open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fetysjmodel

In **fetysjmodel** is in model dat posearret yn fetysjklean of mei fetysjeftige foarwerpen, dy't har/syn lichem op in fetisjistyske manear fuortsterkje of yn in fetisjistyske sitewaasje toane. In fetysjmodel kin sawol in glamourmodel as in neakenmodel wêze, en njonken har/syn wurk as fetysjmodel noch in oare karriêre hawwe; der binne bgl. ferskate pornoaktrises dy't teffens as fetysjmodel wurkje.

In protte fetysjmodellen toane wat wol fetysjmoade neamd wurdt. Dat binne klaaiïngsstilen dy't oer it algemien as ekstreem en provosearjend beskôge wurde, en mei sin ûntwurpen binne om oan 'e taskôger in djippe emosjonele reäksje of in sterk begear te ûntlokjen. Sokke dracht kin útinoar rinne fan stylearre baaiklean of linzjery, gauris fan lear of lateks, oant ekstreme kostumen mei eleminten fan harnassen, of science fiction-pakjes. Fetysjmodellewurk kin fierdersoan ek bondaazje- en s.m.-tafrielen, lichemsoanpassings en kostumen oangeande seksuële fantasijen (lykas tsjinstfamme-, ferpleechsters- en skoalfamkesunifoarmen) omfetsje.
Neakenmodel

In **neakenmodel** (of **bleatmodel**) is in model dat tsjin betelling neaken posearret. De oarspronklike foarm fan it neakenmodel is it keunstmodel, dat neaken posearret as ûnderdiel fan in kreätyf proses, wêrby't it model tsjinnet as fisuële grûnslach foar in keunstner (in keunstskilder of byldhouwer), of mooglik foar in hiele keunstklasse, om in keunstwurk op te basearjen. Foar de útfining fan 'e fotografy kaam dit frij faak foar. Tsjintwurdich is it lykwols folle minder algemien, mei't ien of mear foto's fan in persoan faak better tsjinje as de persoan sels, en om't der tsjintwurdich simpelwei folle minder skilderijen makke wurde. In oare (en hjoed de dei mear algemiene) foarm fan it neakenmodel is it neakenblêdmodel, dat posearret foar neakenblêden, lykas de *[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]*, de *[[Playgirl]]* of de *[[Penthouse]]*, of, hieltyd faker, foar websiden op it ynternet dy't har talizze op neakenfotografy.
Crossover (pornografy)

Mei in ***crossover*** wurdt yn 'e pornografy in oerstap út 'e pornoyndustry nei de *mainstream*-film-, -tillefyzje- of -muzykyndustry bedoeld. It is oer it algemien noch net iens sa maklik om sa'n oerstap te meitsjen, om't it meiwurke hawwen oan it meitsjen fan pornografyske films en byldmateriaal, benammen yn 'e Feriene Steaten, tige stigmatisearjend is. Allinne de grutste pornoaktrises, lykas Jenna Jameson, Jesse Jane, Tera Patrick en Lisa Ann, kinne harren gauris ridlik frij tusken de beide sjenres bewege. Foar manlju is pornografysk wurk minder stigmatisearjend, en dat hat pornoakteur Ron Jeremy by steat steld om wrâldferneamd te wurden, al is er yn 'e *mainstream*-yndustry noch altyd net echt trochbrutsen. Yn Jeropa wurdt der minder delsjoen op pornoakteurs, en ferskate aktrises hawwe dan ek nei it beëinigjen fan harren pornokarriêre mei súkses in definitive *crossover* makke. Sa is it bgl. Katja Kean yn Denemark en Gina Wild yn Dútslân slagge om in postpornografyske karriêre as *mainstream*-aktrise te begjinnen.
Orale seks

**Orale seks** is in foarm fan seksuële aktiviteit wêrby't de geslachtsdielen fan 'e sekspartner stimulearre wurde troch it brûken fan 'e mûle, de tonge, de tosken en/of de kiel. Minsken kinne oan orale seks dwaan as in ûnderdiel fan it foarspul foarôfgeande oan seksuële mienskip, mar it kin ek in ûnderdiel foarmje fan 'e seksuële mienskip sels, of in tuskenspul wêrmei't dy mienskip ûnderbrutsen wurdt, en teffens kin it dien wurde ynstee fan seksuële mienskip.
Der kinne in stikmannich ferskillende farianten fan orale seks ûnderskaat wurde:
* fellatio is it oraal stimulearjen fan 'e penis;
** autofellatio is de foarm fan fellatio wêrby't de eigen penis oraal stimulearre wurdt;
** yrrumasio is de foarm fan fellatio wêrby't de penis aktyf yn 'e mûle fan 'e sekspartner staat wurdt;
** *[[deepthroating]]* is de foarm fan fellatio wêrby't de penis oant yn 'e kiel fan 'e sekspartner ynbrocht wurdt, itsij troch dejinge dy't de orale seks jout, itsij troch dejinge dy't it ûntfangt;
* testilingus is it oraal stimulearjen fan 'e testikels;
** *[[teabagging]]* is de foarm fan testilingus wêrby't de testikels fan 'e sekspartner foar in part of hielendal yn 'e mûle nommen wurde;
* kunnilingus is it oraal stimulearjen fan 'e fagina en de klitoris;
* anilingus is it oraal stimulearjen fan 'e anus.
Orale stimulaasje fan oare dielen fan it lichem troch tútsjen, slikjen of sûgen, lykas boarsten, spiennen, stuten, nâle, fingers en teannen, wurdt yn 'e regel net beskôge as orale seks.


File:Fellatio2.svg|fellatio
File:Cunni.png|kunnilingus
Anale seks

**Anale seks**, ek **sodomy** neamd (nei de bibelske stêd Sodom), is in foarm fan seksuële aktiviteit wêrby't ornaris de penis fan 'e iene sekspartner ynbrocht wurdt yn 'e anus en/of it rektum fan 'e oare sekspartner, al besteane der ek foarmen fan anale seks dy't gjin folsleine fleislike mienskip omfetsje. Hoewol't anale seks yn 'e regel mei (manlike) homoseksualiteit assosjearre wurdt, hawwe stúdzjes útwiisd dat net alle homo's dizze foarm fan seks bedriuwe. Fierdersoan hat bliken dien dat anale seks ek yn heteroseksuële relaasjes net ûngebrûklik is (dêrby giet it trouwens net altyd om seksuële foarkar, mar ek wol om 'e fammesteat fan 'e froulike sekspartner te behâlden). Beskate farianten fan dizze foarm fan seks komme ek yn lesbyske fermiddens foar. 

Der binne in protte minsken dy't oan anale seks genot belibje, en guon binne sels by steat om in orgasme te berikken troch yndirekte stimulaasje fan 'e prostaat (by manlju) of fan 'e klitoris en/of it G-plak (by froulju). Oan 'e oare kant ûnderfine in soad minsken anale seks ek as pynlik, soms as uterst pynlik, wat yn guon gefallen mooglik benammentlik feroarsake wurdt troch psychologyske faktoaren.

Troch de tearens fan 'e wand fan 'e anus en it rektum ûntsteane by it bedriuwen fan anale seks maklik lytse wûntsjes, wat dizze foarm fan seks ta de gefaarlikste fan allegear makket wat de kâns op it oprinnen fan seksueel oerdraachbere sykten oanbelanget. It hawwen fan anale seks sûnder dêrby in kondoom te dragen, is dan ek tige by tige ôf te rieden. Fierders makket de anus, oars as de fagina, gjin natuerlik glydmiddel oan, en kin men dêrom better in keunstmjittich glydmiddel brûke.

Der kinne in pear ferskillende farianten fan anale seks ûnderskaat wurde:
* anogenitale mienskip is it ynbringen fan 'e penis fan 'e iene sekspartner yn 'e anus en/of it rektum fan 'e oare;
* anilingus is it oraal stimulearjen (d.w.s. troch it brûken fan 'e mûle, tonge en/of tosken) fan 'e anus fan 'e sekspartner;
* anaal fingerjen is it stimulearjen fan 'e anus troch it ynbringen fan ien of mear fingers;
* *[[pegging]]* is it stimulearjen fan 'e anus fan 'e iene sekspartner troch it ynbringen fan in keunstpenis dy't troch de oare sekspartner foarbûn is (dit wurdt ornaris allinnich dien troch in frou by in man of as ûnderdiel fan lesbyske seks);
* it gebrûk fan oare sekshelpmiddels, lykas in *[[buttplug]]* of Sineeske baltsjes.
Gangbang

In **gangbang** is in foarm fan frijwillige seksuële omgong tusken mear as trije minsken, wêrby't ien dejinge is dêr't it allegear om draait. Yn 'e regel is dy iene persoan in frou, en bedriuwt sy seks mei trije of mear manlju. As it om homoseksuele omgong giet, is de sintrale persoan fansels in man. 

Foar in man dy't seks hat mei in groep froulju wurdt de term gangbang komselden of nea brûkt. In groepke fan ien frou en twa manlju (of twa froulju en ien man) dy't seksuële omgong hawwe, is likemin in gangbang, mar wurdt ynstee in triootsje neamd. It ferskil tusken groepseks en in gangbang is dat der by groepseks gjin sintrale persoan is dêr't it hiele spul om draait. 

By in gangbang giet it fierders net sasear om in rige seksuële hannelings tusken de frou en de iene man nei de oare, mar mear om lyktidige hannelings tusken de frou en alle (of yn elts gefal ûnderskate) manlju op itselde stuit. Dêrby kinne bgl. tagelyk orale en faginale seks bedreaun wurde, of orale en anale seks, of dûbele penetraasje. 

As de gangbang spesifyk organisearre mei as doel om te einigjen yn it (hast) lyktidige ejakulearjen fan alle manlike dielnimmers op 'e frou (of de sintrale man), dan is de Japanske term *[[bukkake]]* derop fan tapassing.

Hoewol't it wurd gangbang fan oarsprong in sprektaalterm foar groepsferkrêfting wie, is it meitiid fan betsjutting feroare en hat it de konnotaasjes fan ûnfrijwillige of twongen seksuële omgong alhiel ôfsmiten.
Thomas Rowlandson

**Thomas Rowlandson** (Londen, july 1756 – dêre, 22 april 1827) wie in Ingelske  keunstskilder  en karikaturist.

Rowlandson studearre oan de Londenske Royal Academy of Arts en yn Parys. Letter jierren makke er ferskate reizen troch Europa, dêr't in soad tekenings fan oerbleaun binne (*Naples and the Campagna Felice …* ,1815). Rowlandson makke yn it earstoan portretten en lânskippen, mar dêrnei sette er ûnder ynfloed fan James Gillray en Henry William Bunbury útein mei it skilderjen fan karikaturen, dy't tige wurdearre waarden en dêr't in protte fraach nei wie.

Yn *Poetical Magazine* fan útjouwer Rudolph Ackermann (letter ek yn boekfoarm) ferskynden in protte fan syn kleurakwatinten, yllustraasjes by teksten fan William Combe lykas *The Three Tours of Dr. Syntax* (1809, 1812–21), *The English Dance of Death*, 2 dln. (1815–16)] en *The Dance of Life* (1817). De yllustraasjes by *[[Microcosm of London]]* (1808) makke er tegearre mei Augustus Charles Pugin, dy't arsjitektuerôfbylden foar syn rekken naam. Ingelske blêden drukten en ferspraten syn karikaturen en syn tekeningen yllustrearren boeken fan Henry Fielding, Tobias Smollett, Oliver Goldsmith en Laurence Sterne. Rowlandsons eroatysk-pornografyske ôfbylden binne ek no noch populêr by de leafhawwers.

Rowlandson stoar nei in lang siikbêd op 21 april 1827.

## Wurk <small>(priuwke)</small>

Ofbyld:Rowlandson - The Concert.jpg|*The Concert*, nei 1812
Ofbyld:Rowlandson Modern Pygmalion.jpg|*The Modern Pygmalion*, nei 1812
Ofbyld:Rowlandson - Stolen Kisses.jpg|*Stolen Kisses*
Ofbyld:Rowlandson - Goodbye.jpg|*Goodbye*
Ofbyld:Rowlandson - Washing Day.jpg|*Washing Day* 


## Literatuer
* , *Drawings by Thomas Rowlandson in the Huntington Collection*, San Marino, CA 1975, ISBN 0-87328-065-2
* , *Thomas Rowlandson. His Drawings and Watercolours* (1923), redaksje Geoffrey Holme, útjouwer The Studio, Limited, Londen
* *The English dance of death*. Ackermann's Repository of Art, Londen 1816 (Digitaal)
** Digital 1. 1816
** Digital 2. 1816

## Keppelings om utens
* www.thomas-rowlandson.com
Dûbele penetraasje

In **dûbele penetraasje**, gauris ôfkoarte ta **d.p.** (of yn it Ingelsk: ***DP***), en ek wol in ***sandwich*** neamd, is in foarm fan seksuële mienskip troch penetraasje wêrfoar't trije dielnimmers nedich binne, en wêrby't ien fan 'e sekspartners (yn 'e regel in frou) tusken de beide oaren (yn 'e regel manlju) yn leit en har tagelyk yn har fagina en anus penetrearje lit. Benammen yn 'e pornografy komt dizze seksuële praktyk frij geregeld foar.

Hoewol't de hjirboppe omskreaune foarm fierwei de meast foarkommende is, binne der yn totaal 12 ûnderskate farianten fan dûbele penetraasje mooglik, mei dêrûnder ek homoseksuële, lesbyske en biseksuële:
* heteroseksueel:
** in frou lit har troch twa manlju tagelyk penetrearje yn 'e fagina en de anus;
** in frou lit har troch twa manlju tagelyk penetrearje yn 'e fagina (dûbele faginale penetraasje);
** in frou lit har troch twa manlju tagelyk penetrearje yn 'e anus (dûbele anale penetraasje);
** in man lit him troch twa froulju mei foarbyndildo's tagelyk penetrearje yn 'e anus;
* biseksueel:
** in frou lit har troch in man en troch in frou mei in foarbyndildo tagelyk penetrearje yn 'e fagina en de anus;
** in frou lit har troch in man en troch in frou mei in foarbyndildo tagelyk penetrearje yn 'e fagina;
** in frou lit har troch in man en troch in frou mei in foarbyndildo tagelyk penetrearje yn 'e anus;
** in man lit him troch in man en troch in frou mei in foarbyndildo tagelyk penetrearje yn 'e anus;
* homoseksueel:
** in man lit him troch twa manlju tagelyk penetrearje yn 'e anus;
* lesbysk:
** in frou lit har troch twa froulju mei foarbyndildo's tagelyk penetrearje yn 'e fagina en de anus;
** in frou lit har troch twa froulju mei foarbyndildo's tagelyk penetrearje yn 'e fagina;
** in frou lit har troch twa froulju mei foarbyndildo's tagelyk penetrearje yn 'e anus.
Fotomodel

In **fotomodel** is in persoan dy't betelle wurdt om te posearjen foar foto's, mei as doel om kommersjele produkten, lykas moade, kosmetika of parfum oan te priizgjen. Fotomodellen wurkje faak ek as mannekên, wêrby't se moade toane troch dermei oer de *[[catwalk]]*, in soarte fan poadium, te strunen yn spesjale moadeshows. In spesifyk soarte fotomodel is in gruttematemodel of *plus-size model*, dat in bytsje of folle wielderiger is as "gewoane" fotomodellen. De bêst betelle fotomodellen (frijwol sûnder útsûndering froulju), dy't wrâldferneamd binne, wurde supermodellen neamd. Sokken binne of wiene bygelyks Naomi Campbell, Claudia Schiffer, Cindy Crawford, Heidi Klum, Gisele Bündchen en de Fryske Doutzen Kroes.
Stripper

In **stripper** (letterlik: "útklaaister") is in profesjoneel eroatysk dûnseresse dy't in striptiis opfierd yn stripklups, iepenbiere ekspo's en op priveeôfspraken (yn 'e regel op feestjes, hoewol't foarstellings foar ien inkele persoan ek foarkomme). Yn 'e Feriene Steaten wurdt de term "stripper" tsjintwurdich trouwens as minderweardich beskôge en jout men de foarkar oan 'e omskriuwing *dancer*. Oars as yn 'e oarspronklike striptiis, dy't ûnderdiel útmakke fan 'e Amerikaanske burleske, in soarte fan revu, wurdt yn 'e tsjintwurdige, amerikanisearre foarm fan strippen de ynteraksje tusken klant en artyste ta it minimum beheind. Ek is de klam ferskood fan it tiis-aspekt (it pleagjen) nei it strip-aspekt (it útklaaien). De ynfiering fan 'e no rûnombywêzige stripperpeal hat strippen fierders ta in folle akrobatysker oefening makke as dat it foarhinne ea wie.

Net eltse stripper beëiniget har dûns folslein neaken, hoewol't dat oer it algemien al wenst is ynsafier't de pleatslike wetjouwing it talit. Hoewol't strippen ornaris assosjearre wurdt mei froulju, wurdt hast in trêde fan 'e beropsgroep foarme troch manlju. Yn stripklup s (benammentlik yn Noard-Amearika) wurdt fierders ûnderskie makke tusken *house dancers* en *feature dancers*. *House dancers* binne oan in beskate stripklup of keatling fan stripklups ferbûn, al binne se der faak net yn tsjinst, mar binne se ynstee gauris selsstannige ûndernimmers dy't in kontrakt mei de oangeande klup of keatling fan klups ôfsletten hawwe. *Feature dancers* binne strippers dy't fan harsels ferneamd binne (faak om't se namme makke hawwe as aktrise yn 'e pornoyndustry), en dy't op toernee geane troch it hiele lân.
Pealdûnsjen

**Pealdûnsjen** of **pealdûns** it is in foarm fan *[[performance art]]* dy't tradisjoneel assosjearre wurdt mei stripklubs en it opfieren fan 'e striptease troch strippers. Hjirby wurdt dûns kombinearre mei in soarte fan turnoefening of akrobatyk mei as mulpunt in rjochtoppige, metalene peal, dy't bekendstiet as in stripperpeal. Koartby is dizze poadiumkeunst populêr wurden as in foarm fan fitnesstraining en fan fermaak los fan it stripsirkwy. Pealdûnsjen wurdt no yn sportskoallen en spesjaal derfoar ynrjochte dûnsstudio's beoefene troch in groeiend tal entûsjastlingen, en yn in protte lannen wurdt in breed ferskaat oan wedstriden pealdûnsjen holden, foar sawol professionals as amateurs. Foar pealdûnsjen is men frijwat krêft, soepelens en úthâldingsfermogen nedich.

## Skiednis
It brûken fan in peal foar it dwaan fan lichaamlike oefenings giet teminsten 800 jier werom, op 'e tradisjonele Yndiaaske sport *[[mallakhamb]]*, wêrby't men it úthâldingsfermogen en de krêft hifket mei in houtene peal fan grutter trochsneed as de moderne metalene. De saneamde Sineeske peal, dy't nettsjinsteande de namme oarspronklik ek út Yndia komt, is in foarm fan akrobatyk wêrby't twa peallen brûkt wurde om op in hichte fan likernôch seis meter boppe de grûn swiertekrêftfergjende foarstellings te dwaan yn it sirkus of as ûnderdiel fan in fariëteitsshow.

Yn 'e tweintiger jierren fan 'e tweintichste iuw begûn men ek yn Westerske sirkussen in "pealdûns" op te fieren, mar dat wie in poer akrobatyske oefening wêrby't de middelpeal fan 'e rûne sirkustinte brûkt waard. Uteinlik ferpleatste it pealdûnsjen him fan tinten nei bars ta, wylst ek de konnotaasje ferskode fan akrobatyk nei eroatyske dûnsfoarm. Sûnt de tachtiger jierren is pealdûnsjen sadwaande suver ûnskiedber ferbûn rekke mei it opfieren fan 'e striptease, earst yn Kanada, dêrnei yn 'e Feriene Steaten, en doe yn 'e rest fan 'e wrâld.

Yn 'e njoggentiger jierren begûn men ek te pealdûnsjen út it eachpunt fan fitnesstraining of as in keunstsinnige utering. Sûnt likernôch 2005 hawwe de organisators fan pealdûnsfitnesswedstriden besocht om it imago fan pealdûnsjen te ûntdwaan fan 'e assosjaasje mei stripklubs en de striptease, mar it is in drege striid dy't se noch net wûn hawwe.
Lapdance

In ***lapdance*** (letterlik: "skurtedûns") is in foarm fan sekswurk dy't yn in protte stripklups ferrjochte wurdt. Dêrby fiert in stripper in seksueel eksplisite eroatyske dûns op deunby of yn lichaamlik kontakt mei in klant. Ofhingjend fan 'e pleatslike wetjouwing en it belied fan 'e klup kin de dûnseresse net folle klean oan hawwe of topless of sels hielendal neaken wêze. By in *full contact lapdance* kin de stripper non-penetratyf seksueel kontakt mei har klant oangean, bygelyks troch mei har stuten yn syn krús te riden (*grinding*).

Der besteane ferskate farianten fan 'e *lapdance*, lykas de *couch dance* ("sofadûns"), wêrby't de klant ûnderwilens op in bank of sofa sit, en de *bed dance* ("bêddûns"), wêrby't de klant op in bêd leit. Yn in soad stripklups wurdt de lingte fan in *lapdance* ôfmetten neffens de lingte fan it nûmer dat draaid wurdt troch de d.j. fan 'e klup. Yn guon klups kinne *lapdance*-sesjes, dy't yn 'e regel in healoere beslane, boekt wurde yn in *[[champagne room]]*, wat in priveefertrek is dat ornaris efteryn in stripklup sitewearre is, en dêr't de klant sûnder gleskegnuvers fan syn *lapdance* genietsje kin.

Ofhingjend fan 'e pleatslike wetten en de regels fan 'e oangeande klup kin it al of net tastien wêze dat de stripper ûnder de *lapdance* de klant oanrekket, of de klant de stripper, of beide inoar, of net ien fan beiden inoar. Oan 'e oare kant kin yn alle gefallen in hiel skala oan kontaktfoarmen tusken beiden mooglik wêze as klant en stripper dêr oerienstimming oer berikke en salang't de kluplieding it troch de fingers sjocht. Datoangeande rint it belied fan ferskillende stripklups wiid útinoar. Kritisy fan *lapdancing* sizze dat guon klupeigeners, troch it ynrjochtsjen fan tsjustere herntsjes en troch fan strippers hege prizen te freegjen om yn harren klups optrede te meien, it ferhanneljen fan seksuële dieden temûk tastean en sels oanmoedigje (wat tsjin 'e wet is yn lannen dêr't prostitúsje ferbean is).
Skuorjen (dûnsfoarm)

**Skuorjen** of **skjirjen**, ek wol bekend ûnder de Ingelske namme *grinding* (útspr.: /ɡɹaindɪŋ/) of yn it Nederlânsk as *schuren* of *bubbling*, is in seksueel eksplisite dûnsfoarm wêrby't it dûnspearke ticht tsjininoar oan dûnset. De frou is mei de rêch nei har manlike dûnspartner ta posysjonearre en wriuwt har stuten yn syn krús, wylst de man syn krús foarút triuwt tsjin har stuten oan, yn imitaasje fan seksuële mienskip yn 'e *[[doggie-style]]*-posysje of mooglik fan anogenitale koïtus. (Uteraard kin dizze dûnsfoarm ek troch twa manlju of twa froulju útfierd wurde.)

In noch eksplisitere foarm fan dizze dûns wurdt *[[daggering]]* neamd. *Skuorjen* is nei alle gedachten ûntstien as de Amerikaanske foarm fan 'e âldere Dominikaanske dûns *[[perreo]]* (letterlik: "op syn hûntsjes", fan it Spaanske *perro*, dat fan "hûn" betsjut). It waard earst populêr yn nachtklubs yn 'e Feriene Steaten en Kanada, mar ferpleatste him yn dy lannen al rillegau nei skoalfeesten fan middelbere skoallen, dêr't in hiele rige gefallen fan bekend is wêrby't tafersjochhâlders, lykas leararen en âldelju, besocht hawwe om skuorjen te ferbieden om't se it obseen fûnen. Ut Noard-Amearika is skuorjen oerwaaid nei Jeropa en oare dielen fan 'e wrâld.
Daggering

***Daggering*** is in tige seksueel eksplisite dûnsfoarm wêrby't in dûnspearke ticht tsjininoar oan dûnset, de frou mei de rêch nei har manlike dûnspartner ta posysjonearre is, en hja beiden harren ûnderlichems fûleindich tsjininoar oar rame, yn imitaasje fan seksuële mienskip yn 'e *[[doggie-style]]*-posysje of mooglik fan anogenitale koïtus. Teffens wurde der gauris stealtsjes fan akrobatyk by útfierd, lykas wannear't ien fan 'e dûnspartners fan in hichte ôf omleech springt op 'e oare en dan in oerdreaune foarm fan sabeare mienskip mei him of har útbyldet.

De bekendere, minder eksplisite foarm fan *daggering* wurdt fan skuorjen of skjirjen neamd. Beide fine nei gedachten harren oarsprong yn 'e Dominikaanske dûns *[[perreo]]* (letterlik: "op syn hûntsjes", fan it Spaanske *perro*, dat fan "hûn" betsjut). *Daggering* is ôfkomstich fan Jamaika, dêr't it al jierren yn 'e nachtklubs dien wurdt en almar populêrder wurdt. Dat hat it Jamaikaansk regear der yn 2009 ta oanset om alle nûmers en fideoklips wêryn't *daggering* of oar ekplisyt seksueel hâlden en dragen te sjen of te hearren is, fan radio en tillefyzje te warjen. Wylst de sjongers en dûnsers alhiel op ien ein binne en sizze dat harren rjocht fan frije mieningsutering beheind wurdt, warskôgje Jamaikaanske dokters derfoar om 'e oerdreaune bewegings fan *daggering* net nei te dwaan as men echt seks bedriuwt, mei't dat dramatyske ferwûnings ta gefolch hawwe kin.
Groepsferkrêfting

In **groepsferkrêfting** is in foarm fan ferkrêfting wêrby't in persoan troch mear as ien oare persoan mei geweld of op in oare manear tsjin har/syn wil twongen wurdt ta seksuële mienskip. Yn 'e regel moatte der teminsten trije dieders wêze foar't in ferkrêfting in groepsferkrêfting neamd wurdt. Nei groepsferkrêftings as maatskiplik ferskynsel is noch net in protte wittenskiplik ûndersyk dien.

Ien stúdzje, fan S.E. Ullman, út 1999, liket út te wizen dat sawol dieders as slachtoffers fan groepsferkrêftings oer it algemien jonger binne as dieders en slachtoffers fan yndividuële ferkrêftings, en dat beiden in hegere kâns hawwe om wurkleas te wêzen. In oare stúdzje, fan C.A. Gidycz en M.P. Koss, út 1990, hat útwiisd dat groepsferkrêftings oer it algemien gewelddiediger binne as yndividuële ferkrêftings, en by it slachtoffer in fûleindiger ferset oproppe. Ek soene slachtoffers fan groepsferkrêftings earder oanjefte dwaan by de plysje, selsmoard yn har omgean litte, en psychologyske help sykje as slachtoffers fan yndividuële ferkrêftings.

Hoewol't groepferkrêfting oeral op 'e wrâld foarkomt, rinne guon lannen derút. Sa bliek yn 2010 by in troch de Súdafrikaanske oerheid bekoste stúdzje fan 'e *Medical Research Foundation*, dat fan 1500 ûnderfrege skoalbern yn 'e swarte *township* Soweto, ûnder de reek fan 'e metropoal Jehannesburch, 25% fan 'e jonges oanjoech *jackrolling* (in sprektaalterm foar groepsferkrêfting) "moai wurk" (*"fun"*) te finen.
Likenis

In **likenis** of **gelikenis** of **parabel** is in literêr sjenre yn 'e foarm fan in koart ferhaal, itsij yn proaza of op rym, wêrmei't ien of mear begjinsels, lessen of normative prinsipes yllústrearre wurde. It is in soarte fan analogy dy't ôfwykt fan 'e fabel, mei't yn fabels bisten, planten en foarwerpen de (haad)rollen ferfolje, wylst dat yn likenissen dien wurdt troch minsken.

Likenissen wurde fral brûkt yn religieuze kontekt, en binne oerlevere út û.m. it joadendom, it kristendom, de islaam en de easterske godstjinsten. Se binne yn it Westen lykwols benammentlik bekend as útspraken fan Jezus fan Nazaret, út 'e kanonike evangeeljes fan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. De meast ferneamde likenissen fan Jezus binne nei alle gedachten de *[[Likenis fan de Barmhertige Samaritaan]]* (*[[Evangeelje fan Lukas|Lukas]]* 10:29-37) en de *[[Likenis fan de Ferlerne Soan]]* (*Lukas* 15:11-32). Yn it foarwurd fan syn boek *[[De Poarten fan it Wâld]]* jout de Joadsk-Amerikaanske skriuwer Elie Wiesel in werfertelling fan in chassidyske likenis wer, dy't wol bekendstiet as *God Hat de Minske Skepen, Om't Er fan Ferhalen Hâldt*.
De Seis Dagen fan de Ferneatiging

***De Seis Dagen fan de Ferneatiging***, yn it oarspronklike Ingelsk: ***The Six Days of Destruction*** (folút: *The Six Days of Destruction: Meditations Towards Hope*) is in bondeltsje fan likernôch fyftich siden ta eare fan *[[Yom ha-Shoah]]* (Holokaustbetinkingsdei), mei seis essays oer de holokaust en twa liturgyen foar joadske en kristlike betinkings.

It is skreaun troch de Joadsk-Amerikaanske skriuwer, heechlearaar, polityk aktivist, Nobelpriiswinner en holokaustoerlibbene Elie Wiesel (1928), yn gearwurking mei de Amerikaanske rabbyn Albert H. Friedlander (1927-2004), en waard foar it earst publisearre yn 1988.

Yn 2006 waard it troch Jacobus Knol fan Dokkum oerset yn it Frysk, ûnder de titel *De Seis Dagen fan de Ferneatiging*. Spitigernôch koed er der gjin útjouwer foar fine, dat Knol hat de oersetting inkeld foar himsels printsje en ynbine litten, mar hy is nea yn 'e hannel kommen.
Laurence Sterne

**Laurence Sterne** (Clonmel (Tipperary, Ierlân), 24 novimber 1713 - Londen, 18 maart 1768) wie in Ingelsk-Iersk romanskriuwer en Anglikaansk geastlike, fral ferneamd fan syn romans *The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman* en *A Sentimental Journey Through France and Italy*, mar hy publisearre ek in soad preken, skreau syn memoires en wie belutsen by lokale polityk.  Sterne stoar yn Londen nei't er jierrenlang oanhelle wie mei tuberkuloaze.

## Twa grutte wurken
Sternes ferneamdste wurk is *[[Tristram Shandy]]* dat yn 9 dielen ferskynde tusken 1759 en 1767. It boek wie fuortendaliks in súkses en festige Sterne syn namme yn literêre en societyfermiddens.

1768 ferskynde it ek súksesfolle reis- en avontuereferhaal *[[A Sentimental Journey Through France and Italy]]*. De titel fan dat boek late ta it ûntstean fan de term sentimintalisme, in literêre streaming in de preromantyk. 

Sternes ferneamdens wie foar it grutste part te tankjen oan dy twa boeken. Dat hie fan gefolgen dat ek oar wurk fan him mear omtinken krige. Nettsjinsteande syn frijwat lyts oeuvre moat syn ynfloed op de ûntjouwing fan de Ingelske enek Jeropeeske romankeunst net ûnderskat wurde. Benammen syn technyk fan skriuwen yn 'Tristram Shandy' wie in foarrinner fan de lettere 'stream of consciousness', sa't dy útwurke waard troch James Joyce yn syn boek Ulysses.

## Oar wurk
* *Sermons of Mr. Yorick* (preken fan Sterne yn 7 dielen, ferskynd tusken 1760 en 1769
* *Journal to Eliza* (yn de 19e iuw ûntdutsen, no bekend ûnder de titel *Bramine's Journal*)
* *History of a watchcoat* (1769; in ferzje fan *A Political Romance*)
* *Letters of Yorick to Eliza* (1775 - 1779)

## Keppelings om utens
* ''The Life and Opinions of Tristram Shandy'' & ''A Sentimental Journey''. Munchen: redaksje Günter Jürgensmeier, 2005
*Tristramshandyweb.it: The Tristram Shandy Web – Edysje mei noaten fan "Tristram Shandy", yn hypertekst formaat; mei bibliografy en kritiken
*Laurence Sterne Resource
*Laurence Sterne by Google Books Search
*Laurence Sterne yn de National Portrait Gallery, London
Gina Wild

**Gina Wild**, echte namme: **Michaela Schaffrath** (Eschweiler, 6 desimber 1970), is in rêstend Dútsk neakenmodel, pornografysk aktrise en prostituee, dy't no aktyf is as *mainstream*-aktrise.

## Libben
Wild waard berne yn it Dútske Eschweiler, tichteby Aken, yn 'e dielsteat Noardrynlân-Westfalen. Hja wie ferpleechster doe't hja yn 1999, doe't se 29 jier wie, úteinsette mei in karriêre as pornoaktrise nei't hja neaken posearre hie yn it Dútske neakenblêd *Coupé*. Under de artystenamme Gina Wild waard se ek ynternasjonaal bekend, en se wûn twaris in Venus Award, in wichtige Jeropeeske pornografypriis, de earste kear yn 1999, yn 'e kategory bêste nije stjer, en de twadde kear yn 2000, foar bêste Dútske aktrise. Se joech frijwat opsjoch doe't se meidie oan in gangbangfilm, wêryn't se seksuële omgong hie mei mear as tritich manlju. Yn totaal spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn tsien pornofilms.

Yn 2001 loek Wild har út 'e pornoyndustry werom en lei se har ta op it ûntjaan fan in mainstream-aktearkarriêre. Sûnt hat se meispile yn in ferskaat oan Dútske tillefyzjesearjes, lykas *TV Total*, *In Aller Freundschaft* en *Wer Wird Millionär?* Nei't se werkend wie troch in fan, joech Wild yn 2003 ta dat se njonken har aktearen ek as prostituee wurke yn in bordeel yn Frankfurt am Main, mar dêr heakke se oan ta dat se dat net die fanwegen it jild, mar om't se ferslave wie oan seks. Yn 2005 die se de rjochten op 'e artyste- en merknamme Gina Wild yn 'e ferkeap, wêrmei't se besocht om har pornoferline fan har ôf te skodzjen. Har manager is har eardere man, mei wa't se noch altyd op freonskiplike foet libbet. Hja wennet ôfwikseljend yn Hamburch en Frankfurt.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Michaela Schaffrath (Gina Wild)
* Biografy en filmografy fan Gina Wild yn 'e ''Internet Movie Database''
* Biografyske gegevens en filmografy fan Gina Wild yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Seenivo

It **seenivo** is de trochstrings hichte fan de seespegel (de flakte fan de see). It seenivo wurdt as referinsjeflak brûkt om de hichte fan plakken op it lân (lykas lofthavens en wenplakken) en fan fleanmasines yn de loft oan te tsjutten. 

## Sjoch ek
* Normaal Amsterdamsk Peil, referinsjenivo yn Nederlân en Dútslân (*Normalnull*).
Kozakken yn Fryslân

De **[[Kozakken]]** wienen Russyske befrijingstroepen ûnder kolonel Von Rosen dy't op 18 novimber 1813 yn Fryslân ferskynden. 

De prefekt J. Verstolk woe om redenen fan sûnens net oanbliuwe en waard finzen nomd. De Kozakken bleaunen oant 6 jannewaris 1814. Yn Ljouwert waard in Hollânsk-Russysk wurdboekje útjûn om de omgong wat makliker te meitsjen.

## Keppeling om utens
* 102013  H. Zijlstra, De Sneuper 98, 2010: ''Kozakken in Noordoost Friesland''
De Eed fan Kolvillág

***De Eed fan Kolvillág***, yn it oarspronklike Frânsk: ***Le Serment de Kolvillág***, is in roman fan 'e Joadsk-Amerikaanske skriuwer, heechlearaar, polityk aktivist, Nobelpriiswinner en holokaustoerlibbene Elie Wiesel (1928). De tiidleaze likenis oer de Joaden en harren ferfolgers, dy't troch Wiesel op in tige non-lineêre, fragmintaryske, suver surreälistyske wize útwurke is, ferhellet fan in anty-joadske pogrom yn 'e jierren tweintich fan 'e tweintichste iuw, en fan it libben fan 'e iennichste oerlibbene dêrfan. *Le Serment de Kolvillág* waard foar it earst útjûn yn 1973. Yn 2005 waard it oerset yn it Frysk, mar dy fertaling is spitigernôch nea útjûn.

## Ynhâld
As yn 'e tweintiger jierren fan 'e tweintichste iuw yn it (fiksjonele) Hongaarske plakje Kolvillág in kristlike jonge ferdwynt, wurdt de pleatslike Joadske mienskip al rillegau beskuldige fan rituële moardpraktiken. De spanning kin men suver fiele en taaste, en in pogrom driget. Dan komt in bûtengewoane man fanwegen, Moshe de Dreamer, in mystikus of in gek, dy't in falske bekentenis fan moard ôfleit yn in fergees besykjen om it ûnheil fan syn folk ôf te kearen. De Joadske mienskip komt gear om syn lêste wurden oan te hearren, en dêrmei freget er harren om stil te hâlden wat der yn Kolvillág bard is en nea mei lykfolwa te praten oer de dagen en nachten fan eangstme. Alle oanwêzigen lizze dêrop in eed ôf om har oan syn fersyk te hâlden.

Mar de hate tsjin 'e Joaden is te grut, en Moshe syn selsopoffering kin it tij net mear keare. Der fynt in pogrom plak wêrby't de hiele Joadske mienskip ôfslachte wurdt. Der is mar ien oerlibbene, en dat is de jongeman Azriel. Fyftich jier lang hâldt dy him oan syn eed en praat er mei nimmen oer wat der yn dy lêste dagen yn Kolvillág foarfallen is. Mar op in stuit moetet er in jongeman dy't op it punt stiet om himsels tekoart te dwaan en beseft er dat inkeld syn ferhaal oer Kolvillág him rêde kin. Dan botst syn eed oan 'e deaden frontaal mei syn plicht oan 'e libbenen. 

## Fryske oersetting
Yn 2005 is *Le Serment de Kolvillág* troch Jacobus Knol fan Dokkum oerset yn it Frysk, ûnder de titel *De Eed fan Kolvillág*. Spitigernôch koed er der gjin útjouwer foar fine, dat Knol hat de oersetting inkeld foar himsels printsje en ynbine litten, mar hy is nea yn 'e hannel kommen.
3 Henoch

***3 Henoch***, ek wol bekend as it ***Boek fan de Paleizen***, it ***Boek fan Rabbyn Ismael de Hegepreester*** of de ***Iepenbiering fan Metatron***, is in algemien as apokryf beskôge religieus joadsk geskrift, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. De tekst sels hâldt út dat it yn 'e twadde iuw skreaun is troch de joadske rabbyn Ishmael ben Elisha, dy't hegepreester wurden wêze soe nei syn fizioenen fan in opnimming yn 'e himel, tusken 90 en 130. Mei't it boek net fierder weromfûn wurde kin as yn 'e fyfde iuw, binne moderne bibelwittenskippers fan tinken dat it hjir giet om in pseudepigrafyske taskriuwing. *3 Henoch*, dat nei alle gedachten oarspronklik yn it Hebriuwsk skreaun is, behannelet benammentlik de himelfeart fan 'e bibelske persoan Henoch, de oerpake fan Noäch, dy't yn *[[Genesis (boek)|Genesis]]* 5:21-24 neamd wurdt, en dy syn transformaasje ta de ingel Metatron. Dit geskrift moat net betize wurde mei de boeken *[[1 Henoch]]* en *[[2 Henoch]]*.
Reuzen (boek)

***Reuzen***, ek wol it ***Boek fan de Reuzen*** of ***Ogias de Reus*** neamd, is in algemien as apokryf beskôge joadske religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. Men is fan tinken dat *Reuzen* basearre is op it *Boek fan de Skôgers*, dat ûnderdiel útmakket fan it geskrift *[[Henoch (boek)|Henoch]]*. Dat is in pseudepigrafyske tekst ûnder de namme fan 'e bibelske persoan Henoch, de oerpake fan Noäch. It *Boek fan de Skôgers* is sels wer basearre op in frij obskuere passaazje yn it bibelboek *[[Genesis (boek)|Genesis]]* (*Gen.* 6:1-4, om persiis te wêzen), wêryn't ferhelle wurdt fan 'e fal fan guon ingels, dy't fereale rekken op minsklike froulju en by har in ras fan reuzen, de Nefilim, oansetten. De anonime skriuwer fan *Reuzen* liket mei syn wurk besocht te hawwen om 'e lakunes yn it *Boek fan de Skôgers* op te foljen mei details oer de reuzen en harren neiteam. 

## Oerlevering
Yn 'e midden fan 'e tweintichste iuw waarden mank de Deade-Seerôlen te Qumran sân Arameesktalige fragminten fan *Reuzen* weromfûn (1Q23, 2Q26, 4Q203, 4Q530-532 en 6Q8), wat oannimlik makket dat de tekst oarspronklik yn it Arameesk skreaun wie. Syn oanwêzichheid te Qumran betsjut dat it datearre wurde moat foàr de twadde iuw f.Kr. *Reuzen* waard letter ûnderdiel fan it manigeïstysk leauwe, dat it boek benammen yn Sintraal-Aazje in wide fersprieding besoarge. Der binne oersettings oerlevere yn it Gryksk, it Perzysk, it Syrysk, it Arabysk, it Sogdysk en it Oeigoersk, al is eltse ferzje min ofte mear ferwrongen troch de ynkorporaasje fan pleatslike myten en sêgen.

## Ynhâld
*Reuzen* ferhellet hoe't guon reuzen, Ohya, Hahya en Mahway, de soannen fan fallene ingels, dreamen krije wêryn't de bibelske Sûndfloed foarsein wurdt, en wat se dêrop dogge om it ûnheil ôf te warjen. It ferhaal konsintrearret him benammen op Ohya, of Ogias, dy't in draak ferslacht. Dyselde wurdt ek neamd yn 'e joadske *[[Talmoed]]* (*Nidah*, haadstik 9), dêr't fermeld stiet dat de keningen Sichon fan Chesbon en Og fan Bazan (sjoch: *[[Numeri]]* 21:21-35), dy't de Israeliten ferslaan moasten om yn it Unthjitten Lân te kommen, bruorren faninoar wiene en soannen fan Ohya, de soan fan Sjemhazai (ien fan 'e lieders fan 'e fallene ingels). De ferzje dy't te Qumran fûn is, belûkt fierders ek de Sûmearyske held Gilgamesj en it meunster Humbaba by it ferhaal, as selskipslju fan Ohya.
De Stopnulle

***De Stopnulle***, yn it oarspronklike Deensk: ***Stoppenålen***, is in mearke fan 'e hân fan 'e grutte njoggentjinde-iuwske Deenske skriuwer en dichter Hans Christian Andersen (1805-1875). It waard foar it earst útjûn yn 1847, as ûnderdiel fan 'e samling *Nye Eventyr: Andet Bind: Første Samling* ("Nije Mearkes: Oarde Bân: Earste Samling"), yn 'e mande mei fjouwer oare mearkes (*De Alde Strjitlantearne*, *De Buorgesinnen*, *Lytse Tuk* en *It Skaad*). *De Stopnulle* is in grappich teltsje dat net ien fan Andersen syn bekendste mearkes is, mar dat yn 1943 dochs troch Douwe Tamminga oerset waard yn it Frysk as ûnderdiel fan 'e bondel *[[Andersen's Folksforhalen en Mearkes]]*.

## Ynhâld
It mearke giet oer in stopnulle dy't sa fyn is, dat se fan harsels mient dat se in naainulle is. As de kokenfaam der in gat yn har âld toffel mei stopje wol, brekt it eachje fan 'e stopnulle, dat dan dript de faam der mar wat lak op en stekt de nulle dan op 'e strûper. De stopnulle is dêr o sa wiis mei, want no is se in doekspjelde wurden. Mar se is sa fyn dat se fan 'e strûper yn it skûtelwetter falt, dat de kokenfaam krekt op dat stuit fuortrinne lit.

De stopnulle komt op 'e boaiem fan 'e strjitgoate telâne, dêr't se lizzen bliuwt wylst alderlei rommel oer har hinne driuwt, sadat se noch wizer mei harsels wurdt as dat se al wie. In glêsskerf komt in hoartsje njonken har te rêsten. Hja sjocht it ding oan foar in diamant en stelt harsels foar as in doekspjelde, wat in alderapartst petear opsmyt. Mar úteinlik rekket de lak los en wurdt de nulle swart; dêr is se lykwols net minder wiis mei, want swart makket slank.

Se wurdt fûn troch in pear jonkjes dy't yn 'e goate omboartsje en dy stekke har rjochtop yn in heale aaisdop en litte har sa de goate deldriuwe. Lokkigernôch wurdt se net seesyk, want se hat in stielene mage. Dan strânet de dop en riidt der in ladene wein oerhinne. De stopnulle wurdt yn 't lang tusken de strjitstiennen drukt en as nimmen har neitiid fûn hat, leit se dêr miskien noch wol.

## Keppelings om utens
*''De Stopnulle'' op ''Wikisource''
Raphaelle Peale

**Raphaelle Peale** (1774-1825) wie in Amerikaansk keunstskilder, dy't him fral talei op stillibbens en trompe-l'oeil-skilderijen. Hy wie in soan fan skilder en wittenskipper Charles Willson Peale.

Peale wie alkoholist en hie te lijen fan arseen- en kwikfergiftiging, feroarsake troch it wurk as taksidermist yn syn heite museum.

## Wichtich wurk

File:Absalom-Jones Peale.jpg|'Portret fan Absalom Jones', 1810
Image:Raphaelle Peale - Melons and Morning Glories - Google Art Project.jpg|*Melons and Morning Glories*, 1813
File:Still Life Basket of Peaches by Raphaelle Peale 1816.jpeg|'Stillibben: Koer mei pjisken', 1816
File:Brooklyn Museum - Still Life with Cake - Raphaelle Peale - overall.jpg|*Still Life with Cake*, 1816
Image:Raphaelle Peale − Venus Rising From the Sea - A Deception.jpg|*Venus Rising from the Sea—A Deception*, 1822
Image:Raphaelle Peale - Strawberries, Nuts, and Citrus.jpeg|'Stillibben: Ierdbeien, sitrusfruchten, nuten', 1822


## Keppelings om utens
* Keppelings nei webstees mei ôfbylden
* Peale yn de National Gallery of Art
* Peale by MarylandArtSource
* Peale by Find a Grave
De Lokkige Famylje

***De Lokkige Famylje***, yn it oarspronklike Deensk: ***Den Lykkelige Familie***, is in mearke fan 'e hân fan 'e grutte njoggentjinde-iuwske Deenske skriuwer en dichter Hans Christian Andersen (1805-1875). It waard foar it earst útjûn yn 1848, as ûnderdiel fan 'e samling *Nye Eventyr: Andet Bind: Anden Samling* ("Nije Mearkes: Oarde Bân: Oarde Samling"), yn 'e mande mei fiif oare mearkes (*It Ald Hûs*, *De Wetterdrip*, *[[It Lytse Famke mei de Swevelstokken]]*, *It Ferhaal fan in Mem* en *De Krage*). *De Lokkige Famylje* is in grappich teltsje dat net ien fan Andersen syn bekendste mearkes is, mar dat yn 1943 dochs troch Douwe Tamminga oerset waard yn it Frysk as ûnderdiel fan 'e bondel *[[Andersen's Folksforhalen en Mearkes]]*.

## Ynhâld
It mearke set útein mei te fertellen dat it grutte poddeblêd it grutste blêd is dat *"hjir yn it lân"* groeit. It is in útlânske soarte, dy't hjirhinne helle is troch de hegerein. Want dy mocht eartiids sa graach slakken ite, en de lekkerste slakken wiene grutte witen, fan in útlânske soarte dy't graach it poddeblêd friet, dat sadwaande. No is it iten fan slakken al lang ferline tiid, mar it poddeblêd groeit hjir noch altyd. Der is in âld stins wêrfan't de tún alhiel oerwoekere is fan it guod, en ûnder dy blêden libje de lêste beide wite slakken fan it lân, want foar de rest binne se opiten of útstoarn.

Dy beide wite slakken witte dat se by âlds fan in útlânsk skaai binne, en dêr binne se wakker grutsk op. It muoit har wol dat blykber alle minsken op 'e wrâld útstoarn binne, want oars wiene se grif wol, lykas har folk foarhinne, sean wurden en op in sulverne skaal lein. Net dat se rjocht foar it ferstân hawwe wat dat ynhâldt, mar it klinkt har mar foarnaam yn 'e earen. Om't se sels mar gjin bern krije, hawwe dizze lêste wite slakken in lânseigen swart slakje oannomd en grutbrocht. Dat is har soan, dêr't se wakker wiis mei binne. Mei help fan 'e eamels en de miggen slagje se foar him oan in kreas slakkejufferke om mei te trouwen. Nei de brulloft lûke de wite slakken har werom yn har húske en ervje de jonge slak en syn breid de hiele wrâld, en hiel de famylje is sa lokkich as ien — om't se net better witte, liket Andersen hjir te ymplisearjen; mei oare wurden: kennis makket net gelokkich.

## Keppelings om utens
*''De Lokkige Famylje'' op ''Wikisource''
Hâns Klazes Wouda

**Hâns Klazes Wouda** (Snits, 19 novimber 1794 - De Haach, 3 augustus 1874) wie in Nederlânsk boargemaster.

Hâns Klazes Wouda begûn 1818 in grôtmakkerij oan de Singel, it bedriuw soe rillegau útwreide wurde. Oan it Grootzand waard in winkel foar moalguod iepene. 1854 stapte Wouda út it bedriuw dat doe oergie nei Nicolaas Jurjan Wouda (syn neef), dy't de namme Wouda's Meelfabrieken brûke soe.

It jier dat Wouda út it famyljebedriuw stapte, waard er boargemaster fan Snits. Hy folge Steven ten Cate op. Wouda soe it amt beklaaie oant 1872. Hy stoar fiif jier letter yn De Haach.
Colmont

**Colmont** (Limboarchsk: Koalmet) is in buorskip yn de omkriten fan Ubachsberg yn de gemeente Voerendaal. De namme komt oarspronklik fan it Latynske *calvum montem*, wat 'keale berch' betsjut. Colmont leit krekt boppe de Drûchdelling fan Colmont. Yn 2002 stienen der yn Colmont 30 húzen en buorkerijen, dêr't meielkoar sa'n 80 minsken wennen.

Bewesten it Colmont fan no lei eartiids in Romeinske filla by it buorskip Kruishoeve.

## Foto's

Ofbyld:Plaetje Colmontwkped07.JPG|Strjitte yn Colmont
Ofbyld:Ubachsberg-Kapel Colmont.JPG|Kapel wijd oan Kornelius (1946).
Kammenetoargel

In **kammenetoargel** is in lyts piipoargel yn in kast dy't mei doarkes sletten wurde kin.

Kammenetoargels hawwe meast mar ien manuaal en hja hawwe gjin pedalen: de oargelist brûnkt syn fuotten om de pûster oan te driuwen.

Fan de 17e oant 19e iuw waard dit type orgel brûkt as hûsoargel en as twadde oargel yn tsjerke.


Ofbyld:Oude KerkOld Church Delft.jpg|Kammenetoargel yn de Alde Tsjerke yn Delft
Ofbyld:Interieur, aanzicht kabinetorgel, orgelnummer 1491 - Uithuizen - 20356759 - RCE.jpg|Kammenetoargel út 1777 yn de Menkemaboarch, Uithuizen
Olterterp - Sint-Hippolytuskerk - kabinetorgel.jpg|Kammenetoargel yn de Sint-Hippolytustsjerke (Olterterp)‎


## Sjoch ek
*Kistoargel, of posityf
*Portatyf
Las Vegas (betsjuttingsside)

"**Las Vegas**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
*Las Vegas, in grutte stêd yn 'e Amerikaanske steat Nevada, ferneamd om 'e gokyndustry

## Oare betsjuttings
### Geografy
#### Feriene Steaten
* Las Vegas (Nij-Meksiko), in plak yn 'e Amerikaanske steat Nij-Meksiko
* Las Vegas Strip, pleatslik bekend as *The Strip*, in sintrum fan 'e gokyndustry krekt bûten de eigentlike stêd Las Vegas (Nevada)
* Las Vegas-delling, it gebiet fan 'e stêdekloft Las Vegas, yn 'e Amerikaanske steat Nevada
* Las Vegas Township (Nevada), in plattelânsdistrikt yn 'e Las Vegas-delling fan 'e Amerikaanske steat Nevada
* Las Vegas Wash, de stedske rivier dy't Las Vegas (Nevada) ûntwetteret
* Las Vegas-baai, in baai yn 'e Mead-mar, yn 'e Amerikaanske steat Nevada

#### Oare lannen
* Las Vegas (Hondoeras), in gemeente yn it departemint Santa Bárbara, yn Hondoeras
* Las Vegas (Spanje), in *comarca* (distrikt) yn 'e Spaanske autonome mienskip Madrid
* Las Vegas (Oerûguay), in plak yn Oerûguay

### Entertainment
#### Film en telefyzje
* ''Las Vegas'' (telefyzjesearje), in Amerikaanske telefyzjesearje
* *[[Viva Las Vegas]]*, in Amerikaanske film út 1964 mei Elvis Presley
* *[[Last Vegas]]*, in Amerikaanske film út 2013

### Muzyk
*''Las Vegas'' (liet fan Tony Christie), in liet fan Tony Christie út 1971
*''Las Vegas'' (liet fan Martin Stenmarck), in liet fan Martin Stenmarck út 2005
*''Las Vegas'' (liet fan American Echoes), in liet fan American Echoes út 1979
*''Las Vegas'' (liet fan Deacon Blue), in liet fan Deacon Blue út 1989
**[[Las Vegas (In the Hills of Donegal)]]*, in liet fan Goats Don't Shave út 1992
*''Vegas'' (liet fan Nina Hagen), in liet fan Nina Hagen út 1989
*''Vegas'' (liet fan Bad Meets Evil), in liet fan Bad Meets Evil út 2014
*''Viva Las Vegas'' (liet), in liet fan Elvis Presley út 1964

## Other uses
* Las Vegas (algoritme), in kompjûteralgoritme
* Las Vegas (boerdspul), in boerdspul op it mêd fan gokken
* Las Vegas Club, in kasino en hotel yn Las Vegas (Nevada)
* Las Vegas-kultuer, in prehistoaryske kultuer yn Ekwador
* Las Vegas (Slagharen), in attraksje yn it ferdivedaasjepark Slagharen
List fan planetoïden

Dit is in **list fan [[planetoïde]]n** op katalogusnûmer fan it Minor Planet Center. Foar de ier ûntdutsen planetoïden is de folchoarder gronologysk. Foar de letter ûntdutsenen ferskilt it skoft tiid eardat se "erkend" wurde en in katalogusnûmer takend wurdt. Dêrom steane de ûntdekkingsdatums fan dy lêsten net presiis op gronologyske folchoarder.

## Yndeks listen fan planetoïden

## Sjoch ek
* :Kategory:List fan planetoïden

## Literatuer
* : *Dictionary of minor planet names*. Springer Verlag, Berlyn 2006, ISBN 3-540-36748-9

## Keppelings om utens
* Nammen lytse planeten
* Gids foar lytse planeten astrometry
* Nûmere lytse planeten
Henri Debehogne

**Henri Debehogne** (Maillen, 30 desimber 1928 - Ukkel, 6 desimber 2007) wie in Belgysk astronoom dy't syn hiele libben wijd hat oan it ûndersyk fan planetoïden.  Hy stie dêrmei yn de fuotleasten fan Sylvain Arend. Yn 1963 kaam er yn tsjinst fan de Keninklike Stjerrewacht. It grutste part fan syn waarnimmings hat er dien út it  La Silla Observatorium yn Sily wei.  

Debehogne gie yn 1993 mei pinsjoen, mar ek dêrnei die op frijwillige basis mjittings fanút Ukkel. Hy hat sa'n 724 nije planetoïden ûntdutsen (stân desimber 2007).

Debehogne syn ûntdekkingen: hjir te sjen.
Sylvain Arend

**Sylvain Julien Victor Arend** (Robelmont, 6 augustus 1902 – 18 febrewaris 1992) wie in Belgysk astronoom dy't fral niget hie oan de astrometry.

Tegearre mei Georges Roland ûnduts er de heldere komeet C/1956 R1 (Arend-Roland). Hy wie ek de mei-ûntdekker fan de periodike  kometen 49P/Arend-Rigaux, 50P/Arend, Nova Scuti 1952 en in tal planetoïden, bygelyks de Amor-planetoïde (1916) Boreas en de Trojaan (1583) Antilochus. Teffens ûntduts er de planetoïde (1652) Hergé dy't nei tekener fan *[[De avonturen van Kuifje]]* ferneamd waard. De planetoïde  (1563) Noël is nei syn soan Emanuel Arend neamd.
James M. Roe

**James M. Roe** (1943) is in Amerikaanske amateurastronoom en ûntdekker fan asteroiden.

Yngenieur Roe wenne fan 1995 oant 2003 yn Oaxaca de Juárez, de haadstêd fan de Meksikaanske dielsteat Oaxaca. Dêr ûntdekte er in de jierren 1998 oant 2002 toaal 94 asteroïden..

Dêrnei wennet er yn St. Charles County yn de Amerikaanske steat Missoury, dêr't er 2004 de *Alliance for Astronomy* stichte, in non-profit-organisaasje ta befoardering fan astronomy en besibbe wittenskippen.

## Keppelings om utens
* Webstee fan James M. Roe 
* Online-biografy fan James Roe 
* Webstee fan de ''Alliance for Astronomy''
Roda JC

**Roda Juliana Combinatie Kerkrade** is in Nederlânske fuotbalklup út Kerkrade, dy't sûnt 1974 oanienwei yn de Earedifyzje spilet. De klup waard oprjochte yn 1962 as in fúzje fan Roda Sport en Rapid JC. Roda JC Kerkrade spilet har thúswedstriden yn it Parkstad Limburg Stadion.

## Earelist
**[[Earedifyzje (fuotbal)|Earedifyzje]]**
:Twadde: 1995

**[[Earste Difyzje (fuotbal)|Earste difyzje]]**
:Kampioen: 1973

**[[KNVB beker]]**
:Winner: 1997, 2000
:Twadde: 1976, 1988, 1992, 2008

**[[Johan Cruijff Skeal|Johan Cruijff]]-skeal**
:Twadde: 1997, 2000

**[[Maritym Toernoai]]**
:Winner: 1988, 1999, 2000, 2007, 2012

## Keppeling om utens
* Webstee Roda JC