open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Skeintoskmûsgoffers

De **skeintoskmûsgoffers** (wittenskiplike namme: *Perognathinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e bevers en goffers (*Castorimorpha*), it tuskenskift fan 'e goffereftigen (*Geomorpha*), de boppefamylje fan 'e goffers en mûsgoffers (*Geomyoidea*) en de famylje fan 'e mûsgoffers (*Heteromyidae*). 

## Beskriuwing
Ta dizze ûnderfamylje hearre twa skaaien fan mûsgoffers, dy't almeast op 'e prêrjes en steppen en yn 'e woastinen libje fan 'e westlike helte fan Noard-Amearika. Se fiede har foar it meastepart mei sied en oar plantaardich materiaal en hawwe alsa in herbivoar dieet. Har fretten sammelje se yn grutte hoemannichten yn har eksterne wangpûden, dy't oer de bûtenkant fan 'e wangen hinne sitte. Sa drage se it mei werom nei de komplekse hoalestelsels dy't se ûnder de grûn oanlizze om it op te slaan foar kâld of min waar. Skeintoskmûsgoffers ûnderskiede har fan oare mûsgoffers trochdat it toskglazuer op har kiezzen fluch fuortslyt troch kôgjen, mei as gefolch dat it toskbien bleat komt te lizzen. Nei dat proses wurdt ferwiisd troch de wittenskiplike namme, dy't bestiet út 'e dielen *pero-*, Gryksk foar "skeind" of "misfoarme", en *gnathus*, "tosk" of "kaak".

## Underfamylje-opbou
Glêdhierrige mûsgoffers

De **glêdhierrige mûsgoffers** (wittenskiplike namme: *Perognathus*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e bevers en goffers (*Castorimorpha*), it tuskenskift fan 'e goffereftigen (*Geomorpha*), de boppefamylje fan 'e goffers en mûsgoffers (*Geomyoidea*), de famylje fan 'e mûsgoffers (*Heteromyidae*) en de ûnderfamylje fan 'e skeintoskmûsgoffers (*Perognathinae*). 

## Beskriuwing
Ta dit skaai hearre njoggen soarten dy't foarkomme yn it westen fan 'e legere 48 steaten fan 'e Feriene Steaten en yn it noardwesten fan Meksiko. Se hawwe in sêfte pels, lange sturt en, yn ferhâlding ta oare mûsgoffers, lytse poatsjes. Harren lange klauwen brûke se om hoalen te graven en siedsjes op te dobjen. Dy siedsjes bewarje se yn 'e eksterne wangpûden dy't oer de wangen en sydkant fan 'e hals hinne sitte, oant se weromgeane nei har hoale. Glêdhierrige mûsgoffers binne nachtdieren dy't foarkomme yn aride biotopen. Winterdeis hâlde se gjin echte wintersliep, mar ferstiivje se al en bewege dan langere perioaden net om enerzjy en lichemswaarmte te besparjen.

## Soarten

Soms wurde ek leden fan it susterskaai fan 'e rûchhierrige mûsgoffers (*Chaetodipus*) yn *Perognathus* pleatst.
Omgong fan Frankryk 1969

De 56ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 28 juny oant en mei 20 july 1969.

## Dielnimmende ploegen
Fan 1969 ôf mochten der wer sponsorteams oan de start fan de omgong ferskine. 

## Startplak
De start wie yn Roubaix, in stêd yn it noarden fan Frankryk, flak by de Belgyske grins. De stêd is ferneamd om de maitiidsklassiker Parys-Roubaix dy't sûnt 1896 feriden wurdt, ien fan de fiif monuminten fan it hurdfytsen. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1936

De 30ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 7 july oant en mei 2 augustus 1936. 

## Dielnimmende ploegen

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Koalekit

In **koalekit** is in soarte fan langwerpige amer, dy't spesjaal makke is om koalen út it koalehok wei nei de koalekachel te bringen, en de koalen troch de fuliepening yn de kachel te stoarten om it fjoer oan te hâlden. De foarm fan de koalekit is praktysk: meidat dy nei boppen ta hieltyd smeller wurdt, kin er net maklik omfalle en binne de stofwolken ûnder it ferfier en it leegjen fan de koalekit yn de kachel net botte grut. De hângrepen binne sa makke dat de koalekit goed droegen wurde kin, mar ek maklik leechskodde wurde kin.

Troch de opkomst fan it ierdgas yn de jierren 60 fan de 20e iuw is de koalekachel yn koarte tiid út de Nederlânske wenten ferdwûn en sadwaande ek de koalekit. Soms wurdt er noch foar de sier of as paraplubak brûkt.
Amer

In **amer** is in wetterticht fet dat oan in hingsel droegen en meastal brûkt wurdt foar it ferfier fan floeistoffen. Emers kinne fan hout, lear of metaal makke wurde, keunststof is hjoed-de-dei de brûkte grûnstof. De ynhâld fan in húshâldemmer is sa 'n 10 liter. De ynhâld fan in bou-amer is sirka 12 liter. Amers dy't yn de feehâlderij brûkt wurde hawwe in ynhâld fan 12 of 20 liter.

Njonken hout waard yn it ferline ek lear brûkt as materiaal om amers fan te meitsjen. Sokke amers wiene licht en maklik te ferfieren. Se waarden faak by it blussen fan brannen ynset. Tusken it plak fan de brân en de wetterfoarried dy't it tichtst by wie, waard in keatling fan minsken makke, dy't de amers mei wetter oanelkoar trochjoegen. Op dy wize koe mei in bytsje ynspanning in soad wetter transportearre wurde.

Letter wie sink in wichtich materiaal foar it meitsjen fan amers. In sinken amer hat boppedat in rûne foet. De ynhâld dêrfan is typysk 30 liter. Der binne lykwols ek lytsere maten te leverjen, dy 't 20 of 12 liter befetsje kinne. Dat sink waard yn de 2e helte fan de 20e iuw ferfongen troch keunststof, bygelyks polypropyleen of polyethyleen.

In amer om wetter te putskjen hjit aker.
Omgong fan Frankryk 1906

De 4e edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 4 oant en mei  29 july 1906.

## Oanpassingen
De yntroduksje fan it berchparkoers yn de Omgong fan 1905 hie in sukses west, dêrom waarden yn dit jier net allinnich de Fogezen mar ek it Sintraal Massyf yn de rûte opnaam.

De earste etappe einige yn Lille wylst de twadde etappe yn Douai fan start gie; dit wie foar it earst dat in etappe net starte yn itselde plak as dêr't de foarige etappe einige. Yn de twadde etappe waard in stikje oer Dútsk grûngebiet fytst. 

Ek nij wie de yntroduksje fan de flamme rûge (reade flagge) in flagge yn de foarm fan in reade trijehoeke, dy't tenei de lêste kilometer fan in etappe waard oanjout.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Frankryk 1996

De 83ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 29 juny oant en mei 21 july 1996. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn it Nederlânske De Bosk de haadstêd fan de provinsje Noard-Brabân. It wie de fjirde kear dat de start fan de Omgong fan Frankryk yn Nederlân wie. Earder wie de start al ris yn Amsterdam (1954), Skeveningen (1973) en Leien (1978). 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1970

De 57ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 27 juny oant en mei 19 july 1970.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn Limoges, in stêd oan de rivier de Vienne en de haadstêd fan it departemint Haute-Vienne. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1937

De 31ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 30 juny oant en mei 25 july 1937. 

## Dielnimmende ploegen

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1907

De 5e edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 18 july oant en mei  4 augustus 1907.

## Ferin fan 'e koers
Yn de twadde etappe by de einspurt yn Metz fochten Emile Georget en Louis Trousselier om de deipriis. Georget like it te heljen, mar de sjuery besliste, dat beide hurdfytsers gelyk einige wiene. Yn de sânde etappe kaam Marcel Cadolle, winner fan de fjirde etappe, slim te fallen. By it oansetten ta de einsprint botste er op in karre dy't oan de dyk stie. It hânfet fan syn stjoer hie by de fal syn knibbel trochboarre. Dat betsjutte it ein fan Cadolle karriêre as hurdfytser. Yn de njoggende etappe fan Toulouse nei Bayonne bruts it frame fan de fyts fan klassemintslieder Émile Georget, neffens de regleminten moast er de skea eigenhannich reparearje. Georget wist dat soks teminsten in efterstân fan 5 oeren opsmite soe en wiksele dêrom fan fyts wat yn striid mei de regleminten wie. Hy waard dêrnei fanwegen klachten fan oare hurdfytsers nei it lêste plak fan de ritútslach weromset. Hy wûn letter noch al wat etappen, mar dizze omgong winne wie net mear mooglik. Guon hurdfytsers wiene it net iens mei dit beslút en stapten út protest út de koers. Lucien Petit-Breton naam de lieding yn it klassemint en waard fierder net mear bedrige.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Frankryk 1997

De 83ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 5 oant en mei 27 july 1997. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn Rouen de haadstêd fan Normandje en is de haadsted fan it Frânske departemint Seine-Maritime. It wie de twadde kear dat de Normandyske stêd it startplak wie fan de Omgong, de earste kear dat de omgong yn Rouen fan start gie wie yn 1961.

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1971

De 58ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 26 juny oant en mei 18 july 1971.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn Mulhouse. It wie de twadde kear dat de stêd yn de Elzas, yn it departemint Haut-Rhin, startplak wie fan de Omgong fan Frankryk, de earste kear wie yn 1959. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1908

De 6e edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 13 july oant en mei  9 augustus 1908.

De oerwinning fan Lucien Petit-Breton yn 1907 waard tige bekritisearre. Hy waard sels in twadderangswinner neamd, dy't syn oerwinning allinnich mar te tankjen hawwe soe oan de straf dy't Emile Georget yn de njoggende etappe krigen hie. Petit-Breton woe dêrom yn de Omgong fan 1908 graach it ien en oar rjochtsette.

Tsjin de sterke Lucien Petit-Breton wie net folle te begjinnen. Boppedat koe er foar in stunt soargje troch as earste Omgong fan Frankryk twa kear te winnen. Dy gedachte allinnich al joech Petit-Breton wjukken en yn de lêste etappe sloech er dêrom nochris ta. De Breton, dy't in moanne lang hiel Frankryk yn besnijing hâlden hie, belibbe op wei nei it Parc des Princes in wiere triomftocht. Mei in moaie oerwinning yn de alderlêste etappe wie er de earste dy't de omgong twa kear wûn.

## Etappe-oersjoch
Parc des Princes

It **Parc des Princes** is in fuotbalstadion yn Parys, wêryn't Paris Saint-Germain sûnt 1974 spilet. It hjoeddeistige stadion waard yn 1972 boud, nei in ûntwerp fan de arsjitekt Roger Taillibert. De kapasiteit wie sa'n 42.000 taskôgers. Omdat Frankryk it EK 2016 organisearre waard de kapasiteit fan it stadion útwreide nei 51.000 taskôgers. 

Foar it hjoeddeistige stadion stie der op itselde plak in stadion mei in hurdfytsbaan om de gersmatte hinne. Dizze baan wie 54 jier lang de einstreek fan de Omgong fan Frankryk. Yn 1932 waard it stadion yngreven útwreide. It âlde stadion waard yn 1970 ôfbrútsen, de hurdfytsbaan kearde net werom yn it nije stadion dat yn 1972 iepene waard.
Vélodrome Jacques-Anquetil

It **Vélodrome Jacques-Anquetil** *(earder: *'vélodrome de Vincennes** en **Vélodrome Cipale*')* is in net oerdekte hurdfytsbaan yn Vincennes, sûnt 1929 ûnderdiel fan Parys. De baan waard boud yn 1896 en brûkt foar de Olympyske Simmerspullen yn 1900 en 1924; men hold der yn 1900 de iepenings - en slutingsseremoanje. Ek fûnen de wedstriden baanhurdfytsen, gymnastyk, fuotbal, rugby en cricket der plak. Tusken 1968 en 1974 lei de einstreek fan de Omgong fan Frankryk op dizze baan.

Op 30 july 1897 ferbruts de Belgyske hurdfytser Oscar Van den Eynde hjir it wrâldoererekôr mei in ôfstân fan 39,240 km.
Omgong fan Frankryk 1998

De 85ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 11 july oant en mei 2 augustus 1998. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn de Ierske haadstêd Dublin, it wie de earste kear dat de omgong fan start gie yn Ierlân, de earste trije etappen hiene yn dit lân plak foar't de omgong fierder gie yn Frankryk.

## Festina-affêre
De oanlieding hjir ta wie de oanhâlding fan de Belgyske fersoarger Willy Voet fan de Frânske ploech *Festina* by de Belgisch-Frânske grins dy't yn in ploechauto in grutte poarsje ferbeane middels blykt te ferfieren. De oanhâlding foarmet it begjin fan in *"heksejacht"* fan de Frânske justysje. De Omgong fan Frankryk fan 1998 feroaret hjirtroch yn in grutte gaos. Dizze edysje krige dan ek de bynamme *"Le Tour Noir"* of *"Le Tour Dopage"*. 

Sa waard de *Festina* ploech út de wedstriid set. It Nederlânske *TVM* stapte sels ôf. Dêrneist stapten der mear ploegen op. *ONCE* en *Banesto* diene dat tegearre mei it Italjaanske *Riso Scotti* en ek *Kelme*  en  *Vitalicio Seguros* stappe út de omgong.

Fierder wie der healwei de santjinde etappe in staking fan de hurdfytsers wêrby't alle hurdfytsers harren rêchnûmers ferwideren. Dizze staking wie it gefolch fan it optreden fan de Frânske justysje.

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1972

De 59ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 1 oant en mei 22 july 1972.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn Angers, de haadstêd fan it departemint Maine-et-Loire. It wie de twadde kear dat dizze stêd yn it westen fan Frankryk it startplak wie fan de Omgong fan Frankryk, de earste kear wie yn 1967. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Grutte nachtpit (plant)

De **grutte nachtpit** (*Oenothera glazioviana*) is in nachtbloeier, dy't ein juny en letter bloeit. Gâns it skaai fan 'e nachtlampkes (*Oenothera*) binne fan Amerikaansk komôf, mar soarten as de grutte nachtpit (dy't lânseigen is yn Brazylje) binne no tige wenstich yn Fryslân en in protte oare dielen fan 'e wrâld. De blommen bliuwe ticht oan hja ien jûn iepenje en foar dy iene jûn iepen bliuwe. It binne grutte giele blommen dy't yn it jûnsljocht dúdlik te finen binne, dat de jûnsflinters kinne sjen wêr't hja wêze moatte. 

De blommen bloeie mar ien jûn, mar hja groeie yn groepen by elkoar yn ien plant, dat de oare jûns kin him dêr op dat stee wer in nije blom útteare.
Omgong fan Frankryk 1939

De 33ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 10 oant en mei 30 july 1939, it wie de lêste Omgong foar de Twadde Wrâldkriich. 

## Dielnimmende ploegen
Fanwegen de driigjende kriich wiene hurdfytsers út Dútslân, Itaalje en Spanje net wolkom yn Frankryk.
Om dochs op in aardich tal hurdfytsers en ploegen út te kommen, diene der fiif Frânske ploegen en ek in twadde Belgyske ploech mei.

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1909

De 7e edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 5 july oant en mei  1 augustus 1909.

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Frankryk 1999

De 85ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 3 july oant en mei 2 augustus 1999. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start hie plak yn Puy du Fou, in skiedkundich temapark yn it plak Les Epesses yn it Frânske departemint Vendée. It wie de twadde kear dat de omgong fan start gie yn it atraksjepark, de earste kear wie yn 1993.

## Gjin winner
Tusken 1999 en 2005 wûn de Amerikaan Lance Armstrong de Omgong fan Frankryk sân kear efterinoar. Nei ferskate ûndersiken en ferklearringen fan âld-ploechgenoaten makke foarsitter Pat McQuaid fan de UCI op 22 oktober 2012 bekend dat alle oerwinningen fan Armstrong him ôfnommen waarden yn ferbân mei dopinggebrûk. Ek de sân oerwinningen yn de Omgong fan Frankryk waarden him ûntnaam. Om't ek de nûmers 2 fan de jiergongen '99 oant '05 fertocht fan of feroardiele foar dopinggebrûk wiene, waard besletten de oerwinningen net oan in oare hurdfytser ta te kennen. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1973

De 60ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 30 juny oant en mei 22 july 1972.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn it Nederlânske Skeveningen in baaiplak, fiskersplak en stedsdiel fan De Haach. It wie de twadde kear dat de omgong fan start gie yn Nederlân, de earste kear wie yn Amsterdam yn 1954. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Elma Drayer

**Elma Drayer** (Drachten, 1957) is in Nederlânske publisist, kollumniste, redaktrise en feministe.

## Wurkpaad
Elma Drayer is in dochter fan in kristlik-grifformearde predikant. 

Drayer studearre Nederlânske taal en letterkunde oan de Frije Universiteit. Se wie redaktrise by Vrij Nederland en kollumniste fan Trouw, dêr't se ek sjef fan it opinykatern wie. Yn desimber 2014 stapte se op by Trouw, nei't bekend wurden wie dat har kollega Perdiep Ramesar jierrenlang sjoernalistike fraude begean hie: sy ferwiet de redaksje fan Trouw eardere sinjalen oer ûnkrekt boarnegebrûk negearre te hawwen. Fan febrewaris 2015 ôf is Drayer kollumniste by De Volkskrant.

## Bibliografy
* *Witte schuld. Over identiteitspolitiek*. Amsterdam, Atlas Contact, 2019. . bekroand mei de Prinsjesboekenprijs 2020
* *De God van Nederland*, mei Pieter van de Ven (2006)
* *Verwende prinsesjes* (2010)
Omgong fan Frankryk 1947

De 34ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 25 oant en mei 20 july 1947, it wie de earste Omgong nei de Twadde Wrâldkriich. 

## Dielnimmende ploegen
De dielnimmende ploegen waarden, krekt as foar de Twadde Wrâldkriich foarme troch lannen ploegen. De Dútske ploech wie net útnûge en de Italjaanske ploech bestie út Frânsk-Italjanen dy't yn Frankryk wennen. Krekt as de lêste omgong foar de kriich waard it peloton opfolle mei ekstra ploegen út Frankryk.

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1910

De 8ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 3 july oant en mei 31 july 1910. Dizze edysje waard de Col du Tourmalet foar it earst beklommen.

## Dielnimmende ploegen

## Etappe-oersjoch
Deep Impact

*Deep Impact (hynder) (2002–2019), in Japansk racehynder
*''Deep Impact'' (film), in Amerikaanske film út 1998
*''Deep Impact'' (romtesonde), in romtesonde dy't yn 2005 troch de NASA lansearre waard
*''Deep Impact'' (liet), in liet fan Dragon Ash út 2000
An Inspector Calls

*''An Inspector Calls'' (toanielstik), in toanielstik fan J.B. Priestley út 1945
*''An Inspector Calls'' (film út 1954), in Britske film út 1954
*''An Inspector Calls'' (tillefyzjesearje), in Britske minysearje út 1982
*''An Inspector Calls'' (Britske film út 2015), in Britske tillefyzjefilm út 2015
*''An Inspector Calls'' (Hongkongske film út 2015), in Hongkongske film út 2015
*''An Inspector Calls'' (film út 2018), in Britske film út 2018
Omgong fan Frankryk 2000

De 86ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 1 july oant en mei 23 july 2000. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start hie plak yn Futuroscope, in attraksjepark dat opboud is om de tema's multymedia, sinematografy en futuristyske audio-fisuele techniken hinne. It leit sa'n tsien kilometer benoarden de stêd Poitiers, It wie de twadde kear dat de omgong fan start gie yn it atraksjepark, de earste kear wie yn 1990. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 1974

De 61ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 27 juny oant en mei 21 july 1974.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn Brest, in stêd yn Bretanje, yn it noardwesten fan Frankryk yn it departemint Finistère. It wie de twadde kear dat de omgong fan 'e miet gie yn Brest, de earste kear wie yn 1952. It wie ek de lêste kear dat de einstreek op it Vélodrome Jacques-Anquetil lei. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Rush Hour

**rush hour*, it Ingelsk wurd foar "spitsoere"

## Fideospultsjes
*''Rush Hour'' (fideospultsje), in fideospultsje út 1997
**[[SimCity 4: Rush Hour]]*, in expansionpack út 2003 foar it fideospultsje *SimCity 4*

## Films
**[[The Rush Hour]]*, in Amerikaanske stomme film út 1928
*''Rush Hour'' (film út 1941), in Britske film út 1941
*''Rush Hour'' (franchise), in Amerikaanske mediafranchise
**''Rush Hour'' (film út 1998), in Amerikaanske film út 1998
***[[Rush Hour 2]]*, in Amerikaanske film út 2001
***[[Rush Hour 2]]*, in Amerikaanske film út 2007
**Rush Hour*, de ynternasjonale titel fan 'e Russyske film *[[Tsjas Pik]]* út 2006

## Muzyk
### Albums
*''Rush Hour'' (album fan Joe Lovano), in album fan Joe Lovano út 1995
*''Rush Hour'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 1998
*''Rush Hour 2'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2001
*''Rush Hour 3'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2007

### Lieten
*''Rush Hour'' (liet), in liet fan Jane Wiedlin út 1988
*''Rush Hour'' (komposysje fan Christopher Lawrence), in ynstrumintaal nûmer fan Christopher Lawrence út 2004
*''Rush Hour'' (komposysje fan Armin van Buuren), in komposysje fan live-discjockey Armin van Buuren út 2007

## Tillefyzje
*''Rush Hour'' (Britske tillefyzjesearje), in Britske tillefyzjesearje út 2007
*''Rush Hour'' (Amerikaanske tillefyzjesearje), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 2016, basearre op 'e mediafranchise

## Oar
*''Rush Hour'' (puzel), in glydblokpuzel út 1996
Leechberchtme

In **leechberchtme** of **leechberchte** is neffens de geology en de geografy in berchtme mei in trochsneed hichte fan tusken 200 en 500 meter. Yn 'e plantegeografy wurde de fegetaasjesône fan dy hichte oantsjut as de **kolline sône**, nei it Frânske wurd *col*, dat "berchpas" betsjut. As bergen heger binne, hearre se ta it middelberchtme (500–1500&nbsp;m). Yn it leechberchtme geane heuvels oer yn bergen, mar wêr't krekt de skiedsline lutsen wurde moat, is net goed wer te jaan. Geologysk sjoen binne leechberchtmen net heger om se nea heger west binne of om't se nei har ûntstean troch eroazje ôfsliten binne. Bekende leechberchtmen binne it Teutoburgerwâld en it Wezerberchlân.
Omgong fan Frankryk 1948

De 35ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 30 juny oant en mei 25 july 1948.

## Dielnimmende ploegen

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 2001

De 88ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 7 oant en mei 29 july 2001. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start hie plak yn Dúntsjerk, is in stêd yn de regio Opper-Frankryk (*Hauts-de-France*), oan de grins mei Belgje, en it haadplak fan it arrondissemint Dúntsjerk

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Wolf of Wall Street

"**Wolf of Wall Street**" of "**The Wolf of Wall Street**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Films
*''The Wolf of Wall Street'' (film út 1929), in Amerikaanske stomme film út 1929
*''The Wolf of Wall Street'' (film út 2013), in Amerikaanske film út 2013 op basis fan 'e autobiografy fan Belfort
**[[Wolves of Wall Street]]*, in Amerikaanske film út 2002

## Literatuer
*''The Wolf of Wall Street'' (boek), de autobiografy fan Jordan Belfort, publisearre yn 2007

## Persoanen
*"The Wolf of Wall Street", bynamme fan 'e Amerikaanske effektehanneler Jordan Belfort (1962)
*"The Lone Wolf of Wall Street", bynamme fan 'e Amerikaanske finansier en filantroop Bernard Baruch (1870-1965)
Omgong fan Frankryk 1975

De 62ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 26 juny oant en mei 20 july 1975.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn it Belgyske Charleroi, in stêd yn de provinsje Henegouwen. It wie de twadde kear dat de omgong fan 'e miet gie yn Belgje, de earste kear wie yn Brussel yn 1958. Nij wie de ynfiering fan in jongereinklassemint dat wûn waard troch de Italjaanske hurdfytser Francesco Moser, ek wie it de earste kear dat de einstreek op de Champs-Élysées lei. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Goffers

De **goffers** (wittenskiplike namme: *Geomyidae*) foarmje in famylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e bevers en goffers (*Castorimorpha*), it tuskenskift fan 'e goffereftigen (*Geomorpha*) en de boppefamylje fan 'e goffers en mûsgoffers (*Geomyoidea*). 

## Etymology
De oarsprong fan it wurd "goffer" (Ingelsk: *gopher*) is ûnwis. Der wurdt wol sein dat it in ferbastering is fan it Frânske *gaufre*, dat "wafel" betsjut, om't de troch goffers oanleine ûndergrûnske hoalestelsels wol wat hawwe fan 'e hunichskiifstruktuer fan in wafelkoek. In oare, en faaks wierskynlikere etymology fan it wurd is dat it in ûntliening is út ien fan 'e Yndiaanske Muskogeeske talen.

## Beskriuwing
Goffers binne middelgrutte kjifdieren, mei in kop-romplingte fan 15–20&nbsp;sm mei dêropta in lyts sturtsje fan 21/2–5&nbsp;sm. It gewicht fan 'e bisten bedraacht foar de measte soarten sa'n 200&nbsp;g, hoewol't inkelen in gewicht fan 2&nbsp;kg helje. By eltse soarte binne de mantsjes grutter as de wyfkes. Goffers hawwe eksterne wangpûden, d.w.s net yn 'e mûle mar oan 'e bûtenkant fan 'e wangen, mei de yngong nei foarren wizend, dêr't se iten yn sammelje en sa mei weromnimme nei har hoale. De wangpûden binne ek oan 'e binnenkant mei hier begroeid en kinne binnenstbûtenst keard wurde om se te himmeljen. 

Goffers libje sa'n 3&nbsp;jier mei in absolút maksikum fan 5&nbsp;jier. Se steane bekend as fûleindige gravers, dy't grutte ûndergrûnske hoalestelsels oanlizze en dêr it oergrutte part fan harren libben trochbringe. It binne foar it meastepart solitêre herbivoaren, dy't mar komselden boppe de grûn komme en besteane op in dieet fan plantewoartels oanfolle mei strewelleguod. Teffens frette se graach sophâldende grienten, lykas woartels, slaad en radiis. Sadwaande wurde se troch túnkers faak beskôge as in pleachdier.

## Famylje-opbou
Berchgoffers

De **berchgoffers** (wittenskiplike namme: *Thomomys*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), it ûnderskift fan 'e bevers en goffers (*Castorimorpha*), it tuskenskift fan 'e goffereftigen (*Geomorpha*), de boppefamylje fan 'e goffers en mûsgoffers (*Geomyoidea*) en de famylje fan 'e goffers (*Geomyidae*). Ta dit skaai hearre alve soarten goffers, dy't foarkomme yn 'e westlike helte fan Noard-Amearika. 

## Soarten
Berchgoffer

De **berchgoffer** (wittenskiplike namme: *Thomomys talpoides*), ek wol **gewoane berchgoffer** neamd, is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e goffers (*Geomyidae*) en it skaai fan 'e berchgoffers (*Thomomys*). It is lânseigen yn it noardwestlike fearn fan 'e legere 48 steaten fan 'e Feriene Steaten en it midsuden en súdwesten fan Kanada. De berchgoffer is in middelgrut herbivoar kjifdier, dat syn libben foar it oergrutte part trochbringt yn in ûndergrûnsk hoalestelsel. De IUCN klassifisearret de berchgoffer as net bedrige.

## Fersprieding
It ferspriedingsgebiet fan 'e berchgoffer wreidet him yn 'e Feriene Steaten út oer in grut diel fan it Amerikaanske Noardwesten en de oangrinzgjende Amerikaanske steaten fan 'e noardlike Grutte Flakten. It omfiemet it hiele grûngebiet fan 'e steaten Idaho, Montana en Wyoming, en datselde jildt foar Noard-Dakota en Súd-Dakota, útsein de eastlike râne. It beslacht ek Washington en Oregon beëasten de Cascades, de westlike helte fan Kolorado en dielen fan westlik Nebraska en Kansas, noardlik Nij-Meksiko en Arizona, noardlik, eastlik en sintraal Utah, noardlik Nevada, noardeastlik Kalifornje en de Sierra Nevada op 'e grins fan Kalifornje en Nevada. Fierdersoan komt de berchgoffer ek foar yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsjes Manitoba, Saskatchewan, Alberta en Britsk-Kolumbia.

## Uterlike skaaimerken
De berchgoffer hat trochinoar in kop-romplingte fan 12,5–18,6&nbsp;sm, mei in sturtlingte fan 4,0–7,4&nbsp;sm en in gewicht fan 110–160&nbsp;g. Lykas by alle goffers is de sturt koart yn ferhâlding ta it liif. De pels is brún, en kin fariëarje fan dûnkerbrûn oant gielbrún oant griisbrún. Under it kin sit faak in wyt befke.

## Biotoop
Biotopen dêr't berchgoffers yn foarkomme, binne greidlân yn 'e neite fan in beek of rivier, gauris yn 'e bergen, mar ek wol yn leechlân. 

## Hâlden en dragen
De berchgoffer bringt frijwol al syn tiid troch yn it komplekse ûndergrûnske hoalestelsel dat er graaft. Dat kin hûnderten meters oan gongen omfetsje. Berchgoffers komme mar komselden boppe de grûn, en as se dat al dogge, weagje se har ornaris net mear as 75&nbsp;sm fan 'e yngong fan har hoale. Berchgoffers libje yn it wyld trochinoar mar 11/2–2&nbsp;jier, mar yn finzenskip kinne se wol 5–6&nbsp;jier wurde.

De draachtiid duorret by de berchgoffer 18–20&nbsp;dagen, wêrnei't it wyfke in nêst fan trochinoar 3–6, mar almeast 5&nbsp;jongen smyt. Dy komme neaken en blyn te wrâld, mar ûntwikkelje har fluch. Mei 40&nbsp;dagen wurde se ôfwûn. Mei 3–6&nbsp;moannen binne sawol mantsjes as wyfkes geslachtsryp.

## Fretten
Berchgoffers frette benammen plantewoartels. Se hawwe eksterne wangpûden; d.w.s. net yn 'e mûle, mar oan 'e bûtenkant fan 'e wangen, mei de iepening nei foarren wizend. Dêr bergje se oerstallich fretten yn op om it mei te nimmen nei harren hoale en sa in itensfoarried op te bouwen.

## Status
De berchgoffer hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en om't de populaasje stabyl liket te wêzen.

## Undersoarten
Der binne 43 (stân fan saken yn 2023) erkende ûndersoarten fan 'e berchgoffer:
Dangerous Liaisons

"**Dangerous Liaisons**" of "**Les Liaisons dangereuses**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

*''Les Liaisons dangereuses'' (roman), in briefroman fan Choderlos de Laclos út 1782 (hjirop binne alle ûndersteande adaptaasjes basearre)
*''Les Liaisons dangereuses'' (film), in Frânske film út 1959
*''Les Liaisons dangereuses'' (toanielstik), in toanielstik fan Christopher Hampton út 1985
*''Dangerous Liaisons'' (film út 1988), in Amerikaanske film út 1988
**[[The Dangerous Liaisons]]*, in opera fan Conrad Susa en Philip Littell út 1994
*''Les Liaisons dangereuses'' (tillefyzjesearje), in Frânske minysearje út 2003
*''Dangerous Liaisons'' (film út 2005), in Amerikaanske homoseksuele pornofilm út 2005
*''Dangerous Liaisons'' (film út 2012), de ynternasjonale titel fan in Sineeske film út 2012

## Sjoch ek
oare adaptaasjes fan 'e roman fan Choderlos de Laclos:
*''Valmont'' (film), in Amerikaansk-Frânske film út 1989
*''Cruel Intentions'' (film), in Amerikaanske film út 1999
Up in the Air

## Films
*''Up in the Air'' (film út 1940), in Amerikaanske film út 1940
*''Up in the Air'' (film út 2009), in Amerikaanske film út 2009

## Literatuer
*''Up in the Air'' (roman), in roman fan Walter Kirn út 2001

## Muzyk
### Albums
*''Up in the Air'' (album fan The Silly Pillows), in album fan The Silly Pillows út 1995
*''Up in the Air'' (soundtrack), it soundtrackalbum fan 'e film út 2009
### Lieten
*''Up in the Air'' (liet fan Johnny Preston), in liet fan Johnny Preston út 1960
*''Up in the Air'' (liet fan Thirty Seconds to Mars), in liet fan Thirty Seconds to Mars út 2013
Omgong fan Frankryk 1912

De 10e edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 30 juny oant en mei 28 july 1912. 

## Dielnimmende ploegen

## Etappe-oersjoch
Around the World in Eighty Days

"**Around the World in Eighty Days**" of "**Around the World in 80 Days**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**Around the World in Eighty Days*, de Ingelske titel fan 'e aventoereroman *[[Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours]]* fan Jules Verne út 1872

## Films
*''Around the World in Eighty Days'' (film út 1919), in Dútske stomme film út 1919
*''Around the World in 80 Days'' (film út 1956), in Amerikaanske film út 1956
*''Around the World in 80 Days'' (film út 1988), in Australyske lange tekenfilm út 1988
*''Around the World in 80 Days'' (film út 2004), in Amerikaanske film út 2004

## Tillefyzje
*''Around the World in Eighty Days'' (tillefyzjesearje út 1972), in Australyske tekenfilmsearje út 1972
*''Around the World in 80 Days'' (tillefyzjesearje út 1989), in Amerikaansk-Dútsk-Italjaansk-Joegoslavyske minysearje út 1989
**[[Around the World in 80 Days with Michael Palin]]*, in Britske reisferhalesearje út 1989, presintearre troch Michael Palin 
*''Around the World in 80 Days'' (tillefyzjesearje út 2009), in Britske realitysearje út 2009
*''Around the World in 80 Days'' (tillefyzjesearje út 2021), in Britsk-Dútsk-Frânsk-Italjaansk-Súdafrikaanske minysearje út 2021

## Oar
*''Around the World in 80 Days'' (boek fan Michael Palin), in reisferslach fan Michael Palin oer syn reis om 'e wrâld yn 80 dagen út 1989
*''Around the World in 80 Days'' (fideospultsje), in fideospultsje út 2004, basearre op 'e film út dat jier
*''Around the World in 80 Days'' (boerdspul), in boerdspul út 2004, basearre op 'e film út dat jier
Omgong fan Frankryk 2002

De 89ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 6 oant en mei 28 july 2002. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start hie plak yn Lúksemboarch, de haadstêd fan it lân mei deselde namme. It wie de twadde kear dat de omgong fan 'e miet gie yn Lúksemboarch, de earste kear wie yn 1989. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Force of Nature

"**Force of Nature**" of "**Forces of Nature**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

**forces of nature*, de Ingelske term foar "natoerkrêften" (en yn figuerlike sin ek foar oare dingen dêr't men gjin ynfloed op hat)

## Films
*''Forces of Nature'' (film út 1999), in Amerikaanske film út 1999
*''Forces of Nature'' (film út 2004), in Amerikaanske dokumintêre út 2004
**[[Max Steel: Forces of Nature]]*, in Amerikaanske film út 2005
**[[Force of Nature: The David Suzuki Movie]]*, in Kanadeeske dokumintêre út 2010 oer miljeu-aktivist David Suzuki
*''Forces of Nature'' (film út 1999), in Amerikaanske film út 1999
*''Force of Nature'' (film út 2020), in Amerikaanske film út 2020

## Literatuer
*''Forces of Nature'' (boek), in non-fiksjeboek fan Brian Cox en Andrew Cohen út 2016
*''Force of Nature'' (roman), in roman fan Jane Harper út 2018

## Muzyk
### Bands
*Force of Nature (duo), in Japansk dua fan live-discjockeys en muzykprodusinten

### Albums
*''Forces of Nature'' (album fan Koko Taylor), in album fan Koko Taylor út 1993
*''Forces of Nature'' (album fan Artension), in album fan Artension út 1999
*''Forces of Nature'' (album fan Tank), in album fan Tank út 2001

### Lieten
*''Forces of Nature'' (liet fan Oasis), in liet fan Oasis út 2002
*''Forces of Nature'' (liet fan Pearl Jam), in liet fan Pearl Jam út 2009
*''Forces of Nature'' (liet fan Bea Miller), in liet fan Bea Miller út 2015

## Tillefyzje
*''Forces of Nature'' (tillefyzjesearje), in Britsk-Frânske dokumintêresearje út 2016
Omgong fan Frankryk 1976

De 62ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 24 juny oant en mei 18 july 1976.

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn Saint-Jean-de-Monts, in badplak yn de Frânske Vendée, lizzend yn de Lannen fan de Loire oan 'e Atlantyske kust. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Hatred (film út 2016)

De film ***Hatred*** of ***Volhynia*** (orizjinele Poalske titel: *Wołyń*) is in Poalske film út 2016. As ynternasjonale titel wurdt ek wol ***Hatred: Murder of the Innocent*** brûkt. De film spilet yn de tiid fan 1939 oant 1943 en it sintrale tema is de folkemoard op de Poalske mienskip fan Wolhynje en East-Galysje.

De film waard regisearre troch Wojciech Smarzowski nei hast twa jier histoarysk ûndersyk. Hy brûkte dêrby in samling fan koarte ferhalen mei de Poalske titel "*Nienawiść*" (Haat) fan Stanisław Srokowski, skreaun fanút it perspektyf fan in bern, en de oantinkens fan tsjûgen.

De film waard op it 41e Poalske Filmfestival fan Gdynia nominearre foar de Gouden Liuw en krige foar it kamerawurk, foar it bêste debút en de bêste make-up in ûnderskieding.

## Ferhaal
Yn 'e maaitiid fan 1939 is Zosia, in jong Poalsk boerefamke, fereale op de Oekraynske Petro út itselde doarp. Har heit twingt har lykwols te boaskjen mei in begoedige Poalske widner.

As de Twadde Wrâldoarloch útbrekt rûke Oekraynske nasjonalisten harren kâns om troch kollaboraasje mei de besetter Wolhynje te suverjen fan alles wat net-Oekraynsk is. Yn 'e simmer fan 1943 en fral op de Bluoderige Snein fan 11 july 1943 besiket hja de wrede oanfallen fan de Oekraïners te oerlibjen. 

## Histoaryske gearhing
* De persoan fan de ofsier fan it Poalske thúsleger om te ûnderhanneljen mei it Oekrayske Opstannelingenleger (UPA) ferwiist nei de dichter en ofsier Zygmunt Rumel, dy't yn it plak dêrfan troch soldaten fan de UPA oan fjouwers hynder bûn en yn stikken skuord waard.
* De ynfal fan Oekraïners yn 'e katolike tsjerke giet werom op de oanfal fan 11 july 1943 yn it doarp Kisielin, in datum dy't yn de neitins "Bluoderige Snein" neamd wurdt. Sokke oanfallen waarden op 'e selde dei ek útfierd yn Poryck, Chrynów, Krymno en Zabłoćce.
* De sêne fan it segenjen fan bilen, seinen en heafoarken stiet yn it ljocht fan in barren op 28 augustus 1943 yn it doarp Sztuń by Liuboml. De preek yn de otterdokse tsjerke fûn op 27 septimber 1943 yn it doarp Ivankowicze plak.
* De Poalske wraakaksje soe betrekking hawwe kin op de moardpartij yn Sahryń  (10 maart 1944) of op de moardpartij fan Pawłokoma (3 maart 1945), alhoewol't yn Pawłokoma de froulju en de bern sparre bleaune.

## Rolferdieling
* Michalina Łabacz - Zosia Głowacka
* Arkadiusz Jakubik - Maciej Skiba
* Wasyl Wasyłyk - Petro
* Adrian Zaremba - Antek Wilk
* Izabela Kuna - mem fan Zosia
* Jacek Braciak - heit fan Zosia
* Maria Sobocińska - Helena, de suster fan Zosia
* Aleksandr Zbarażski - Vasyl Huk, de man fan Helena
* Andrzej Popiel - Romek Głowacki, de broer fan Zosia
* Matylda Krajewska - Marysia Skiba, dochter fan Maciej
* Ignacy Sut - Franek Skiba, soan fan Maciej
* Lech Dyblik - Hawryluk, buorman fan Skiba
* Tomasz Sapryk - Izaak Menzl
  
## Keppeling om utens
* IMDb
* Moviemeter
Omgong fan Frankryk 1913

De 11e edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 29 juny oant en mei 27 july 1913. 

## Dielnimmende ploegen

## Etappe-oersjoch
Omgong fan Frankryk 1950

De 37ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 13 july oant en mei 7 augustus 1950.

## Dielnimmende ploegen

## Fertrek Italjaanske ploegen
Yn de alfde etappe, oer de Aspin, kaam Gino Bartali, hindere troch al it publyk, te fallen, wêrtroch 't ek Jean Robic foel. It Frânske publyk skold op Bartali, bedrige him en foel him sels oan. Hoewol't Bartali de rit noch útried, en sels de etappe noch wist te winnen, stapte Bartali nei dizze etappe út de wedstriid, en op syn oantrúnjen diene de oare hurdfytsers fan de beide Italjaanske ploegen itselde, nettsjinsteande it feit dat de Italjaan Fiorenzo Magni yn deselde etappe de lieding yn it algemien klassemint pakt hie. De Switser Ferdi Kübler mocht as gefolch dêrfan yn de 12e etappe yn it giel fuortgean mar had dat wegere. De einstreek fan de 15 etappe soe eins yn San Remo lizze, mar fanwegen it opstappen fan de Italjanen nei it ynsidint mei Gino Bartali, besleat de organisaasje om Itaalje te meien, en waard de rûte oanpast. 

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Omgong fan Frankryk 2003

De 90ste edysje fan de **[[Omgong fan Frankryk]]** waard hâlden fan 5 oant en mei 27 july 2003. 

## Dielnimmende ploegen

## Startplak
De start wie yn Parys, de haadstêd fan Frankryk, fanwegen de fiering fan it 100 jierrich bestean fan de Omgong.

## 100 jier Omgong fan Frankryk
Yn 2003 fierde de Omgong fan Frankryk syn hûndertste jierdei: op 1 july 1903 sette de earste Omgong útein, om reden dêrfan kaam de edysje fan 2003 by ferneamde plakken út de omgong skiednis del. Fanwegen ûnder oaren de Earste en Twadde Wrâldkriich wie dizze Omgong lykwols net de hûndertste, mar de njoggentichste edysje.

## Etappe-oersjoch

## Klassemintslieders nei eltse etappe
Anaconda

**anaconda*, de stavering yn in protte talen (wêrûnder it Ingelsk en Nederlânsk) fan anakonda, in soarte grutte wjirchslang út tropysk Súd-Amearika

## Films
*''Anaconda'' (filmsearje), in Amerikaanske filmsearje
**''Anaconda'' (film), in Amerikaanske horrorfilm út 1997
****', in Amerikaanske horrorfilm út 2004
**''[[Anaconda 3: Offspring]]'', in Amerikaanske horrorfilm út  2008
****', in Amerikaanske horrorfilm út 2009
***[[Lake Placid vs. Anaconda]]*, in Amerikaanske crossover-horrorfilm út 2015

## Geografy
*Anaconda (Britsk-Kolumbia), in spûkstedsje yn 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia
*Anaconda (Missoery), in plak yn 'e Amerikaanske steat Missoery
*Anaconda (Montana), in plak yn 'e Amerikaanske steat Montana
*Anacondaberchtme, in berchtme yn 'e Amerikaanske steat Montana

## Muzyk
*''Anaconda'' (liet fan The Sisters of Mercy), in liet fan The Sisters of Mercy út 1983
*''Anaconda'' (liet fan de Melvins), in liet fan de Melvins út 1991
*''Anaconda'' (liet fan Uri Caine), in liet fan Uri Caine út 2001
*''Anaconda'' (liet fan Drop the Lime en Untold), in liet fan Drop the Lime en Untold út 2010
*''Anaconda'' (liet fan Nicki Minaj), in liet fan Nicki Minaj út 2014

## Oar
*Anaconda (personaazje), in supersmjunt út it universum fan Marvel Comics
*anaconda (poker), in fariant fan poker
*Anaconda (softwareprogramma), in installer foar kompjûters dy't op Red Hat Linux of Fedora draaie
*''Anaconda'' (tillefyzjesearje), in (anno 2023) oankommende Amerikaanske tillefyzjesearje
*Anaconda (winkelkeatling), in Australyske kampearwinkelkeatling
*Anaconda Copper, in earder Amerikaansk mynboubedriuw dat twa koperminen eksploitearre
**Anacondakopermyn (Montana), in Amerikaanske kopermyn yn Montana
**Anacondakopermyn (Nevada), in Amerikaanske kopermyn yn Nevada
*Anaconda Plan, de Noardlike strategy foar it oerwinnen fan it Suden yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch, troch it Suden te smoaren mei in reuseftige seeblokkade
*Colt Anaconda, in .44 Magnum-revolver fan Colt's Manufacturing Company
*Operaasje Anaconda, in Amerikaanske militêre operaasje yn 'e Oarloch yn Afganistan yn maart 2002
Didam

**Didam** (lokaal: *Diem*) is in Nederlânsk plak yn 'e gemeente Montferlân yn 'e provinsje Gelderlân. It gemeentehûs fan Montferlân stiet yn Didam.

## Skiednis
Op it plak fan it hjoeddeiske Didam lei yn 'e Romeinske tiid in Germaanske delsetting. De omkriten fan it plak waarden bewenne troch Gamaven. By in argeologysk ûndersyk súdlik fan de Tatelaarwei binne in grut tal Romeinske saken fûn, lykas munten fan û.o. Nerva, Hadrianus, Antoninus Pius en in 4e-iuwske muntskat. Dêrnjonken binne ek byldsjes fan 'e goadinne Minerva en in wylde baarch fûn.

Oant 1606 stie súdlik fan Didam yn 'e buorskip Oud-Dijk it kastiel Didam. Yn 'e buorskip Greffelkamp stiene de kastielen Manhorst en Luynhorst, wylst west fan Didam de state Nevelhorst stie. Oan de eastlike kant fan it doarp stie de state De Heegh.

De krite waard op 10 augustus 1925 troch in fûle stoarm troffen. Ek yn Didam binne doe in soad hûzen troch it natoergeweld ferneatige.    

Yn 'e Twadde Wrâldkriich hie Generalkommissar für das Sicherheitswesen Hanns Albin Rauter syn haadkertier yn Didam. Op 6 maart 1945 ried er op 'e jûn út Didam út oer Zevenaar en Arnhim nei Apeldoarn. Underweis rekke er by Woeste Hoeve by in oanslach ferwûne. Yn 'e oarloch binne fiif joadske ynwenners fan it plak fermoarde yn Auschwitz en Sobibór.

Oant 1 jannewaris 2005 bleau Didam in selstannige gemeente. Op dy datum waard de gemeente mei de gemeente Bergh weryndield yn de nije gemeente Montferlân.
## It besjen wurdich
De goatyske Marijetsjerke út 1590 en de Sint-Martinusmûne út 1855 binne it besjen wurdich.

## Ofbylden

2023 Didam, kriichsmonumint.jpg|*Kriichsmonumint* 
2023 Didam, eardere Piuskleaster, skoalle en kapel.jpg|*Piuskompleks*


2023 Didam, foarein fan in eardere pleats oan 'e Toerstrjitte.jpg|*Foarein fan in eardere pleats oan 'e Toerstrjitte*
2023 Didam, Sint-Martensmûne.jpg|*Sint-Martensmûne*
Sint-Martinusmûne (Didam)

De **Sint-Martinusmûne** oan de *Molenhoek* is in rûne stiennen bultmûne yn it Gelderske plak Didam.

## Skiednis
De mûne waard boud yn de jierren 1854-1855 en hie gjin foargonger. De Martinusmûne hat dêrnei ferskillende eigners hân. 

Yn 'e jierren 1950 waard der in oaljehannel yn ûnderbrocht en alhoewol't ek de hannel yn moal útwreide waard, wie dat foar in part elektrysk.

Der ûntstie yn 'e nacht fan 11 nei 12 novimber 1964 brân yn 'e mûne, mar om't de eigner en brânwar der op 'e tiid by wiene, koe de skea beheind bliuwe. De mûne bleau oant 1973 yn bedriuw. Yn dat jier waard de mûne stilset fanwegen in losse roede. 

In wenningboukoöperaasje kocht yn 2004 de mûne oer en liet de mûne yn 2007 mealree restaurearje. 

Hjoed-de-dei hat de stifing Sint-Martinusmûne it behear oer de mûne.

## Beskriuwing
De Sint-Martinusmûne is in rûne stiennen bultmûne. De wjukken hawwe in flecht fan 23,70 meter en binne útrist mei it systeem fan Bussel (binnenroede) mei Ten-Have-kleppen en it systeem Fauel (bûtenroede).

## Keppeling om utens
* Molendatabase
1917 (betsjuttingsside)

"**1917**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

*1917, in jier fan 'e Westerske jiertelling
*''1917'' (film út 1970), in koarte Britske film út 1970
*''1917'' (film út 2019), in Britsk-Amerikaanske anty-oarlochsfilm út 2019
*''1917'' (ynstrumintale komposysje), in ynstrumintale komposysje fan David Bowie út 1999
*''1917-1987'' (album), in album fan 'e Leningrad Cowboys út 1987
*1917 Club, in Londenske feriening fan sosjalisten
*1917 Cuyo, in asteroïde
*Warfare 1917'', in fideospultsje út 2008
Sluisfabryk

It **Sluisfabryk** (foarhinne **NV Sluis Machinefabryk**) is in âld fabrykskompleks oan de Tussendiepen yn Drachten. It hat in bysûnder plak yn de skiednis fan de nei-oarlochske yndustriële ûntwikkeling fan Drachten en stiet dêrom op de list fan gemeentlike monuminten yn Smellingerlân.

## Skiednis
Sluis wie ien fan de brûkers fan de yndustryflat oan de Oliemolenstrjitte, it doetiidske sammelgebou foar begjinnende bedriuwen. Doe't it dêr út syn jaske groeide, sette Sluis yn 1960 útein mei de bou fan in nije masinefabryk. Sluis wie it earste bedriuw dat him op de Tussendiepen fêstige en dêrmei de grûnlizzer foar yndustryterrein 'De Haven' yn Drachten. Yn it blokfoarmige gebou oan de strjitte sieten de kantoaren, de grutte hallen wiene de produksjegebouwen dy't troch in tuskenlid mei it kantoar ferbûn wiene. Yn de legere parten fan de foarste fabrykshal wiene ûnder oaren de bedriuwskantine, magazinen en in waskromte foar de arbeiders. 

De gebouwen binne opboud út stiel en beton en hawwe de stilistyske skaaimerken fan it doedestiids gongbere, modernistyske 
funksjonalisme. It totale bedriuwskompleks is in griemmank fan gebouwen út tige útinoar rinnende perioaden.  Sluis makke ûnder mear silo's en rinnende bandûnderdielen. It fabryk gie yn 1998 fallyt. Anno 2023 hinget noch hieltyd de sfear fan doetiids. 

Yn 2003 kocht dûmny Jan Hofstra it fabryk en begûn dêr syn autobussemuseum. Yn itselde jier setten ek de earste keunstners harren ateliers op yn de fabrykromtes. Ein 2015 naam Hollema Bouw it Sluisfabryk oer fan Jan Hofstra. 

Sûnt 2015 wurket de gemeente Smellingerlân op mei de bedriuwen oan de Tussendiepen oan de refitalisearring fan it bedriuweterrein. It Sluisfabryk fungearret dêrby as moetings- en briedplak dêr't nije inisjativen en ideeën mooglik makke wurde. Yn 2018 waarden de earste grutte (kulturele) eveneminten fasilitearre en yn 2019 waard foarsichtich úteinset mei needsaaklike restauraasjewurksumheden en fernijing fan it pân, sawol fan bûten as fan binnen. Der binne meardere hierders bykaam foar in kantoar, wurkpleats of atelier. Dêrneist wurdt it Slûsfabryk troch organisaasjes en bedriuwen brûkt as ynspirearjend plak foar harren eveneminten, gearkomsten of brainstoarmsesjes.

Stichting ' Craftwurk ' set him sûnt ein 2017 yn foar it fabryk en helpt mei it fasilitearjen en organisearjen fan eveneminten.

## Keppelingen om utens
* Webside Sluisfabryk
* Offisjele webside Craftwurk
Niederwerth

**Niederwerth** is in Ortsgemeinde fan it gemeenteferbân Vallendar yn de lânkring Mayen-Koblenz yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. 

## Geografy
Niederwerth is in eilân yn 'e Ryn  en hat in ferbining oer in brêge mei de stêd Vallendar, dy't oan de rjochter kant fan de Ryn leit. Underdiel fan Niederwerth foarmet it noardeliker lizzende en lytsere en ûnbewenne eilân Graswerth, dat in natoergebiet is.

## Skiednis
Neffens grêffynsten wurdt it eilân nei alle gedachten al sûnt de 8e iuw bewenne. Oan de súdlike kant fan it doarp leit de tsjerke fan it eardere kleaster fan Niederwerth. 

Yn de 15e iuw waard it kleaster bewenne troch Augustynske koarhearen fan de Windesheimer kongregaasje. Mei de herfoarming yn Nederlân en Noard-Dútslân drûge de nije oanwaaks fan muontsen op. Oan it ein fan de 16e iuw wie it kleaster allinne noch bewenne troch de prior en in lekebroeder. It kleaster waard dêrnei yn gebrûk nommen troch Sistersjinzerske nonnen en bleau oant de Frânske tiid bestean. Nei dy tiid waard de kleastertsjerke de parochytsjerke. Resten fan de kleastergebouwen tsjinje tsjintwurdich as wenhûzen. De eastlike fleugel waard yn 1945 ferneatige en net wer opboud.