Barcelona en fan it alvetal fan Kataloanje. *Camp Nou* is Katalaansk foar 'Nij Fjild'.
De Haspel

**De Haspel** is in plakje efkes besuden Zevenhuizen yn de gemeente Westerkertier yn Grinslân.

De namme ferwiist nei it kanaal dat de foarm fan in hispel of slinger hat. It kanaal is in sydtakke fan it *Mandelige Hoofddiep. Mandelich* wol sizze dat elke man (lês eigener) lâns it kanaal syn eigen diel ûnderhâlde moast.

It kanaal sels hjit de *Haspelwyk*. Flakby de grins mei Drinte makket it kanaal in heakske bocht. Dat part hjit *Dwarshaspel*.
Boerestreek

**Boerestreek** (Nederlânsk: *Boerenstreek*) is in buert yn de gemeente De Like yn de provinsje Grinslân. It streekje leit besuden Zevenhuizen, tsjin de provinsjegrins mei Drinte. It hat sa'n 100 ynwenners.
Djipswâl (De Like)

**Djipswâl** (Nederlânsk: *Diepswal*) is in buorskip en streek yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân.

Djipswâl leit oan beide siden fan it Lykster Haaddjip even ten westen fan De Like. De lizzing ferklearret ek fuort de namme: lizzend op de *wâl* (= kaai of ouwer) bylâns it (Haad)*djip*.

Yn Djipswâl is yn it Haaddjip in opfiergemaal mei in neist lizzende keardaam op it plak fan de oarspronklike skutslûs. It hichteferskil tusken de beide pânen bedraacht mear as 2 meter. In tige grut ferskil yn it oars sa flakke Grinzerlân.

Benoarden it Haaddjip leit in bedriuweterrein dat ek Djipswâl hjit.
't Kret

** 't Kret** is in buorskip yn it uterste noarden fan de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân.  Hy leit tusken Niekerk en Tolbert, benoardeasten de krusing fan de Mensumawei mei de Enumatilster Matsleat (net te betiizjen mei de fierder nei it easten lizzende lykneamde streek Matsleat), in dwersferbining tusken it Lâns- of Wâlddjip en it Hoendiep. De namme 't Kret ferskynt pas sûnt healwei de 20e iuw op de kaart. De buorskip bestiet út in pear huzen oan de lykneamde dearinnende dyk 't Kret ten noarden fan de Matsleat. De buorskip falt kwa postkoadeadressen ûnder Tolbert.

## Namme
De namme 't Kret ferwiist neffens Wobbe de Vries nei it wurd *kret*, in oar wurd foar 'ienspan', in span mei (bygelyks) mar ien hynder. Kret slaat dan op de kretstokken (berjebomen); de stokken oan de karre, dêr't it hynder oan fêstmakke waard. Hy fermoedet dat de namme slaat op de oanwêzigens fan de Blink, in sleat dy't heaksk fanút it suden fanút De Like nei de Matsleat streamt en de oanwêzichheid fan de Hiemsleat of Hamsleat, dy't fanút de Blink nei it westenrint, bylâns besuden de Matsleat. De Blink foarmet dan lânskiplik sjoen de efterregel (efterstik fan de draachstokken fan ien karre) en de Heemsleat en de Matsleat ten westen fan 't Kret (eartiids waard de Matsleat ten easten fan 't Kret net Matsleat, mar it Wâlddjipke genoemd) de kretstokken.

## Omkriten
't Kret leit yn in leechlizzend gebiet, dêr't eartiids healannen wienen. By heech wetter, lykas yn 1932, 1965, 1979 (winter) en 1995 rûnen meardere huzen ûnder. By de buorskip leinen ek petgatten út de tiid fan de feanterij. Súdlik fan it gebiet lizze de Tolberter Petten. Yn de jierren 1930 waarden de grûnen dêrfan ûntgûn troch de Nederlânske Heidemaatskippij. Yn de jierren 1990 waard it gebiet bewesten de Mensumawei en noardlik fan de Matsleat oanwiisd as wetterbergingsgebiet. Yn de wiete petgatten sieten yn de jierren 2000 in protte griene glêzemakkers, dy't har aaien leinen op de hjir groeiende ielstikel. Yn 2009 rûn de populaasje lykwols hurd werom nei it efterút gean fan de ielstikel.

## Kroegen
By 't Kret stienen eartiids twa kroegen. De bekendste wie dy oan de Mensumawei 42 noardlik fan de Matsleat, in feankroech. Sûnt 1926 wie dat it kafee fan A. Otter. De lêste kastlein wie E. Bakker fan ûngefear 1974 ôf. Yn 1980 baarnde it pân ôf en waard dêrnei fannijs boud. It kafee gie definityf ticht yn 1989.


Ofbyld:'t Kret - Matsloot naar het oosten.jpg|Matsleat by 't Kret yn eastlike rjochting
Ofbyld:'t Kret - Matsloot naar het westen.jpg|Matsleat nei it westen ta, rjochts it eardere kafee
Ofbyld:Gemaal Tolberter Petten.jpg|Gemaal Tolberter Petten by 't Kret
Museum Nienoard

**Museum Nienoord** earder **Nasjonaal Reaumuseum** is oprjochte yn 1958 en is fêstige op it lânguod Nienoard yn De Like yn Grinslân. Ien fan de grûnlizzers is Freek Bischoff van Heemskerck.

## Kolleksje
It museum jout in oersjoch fan de skiednis fan it reizjen mei reauwen yn Nederlân yn de foarbye 300 jier. It hat in grutte kolleksje rau, belsliden, tugen, sealen, ark, skilderijen, printen en klean. It museum seit sels in soarte Arke fan Noach wêze te wollen, dêr't fan elk type reau teminsten ien eksimplaar bewarre wurdt.

Mei syn mear as 300 stiks ridend reau hat dit museum de grutste kolleksje reau yn de wrâld. Jierliks ûntfangt it museum, dat yntinsyf gearwurket mei reaumusea yn Lissabon en Wenen, 15.000 oant 25.000 besikers.

In diel fan it museum sit yn it kastiel fan Nienoard. Hjir binne histoaryske foarwerpen samle dy't te krijen hawwe mei de skiednis fan it bûten.
 
Yn 2007 kaam it reau fan Kastiel de Haar yn it besit fan it museum.

## 50-jierrich jubileum
Under de titel "Goud" waard it 50-jierrich bestean fan it museum fierd.
* De Crème Calèche fan de keninklike famylje wurdt tentoansteld. De calèche waard yn 1898 troch keninginne Emma oan har dochter prinses Wilhelmina jûn. By har ynhuldiging yn Amsterdam ried Wilhelmina yn dizze calèche. Om 2010 is de calèche mei har fergolle byldegroepen restaurearre.

It Nasjonaal Reaumuseum en Boarch Nienoard binne yn 2013 tegearre fierder gien ûnder de hjoeddeistige namme Museum Nienoard.
Oebele Schokker

**Oebele Schokker** (Ketlik, 11 novimber 1984) is in Fryske fuotballer dy't útkomt foar Harkemase Boys.

## Biografy
Schokker begûn mei fuotbal by UDIROS yn Nijhoarne. Fanôf de C-junioaren spile hy by Sportklub It Hearrenfean. Om't der folle konkurrinsje is giet Schokker by Fuotbalferiening It Hearrenfean spyljen. Dêrnei giet hy by De Jouwer fuotbaljen. Nei in pear jier giet hy nei SK Cambuur Ljouwert om dêr yn de jeugd te spyljen. Nei 3 jier giet Schokker wer werom nei De Jouwer.

Yn 2007, op syn 22e, giet Oebele Schokker nei De Harkema om by Harkemase Boys te spyljen ûnder trener Henk de Jong. Mei de Harkemase Boys helje se grutte súksessen. Se wurde kampioen yn de Eerste klasse E en it jier dêrnei ek fan de Haadklasse C. Sûnt juny 2012 spilet Harkemase Boys Earste Difyzje.

## Karriêre
Blauw

**Blauw** is in buorskip fan inkele ferspraat lizzende pleatsen yn de gemeente Westerkertier, en leit bewesten it doarp Zevenhuizen, oan de oare kant fan it Lykster Haaddjip.

Wêr't de namme weikomt is ûnwis. It soe komme kinne fan in famylje mei dy efternamme. In oare ferklearring is dat it neamd is nei de blaugerzen dat in soad in feangebieten foarkomt.
Nikolaastsjerke (Hijum)

De **Nikolaastsjerke** is in tsjerkegebou oan de Lege Hearewei yn Hijum 

## Skiednis

De tsjerke wie oarspronklik wijd oan Sint Nikolaas. De romaanske dowestiennen tsjerke út de 12e iuw stiet op in terp, dy't op it tsjerkhôf nei hielendal ôfgroeven is.

De ienbeukige tsjerke hat in ynboude sealtektoer yn de foarm fan in redusearre westwurk. Yn de toer hinget in klok fan Petrus Overney (1670). It skip hat in mei rûnbôgefriezen ôfsluten sparfjilden tusken de lisenen. Yn de 15e iuw waard it koer fernijd. 

De tsjerke is in ryksmonumint en is sûnt 1975 eigendom fan Stifting Alde Fryske Tsjerken. 

## Ynterieur
De preekstoel datearret mei it doopstek út de 17e iuw. 

## Oargel
It oargel datearret út 1913 en waard boud troch de firma Bakker & Timmenga. 

## Sjoch ek
* Tsjerken yn Fryslân

## Keppeling om utens
* oargel
Merseyside

**Merseyside** is in stedsk greefskip yn de Ingelske regio Noard West Ingelân, dat oprjochte waard yn 1974. It hie yn 2001 1.362.026 ynwenners en it oerflak beslacht 644,9&nbsp;km2.

## Demografy
Fan de befolking is 16,7 % boppe de 65 jier. De wurkleazens berint 4,9 % fan de beropsbefolking (sifers folkstelling 2001).

It ynwennertal fan Merseyside sakke fan sa'n 1.438.000 yn 1991 nei 1.365.901 in 2004.
## Distrikten
Suffolk

**Suffolk** is in greefskip yn de Ingelske regio East-Ingelân, dat nei alle gedachten oprjochte is yn 'e 10e iuw. It hie yn 2001 668.553 ynwenners en it oerflak berint 3801,1 km2. De haadstêd is Ipswich; oare plakken fan belang binne Lowestoft, Bury St Edmunds en Felixstowe, ien fan de grutste kontenerhavens yn Europa.

It lânskip is frijwat flak mei mar in pear hichten, meast lânbougrûn.

## Demografy
Fan de befolking is 18,3 % âlder as 65 jier. De wukleazens is 2,7 % fan de beropsbefolking (sifers folkstelling 2001).

It ynwennertal gie omheech fan sa'n 649.100 yn 1991 nei 668.553 yn 2001 en 719,500 yn 2007.

Suffolk hat in eigen dialekt fan it Ingelsk, it Suffolkdialekt.

## Distrikten

## Ferneamde lju út Suffolk
* Thomas Wolsey (1471-1530), kardinaal en steatsman
* Thomas Gainsborough (1727-1788), keunstskilder.
* Edward FitzGerald (1809-1883), skriuwer en oersetter.
* Dani Filth (1973-), sjonger fan de band Cradle of Filth

## Keppelings om utens
* BBC Suffolk
* Fotos fan Suffolk
Yorkshire

**Yorkshire** is in histoaryske greefskip fan Ingelân. It kaam fuort út it Deenske Keninkryk Jórvik, dat bestie yn 'e twadde helte fan 'e 9e en de earste helte fan 'e 10e iuw. Nei de ferovering fan it gebiet troch de Ingelsen, yn 954, waard it in greefskip fan it Keninkryk Ingelân. Dy status behold Yorkshire oant it yn 1974 opdield waard yn fjouwer ûnderskate nije greefskippen. Der wenje sa'n 5 miljoen minsken yn it greefskip dat nei oerflak fierwei it grutste fan Ingelân wie. It grutste part fan it oarspronklike Yorkshire falt ûnder it hjoeddeistige greefskip Noard-Yorkshire en leit binnen de grinzen fan 'e Ingelsk regio Yorkshire en de Humber.

## Bestjoerlike ienheden
 
Yorkshire is ien fan de tradisjonele greefskippen fan Ingelân. It wie it grutste fan dy grêfskippen en wie, mei dêrom, opdield in fjouwer parten fan leger bewâld: De stêd Jork sels en de trimdels, de *ridings*.

Yn 1974 waard it lokale oerheidssysteem wizige en waard Yorkshire opdield:
* Noard-Yorkshire, it Noard-Trimdel en lytse stikjes fan de oare trimdels, mei Yorkshire's haadstêd York, alhoewol't Northallerton de haadstêd fan Noard Yorkshire is; yn 1996 is Jork selsstannich wurde.
* Súd-Yorkshire, fral foarme fan it suden fan it West-Trimdel; 1986 is de greefskiprie ôfskaft, dat praktysk sjûn binne de distrikten no selsstannige autoriteiten.
* West-Yorkshire, wat der oer wie fan it West-Trimdel nei't der ferskate parten fanôfhelle wienen; 1986 is de greefskiprie ôfskaft, dat praktysk sjûn binne de distrikten no selsstannige autoriteiten.
* Humberside, ôfskieden fan fral it East-Trimdel, en gearfoege mei parten fan Lincolnshire oan de Humber; is yn 1996 ferparte yn *unitary authorities*, dêr't it part fan de Yorkshire by opdield waar yn Kingston upon Hull en in nij East-Trimdel.
* Cleveland, ôfskieden fan it Noard-Trimdel; is yn 1996 ferparte yn *unitary authorities*
* Lancashire krige in part fan it West-Trimdel derby.
* Durham, Grut Manchester en Kumbria krigen elts ien distrikt fan Yorkshire derby.

Yn 1996 waard Humberside opheft en gearfoege mei in pear lytsere gebieten om it nije greefskip de East Riding of Yorkshire te foarmjen.

De Yorkshire Ridings Society lêst alle jierren op Yorkshire-dei de ferklearing foar dat Yorkshire ûnferoarlik de kombenaasje is fan de trije trimdels en de stêd.

## Stêden en plakken yn Yorkshire

* Barnsley, Beverley, Bingley, Bradford
* Castleford
* Dinnington, Doncaster
* Goathland
* Grosmont
* Guisborough
* Harrogate, Halifax, Huddersfield
* Kingston upon Hull
* Leeds
* Middlesbrough
* Northallerton
* Redcar, Rotherham
* Scarborough, Sheffield
* Thirsk
* Thornaby-on-Tees
* Wakefield, Wetherby, Whitby
* York

## Nasjonale parken
* Yorkshire Dales National Park

## Ferneamde persoanen út Yorkshire
* David Hines (1945), skriuwer
* John Wyclif (1330-1384), bibeloersetter
* Thomas Fairfax (1612-1671), edelman en legeroanfierder,
* James Cook (1728-1779), ûntdekkingsreizger
* Joseph Priestley (1733-1804), filosoof
* Charlotte Brontë (1816-1855), skriuwster,
* Emily Brontë (1818-1848), skriuwster.
* Douglas Mawson (1882-1958), poalreizger
* Harold Wilson (1916-1995), minister-presidint
* Henry Moore  (1898-1986), keunstner
Sam Olij

**Simon Paulus ("Sam") Olij** (Amsterdam, 5 oktober 1900 – Amsterdam, 4 augustus 1975) wie in amateurbokser út Landsmeer, Nederlân. Hy die ienris mei oan de Olympyske Spullen.

Doe't Amsterdam yn 1928 gasthear wie fan de Olympyske Spullen, ferlear er yn de kwartfinales fan it swiergewicht (oant 91 kilogram) fan Arturo Rodríguez Jurado út Argentynje. Olij siet by in seleksje fan seis, mei ûnder oaren Ben Bril, Bep van Klaveren en Karel Miljon, dy't ûnder lieding fan trener Theo Huizenaar stie.  

Sam Olij wie yn de oarloch in wreed ferneamd plysje en joadejager. Sitaat út it boek “Landverraad” fan Koos Groen: *"... Het arresteren van dertig blinde joden voor de arbeidsinzet in Polen was er vooral debet aan dat hij ter dood veroordeeld werd. In tweede instantie werd de straf verlaagd tot vijftien jaar. Hij ontsnapte"*. Lykas syn soan Jan Olij, dy't as SS-frijwilliger oan it eastfront fjochte, ferwûne weromkaam en him dêrnei nuttich makke by de Grüne Polizei. 

Hy stoar yn de âldens fan 74 jier yn Amsterdam.
Skathûs

In **skathûs** is fan oarsprong de feestâl dy't by in Grinslanner boarch of in Drintske havesate hearde.

By de boargen Verhildersum en Menkemaboarch binne de skathûzen der noch. Yn beide gefallen wurde dy brûkt as restaurant. It skathûs by Verhildersum is net orizjineel, mar is it skathûs fan de eardere Saaksumboarch, dy't yn 1972 ôfbrutsen waard en wer opboud by Verhildersum. By de eardere boarch Hanckema yn Súdhorn waard it skathûs yn 1965 fannijs boud.

*Scat* of *skat* is Aldfrysk foar fee. It skathûs wie de stâl, dat net, sa't wol miend wurdt, it plak dêr't it jild fan de boarch bewarre waard.

## Sjoch ek
*Bouhûs
Gwash

De **Gwash** is in rivier yn Ingelân dy't krekt bûten it doarp Knossington yn Leicestershire ûntspringt, tichtby de westgrins fan Rutland.

De rivier dêr't de ouwers fan foar in part fêstlein binne, fuorret it *Rutland Water Reservoir*, rint dêrnei om *Tolethorpe Hall* hinne en troch Stamford om út te mûnjen yn de rivier de Welland. De rivier is 20 km lang.
Menkemaboarch

De **Menkemaboarch** yn Uithuizen is ien fan de pear oerbleaune Grinslanner boargen.

## Skiednis
De oarsprong fan de hjoeddeiske boarch leit ein fjirtjinde, begjin fyftjinde iuw. Oannomd wurdt dat foar de boarch op itselde steed al in stienhûs stien hat: Yn in gevelstien út 1614 stiet te lêzen *Anno 1400 is Menckemahuis vernelt. Anno 1614 dorch Gods gnade gereparert.* Om deselde tiid (1400) waarden mear boargen fernield, wat derop wiist dat dizze bewearing oannimlik is. De earste Menkema dy't neamd wurdt is 'redger' (rjochter) Eppo Menkema yn 1376. De ienige oare Menkema's dy't neamd wurde binne Rypke Mennekumma (1465) en Eylart Menckema (1489). Om 1489 is de boarch mooglik yn hannen fan in frou Bywe to Stedum fan Nittersum, omdat dy doe redger wie op it Menkemahûs yn Uithuizen. Fan in dokumint fan oerdracht is lykwols neat bekend. Mooglik kaam dit troch in houlik tusken Teteke Nittersum en Egbert Clant Menkema, wêrtroch't it hûs (krektas Nittersum om deselde tiid) yn hannen kaam fan de famylje Clant. Egbert wie Spaansgesind en syn dochter troude mei Verdugo syn plakferfangend steedhâlder Antoni de Cocquel. Syn soan Osebrandt erve de boarch en waard yn 1593 oansteld as redger. In jier letter wist hy de boarch te behâlden troch de eed fan trou te ûndertekenjen oan it nije bewâld nei de Reduksje fan Grins (22 july 1594). Yn 1614, doe't hy foar de twadde kear troud wie ( mei Josina Manninga) liet hy de boarch ferbouwe. De boarch bestie oant dan ta út in rjochthoekich gebou, dat fan foarôf besjoen linksefter it hjoeddeiske gebou stiet. Hy liet der in grut stik oan fêst bouwe sadat it in iepen u-foarm krige, wêrby't de yngong oan de lofterside makke waard.

De boarch is yn 1682 yn it besit komd fan de famylje Alberda, dy't sûnttiids ek wol Alberda fan Menkema neamd waard. Unico Alberda hat de boarch om 1700 yngreven ferboud.

De boarch bleau oant it begjin fan de tweintichste iuw yn it besit fan de famylje. Nei it ferstjerren fan de lêste bewenner, Gerard Alberda van Menkema, yn 1902, kaam de boarch leech te stean. Gerard wie ek de eigener fan de boarch Dyksterhûs by Piterbuorren. Wylst dy lêste boarch nei syn dea sloopt waard, bleau de Menkemaboarch sparre. Yn 1921 skonken de erfgenamten de boarch oan it Grinzer Museum.

## Hjoeddeiske boarch
Tsjintwurdich is de boarch in museum en jout it in byld fan it libben fan de Grinslanner jonkers yn de santjinde en achttjinde iuw. De byhearrende tún is opnij ynrjochte as in achttjinde-iuwske Hollânske tún. Yn de tún stiet ien fan de pear orizjinele doalhôven yn Nederlân.

Yn it op it boarchterrein steande Skathûs sit in restaurant.


Menkemaborg3.jpg|De boarch yn de greft
Menkemaborg - leeuw.jpg|Liuw by de yngong
Koetshuis - Menkemaborg.jpg|Skathûs
Interieur, aanzicht kabinetorgel, orgelnummer 1491 - Uithuizen - 20356759 - RCE.jpg|It grutte kabinetoargel út 1777
Menkemaborg vazen theehuis.jpg|18e-iuwske tún
Menkemaborg zomerhuis.jpg|Teehûs
Menkemaborg zonnenwijzer.jpg|Sinnewizer
Menkemaborg - singels.jpg|Part fan de singels


## Keppeling om utens
* Menkemaboarch
* Pintekeningen Boargen
Keninkryk Gwynedd

**Gwynedd** wie in keninkryk yn it midsiuwske Wales dat wat gebiet oanbelanget oerienkomt mei de county Gwynedd fan no. It ûntstie yn de 5e iuw yn Subromeinsk Brittania út de kontreien fan de Venedotia. De 10e-iuwske Welske kronykskriuwer Nennius brocht de stifting fan Gwynedd werom op Cunedda dy't neffens him út Gododdin yn it suden fan Skotlân wei nei Wales kaam wêze soe.

It keninkryk bestie oant 1282; dat jier waard it oermastere troch kening Eduard I fan Ingelân.

## Keningen fan Gwynedd
* Cunedda ''Wledig'' ap Edern (*s.*450-*s.*460)
* Einion ''Yrth'' ap Cunedda  (*s.*470-*s.*480)
* Cadwallon ''Lawhir'' ap Einion (*s.*500-*s.*534)
* Maelgwn ''Hir'' ap Cadwallon  (*s.*520-*s.*547)
* Rhun ''Hir'' ap Maelgwn  (*s.*547-*s.*580)
* Beli ap Rhun (*s.*580-*s.*599)
* Iago ap Beli (*s.*599-*s.*613)
* Cadfan ap Iago (*s.*613-*s.*625)
* Cadwallon ap Cadfan (*s.*625-634)
* Cadafael ''Cadomedd'' ap Cynfeddw  (634-*s.*655)
* Cadwaladr ap Cadwallon (*s.*655-*s.*682)
* Idwal ''Iwrch'' ap Cadwaladr  (*s.*682-*s.*720)
* Rhodri ''Molwynog'' ap Idwal (*c.*720-*c.*754)
* Caradog ap Meirion (*s.*754-*s.*798)
* Cynan ''Dindaethwy'' ap Rhodri (*s.*798-816)
* Hywel ap Rhodri Molwynog (814-825)
* Merfyn ''Frych'' ap Gwriad  (825-844)
* Rhodri ''Mawr'' ap Merfyn (844-878)
* Anarawd ap Rhodri (878-916) 
* Idwal Foel ab Anarawd  (916-942)
* Hywel ''Dda'' ap Cadell  (942-950) 
* Iago ab Idwal (950-979) 
* Ieuaf ab Idwal (950-969)
* Hywel ab Ieuaf (974-985)
* Cadwallon ab Ieuaf (985-986)
* Maredudd ab Owain (986-999) 
* Cynan ap Hywel (999-1005)
* Aeddan ap Blegywryd (1005-1018)
* Llywelyn ap Seisyll (1018-1023)
* Iago ab Idwal ap Meurig (1023-1039)
* Gruffydd ap Llywelyn (1039-1063) 
* Bleddyn ap Cynfyn (1063-1075) 
* Trahaearn ap Caradog (1075-1081)
* Gruffydd ap Cynan (1081-1137) 
* Owain Gwynedd ap Gruffydd (1137-1170)
* Maelgwn ab Owain Gwynedd (1170-1173)
* Dafydd ab Owain Gwynedd (1170-1195)
* Rhodri ab Owain Gwynedd (1170-1190)
* Llywelyn ''Fawr'' ap Iorwerth (1195-1240)
* Dafydd ap Llywelyn (1240-1246) 
* Owain Goch ap Gruffydd  (1246-1255)
* Llywelyn ap Gruffydd  (1246-1282) 
* Dafydd ap Gruffydd (1282-1283)
* Madog ap Llywelyn (1294-1295)
* Owain ap Tomas ap Rhodri  (1372-1378)

## Sjoch ek
* Keninkryk Powys
Keunstgebit

In **folsleine toskprotese**, **keunstgebit**, **keunstgebyt** of **nije/falske tosken** is in keunstmjittige ferfanging fan de natuerlike tosken en kiezzen at dy ferlern gien binne troch hokker oarsaken dan ek.
Stamford (Lincolnshire)

**Stamford** is in plak (*town* en *civil parish*) yn it distrikt South Kesteven, yn it Ingelske greefskip Lincolnshire. It leit sa'n 100 km benoarden Londen, oan de eastkant fan de A1 nei York en Edinboarch en oan de rivier de Welland. Neffens de folkstelling fan 2001 wennen dêr 21.800 minsken, mar dêr sitte de ynwenners fan it oanswettende kerspel St Martin's Without by yn.

It stedsje is it meast ferneamd fan syn midsiuwske sintrum mei 17e– en 18e-iuwske stiennen gebouwen, âlde fakwurkhuzen en fiif midsiuwske tsjerken. 

## It besjen wurdich
* Burghley House (16e iuw)
* It âlde sintrum
* St. Martin‘s
* De ruïnen fan Kastiel Stamford
* Allehilligentsjerke


Ofbyld:BurghleyHouseSW.jpg|*Burghley House*
Ofbyld:High Street Saint Martins - geograph.org.uk - 994177.jpg|*St Martin’s oan de High Street*
Ofbyld:Stamford-Castle-by-Richard-Croft.jpg|*Stamford Castle*
Ofbyld:River Welland.18.6.05.jpg|Brêge oer de Welland


## Berne yn Stamfort
* David Burghley (1905-1981), politikus en atleet
* Colin Dexter (1930), skriuwer

## Keppelings om utens
* Burghley House
* De tsjerken fan Stamford
* Stamford - moaiste ''stone town'' yn Ingelân
Lincoln (Ingelân)

**Lincoln** is in Ingelsk distrikt en stêd (*city*) yn it greefskip Lincolnshire, dêr't it ek de haadstêd fan is. De rivier de Witham rint troch de stêd.

Lincoln húsfestiget de Universiteit fan Lincoln, dy't earst yn 2001 har hjoeddeistige foarm krige.

## Skiednis

In yn it jier 48 stifte it Romeinske Legio IX Hispana (9e legioen) in *[[castra]]* op it plak fan it Lincoln fan no. Yn 96 wurdt it legerkamp in *Lindum Colonia*, in plak foar Romeinske feteranen.

Fermoedlik wie Lincoln dêrnei it haadplak fan it angelsaksyske Keninkryk Lindsey.

De Normandjers ûnder Willem de Oermasterder bouden yn 1068 it strategysk wichtige *Lincoln Castle* en fjouwer jier letter setten sy útein mei de bou fan de katedraal, dy't oant 1549 faaks it heechste bouwurk yn de wrâld wie.. De stêd, op it krúspunt fan twa hannelswegen en in rivier, ûntjoech har ta in sintrum fan belang foar de wolhannel en de lekkenyndustry. Yn 1123 wie der in grutte stedsbrân yn Lincoln.

Fan de 14e iuw ôf hie de stêd te krijen mei in delgeande tiid dy't it earst yn de 19e iuw te boppe kaam mei it begjin fan de Yndustriële Revolúsje. Lincoln waard doe in yndustrystêd fan belang.

## Ferneamde persoanen út Lincoln
* William Henry Battle (1855–1936), sjirurch
* George Boole (1815–1864), wiskundige en filosoof
* Jim Broadbent (* 1949), akteur
* Sheila Gish (1942–2005), teater- en filmaktrise
* Sir Reginald Goodall (1901–1990), dirigint
* William Hilton (1786–1839), skilder
* Neil McCarthy (1933–1985), akteur
* Sir Neville Marriner (1924-2016), dirigint
* Sir Simon Marsden (1948–2012), fotograaf en skriuwer

## Keppelings om utens
* Webside Visit Lincolnshire
* Webside katedraal Lincoln
* Webside Universiteit fan Lincoln
Nottinghamshire

**Nottinghamshire** is in greefskip yn de Ingelske regio East Midlands en hie 748.511 ynwenners yn 2001. It oerflak beslacht 2084,8 km². Nottinghamshire grinzget oan South Yorkshire, Lincolnshire, Leicestershire en Derbyshire. 

Hoewol't de namme fan Nottinghamshire foar it earst yn histoaryske boarnen fermelden waard yn 1016, hearde de krite lange tiid by Derbyshire, en waard it pas yn 1568 in selsstannich greefskip. De stêd Nottingham hearde by Nottinghamshire oant 1998, mar is no in *[[unitary authority]]* dy't bûten it greefskip falt. It greefskiphaadplak wie oarspronklik Nottingham, mar de *council* in no fêstige yn West Bridgford.

## Demografy
Fan de befolking is 16,4 % boppe de 65 jier. De wurkleazens berint 3,3 % fan de beropsbefolking (sifers folkstelling 2001).

It ynwennertal gie omheech fan likernôch 735.100 yn 1991 nei 748.510 yn 2001.

## Distrikten

## Plakken fan belang
*Newark-on-Trent
* Mansfield
* Worksop
* Arnold
* Bingham
* Hucknall
* Kirkby-in-Ashfield
* Retford

## Keppeling om utens
* Webside fan it greefskipsbestjoer
Fryske Bibleteek

De **Fryske Bibleteek** waard yn 1923 oprjochte om inisjatyf fan de Jongfryske Mienskip. 

As reaksje rjochte it Kristlik Frysk Selskip en it Grifformeard Frysk Selskip yn 1934 de útjouwende feriening de Kristlike Fryske Folksbibleteek (KFFB) op.
De leden fan de Fryske Bibleteek krigen elk jier in oantal Fryske boeken thússtjoerd. It ledenoantal groeide 
geandewei fan mear as twahûndert leden yn 1931 nei hast sechtjinhûndert yn 1963. Yn it desennium dêrnei sakke it ledetal nei de helte en yn 1979 besleat de Fryske Bibleteek himsels op te heffen. Rely Jorritsma ferjoech it jaan fan de nei him neamde Rely Jorritsmapriis nei de Fryske Bibleteek.
Nittersum

Boarch **Nittersum** wie in boarch by Stedum yn de provinsje Grinslân. De boarch is yn de fjirtjinde iuw boud. Yn 1818 is her sloopt. 
De boarch hat bewenne west troch de famyljes Nittersum, Clant, Van Lintelo en Gerlacius.
Heineburen

**Heineburen** is in buorskip yn de gemeente Westerkertier yn it súdwesten fan de provinsje Grinslân. De buorskip leit tsjin de grins mei de eardere gemeente Mearum, tusken De Wylp en Sânhuzen. De namme fan it buorskip komt fan de manljusnamme *Heine*.

By Heineburen leit in boskje, it *Nanninga's Bosch*, tsjintwurdich eigendom fan it Groninger Landschap. Oarspronklik wie it in nuddelbosk, plante as produksjebosk. De eigener, Nanninga, slagge it lykwols net om it rendabel te eksploitearjen.

Krekt eastlik fan it boskje leit de *Bolmar*, in pingoruïne, dy't mar beheind tagonklik is.
Frysk Keamer Orkest

It **Frysk Keamer Orkest** is in muzykferiening  dy't yn 1962 oprjochte is troch de destiidske direkteur fan de Ljouwerter Muzykskoalle, Jan Masseus. De earste jierren begelate it FKO learlingenútfierings, joech konserten en begelate koaren. Yn de rin fan it bestean hie it orkest gruttere en lytsere besettings. Yn 2011 spilen der sa'n fjirtich muzikanten út Fryslân by it orkest. Sûnt 1997 stiet Derk Stegeman as dirigint  foar it orkest. By gelegenheid fan it fyftichjierrich bestean joech it orkest yn 2012 in lustrumkonsert.
De Like (gemeente)

**De Like**, (Grinslânsk: *(De) Laik*, Westerkertiersk: *De Lieke*, Nederlânsk: *Leek*) wie in eardere gemeente yn it Westerkertier fan de Grinslân. De gemeente besloech in oerflak fan 64 km², wêrfan 0,63 km² wetter en telde yn 2011 19.329 ynwenners.

Sûnt 1 jannewaris 2019 makket de eardere gemeente De Like tegearre mei de eardere gemeenten Gruttegast, Mearum en Súdhorn diel út fan de gemeente Westerkertier.

De gemeente, dy't yn 1808 oprjochte waard, bestie neist it doarp De Like út de plakken: Djipswâl, Enumatil, Lettelbert, Midwolde, Oostwold, Tolbert en Zevenhuizen. Oant de gemeentlike weryndieling yn 1990 foel ek in diel fan Boerakker ûnder De Like, nei dy tiid foel dat (op inkele adressen nei) by de gemeente Mearum. Plannen om beide gemeenten doe gear te foegjen gienen úteinlik net troch.

## Keppeling om utens
* Website fan de gemeente De Like
* Museum It Joadske skoaltsje yn De Like
Fokker Spin

De **Fokker Spin** wie de earste fleanmasine fan Anthony Fokker. Hy boude it tastel yn syn Dútske tiid.

## Skiednis
De earste Spin waard yn 1910 boud; Jacob Goedecker ûntwurp de konstruksje en Franz von Daum wie de sakepartner. It tastel wie yn desimber klear. Fanwege it waar woe Fokker der noch net mei fleane. Hy gong earst Haarlim om kryst te fieren. Doe't er weromkaam die bliken dat Von Daum it tastel tsjin in beam flein hie. Rillegau folge de Spin 2 dêr't Anthony Fokker himsels it fleanen yn learde en dêr't er syn fleanbrevet mei helle. Neffens ôfspraak waard Von Daum doe eigner fan it fleantúch, mar ek dy Spin waard troch Von Daum sa skansearre dat it net makke wurde koe, dêrnei luts Von Daum him werom út de loftfeart. Mei de Spin 3 fleach Fokker op 31 augustus 1911 boppe Haarlim en om de Sint-Bavotsjerke hinne. 
Fokker stifte nei dat sukses in fleanmasinefabryk en fleanskoalle op fleanfjild Johannisthal ûnder Berlyn. Fan 1912 o/m 1913 waarden der 25 Spinnen boud, ek in tal twapersoansferzjes, sadat ûnderrjocht mei dûbele bestjoering mooglik waard. In protte Dútske fleanders learden op Fokker syn skoalle it fleanen yn sa'n Spin.

Ien fan de lêstboude Spinnen út 1913 waard troch Fokker nei de Earste Wrâldkriich mei nei Nederlân naam. It tastel wie lykwols net mear kompleet en waard earst begjin jierren tweintich fannijs opboud. Yn de Twadde Wrâldkriich waard dat tastel troch de Dútske besetter oerbrocht nei in fleanmasinemuseum yn Berlyn. Nei de kriich waard de Spin nei Poalen oerbrocht. Yn 1986 kaam er werom yn Nederlân en waard er by Fokker restaurearre. In twadde eksimplaar dat bewarre bleaun is waard yn 1936 troch Fokkerpersoneel boud by gelenheid fan Fokkers 25-jierrich fleanjubileum. Beide tastellen binne no yn it loftfeartmuseum Aviodrome op lofthaven Lelystêd.

## Konstruksje
De romp fan de Spin bestie út twa houten dragers mei tuskensketsjes dêr't de motor (Argus, wetterkuolle, 4 silinder) op fêstmakke wie. Oan de sydkanten fan de romp sieten de radiateurs. De fleugels en de sturt wienen fan twa stielen buislizzers en de ribben waren fan koarte bûgde buizen om it profyl te krijen mei dêryn in rib fan bamboe. It lâningsgestel wie ek fan stielen buis. Alles waard mei stieltried by elkoar hâlden. Letter krigen de Spinnen in streamline romp.

## Technyske feiten
Balstien

In **balstien**  (ek **swerfstien** of **erratysk blok** neamd) is in stien dy't troch in gletsjer of iiskape meifierd is. Lytse eksimplaren wurde yn it Nederlânsk *kinderkopjes* en yn Grinslân en Drinte *flint* (of *vlint*) neamd. Sy komme oeral yn de wrâld foar op plakken dy't mei lâniis oerdutsen west hawwe. 

## Oarsprong en fersprieding yn Nederlân
Nederlân wurde balstiennen fûn dy't troch it lâniis efterlitten binne yn it op ien nei lêste glasiaal, it Saalien. Balstiennen komme yn Noard-Nederlân, dat eartiids mei lâniis bedutsen wie, in protte foar. De meast súdlike grins fan it lâniis wie oan de line Haarlim, Utert, Nymwegen ta. Besuden dy line komme gjin balstiennen yn de natuer mear foar. De grutste balstien dy't ea yn Nederlân fûn waard is op it stuit de Swerfstien fan Rottum. 

De Nederlânske balstiennen komme oarpronklik út Skandinaavje en it Eastseegebiet. Dat kin neigien wurde troch de petrologyske skaaimerken te fergelykjen mei dy fan it stientme yn dy kontreien. Sa is yn prinsipe frijwat sekuer te sizzen hokker stien wêr wei komt.

Swerfstiennen wurde faak fûn yn balstienliem, in tige tichte liemige grûnsoarte dy't foarme waard ûnder it gewicht fan de iiskappen yn Noard-Nederlân. Balstienliem komt foar yn de ûndergrûn fan Gaasterlân, de Havelterberch, Skoklân en Urk yn de Noardeastpolder en op Wieringen en Teksel.

## Tapassingen
Swerfstiennen binne de iuwen troch brûkt yn konstruksjes sa as hunebêden, megaliten, wegen en dykbeklaaiïng. By de bou fan pleatsen waarden grutte stiennen wol brûkt as fûnemint foar it bynt. By poarten en gebouwen op strjithoeken waarden se wol brûkt as skampstien om foar te kommen dat koetsen en weinen tsjin de muorre ride soenen. Fierders waarden sy tapast as grinsmarkearring dy net maklik fan it plak te krijen wie (troch kweawilligen).

## Folksleauwe en -ferhalen
Yn folksleauwe en folksferhalen spylje swerfkeien soms in rol. It wie de hjitting dat sy goed wiene foar fruchtberens en dat it in plak wie dêr't de bern weikamen.
Yn Skandinaavje waarden opfallende punten yn it lânskip, sa as rotsen en swerfstiennen, wol taskreaun oan trollen. 

## Ferneamde balstiennen
* Amersfoartse Kei
* Drachster Kei
* Poppestien fan Burgum
* Sletten Stien
* https://tropical-casino.com/

## Sjoch ek
* Iistiid
Stoomturbine

De **stoomturbine** is in apparaat dat brûkt wurdt om de druk en temperatuer fan stoom om te setten yn in útgeand asfermogen. Sa type turbine wurdt in protte tapast yn elektrisiteitssintrales, mar hat ek oare tapassings dêr't in grut fermogen frege wurdt, sa as by de oandriuwing fan seeskippen.

De turbine hat de stoommasine mei sûgers yn it foarste plak ferfongen omdat it rendemint dêrfan, ôfset tsjin it gewicht (*power-to-weight ratio*), in stik heger is. 

## Skiednis
De stoomturbine is al om 1883 útfûn troch de Sweedske yngenieur Gustav de Laval yn syn meast ienfâldige foarm, de lavalturbine. Dy turbine hat in grut tal amerfoarmige skoepen dy't de stoom opfange en omsette yn in omgeande beweging. De Laval brûkte dy turbine om in molksintrifúzje oan te driuwen. 

Yn 1884 hat de Britske yngenieur Charles Algernon Parsons de reaksjeturbine ûntwurpen; de turbine lit de stoom yn de lingterjochting fan de as streame en ferleget de druk yn stappen, ferspraat oer in oantal skoepetsjellen. 

Tagelyk mei Parsons ûntwurp A.C.E Rateau in turbine dêr't de druk yn allinne ferlege wurdt by de statorskoepen; in lyts ferskil dat lykwols laat ta in flink grutter rendemint. Tsjintwurdich wurde dat Zoelly -turbines neamd. Feitlik binne it in rige skeakele lavalturbines. Meidat der dan mear as ien, elkoar opfolgjende, druk -en snelheidstreppen binne, giet de omgongsfaasje 'U' omleech. Omgongsfaasje en de waarmtefal oer de druktrep binne dan rjochtevenredich. De waarmtefal de druktrep sil lytser wêze en dêrtroch sil de omgongsfaasje ek redusearje. De waarmtefal fan eltse druktrep (skeakele turbines beächte) moat lykols wol deselde bliuwe. Oars soene der ferskillende omgongsfaasjes op 1 haadas sitte.

## Klassifikaasje
Stoomturbines wurde yndield op ferkate grûnen:
Aksiaal/radiaal, lykdruk (impuls)/oerdruk (reaksje), gearstald type, kondinsaasje/ôftaap

It basisûnderskied wurdt makke op ekspânsje-eigenskippen; de haadyndieling wurdt meast makke op it feit at it lykdruk -of oerdrukturbines binne.
Testamint

*testamint (akte), in offisjeel dokumint wêryn't men jins neilittenskip regelet
*testamint (Bibel), in diel fan 'e Bibel:
**it Alde Testamint
**it Nije Testamint
*testamint (literêr sjenre), in literêr sjenre mei de letterlike betsjutting fan "tsjûgenis", dat yn 'e pseudepigrafen gauris foarkomt, bygelyks
**Testamint fan Abraham
**Testamint fan Adam
**Testamint fan Hizkía
**Testamint fan Izaäk
**Testamint fan Jakob
**Testamint fan Job
**Testamint fan Mozes
**Testamint fan Salomo
**Testaminten fan de Tolve Aartsfaars

## Sjoch ek
*Testament
Rudolf de Mepsche

**Rudolf de Mepsche** (doopt 15 maart 1695 - Wedderborg, desimber 1754) (ek neamd: *De Mepsche van Faan*) wie in Grinslanner jonker. Hy wie hear fan Faan, letter ek drost fan Westerwâlde. Hy is benammen bekend wurden troch de oanklachten wegens sodomy tsjin in grutte groep manlju yn syn rjochtsgebiet.

De Mepsche kaam út in laach dat yn Grinslân en Drinte ta de famyljes fan oansjen hearden. Oarspronklik kaam de famylje fan Borger, mar se hie har yn de fyftjinde iuw yn Grinslân fêstige. Ien fan de foarfaren fan Rudolf, Johan de Mepsche, hie yn de begjinjierren fan de Tachtichjierrige Oarloch in betinklike namme krigen as ketterjager.

De Mepsche waard fan de ûndergong rêden troch Willem IV. Rudolf hie as ien fan de ienichsten yn Grinslân dúdlik de Oranjepartij keazen. Doe't Willem IV yn 1748 steedhâlder waard, waard De Mepsche leanne mei it drostamt fan Westerwâlde. De Mepsche stoar op de Wedderborg in 1754 en waard begroeven yn de Martinystjerke yn Grins.

De sodomyaffêre hat in djippe yndruk efterlitten op de befolking fan it Westerkertier. De ferhalen oer de wandieden wurde oant de dei fan hjoed ferteld.

## Literatuer
*  W. de Blécourt, R.A. Koman [et al.] (2010), 'Rudolf de Mepsche', yn: *Verhalen van stad en streek: Sagen en legenden in Nederland*. Bert Bakker 2010, siden 25-26.
* Poort, H.F. (1925), *Rudolph de Mepsche, of de Faansche gruwelen (1731)*. Noordhorn: Poort.
* Veen, Koert ter (2002), *Protestants fundamentalisme in het Groningse Faan*. Soesterberg: Aspekt.
* Visser, Ab (1945), *Rudolf de Mepsche, het monsterproces van Faan*. Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar. - Mei in lange beskriuwing fan it libben fan Rudolf de Mepsche, benammen de perioade om it proses (2e printinge 1959).
* Vleer, Wigholt Tjerk (1972), * 'Sterf Sodomieten!' : Rudolf de Mepsche, de homofielenvervolging, het Faanse zedenproces en de massamoord te Zuidhorn*. Norg: Veja.
* S.l. (1731), *Namen der persoonen, die door ordres van ... grietman van Oosterdeel Langewoldt, op Maandag den 24. September, 1731. te Faan by Zuithorn, in Groningerland gelegen, over het plegen van de verfoeyelyke misdaad van zodomie geëxecuteert zyn*. Yn besit fan Universiteitsbibleteek Utert.