open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tjeerdsmastate

**Tjeerdsmastate** is in yn 2010 nijboude state oan de Noardermiedwei by Hallum yn Ferwerderadiel.

Yn it doarp stienen eartiids folle mear states: Goslingastate (oant 1860), de Offingaburch (oant 1738) en Sythiemastate. Bûtenút stienen fierder noch Feitsmastate, de Gerbada- of Doumastate en Jongestalstate of it Hûs fan Berou.
Tjeerdsmastate is boud op it stee fan in eardere pleats en boud nei in eigen ûntwerp troch Homme Tjeerdsma fan Hallum. 
Der is serieus sjoen nei de gegevens oer stinzen en dy gegevens binne der soarchfâldich yn ferwurke.

De stinstoer is oplutsen út melearre kleastermoppen; de fleugels binne fan lytsere bakstien, yn ljocht en donkerread sadat it liket oft yn ferskillende perioades tafoege binne. De fleugels binne ûngelyk oan de toer lipke sadat der romte is foar in halfinsterke. Yn de fleugels steane oan toerside inkele finsterkes, soms op ûngelikense hichte. Fierders binne der grutte finsters mei boppeljochten mei lytse roeden sa’t dy om 1900 wenst wienen. It hiele gebou docht tinken as oft de stins yn de rin fan de skiednis syn oansjen krigen hat. By de geveltoppen binne rollagen mitsele en lytse skouders foarme. Dakgoaten binne der net sadat der in frije ôfdrip is.

By de yngong is in nijboude stinzepoarte komd.
Skuorbot

**Skuorbot** of **skuorbûk** (ek wol *scorbuut* of ascorbinesoerdefisjinsje) is de namme foar in sykte dy't it gefolch is fan in lange tiid tekoart oan fitamine C, sa't dat yn eardere iuwen by seelju op de grutte feart in protte foar kaam.

## Symptomen en behanneling
Symptomen fan skuorbot binne ûnder oaren it opsetten en blieden fan it toskfleis, bliedingen yn it binnenst fan it lichem, slopte, en stive, pynlike lidden. Op 'en doer folget de dea. De behanneling is lykwols tige ienfâldich: fitamine C jaan, it wurket suver fuortendaliks.

Fitamine C is mei ferantwurdlik foar it oanmeitsjen fan kollageen. Dat is in aaiwyt dat stevichheid oan allerhanne weefsels jout. Te min fitamine C jout te min kollageen. It earste ferskynsel dêrfan is it skuorren fan de wand fan de lytse bloedfetten.

## Skiednis
Der wurdt wol rûsd dat tusken 1500 en 1800 sa'n twa miljoen seelju stoarn binne oan de gefolgen fan skuorbot. Om 1760 hinne ûndersocht de Skotske arts William Stark it effekt fan min iten op himsels; it duorre seis moannen ear't er it mei de dea bekeapje moast. 

De Britske marine-arts James Lind (1716-1794) wie ien fan de earsten dy't goed ûndersyk die nei it ferbân tusken de symptomen fan skuorbot en it iten fan sitrusfruchten. Lind syn ûndersyk, dêr't er de effektiviteit fan it fruit mei sjen liet, kin beskôge wurde as de earste *[[randomized clinical trial]]*. Nuver wie wol dat er neat dien hat mei de ûndersyksresultaten. Om de sykte foar te kommen waard lang om let sitroensop of it goedkeapere limoensop brûkt, wat de Ingelske mariniers de bynamme 'Limeys' besoarge. 

Healwei 18e iuw waard ek dúdlik dat it iten fan it goed te bewarjen soerkoal skuorbot foarkomme koe. Kaptein James Cook naam op syn reis fan 1768/71 132 liter woartelmarmelade en 45 kilo soerkoal de man mei. Op dy reis stoar net ien oan skuorbot. 

Earder waard ek wol in ôftreksel fan leppelblêd mei jenever brûkt.

Fatale foarmen fan skuorbot komme yn it Westen sûnt it begjin fan de 20e iuw net mear foar. De diagnoaze wurdt út en troch noch wolris steld by immen mei in tige ûnfolweardich dieet, lykas alkoholisten, psychiatryske pasjinten en âlderein.

## Etymology
It wurd skuorbot is in ferbastering fan it Latynske *scorbus*. 

De stofnamme foar fitamine C is ascorbinesoer, ôflaat fan *a-scorbus*, wat 'net skuorbot' betsjut.
Hoorneboegse Heide

De **Hoorneboegse Heide** is in natoergebiet lizzend ten suden fan de beboude kom fan Hilfertsom. It gebiet beslaat ± 190 ha natoergebiet. It lângoed "De Hoorneboeg" foarmet it heechste punt fan it gebiet. Hjir leit tsjintwurdich in konferinsjesintrum. It gebiet wurdt sûnt 12 maaie 2004 beweide troch kofee sadat it lânskip iepen bliuwt en de foar de heide spesifike fegetaasje in stân hâlden wurdt. 

## Foto's


Ofbyld:Hoorneboegse1.jpg
Ofbyld:Hoorneboegse2.jpg
Ofbyld:Hoorneboegse3.jpg
Siaerda

De famylje **Siaerda** wie in wichtige haadlingenfamylje yn Westerlauwersk Fryslân. Yn de twadde helte fan de 15e iuw waarden sy mei de Harinxma's en Juwinga's ta de machtichste famyljes fan Fryslân rekkene. Sy hienen sizzenskip oer Frjentsjer en ferskate doarpen dêromhinne en hearden ta de partij fan de Skieringers. 

## Skiednis
De Siarda's beskikten oer de sterkste state fan Fryslân, in binnen in eigen grêft tsjin  Frjentsjer oan boude burcht. Hja behearsken in grut gebiet om de stêd hinne yn Frjentsjerteradiel,  Hinnaarderadiel en noardlik Wûnseradiel dêr't sy mannen koenen mobilisearre foar harren kriichstochten. Yn Frjentsjerteradiel fûnen sy hieltyd de Herama's fan Tsjom dy't ta de Fetkeaperske party hearden, tsjinoer har. 

Sicka Siarda senior late de ynfal fan de Skieringers yn de Ommelannen fan 1416 en naam it inisjatyf yn dat selde jier ta in berop op de Roomske kening Sigismund. 

De Siarda's stienen op goede foet mei Freark III. Troch him waard yn 1464 Dowe Siarda en letter syn soan Sicka Siarda yn de ridderstân ferheft.

## Sjoch ek
* Sjaerdemaslot
Muyeveld

**Muyeveld** (ek: *Muijeveld*) is in buorskip yn de gemeente Widemarren yn de provinsje Noard-Hollân. 

De buorskipp hat sa'n 80 ynwenners (2005) en leit oan de Loasdrechtske Plassen.

Foar de gemeentlike weryndieling fan 2002 hearde Muyefjild ta de Utertske gemeente Loasdrecht. 


Ofbyld:Muyeveld 35.JPG|
Ofbyld:Muyeveld rjochting Nij Loosdrecht 33.JPG|
Ofbyld:Muyeveld rjochting west 32.JPG|
Ofbyld:Muyeveld jachthaven 36.JPG|
Ofbyld:Muyeveld skipstakel 37.JPG|
Boomhoek

**Boomhoek** is in buorskip yn de gemeente Widemarren, yn de provinsje Noard-Hollân. It leit oan de Loosdrechtse Rading tusken Muyefjild en Nij-Loasdrecht. It leit oan de wei fan Nij-Loasdrecht nei Breukelefean. 


Ofbyld:Boomhoek rjochting westen 27.JPG|
Ofbyld:Boomhoek rjochting Nij Loosdrecht 28.JPG|
Ofbyld:Boomhoek Loosdrechtse Plassen 30.JPG|
De Hoorneboeg

De **Hoorneboeg** is in lângoed en konferinsjeoard temidden bosk en heide besuden Hilfertsom. 

De Remonstrantse Bruorskip mocht sûnt 1948 fan de lêste bewenster en eigenaresse juffer E.A. Pijnappel, in grut diel fan *De Hoorneboeg* brûke as konferinsjesintrum foar lanlike gearkomsten. Hja bleau sels yn har hûs op de heuvel wenjen. Nei har ferstjerrren krige de bruorskip it hiele lângoed yn eigendom.
Yn de rin fan de jierren kamen der twa soarten gasten: 
*groepen dy't ferbûn wienen mei de bruorskip: de Hoorneboegmienskip, de Arminiusgemeente, de Remonstrantse oarder, it Remonstrants Froulju Kontakt. 
* kommersjele gasten. It bestean is hjirfan foar in grut part ôfhinklik. 

Sûnt 1 jannewaris 1999 is de Hoorneboeg ferhierd oan in dochter fan de YMCA dy't ek de eksploaitaasje docht. Der wurdt nau gearwurke mei in oare YMCY-dochter, de Ernst Sillem Hoeve yn de Lage Vuursche.
Nieuwerhoek

**Nieuwerhoek** is in buorskip yn de gemeente Stichtske Fecht yn de provinsje Utert. It leit tusken Loenen oan de Fecht en Nieuwersluis.
Kerklaan

**Kerklaan** is in buorskip yn de gemeente Stichtske Fecht in de provinsje Utert. It leit oan it Amsterdam-Rynkanaal by de Loenerslootske Brêge.
Kim Noorda

**Kim Noorda** (Amsterdam 22 april 1986) is in Nederlânsk moademodel.
 
It modellewurk is sy mei begûn yn 2003 nei’t sy troch talintescout Wilma Wakker ûntdutsen wie. Bakker seach har op’e dyk rinnen mei wat freondinnen. Noorda wurdt fertsjintwurdige troch de agintskippen DNA Model Management, Viva Models, Why Not Models en Wilma Wakker, en is it gesicht fan Bvlgari, Omnia, en Crystalline parfum.
Noorda is fotografearre troch Peter Lindbergh en hat shows dien foar Chanel, Burberry, Prada, en Dolce & Gabbana en wie ek te sjen op it omslach fan ''Vogue'' (Brazylje, Japan, Ruslân), *Madame Figaro*, *D*, *Marie Claire* (Itaalje), *[[Elle (magazine)]]* (Nederlân), *Avantegarde* (Nederlân), en *Harper's Bazaar*.
 
## Mjitten
* Lingte: 1.81 m.
* Hierkleur: blond
* Lichemsmjitten 85-61-88 sm.
* Kleur eagen: blau
* Kleanmaat: 34
* Skuonmaat: 39

## Persoanlik
Sy hat twa susters en ien broer. Yn *Vogue* hat hja rjochtút sprutsen oer hoe dreech at it bytiden is om har gewicht en lichems model foldwaan te litten oan de easken fan de moadeyndustry . 

## Keppeling om utens
* Kim Noorda profyl yn New York Magazine
Harinxma

**Harinxma** is in famyljenamme fan Frysk komôf en wie eartiids in wichtige Haadlingefamylje. Yn de twadde helte fan de 15e iuw waarden sy mei de Siaerda's en Juwinga's ta de machtichste famyljes fan Fryslân rekkene. Sy hiene sizzenskip oer Snits en hearden ta de partij fan de Skieringers.

## Skiednis
De Harinxma's regearen net allinnich Snits dêr't sy yn it kolleezje fan rjocht en ried oer in erflike skepensit beskikten, mar behearsken ek de lytsere stêden Drylts en Sleat. Fierder hiene sy steunpunten yn de doarpen Heeg en Wâldsein. Hja koene yn in grut gebiet Wymbritseradiel, Gaasterlân en Raerderhim mannen mobilisearje.

## Van Harinxma thoe Slooten
Ofstammelingen fan de Harinxma's neamden har Van Harinxma thoe Slooten. Dizze family is in 1814 yn 'e Nederlânske adel opnaam.
Ridderhofstêd Oudaen

**Oudaen (Oudaan)** wie in ridderhofstêd yn de provinsje Utert yn de gemeente Stichtske Fecht, lizzend oan de Fecht. It is sûnt 2000 yn besit fan de famylje Brenninkmejer.

## Namme
Oer de oarsprong en de betsjutting fan de namme Oudaen bestean ferskillende opfettings. De namme soe te krijen hawwe mei it rivierke de Aa, dat him destiids by it kastiel ôfsplitste en nei de hjoeddeiske bêding fan de rivier de Aa streamde. Oaren lizze ferbân mei it Keltyske wurd *ane*, dat feanpoel of sompe betsjut.

## Kastiel Oudaen
Kastiel Oudaen leit oan it Zandpad, in earder jaachpaad op de rjochter ouwer fan de Vecht, tusken Maarssen en Breukelen. It kastiel is krektas in soad oare kastielen ea begûn as fersterke wentoer. Nei alle gedachten sil it ± 1300 stifte wêze troch it laach Van Loenersloot. Dy namme dûkt yn 1336 foar it earst op as eigner fan it kastiel. It militêre karakter fan de fersterke toer feroare meidat de besitters foaroansteande funksjes krigen by it proasdijgerjocht en it kapittel fan St. Pieter yn Utert, en it kastiel mear en mear de funksje krige as bûten fan de Utertske stedsbestjoerders. Dêrnei waard Oudaen mear in agraryske ûndernimming, faak bewenne troch in húswarder. Sadwaande hie it kastiel ek neat te lijen fan oarlochsgeweld, sels net yn it rampjier 1672 doe't meardere kastielen ferwoaste waarden troch de Frânsen.
 
De lêste Fan Loenersloot dy't op it kastiel wenne wie Zweder van Loenersloot dy't it nei syn dea yn 1429 neiliet oan syn suster Alijt. Hja boaske Dirck Taets, wêrmei't it kastiel yn dit laach ynbrocht waard. Dizze Dirck wie ek eigener fan it stedskasteel Soudenbach yn Utert, dat letter ek de namme Oudaen krige. Yn 1451 erfde Cornelia Taets it kastiel en troch har houlik mei Frederick fan Drakenburg kaam it besit yn syn famylje. De lêste froulike telch út it laach Drakenburg, Josina, erfde yn 1520 it kastiel en hja boaske Dirck fan Zuylen fan de Haer. Yn 1536 waard it kastiel erkend as ridderhofstêd.
   
Begjin 17e iuw komt it hûs yn it besit fan de famylje van der Burch, trochdat Jacob van der Burch trout mei Johanna van Sneeck, waans heit yn 1578 it kastiel kocht hie. Oan dizze famylje hat Oudaen in soad te tankjen. Yn it earste plak in grutte restauraasje en modernisearring troch Jacob en yn 1672/1673 waard it kastiel net troch de Frânsen ferwoaste omdat de famylje Roomsk wie. 
De súdlike fleugel fan it gebou is it âldste diel út ± 1300. Dit part is ek wat grutter as it noardlike diel, dat sa'n 150 jier letter boud waard. Dêrnei hawwe der in soad ferbouwings west dy't grutte ynfloed op it karakter fan it kastiel hân hawwe. De treptoer oan de efterside waard tafoege by in ferbouwing om 1575 hinne.
Juwinga

De famylje **Juwinga** wie in wichtige Haadlingenfamylje yn Westerlauwersk Fryslân. Yn de twadde helte fan de 15e iuw waarden sy mei de Siaerda's en Harinxma's ta de machtichste famyljes fan Fryslân rekkene. Sy hienen sizzenskip oer Boalsert en hearden ta de partij fan de Skieringers.

## Bekende Juwinga's
* Juw Juwinga
* Tiaerd Juwinga
* Goslik Juwinga
Ferbûn fan de trije stêden

It **Ferbûn fan de trije stêden** (*"ferbûn fan de Tryn-stêden"*) wie in gearwurking tusken de Fetkeaperske stêden Ljouwert en Boalsert en it Skieringer Snits yn in tiidrek dat de partytsjinstellingen tydlik oan skerpte tebek rûnen. It ferbûn sette útein yn 1482 en waard foar fjouwer jier ôfsletten. Haaddoel fan it ferbûn wie oarder skeppe yn Eastergoa en Westergoa. Dêrta waard besletten om yn it machtsberik fan de trije stêden gjin rôf en brân en oar geweld te duldzjen.

It stêdenferbûn hie yn Westerlauwersk Fryslân in stabilisearjende wurking yn de fûleindige tiid fan de partijstriid. 

Yn augustus 1486 waard in nij ferbûn sletten, dêr't ek Frjentsjer har by oanslette. Lykwols hâlde dizze nije stêdenuny net lang stân.
Sytske

**Sytske**, yn it Nederlânsk skreaun as *Sietske* of *Sietsche*, is in Fryske famkesnamme. De namme komt yn ferhâlding it measte foar yn Fryslân, mar wurdt fierders ek oeral yn Nederlân fûn en ek yn Belgje. 

De grûnfoarm fan de namme is Siet. De krekte betsjutting fan dizze grûnfoarm is net hielendal duidelijk. Ornaris wurdt der de betsjutting "Sege, oerwinning" oan jûn, wêrby't der dan fan útgien wurdt dat de nammefan Germaansk komôf is, en besibbe is oan it Dútske wurd "sieg". Faaks komt de namme lykwols fan it Aldfryske wurd "side" (sede) of "sîth" (selskip). 

## Sytskes
* Sytske Dijkstra - Nederlânsk kampioen wintertriatlon yn 2008
* Sytske Eeltjes Klein, de mem fan Eduard Douwes Dekker 
* Yn De tsien fan Martens Afke is Sytske it dochterke fan fjouwer fan mem Afke
* Sietske de Jong - Frysk skriuwster.
* Sietske Noorman - Nederlands atlete
* Sietske Poepjes -  Frysk CDA-politikus en juriste 
* Sietske is de namme fan in brûnzen byld fan Evert van Hemert
Ankeveen

**Ankeveen** is in plak yn de gemeente Widemarren yn de provinsje Noard-Hollân.

It doarp hat 1530 ynwenners (2004) en twa tsjerken. De roomske tsjerke is fan 1928 en is wijd oan de hillige Martinus. De protestantske tsjerke wurdt net mear brûkt.

Ta Ankeveen hearre ek de bûten de eigentlike buorren lizzende Herenweg en Cannenburgerweg, wêrfan de bebouwing direkt oanslút op dy fan Grevelân. 

Ankeveen hat in aktyf ferieningslibben. Der is jierliks in optocht mei karnaval; it doarp neamt harsels dan 'Schuimlikkerveen'. By iisrike winters komme in soad minsken nei Ankeveen om te riden: der is in natueriisbaan en de iisklup set tochten út op de Ankeveense Plassen. Ek sit yn Ankeveen op it terrein De Molen de naturisteferiening Amsterdamse Lichtbond (ALB). Op inisjatyf fan de Stiching Bruisend Ankeveen is der ûnder oare elke sneon in merk op it plein by de tsjerke.

Yn de eardere poldermole Hollandia sint tsjintwurdich in restaurant.

De **Ankeveense Plassen** ten westen fan it doarp binne feanplassen dy't ûntstien binne troch turfwinning. Utsein op redens of mei in ekskurzje fan eigener Natoermonuminten is it wetter fan it natoergebiet net tagonklik. Der binne wol wannelpaden útsetten sadat tusken de plassen troch kuiere wurde kin.

## Skiednis
De eerste fermelding fan de namme Ankeveen komt út it jier 953. De parochy Ankeveen heart dan ûnder de memmetsjerke, de "matrix Ekklèsia", fan it aartsbisdom Utert. It wie Otto I kening fan Dútslân dy't yn 953 de grutte moerasgebieten ta ûntginning oan biskop Balderik (917/8-975) joech.

Yn de nammejouwing fan de haadstrjitte is werom te sjen dat it doarp op de grins lei fan Utert en Hollân. It súdlike diel hjit Stichts End; dat diel fan it doarp lei oant en mei septimber 1819 yn de provinsje Utert (Sticht = Sticht Utert) en wie dêrnei oant 1966 in selsstannige gemeente yn de provinsje Noard-Hollân. It riedhûs, it 'Rechthuis', stiet op de hoeke fan it Stichts End en de Stichtse Kade, op de râne fan de âlde gemeentegrins. It noardlike diel fan de doarpsstrjitte hjit Hollands End; oant 1966 wie dit in diel fan de gemeente Weesperkarspel. Yn 1966 gienen beide dielen fan it doarp op yn de gemeente Grevelân, dy't yn 2002 op har beurt opgie yn de nije gemeente Widemarren.
Breukelen

**Breukelen** is in plak en eardere gemeente yn de provinsje Utert by it rivierke de Fecht en it Amsterdam-Rynkanaal. Breukelen is belutsen by in gemeentlike weryndieling mei de gemeentes Maarssen en Loenen ûnder de namme Stichtske Fecht.

De gemeente hat 14.610 ynwenners (2010) en hat in oerflakte fan 49,64 km² (wêrfan 2,71 km² wetter). It doarp Breukelen hat 9590 ynwenners (2004).


Ofbyld:Breukelen, Nijenrode foto5 2007-03-25 09.45.JPG|*Breukelen, kastiel/universiteit Nijenrode*
Ofbyld:2007-03-25 10.04 Breukelen, ophaalbrug bij de Vecht.JPG|*Breukelen, ophelbrêge by de Fecht*
Ofbyld:2007-04-18 18.33 Breukelen, molen foto2.JPG|Breukelen, mole*
Ofbyld:Breukelen wettertoer 65.JPG|*wettertoer*
Ofbyld:Breukelen Vijverhoeve 64.JPG|*Vijverhoeve*
Ofbyld:Breukelen Vegtvliet 63.JPG|*Vegtvliet*
Ofbyld:Breukelen Tsjerke 58.JPG|*Tsjerke Breukelen*
Ofbyld:Breukelen teekoepels oan de Vecht 53.JPG|*teekoepels oan de Fecht*
Ofbyld:Breukelen Nyenrode tagongsgebou 59.JPG|*tagongsgebou Nijenrode*
Ofbyld:Breukelen Nyenrode 60.JPG|*Nijenrode*
Ofbyld:Breukelen Nyenrode 51.JPG|*Nijenrode*
Ofbyld:Breukelen Gunterstein 54.JPG|*Gunterstein*
Ofbyld:Breukelen gemeentehûs-wetterkant 52.JPG|*gemeentehûs oan de Fecht*
Ofbyld:Breukelen brânspuithûs 62.JPG|*Brânspuithûs*
Ofbyld:Breukelen 66.JPG|*fila*
Ofbyld:Breukelen rjochting Maarssen 51.JPG|*rjochting Maarssen''
Kristlike Muzykferiening De Bazuin (De Tynje)

De **Kristlike Muzykferiening De Bazuin** is it muzykkorps fan De Tynje, dat by alle gelegenheden fan belang foar 'it muzyk' soarget. It korps hat in lange skiednis, dy't foar in part beskreaun is troch Andrys Idzerda yn it jubileumboek út 2005: 'It muzyk giet troch De Tynje'. 

## It earste begjin
De Tynjester grifformearden kamen fier foar 1900 alle sneinen twa kear gear, net allinnich om nei de preek fan in dûmny te harkjen mar ek om te sjongen. Oant 1866 ta dienen sy dat yn in turfskuorre fan Jochem Dragstra en doe yn it tsjerkje dat efteryn by it winkelpand fan Hindrik Bok (no Wagenaar?) ynboud wie. It fine folk fan De Tynje hie de namme dat it song as klysters, en dat sûnder begelieding. In oargel koe it net lije, dat tsjin 1900 kaam de gedachte op fan in keppeltsje blazers op in hoarn. Der siet ek efter dat it jongfolk ferlet hie fan in fersetsje en in marske op 'e tiid. Der wienen in pear dy't alle wiken mei in hoarn nei De Gordyk op en del rûnen. Mar dat wie gjin dwaan gelyk, alhiel net foar wa't efter yn de Warren of de Ripen wenne.

Hielendal te efterheljen is it net, mar der moat al yn de alderearste jierren nei 1900 in Christelijke Muziekvereniging 'De Bazuin' west hawwe, mei Jan Dam as earste foarsitter. Dat hat er net lang west, want hy rekke siik en stoar yn it begjin fan 1907, ferslope en noch mar 32 jier jong. 
Syn kammeraden en in stikmannich muzikale jongfeinten setten har derfoar. Bygelyks de trije bruorren Reitsma, de Ruters, de Akkermannen en de Dragstra's.

Mei help fan master J.Roorda kochten sy in stealtsje hoarns yn Súdhorn. Wiebe Reitsma betelle út 'e eigen bûse in klarinet. Sa wie it ynienen in harmonykorpske, dat sneins begelieding joech oan it psalmsjongen. Mar mei harren tolven koenen sy ek al gau de Breewei op mei in o sa fleurige mars: Le Val Fleuri ('De delling ûnder de blommen'). 

It ploechje woe ek offisjeel erkend en registrearre wêze en dat barde by Keninklik Beslút fan 1 novimber 1905. Dy datum wurdt sûnt beskôge as de dei fan de offisjele oprjochting. 
Ut de papieren foar Den Haach, skreaun yn it prachtige hânskrift fan siktaris W. Reitsma, docht bliken dat master B.Puma net allinnich as dirigint ('direkteur', seinen sy) it stokje oernommen hie. Hy wie ek foarsitter, en ien fan de bruorren Ruter (Hindrik sr of jr) ponghâlder.

## Keppeling om utens
* Webstee fan De Bazuin
Witmarsum (Brazylje)

**Witmarsum** is in stêd yn de Brazyljaanske dielsteat Santa Catarina. It plak leit sa'n 110 km fan de Atlantyske kust ôf en net fier fan de stêd Blumenau op in hichte fan 370 m. boppe seenivo.

De stêd is yn 1924 stifte troch trije Dútske ymmigranten (Paul Zerna, August Langhorst en Helmuth Teosowski) út de eardere dútske koloanje Namybje yn Afrika; de krite hiet dêrfandinne yn 't earstoan dan ek *Nova África*.

Yn 1930 ferfearen in protte Dútske mennoniten út Ruslân en de Oekraïne nei dy koloanje. Ta eare fan de doperske Menno Simons waard de koloanje letter nei syn berteplak Wytmarsum omneamd.

Doe't de koloanje yn 1954 de status fan distrikt krige, waard Witmarsum op 15 juny 1962 offisjeel in stêd. 

De stêd hellet tsjintwurdich twatredde fan syn ynkommen út agraryske produkten (benammen molke, melasse út sûkerreid, wyn en bargefleis). De measte ynwenners binne lytse boeren.


Ofbyld:MuseuWitmarsumPR1.JPG|Minniste went
Ofbyld:CasaWitmarsumPR4.jpg|Mienskipshûs
Ofbyld:IgrejaMenonitaWitmarsumPR1.JPG|Fermanje


## Literatuer
* Diário Catarinense, A Força SC; Florianópolis, 11 augustus 2005

## Keppeling om utens
* Ynformaasje oer Witmarsum op fecam.org.br
Arend Hauer

**Arend Hauer** (Utert, 14 septimber 1909 - Skiermûntseach, 27 jannewaris 1985) wie in Nederlânsk akteur.

Hauer wie benammen warber op it mêd fan amateurtoaniel. Dêrneist spile er ek yn in stikmannich telefyzjesearjes. Hy wie belutsen by de Nederlânske Amateur Toaniel Uny  en joech ek toanielles. Hauer wie boaske oan de aktrise Teunke Mellema (1906-1979), tegearre spilen sy noch yn 1975 yn de searje *Oorlogswinter*. Hauer en syn frou binne de âlden fan akteur Rutger Hauer (1944-2019).

Yn 2001 krige de haadpris fan de Nederlânske Teater4daagse de namme *Arend Hauer Theaterprijs*, fanwege syn krewearjen foar de ûntjouwing fan it amateurteater.

## Rollen
* 1936: *Van 8 tot 12 is vier uur*, harkspul
* 1940: *[[Hamlet]], teaterstik, as Horatio
* 1949: *Hamlet*, teaterstik, as de Geast
* 1963-1964: *De Duivelsgrot*, telefyzjerige as professor Librock
* 1970-1972: *De kleine waarheid*, telefyzjerige, as pastoar
* 1975: *Oorlogswinter'', telefyzjerige
Auke Komter

**Auke Komter** (Ljouwert, 16 maaie 1904 – Amsterdam, 24 oktober 1982) wie in Nederlânsk arsjitekt dy't ta de streaming fan it Nije Bouwen rekkene wurdt.

## Biografy

Komter wie in soan fan keapman Egbert Komter en Aafje van der Mey. Hy folge de Hegere Hannelsskoalle te Dimter, mar besleat dochs arsjitekt te wurden. Yn 't earstoan wie er learling by arsjitekteburo Meintema yn Ljouwert. Dêrnei wurke er by Jan Duiker en in jier by Le Corbusier. Fan 1931 ôf wie selsstannich arsjitekt en meubelûntwerper. Komter wie earst ek bestjoerslid fan de groep De 8, mar gie dêrnei by de Groep '32 dy't har dêrfan ôfsplisse.

Komter wie foarsitter fan de Akademy fan Boukeunst (1950–1959) en bestjoerslid fan de Stichting Arsjitektuermuseum (1955–1980). Hy stoar yn de âldens fan 82 jier.

## Untwerpen (kar)

* *De Witte Raaf*, wente foar syn mem yn Hattem (1927-1936)
* Untwerp foar in stêdhûs te Amsterdam (1936-1941; net útfierd) (mei Marius Duintjer)
* Earebegraafplak Bloemendaal te Overveen (1945) (mei Gerard Holt)
* Kluphûs foar roeiferiening De Hoop te Amsterdam (1950) 
* Ferbouwing Iepenloftskoalle te Amsterdam (1955)
* Flats en winkels oan de Parnassuswei te Amsterdam (boud yn 1957)

## Publikaasjes (in kar)
* (1934). *Elf eeuwen bouwkundig teekenen* / mei Th. Haakma Wagenaar. Architectura et Amicitia, Amsterdam. 32 s.
* (1941). *Wezensbepaling der architectuur, karakter van de vormen van bouwwerken en monumentaliteit*. Lêzing by de twadde gearkomst fan de Doornse Leergangen yn it Maarten Maartenshuis yn Doorn. Yn: *De architectuur : vijf voordrachten en een samenvatting*. Genoatskip Architectura et Amicitia, Amsterdam, 1942. 78 s.
* (1958). *50 Jaar Academie van Bouwkunst: rede van architect A. Komter uitgesproken in de Noorderkerk te Amsterdam op 11 oktober 1958*. Yn: *Forum : maandblad voor architectuur en gebonden kunsten*, jrg 13(1958)nr. 8/9, s.255-257. ISSN 0015-8372
* Fersake tydskriftartikelen

## Literatuer
*  *Auke Komter, architect* (1978; ISBN 9060124006) 

## Sjoch ek
*Nederlânske arsjitekten
Jan Duiker

**Jan Duiker** (De Haach, 1 maart 1890 - Amsterdam, 23 febrewaris 1935) wie in Nederlânsk arsjitekt mei in frijwat koarte beropskarriêre. Fan likernôch 1920 oant 1935, it jier fan syn betide ferstjerren, heart it wurk fan Duiker, neffens in soad minsken, ta it bêste fan de Nederlânske arsjitektuer. Aldo van Eyck set him by de meast fernimstige arsjitekten dy't der west binne. 
Duiker wie in wichtich fertsjintwurdiger fan de Nije Saaklikens of it Nije Bouwen fan de jierren '20 - '40. 

## Biografy
Duiker waard berne as soan fan haadûnderwizer Fokke Duiker en Frederika Rosenveldt. Hy folge de HBS en die yn 1907 ein-eksamen. Hy twifele tusken in stúdzje boukunde en muzyk. Yn 1908 sette er útein mei de stúdzje boukunde oan de Technyske Hegeskoalle Delft, dêr't er befreone rekke mei Bernard Bijvoet.
Yn 1913 studearren sy beide ôf. Sy gienen oan it wurk by it buro fan prof. Henri Evers, dy't ûnder oaren it tafersjoch hie op de bou fan it troch him ûntwurpen stedhûs fan Rotterdam. Yn 1916 dienen Duiker en Bijvoet yn Zandvoort foar harsels as arsjitekten. Healweis de jierren 1920 ferbruts Bijvoet de gearwurking mei Duiker. Hy ferfarde nei Parys en gie oan 't wurk by it buro fan de Frânske arsjitekt Pierre Chareau.

De heldere en funksjonele arsjitektuer fan Duiker is trochsichtich, strang, sa moai at kin mei hast neat. 
## Wichtichste wurk
* Neisoarchkoloanje Sanatoarium Zonnestraal Hilfertsom (1926-1928)
* Nirwanaflat, Den Haach (1927-1930) (Earste flatgebou fan Nederlân; yn 'e mande mei J.G. Wiebenga.) 
* Iepenloftskoalle, Amsterdam (1929-1930)
* Cineac Amsterdam (1934)
* Hotel Gooiland, Hilfertsom (1934-1936) (Foarûntwerp fan Duiker, foltôge û.l.f. Bernard Bijvoet.)

## Bibliografy
* Book of Abstracts, First International DOCOMOMO Conference, Technyske Universiteit Eindhoven,sept 1990
* , e.a., *J.Duiker, bouwkundig ingenieur*, útj. Stichting Bouw, 1982.
* , *Moderne Architectuur in Nederland, 1900-1940*,Den Haach, 1978.
* , 1975, *De betekenis van het werk van Ir Jan Duiker voor de Nieuwe Zakelijkheid tijdens het interbellum in Nederland*
* Arsjitektuerstydskrift *Forum*, jiergong XXII nr 5 (novimber 1971) en 6 (jannewaris 1972)

## Sjoch ek
* Nederlânske Arsjitekten

## Keppeling om utens
* Portret yn it ''Biografisch Woordenboek van Nederland''
Cornelis Grilk

**Cornelis Grilk** (Nymwegen, 14 oktober 1885 – Ljouwert, 8 augustus 1961)  wie ûnderwizer, sjoernalist en skriuwer yn Ljouwert.

Grilk is de auteur fan sa’n 20 jongesboeken (ek as C. Goudriaan) dy't fan 1928 oant 1959 ferskynden. Fan 1907 oant 1943 wie er ûnderwizer yn Ljouwert. Hy die mei oan ferskate blêden, ûnder oaren as 'Observator', en skreau as earste ek yn it Skiermûntseagerske dialekt, ûnder oaren in kollumn yn de *Kollumer Krante*.

Grilk wie in omke fan skriuwer Piter Terpstra

## Wurk
In kar:
* *Twee zeemansjongens* (1929, skûlnamme C. Goudriaan, debút)
* *Avontuurlijke vacantiedagen* 
* *De bron in het Beverwoud* 
* *De kluizenaar van het Kokambagebergte* 
* *De links-binnen van S.V.C.* 
* *Het geheim van de oude ruïne* 
* *In de wouden van Arkansas* 
* *Op en om den Afsluitdijk* 
* *Van klerk tot oceaanvlieger* 
* *Yn 'e Mist*
Accra

**Accra** is de haadstêd fan Gana. De stêd leit oan de Atlantyske Oseaan. Yn de stêd wennen goed 1.6 miljoen minsken yn 2001, foar 2011 wurdt it ynwennertal op in lytse 4 miljoen rûsd. Accra is grutste stêd fan it lân. 

## Skiednis
De earste bewenners fan Accra wiene de Ga. It tsjintwurdige Accra ûntwikkele har ta in grut plak om de Britske en Nederlânske forten dy't yn de 17e iuw boud waarden. Yn 1877 waard it haadstêd fan de Britske koloanje Gold Coast. Neidat in spoarwei nei de minen en it agraryske efterlân oanlein waard, ûntwikkele Accra him ta it ekonomyske sintrum fan Gana. 

## Nijsgjirrichheden
Yn Accra stiet it nasjonaal museum, de Ganeeske akadeemje foar keunsten en wittenskippen, it nasjonaal argyf en de sintrale biblioteek. 

## Berne yn Accra
* Marcel Desailly (7 septimber 1968), Frânsk fuotballer
* Ali Ibrahim (1 septimber 1969), fuotballer
* Samuel Johnson (25 july 1973), fuotballer
* Yaw Preko (8 septimber 1974), fuotballer
* Nii Lamptey (16 desimber 1974), fuotballer
* George Boateng (9 maaie 1975), Nederlânsk fuotballer
* Aziz Zakari (8 juny 1976), sprinter
* Isaak Kuoke (6 maaie 1977), fuotballer
* Eric Addo (12 novimber 1978), fuotballer
* Patrick Allotey (13 desimber 1978), fuotballer
* Sammy Adjei (1 septimber 1980), fuotballer
* Stephen Appiah (24 desimber 1980), fuotballer
* Anthony Obodai (6 augustus 1982), fuotballer
* Michael Essien (3 desimber 1982), fuotballer
* Derek Boateng (2 maaie 1983), fuotballer
* Ransford Addo (21 july 1983), fuotballer
* Asamoah Gyan (22 novimber 1985), fuotballer
Muiderberch

**Muiderberch** (Nederlânsk: *Muiderberg*) is in doarp yn de eardere gemeente Muiden yn de provinsje Noard-Hollân. It doarp hat 3266 ynwenners (2005) en is ûntstien om 1200 hinne op in stuwwâl. Yn de omjouwing fan de Doarpsstrjitte binne by rioalearringswurken de âldste spoaren fan bebouwing fûn. Nei alle gedachten binne de alderâldste spoaren fan bewenning ferswolgen troch de Sudersee.

Floris V is yn 1296 by Muiderberch fermoarde. Yn it doarp leit in swerfstien as monumint. 
Piet Lieftinck is hjir yn 1902 berne. Yn 1991 waard yn it doarp in byldsje ûntbleate ta neitins oan it tientsje fan Lieftinck. Bekende Muiderberchers binne ûnder oare de komponist G.A. Heinze dy't dêr fan 1884 oant syn dea yn 1904 wenne en wurke en boargemaster Niënhuys Ruys (1899-1904) dy't mei-oprjochter en letter ek foarsitter wie fan de *Vereeniging tot bevordering van het Vreemdelingenverkeer "Floris V"*, de foarrinder fan de hjoeddeiske VVV.
 
Muiderberch hat it grutste Joadske begraafplak fan Nederlân. It begraafplak is yn 1642 stichte troch Heechdútske joaden en by inoar brocht mei it dêrneist yn 1660 troch Poalske joaden stichte begraafplak. De ûntfangstromte en it metaarhûs komme út 1933. Se binne ûntwurpen troch Harry Elte.

By Muiderberch leit it knooppunt Muiderberch, dêr't de A1 en A6 op elkoar oanslute. It knooppunt is bekend fanwege de filemeldingen. Der wiene desennia lang plannen om de A6 troch te lûken nei de A9. Dy oanlis foarme in bedriging foar it oangrinzjende natoergebiet de Naardermar en kaam te ferfallen troch de kar foar útwreiding fan de al besteande wei.

Muiderberch is ien fan de âldste baaiplakken fan Amsterdam. De measte minsken út Muiderberch wurkje yn Amsterdam.

## It besjen wurdich

* De herfoarme tsjerke út de 15e iuw.
* It Joadsk begraafplak fan de Joadske gemeente fan Amsterdam, sûnt 1642
* In byld ta eare fan it "tsientsje fan Lieftinck" (1991)
* It strân fan Muiderberch, dêr't in soad wynsurft en kitesurft wurdt. 
* De twa bosken: de Kocherbosk en de Echobosk mei syn echomuorre.
* De wei lâns de âlde Suderseedyk dy't útkomt yn Muiden by it Mûzefort en it Muiderslot.
* De Brink, in eardere mient mei de âdste huzen en bûtenpleatsen. 
* It oan de Brink lizzende Rjochthûs (sa neamd sûnt 1692), dêr't fan 1811 - 1892 oer lytse skelen rjocht sprutsen waard. Dêrnei wie it in stasjon en einpunt fan de Gooische Stoomtram (1881-1945). Letter in hotel en kafee-restaurant.
* Mole De Onrust, noch altyd yn gebrûk om de Naardermar te bemealen.

## Bekende ynwenners
* Wim Koole (1929-2009), protestantsk teolooch en omropbestjoerder (û.o. fan de IKON)
* Freek de Jonge, kabaretier
* Richard Krajicek, earder toptennisser
* Daphne Deckers, kollumniste, skriuwster, presintatrise
* Viola Holt, presintatrise


Ofbyld:Muiderberg Tsjerke oan See 99.JPG|*Tsjerke oan See*
Ofbyld:Muiderberg monumint G.A.Heinze 03.JPG|*G.A. Heinze*
Ofbyld:Muiderberg monumint Floris V 05.JPG|*Monumint Floris V*
Ofbyld:Muiderberg fila oan Goaimar 06.JPG|*Filla oan de IJmar*
Hinderdam

**Hinderdam** is in buorskip yn de gemeente Widemarren, yn de provinsje Noard-Hollân. It leit oan de rivier de Fecht ûngefear 2 kilometer ten noarden fan Nederhorst den Berg. It telde yn 2007 70 ynwenners. De namme Hinderdam is ûntliend oan in daam mei sluizen dy't hjir yn 1437 op de grins fan Utert en Hollân troch de biskop fan Utert oanlein is.
Toskaanske jasmyn

De **Toskaanske jasmyn** of **Sineeske stjerjasmyn** (wittenskiplike namme: *Trachelospermum jasminoides* of *Rhyncospermum jasminoides*) is in túnplant dy’t heart ta de famylje fan de frisselgrienen (*Apocynaceae*). Nettsjinsteande de ferwizing yn 'e namme nei de Italjaanske regio Toskane, komt dizze plant fan oarsprong út East-Aazje: Japan, Koreä, súdlik Sina en Fjetnam. 

## Grûn
De plant kin it beste op gewoane bedonge túngrûn setten wurde. De plant freget in goede fochttrochlittende grûn. Brûk gewoane túngrûn en jou yn it foarjier goed fertarde stâldong.
## Bloei
De blêden binne glimmend, langhalich of lansetfoarmich. De plant bloeit goed op in muorre op it suden. De lekker rûkende wite stjerfoarmige blomkes hawwe omsleine kelkslippen. Dizze jasmyn kin yn de folle grûn mar ek as kûp- en terrasplant hâlden wurde.  Bloeit op it âlde hout tusken maaie - septimber. Freget sinnich oant healskaad en beskut plak. 
## Groei
De grienbliuwende klim- en slingerplant kin oant 6 meter heech wurde, yn ús klimaat 4 meter.
Kin as klimplant en as boaiembedekker brûkt wurde. Kin ek lâns pergola’s en klimrekken lieden wurde. Groeit yn de begjinfaze stadich, mar ienkear oanslein is it in sterke groeier. 
## Underhâld
Snoei him pas yn it neijier werom as er wer nije blêden foarme hat. De sapstreamen komme yn it foarjier op gong en de kans bestiet dat er dan deabliedet. Allinnich echt drûge endeade tûken kinne yn it foarjier snoeid wurde.
De kûpplant moat wol op in froastfrij ljocht plak oerwinterje. De plant is wol winterhurd, mar by strange froast (-10 graden) of langduorjende froast de grûn om de plant ôfdekke mei strie of mei noppenfoly.
Nieuwer Ter Aa

**Nieuwer Ter Aa** is in doarpke yn de gemeente Stichtske Fecht, yn de provinsje Utert. It doarp leit eat bewesten de autosnelwei A2 en ien kilometer bewesten it Amsterdam-Rynkanaal,lizzend oan it rivierke de Aa. Nieuwer Ter Aa hat 1210 ynwenners (2004).

Ta Nieuwer Ter Aa wurde ek de buorskippen, Oud-Aa en Oukoop rekkene.
Elizabeth Banks

**Elizabeth Maresal Mitchell** (Pittsfield, 10 febrewaris 1974) is in Amerikaansk telefyzje- en (benammen) filmaktrise. Sy hie har debút as filmaktrise yn 1998 yn *Surrender Dorothy* en hie geregeldwei in gastrol yn (ûnder oaren) de komedysearje *Scrubs*, as *Dr. Kim Briggs*.

Ien fan Mitchells filmrollen wie dy fan strippersonaazje *Betty Brant* yn sawol superheldefilm *Spider-Man*, *Spider-Man 2* en *Spider-Man 3*. Krekt foar it ferskinen fan it tredde diel spile se yn *Invincible*, ek in film mei superheldestrips as tema.  Mitchell wurdt net útsocht op ien soarte rol (*typecasting*), mar ferskynt yn sawol romantyske komedys (*The 40 Year Old Virgin* en *Definitely, Maybe*) as yn horrorfilms (*Slither* en *The Uninvited*).

## Persoanlik libben
Har heit Mark Mitchell en mem Ann Mitchell krigen fjouwer bern, dêr't sy de âldste fan is. Op 5 july 2003 troude Banks sportsjoernalist en produsint Max Handelman, dêr't hja al ferkearing mei hie sûnt de earste dei op de universiteit (6 septimber 1992). Sy bekearde har ta it joadendom doe't sy mei him troude.

## Filmografy
**[[Surrender Dorothy]]* (1998)
**[[Shaft (film uit 2000)|Shaft]]* (2000)
**[[Wet Hot American Summer]]* (2001)
**[[Ordinary Sinner]]* (2001)
**[[Spider-Man (film)|Spider-Man]]* (2002)
**[[Swept Away]]* (2002)
**[[Catch Me If You Can (film út 2002)|Catch Me If You Can]]* (2002)
**[[Stella Shorts 1998-2002]]* (2002)
**[[The Trade]]* (2003)
**[[Seabiscuit (film)|Seabiscuit]]* (2003)
**[[Spider-Man 2]]* (2004)
**[[Heights]]* (2005)
**[[Sexual Life]]* (2005)
**[[The Sisters (2005)|The Sisters]]* (2005)
**[[The Baxter]]* (2005)
**[[The 40 Year Old Virgin]]* (2005)
**[[Daltry Calhoun]]* (2005)
**[[Slither (2006)|Slither]]* (2006)
**[[Invincible (film)|Invincible]]* (2006)
**[[Spider-Man 3]]* (2007)
**[[Meet Bill (film)|Meet Bill]]* (2007)
**[[Fred Claus]]* (2007)
**[[Definitely, Maybe]]* (2008)
**[[Meet Dave]]* (2008)
**[[Lovely, Still]]* (2008)
**[[Zack and Miri Make a Porno]]* (2008)
**[[W. (film)|W.]]* (2008)
**[[Role Models]]* (2008)
**[[Big Breaks]]* (2009)
**[[The Uninvited (2009)|The Uninvited]]* (2009)
**[[The Next Three Days]]* (2010)
**[[Man on a Ledge]]* (2012)
**[[Charlie's Angels (film út 2019)|Charlie's Angels]]* (2019) (ek regisseur)

## Telefyzjerigen
*Sûnder gastrollen
**Scrubs* - Dr. Kim Briggs (2006-2009, 15 ôfleveringen)
**American Dad!* - Lisa Silver (2007-2008, 3 ôfleveringen)
**Wainy Days* - Shelly (2007-2008, 3 ôfleveringen)
Soesterberg

**Soesterberg** is in doarp fan 7210 ynwenners (2021) en leit tusken Amersfoart, Seist en Soest tusken de provinsjale wei Amersfoart-Utert (N237) en de autosneldyk A28. It falt ûnder de gemeente Soest yn de provinsje Utert.

It doarp is neamd nei de 'berch' dy't men oer moast foar it ferkear fan en nei Soest, de heuvel dy't no't Hoogt heet.

## Skiednis
It doarp ûntstie nei alle wierskyn om it krúspunt fan de Amersfoartskewei (no N237) en de âlde Postwei fan Amsterdam nei Arnhim. Fanâlds waard de herberch op dat krúspunt, it 'Huis ten Halve' (healwei tusken Amsterdam en Arnhim), befoarriede út Soest wei. It doarp kaam bekend te stean as 'Den Bergh'. Yn 1837 feroare dat, doe't by Keninklik Beslút it de namme 'Soesterberg' krige. Yn datselde jier krige it doarp syn earste geastlike, pastoar Rademaker. Hy prestearre it om, sûnder jild, binnen inkele jierren in tsjerke te bouwen. Ek die hy in soad foar de nammebekendheid fan Soesterberg.

Yn 1910 fregen inkele ûndernimmers, Lugard en Verwey, tastimming om in diel fan de heide oan de noardkant fan Soesterberg brûke te meien as start- en lanningsplak foar harren bedriuw foar fleantugen. Nei hast twa jier waard it fallissemint oanfrege foar harren ûndernimming. Wyls waard der wol trochflein, en wol troch inkele offisieren fan de Lânmacht dy't troch Lugard en Verwey oplieden wiene as fleander. Yn 1913 waard de Loftfeartôfdieling fan de Keninklike Lânmacht oprjochte. De fleanheide waard fleanbasis Soesterberg. De basis luts in soad toerisme, en it doarp groeide dan ek hurd.

Yn de Earste Wrâldoarloch waarden op 'Kamp fan Zeist' inkele tsientûzenen Belgen opfongen dy't troch de oarloch út harren lân flechte wienen. Nei de Twadde Wrâldoarloch waard de fleanbasis Soesterberg oanmerke as NAVO-basis (Camp New Amsterdam), en sûnt 1954 waarden hjir Amerikanen stasjonearre mei harren famylje.

Yn 1973 waard de provinsjale wei Amersfoort-Utert om de doarpskearn hinne laat. It âldste stikje Soesterberg ferdwûn doe't yn 1980 it, wyls yngripend ferboude, Huis ten Halve ôfbaarnde. Yn it begjin fan de jierren tachtich fan de 20e iuw waard de autosnelwei A28 iepene. lâns de súdkant fan Soesterberg. Nei de ein fan de Kâlde Oarloch fertrokken yn 1994 de Amerikanen, dy't wyls in eigen wenwyk (Apollo) krigen hiene. Yn in gedielte fan 'Kamp fan Zeist' waard it Militêre Loftfeart Museum húsfêste, en yn in oar gedielte waard ein foarrige iuw tydlik ik Skotsk gerjochtshof fêstige foar de berjochting fan minsken yn ferbân mei de Lockerbie-saak. Yn 2003 waard dat lêste gedielte ferboud ta in tydlike finzenis, dêr't ûnder mear 'bolsjeslokkers' detinearre wurde.

## Underwiis

### Basisûnderwiis
* OBS de Startbaan
* R.K. Basisskoalle St. Carolus
* Kr. Basisskoalle de Postiljon

### Pjutteboartersplak
* Pjutteboartersplak de Pruttelpot (ûnderdiel fan Stg. Kindercentra Soest)
Marka en Oaje

**Marka** en **Oaje** *([[Dútsk]]: Ohe)* binne twa lytse rivierkes besuden it Dútske Easterlauwersk-Frysktalige Sealterlân. De lingte fan de twa rivierkes is sa'n 35 km. By Näiskäddel, sa'n pear hûndert meter besuden it Sealterlân, rinne de streamkes yninoar en foarmje dan de Sealter Ie.

Fan dêrôf giet it noardlik de kant fan Sealterlân op. De Sealter Ie giet troch Sealterlân hinne en komt by de Sealterske plakken Seedelsbierich, Skäddel, Roomelse, Strukelje en Boukeläsk del. By it buorskip Roggenboarch komt de rivier út yn it Elisabethfeankanaal en it Barsseler Djip. Uteinlik komme dy rivieren tegearre út yn de Leda, in sydrivier fan de grutte Iems. It wetter fan de Iems rint dan troch de Doalert yn de Noardsee.

## Sjoch ek
* Sealter Ie
* Sealterlân
Angstel

De **Angstel** is in sterk meanderjend rivierke tusken Abcoude en Loenersloot mei in lingte fan ûngefear 6 km. De Angstel ferbynt it Gein en de Holendrecht mei de Aa. Súdlik fan Abcoude is in ferbining mei de Winkel. It rivierke rint westlik fan it Amsterdam-Rynkanaal.

Oarspronklik wie de Angstel in sydearm fan de Utertske Fecht. No jout it de grins oan fan de gemeente De Rûne Feanen. Oan de **Angstel** lizze Kastiel Loenersloot en in oantal bûtens.
Ten Boer

**Ten Boer** is in plak en in eardere gemeente yn de Nederlânske provinsje Grinslân. De gemeente beslacht in oerflak fan  45,71 km² (0,46 km² is wetter) en hat in ynwennertal fan 7.233 (2000).

## Yndieling gemeente
De gemeente Ten Boer hat noch de neikommende plakken: Achter-Thesinge, Garmerwolde, Kröddeburen, Lellens, Sint-Annen, Ten Post, Thesinge, Winneweer, Witewierrum en Woltersum. Tsjintwurdich is it Iemskanaal de eastgrins fan de gemeente. oarspronklik roan de gemeentegrins mear eastlik fan dit kanaal, mar dit part, dêr't de buorskippen Blokum, Graauwedijk, Heidenschap en Roeksweer ta hearden, waard yn 1962 by de gemeente Slochteren foege.

It lot fan de gemeente hat der om hinge by de gemeentlike weryndieling yn 1990; de noarm wie doe dat in gemeente teminsten 10.000 ynwenners hawwe moast, en Ten Boer foldie net oan dy noarm. In gearfoeging mei de gemeente Bedum gie lang om let dochs net troch. Sûnt 2006 hat Ten Boer op amtlik nivo in nauwe gearwurking mei de gemeente Grins. Ten Boer is in selsstannige gemeente, mar in protte taken wurde troch de gemeente Grins útfierd.

## It doarp Ten Boer
Ten Boer leit sa'n fiif km benoardeasten fan de stêd Grins. Yn de 20e iuw hat it him ûntjûn (foar in part) ta in forinzeplak.

Yn 1301 waard der by it doarp in frouljuskleaster fanwege de Benediktinessen stifte. Fan dat kleaster is de hjoeddeiske Nederlânsk Herfoarme Tsjerke oerbleaun. Faaks is de tsjerke al set foar it kleaster, mar it hat der wol diel fan west.

## Iepenbier ferfier
De neikommende buslinen fersoargje it iepenbier ferfier yn de gemeente Ten Boer:
* line (1)40: Grins-Garmerwolde-Ten Boer-Ten Post-Appingedam-Delfsyl
* line (1)42: Grins-Garmerwolde-Ten Boer-Ten Post-Loppersum
* liine 47: Grins-Garmerwolde-Thesinge-Sint Annen-Ten Boer
* buertbus 95: Ten Boer-Woltersum-Appingedam

## Mûnen
Oan it Damsterdjip steane twa mûnen dy't beide yn de ôfrûne 20 jier as in feniks ta nij libben kaam binne:
* De nôt- en seachmûne Bovenrijge, yn 1903 boud en om 1985 hinne op 'en nij.
* De nôtmole De Widde Meuln út 1839 dy't yn 2005/2006 wer folslein opmakke is.

Ofbyld:Romanogotische kloosterkerk van Ten Boer2.jpg|Ynterieur fan de kleastertsjerke
Ofbyld:Ten Boer, molen Bovenrijge 2009-06-28 12.08.JPG|Mole *Bovenrijge*
Ten Boer - oude gemeentehuis.jpg|It eardere gemeenthûs fan Ten Boer


## Keppelings om utens
* Webstee gemeente Ten Boer
* Webstee www.vrouger.nl oer de skiednis fan Ten Boer
Wouter Ruurds van Riesen

**Wouter Ruurds van Riesen** (Grou, 1 novimber 1885 - Grins, 27 maaie 1960) wie in Nederlânsk skriuwer.

Riesen skreau yn it Nederlânsk, mar keas wol Fryske stof foar syn boeken (Angenietje Pieters Speerstra wie syn mem). Guon fan syn boeken binne yn it Dútsk oersetten.
 
## Wurk
* *Miniatuur Historische Schetsen* (1930)
* *Een Oud-Hollandsche Burgemeestersdochter* (1938)
* *Een liefdeshistorie uit het oude Friesland* (1939)
* *Angenietje Speerstra* (1939)
* *[[Albarta Ten Oever]].* Yllustraasjes fan Anton Pieck. Nijkerk G.F. Callenbach, ±1940
* *De vruchtelooze strijd* 
* *Dokterom (Dr [[Eeltsje Halbertsma]] 1797-1858)* (1952).
Conakry

**Conakry** (Frânsk: *Conakry*; Sûsû: *Kɔnakiri*; N’ko: ߞߐߣߊߞߙߌ߫, Fûla: *Konaakiri*) is de haadstêd fan Guinee. De stêd leit oan de Atlantyske Oseaan.

Conakry is de grutste stêd en it bestjoerlik en ekonomysk sintrum fan it lân. De ekonomy draait foar in grut part om de haven, dêr't fral aluminium en bananen mei it skip ferfierd wurde. Der is in beskieden ferwurkjende yndustry dy't rjochte is op fiedings- en genietmiddelen en op tekstyl.

## Skiednis
Conakry ûntwikkele him op it eilân Tumbo oan de ein fan it skiereilân Kaloum, dêr't fia in lâningte mei ferbûn is. Offisjeel waard it plak stifte troch de Ingelsen dy't it letter oan Frankryk yn 1887 ôfstiene. It waard haadstêd fan Frânsk Guinee yn 1904, en bloeide as eksporthaven, fral neidat de spoarwei nei Kankan iepene waard. De spoarwei is wyls opheft. 

## Nijsgjirrichheden
It oansjen waard binne it Nasjonaal Museum, de protte merken, it *Palais du Peuple*, de *Grand Mosque*, it nachtlibben en it tichtby lizzend Iles de Los. De stêd is ek bekend om syn botanyske tunen.

## Keppelings om utens
* http://www.guineeconakry.info/: Conakry - nijsstee
* http://www.conakrycity.com
* Nasjonaal buro foar toerisme fan Guinee.
* Kofi Annan universiteit fan Guinée (UNIKAG)
Anton Pieck

**Anton Franciscus Pieck** (De Helder, 19 april 1895 - Overveen, 24 novimber 1987) wie in Nederlânsk keunstskilder, tekener en grafikus. Pieck is de ûntwerper fan it yn 1952 iepene attraksjepark De Efteling yn Kaatsheuvel.

## Libben en wurk
Anton Pieck wie in soan fan Henri Christiaan Pieck en Petronella Neijfs en twillingbroer fan skilder en yllustrator Henri Christiaan Pieck.

Hy troude yn 1922 mei Jo van Poelvoorde (stoarn yn 1983). Sy krigen trije bern, Elsa, Anneke en Max (stoarn yn 1986).

Pieck wie fan 1912 oant 1960 tekenlearaar yn De Haach en Overveen. De tekeningen dy't er makke binne faak mearkeëftich en nostalgysk fan karakter en tsjûgje fan in grutte fantasy en each foar detail. Syn yllustraasjes waarden tige populêr en komme noch gereldwei foar op bertekaartjes, ex libris en kalinders. As boekbânûntwerper hat er foar tal fan boeken fan in bân makke. Teffen shat er in soad etst.

### Twadde Wrâldkriich
Yn de Twadde Wrâldkriich wie Pieck aktyf yn it ferset. Hy brûkte syn grafysk talint om dokuminten en stimpels te ferfalskjen. Teffens fersoarge er de begraffenissen foar ferstoarne ûnderdûkers.

### Efteling
Pieck is teffens de ûntwerper fan mearkepark De Efteling yn Kaatsheuvel, iepene yn 1952, dat útwaakst is ta ien fan wichtichste attraksjeparken yn Nederlân en ek yn it bûtenlân ferneamd is. 

### Autotron

Yn 1968 waard Anton Pieck frege om in gebou te ûntwerpen foar de samling old-timers fan de skipsskroevefabrikant Max Lips. It gebou waard  1972 yn Drunen iepene. It waard in yndrukmeitsjend gebou mei kantoren, in restaurant en ekspossysjeromtes. It Autotron waard letter yn Rosmalen festige doe't útwreiding mei in attraksjepark yn Drunen net mooglik wie. It gebou yn Drunen waard sparre en hat no ferkate oare fuksjes; de namme waard feroare yn De Voorste Venne.

## Anton Pieck Museum
Sûnt 1984 hat it Gelderske Hattem it Anton Pieck Museum, *Huis voor Anton Pieck* hjit it.

## Keppelings om utens
* Anton Pieck Museum in Hattem
* Het Anton Pieck Documentatie Centrum
* DBNL-profyl
Valgetal

**Valgetal** is in yn Nederlân ûntwikkele fideospultsje, dat útbrocht waard yn 1999. It liket in bytsje op Tetris, en is in nijsgjirrich en útdaagjend spultsjeprogramma, dêr't hiel hurd yn rekkene wurde moat mei fallende getallen. It is *freeware* en te finen op Ynternet.
Isabelle Fuhrman

**Isabelle Fuhrman** (Washington, D.C., 25 febrewaris 1997) is in Amerikaanske jeugdaktrise en spile ûnder oare yn 'e film Orphan de rôl fan *Esther Coleman*.

## Biografy
Isabelle Fuhrman is berne yn Washington, D.C., en opgroeid yn Atlanta. Har mem, Elina Fuhrman, berne yn de Sowjetuny, is sjoernaliste. Har heit, Nick Fuhrman, wurke by de Republikeinske Partij yn Wiskonsin. Se hat ien âldere suster, Madaline Fuhrman.
Fuhrman's karriêre begûn op har sânde, doe't se by de telefyzjestjoerder Cartoon Network caste waard foar in telefyzjeshow. Har debút foar grut publyk kaam in jier letter, yn 2007 mei de film Hounddog. Yn 2009 kaam de film Orphan út, dêr't se gearwurke mei ûnder oare Vera Farmiga en Peter Sarsgaard. Se waard caste by in nasjonale syktocht nei de haadpersoan troch Warner Bros. Doe't Leonardo DiCaprio in audiotape fan Fuhrman hearde, besluet hy dat hy Orphan net sûnder har meitsje woe. Har fertolkjen fan de rôl fan Esther leverde gâns lôvjende resinsjes op. 
In oar wolbekend optreden fan Fuhrman wie de rôl fan Gretchen Dennis (aka ghost girl), dy't se mei Jennifer Love Hewitt fertolke yn de tv-hit Ghost Whisperer. Ek wurke se al mei oan ferskate commercials foar ûnder oare de Pizza-hut en K-mart. 

## Filmografy