Stasjon Utert-Sintraal

It **Stasjon Utert-Sintraal** (**Ut**) (Nederlânsk: *Station Utrecht Centraal* as ek wol *Utrecht Centraal*) is it sintraal stasjon fan de Nederlânske stêd Utert, de haadstêd fan de provinsje Utert. It stasjon is it knooppunt fan de Nederlânske spoarwegen en dêrom ek it grutste en drokste stasjon fan Nederlân mei mear as 200.000 passazjiers deis en likernôch 1.000 treinôfreizgings. It busstasjon leit njonken it treinstasjon en is ek it grutste en drokste busstasjon fan Nederlân. It stasjon hat 16 perronspoaren, dus trochgongspoaren en 4 kopspoaren, dus it einpunt.

## Beskriuwing
It stasjon leit westlik fan de Utertske binnenstêd. It stasjon betsjinne yn 2019 207.360 passazjiers deis. Mei in 57 miljoen reizgers jiers is it stasjon it drokste fan Nederlân. Tichteby it stasjon binne de Haadgebouwen I, II, III (*[https://nl.wikipedia.org/wiki/De%20Inktpot De Inktpot]*) en IV fan de Nederlânske Spoarwegen en ProRail. It stasjon waard oant desimber 2016 yngeand ferboud en útwreide ta OV-terminal. De spoaren  wurde yn it midden oerdutsen troch de grutte stasjonshal dêrboppe. De spoaren 4 en 5 wurde foar in part oerdutsen troch de *Katreinetoren* en it rayongebou fan NS-Reizgers (*Laag Katreine*). De kopspoaren 1 oant en mei 3 wurde oerdutsen troch it *Paviljoen*, dêr't hoareka yn fêstige is en eigendom is fan de eigener fan *[https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoog%20Catharijne Hoog Catharijne]*

## Skiednis
It earste treinstasjon iepene dêre op 18 desimber 1843 doe't de *Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij* it earste stasjon fan Utert iepene. Yn 1938 waard it stasjon in sintraal stasjon doe't it Stasjon Maliebaan oan oare kant de stêd ticht gie en de spoarline fan Hilfertsom nei it sintraal stasjon laat waard. It oarspronklike stasjonsgebou fan 1865 waard yn 1936 yngeand ferboud. Twa jier letter rekke it stasjon slim skeind troch in brân, dochs waard weropboud.

It stasjonsgebou waard yn de 1970-er jierren sloopt om plak te meitsjen foar *Hoog Catharijne*, dy't doe it grutste oerdutsen winkelsintrum fan Jeropa wie. Dy waard op 17 desimber 1973 iepene. Fan dat stuit ôf hie it stasjon gjin eigen yngong mear, mar moasten passazjiers troch it winkelsintrum hinne om yn it stasjon te kommen. Yn 1989 waard de stasjonshal fergrutte. Yn 1995 waard de stasjonshal fannijs fergrutte mei de bou fan in nij perron.

Tusken 2011 en 2016 waard it gânse stasjonsgebiet fannijs alhiel op 'e kop helle. De stasjonshal waard ferfongen troch in nijenien dy't folle grutter is, dêr't njonken it treinstasjon ek de bus- en tramstasjons oerdutsen waarden. It nije ûntwerp mei in bûgd dak waard ûntwurpen troch Benthem Crouwel Architekten. It dak hat trije bûgings: ien gruttenien yn it midden foar it treinstasjon en twa lytseren foar de bus- en tramstasjons oan wjerskanten. Nije oerdekkings waarden foar alle perrons boud en it stasjon waard skaat fan *Hoog Catharijne*.

### Tram- en busstasjons
In lightrail-tsjinst mei in flugge tram sette yn 1983 útein yn Utert mei tsjinsten nei Nieuwegein en Iselstein, de "SUNIJ-line". De tramhalte op Utert-Sintraal wie ynearsten oan de eastkant fan it stasjon. By it ferbouwen fan it stasjonsgebiet waard de tramhalte ferfongen troch in tydlike halte oan it Jierbeursplein oan de westkant fan it stasjon. Dy tydlike halte hie trije spoaren.

Yn july 2016 waard it busstasjon oan de eastkant ek ferpleatst nei de kant fan de jierbeurs. Dat makke it plak oan de eastkant frij foar it bouwen fan in nije bus-en tramstasjon *Centrumzijde* (oan de kant fan it sintrum), allyk foar it bouwen fan in nij tramspoar nei de Uithof, in nij stasjonsplein, in nije fytsestalling en de *Moreelse*-brêge.

Op 9 desimber 2019 waard it bus- en tramstasjon oan de eastkant *Centrumzijde* iepene. It is fêstige yn it haadgebou oan de eastkant fan it spoarstasjon, en kin berikt wurde út it haadgebou wei. Op 16 desimber 2019 waard de Uithofline iepene, dy't fan de *Centrumzijde* nei de Uithof yn it easten fan de stêd rint. 

Op 4 july 2020 waard de SUNIJ-line tydlik sletten om it Jierbeursplein op te kaltefaterjen. Nije perrons dêrfan waarden njonken de trochgongspoaren boud. Op 3 jannewaris 2021 waard it tramstasjon oan it Jierbeursplein iepene. De nije perrons waarden ûndergrûns boud. Op 2 july 2022 waard de ûndergrûnske trochgong fan it stasjon oan it Jierbeursplein nei *Centrumzijde* iepene, sa't der net mear 500 meter rûn hoegd te wurden fan de iene kant nei de oare kant. Trams kinne no fan Nieuwegein en Iselstein ûnder it Sintraal Stasjon nei de Uithof ta ride.

## Yndieling
It stasjon hat acht perrons en sechtjin perronspoaren, dêr't der fjouwer kopspoaren fan binne. Fansiden de treinperrons binne der twa grutte busperrons oan de kant fan de Jierbeurs. Oan de kant fan it sintrum (*Centrumzijde*) is in bus-tramstasjon ûnderferparte yn in busperron en twa tramperrons. De stasjonshal is boppe de spoaren. Oan de eastkant fan de hal einiget oan in ferhege stasjonsplein dêr't ek de haadyngong fan winkelsintrum *Hoog Catharijne* is en einiget oan de kant fan de Jierbeurs (westlik) oan in plato dêr't de yngong fan it stedskantoar is en yn sydtagong ta it *Beatrixgebouw* fan de Jierbeurs en de haadtagong ta ien fan de WTC's fan Utert. It plato giet dêrnei oer yn in nust treppen nei it Jierbeursplein, in hotel en ferskate kantoaren.

## Treinferbinings
Ynternasjonale, nasjonale en pleatslike treintsjinsten brûke it stasjon. It opmerklikste is dy fan de Intercity-Express en *NightJet*-treinen nei Dútslân, Switserlân en Eastenryk, de nasjonale intercity-tsjinsten nei alle parten fan Nederlân, en de pleatslike Sprinter-tsjinsten dy't nei plakken yn de omkriten fan Utert. Frachtferfier komt ek by it stasjon del, sa as de rûte Amsterdam - Betuwerûte - Ruhrgebiet, en de rûte Antwerpen - Noard-Dútslân.

De folgjende passazjierstsjinsten dogge Utert-Sintraal oan, mei in trochsneed fan 70 ôfreizgings deis (skema fan 2023):

## Keppelings om utens
*webside fan de Nederlânske Spoarwegen
*Dutch Public Reisplanner