open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seis personaazjes om in skriuwer út

***Seis personaazjes om in skriuwer út***, yn it oarspronklike Italjaansk: ***Sei personaggi in cerca d'autore***; is in toanielstik skreaun troch Luigi Pirandello yn 1921. Pirandello hat mei it stik bydroegen oan it feroarjen fan it moderne toaniel, troch syn dúdlike ferwizings nei de teatrale yllúzje – it feit dat it stik en it publyk yn deselde fysike romte sitte (fjirde muorre) – en it ûntmanteljen fan it realisme fan it stik. It stik is yn 1992 opfierd troch Tryater, yn in oersetting fan Anne Wadman, mei ûnder mear Jan Arendz.

## Ynhâld
It ferhaal is in metadrama oer seis personaazjes dy't net in toanielstik hawwe om yn te libjen, foar in ferhaal dat op himsels in famyljedrama omfiemet. It ûnderwerp fan it stik is de relaasje fan keunst mei it libben, en ek de meganismen efter kreatyf skeppen.

## Wurdearring
* Yn it Italiaansk waard *Sei personaggi in cerca d'autore* 1999 opnaam yn Le Monde's 100 boeken fan de iuw.
Rudolf Svensson

**Johan Rudolf Svensson** (Gudhem, 27 maart 1899 - Bromma, 4 desimber 1978) wie in Sweedsk wrakselder. 

Hy die meardere kearen mei it Europeeske kampioenskip en trije kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn  1924, 1928 en 1932). hy waard twa kear Europeesk kampioen, twa kear Olympysk kampioen. Yn Parys wûn in sulveren medalje yn beide stylen.

Svensson wie yn syn deistich libben wurksum as brânspuitman.
Rudolf Svensson ferstoar op 4 desimber 1978, yn 'e âldens fan 79 jier.
Hermanni Pihlajamäki

**Herman Matinpoika (Hermanni) Pihlajamäki** (Nurmo, 11 novimber 1903 - Ähtäri, 4 juny 1982) wie in Finsk wrakselder. 

Hy die meardere kearen mei oan it Europeeske kampioenskip en twa kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn  1932 en 1936). hy waard ien kear Europeesk kampioen yn de klasse 61 kg frije styl, en yn 1932 Olympysk kampioen yn de klasse oant 61 kg frije styl.

Hermanni wie in neef fan wrakselder Kustaa Pihlajamäki dy't yn 1936 Olympysk kampioen waard. Pihlajamäki wie plysjeman yn syn deistich libben.
Hermanni Pihlajamäki ferstoar op 4 juny 1982, yn 'e âldens fan 78 jier.
Charles Pacôme

**Charles Bénoni Louis Pacôme** (Bergues, 5 novimber 1902 - Wasquehal, 1 oktober 1978) wie in Frânsk wrakselder. 

Hy die meardere kearen mei it Europeeske kampioenskip en twa kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn  1928 en 1932). hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen yn de klasse oant 66 kg frije styl.

Yn syn deistich libben wie Pacôme wurksum as abbekaat, mar hy hie ek muzikaal talint en wûn ferskate prizen as fioelespiler
Charles Pacôme ferstoar op 1 oktober 1978, yn 'e âldens fan 75 jier.
Jack van Bebber

**Jack Francis van Bebber** de famyljenamme wurd ek wol skreaun as *VanBebber* (Perry, 27 july 1907 - Dêre, 13 april 1986) wie in Amerikaansk wrakselder. 

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen by it frije styl wraskeljen yn de klasse oant 72 kg.
Jack van Bebber ferstoar op 13 april 1986, yn 'e âldens fan 78 jier.
Peter Mehringer

**Peter Joseph Mehringer** (Jetmore, 15 july 1910 - Pullman, 27 augustus 1987) wie in Amerikaansk wrakselder. 

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen by it frije styl wraskeljen yn de klasse oant 87 kg.

Mehringer wie yn syn deistich libben wurksum as yngenieur
Peter Mehringer ferstoar op 27 augustus 1987, yn 'e âldens fan 77 jier.
Johan Richthoff

**Johan Cornelius Richthoff** (Limhamn, 30 april 1898 - Dêre, 1 oktober 1983) wie in Sweedsk wrakselder. 

Hy die meardere kearen mei it Europeeske kampioenskip en trije kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn  1924, 1928 en 1932). hy waard twa kear Europeesk kampioen en ek twa kear Olympysk kampioen.

Richthoff begûn syn maatskiplike karriêre as kûper *(makker fan tonnen en fetten)*, mar waard letter predikant fan de Frije Tsjerke
Peter Richthoff ferstoar op 1 oktober 1983, yn 'e âldens fan 85 jier.
Grjintwurker

**Grjintwurker** is in berop dat yntusken net mear bestiet. Grjintwurkers sniene yn sompige gebieten de wylgetienen fan ferskillende soarten wylgen. De tûken en twigen waarden brûkt foar flechtwurk fan ûnder oare stuolsittingen, foar it fabrisearjen fan houten tonnen as tôgjen, as pealhout foar de boeren en letter ek foar sinkstikken yn de wetterbou.

In grjint is in bosk, faak op sompige grûn, besteande út pôlen mei tûken, meastal fan wylgesoarten. Foarbyld fan in grjint yn Nederlân is te finen yn de Biesbosch, dêr't de grjinttylt fan likernôch 1800 ôf yn swang kaam.

It berop wie tige swier. Benammen yn de Biesbosch wiene de grjintwurkers faak twa wiken fan hûs oant in pream heech oploege wie mei grjinthout. Dêrby wennen se yn hutten fan reid en letter yn wat komfortabeler skûten of houten en letter stiennen húskes.

De grjintwurker hie net it hiele jier wurk. Hy moast it plante- en rispwurk dwaan en it túch wjudzje tusken de wylgen. It berop stie net heech yn oansjen. Harren baas, de grjintbaas, wie gauris begoedige en hie soms tsientallen grjintarbeiders yn tsjinst.

## Keppelingen om utens
*''Over de griendwerker''
*Ynterview mei in âld grjintwurker (deade keppeling)
Robert Pearce

**Robert Edward (Bob) Pearce** (Wyaconda, 29 febrewaris 1908 - Lloydminster Kanada, 15 maart 1996) wie in Amerikaansk wrakselder. 

Hy die yn 1932 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Los Angeles Olympysk kampioen by it frije styl wraskeljen yn de klasse oant 56 kg.

Fan 1933 oant en mei 1937 wie Pearce profesjoneel wrakseler en gie dêrnei as trainer oan it wurk.
Robert Pearce ferstoar op 15 maart 1996, yn 'e âldens fan 88 jier.
Carl Westergren

**Carl Oscar Westergren** syn namme is ek wol skreaun as **Karl Oskar Westergren** mei **Calle** as ropnamme. (Malmö, 13 oktober 1895 - Dêre, 5 augustus 1958) wie in Sweedsk wrakselder. 

Hy die meardere kearen mei oan it Europeeske kampioenskip en fjouwer kear oan de Olympyske Simmerspullen (yn  1920, 1924, 1928 en 1932). Hy waard trije kear Europeesk kampioen en ek trije kear Olympysk kampioen.

Westergren wie wurksum as bussjauffeur letter wie hy eigener fan in autoferhierbedriuw. 
Carl Westergren ferstoar op 5 augustus 1958, yn 'e âldens fan 62 jier.
James Quinn (atleet)

**James Francis (Jimmy) Quinn** (New York, 11 septimber 1906 - Cranston, 12 july 2004) wie in Amerikaanske atleet.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 4x100 meter estafette mei Frank Wykoff, Charles Borah en Henry Russell. 

James Quinn ferstoar op 12 july 2004, yn 'e âldens fan 97 jier.
Charles Borah

**Charles Edward (Charley) Borah** (Fairfield, novimber 1905 - Phoenix, 4 novimber 1980) wie in Amerikaanske atleet.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 4x100 meter estafette mei Frank Wykoff, James Quinn en Henry Russell. 

Borah wie nei syn ôfstudearjen yn syn deistich libben toskedokter.
Charles Borah ferstoar op 4 novimber 1980, yn 'e âldens fan ûngefear 75 jier.
Henry Russell

**Henry Argue (Hank) Russell** (Buffalo, 15 desimber 1904 - West Chester, 9 novimber 1986) wie in Amerikaanske atleet.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 4x100 meter estafette mei Frank Wykoff, James Quinn en Charles Borah. 
Henry Russell ferstoar op 9 novimber 1986, yn 'e âldens fan 81 jier.
Fanny Rosenfeld

**Fanny Rosenfeld** (Dnipro Oekraïne, 28 desimber 1904 - Toronto Kanada, 13 novimber 1969) wie in Kanadeesk sprintster fan Oekraynsk komôf.

Rosenfeld waard berne yn Oekraïne en ferhuze as bern nei Kanada.
Sy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Amsterdam Olympysk kampioene, op op de 4x100 meter estafette mei Ethel Smith, Jane Bell en Myrtle Cook. Nei't se in wike earder ek al in sulveren medalje wûn hie op de 100 meter.  

Rosenfeld krige al op jonge leeftiid te krijen mei artritis en se hold yn 1933 op mei wedstriden. Se bleau aktyf yn de sport as trainer en skreau ek in sportkollum.
Fanny Rosenfeld ferstoar op 13 novimber 1969, yn 'e âldens fan 64 jier.
Ethel Smith

**Ethel May Smith** (Toronto, 5 july 1907 - Dêre, 31 desimber 1979) wie in Kanadeesk sprintster.

Sy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Amsterdam Olympysk kampioene op de 4x100 meter estafette mei Fanny Rosenfeld, Jane Bell en Myrtle Cook nei't se in wike earder ek al in brûnzen medalje wûn hie op de 100 meter.
Ethel Smith ferstoar op 31 desimber 1979, yn 'e âldens fan 72 jier.
Jane Bell

**Florence Isabel (Jane) Bell** (Toronto, 2 juny 1910 - Fort Myers Feriene Steaten, 1 july 1998) wie in Kanadeesk sprintster.

Sy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Amsterdam Olympysk kampioene op de 4x100 meter estafette mei Fanny Rosenfeld, Ethel Smith en Myrtle Cook.

Nei de Olympyske Spullen fan 1928 studearre se oan de *Margaret Eaton School* foar famkes. Doe't se yn 1930 ôfstudearre oan Margaret Eaton, waard se learares lichaamlike opfieding, wêrtroch't se profesjoneel waard en har atletykkarriêre einige. Nei har houlik fêstige se har yn'e Feriene Steaten en waard úteinlik Amerikaansk steatsboarger.
Jane Bell ferstoar op 1 july 1998, yn 'e âldens fan 88 jier.
Myrtle Cook

**Myrtle Alice Cook** (Toronto, 5 jannewaris 1902 - Centre Wellington, 18 maart 1985) wie in Kanadeesk sprintster.

Sy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Amsterdam Olympysk kampioene op de 4x100 meter estafette mei Fanny Rosenfeld, Ethel Smith en Jane Bell.

Yn april 1929 ferhuze Cook nei Montreal en wurke dêr as sportkollumniste foar de *Montréal Daily Star*, dêr't se 44 jier lang foar skreau.
Myrtle Cook ferstoar op 18 maart 1985, yn 'e âldens fan 83 jier.
George Baird

**George Hetzel Baird** (Grand Island, 5 maart 1907 - Rhinebeck, 4 septimber 2004) wie in Amerikaansk hurdrinner. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 4x400 meter estafette mei Fred Alderman, Emerson Spencer en Ray Barbuti yn in wrâldrekôr fan 3:14.2.

Baird waard letter professor oan de *New York University*.
George Baird ferstoar op 4 septimber 2004, yn 'e âldens fan 97 jier.
Emerson Spencer

**Emerson Lane (Bud) Spencer** (San Francisco, 14 oktober 1906 - Palo Alto, 15 maaie 1985) wie in Amerikaansk hurdrinner. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 4x400 meter estafette mei George Baird, Fred Alderman en Ray Barbuti yn in wrâldrekôr fan 3:14.2.

Spencer waard letter sportredacteur foar de krante *San Francisco News*
Emerson Spencer ferstoar op 15 maaie 1985, yn 'e âldens fan 78 jier.
Ray Barbuti

**Raymond James (Ray) Barbuti** (New York, 12 juny 1905 - Pittsfield, 8 july 1988) wie in Amerikaansk hurdrinner. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 400 meter yn in tiid fan 47.8 sekonden. Twa dagen letter wûn er mei George Baird, Fred Alderman en Emerson Spencer de 4x400 meter estafette yn in wrâldrekôr fan 3:14.2.
Ray Barbuti ferstoar op 8 july 1988, yn 'e âldens fan 83 jier.
Fred Alderman

**Frederick Pitt (Fred) Alderman** (East Lansing, 24 juny 1905 - Social Circle, 15 septimber 1998) wie in Amerikaansk hurdrinner. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 4x400 meter estafette mei George Baird, Emerson Spencer en Ray Barbuti yn in wrâldrekôr fan 3:14.2.
Fred Alderman ferstoar op 15 septimber 1998, yn 'e âldens fan 93 jier.
Pyreneesk snieloaihoars

It **Pyreneesk snieloaihoars** (wittenskiplike namme: *Panthera pyrenaica*, synonym *Panthera uncia pyrenaica* en *Panthera pardus tautavelensis*) is in útstoarn sûchdier út it skift fan 'e rôfdieren (*Carnivora*), de famylje fan 'e kateftigen (*Felidae*), de ûnderfamylje fan 'e grutte katten (*Pantherinae*) en it skaai fan 'e panters (*Panthera*). Dit bist libbe yn it Mid-Pleistoseen (570.000 oant 530.000 jier lyn) yn súdlik Frankryk. Ier ûndersyk wiisde derop dat it in ûndersoarte fan it snieloaihoars (*Panthera uncia*) wie, mar letter waard it as in selsstannige soarte yn skaai fan 'e panters pleatst.

## Taksonomy
It earste fossyl fan it Pyreneesk snieloaihoars wie in ûnderkaak dy't tsjin 'e ein fan 'e 2000-er jierren fûn waard yn 'e Arago-grot by Tautavel, yn it departemint Pyrenées-Orientales yn súdlik Frankryk. It waard presintearre troch paleöntolooch A. Testu et al. op it 16e International Cave Bear and [<small>[Cave]</small> Lion](https://fy.wikipedia.org/wiki/hoaleliuw) Symposium, dat ein septimber 2010 holden waard yn Azé, yn it departemint Saône-et-Loire. Testu-en-dy ynterpretearren it as in nije ûndersoarte fan it loaihoars (*Panthera pardus*) en joegen it dêrom de wittenskiplike namme *Panthera pardus tautavelensis*, nei it plak dêr't it fûn wie. Om't dy namme lykwols inkeld yn it program fan it symposium publisearre waard, en net formeel yn in wittenskiplik tydskrift, wurdt it beskôge as in *[[nomen nudum]]* (in ûnjildige namme).

De earste jildige wittenskiplike beskriuwing fan it bist, wie sadwaande dy dy't yn 2022 troch Helmut Hemmer publisearre waard. Hemmer tocht dat it gie om in nije ûndersoarte fan it snieloaihoars (*Panthera uncia*), en neamde it bist *Panthera uncia pyrenaica*: it Pyreneesk snieloaihoars. Yn 2025 beskreaune Jiangzuo Q. et al. in oare nije Jeropeeske ûndersoarte fan it snieloaihoars, it Lusitaansk snieloaihoars (*Panthera uncia lusitana*) út Portegal. It die bliken dat it Pyreneesk snieloaihoars troch in gebrek oan oerienkommende morfologyske skaaimerken mei it nije fossyl net mear as in ûndersoarte fan it snieloaihoars beskôge wurde koe, mar nei alle gedachten dochs nauwer besibbe wie mei it loaihoars, al wie it ek net in ûndersoarte fan dat bist. Dêrom pleatsten Jiangzuo-en-dy it Pyreneesk snieloaihoars ûnder de wittenskiplike namme *Panthera pyrenaica* as in selsstannige soarte binnen it skaai fan 'e panters.
Stichting Vrienden van "De Flecke"

**Stichting Vrienden van "De Flecke"** is yn 1993 oprjochte om it ferbliuw fan bewenners fan wensoarchsintrum De Flecke op De Jouwer nofliker te meitsjen. Fansels dogge de meiwurkers en frijwilligers fan De Flecke sûnt jier en dei harren uterste bêst om it ferbliuw sa noflik mooglik te meitsjen. Spitigernôch sjitte finansjele middels soms tekoart. Troch de stipe fan de freonen en de opbringsten fan tsjerkekollektes, jeften en legaten kinne de stichting foar wat ekstra's soargje.
Percy Williams

**Percy Alfred Williams** (Vancouver, 19 maaie 1908 - Dêre, 29 novimber 1982) wie in Kanadeesk sprinter.

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1928 en 1932). Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de 100 meter yn in tiid fan 10.8 sekonden twa dagen letter op 1 augustus waard er mei in tiid fan 10.8 sekonden ek Olympysk kampioen op de 200 meter.

Williams waard letter fersekeringsagint, hy libbe tegearre mei syn mem, oant sy yn 1980 ferstoar. Dêrnei wie er allinnich en krige er lêst fan artritis.
Percy Williams ferstoar op 29 novimber 1982, yn 'e âldens fan 74 jier.
Douglas Lowe

**Douglas Gordon Arthur Lowe** (Manchester, 7 augustus 1902 - Cranbrook, 30 maart 1981) wie in Ingelsk sprinter.

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924 en 1928). Hy waard yn Parys Olympysk kampioen op de 800 meter yn in tiid fan 1:52.4 minuten, fjouwer jier letter prolongearre hy syn titel op de 800 meter yn Amsterdam yn in Olympysk rekôr fan 1:51.8 minuten.  

Oan it ein fan it seizoen fan 1928 hâld Lowe op mei hurdraven op heech nivo, en gie oan it wurk as rjochter. Nettsjinsteande syn drokke juridyske karriêre fûn Lowe tiid om fan 1931 oant 1938 earesekretaris fan de *amateur Athletic Association* te wêzen.
Douglas Lowe ferstoar op 30 maart 1981, yn 'e âldens fan 78 jier.
Harri Larva

**Harry Edvin (Harri) Larva** Berne as *Lagerström* (Turku, 9 septimber 1906 - Dêre, 15 novimber 1980) wie in Finsk middellange-ôfstânsdraver.

Harri wizige syn famyljenamme yn 1928 fan Lagerström nei Larva om't de foarsitter fan de Finske atletykbûn Urho Kekkonen fûn dat Lagerström net Finsk genôch klonk.
Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1928 en 1932). Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de 1500 meter mei in Olympysk rekôr fan 3:53.2 minuten.

Yn syn deistich libben wie Larva graveur.
Harry Larva ferstoar op 15 novimber 1980, yn 'e âldens fan 74 jier.
Ville Ritola

**Vilho Eino (Ville) Ritola** (Peräseinäjoki, 18 jannewaris 1896 - Helsinki, 24 april 1982) wie in Finsk lange-ôfstânsdraver.

As 14e yn in húshâlding fan 20 bern ferliet Ritola syn heitelân yn 1913 om nei Amearika te emigrearjen. Yn de Feriene Steaten sleat Ritola him oan by de *Finsk-Amerikaanske Atletyk klup*. Hy kearde werom nei hûs yn de Olympyske jierren. Hy die nea mei oan de Finske nasjonale kampioenskippen.
Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924 en 1928). Hy waard yn Parys Olympysk kampioen op de 10.000 meter, 3000 meter steeplechase, en mei it Finske team waard er kampioen op de 3.000 meter en by it fjildrinnen. Dizze twa ûnderdielen ferdwûnen nei Parys fan it programma. Fjouwer jier letter yn Amsterdam waard Ritola Olympysk kampioen op de 5.000 meter. Nei de spullen fan 1928 hâld Ritola op mei draven op heech nivo.

Yn 1971 kearde er werom nei syn heitelân Finlân.
Ville Ritola ferstoar op 24 april 1982, yn 'e âldens fan 86 jier.
Majong

**Majong** is in kaartspultsje foar fjouwer spilers dat ûntstean is yn Sina. It is in spultsje fan feardigens, yntelliginsje, berekkening en gelok. De kaarten dêr't Majong mei spile wurdt, binne stientsjes fan bamboe en ivoar. (Ornaris is dat sabearre.)

## De opset
It spul wurdt ornaris spile op in minoftemear kante tafel. (It moaiste is: Mei fjouwer kanten allegear deselde lingte.) De dieler fan it spul wurdt de "East"-spiler neamd, en alle oaren wurde neamd neffens de relative rjochtings dêr't hja yn sitte - dat de persoan lofts fan East is Noard, de persoan tsjin East oer is West, en de persoan rjochts fan East is Súd. Dat is oar as wat men yn it Westen tinke soe, om't it kompas dêr't Majong fan ôflaat is, in Sineesk kompas wie, wat boppen de holle hong. Dat at it dan op tafel lein waard, wienen de rjochtings krekt oarsom. (Fansels binne der ek lju dy't soks net dogge.)

As East net ferliest, dan is dy de oare kear ek wer de dieler; as in oar wint, dan is de persoan rjochts fan East (Súd) de nije dieler. Dỳ persoan wurdt dan East. In spultsje fan Mahjong einiget as eltse spiler de beurt as East hân hat en eindige hat.

## Ferrin
Op himsels is it spul in oanlisspul, wat grif grûn wie foar de stientsjes. De spiler foarmt kombenaaasjes mei de stienen yn de hân. Ornaris allinnich at der in kombenaasjes makke wurdt mei in stientsje útlein troch in oar, komt dy kombenaasje op tafel te lizzen en leit dêrmei foar dat spul fêst. Sa dien kin in rige fan trije efterelkoar, *Chow*, allinnich makke wurde mei in stientsje wat de spiler krekt derfoar fuortlein hat. Lykwols kinne der ek kombenaasjes fan gelikense stienen makke wurde, om't eltse stien fjouweresom is. Trije gelikense stientsjes, *Pung*, hoege allinnich útlein te wurden as dat mei in stien dien wurdt dy in oar fuortleit, mar eltse spiler mei dat dan dwaan.

Fjouwer gelikense stientsjes, *Kong* as *Kang*, mèì de spiler útlizze, sels at er de kombinaasje hielendal yn de hân makke hat. De spiler mei derfoar in stien brûke dy't in oar fuortleit, hokfoar spiler ek, as er dan de oare trije dan mar sels yn de hân hat. De grûn dat in kong útlein wurde moat, is dat it spul opboud wurdt mei kombenaasjes fan trije stienen, dat at immen in kong hat, moat der stien ekstra naam wurde, dat it tal kombenaasjes wer goed útkomt.

## Solitêr
De stientsjes fan Majong wurde ek brûkt by in spul foar ien persoan: Draketegels. It materiaal is lykwols it ienichtste ferbân.
Paavo Nurmi

**Paavo Johannes Nurmi** (Turku, 13 juny 1897 - Helsinki, 2 oktober 1973) wie in Finsk lange-ôfstânsdraver.

Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1920, 1924 en 1928). Hy waard yn Antwerpen Olympysk kampioen op de 10.000 meter, Fjildrinnen (yndividueel) en mei it Finske team waard er ek kampioen by it fjildrinnen, Yn Parys wûn er it goud op 1.500 meter, 5.000 meter, en it Fjildrinnen (yndividueel) mei it Finske team waard er kampioen op de 3.000 meter en by it fjildrinnen. Dizze twa ûnderdielen ferdwûnen nei Parys fan it programma. Fjouwer jier letter yn Amsterdam waard Nurmi Olympysk kampioen op de 10.000 meter.

Nei de spullen fan 1928 gie Nurmi  yn prinsipe gewoan troch mei sporten en wie dwaande him ta te rieden op de Olympyske Spullen fan 1932, dy't yn Los Angeles hâlden wurde soene. Hy hie him yn de hjerst fan syn karriêre talein op de maraton en woe no it alderheechste op de langste ôfstân berikke. Hy waard lykwols de dupe fan de jacht dy't de Sweedske IAAF-presidint Edström op him makke. Dy fûn dat Nurmi by in wedstriid yn Dútslân tefolle kosten deklarearre hie. De Fin waard foar dat ûnderstelde fergryp ûnferbidlik ta profesjoneel atleet ferklearre en mocht dus net meidwaan mei de Olympyske Spullen.

Nurmi stuts by de iepening fan de Olympyske Simmerspullen fan 1952 yn Helsinki de Olympyske flam oan, en iepene dermei de Spullen.
Paavo Nurmi ferstoar op 2 oktober 1973, yn 'e âldens fan 76 jier.
Lina Radke

**Karoline (Lina) Radke-Batschauer** (Karlsruhe, 18 oktober 1903 - dêre, 14 febrewaris 1983) wie in Dútsk middellange-ôfstânsdraver. Se wie yn 1928 de earste Olympysk kampioene op de 800 meter foar froulju.

## Sportkariêre
Lina waard berne yn Karlsruhe en ferhuze doe't se 14 jier âld wie mei har âlden nei Baden-Baden. Dêr begûn sy yn de âldens fan 20 jier mei atletyk, Yn in tiidrek wêryn't dit foar froulju noch net akseptearre wie. Sporten lykas hurdrinnen waarden beskôge as te ynspannend foar in frou. Yn 1927 boaske sy mei har trainer Georg Radke, nei har houlik ferhuze it pear nei Breslau. Sy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Amsterdam Olympysk kampioene op de 800 meter dy't foar froulju foar it earst op it programma stie, yn in wrâldrekôr fan 2:16.8 minuten. It ûnderdiel waard dêrnei wer fan it programma helle, om't froulju fysyk oerbelêste wêze soene. De 800 meter stie pas yn 1960 wer op it Olympyske programma.

## Lettere libben
Yn 1945 waard it pear yn'e lêste dagen fan'e kriich ferdreaun út Breslau fia Sömmerda (Tueringen) bedarre sy yn Torgau (Saksen-Anhalt). De gouden medalje gie ferlern by de flecht, dy waard letter weromfûn op in bûten by Keulen. Yn 1961, koart foar de bou fan de Muorre, ferhuze it pear nei Lina Radke's bertestêd Karlsruhe.
Lina Radke ferstoar op 14 febrewaris 1983, yn 'e âldens fan 79 jier.
Sid Atkinson

**Sidney James Montford (Sid) Atkinson** (Durban, 14 maart 1901 - Dêre, 31 augustus 1977) wie in Súdafrikaansk horderinner. 

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924 en 1928). Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de 110 meter horden yn 14.8 sekonden nei't er fjouwer jier earder yn Parys sulver wûn hie op itselde ûnderdiel.
Sid Atkinson ferstoar op 31 augustus 1977, yn 'e âldens fan 76 jier.
Höhr-Grenzhausen (Verbandsgemeinde)

**Höhr-Grenzhausen** is in ferbânsgemeente (*Verbandsgemeinde*) yn 'e Westerwaldkreis yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Haadplak fan it gemeenteferbân is Höhr-Grenzhausen.

## Yndieling
It gemeenteferbân bestiet út de folgjende gemeenten:

# Hilgert 
# Hillscheid 
# Höhr-Grenzhausen
# Kammerforst
Höhr-Grenzhausen

**Höhr-Grenzhausen** is in stêd yn 'e Westerwaldkreis yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts. 

Höhr-Grenzhausen falt ûnder it gemeenteferbân mei deselde namme, dêr't it plak de haadstêd fan is. 

## Yndieling
De stêd Höhr-Grenzhausen ûntstie op 1 april 1936 troch de gearfoeging fan 'e eardere selsstannige gemeenten Höhr, Grenzhausen en Grenzau. Tagelyk krige de nije gemeente de status fan stêd. Hjoed-de-dei binne de earder selsstannige gemeenten *[[Ortsteil]]e* fan Höhr-Grenzhausen. 

## Keramyk

Höhr-Grenzhausen is it sintrum fan keramyske yndustry yn it sanseamde Kannenbäckerland mei in fakhegeskoalle foar keramyk. De stêd hat de bynamme „Kannenbäckerstadt“.

## It besjen wurdich
Toeristen kinne oan ferskillende produksjeplakken fan keramyk en musea in besite bringe, dy't ynformearje oer it produksjeproses fan keramyk. 

It kastiel Grenzau is in ruïne mei in trijehoekige berchfrede (toer). 

### Musea
* www.keramikmuseum.de
* töpferei-museum

### Tsjerken
* Grenzhausen: De protestantske tsjerke mei in romaanske toer út de 13e iuw en in skip en koer fan 1878.
* Höhr: De Sint-Petrus en Paulustsjerke is in foarse neogoatyske tsjerke út 1885. It westlike diel mei de toer datearet fan 1901.
: Grenzau: De katolike filiaaltsjerke Sint-Petrus- en Paulus datearret fan 1796.

De stêd leit oan it wrâlderfgoed Boppe-Germaanske-Raetyske Limes.

## Ofbylden

Burg Grenzau.jpg|Kastiel Grenzau
Protestantske tsjerke fan Grenzhausen.jpg|Protestantske tsjerke, Grenzhausen
Petrus- en Paulustsjerke fan Höhr.jpg|Petrus- en Paulustsjerje, Höhr
David Burghley

**David George Brownlow Cecil Burghley, 6e Markies fan Exeter** (Stamford, 9 febrewaris 1905 - Dêre, 22 oktober 1981) wie in Ingelsk atleet. 

Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924, 1928 en 1932). Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 400 meter horden mei in Olympysk rekôr fan 53.4 sekonden, fjouwer jier letter yn Los Angeles wûn hy sulver op de 4x400 meter estafette mei Crew Stoneley, Tommy Hampson en Godfrey Rampling.

Nei syn sportkarriêre bleau Burghley belutsen by de sport. Sa wie er 40 jier presidint fan de *Amateur Athletic Association*, 30 jier presidint fan de IAAF en 48 jier lid fan it YOK. Ek wie er foarsitter fan it organisearjende komitee foar de Olympyske Simmerspullen fan 1948.

Burghley hat twa kear boaske west. Earst mei Lady Mary Montagu-Douglas-Scott, in dochter fan John Montagu-Douglas-Scott, 7. Hartoch fan Buccleuch. Nei't dat houlik op 'e non rûn wie boaske er Diana Henderson, in pakesizzer fan Alexander Henderson, 1. Baron Faringdon.
David Burghley ferstoar op 31 augustus 1977, yn 'e âldens fan 76 jier.
Toivo Loukola

**Toivo Aarne Loukola** (Kortesjärvi, 2 oktober 1902 - Helsinki, 10 jannewaris 1984) wie in Finsk lange-ôfstânsdraver. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de 3000 meter steeplechase mei in wrâldrekôr fan 9:21.8 minuten.
 
Loukola wie yn syn deistich libben wurksum as plysjeman.
Tovio Loukola ferstoar op 10 jannewaris 1984, yn 'e âldens fan 81 jier.
Draketegels

**Draketegels** is in spul foar ien persoan mei itselde materiaal as Majong; dêrom wurdt it ek wol *Majong Solitêr* neamd. Der is lykwols gjin ferbân oars as dat it deselde stienen brûkt.

Draketegels ferget dat de spiler de stientsjes yn in pyramide-foarm opstelt. Faak wurdt it spultsje troch in kompûter oanbean. It kin lykwols ek mei fysike stientsjes dien wurde, at dy mar niet te bok binne.

It spul is no om twa deselde stienen, dêr't de boppekant sichber fan binne en dêr't in lange sydkant frij fan is, tegearre fuort te heljen. De spiler kin dêr mei trochgean salang't der stientsje binne dy't oan dy betingsten foldogge. Faak docht bliken dat der in stuit komt dêr't der net mear stientsjes binne dy't fuortspile wurde kinne; at dat sa is hat de spiler ferlern. Soks is hast net foar te kommen, om't net alle stienen oan it begjin fan it spul sichtber binne. At de spiler lykwols gâns de tafel leechspylje kin, dan wint de spiler.
Ahmed Boughéra El Ouafi

**Ahmed Boughéra El Ouafi** (Ouled Djellal, 15 oktober 1898 - Parys Frankryk, 18 oktober 1959) wie in Algerynsk lange-ôfstânsdraver dy't útkaam foar Frankryk. 

Bouguera El Ouafi waard berne yn Algerije, doe in Frânske koloanje. Syn atletyske talinten waarden opmurken doe't er yn tsjinst gie by it Frânske leger, by it 25e rezjimint skutters, en makke sadwaande de lêste moannen fan de Earste Wrâldkriich mei, benammen de besetting fan it Ruhrgebiet dat folge op de wapenstilstân fan 11 novimber 1918.
 
Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924 en 1928). Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, op de maraton yn in tiid fan 2:32:57 oere.

Nei syn ferrassende oerwinning gie El Ouafi tusken 1928 en 1930 nei de Feriene Steaten, om dêr foar jild yn it sirkus tsjin minsken en bisten te rinnen. It jild dat er hjirmei fertsjinne diskwalifisearre him as amateur, dus hold er op mei atletyk en iepene er in kafee yn Parys.

Ahmed Boughéra El Ouafi waard op 18 oktober 1959, yn 'e âldens fan 61 jier, fermoarde troch leden fan it *[[Front de libération nationale]]* om't er wegere hie om harren te stypjen.
Oanlisspul

In **oanlisspul**, is in kaartspul dêr't yn de hân, of op tafel, kombinaasjes fan kaarten by makke wurde.

Ornaris giet it spul der om om rychjes fan, trije as mear, opfolgende kaarten, of krekt fan gelikense kaarten te meitsjen. Lykswols binne der útsûnderings. Der is in oanlisspul dêr't hielendal gjin gelikense by foarmd wurden, en yn Majong is in útsûnderlik slútpaar dat foarmd wurde kin troch *bamboe 1* mei *kringen 1* as *gelikensen*, ek al binne hja net wier gelyk. In fierder ferskil is of it spul foar it measte part op tafel spile wurde lykas Rummikub, of krekt fral yn de hân hâlden wurde lykas Majong. Fierders kinne guon spullen primêr spullen dêr't elts allinnich spilet, likas by Rummikub, of krekt pearwiisk spilet, lykas by Kanasta en Express.

## Foarbylden
* Jokeren
* Amerikaansk Jokeren
* Kanasta
* Majong
* Rummikub
* Tûzen
* Express
Ed Hamm

**Edward Barton (Ed) Hamm** (Lonoke, 13 april 1906 - Albany (Oregon), 25 juny 1982) wie in Amerikaansk fierspringer. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen by it fierspringen mei in ôfstân fan 7.73 meter.

Nei syn ôfstudearjen yn 1928 wie er inkelde jierren de atletyktrainer, mar letter waard er manager by Coca-Cola.
Ed Hamm ferstoar op 25 juny 1982, yn 'e âldens fan 76 jier.
Mikio Oda

**Mikio Oda** (Hiroshima, 30 maart 1905 - Kamakura, 2 desimber 1998) wie in Japansk hink-stap-springer. 

Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924, 1928 en 1932). Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, mei in ôfstân fan 15.21 meter. Doe't de gouden medaljes oan de ein fan de Spullen útrikt waarden, wie Oda al trochreizge nei in wedstriid yn Parys, en syn medalje waard ophelle troch swimmer Yoshiyuki Tsuruta. By de iepeningseremoanje fan de Spullen yn Los Angeles wie Mikio Oda de flaggedrager foar Japan.

Nei de kriich waard Oda sportbestjoerder. Hy wie ûnder oare lid fan it Japansk Olympysk Komitee, it technysk komitee fan de IAAF en teamlieder fan de Japanske atletykploech op de Olympyske Spullen fan 1952 yn Helsinki.
Mikio Oda ferstoar op 2 desimber 1998, yn 'e âldens fan 93 jier.
Robert Wade King

**Robert Wade (Bob) King** (Los Angeles, 20 juny 1906 - Walnut Creek, 29 july 1965) wie in Amerikaansk heechspringer. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen by it heechspringen mei in hichte fan 1,94 meter, yn in wedstriid dy't mar leafst fiif oeren duorre.
Robert Wade King ferstoar op 29 july 1965, yn 'e âldens fan 59 jier.
Ethel Catherwood

**Ethel Hannah Catherwood** (Haldimand County Feriene Steaten, 28 april 1908 - Grass Valley Feriene Steaten, 26 septimber 1987) wie in Kanadeesk heechspringster. Se wie yn 1928 de earste Olympysk kampioene by it heechspringen foar froulju.  

Sy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Amsterdam Olympysk kampioene by it heechspringen mei in wrâldrekôr fan 1,595 meter.
Yn 1931 stopte Catherewood fanwege blessueres mei atletyk op heech nivo, sy hat meardere kearen boaske west mar alle houliken rûnen op 'e non.
Ethel Wade Catherwood ferstoar op 26 septimber 1987, yn 'e âldens fan 79 jier.
Sabin Carr

**Sabin William Carr** (Dubuque, 4 septimber 1904 - Ventura, 12 septimber 1983) wie in Amerikaansk heechljepper. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen by it heechljeppen mei in Olympysk rekôr fan 4,20 meter.

Carr wurke letter yn 'e houthannel.
Sabin Carr ferstoar op 12 septimber 1983, yn 'e âldens fan 79 jier.
John Kuck

**John Henry (Johnny) Kuck** (Wilson, 27 april 1905 - Halstead, 21 septimber 1986) wie in Amerikaansk kûgelstjitter. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen by it kûgelstjitten mei in wrâldrekôr fan 15,87 meter.

John Kuck ferstoar op 21 septimber 1986, yn 'e âldens fan 81 jier.
Isenburg (kastiel yn Isenburg)

De **Isenburg** is in ruïne yn Isenburg yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts, himelsbreed likernôch 10 km east fan 'e Ryn. 

De ruïne leit op in hichte boppe it doarp mei deselde namme. It is it op ien nei âldste kastiel fan 'e lânkring Neuwied en waard yn 1103 foar it earst neamd. Opdrachtjouwers foar de bou wiene de greven fan Isenburg. Dy aadlike famylje spile in wichtige rol yn it gebiet en hie meardere kastielen.

It is in romaansk hichtekastiel dat grutskalich oanlein waard mei in lingte fan 70 m en in breedte fan 30 m. Oars as wenst stiet de berchfrede net op de kant dêr't it kastiel oanfallen wurde koe (yn it noarden), mar yn 'e súdwesthoeke op in rotspunt. Fan dêrwei wie de delling fan it rivierke de Sayn yn beide rjochtingen goed te beweitsjen. De toer hat nei alle gedachten in hichte fan 20 oant 25 m hân. 

Yn 'e 13e iuw waard it kastiel fan Isenburg ien fan 'e belangrykste residinsjes fan 'e greven. Fanút dat kastiel waard harren besit bestjoerd. 

It kastiel wie yn 1625 noch bewenne. Yn 1633 besetten Spaanske troepen it kastiel. Lykas in soad oare kastielen rekke ek de Isenburg yn 'e rin fan 'e tiid yn ferfal. Hjoed-de-dei is it foar it grutste part in ruïne.
Halina Konopacka

**Halina Konopacka** (Rawa Mazowiecka, 26 febrewaris 1900 - Daytona Beach Feriene Steaten, 28 jannewaris 1989) wie in Poalsk Diskuswerpster. Se wie yn 1928 de earste Olympysk kampioene by it diskuswerpen foar froulju. 

Sy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Sy waard yn Amsterdam Olympysk kampioene by it diskuswerpen mei in wrâldrekôr fan 39.62 meter. Yn 1932 stopte Konopacka mei atletyk op heech nivo. 

Sy hat twa kear boaske west, nei't har twadde man stoarn wie gie se oan de keunstakademy studearjen en waard keunstskilder
Halina Konopacka ferstoar op 28 jannewaris 1989, yn 'e âldens fan 88 jier, har jiske is byset yn it grêf fan har âlden op it Bródno begraafplak yn Warsjau.
Bud Houser

**	Lemuel Clarence (Bud) Houser** (Winigan, 25 septimber 1901 - Gardena, 1 oktober 1994) wie in Amerikaansk diskuswerper en kûgelstjitter. 

Hy die twa kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924 en 1928). Hy waard yn Parys twafâldich Olympysk kampioen hy wûn op 8 july it kûgelstjitten mei in ôfstân fan 14,995 meter en in wike letter op 13 july wûn er ek it diskuswerpen mei in Olympysk rekôr fan 46,155 meter. fjouwer jier letter yn Amsterdam wist er syn Olympyske titel by it diskuswerpen te prolongearjen en ferbettere syn Olympysk rekôr nei 47,32 meter.

Houser wie nei syn ôfstudearjen wurksum as toskedokter
Bud Houser ferstoar op 1 oktober 1994, yn 'e âldens fan 93 jier.
Erik Lundqvist

**Erik Hjalmar Lundqvist** (Grängesberg, 29 juny 1908 - Dêre, 7 jannewaris 1963) wie in Sweedsk spearwerper.  

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen by it spearwerpen mei in ôfstân fan 66.60 meter. Yn 1932 stopte Lundqvist fanwegen in slepende sykte mei atletyk op heech nivo. 

Lundqvist wie ferver yn syn deistich libben.
Erik Lundqvist ferstoar op 7 jannewaris 1963, yn 'e âldens fan 54 jier.
Paavo Yrjölä

**Paavo Ilmari Yrjölä** (Hämeenkyrö, 18 juny 1902 - Dêre, 11 febrewaris 1980) wie in Finsk mearkamper. 

Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924,  1928 en 1932). Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de tsienkamp mei in wrâldrekôr fan 8053.290 punten.

Yrjölä wie boer yn syn deistich libben.
Paavo Yrjölä ferstoar op 11 febrewaris 1980, yn 'e âldens fan 77 jier.
Isenburg (Westerwald)

**Isenburg** is in plak yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It plak makket diel út fan 'e lânkring Neuwied. It heechste punt fan it plak is de Iserkopf mei in hichte fan 313 m boppe seenivo. Isenburg leit oan it rivierke de Sayn.

It plak is in *[[Ortsgemeinde]]* en makket diel út fan 'e ferbânsgemeente Dierdorf.

## It besjen wurdich
Isenburg wurdt dominearre troch de ruïne fan it 12e-iuwske kastiel Isenburg. Fan 'e befêstiging fan Isenburg is in 14e-iuwske poarte mei in dakruter en oangrinzgjend fakwurkhûs bewarre bleaun. 

De roomsk-katolike Katarinatsjerke is in halletsjerke út 1862–1868.

Ien km súdwest fan it histoaryske Isenburg leit yn 'e bosken in ruïne fan in 15e-iuwske goatyske beafeartskapel. Mei't yn 1788 it genedebyld fan 'e beafearttsjerke nei Iserburg ferhûze, rekke de beafeartskapel yn ferfal.
Willy Falck Hansen

**Willy Falck Hansen** (Helsingør, 4 april 1906 - Brașov Roemeenje, 18 maart 1978) wie in Deensk baanhurdfytser. 

Hy die meardere kearen mei oan de Wrâldkampioenskippen baanhurdfytsen, en twa kear oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1924 en 1928). Hy waard by dizze kampioenskippen twa kear wrâldkampioen ien kear by de amateurs en ien kear by de profs, en ien kear Olympysk kampioen.

Nei it ein fan syn sportkarriêre gie Hansen by in reisburo oan it wurk, Willy Falck Hansen ferstoar op 18 maart 1978, yn 'e âldens fan 71 jier, wylst er foar syn wurk yn Roemeenje wie.
Daan van Dijk

**Daniël (Daan) van Dijk** (De Haach, 10 maaie 1907 - Dêre, 22 novimber 1986) wie in Nederlânsk baanhurdfytser. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam mei Bernard Leene Olympysk kampioen op de tandem. Doe't yn 1937 syn earste bern berne waard, beëinige Van Dijk syn aktive karriêre.
Daan van Dijk ferstoar op 22 novimber 1986, yn 'e âldens fan 79 jier.
Cesare Facciani

**Cesare Francesco Facciani**, (Turyn, 21 febrewaris 1905 - Dêre, 29 augustus 1938) wie in Italjaansk baanhurdfytser.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de efterfolging mei Giacomo Gaioni, Mario Lusiani en Luigi Tasselli yn in tiid fan 5:15.0.

Hy moast yn 1934 ophâlde mei hurdfytsen as gefolch fan in sykte, fjouwer jier letter ferstoar Cesare Facciani op 29 augustus 1938 yn 'e âldens fan 33 jier, nei in lang siik wêzen.
Giacomo Gaioni

**Giacomo Francesco Gaioni** (Roverbella, 26 april 1905 - Mantua, 14 novimber 1988) wie in Italjaansk baanhurdfytser.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de efterfolging mei Cesare Facciani, Mario Lusiani en Luigi Tasselli yn in tiid fan 5:15.0.
Giacomo Gaioni stoar op 14 novimber 1988 yn 'e âldens fan 83 jier.
Mario Lusiani

**Mario Francesco Lusiani** (Vescovana, 4 maaie 1903 - Turyn, 3 septimber 1964) wie in Italjaansk baanhurdfytser.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de efterfolging mei Cesare Facciani, Giacomo Gaioni en Luigi Tasselli yn in tiid fan 5:15.0.
Mario Lusiani stoar op 3 septimber 1964 yn 'e âldens fan 61 jier.
RKD-Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis

It **RKD-Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis** (*RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, RKD*) is in kennisynstitút foar de byldzjende keunsten fan de Nederlannen yn ynternasjonale kontekst. It RKD (Ryksburo foar Keunsthistoaryske Dokumintaasje) is oprjochte yn 1932, fêstige yn De Haach, en heart ta de wichtichste keunsthistoaryske kennisynstituten fan de wrâld. It sammeljen, behearen en beskikber stellen is de kearntaak fan it ynstitút.

## Kolleksje en taken
De samling fan it RKD is ûnder oare ûntstien út donaasjes fan de samlers Frits Lugt en Cornelis Hofstede de Groot. De kearnkolleksje omfettet in byldkolleksje, argiven en (parse)dokumintaasjes, in mânske biblioteek en in útdijende digitale kolleksje op neamd kennisgebiet. De biblioteek befettet sa'n 475.000 bannen, wêrfan sa'n 180.000 feilingkatalogy, sa'n 4.100 tydskriften, wêrûnder sa'n 600 rinnende periodiken. 
 
It RKD beheart fierder de Nederlânske ferzje fan de *Art & Architecture Thesaurus,* in tesaurus mei oardere terminology foar de beskriuwing en ûntsluting fan ynformaasje op it mêd fan keunst en arsjitektuer. De oarspronklike ferzje is in inisjatyf fan it *Getty Research Institute* yn Los Angeles.

## Organisaasje
It RKD is fêstige yn it gebouwekompleks fan de Keninklike Biblioteek en it Nasjonaal Argyf. Fan 1990 oant 2012 wie Rudi Ekkart direkteur fan it RKD. Ein 2012 waard er opfolge troch Chris Stolwijk. De twatalige webside www.rkd.nl hat in sykfunksje, dêr't keunsthistoaryske ynformaasje mei opfrege wurde kin.

## Keppelingen om utens
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
* Nederlânske ferzje fan de Art and Architecture Thesaurus
Roger Beaufrand

**Roger Joseph Edmond Beaufrand** (Parys, 25 septimber 1908 - Béziers, 14 maart 2007) wie in Frânske baanhurdfytser. 

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen op de sprint.  

De lêste jierren fan syn libben wie er de âldste noch libjende Olympysk kampioen. Yn dy hoedanichheid folge er de Pakistaanske hockeyspiler Feroze Khan op.
Roger Beaufrand ferstoar op 14 maart 2007, yn 'e âldens fan 98 jier.
Bernard Leene

**Bernardus Petrus (Bernard) Leene** (De Haach, 15 febrewaris 1903 - Amstelfean, 24 novimber 1988) wie in Nederlânsk baanhurdfytser. 

Hy die trije kear mei oan de Olympyske Simmerpullen (yn 1928,  1932 en  1936). Hy waard yn Amsterdam mei Daan van Dijk Olympysk kampioen op de tandem, acht jier letter yn Berlyn wûn hy tegearre mei Henk Ooms in sulveren medalje op itselde ûnderdiel.

Bernard Leene ferstoar op 24 novimber 1988, yn 'e âldens fan 85 jier.
Antal Kocsis

**Antal Lajos Kocsis** (Bûdapest, 17 novimber 1905 - Titusville Feriene Steaten, 25 oktober 1994) wie in Hongaarsk bokser.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, yn de klasse oant 50,8 kg *(michgewicht)*.

Nei syn sportkarriêre, wurke er as kleanmakker.
Antal Kocsis ferstoar op 25 oktober 1994, yn 'e âldens fan 88 jier.
Vittorio Tamagnini

**Vittorio Tamagnini** (Civitavecchia, 10 febrewaris 1910 - Dêre, 20 jannewaris 1981) wie in Italjaansk bokser.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, yn de klasse oant 53,52 kg *(bantamgewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard Tamagnini profesjoneel bokser, hy focht as prof oant 1939.
Vittorio Tamagnini ferstoar op 20 jannewaris 1981, yn 'e âldens fan 70 jier.
Bep van Klaveren

**Lambertus (Bep) van Klaveren** berne as *Lambertus Steenhorst* (Rotterdam, 26 septimber 1907 - Dêre, 12 febrewaris 1992) wie in Nederlânsk bokser.

Bep van Klaveren waard berne as bûtenechtlike soan fan in herbergiersdochter ûnder de namme Steenhorst. Yn 1916 boaske syn mem mei Pieter van Klaveren, wêrnei't Bep de namme fan syn styfheit krige. Nei de basisskoalle wurke Bep by in slachter en bokste er yn syn frije tiid. Doe't hy 16 wie begûn hy serieus te trainen en offisjeel oan wedstriden mei te dwaan.

Hy die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam, yn de klasse oant 57,15 kg *(feargewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard van Klaveren profesjoneel bokser.

Yn 1935 boaske er mei syn earste frou, nei't hy har út 'e tiid slein hie, waard van Klaveren feroardiele ta in finzenisstraf fan in jier, wêrfan't er 3 moanne útsiet. Van Klaveren kearde werom nei Amearika doe't de Twadde Wrâldkriich útbruts. Nei in pear jier oerseeske tsjinst yn it Nederlânske leger ferfette er syn karriêre en wûn de nasjonale middengewichttitel. Op oanstean fan syn twadde frou, in Australyske ferpleechster, sette er ôf nei Austraalje, dêr't er wurke as sportlearaar, havenarbeider, útsmiter en boksles joech. Nei't ek dat houlik op 'e non rûn, kearde er werom nei Rotterdam. Van Klaveren focht syn lêste wedstriid op 19 maart 1956 en boaske dat jier ek foar de tredde en lêste kear.

Bep van Klaveren ferstoar op 12 febrewaris 1992 yn 'e âldens fan 84 jier.
Mariamûne (Haps)

De **Mariamûne** is in houten nôtmûne yn Haps yn 'e Noard-Brabânske gemeente Lân fan Cuijk. De seiskante wynmûne waard yn 1820 (en net yn 1802 lykas lang tocht waard) as muonts boud en yn 1859 mei 3 m ferhege en omboud ta bultmûne. De Mariamûne bleau oant 1969 yn bedriuw en waard doe oan 'e doetiidske gemeente Haps ferkocht. De lêste partikuliere eigner bleau noch oant 1999 mûnder. Nei de gemeentlike weryndieling waard de mûne oerdroegen oan 'e gemeente Cuijk, en letter oan 'e hjoeddeiske gemeente Lân fan Cuijk. Oars as faak tocht wurdt, is de mûne net ferneamd nei de Jongfaam Marije. 

## Beskriuwing
De mûne is ien fan 'e seldsume seiskante mûnen yn Europa. De measte houten mûnen binne achtkanten. De wjukken ha sûnt 2024 wer it systeem Van Bussel mei automatyske noasremkleppen, lykas dat ek sa fan 1949 oant 1972 wie. De fang is in Flaamske blokfang mei fangtrommel. De kape wurdt mei in Ingelsk kruiwurk mei kruilier kruid. Foar it meallen fan nôt binne twa koppel keunststiennen oanwêzich. De sekken nôt wurde mei in sleepluiwurk nei boppe takele. 

Tusken 1972 en 2024 wiene de kape en de romp mei laaistien dutsen. Hjoed-de-dei is de kape mei daklear dutsen. Fan it seiskant binne de trije súdwestlike fjilden horizontaal mei planken en de trije noardeastlike fjilden fertikaal mei planken betimmere. De hoekstilen fan it seiskant ha bôge metalen platen om it rotsjen op te kearen. Yn 'e midden binne dy net skildere, sadat der glinsterjende streken ûntsteane. Dat is in rekonstruksjes fan 'e sitewaasje tusken 1949 en 1972.

De mûne is te besjen as de mûne draaid en op ôfspraak.

## Keppeling om utens
* Molendatabase (oersjoch technyske ynformaasje oer de mûne)
* Feriening De Hollânske Mûne
Sint-Nikolaastsjerke (Haps)

De **Sint-Nikolaasstsjerke** is in roomsk tsjerkegebou yn Haps, in doarp dat yn 'e Noard-Brabânske gemeente Lân fan Cuijk leit. 

## Skiednis
Haps hie sûnt 1427 in oan Nikolaas fan Myra wijde kapel. Dy kapel foel doe ûnder de parochy Cuijk. Om 1600 hinne waard de kapel in selstannige parochytsjerke en sûnt 1637 krige de tsjerke ek in earste pastoar. Yn 1648 waard yn it ramt fan 'e reformaasje de roomske misse ferbean en moasten de roomsen fan Haps nei in skuorretsjerke yn it oanbuorjende Oeffelt, dêr't wol godstsjinstfrijheid bestie. 

De katoliken krigen yn 1798 harren tsjerke werom, dy't doe lykwols brekfallich woarn wie en boppedat te lyts foar it tanommen oantal bewenners. Yn 1814 waard in nije tsjerke yn gebrûk nommen, dy't oan 'e ein fan 'e 19e iuw op 'e nij te lyts waard. De hjoeddeiske neogoatyske tsjerke waard yn 1899 ynwijd en is neffens in ûntwerp fan Caspar Franssen boud.

## Beskriuwing
De Nikolaastsjerke is in basilyk fan bakstien yn neogoatyske styl. De tsjerke hat in 45 meter hege toer, dy't ôfsletten wurdt mei in balustrade, fjouwer hoektuorkes en in achtsidige spits. Op 'e krusing stiet in smel krusingstuorke. 

Boppe de haadtagong is in reliëf oanbrocht fan Sint-Nikolaas mei trije bern yn 'e kûp.  

De tsjerke hat in ynterieur mei bylden en fykwurk fan it atelier Thissen út Roermond út 1900 oant 1905. It doopfont fan 1600 is âlder en datearret noch út de oarspronklike tsjerke. De preekstoel datearret fan 1855. De op koperen platen skildere krúswei is fan 1905 en makke troch Karel Beijaart út Brugge.

## Oargel
It koeroargel fan 'e tsjerke stie oarspronklik yn 'e Fatimakapel fan it pensjon Sint-Jozef yn Tilburg, dêr't it troch de firma Verschueren boud waard. Dêr waard it yn 2014 oerstallich. Noch krekt foar de ferneatiging waard it oargel rêden en krige it in plak yn 'e Sint-Nikolaastsjerke fan Haps, dêr't it in eletroanysk oargel ferfong.    

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Carlo Orlandi

**Carlo Orlandi** (Milaan, 23 april 1910 - Dêre, 29 july 1983) wie in Italjaansk bokser.

Orlandi dy't dôf wie, die yn 1928 ienris mei oan de Olympyske Simmerpullen. Hy waard yn Amsterdam Olympysk kampioen, yn de klasse oant oant 61,24 kg *(lichtgewicht)*. Nei de Olympyske Spullen waard Orlandi profesjoneel bokser.
Carlo Orlandi ferstoar op 29 july 1983, yn 'e âldens fan 73 jier.