open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Máxima Zorreguieta

**Máxima Zorreguieta** (Buenos Aires (Argentynje), 17 maaie 1971), nei har houlik **Prinses Máxima fan de Nederlannen** neamd, is de frou fan kening Willem-Alexander fan de Nederlannen. Offisjeel is har folsleine titel *Har Majesteit Keninginne Máxima, [[Prins fan de Nederlannen|Prinsesse fan de Nederlannen]], [[Prins fan Oranje-Nassau|Prinsesse fan Oranje-Nassau]], mefrou Van Amsberg*, mar yn it deistich taalgebrûk wurdt se yn 't koart *Keninginne Máxima* neamd. De oansprektitel fan keninginne hat sy nei de ynhuldiging fan kening Willem-Alexander, op 30 april 2013, krigen.

Keninginne Máxima en kening Willem-Alexander hawwe trije dochters, Amalia, Alexia  en Ariane.

## Stambeam

## Keppeling om utens
* Reina Máxima
* Prinses Máxima op it webstee fan It Keninklik Hûs
Twataktmotor

In **twataktmotor** (ek: *twaslachmotor*) is in sûgermotor (in type ferbaarningsmotor) dy't arbeid leveret by eltse delgeande beweging fan de sûgers yn de silinders. Dit yn tsjinstelling ta in Fjouwertakt-motor wêr't de sûgers arbeid leverje by eltse *twadde* delgeande beweging.

## Sjoch ek
* Fjouwertakt-motor
* Rotaasjemotor
* Wankel-motor
Wankel-motor

De **wankelmotor**, neamd nei syn ûntwerper Felix Wankel, is in soart fan ferbrâningsmotor dy't gjin silinders en sûgers hat, mar in likernôch trijehûkige rotor, dy't yn in soarte fan in trommel sit. Yn de iepen romten tusken de siden fan de rotor en de trommel wurdt in mingsel fan lucht en brânstof ta ûntploffing brocht en dêrtroch begjint de rotor te draaien en de krukas ek.

Foardielen fan de wankelmotor binne de kompakte bou, de enoarme akseleraasje en in minimum oan bewegende ûnderdielen sadat lege produksjekosten mooglik binne. Meidat de ûntbaarningsenerzjy fuortendaliks yn in draaiende beweging omset wurdt, trillet dizze motor hast net. De konvensjonele ferbaarningsmotor set de ferbaarningsenerzjy ommers oer in translearjende (op en del geande) beweging (sûgers) om yn in rotearjende beweging (krukas).
Neidelen fan de wankelmotor binne in heger oaljeferbrûkt, dat troch de boppesmarring fan de motor komt, in frijwat heech brânstofferbrûk en flugge slitaazje oan de punten fan de skiif.


Ofbyld:Mazda-rx7-1st-generation01.jpg|Mazda RX7
Ofbyld:NSU Wankel Spider.jpg|NSU Wankel Spider
Ofbyld:Citroën_M35small1.jpg|Citroën M35
Stamp 50 Jahre Wankelmotor.jpg|Postsegel útbrocht by it 50 jierrich bestean fan de Wankelmotor


## Keppelings om utens
* Dútsktalige side mei ynformaasje oer de motor en Felix Wankel
* Suzuki Re5 motor mei it wankelprinsipe
Stoommasine

In **stoommasine** is in soart fan motor dy't de enerzjy fan hjitte, ûnder druk steande stoom foar in part omset yn meganyske arbeid.
Oer it algemien bart dat troch stoom útsette te litten yn in silinder. De sûger dy't yn de silinder sit sil troch de útsettende stoom fuortdrukt wurde. Troch in kruk-driuwstangmechanisme wurdt de ekspânsje-enerzjy op in driuwtsjil oerbrocht. De stoommasine waard yn 1764 útfûn troch de Ingelsman James Watt.

## Galery

Dampffest Bochum 11.ogg|Stoommasine op it Dampffest Bochum
Dampffest Bochum 01.ogg|Houtkapje mei in stoommasine
Enige stoomhoutzagerij van Nederland-516937.ogv|Stoomhoutseagerij yn Nederlân


## Sjoch ek
* Stoomturbine
* Stoomlokomotyf
Emma fan Waldeck-Pyrmont

**Emma prinses fan Waldeck en Pyrmont** (Arolsen, 2 augustus 1858 - De Haach, 20 maart 1934 ) wie de twadde frou fan kening Willem III en de mem fan keninginne Wilhelmina. 

Nei de dea fan Willem III yn 1890 wie hja oant 1898 regintesse foar har dochter. Emma hechte in soad belang oan optreden yn it iepenbier en reizge yn 1891 en 1896 mei Wilhelmina lâns alle provinsjes. Sa fergrutte hja de populêrens fan it Keninklik Hûs dy't ûnder kening Willem III (bynamme: 'Kening Gorilla') in djiptepunt berikt hie.

## Libben
Emma waard berne op it Slot Arolsen as dochter fan de foarst Georg Viktor fan Waldeck-Pyrmont en syn earste frou, Helene fan Nassau. Yn 1869 ferstoar har âldere suster Sophie oan tuberkuloaze, itjinge in djippe yndruk makke op de doe noch tige jonge prinses. Letter stifte hja yn Nederlân it Emma-fûns om dy sykte te bestriden. 
 
Op 7 jannewaris 1879 boaske Emma yn 'e âldens fan 20 jier mei de 41 jier âldere kening Willem III. Dêrby gyng Emma fan de lutherske tsjerke oer op Nederlânsk Herfoarme Tsjerke. Ut it houlik waard op 31 augustus 1880 Wilhelmina berne. Foar Emma wie de religieuze foarming fan Wilhelmina in tige wichtige saak.  

Yn de lêste dagen fan kening Willem III (fan 14 oant en mei 23 novimber 1890) funksjonearre Emma as regintesse. Nei de dea fan Willem III naam hja dy taak op foar har dochter Wilhelmina, oant Wilhelmina yn 1898 achttjin waard en de troan bestige koe. Hja waard dêrby holpen troch de Ried fan Fâlddij, fan wa't noch wolris útstellen kamen dêr Emma har tsjin ferdigenje moast. 

Emma learde al fuort nei har ferloving mei Willem III Nederlânsk; it regear hie foar dat doel de rektor fan it gymnasium yn De Haach oansteld, Laurens Reinhard Beynen (1811–1897), om Emma yn Arolsen it Nederlânk machtich te meitsjen. It wie Emma dy't troch har foarbyld der foar soarge dat oan it hôf en yn de bettere kringen tenei Nederlânsk praat waard. Earder brûkten it hôf en de boppelaach frjemde talen as fiertaal. Dat krekt immen as Emma, dy't sels net yn it Nederlânsk grut brocht wie, it Nederlânsk as fiertaal befoardere waard troch de befolking tige wurdearree.

Emma wie in populêr lid fan it keningshûs en hja droech by oan it ferstevigjen fan de konstitúsjonele monarchy. Yn 1918 liet hja har troch de skilder Jan Veth portretearje. Har grutte tal besites yn it lân en har krewearjen om Wilhelmina ta te rieden foar de troan soargen foar mear betrouwen yn it Hûs fan Oranje. 

De lêste jierren fan har libben wenne Emma simmerdeis yn paleis Soestdijk en winterdeis yn it paleis Lange Voorhout yn De Haach. Yn it paleis Lange Voorhout ferstoar Emma op 20 maart 1934.    

## Stambeam
Gouderak

**Gouderak** is in doarpke mei sa'n 2600 ynwenners (2019) yn de gemeente Ouderkerk yn Súd-Hollân. It leit oan de Hollânske Isel en grinzet oan Gouda, Moordrecht, Achterbroek en Lageweg.

## Skiednis
Gouderak is ien fan de jongste rivierdoarpen yn de Krimpenerwaard. Yn it jier 1274 komt men foar it earste de namme 'Gouderak' tsjin. In rak is in rjocht stik farwetter tusken twa bochten. Mear as in heale iuw letter fine we Gouderak werom as 'ambachtsheerlijkheid'. It foarnaamste rjocht fan dizze hearlikheid wie it hâlden fan rjochtspraak. It rjochthûs siet yn it meast eastlike diel fan Gouderak, Stolwikerslûs (sûnt 1963 fallend ûnder de gemeente Gouda). Yn de 15e iuw begjint de feehâlderij him as middel fan bestean te ûntwikkeljen. Twa iuwen letter giet de yndustry yn de foarm fan touslaggerijen en stienbakkerijen in grut plak ynnimmen. Dêrneist binne der in reidmatterij en skipswerven. Hoe lyts Gouderak west hat is te lêzen yn in âlde opjefte fan de boargerlike stân. Dêryn stiet dat der yn it doarp net mear as ± 50 huzen stienen. Yn 1632 wienen dit der ûngefear 70 mei in ynwennertal fan 400.

Begjin jierren tachtich krige Gouderak ynternasjonale bekendheid troch in grutte gifaffêre. In wyk mei hast hûndert wenten bliek sterk fersmoarge troch gemysk ôffal dat ein jierren fyftich yn in ûndjip stik fan de rivier (in 'zelling') starten wie en wêr't dêrnei in wenwyk, de Zellingwyk, boud wie. De wenningen moasten ôfbrutsen wurde. No, hast fiifentweintich jier letter, wurdt it gebiet saneard en wurde der nije huzen boud dy't yn 2010 klear wêze moatte.

Oant 1 jannewaris 1985 wie Gouderak in selsstannige gemeente. By de gemeentlike weryndieling fan de Krimpenerwaard ûntstie de nije gemeente Ouderkerk, dêr't ek Ouderkerk aan den IJssel en de buorskippen Lageweg en IJssellaan ta hearre.

Oant en mei 31 desimber 2014 wie Gouderak part fan de gemeente Ouderkerk. Op 1 jannewaris 2015 gie it plak en de gemeente op yn de fúzjegemeente Krimpenerwaard.
Liemkûle

In **liemkûle** of **liemput** is in gat, al as net fold mei wetter dy't ûntstie troch it ôfgraven fan liem foar it meitsjen fan bakstiennen.

Nei de ôfgraving bleaune liemkûlen faak oer. Op dy plakken koe in bysûndere floara en fauna ûntstean. Liemkûlen komme benammen foar yn Oerisel, Gelderlân, Noard-Brabân en Limburch.
Richard Asher

**Richard Asher** (Brighton, 3 april 1912 – Marylebone, 25 april 1969) wie in Britsk ynternist en publisist. Hy wie dejinge dy't yn 1951 it Syndroom fan Munchausen beskreau, en in namme joech, yn it medysk tydskrift *[[The Lancet]]*.

## Libben en wurk
Hy wie in soan fan dûmny Felix Asher, en Louise Stern. Op 27 july 1943 boaske er oan Margaret Augusta Eliot, in beropsmuzikus dy't les joech oan de Guildhall School of Drama and Music; sy krigen trije bern:
#Peter Asher (1944) - De helte fan it duo Peter & Gordon en letter plateprodusint
#Jane Asher (1946) - de Ingelske aktrise
#Clare Asher (1948)

Asher is yn 't foarste plak bekend wurden troch syn stikjes dy't er yn in tal medyske tydskriften, fral *The Lancet*, skreau, en dy't ek yn ferskillende dielen bondele waarden. Dy essays wurde noch altyd troch fral dokters lêzen. Se binne tige lêsber, yn in glêsheldere styl skreaun en befetsje in protte dingen oer de medyske wittenskip dy't it omtinken tige wurdich binne.

Hoewol't Asher ynternist wie, hie er in protte niget oan psychiatry en seach en behannele er ek minsken dy't mei slimme psychiatryske problemen opnaam wiene. Hy bespeurde û.o. dat hypotyreoïdy soms mank gie mei psychoazen en paranoia. (*Myxedematous Madness*, opnaam yn *Talking Sense*). Fanwege fierdergeande spesjalisearring en it ôffreedzjen fan dielmêden fan medyske spesjalismem mocht er dat net mear dwaan. Dat stiek him bot en hat faaks sines dien oan syn lettere depresjes.

Richard Asher makke der yn 1969 in ein oan nei in lange tiid fan depresjes.

## Ferskaat
* Der is in literêre priis nei him ferneamd, de 'Richard Asher prize', dy't fan 1995–2010 takend waard oan de skriuwer fan it bêste nije medyske learboek. It prizejild (1200 pûn) kaam fan in anonime donor.

## Bibliografy
* A. F. Jones (ed.), *Richard Asher Talking Sense*, Londen: Pitman (1972), 179 pp. ISBN 0273000675
* British Medical Association. *A sense of Asher: a new miscellany*. Londen: BMA, 1984.
Scipione Riva-Rocci

**Scipione Riva-Rocci** (Almese, 7 augustus 1863 — Rapallo, 15 maart 1937) wie in Italjaansk ynternist en bernedokter dy't foaral ferneamd wurden is fan de ûntwikkeling fan in ienfâldich te brûken bloeddrukmjitter (*sphygmanometer*) mei in kwikkolom. De algemien brûkte oantsjutting **RR** foar bloeddrukmjitting, betsjut Riva-Rocci.

Riva-Rocci studearre medisinen oan de Universiteit fan Turyn, helle yn 1898 syn *bul* en wie fan 1900 oant 1928 direkteur fan it sikehûs yn Varese. 

Neurosjiruch Harvey Cushing ferbettere it apparaat en spile in grutte rol yn it omtinken jaan foar Riva-Rocci syn kwik-sphygmomanometer yn de medyske wrâld.

Riva-Rocci hat ek in bydrage levere oan it ûntwikkeljen fan medisinen foar longsyktes; fral die er ûndersyk nei longtuberkuloaze. As jonge dokter assistearre er Carlo Forlanini by de technyk fan iatrogene pneumothorax (it mei opstet sin feroarsaakjen fan in klaplong om de oandiene long stil te lizzen en sa rêst te jaan) by de behanneling fan longtuberkuloaze. 

Tsjintwurdich wurdt Riva-Rocci's bloeddrukmjitter hieltiten mear ferfongen troch elektronyske mjitters. 

## Wurk
* *Un nuovo sfigmomanometro*. ('In nije bloeddrukmjitter') Gazz Med Torino 47 (1896) 981, 1001

## Keppeling om utens
* www.whonamedit.com
* 100 Jahre Blutdruckmessung nach Riva-Rocci und Korotkow
Emil Pfeiffer

**Emil Pfeiffer** (Wiesbaden, 1 maart 1846 — dêre, 13 july 1921) wie in Dútske internist en bernearts, dy't foaral bekend is fan it beskriuwen fan de sykte fan Pfeiffer.

## Libbensrin
Pfeiffer besocht it gymnasium yn Wiesbaden en studearre dêrnei genêskunde yn Bonn, Würzburg en Berlyn, dêr't er yn 1869 syn artsebul ûntfong.
Yn de Frânsk-Dútske oarloch wie er legerarts, wêrnei't er yn Wiesbaden in dokterspraktyk krige. Dêr makke er namme as dokter yn de balneology, wie er dwaande mei de heilsume wurking fan it mineraalwetter út de pleatslike boarnen.
As bernedokter ferdjippe Pfeiffer him yn poppefieding en sette him yn foar it stiftsjen fan bernehûzen en berneopfang en beskreau er de nei him neamde klierkoarts: in troch it Epstein-Barrfirus feroarsake sykte fan it lymfatyske systeem.

Tusken 1887 en1905 wie er sekretaris fan it *Gesellschaft für Kinderheilkunde*. As ynternist publisearre er ek oer jicht (de flearen) en wie er ien fan de oprjochters, en sekretaris oant 1914, fan it yn 1882 te Wiesbaden hâlden  *Kongress für Innere Medizin*; in jierlikse gearkomst fan de wichtichste klinisy út it Dútske taalgebiet. Oanrekommandearre troch in kollega liet de sjah fan Perzje, Muzaffer ed-din Mirza, dy't fan in slimme foarm fan jicht te lijen hie, Pfeiffer yn konsult komme.

Njonken syn medyske wurk wie Pfeiffer ek botanikus: hy kweekte ferskate seldsume planten dy't er ek skildere. Der binne yn de bibleteek fan Wiesbaden mear as 2000 akwarellen fan syn hân bewarre bleaun.

## Publikaasjes
* *Wiesbaden als Curort*. 3. druk. 1888.
* *Das Mineralwasser von Fachingen*. 2., folslein bewurke oplage. Wiesbaden 1894.

## Earebetoan
Yn 1920 waard Pfeiffer earelid fan de *Nassauischen Vereins für Naturkunde*.

## Keppeling om utens
*Earebetoan yn it Museum Wiesbaden
*Emil Pfeiffer by whonamedit.com
Suderheide

*Suderheide as buorskip en strjitte yn Drachten
*Suderheide, de heide by it doarp Laren yn Noard-Hollân
Suderheide (Laren)

De **Suderheide** is in heidegebiet tusken Laren en Hilfertsom. It gebiet rint fan it *Sint Janstsjerkhôf* rjochting de Iemfallei. It gebiet is archeologysk en geologysk fan belang. De Suderheide is yn behear by it Goais Natoerreservaat.

De *Sân Berchjes* is de namme fan de grêfheuvels fan ûngefear fjouwertûzen jier ferlyn. De grêfheuvels lizze tusken de Suderheide en de oangrinzjende Westerheide.

Yn it súdlike diel fan de Suderheide lizze in tal heidefennen dy't eartiids brûkt waarden om de doe oanwêzige skiepkuddes te waskjen, fandêr de namme 'Laarder Wasmeer'. Dêr grinzet de heide ek oan Anna's Hoeve, in wurkgelegenheidsprojekt út de tritiger jierren, yn it gebiet fan de gemeente Hilfertsom.

## Keppeling om utens
*Wanneling op de Suderheide
*De Sân Berchjes
Tafelberchheide

De **Tafelberchheide** is in heech lizzend heidegebiet tusken Huizen en Laren fan ± 74 bunder yn de gemeente Huizen. It gebiet is ûnder behear fan it Goaisk Natoerreservaat. Nei it suden, oan de Alde Naarderwei, giet de Tafelbergerheide oer yn de Blarikumerheide.

It heidegebiet hat ferskate hichteferskillen, feroarsake troch it lâniis yn de tiid fan de Riss-iistiid. Heechste punt is de *Tafelberch* dêr't de heide syn namme troch krigen hat. Dizze heuvel fan 36,4 meter is ien fan de heechste punten fan de provinsje Noard-Hollân. De namme is ûntliend oan in âlde oriïntaasjetafel dy't op dizze gloaiïng stien hat. In diel derfan is noch te besjen yn it Goaisk Museum.

Op de heide binne in soad liemkûlen. Se binne it gefolch fan aktiviteiten troch eardere bewenners fan It Goai dy't hjir klaai weihellen om te de flierren en hiemen fan harren pleatsen mei te ferhurdzjen. De liem komt út Noard-Europa en waard yn de Riss-iistiid mei it gletsjeriis meifierd. De liemkûlen binne tige fan wearde troch it foar Nederlân unike plantelibben dat der fûn wurdt.

Sûnt 1990 rinne op de Tafelberchheide Drintske heideskiep; yn 1991 kamen dêr ek noch kij by. Yn it begerske diel moatte hûnen oanline wurde.
Westerheide

De **Westerheide** is in heidegebiet fan 344 bunder op it grûngebiet fan Hilfertsom en Laren. It gebiet grinzet oan de Bussumerheide, de A1, de beboude kom fan Hilfertsom en it spoar Amsterdam-Amersfoort.

It sterk gloaiende terrein, dat oprint nei in hichte fan 27 meter by Sint Janskerkhof, is tige yn trek by wannelers en fytsers. 

It gebiet is foarme yn de iistiid. Der is in soad balstienliem, sân en grint ôfgroeven yn it ferline.
Geologysk Museum Hofland

**Geologysk Museum Hofland** yn Laren, provinsje Noard-Hollân, is sûnt 1972 in geologysk museum yn it Alde tolhûs neist it Sint Janskerkhof, yn It Goai.

It gebiet hat in grut ferskaat oan lânskippen: feangebieten mei plassen yn it westen, in stuwwâl yn it sintrale diel en de flakke Iemfallei yn it easten. 

It museum is ein jierren santich oprjochte yn nau oerlis mei de gemeente Laren. Basis foar de kolleksje wie de troch amateurgeolooch Lucas Hofland by syn ferstjerren yn 1969 neilitten swerfstienkolleksje. De kolleksje is dêrnei útwreide mei oare oanwinsten en skinkingen.

It museum stelt him as doel om by in breed publyk belangstelling foar de ierdkundige prosessen yn it Goai te toanen. Spesjale programma's en aktiviteiten foar bern op it mêd fan geology en archeology moatte dêrby helpe. Yn it museum is in tentoanstelling fan stiennen, mineralen en fossilen út de hiele wrâld. De eksposysjes en de stientetún toane it ferhaal fan it ûntstean fan it hielal, it earste libben op ierde oant de geologyske ûntstean fan It Goai.

It Geologysk Museum Hofland hat in eigen bestjoer en is sûnt 1999 opnomd yn it museumregister fan de Nederlânske Museumferiening. It museumdraait op frijwilligers mei in geologyske of natuerwittenskiplike eftergrûn.
Bussumerheide

De **Bussumerheide** is in heidegebiet fan 160 ha yn It Goai yn de provinsje Noard-Hollân. It leit besuden Bussum, en foar it grutste part op it grûngebiet fan de gemeente Hilfertsom.

Sûnt 2006 is de Bussumerheide troch in Natoerbrêge Zanderij Crailoo ferbûn mei gebieten fan it Goais Natoerreservaat ten westen fan it spoar Amsterdam-Hilfertsom.

De Bussumerheide grinzet oan de Westerheide. Tusken beide gebieten troch rint in streekrjochte, ûnferhurde wei foar fytsers, fan ûngefear trije km lang, de Nije Crailosewei (lokaal ek 'Gebed sûnder ein' neamd).

## Monumint
Op dit plak waarden yn de Twadde Wrâldoarloch in tal finzenen troch de Dútske besetter deasketten; hja wiene ta de dea feroardield om reden fan fersets- en spionaazjeäktiviteiten. 

Op de Bussumerheide is 1978 ta oantins fan de eksekúsje in monumintaal krús set yn it plak fan it ienfâldige krús dat der sûnt 1945 stie. Yn it earstoan hie it krús fjouwer nammen: A.A. Bosschart, L.A.R.J. van Hamel, R.P. s'Jacob en C. v.d. Vegte. Begjin 21e iuw waard de namme A.J.L. van Zomeren der oan taheakke. Alle jierren wurdt dêr op 4 maaie in deadebetinking hâlden.

## Panoramafoto
Natoerbrêge Zanderij Crailoo

De **Natoerbrêge Zanderij Crailoo** is it grutste ekoduct op de wrâld (800 meter lang en 50 meter breed) yn it Goais Natoerreservaat. 

De brêge is op 3 maaie 2006 iepene troch keninginne Beatrix. It projekt koste 14,7 miljoen euro en waard starten yn 2002. De brêge ferbynt it Spanderswâld en de Bussumerheide en giet oer Provinsjale wei 524, in spoarwei, in bedriuwenterrein (Railpro) en in sportpark. De brêge is net allinnich oanlein foar bisten, der rinne ek in fytspaad en in ruterpaad oerhinne. It ekoduct is ien fan de ferbinings yn it útfieringsprogramma 'Hiel de Heuvelrêch'. Dit hat as doel fan de streek fan de Utertse Heuvelrêch (fan Rhenen by de Nederryn oant Naarden oan de Goaimar) wer in oanienslutend gebiet te meitsjen. 

## Keppeling om utens
* De Natoerbrêge by Zanderij Crailoo
* Foto's fan reeën oer de brêge
Spanderswâld

It **Spanderswâld** is in boskgebiet fan ± 213 ha, west fan de wei Bussum-Hilfertsom, besuden Bantam en de Frânske Kampheide en beëasten 's-Graveland. Yn de midden is in heidefjildsje. Rjochting de beboude kom fan Hilfertsom binne in tal plaskes. 

It Spanderswâld wie oarspronklik in produksjebosk fan leaf- en nuddelhout. It gebiet falt ûnder behear fan it Goais Natoerreservaat, en is troch de Natoerbrêge Zanderij Crailoo mei de Bussumerheide ferbûn.

Neist de bosk leit it lângoed 'Spanderswâld'.
Bantam (Noard-Hollân)

**Bantam** is in lângoed oan de provinsjale wei Weesp-Bussum (de *[[Frânske Kamp]]wei*). It leit op it grûngebiet fan Hilfertsom.

De eigener fan it gebiet fan 28 ha is de Feriening Natoermonuminten. It gebiet is tagonklik foar leden Natoermonuminten en besitters fan in deikaart.

It lânhûs dat op it lângoed stie, wie boud yn 1878 mar is letter ôfbrutsen.

## Keppelingen om utens
* 't Gooi Beskriuwing Batam
* Natuermonuminten
* It hûs "Bantam" krekt foar de sloop
Marcel Proust

**Valentin-Louis-Georges-Eugène-Marcel Proust** (Auteuil (distiid part fan Parys), 10 july 1871 – Parys, 18 novimber 1922) wie in Frânsk yntellektueel, romanskriuwer, essayist en kritikus. Syn heit wie in bekende heechlearaar medisinen. Syn mem wie fan rike Joadsk komôf. Fan syn njoggende jier ôf hie Proust te lijen fan astma. Mei 51 jier stoar hy oan in longûntstekking.

It fierwei wichtichste wurk fan syn hân is *"[[À la recherche du temps perdu]]"* (*"Sykje nei de ferlerne tiid"*).
Proust wurdt fanwege dit wurk ta de grutste romanskriuwers fan de 20e iuw rekkene.

As earbetoan oan Proust hjit Illiers no offisjeel Illiers-Combray.

## Bibliografy
* *Portraits de femmes*
* 1896 *Les plaisirs et les jours*
* 1913-1927 *[[s:fr:À la recherche du temps perdu|À la recherche du temps perdu]]*  of *Sykje nei de ferlerne tiid*
** 1913 *Du côté de chez Swann* (De kant fan Swann)
** 1918 *À l'ombre des jeunes filles en fleurs* (Yn it skaad fan de bloeiende famkes)
** 1920 *Le côté de Guermantes* (De kant fan Guermantes)
** 1922 *Sodome et Gomorrhe* (Sodom en Gomorra/Pédérastie)
** 1923 *La Prisonnière* (De finzene)
** 1925 *Albertine disparue* (orzjnele titel: *La fugitive*) 
** 1927 *Le temps retrouvé* (De tiid werfûn)
* 1919 *Pastiches et mélanges*
* 1954 *Contre [[Charles Augustin Sainte-Beuve|Sainte-Beuve]]*
* 1954 *Jean Santeuil*

## Sjoch ek
*Le Monde's 100 boeken fan de iuw

## Keppeling om utens

* http://www.digischool.nl/ckv1/literatuur/proust/marcel_proust1.htm
* http://www.xs4all.nl/~jikje/Musil/Info/nProust.html
* Nederlânske Marcel Proust Feriening
Messerschmitt Bf 109

De **Messerschmitt Bf 109** wie in jachtfleanmasine (jager) dy't yn de Twadde Wrâldkriich (WK II) yn gebrûk wie by de Dútske Luftwaffe, makke troch de firma Messerschmitt.

De Bf 109 behearde ta in nije generaasje fan leechdekker jachtfleamasines mei in tichte cockpit, ynlûkber lâningsgestel en in folslein metalen romp en fleugels. De Bf 109 E waard yn it begjin fan WK II brûkt yn de maaiedagen 1940 yn Nederlân en yn de Slach om Ingelân. Der hawwe lykwols tsientallen ferzjes west, njonken jagers wiene dat ek jachtbommesmiters, nachtjagers en ferkenningsfleantugen. De ferzje dy't yn de maaiedagen it meast ynset waard wie de BF 109E, ferzje 3, mar ek de ferzje 2 en ferzje 1 waarden noch brûkt, en ek noch de Bf&nbsp;109&nbsp;D. 

## Technyske feiten Bf 109 E

## Keppeling om utens
* Warbirds ynformaasje oer dit type
* Webstee oer de Messerschmitt Bf 109
Junkers Ju 52

De **Junkers Ju-52/3m** is in ferkears- en transportfleanmasine boud troch de Dútske firma Junkers fan 1932 oant 1945. It tastel is ek bekend as *Tante Ju* ('muoike Ju'). As ferkears- en frachtfleantúch hat it yn grif 12 lannen tsjinne, bygelyks by Swissair en *[[Lufthansa]]*. De Ju 52 hat oant yn 80er jierren by guon loftfeartmaatskippijen brûkt west.

It tastel dat distiid *Junkers Ju-52* neamd wurdt is de trijemotoarige Junkers Ju 52/3m, dy't út de ienmotoarige Ju-52/1m ûntstien is. Lykas eardere tastellen fan Junkers hat de Junkers Ju-52/3m in metalen frame dat beklaaid is mei golfplaat. 

It tastel waard fanwege de Reichswehr, dy't doetiids yn it geheim wurke oan de opbou fan in Dútske loftmacht, ûntwurpen as in ferkearsfleanmasine dy't maklik omboud wurde koe ta bommesmiter. De earste flecht wie yn maart 1932.

Yn de oarspronklike funksje fan passazjiers- en transporttastel tsjinne it type by ferskate loftfeartmaatskippijen yn binnen- en bûtenlân. It tastel stie bekend as betrouber en noflik foar passazjiers (stabyl, kabineferwaarming, soerstoffoarsjennings), mar krige rillegau konkurrinsje fan ekonomysk effisjintere Douglas DC-2 en DC-3. 

Yn de Spaanske boargerkriich waard it type foar it earst ek militêr brûkt, ûnder oaren by it Bombardemint op Guernica. Yn de Twadde Wrâldkriich wie de Ju 52/3m it standert transporttastel fan de Luftwaffe. It waard op grutte skaal ynset by ferskillende loftlâningsoperaasjes oan it begjin fan de oarloch, ek yn maaie 1940 boppe Nederlân. 

De Ju 52/3m waard teffens yn Spanje (as de CASA352) en Frankryk (nei de kriich ûnder de namme Amiot AAC-1 Toucan) makke. 

## Technyske feiten

## Keppeling om utens
* Webside oer de Ju 52
Fokker T. V

De **Fokker T.V** wie in twamotorige jachtkruser-bommesmiter fan Fokker. It wie doe in frij modern tastel dat brûkt waard troch de Nederlânske Loftfeart Ofdieling (LuVA). Yn 1935 wie it ûntwurpen as jachtkruser, om grutte gebieten langere tiid te beweitsjen, mar yn de maaiedagen fan 1940, doe't it idee fan jachtkruser al ferâldere wie, waard er as bommesmiter ynset.

Sechtsjin T.V's foarmen fan 1938 ôf ien squadron by de LuVA.

## Technyske feiten

## Te ferlykjen ûntwerpen
* Bristol Blenheim
* Bell YFM-1 Airacuda
* PZL.37 Los
* Messerschmitt Bf 110

## Keppelings om utens
* Aeropedia side mei ynformaasje oer de T.V
* T.V-ynformaasje en it barren yn 'e Maaiedagen fan 1940
Louis-Ferdinand Céline

**Louis-Ferdinand Céline**, skûlnamme fan *Louis Ferdinand Destouches*, (Courbevoie, 27 maaie 1894 - Meudon, 1 july 1961) wie in Frânsk skriuwer en arts.

Céline wie de famkesnamme fan syn mem. Yn syn libben publisearre er acht romans, fjouwer pamfletten, in toanielstik en in stikmannich balletten. Nei Marcel Proust is er de meast oersette Frânske auteur fan de 20e iuw. Yn syn literêre wurk bringt er it nihilisme en pasifisme by elkoar. Hy skreau yn in libbene (koartswillich-iroanyske) styl. Céline is striderij oer, meidat er tusken 1937 en 1941 in tal antisemityske wurken publisearre (*Bagatelles pour un massacre*, yn 1938 *L'École des cadavres*), dy't yn de Twadde Wrâldkriich en yn oktober 2008 fannijs printe waarden.

## Sjoch ek
*Le Monde's 100 boeken fan de iuw
George Huntington

**George Sumner Huntington** (9 april 1850 — 3 maart 1916) wie in Amerikaansk hûsdokter, foaral bekend fan de troch him tige sekuer beskreaune sykte fan Huntington. 

Yn de húsdokterspraktyk fan syn heit George Lee Huntington (1811–1881) (en earder syn pake Abel Huntington (1778–1858)) hie er pasjinten sjoen dy't slimme ûnopsetlike bewegings makken en boppedat dy sykte oan guon fan harren bern trochjoegen. Fuort nei syn ôfstudearjen - hy wie doe 22 jier - joech er in lêzing oer dy frjemde en neffens him erflike sykte dy't allinnich yn New York foarkaam, nei't er tocht. (Nammentlik yn in famylje yn East Hampton op Long Island.)

Syn harkers woenen hawwe dat er syn waarnimmings publisearre. It artikel waard pleatst yn *the Medical and Surgical Reporter of Philadelphia*, op 13 april 1872. In gearfetting fan it artikel, skreaun troch Adolf Kussmaul en C.W.H. Nothnagel, ferskynde yn it in Jeropa wiidfersprate *Virchow's-Hirsch's Jahrbuch für 1872* (Berlyn). Op in kongres fan de *New-York Neurological Society* yn 1909 waard besletten dat de namme fan George Huntington ferbûn wurde soe oan de sykte *chorea hereditaria adultorum*.

## Literatuer
 (1989). *George Huntington and George Sumner Huntington. A tale of two doctors. Hist Philos Life Sci 11* (2): 297–304. PMID 2534642

## Keppelings om utens
*A Brief History of Huntington's Disease from HOPES: Huntington's Disease Outreach Project for Education at Stanford 
*http://web.archive.org/web/20030310093528/http://www.shv.ch/download/BiographyGeorgeHuntington.doc 'History of Medicine Bulletin - The Johns Hopkins University' : Biografyske ynformaasje.
Peter Piot

**Peter baron Piot** (Leuven, 17 febrewaris 1949) is in Flaamske dokter. Hy is assistint sekretaris-generaal fan de Feriene Naasjes en direkteur fan UNAIDS.

Yn 1974 studearre Piot ôf as doktor oan de Universiteit Gint wêrnei't er yn 1976 mei-ûntdekker en nammejouwer waard fan it Ebolafirus yn Saïre. Yn 1980 helle er in doktoraat yn de Mikrobiology oan de Universiteit Antwerpen, wêrnei't er arbeide foar it Ynstitút foar Tropyske Genêskunde.

Fan 1991 oant 1994 wie Piot foarsitter fan de *International AIDS Society* en fan 1992 oant 1994 wurke er as assosiearre direkteur oan de aids-programma’s fan de Wrâldsûnensorganisaasje. Op 12 desimber 1994 waard er beneamd ta direkteur fan UNAIDS en ek assistint sekretaris-generaal fan de Feriene Naasjes. Dat hat er west oant ein 2008. Michel Sidibé folge him doe op.

Yn 1995 waard er yn de adelstân ferheft troch Kening Albert II en krige er de titel fan baron. Sûnt 2008 is Piot de nije foarsitter fan de Kening Boudewijn Stifting.

Piot is auteur fan 16 boeken en mear as 500 wittenskiplike artikelen. 

## Keppelings om utens
* Dr. Peter Piot - Biography (UNAIDS.org): English   
* Dr. Peter Piot - Lêste taspraken
* Dr. Peter Piot - Artikel yn de Lancet, 6 augustus 2006 (pdf, 83kb)
Edward Fox

**Edward Charles Morrice Fox**, OBE (Chelsea, 13 april 1937) is in Ingelsk toaniel-, film- en telefyzjeakteur. Hy wurdt faken typearre as in klassike Brit út de hegere klasse (*upper class*), spilet op toaniel en yn de film dan ek typyske *gentlemen*-rollen.

## Karriêre
Fox makke wierskynlik yn 1958 syn teaterdebút, en wie yn 1963 foar 't earst yn in film te sjen. Ein 60er-, begjin 70er jierren hie er rollen yn Britske films sa as *Oh! What a Lovely War* (1969), *Battle of Britain* (1969) en *The Go-Between* (1970), mar hy makke wier namme mei syn optreden yn *The Day of the Jackal* út 1973. Fan doe ôf waard er faak foar films frege sa as *[[A Bridge Too Far (film)|A Bridge Too Far]]* (1977) en *Force 10 from Navarone* (1978), mei Robert Shaw en Harrison Ford. Yn 1982 hie Fox de rol fan brigadier-generaal Reginald Dyer yn de film *Gandhi*, dy't ferantwurdlik wie foar de Slachting fan Amritsar yn Yndia. Dêrnei wie Fox noch 'M' yn de ''James Bond''-film *[[Never Say Never Again (film)|Never Say Never Again]]*, en mei Laurence Olivier siet er yn *The Bounty* (1984) en *Wild Geese II* (1985).

Yn 2002 wie er te sjen yn *The Importance of Being Earnest* en *Nicholas Nickleby*, en yn 2004 yn *Stage Beauty*. 

Yn 2003 krige Fox de OBE.

## Priveelibben
Fox hat taw kear troud west, mei aktrises Tracy Reed (1958-1961) en Joanna David (sûnt july 2004, nei in lange ferhâlding). Hy hat by Reed in dochter, Lucy, en krige mei David twa bern: aktrise Emilia Fox en Freddie Fox.

## Filmografy
In kar út tsientallen films:
* 1969 - *[[Battle of Britain (film)|Battle of Britain]]* - Pilot Officer Archie
* 1970 - *[[The Go-Between (film)|The Go-Between]]* - Hugh Trimingham
* 1973 - *[[The Day of the Jackal]]* - The Jackal
* 1977 - *[[A Bridge Too Far (film)|A Bridge Too Far]]* - Lt. Gen. Brian G. Horrocks
* 1977 - *[[The Duellists]]* - Kolonel
* 1977 - *[[Soldaat van Oranje (film)|Soldaat van Oranje]]* - Kolonel Rafelli
* 1978 - *[[Force 10 from Navarone]]* - Sgt. Dusty Miller
* 1979 - *[[The Cat and the Canary]]* - Hendricks
* 1980 - *[[The Mirror Crack'd]]* - Inspekteur Dermot Craddock
* 1982 - *[[Gandhi (film)|Gandhi]]* - Generaal Reginald Dyer
* 1983 - *[[Never Say Never Again (film)|Never Say Never Again]]* - M
* 1984 - *[[The Bounty]]* - Kaptein Greetham
* 1985 - *[[Wild Geese II]]* - Alex Faulkner
* 1986 - *[[Shaka Zulu (televisieserie)|Shaka Zulu]]* - Lt. Francis Farewell
* 1989 - *[[Return from the River Kwai]]* - Majoar Benford
* 1991 - *[[Robin Hood (1991)|Robin Hood]]* - Prins John
* 1998 - *[[Lost in Space (film)|Lost in Space]]* - Sakeman
* 2001 - *[[All the Queen's Men]]* - Aitken
* 2002 - *[[The Importance of Being Earnest]]* - Lane, Algy's Butler
* 2002 - *[[Nicholas Nickleby (2002 film)|Nicholas Nickleby]] - Sir Mulberry Hawk
* 2004 - *Stage Beauty* - Sir Edward Hyde
* 2005 - *Lassie* - Hulton
* 2007 - *Oliver Twist'' - Mr Brownlow
* 2017 - Taboo (telefyzjerige)

## Keppeling om utens
* Edward Fox by Ynternet Film Feitebank.
Sue Hodge

**Sue Hodge** (Orsett, Esseks, 4 juny 1955) is in Ingelske aktrise.
Hja is fral bekend fan har rol as Mimi Labonq yn de komeedzje-rige *Allo 'Allo*.

Hodge hat te lijen fan astma en is mar 1.45 m lang.

Yn 2003 troude se mei Keith 'Paddington' Richards mei wa't sy yn 2004 troch it Feriene Keninkryk toerde mei in show.

## Filmografy
**[['Allo 'Allo]]* telefyzjerige - Mimi Labonq (61 ôfl., 1987-1992)
**'Allo 'Allo! At the London Palladium* tv-rige - Mimi Labonq (1988)
**Brazil* (1985) - Rol ûnbekend

## Keppelings om utens
* Sue Hodge yn de IMDb
Lage Vuursche

**Lage Vuursche** is in doarp yn de gemeente Baarn yn de provinsje Utert. It doarp leit yn in boskrike omjouwing op de Utertse Heuvelrêch, tusken Baarn, Bilthoven en Hilfertsom. It doarp hat, ynklusyf de omjouwing en it Baarnske diel fan Soestdyk, 1460 ynwenners (2004).

Oant en mei 1857 hearde Lage Vuursche ta de gemeente De Vuursche. Yn 1840 hie it 190 ynwenners, dy't yn 15 huzen wennen. Ta de Vuursche hearde ek de buorskip Hooge Vuursche. 

## Kenmerken
Lage Vuursche hat in beskerme doarpsgesicht mei inkele achttjinde- en njoggentjinde-iuwske huzen. De herfoarme tsjerke (De Stulptsjerke) is fan 1650.

Lage Vuursche leit wol op de Utertse Heuvelrêch, mar oan de râne fan de Leechte fan Pijnenburg. Yn de omkriten lizze in tal lângoeden, wêrûnder Kastiel Drakesteyn en Lyts Drakestein (fuort by it doarp), Paleis Soestdyk, it lângoed Pijnenburg, de Ewijckshoeve en Kastiel de Hooge Vuursche. Oan de Kleasterleane stiet it eardere kleaster Kleaster Sint Elisabeth, ûntwurpen troch arsjitekt Van Ooijen, sûnt 1983 yn gebrûk as ferpleechhûs. It kompleks hat ûnder oare in kapel mei brânskildere ramen en in roomsk begraafplak.

De bosken by Lage Vuursche binne foar in part eigendom fan Steatsboskbehear en meitsje diel út fan de boskwachterij De Vuursche. Ek It Uterts Lânskip beheart ferskate gebieten, lykas de Maartensdykse bosk, de Ridderoardske Bosken en de Willem Arntsz-bosk.

## Toerisme
It beskerme doarpsgesicht fan Lage Vuursche lûkt in soad deitoeristen. Toeristen komme net allinnich foar it doarp, mar ek foar de omkriten, wêrûnder it heidefjild De Stulp, de grutte bosken en it paleis, de kastielen en de lângoeden. Dêrneist lûke de restaurants in soad belangstellenden. Benammen pankoeken binne yn Lage Vuursche tige yn trek. It doarp en syn omkriten binne sa populêr, dat it wêze kin dat - yn moaie wykeinen - oan de râne fan it doarp en midden yn de bosk files stean.


Ofbyld:Lage Vuursche 4.JPG|Lage Vuursche
Ofbyld:Lage Vuursche 3.JPG|Lage Vuursche
Ofbyld:Lage Vuursche pleats by Drakensteyn 1.JPG|Pleats by Drakensteyn
Ofbyld:Kleaster Sint Elizabeth 216.JPG|Ferpleechhûs Sint Elizabeth


## Berne yn Lage Vuursche
* Herman Kruyder (1881-1935), keunstskilder, tekener en glêzenier
* Fanny Blankers-Koen (26 april 1918-2004), atlete

## Ferstoarn yn Lage Vuursche
* Biskop Nierman (15 septimber 1976) emeritus-biskop fan Grins.
* Wouter Paap (7 oktober 1981), komponist
* Lia Dorana (1918-2010), aktrise en sjongster

## Literatuer
*  - *De Topografische Gids van Nederland*; útjouwerij Filatop, Amersfoort 1997.
Hooge Vuursche

**Hooge Vuursche** is in buorskip by Lage Vuursche yn de gemeente Baarn. It leit oan de wei fan Baarn nei Hilfertsom, de Hilfertsomske strjitwei.

Oant en mei 1857 hearde it ta de gemeente De Vuursche. Yn 1840 telde it 53 ynwenners yn 4 huzen.

It wichtichste gebou fan de Hooge Vuursche is it lykneamde kastiel, tsjintwurdich yn bebrûk as kongressintrum.

## Keppeling om utens
*Webstee De Hooge Vuursche
Howard Carter

**Howard Carter** (Kensington, 9 maaie 1874 – Londen, 2 maart 1939) wie fan 1899 ôf ynspekteur-generaal fan de monuminten fan Boppe-Egypte. Hy waard wrâldferneamd troch de ûntdekking fan it grêf fan Toetanchamon, in farao út it âlde Egypte.

Carter die in protte opgravings yn Egypte, dêr't er mei úteinsette yn 1891 doe't er noch mar 17 jier wie. Hy wie doe dwaande mei de opgraving fan Beni Hassan, de grêven fan de prinsen en prinsessen út it Middenryk (sa'n 2000 f.Kr.). Letter naam de egyptolooch professor W.M. Flinders Petrie hoed en noed oer de jonge Carter.

Yn 1899 waard Carter in baan oanbean troch de Egyptyske Aldheidkundige tsjinst. Yn 1905 naam hy dêr ûntslach fanwege skeel.

Der folgen ferskate drege jierren, oant Carter yn 1907 bekend makke waard mei George Herbert, de greve fan Carnarvon. Lord Carnarvon wie in (amateur)egyptolooch dy't graach ta de bûse woe om Carter syn fierdere wurk mooglik te meitsjen. Rillegau krige Carter de lieding oer alle opgravingen fan Carnarvon.

Lord Carnarvon stipe Carter syn sykjen nei de tombe fan de oant doe ta ûnbekende farao Toetanchamon, waans bestean oars fan Carter ûntdutsen waard. Op 4 novimber 1922 fûn Carter de tombe, dy't bliken die de iennichste oant dan ta benei geve tombe yn de Delling fan de Keningen yn de omkriten fan Luxor te wêzen. Op 16 febrewaris in jier letter iepene Carter de grêfkeamer en seach er foar it earst de sarkofaach fan Toetanchamon.

Nei it ynventarisearjen fan alle fynsten luts Carter him tebek út de archeology en waard er sammeler. Carter stoar 1939 yn de âldens fan 64 jier.

## Wurk
**The Tomb of Tut-ankh-amen*, vol. I (y.g.m. A.C. Mace), II en III (1923-33).

## Keppeling om utens
*Sykje nei Toetanchamun op de Griffith Institute webside, Howard Carter's ferslach fan fiif seizoenen opgravings, finansierre troch Lord Carnarvon, yn de Delling fan de Keningen 1915–1922.
*''Tutankhamun The Anatomy of an Excavation''
Kastiel de Hooge Vuursche

**Kastiel de Hooge Vuursche** leit yn de gemeente Baarn.
De grutte bosken tusken Baarn en Hilfertsom binne yn de 19e iuw eigendom fan Jonkfrouwe Louise Charlotte Rutgers van Rozenburg (Amsterdam, 13 augustus 1854 - dêre 1 april 1908) en steane bekend as de Hooge Vuursche. Se trout mei de jonge Johannes Adrianus Leonard van den Bosch en tegearre wenje se yn in hûs op it plak dêr't no it kastiel stiet.

Nei har ferstjerren trout Van den Bosch mei Baronesse van Hardenbroek en jout opdracht oan boumaster Eduard Cuypers in kastiel te bouwen. In soad ornaminten binne ôfbylden dy't mei skipfeart te krijen hawwe, omdat Van den Bosch keapfardij-offisier is. De tunen wurde oanlein troch túnarsjitekt Tersteeg út Naarden. De besteande fiver wurdt mei 1500 meter ferlinge en it útgroeven sân wurdt brûkt om de grûn om de fiver te ferheegjen. De heuvels wurde de Bloedberch neamd.

Op it tagongsstek stiet it jiertal 1912, mar oannomd wurdt dat it kastiel yn 1911 al klear wie. De famylje jout der in soad feesten, mar is sa faak yn de Feriene Steaten, dat se beslute om it kastiel te ferkeapjen oan Hotel Maatskippij Goailân. Dy ferkeapet it troch oan Heineken, dy't der in konferinsjeoard fan makket. Yn 2007 hat de Event Company it kastiel tegearre mei in ynverstearder kocht fan Heineken en it yngreven renovearre. Yn it kastiel binne 18 gastekeamers en it koetshûs hat no seis gearkomsteromten.

It kastiel is ien fan de troulokaasjes fan Baarn.

;Koetshûs
It koetshûs fan it kastiel is in ryksmonumint dat yn 1977 ferboud waard ta opliedingssintrum. De stien yn de gevel hat de tekst: *Dit opleidingscentrum werd op 14 oktober 1977 geopend door mejuffrouw CH.L. Heineken*. Charlene Heineken waard nei de dea fan Freddy Heineken iennichst erfgenamt fan Hooge Vuursche en wenne dêrnei yn Londen. 


Plattegrond - Hooge Vuursche - 20114814 - RCE.jpg|Plattegrûn fan it kastiel en it park
Eduard Cuypers - Landhuis De Hooge Vuursche te Baarn 001.jpg|Súdeastgevel yn 1917
Noord-west gevel - Hooge Vuursche - 20114821 - RCE.jpg|Noardwestgevel yn 1976
Eetzaal - Hooge Vuursche - 20114827 - RCE.jpg|Ytseal (1976)
Achtertuin - Hooge Vuursche - 20114825 - RCE.jpg|Achtertún (1976)
Voortuin - Hooge Vuursche - 20114824 - RCE.jpg|Foartún (1976)
Slot Drakesteyn

**Slot Drakensteyn** is in kastiel en lângoed tichtby Lage Vuursche, yn de gemeente Baarn.  

Yn 1360 wurdt foar it earst skreaun oer in hofstee Drakesteyn. It is yn 1385 Frederik fan Drakenburch dy't mei Drakesteyn beliend wurdt.

De âlde skiednis fan Drakensteyn is nau ferbûn mei dy fan Ridderhofstee Drakenburch, dat der flakby lei en yn de 19e iuw ôfbrutsen is.

Yn 1634 wurdt Ernst van Reede de eigener fan Drakensteyn. Syn soan Gerard lit yn 1640 in nij, folslein symmetrysk achthoekich hûs bouwe, mooglik nei in ûntwerp fan Jacob van Campen. It hûs wurdt erkend as ridderhofstêd en Gerard wurdt ridder. Yn dy dagen wurdt ek it doarp Lage Vuursche boud. Ridder Gerard lit tsjerke bouwe - mei in pastorije -, in skoalle, in mûne en in herberch. 

Yn de Gouden Iuw wurdt yn de Leechte fan Pijnenburg oars in grut tal kastielene en lânhuzen ferboud en boud, lykas Soestdyk - it lettere Paleis Soestdyk -, Kastiel de Hooge Vuursche, De Eult, Pijnenburg en Eeuwijckshoeve. 

Yn de 17e en 18e iuw wikselt it kastiel in pear kear fan eigener. Yn 1780 is der in grutte ferbouwing wêrtroch't it oansjen fan it hûs feroaret: de Ionyske pylders wurde weihelle. Yn 1807 wurdt Drakensteyn eigendom fan mr. Paulus Wilhelmus Bosch, boargemaster fan Utert. It hûs bliuwt dan 150 jier yn de famylje, oant it yn 1959 troch Frederik Lodewijk Bosch fan Drakestein oan Prinses Beatrix ferkocht wurdt. Se lit it kastiel restaurearje en lûkt der yn 1963 yn. Neidat se keninginne wurdt, ferhuzet se yn 1981 nei De Haach. Sûnttiids is Drakensteyn yn gebrûk as bûten- en gasteferbliuw.

Yn 2006 waard bekend dat Drakensteyn renovearre wurde soe, omit kastiel wer bewenber te meitsjen. Der wurde in tal meters bylutsen en it wurdt tige befeilige en klearmakke foar de 21e iuw. Dit berjocht joech fieding oan de geroften dat de abdikaasje fan keningin Beatrix kommendewei is, mar de RVD woe hjir net op yngean. Op 4 febrewaris 2014 die de RVD kund dat sy har op dy datum offisjeel yn Kasteel Drakensteyn delhuze hie.

It lângoed en de wente binne net te besichtigjen.

Drakensteyn wurdt ek wol skreaun as 'Drakestein', 'Drakenstein', of as 'Drakensteijn'.

## Keppeling om utens
* Wiidweidige skiednis
Golfstream

It waarme sâlte wetter dat mei fûle faasje fan de Karibyske See nei it Noardpoalgebiet streamt wurdt de **Golfstream** neamd. De Golfstream hat in grutte ynfloed op it klimaat yn West-Europa. 

## Namme
De namme Golfstream waard troch Benjamin Franklin betocht dy't de steam yn 1786 bestudearre en yn kaart brocht. Eartiids waard er ek Floaridastream neamd en op kaarten fan 1600 en 1700 hiet er it Kanaal fan Bahama.

## Ferrin
It waarme wetter fan de Golf fan Meksiko streamt troch de Strjitte fan Florida. Boppe de Bahama's komme de Floridastream en de Antillestream byinoar. Dêrnei rint de Golfstream sa'n 200 km nei it noarden en by Noard Karolina stekt de stream nei it easten ta, fierder de Atlantyske Oseaan yn. As de stream sa'n 150 kilometer fierder nei it easten streamt, swakket de stream ôf. Lykwols rikt it waarme wetter hast oant de Noardpoal ta, en hat in grutte ynfloed op it klimaat fan West-Europa. De Golfstream is mei 2,5 m/s (9 km/h) de fûlste streaming fan alle wrâldseeën.

## Takomst
Neffens ferskate wittenskippers is der in klimaatferoaring oan 'e gong, dêr't it hieltyd waarmer troch wurdt op ierde. Omdat grutte blokken lâniis fan Grienlân en oar oan de Noardlike Iissee grinzjend lân yn see delstoarte en ferrane, komt der in protte swiet wetter yn it sâlte wetter. Ek grins fan it poaliis lûkt him de lêste desennia slim tebek. Krekt troch it sâlt yn it wetter is it mooglik dat de Golfstream him mei faasje nei it noarden ta beweecht. De Golfstream rikt yn 'e takomst wierskynlik net mear ta it noarden fan de Atlantyske Oseaan, en dat hat grutte gefolgen foar it klimaat fan West-Europa. As it effekt fan de Golfstream hielendal fuort is, dan sille de temperatueren yn West-Europa omleech gean, wierskynlik in ferlykber klimaat as yn it suden fan Kanada.
Jane Birkin

**Jane Mallory Birkin** (Londen, 14 desimber 1946 – Parys, 16 july 2023) wie in Ingelske aktrise en sjongster dy't sûnt ein 60er jierren yn Frankryk wenne. Yn Nederlân wie hja fral bekend fan har duet mei har doetiidske man, Serge Gainsbourg, "Je t'aime... moi non plus" út 1969.

## Filmografy
* *[[The Knack... and How to Get It]]* (1965, net fermelden op de ôftiteling)
* *[[Blowup]]* (1966)
* *[[Wonderwall (film)|Wonderwall]]* (1968)
* *[[Slogan (film)|Slogan]]* (1969)
* *[[La Piscine]]* (1969)
* *[[Les Chemins de Katmandou]]* (1969)
* *[[Trop jolies pour être honnêtes]]* (1972)
* *[[Don Juan ou Si Don Juan était une femme...]]* (1973)
* *[[Le Mouton enragé]]* (1974)
* *[[La Moutarde me monte au nez]]* (1974)
* *[[Comment réussir quand on est con et pleurnichard]]* (1974)
* *[[La Course à l'échalote]]* (1975)
* *[[Catherine et Cie]]* (1975)
* *[[Sept morts sur ordonnance]]* (1975)
* *[[Je t'aime moi non plus]]* (1976)
* *[[L'Animal]]* (1977)
* *[[Death on the Nile (film út 1978)|Death on the Nile]]* (1978)
* *[[La Fille prodigue]]* (1981)
* *[[Evil under the Sun (film út 1982)|Evil under the Sun]]* (1982)
* *[[L'Ami de Vincent]]* (1983)
* *[[Circulez y a rien à voir]]* (1983)
* *[[L'Amour par terre]]* (1984)
* *[[La Pirate]]* (1984)
* *[[Le Garde du corps]]* (1984)
* *[[Le Neveu de Beethoven]]* (1985)
* *[[Dust (film út 1985)|Dust]]* (1985)
* *[[La femme de ma vie]]* (1985)
* *[[Comédie!]]* (1987)
* *[[Kung-Fu Master]]* (1987)
* *[[Soigne ta droite]]* (1987)
* *[[Jane B. par Agnès V.]]* (1988)
* *[[Daddy Nostalgie]]* (1990)
* *[[La Belle Noiseuse]]* (1991)
* *[[Les Cent et une nuits de Simon Cinéma]]* (1995)
* *[[On connaît la chanson]]* (1997)
* *[[A Soldier's Daughter Never Cries]]* (1998)
* *[[The Last September]]* (1999)
* *[[Reines d'un jour]]* (2001)
* *[[Merci Docteur Rey]]* (2002)
* *[[Mariées mais pas trop]]* (2003)

## Diskografy
### Albums
* *Jane Birkin - Serge Gainsbourg* (1969) (SG)
* *Di Doo Dah* (1973)
* *Lolita Go Home* (1975) (SG)
* *Ex-Fan des Sixties* (1978) (SG)
* *Baby Alone in Babylone* (1983) (SG)
* *Lost Song* (1987) (SG)
* *Jane Birkin au Bataclan* (1987) (live, SG)
* *Amour des Feintes* (1990) (SG)
* *Intégral Casino de Paris* (1992) (live)
* *Version Jane* (1996)
* *Intégral Olympia* (1996) (live)
* *The Best Of* (1998) (kompilaasje)
* *À la légère* (1999)
* *Arabesque* (2002)
* *Rendez-vous* (2004)
* *Fictions* (2006)

(SG) = albums skreaun troch Serge Gainsbourg

## Keppeling om utens
* Offisjele side (argivearre)
Fokker C.X

De **Fokker C.X**  wie yn 't earstoan troch Fokker boud as ferkenningsfleanmasine foar de Militêre Loftfeart yn Nederlânsk-Ynje, dy't der 13 fan bestelden. Rillegau waarden dy lykwols ferfongen troch Amerikaanske Martin B-10's. Letter is der ek in searje troch de Nederlânske loftmacht oanskaft foar de Strategyske Ferkennings Ofdieling (StraVA) (16). It tastel hie in sletten cockpit, mar de waarnimmer-skutter siet yn waar en wyn efteryn.

Twa C.Xs waarden oan Spanje levere en fjouwer giene nei Finlân. De Finnen hawwe oant 1942 35 C.X-en yn lisinsje makke. Dizze C.X-en hiene Bristol Pegasus XII motors.
 
Maaie 1940 wiene alle 16 operasjoneel en foaral stasjonearre op fleanfjild Bergen. Sy stienen der yn kamûflearre hangars en bleaune dêrtroch behâlden by it bombardemint dat folge.

Tussken 10 en 14 maaie hawwe dizze ferâldere tastellen dochs ferskate misjes flein sûnder grutte ferliezen. Men fleach op beamhichte, it saneamde *hu-bo-be*-fleanen (hûske-beamke-bistke), om safolle at koe út it sicht fan de Dútske jagers te bliuwen.
Se bombardearren it troch de Dútskers besette Fleanfjild Waalhaven en beskeaten ûnder oaren fijanlike opstellings yn de bosken by Wageningen en by de Grebbeliny. Twa C.X's koenen mei harren bemanning nei Frankryk ûntkomme nei de kapitulaasje.

De Finske C.X's diene it ridlik goed yn de Winterkriich en de Laplânkriich. De lêste fan de 7 Finske C.X's kresjten yn 1958. Tastel FK-111, hat noch tsjinst dien as tôger fan doelen by de Finske Loftmacht oant 21 jannewaris 1958, doe't it ferûngemakke. (De piloat, Aimo Allinen, ferlear it libben dêrby).

It Militêre Loftfeart Museum yn Soesterberch is dwaande mei werbou fan in Fokker C.X.

## Farianten
* **C.X Searje I  **: foar Nederlân
* **C.X Searje II **: 4 foar Finlân.
* **C.X Searje III**: yn lisinsje boud yn Finlân.
* **C.X Searje IV **: yn lisinsje boud yn Finlân.

## Technyske feiten (C.X)
*Bemanning: 2
*Lingte: (Nederlân) 9,2 m (Finlân) 9,1 m.
*Spanwiidte: 12 m
*Hichte: 3,0 m
*Leechgewicht: sa'n 1400 kg
*Mei lading: 2500 kg
*Motors: Ien 650 hk Rolls Royce Kestrel V12 (NL). Bristol Pegasus XII stjermotor 850 hk (Finl.).
*Heechste faasje: (NL) 320 km/o (Finl.) 350 km/o
*Fleanberik: 830 km (NL) 840 km (Finl.) 
*Tsjinstplafond: (NL) 8.300 m (Finl.) 8.400m
*Klimfaasje: 8.3 m/s
*Masinegewearen: 2x 7.9 mm foaroan en ien yn de efterste cockpit. 
*Bomlading: 400 kg ûnder de fleugels