open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Echte bearen

De **echte bearen** (wittenskiplike namme: *Ursus*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e rôfdieren (*Carnivora*), it ûnderskift fan 'e hûndieren (*Caniformia*), it tuskenskift fan 'e poalrôfdieren (*Arctoidea*), de boppefamylje fan 'e beardieren of beareftigen (*Ursoidea*), de famylje fan 'e bearen (*Ursidae*) en de lyknammige ûnderfamylje fan 'e echte bearen (*Ursinae*). Ta dit skaai hearre 4 libbene soarten bearen, dy't foarkomme yn Jeraazje en Noard-Amearika, mei dêropta in hantsjefol útstoarne soarten. De libbene soarten binne de brune bear (*Ursus arctos*), de Amerikaanske swarte bear (*Ursus americanus*), de Aziatyske swarte bear of kraachbear (*Ursus thibetanus*) en de iisbear (*Ursus maritimus*). Fan 'e útstoarne soarten is de reuseftige mar fegetaryske hoalebear (*Ursus spelaeus*) it bekendst, dy't oant de lêste iistiid yn Jeropa foarkaam.

## Besibskip
By guon taksonomyske yndielings wurde alle libbene soarten fan 'e echte bearen ûnderbrocht yn aparte ûnderskaaien. Dêrby giet it om *Ursus* foar de brune bear; *Euarctos* foar de Amerikaanske swarte bear; *Selenarctos* foar de Aziatyske swarte bear; en *Thalassarctos* foar de iisbear. Dy yndieling is lykwols net gongber. Fan 'e fjouwer oare libbene bearesoarten binne de lippebear (*Melursus ursinus*) en de hunichbear (*Helarctos malayanus*) nei alle gedachten it naust besibbe oan 'e echte bearen. De oare beide soarten, de brilbear (*Tremarctos ursinus*) en de reuzepanda (*Ailuropoda melanoleuca*) binne folle minder nau mei de echte bearen besibbe.

## Soarten

Fierders bestiet der ek in seldsume, mar natuerlik foarkommende krusing tusken de grizzlybear (in ûndersoarte fan 'e brune bear) en de iisbear. Yn it Ingelsk wurdt nei sokke krusingen ferwiisd mei de nammen *pizzly*, *prizzly* en *grolar bear*, dat gearlûkings binne fan *grizzly bear* en *polar bear* ("iisbear"). De offisjele namme fan sokke krusingen is grizzly-iisbearkrusing.
Hannelsnamme

In **hannelsnamme** is in namme dy't in ûndernimming brûkt yn it ekonomyske ferkear, om hannel ûnder te driuwen. Faak is de hannelsnamme itselde as de merknamme, mar in ûndernimming kin ek ferskate merken fiere. Foar kommersjele doelen kiest in bedriuw der faak foar om ien merknamme op- of út te bouwen (lykas it gefal is by IBM, Shell en Vodafone), mar it is ek mooglik om ûnder in ferskaat oan merknammen op 'e merk aktyf te wêzen. In typysk foarbyld dêrfan wie de eardere DSB Groep, dy't op 'e finansjele merk aktyf wie ûnder tsientallen nammen, lykas Lenen.nl, Becam en DSB Bank. It fêstlizzen fan hannelsnammen wurdt dien troch de Keamer fan Keaphannel.

Beskerming fan in hannelsnamme is yn Nederlân regele yn 'e Hannelsnammewet út 1921. Neffens kêst 1 fan dy wet is in hannelsnamme in namme dêr't in ûndernimming ûnder dreaun wurdt. Dat wol sizze dat de Hannelsnammewet inkeld kommersjele bedriuwen beskermet tsjin misbrûk fan 'e hannelsnamme(n). It doel fan in hannelsnamme is de unike identifikaasje fan 'e ûndernimming of ien fan 'e merken fan dy ûndernimming. De namme mei dêrom net itselde wêze of tefolle lykje op 'e hannelsnamme fan in oar bedriuw. Likemin mei in hannelsnamme in merknamme fan in oare rjochthawwende befetsje. In útsûndering dêrop is as men ûnder jins eigen wetlike namme hannel fiert: immen dy't Jansen of De Jong hjit en dy namme foar syn bedriuw brûkt, kin in oar dy't ek sa hjit net it gebrûk fan dy namme foar in eigen bedriuw ûntsizze.

Ut de hannelsnamme hoecht net te bliken wêryn't hannele wurdt. In betingst is dêrby wol dat de konsumint net mislaat wurdt. Dêrom mei bgl. in bakkerij him net "Slachterij De Boer" neame, om't dat misliedend wêze soe. Fierders mei in bakkerij him ek net simpelwei "Bakkerij" neame, om't dy namme jildich is foar alle bakkerijen en dêrtroch betizing jout. Fierders mei in hannelsnamme likemin ferwize nei in oare rjochtsfoarm as dy dêr't it feitliks om giet. Dus in besletten fennoatskip mei himsels net firma Van der Laan neame, mar moat yn sa'n gefal Van der Laan B.V. hjitte.
Kommando (betsjuttingsside)

"**Kommando**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* kommando, in lid fan in spesjale elite-ienheid fan 'e lânmacht fan in soad lannen
* kommando (ynstruksje), in ynstruksje, opdracht of befel
* Boerekommando, in legerienheid fan 'e Súdafrikaanske Republyk of de Oranje Frijsteat yn 'e Twadde Boere-oarloch
* kommando gean, it net dragen fan ûnderguod 
* kommandostruktuer, de befelsopbou fan in kriichsmacht

* Curtiss C-46 Commando, Amerikaansk fleantúchtype
Kommando

In **kommando** is in soldaat út in karkloft fan 'e lichte ynfantery of fan in spesjale ienheid fan 'e lânmacht (of soms fan oare kriichsmachtûnderdielen). Sokken hawwe in swiere trening ûndergien en kinne dêrtroch ûnder alle omstannichheden en mei alle middels út 'e fuotten. Spesjaliteiten binne gauris dingen as amfibyske lâningsoperaasjes, parasjutespringen, abseilen en skerpsjitten.
__NOTOC__
## Taken
De taken fan kommando's binne:
*operaasjes yn fijannich gebiet (efter de linys fan 'e fijân), lykas:
**militêre ferkenning;
**it útskeakeljen fan wichtige fijannige ofsieren;
**de boel by de fijân yn ûnstjoer bringe;
**it befrijen fan kriichsfinzenen;
*operaasjes op it mêd fan anty-terrorisme;
*it ûnderstypjen fan 'e reguliere ynfantery.
Kommando's kinne faak weromkend wurde oan harren griene baret; kommandotroepen wurde dêrom ynformeel ek wol de 'Griene Baretten' neamd.

## Skiednis
Oarspronklik waard ûnder 'in kommando' in soarte fan gefjochtsienheid fan 'e lichte ynfantery ferstien, ynstee fan in yndividueel lid fan sa'n ienheid. It wurd komt út it Afrikaansk, en waard yn 'e tiid fan 'e Twadde Boere-oarloch (1899-1902) brûkt foar mobile ynfantery-ienheden fan 'e Súdafrikaanske Republyk en de Oranje Frijsteat, dy't in guerrilja-oarloch fierden tsjin 'e Britten. It liket wierskynlik dat it Afrikaansk it wurd oernommen hat fan it Portegeesk, dat yn 'e oan 'e Súdafrikaanske Republyk grinzgjende Portegeeske koloanje Mozambyk sprutsen waard. Minder foar de hân lizzend, mar ek mooglik is dat it Afrikaansk it wurd oernommen hat út it Dútsk, dat sprutsen waard yn it oan 'e Kaapkoloanje grinzgjende Dútsk-Súdwest-Afrika (no Namybje). Neffens dy teory soe it Dútsk it dan yn 'e santjinde iuw wer oan it Italjaansk ûntliend hawwe.

## Kommandokorpsen
Nederlân beskikt oer ien kommando-ienheid: it Korps Kommandotroepen (KCT). Oare foarbylden fan kommando-ienheden binne de British Commandos en de Special Air Service (SAS) út it Feriene Keninkryk en de Kommando Spezialkräfte (KSK) fan Dútslân. De Feriene Steaten hawwe gjin kommando-ienheden dy't as sadanich beneamd wurde, mar de Army Rangers fan it Amerikaanske Leger, de Marine Raiders fan it Amerikaanske Marinierskorps en de Navy SEALs fan 'e Amerikaanske Marine kinne as kommando-ienheden beskôge wurde.
Militêre akademy

In **militêre akademy** is in militêre ynstelling foar heger ûnderwiis dêr't de studinten oplaat wurde ta ofsier yn 'e kriichsmacht. Studinten oan in militêre akademy wurde kadetten neamd. Nei harren ôfstudearjen krije se de militêre rang fan twadde luitenant of (allinnich by de marine) luitenant-op-see 3e klasse. In militêre akademy kin ofsieren opliede foar ien beskaat ûnderdiel fan 'e kriichsmacht (lânmacht, marine of loftmacht), mar it komt ek foar dat op sa'n ûnderwiisynstelling ofsieren foar alle kriichsmachtûnderdielen oplaat wurde.

Yn Nederlân wurde ofsieren fan 'e Keninklike Lânmacht, de Keninklike Loftmacht en de Keninklike Maresjesee oplaat oan 'e Keninklike Militêre Akademy (KMA) yn Breda. Ofsieren fan 'e Keninklike Marine en it dêrûnder ressortearjende Korps Mariniers ûntfange har oplieding oan it Keninklik Ynstitút foar de Marine (KIM), yn De Helder.

Yn 'e Feriene Steaten wurde ofsieren fan it Amerikaanske Leger oplaat oan 'e Amerikaanske Militêre Akademy yn West Point, ofsieren fan 'e Amerikaanske Marine oan 'e Amerikaanske Marine-akademy yn Annapolis, en ofsieren fan 'e Amerikaanske Loftmacht oan 'e Amerikaanske Loftmachtakademy yn Colorado Springs. 

Oare bekende militêre akademys binne de Britske Keninklike Militêre Akademy Sandhurst en de Frânske Spesjale Militêre Skoalle fan Saint-Cyr.
Brân (betsjuttingsside)

"**Brân**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* brân, in gefal fan fertarring troch fjoer
** stedsbrân, in brân wêrby't in grut diel fan in stêd yn flammen opgiet
** natoerbrân, in natuerlik foarkommende grutte brân yn wyldernisgebieten 
*** boskbrân, in natoerbrân yn boskgebiet
*** dúnbrân, in natoerbrân yn dúngebiet
*** feanbrân, in natoerbrân yn feangebiet
* brân (koarts), it gloeien fan in lichemsdiel, benammen troch koarts of in ynfeksje
* brân (útslach), in soarte fan útslach om 'e mûle hinne troch in herpesbesmetting
* brân (gewaakssykte), in troch skimmels út it skift *Ustilaginomycetes* feroarsake sykte yn û.m. nôt, gers, flaaks en jirpels
* brân (swurd), in type swurd
Hertzsprung-Russelldiagram

It **Hertzsprung-Russeldiagram** is in spriedingsdiagram dy't de absolute magnituden of luminositeit fan stjerren ôfset tsjin de effektive temperaturen of stellêre klassifikaasje fan harren. It is in wichtige mjitte fan stellêre evolúsje en kin in soad emerginte eigenskippen fan stjerformaasjes bleat lizze, lykas de âldens en ynterne struktuer.  Dit diagram waard yn 1910 betocht troch Ejnar Hertzsprung en Henry Norris Russell.
Lichtenegg

**Lichtenegg** is in gemeente en plak yn it distrikt Wiener Neustadt-Land yn de Eastenrykske dielsteat Leech-Eastenryk.

## Geografy
Lichtenegg hat in oerflak fan 35,39 km². De gemeente leit yn it easten fan it lân, besuden de haadstêd Wenen. De gemeente hat om de 1100 ynwenners.

## Gemeente
De gemeente hat 20 wenkearnen (ynwennertal op 1 jannewaris 2017):

* Amlos (63)
* Feichten (23)
* Kaltenberg (135)
* Kühbach (57)
* Lichtenegg (268)
* Maierhöfen (21)
* Pengersdorf (36)
* Pesendorf (22)
* Pregart (16)
* Pürahöfen (8)
* Purgstall (50)
* Ransdorf (95)
* Schlagergraben (3)
* Spratzau (48)
* Tafern (27)
* Thal (94)
* Tiefenbach (25)
* Wäschau (12)
* Wieden (29)
* Winkl (9)


Wallfahrtskirche_Maria_Schnee_(Bucklige_Welt)_Bild1.jpg|Wallfahrtskirche Maria Schnee yn Kaltenberg
File:Windkraftanlage Lichtenegg 2011.jpg|Wynenerzjypark Lichtenegg


## Bekende ynwenners Lichtenegg
* Johann Jakob von Tschudi (Glarus, 25 july 1818 – Lichtenegg, 8 oktober 1889), Switsersk biolooch, natoerûndersiker, ûntdekkingsreizger en diplomaat.
* Hugo von Tschudi (Lichtenegg, 1851 – Stuttgart, 1911), Eastenryksk-Switsersk keunsthistoarikus, museumdirekteur en konservator

## Weblinks
* Webstee fan de gemeente
George Schweigmann

**Georgus Hermanus Josephus "George" Schweigmann** (Snits, 7 novimber 1924 – Ljouwert, 18 oktober 2017) wie in Nederlânsk reedrider fan Frysk komôf. 

As toerrider ried Schweigmann fan de achtste Alvestêdetocht yn 1942 ôf acht Alvestêdetochten efterelkoar. Hy ried se allegearre út en is dêrmei meirekordhâlder mei (ûnder oaren) Klaas de Groot. By de tolfde Alvestêdetocht (1963) rekke Schweigmann ferwûne oan de knibbel troch in reed fan in oare rider en finishte nei it kramjen fan de wûn as lêste. 

Hy wie teffens 25 jier lang bestjoerslid foar de Keninklike Feriening De Fryske Alve Stêden. Schweigmann stoar yn de âldens fan 92 jier oan in hertoanfal.
Klaas de Groot (reedrider)

**Klaas Arjen de Groot**  (Ljouwert, 4 febrewaris 1926 – Akkrum, 28 septimber 2013) is in Nederlânsk reedrider fan Frysk komôf. 

De Groot wie feehâlder yn Fryslân. Hy ried fan Sânde Alvestêdetocht yn 1941 ôf njoggen Alvestêdetochten efterelkoar. Hy ried de earste acht op Fryske trochrinners en is mei dat tal meirekordhâlder.
Jakin en Boäztsjerke (Genemuiden)

De **Jachin en Boazkerk** (*Jakin en Boäztsjerke*) oan 'e Taghôf is in tsjerkegebou fan de Grifformearde gemeente yn it Oeriselske Genemuiden.

## Beskriuwing
De Jakin en Boäztsjerke waard yn 2003 neffens in ûntwerp fan it arsjitektenburo Valk yn Soest boud, nei't de eardere tsjerke oan 'e Julianastrjitte út 1981 te lyts woarn wie foar de groeiende gemeente. Ek it tsjerklike ferieningsgebou dat foar 1981 as tsjerke tsjinne wie te lyts. Sûnt de jierren 1990 waard neitocht oer nijbou en de earste stienlizzing dêrfoar fûn plak op 11 maaie 2002. Op 17 april 2003 waard de tsjerke yn gebrûk nommen. De âlde tsjerke oan 'e Julianastrjitte is letter ôfbrutsen om romte te meitsjen foar bebouwing mei in oare bestimming.  

It gebou telt mear as 1800 sitplakken en heart dêrneffens by de grutste tsjerkegebouwen fan ús lân. De sitplakken litte harren ferdiele oer 1300 op 'e grûn en 500 op 'e kreake. De bakstiennen sealtsjerke hat in 38 meter hege toer en bestiet út in tsjerkeseal, in hal, in konsistoarje, in fiiftal romten foar gearkomsten, in romte foar begrafenissen en oare foarsjennings. Foar de fytsen is in romte ûnder it gebou.

## Namme

De namme fan 'e tsjerke ferwiist nei de twa brûnzen pylders fan Salomo's timpel yn Jerusalim. Jakin betsjut: Hy (de Heare) sil befêstigje; Boäz betsjut: Yn Him is krêft. De pylders wurde beskreaun yn it bibelboek 1 Keningen:15-22.

## Gemeente
De tsjinsten fan 'e gemeente steane yn de befindelike grifformearde tradysje, wêrby't de ferkundiging fan it Wurd sintraal stiet. Psalmen wurde songen yn 'e beriming fan 1773. De groeiende gemeente is stifte yn 1910 en hat likernôch 2100 leden. Bysûnder is dat der by it sjongen yn 'e tsjerketsjinsten gebrûk makke wurdt fan 'e saneamde boppestim. 

Alle sneinen is der twa kear preek. Moarns wurdt der preke oer in frije tekst, middeis wurdt der út de Heidelberchske Kategismus preke. Yn it ramt fan it iuw-jubileum fan 'e gemeente op 30 novimber 2010 is der troch E. Beens-van Schothorst in boek skreaun mei de titel *Aldaar zal gras met riet en biezen zijn*. Winterdeis wurde der ek ienris yn 'e safolle wiken op tongersdeitejûnen tsjinsten holden. Dan wurde der saneamde bibellêzings holden.  

## Oargels
Yn 'e tsjerke steane twa oargels: in haadoargel en in koeroargel. 

It haadoargel waard fan 'e âlde tsjerke oernommen en krige fan 'e firma Hendriksen & Reitsma út Nunspeet in plak yn 'e nijbou. Tagelyk mei de ferhûzing waard it oargel restaurearre en fergrutte. It oargel waard op 18 febrewaris 2004 wer yn gebrûk nommen. 

It âlde rêchwurk waard ferboud ta in ienmanualich koeroargel mei tsien registers. It koeroargel stiet yn ien fan 'e romten dy't brûkt wurdt foar gearkomsten en wurdt brûkt by it fraachlearen en it oefenjen fan it koar.

## Ofbylden

Kerkzaal.JPG|Oersicht fan ôf de kreake
OrgelGGG2.JPG|Haadoargel
Koororgel van de Jachin en Boazkerk (Genemuiden).jpg|Koeroargel
Swarte Pyt

**Swarte Pyt** is de helper fan Sinteklaas. Neffens de ferhalen bringt Swarte Pyt yn de dagen om fiif desimber hinne de kadokes fan Sinteklaas. Doe’t de huzen noch ienfâldige reekkanalen hiene, soe er, wylst de minsken slepten, troch dy skoarstiens klimme om sa de kadokes yn ' e hûs te bringen.

Oant de tachtiger jierren fan de 20e iuw hie Swarte Pyt njonken in sek mei snobbersguod ek in roede. Dêrmei moast er ûndogenske bern kjel meitsje. Leave bern krigen snobbersguod en presintsjes, mar ûndogenske soene bestraft wurde. Under druk fan feroarjende opfiedkundige ynsichten ferdwûn dat driigjende elemint geandewei út it karakter fan Pyt. Yn de wat âldere Sinteklaasferskes fynt men noch wol spoaren fan dy âlde rol fan Swarte Pyt.

Swarte Pyt is werkenber oan syn swarte of brune oansjen. Jierrenlang waard er typearre mei swarte krollen, goudene earringen en readferve lippen, mar dy eleminten binne hjoed-de-dei op retoer om’t se - yn ferbân mei it slavernijferline fan Nederlân - troch guon minsken te stereotyp fûn wurde. Sûnt it begjin fan de 21e iuw is der suver alle jierren diskusje oer it al of net rasistyske karakter fan in Swarte Pyt. Op guon plakken yn Nederlân wurdt de Swarte Pyt dêrom sûnt 2014 ferruile foar of oanfolle mei Piten yn oare kleuren. Mei in knypeach nei dy eardere skoarstiens, wurde ek Piten mei roetfegen sjoen.

## Feint foar Sinteklaas
Yn Dútslân hie/hat Sinteklaas de feint Ruprecht en benammen yn de Alpestreken wurdt er beselskippe troch Krampus. Fan beide kin men tige kjel wurde. De tradysje yn Nederlân en Belgje hie gjin fêste feint. Soks feroare doe’t de ûnderwizer Jan Schenkman yn 1850 syn lêsboekje *Sint Nikolaas en zijn Knecht* skreau. Fan dy tiid ôf krige Sinteklaas de feint Swarte Pyt. Schenkman hat nea sein, oft hy of de tekener foar dy feint in swarte kleur betocht hat. Yn de earste druk komt it wurd 'swart' net foar.

## Ymmaterieel Kultureel Erfguod
Op 15 jannewaris 2015 sette it Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE), hjoed-de-dei bekend as Kennissintrum Ymmaterieel Erfguod Nederlân (KIEN), it sinteklaasfeest (mei Swarte Pyt) op de Nasjonale Ynventaris Ymmaterieel Kultureel Erfguod yn Nederlân. Soks op foardracht fan de Stichting Sint en Pietengilde.

## Keppelings om utens
* http://www.meertens.knaw.nl/cms/images/sinterklaas/artikelvb.pdf
* Sinteklaas (en Swarte Pyt)  Ymmaterieel Erfguod, ' ' de Volkskrant ' ' , 15 jannewaris 2015
Betheltsjerke (Genemuiden)

De **Bethelkerk** (Frysk: Betheltsjerke) is de tsjerke fan 'e hersteld herfoarme gemeente yn Genemuiden, Oerisel.

## Skiednis
De hersteld herfoarme gemeente fan Genemuiden ûntstie út in skuorring fanwegen de fúzje fan 'e herfoarme gemeente mei de grifformearde gemeente. Likernôch 1.150 leden fan 'e herfoarme tsjerke woene doe net meigean yn de PKN en rjochten yn Genemuiden in hersteld herfoarme gemeente op. Oant 31 desimber 2012 hierde de hersteld herfoarme gemeente it herfoarme sintrum fan 'e PKN en krekt foar dy tiid koe de gemeente de nijbou yn gebrûk nimme. Offisjeel waard de tsjerke op 13 april 2013 iepene. Underwilens wie it ledetal fan 'e gemeente doe al groeid ta 1.450 leden. 

## Beskriuwing

De foarse tsjerke bestiet út in 20 meter hege tsjerkeseal, in rojale hal, in konsistoarje, sân oare romten en in 38 meter hege toer. De Betheltsjerke fan Genemuiden hat plak foar 1.110 minsken en mei it each op in fierdere oanwaaks fan leden kin der noch in kreake mei 275 plakken ynboud wurde.

Foar de hersteld herfoarme gemeente fan Elspeet waard earder yn 2010 in hast identike tsjerke boud.

## Oargel
It oargel is oarspronklik ôfkomstich út Dútslân, dêr't it yn 1970 troch de firma Oberlinger út Windesheim foar de stiftstsjerke yn Neustadt an der Weinstraße boud waard. Al yn 2010 kocht de gemeente it oargel oan foar de noch nij te bouwen tsjerke. Oargelbouwer Ide Boogaard út Rijssen fersoarge de demontaazje, de ferhûzing en de opbou fan it ynstrumint. Dêrby waard de disposysje sûnder feroarings oernommen, mar it front is foar it grutste part in nij ûntwerp . 

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Eildert Sietez (skûtsje)

It skûtsje de ***Eildert  Sietez*** is it lêste skûtsje fan de SKS float dat noch eigendom is fan in partikulier. Siete Meeter, de pake fan de hjoeddeiske skipper Pieter Meeter, hat dit skip, dat yn 1910 boud is troch de bruorren Roorda fan De Piip yn Drachten, yn 1965 kocht. Hy fûn it yn Grins, dêr’t it tsjinne as wenskip. 

Fan 1973 ôf waard Siete stipe troch it gemeentebestjoer fan Boalsert. Der kaam in B yn it seil en it skûtsje waard de *Bolsward* neamd. Siete waard kampioen yn 1978 en 1987. Yn 1990 waard er opfolge troch syn soan Eildert Meeter.

Eildert gong net silen mei de *Bolsward* mar mei it skip dêr ’t er al twa kear kampioen mei wurden wie by de IFKS, de *[[Vriendschap]]*. Dat skip wie lichter. Mar dochs sylde Eildert sûnt 1995 wer mei de *Bolsward*. Syn soanen Siete en Sander hawwe noch in pear jierren mei de *Vriendschap* syld by de IFKS. Yn 2004 waard Eildert kampioen. Hy is de ienige skipper dy ’t sawol by de SKS as by de IFKS kampioen wurden is. 

Eildert hat skipper west fan de *Bolsward* oant 2006. Dêrnei kaam it roer yn’e hannen fan soan Pieter. Syn bêste prestaasje oant no ta is in tredde plak yn 2012. Yn 2017 hat er trije wedstriden wûn mar ferlear er twa kear in protest. As er wat foarsichtiger syld hie dan hie er grif by de foarste trije yn it klassemint einige. 

Yn 2014 hawwe de Meeters it kontrakt me Boalserd opsein. It seilteken B waard ferfong troch de letters PM fan Pieter Meeter. It skûtsje sylt no foar Akkrum, it wenplak fan de famylje. Heit en soan Meeter brûke it skûtsje, dat no *Eildert Sietez* neamd wurdt, njonken de SKS kampioenskippen, ek foar promoasje fan harren eigen rûnfeartbedriuw.
Fûgeltrek

De **fûgeltrek** is de jierlikse seizoensbûne migraasje dy't in protte fûgelsoarten ûndernimme, by 't maityd fan har oerwinteringsgebieten yn it suden nei har (simmersk) briedgebiet yn it noarden en hjerstmis fan it briedgebiet wer werom nei de oerwinteringsgebieten. In protte fûgelsoarten lizze by har trek grutte ôfstannen ôf. De Noardske stirns (*Sterna paradisaea*) migrearret sels hielendal út it Arktysk Gebiet nei Antarktika en werom, en moat dêrfoar jiers twaris 17.000&nbsp;km ôflizze. De fûgeltrek freget in hege priis oan trekfûgels op it mêd fan stjerte, troch útputting, mar fral troch predaasje. Net inkeld rôfdieren bejeie ûnderweis de fûgels, mar ek de minske docht dat.

Fûgels dy't in fûgeltrek hawwe, wurde trekfûgels neamd; fûgels dy't gjin trek hawwe en dus it hiele jier troch yn itselde gebiet bliuwe, binne stânfûgels. De fûgeltrek fynt foar it meastepart op it noardlik healrûn plak, dêr't fûgels fia fêstleine rûtes reizgje om't se dêrta twongen wurde troch natuerlike barriêres, lykas de Karibyske See, de Middellânske See en de Himalaya. De reden foar de fûgeltrek is in wintersk brekme oan fretten yn it briedgebiet. It begjin fan 'e trek wurdt fierhinne bepaald troch it koarter of langer wurden fan 'e dagen. Foar navigaasje ûnderweis fertrouwe trekfûgels op 'e stân fan 'e sinne en de stjerren, it ierdmagnetysk fjild en wierskynlik ek op mentale lânkaarten.

Histoarysk waard de fûgeltrek hast 3.000 jier lyn foar it earst beskreaun troch Aldgrykske skriuwers as Homêros en Hesiodos, letter folge troch Aristoteles. Ek yn it bibelboek *[[Job (bibelboek)|Job]]*, dat fan healwei it earste milennium f.Kr. datearret, wurdt dit ferskynsel neamd. Dêrby gie it benammen oer soarten as de earrebarre (*Ciconia ciconia*), de toarteldo (*Streptopelia turtur*) en de boereswel (*Hirundo rustica*). Resinter begûn Johannes Leche yn 1749 de oankomstdata fan trekfûgels yn 'e maityd yn Finlân by te hâlden. Tsjintwurdich wurde trekfûgels troch ornitologen op har reis folge troch sokke techniken as it ringjen fan fûgels en it oanbinen fan satellytstjoerderkes. Trekfûgels hawwe oer it algemien mear mei bedriging yn har fuortbestean te krijen as de measte stânfûgels, om't foar harren net inkeld it briedgebiet beskerme wurde moat, mar ek de oerwinteringsgebieten en de plakken dêr't se ûnderweis útrêste en ite kinne.
Vilhelm Pedersen

**Thomas Vilhelm Pedersen** (Køge, 28 jannewaris 1820 – Kopenhagen, 13 maart 1859) wie in Deensk keunstskilder en yllustrator dy't foaral bekend waard fan syn yllustraasjes by de mearkes fan Hans Christian Andersen. Hy wie de earste keunstner dy't Andersen's wurk yllustrearre. Syn tekeningen waarden oerset op houtblok en brûkt yn de Deenske en Dútske edysjes. Hy waard ûnderskieden mei de Oarder fan de Dannebrog.

## Biografy
Ynearsten gie er yn de fuotleasten fan syn heit en waard er ofsier yn de Keninklike Deenske Marine. Hy hie niget oan tekenjen en yn 1843 joech Kristiaan VIII him fjouwer jier betelle ferlof om him de gelenheid te jaan in karriêre as keunstner op te bouwen. Hy studearre by Wilhelm Marstrand en skreau him yn by de Keninklike Deenske Akademy fan Skiene Keunsten. De earste útstalling fan syn wurk wie yn 1847, mar hy gie frijwillich werom it leger yn by it útbrekken fan de Earste Dútsk-Deenske Oarloch. Hy die mei yn de Slach fan Eckernförde dy't letter it ûnderwerp fan twa skilderijen wurde soe. Dêrnei pakte er syn Marinekarriêre wer op en tsjinne dêr oant syn dea yn 1859.

Pedersen syn soannen Thorolf (1858-1942) en Viggo (1854-1926) wiene ek skilders.

## Hans Christian Andersen
Andersen's ierste ferhalen waarden publisearre sûnder yllustraasjes, mar yn 1849 ferskynde in samling fan syn ferhalen mei 125 plaatsjes fan Pedersen dy't doe noch in jong marine-ofsier wie. Anderson wie tige wiis mei Pedersens yllustraasjes, dy't hjoed de dei yn Denemark beskôge wurde as net los te sjen fan de mearkes, lykas ek John Tenniel syn yllustraasjes dat binne foar Lewis Carroll's *[[Alice in Wonderland]]* of Quentin Blakes yllustraasjes foar Roald Dahl's berneboeken.

Houtfiken fan Pedersen's tekeningen waarden foar it earst makke foar in Dútske edysje fan de ferhalen dy't útbrocht waarden troch Carl B. Lorck yn Leipzig. Andersen's Deenske útjouwer, C.A. Reitzel, betelle Lorck foar de rjochten op Pedersen's yllustraasjes.

## Galery

File:Vilhelm Pedersen-Little mermaid.jpg|*[[Den lille Havfrue (eventyr)|Den lille havfrue]]*.
File:Vilhelm Pedersen, Nissen 2, ubt.jpeg|Yllustraasje by *Nissen og spækhøkeren*, 1853
File:Duckling 03.jpg|Yllustraasje by de *[[Den grimme ælling]]*
File:Hans Christian Andersen 002.jpg|Grutte Klaas en Lytse Klaas


## Keppelings om utens
* Tekeningen foar Hans Christian Andersen's mearkes op H.C.Andersen webside
* Ask Art: Vilhelm Pedersen 
* De ferhalen fan Hans Christian Andersen
* Weilbach, Ph. (1898) "Pedersen, Thomas Vilhelm" yn Carl Frederik Bricka (ed.) *Dansk biografisk Lexikon / XII. Bind. Münch - Peirup*. Kopenhagen: Gyldendalske Boghandels Forlag, s.&nbsp;641–62.
Tsjerke op 'e Hichte

De **Tsjerke op 'e Hichte** is ien fan de twa tsjerkegebouwen fan de protestanske gemeente fan Wolvegea, gemeente Weststellingwerf. De oare tsjerke fan de gemeente is Ane Nauta's Ichtustsjerke, de eardere grifformearde tsjerke dy't ek oan de Tsjerkestrjitte stiet. De herfoarme en de grifformearde gemeente fan Wolvegea binne sûnt 1 jannewaris 2011 ta ien gemeente fusearre. De protestanske gemeente bliuwt beide tsjerken brûken.
## Skiednis
De tsjerke waard yn 1646 as sânde tsjerke op de terp  boud yn opdracht fan grytman Dirk van Baerdt, nei't de foargonger ferwoastge wie. Oan de ûnderste dielen fan de muorren is te sjen dat by de bou âldere dielen fan de foargonger op 'e nij brûkt waarden. Dy foargonger wie noch yn de roomske tiid boud en oarspronklik oan Marije Magdalena wijd. 

Yn 1853 baarnde de toer fan de ienskepige tsjerke foar in part út. It boppeste diel fan de toer waard doe fernijd. De houten opbou mei in ynsnuorre spits datearret fan 1894. De lûken fan de ramen fan de tsjerke binne yn 1986 tafoege.  

## Ynterieur
It plafond fan de tsjerke wurdt mei in tonferwulft ôfsletten. Yn de tsjerke steane û.o. in preekstoel mei doophek en twa hearebanken út de 17e iuw. In tredde hearebank ferdwûn yn 1938-1939, doe't de tsjerke op 'e nij ynrjochte waard om mear romte te meitsjen. De preekstoel krige doe it hjoeddeiske plak yn it trijesidige koer fan de tsjerke. Eartiids wie de tsjerke behongen mei roubuorden. Dêrfan binne mar twa oerbleaun: dy fan Willem fan Haren (1728) en Duco fan Haren (1742).

## Oargel
Yn 1732-1733 boude Johann Michaell Schwartzburg yn opdracht fan grytman Duco fan Haren in nij oargel foar de tsjerke. Tsjintwurdich is it Wolvegeaster oargel it âldste bewarre bleaune ynstrumint fan de oargelbouwer. Oare Fryske oargels van Schwartzburg binne te finen yn de tsjerken fan Burchwert, Moarre en de Waalske tsjerke fan Ljouwert. It iken front yn de Loadewyk XIV-styl draacht ryk fykwurk fan Jacob Sydses Bruinsma. It ynstrumint ûndergyng yn de rin van de tiid in soad feroarings, mar by de restauraasje fan de jierren 1960 krige it oargel fan Flentrop Oargelbou út Saandam de oarspronklike disposysje werom.
Bokstel

"**Bokstel**" of "**Boxtel**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Bokstel (plak), in plak yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Brabân
* Bokstel (gemeente), in gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Brabân, wêrfan't Bokstel it haadplak is
Elisabeth fan Schönau

**Elisabeth fan Schönau** (* 1129 Bingen (?); † 18 juny 1164 yn it kleaster fan Schönau) wie in benediktynske non en wurdt tsjintwurdich as hillige fereare. Elisabeth wurdt faak ôfbylde as in benediktynske non mei in boek yn har hân.

## Skiednis
Elisabeth waard troch har heit en mem yn de âldens fan 12 jier oan de nonnen fan it dûbelkleaster Schönau tabetroud. It kleaster leit oan de râne fan it plakje Strüth yn it Dútske Taunusberchte (Rhein-Lahn-Kreis). Dêr naam hja yn 1147 op har 18e de sluier oan. Har asketyske libben feroarsake yn de jierren 1147-1152 jimmeroan wer sykte, eangstoanfallen en mismoedigens. Yn brieven warskôge har freondinne Hildegard fan Bingen har om it wat minder nau te nimmen. Yn de midsiuwen wie Elisabeth bekender as Hildegard fan Bingen.

Mei Pinkster 1152 hie se slim te lijen fan in grutte depresje; hja wegerde al it iten. Yn dy tiid behearsken eangst foar sûnde en twifel yn it leauwen de tinzen fan Elisabeth. Nei in krisis fan tsien dagen folge doe in rige fan fisionêre ekstases. Yn ien fan de fisioenen joech de jongfaam Marije treast oan Elisabeth.

Yn 1155 (of 1156) foege Elisabeth's broer Eckbert him yn it manljusdiel fan it dûbelkleaster fan Schönau. Elisabeth joech har del ûnder de lieding fan har biologyske broer, dy't har fisioenen yn it Latynsk opskreau. It wie yn dy tiid dat Elisabeth's fisioenen op it hichtepunt wiene. De wurken *Liber viarum Dei* (Boek fan Gods Wegen) en twa oare geskriften *De resurrectione beatea Mariae Virginis* (Oer de opstanning fan de sillige Jongfaam Marije) en *Liber revelationum de sacro exercitu virginum Coloniensium* (Boek oer de iepenbiering fan it hillige Selskip fan de Jongfammen fan Keulen) binne ûntstien yn de jierren 1156-1159.

Elisabeth fan Schönau ferstoar noch mar 36 jier âld op 18 juny yn it kleaster Schönau en waard begroeven yn de kleastertsjerke.

## Ferearing as hillige

De minsken wiene djip ûnder de yndruk fan de dea fan Elisabeth en al gau waard hja troch de befolking as in hillige fereare. Tusken 1420 en 1430 waard har omskot te rêste lein yn in spesjaal foar dat doel oan de kleastertsjerke boude kapel, de Elisabethkapel. Yn de Tritichjierrige Oarloch foelen Sweedske en Hessyske troepen it kleaster oan, dat doe allinnich noch troch muontsen bewenne waard. De muontsen waarden ferdreaun wylst it kleaster plondere waard. It grêf fan de hillige waard iepenbrutsen en har omskot skeind; allinnich de plasse fan de non koe noch rêden wurde. Op it rjochter sydalter fan de tsjerke wurdt dat relyk yn in reliquarium bewarre. De foar de hillige boude kapel waard by de grutte brân fan 1723 ferwoastge en letter net wer opboud. 

Elisabeth fan Schönau waard yn 1584 as hillige yn it *Martyrologium Romanum* ynskreaun. Har feestdei is 19 juny. De lokale parochy fiert alle jierren op de snein nei de 18e juny it tradisjonele Elisabeth-feest.

## Keppeling om utens
*  Beskriuwing fan Elisabeth fan Schönau op Heiligen.net
Oarlochsskip

In **oarlochsskip** of **marineskip** is in militêr skip dat yn gebrûk is by de marine of de kustwacht, en dat boud is foar oarlochfiering te wetter. Sokke skippen wike troch bou en doel ôf fan boargerskippen. Sa binne se folle skeabestindiger, en teffens binne se yn 'e regel bewapene mei geskut en/of mei swiere masinegewearen en oare wapensystemen. Njonken oarlochsskippen hat de marine ek skippen yn gebrûk dy't net foar oarlochfiering bedoeld binne, lykas transportskippen en hospitaalskippen.

## Soarten oarlochsskippen
* fleandekskip
* slachskip
* kruser
** slachkruser
** swiere kruser
** lichte kruser
* torpedoboatjager
* fregat
* korvet
* patrûljeboat
* dûkboat of ûnderseeër

## Skiednis
De ierste fermeldings fan oarlochsskippen yn histoaryske boarnen geane oer galeien út 'e Aldheid, dy't troch alle seefarrende lannen út it Middellânske-Seegebiet brûkt waarden en har fuortbeweegden troch mankrêft yn 'e foarm fan roeiers. Sa beskikten de âlde Griken oer biremen en triremen, galeien mei twa, resp. trije dekken fan roeiers ûnderinoar, wêrfan't de boech tarist wie mei in stoarmraam om 'e skippen fan 'e fijân mei ta sinken te bringen. De galei hold oant djip yn 'e Midsiuwen stân, al waard de foarm meitiid wol modernisearre.

Nei de útfining fan it buskrûd yn Jeropa waarden oarlochsskippen foar it earst tarist mei kanonnen. Dêrtroch feroare de oarlochfiering op see yngripend. Nei de Midsiuwen makken seefarrende naasjes as it Keninkryk Portegal, it Keninkryk Spanje, it Keninkryk Frankryk, it Keninkryk Ingelân, it Osmaanske Ryk, de Republyk Feneesje en de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen earst bewapene keapfardijskippen foar harren float. Letter waarden mear spesjalisearre oarlochsskippen boud. Yn 'e njoggentjinde iuw en iere tweintichste iuw folge in nije modernisearrings troch de útfining fan steamskippen en letter motorskippen.

Oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw en it begjin fan 'e tweintichste iuw hiene lannen as de Feriene Steaten, it Feriene Keninkryk, Dútslân en Frankryk oarlochsskipstypes as de dûkboat, de torpedoboatjager, de kruser en it slachskip yn 'e tsjinst. It hichtepunt fan it bestean fan it slachskip, it grutste soarte oarlochsskip fan syn tiid, wie de Slach by Jutlân yn 'e Earste Wrâldoarloch tusken de Britske Keninklike Marine en de Dútske Keizerlike Marine. 

Yn it Ynterbellum feroare der in protte foar de oarlochfiering op see troch it yn gebrûk nimmen fan 'e jachtfleanmasine en de bommesmiter troch de marine. Dêrtroch waard nammentlik de yntroduksje fan it fleandekskip needsaaklik, dêr't sokke fleantugen fan opstiigje en op lânje koene. Under de Twadde Wrâldoarloch die bliken hoe totaal oars oft seeslaggen dêrtroch waarden, bgl. yn 'e ferneamde Slach by Midway, dêr't de Japanske Keizerlike Marine in krúsjale nederlaach tabrocht waard troch fleantugen fan fleandekskippen fan 'e Amerikaanske Marine. Tsjintwurdich is it fleandekskip noch altyd it grutste oarlochsfartúch dat der bestiet. De measte fleandekskippen hawwe, krektlyk as de gruttere moderne dûkboat, in oandriuwing dy't basearre is op in kearnreäktor. De grutere fleandekskippen hawwe in bemanning fan mear as 5.000 koppen oan board.
Immanuëltsjerke (Urk)

De **Immanuëltsjerke** is ien fan 'e trije tsjerkegebouwen fan 'e  kristlik-grifformearde gemeente yn Urk.

## Skiednis
Mei de bou fan 'e tsjerke waard yn 2008 útein set. Dat wie needsaaklik woarn nei't de besteande twa tsjerken (de Maranathatsjerke; it Skûlplak) te lyts waarden foar de groeiende gemeente en in needlokaasje de minsken ek net mear berchje koe. 

De tsjerke is in ûntwerp fan it arsjitektenburo Van Beijnum út Amerongen. Der is plak foar 700 minsken mei in mooglikheid om de maksimale kapasiteit út te wreidzjen nei 950 minsken as de galerij fan banken foarsjoen wurdt. Njonken de tsjerkeseal binne der noch in sântal grutte romten, dy't brûkt wurde kinne foar gearkomsten en fraachlearen. De bou fan 'e Immanuëltsjerke, dy't ek mei help fan frijwilligers ta stân kaam, koste meiïnoar likernôch fjouwer miljoen euro. 

## Oargel
It oargel is ôfkomstich út de yn 2009 ôfbrutsen Sakramintstsjerke fan it kleaster Brakkenstein te Nijmegen. Doe't dy tsjerke plak meitsje moast foar in lytsere tsjerke is it yn 1965 troch de firma Verschueren boude oargel en yn 1967 útwreide ynstrumint mei in rêchwurk oernommen troch de kistlik-grifformearde gemeente fan Urk. De oargelmakkers Kaat en Tijhuis soargen foar de ferhûzing fan it ynstrumint. It moderne front fan it oargel waard net op 'e nij brûkt en ferfongen troch in mear klassyk front. Ek waard de disposysje foar de Immanuëltsjerke op ûnderdielen feroare en krige de kast nije oargelpipen. Op sneon 3 novimber 2012 waard it oargel wer yn gebrûk nommen.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel op 'e side fan 'e gemeente
Jakin Boäztsjerke (Urk)

De **Jakin Boäztsjerke** oan 'e Singel op Urk is in tsjerkegebou fan 'e Ald Grifformearde Gemeenten yn Nederlân. De sealtsjerke hat in toer fan goed 25 meter heech en is ien fan 'e grutste tsjerken fan it tsjerkegenoatskip. 

## Skiednis
Yn 'e tiid dat de tsjerke boud waard hearde de gemeente noch by de Kristlike Grifformearde Tsjerke. Mar om't de gemeente har net fine koe yn 'e fernijings fan 'e jierren 1950 fan dat tsjerkeferbân, gyng de tsjerkeried mei in grut part fan de gemeente oer nei de otterdoksere Kristlike Grifformearde Gemeenten fan 'e Rotterdamske dûmny  H. Visser Msn. (1911-1970). Dy dûmny naam in berop fan 'e Urker gemeente oan en op 18 novimber 1960 waard er as predikant yn it amt befêstige. Dyselde deis waard ek de nije Jakin Boäztsjerke yn gebrûk nommen. Doe't de dûmny him yn 1966 wer oansleat by de Kristlike Grifformearde Tsjerke folge de gemeente him net. De Leersumer predikant E. Du Marchie Van Voorthuizen (1901-1986) folge Visser op. Du Marchie Van Voorthuizen hie earder ek al yn Urk stien en wie mei syn gemeente yn 1952 fan 'e Kristlike Grifformearde Tsjerke oergien nei de Ald Grifformearde gemeenten yn Nederlân. Betingst fan 'e dûmny foar it oannimmen fan it berop yn Urk wie, dat de Urker gemeente ek oergyng nei de Ald Grifformearde Gemeenten yn Nederlân. En alhoewol't in diel fan 'e gemeente dêr beswier tsjin hie en doe de Frije Ald Grifformearde Gemeente stifte , makket de gemeente fan de Jakin Boäztsjerke sûnt ûnderdiel út fan 'e Ald Grifformearde gemeenten yn Nederlân.

Om't de tsjerke yn 2005 te lyts woarn wie foar de likernôch 900 leden, moast der in fleugel mei dêr yn in kreake oanboud wurde. Mear as tsien jier letter wie de tsjerke wer te lyts en waarden der plannen makke foar in nije útwreiding, sadat it tal plakken op 1.600 útkaam.

## Oargel
It oargel fan 'e Jakin Boäztsjerke waard yn it ramt fan 'e oansteande útwreiding fan 'e tsjerke yn 2016 oankocht fan 'e katolike Lourdestsjerke yn Haaksbergen. It foarse ynstrumint waard oarspronlik yn 1859 boud troch J.J. Vollebregt út Den Bosch foar de katolike tsjerke fan Us-Leaffrou yn Leiden. Foarhinnê makke de gemeente gebrûk fan in elektronysk Johannes-oargel.
Fermanje fan Grou

De **Fermanje fan [[Grou (plak)|Grou]]** is de tsjerke fan de minnistegemeente Mid-Fryslân. 

## Skiednis
De Grouster minnistegemeente is yn 'e twadde helte fan de 16e iuw ûntstien. Ynearsten kamen de dopersken thús of yn oare provisoaryske ûnderkommens by inoar. Yn 1659 waard op it plak fan de hjoeddeiske fermanje de earste skûltsjerke boud. In skuorring yn 'e gemeente late lykwols ta opsplitsing. De mear behâldende leden, fakentiden besteande út boeren en gewoan folk, ferhûzen nei in skuorre yn 'e stege noardlik fan it hûs oan 'e Haadstrjitte 2. Dêrfoaroer holden de frijsinnigen (it mear begoedige folk lykas de Halbertsma's) de skûltsjerke. 

Mei't yn 'e rin fan 'e tiid de grutte ferskillen ferdwûnen en de hege heffings yn de Frânske tiid hast net mear op te bringen wiene, kamen de beide gemeenten wer by inoar. Op it plak fan de skûltsjerke waard in nije sealtsjerke boud. By de tsjinsten bleaune de twa gemeenten noch wol in skoft apart sitten: yn de noardlike kant fan it paad siet it begoede folk, wylst de boeren en it gewoane folk yn it súdlike diel sieten.

## Oargel
Yn 1872 kaam der in ein oan 'e foarsjonger, doe't in nij oargel troch de bruorren Adema boud waard. It ynstrumint besiet alve registers, ferdield oer ien manuaal en oanhongen pedaal. 

It Ljouwerter oargelbedriuw Bakker & Timmenga restaurearre it ynstrumint yn 1920 en wreide it út mei in twadde manuaal oant tolve registers. Foar it lêst waard it oargel restaurearre yn 1991 troch Hendriksen & Reitsma út Nunspeet.
## Keppeling om utens
* Disposysje en skiednis oargel
Keapfardij

De **keapfardij** of ek wol **hannelsfeart** of **hannelsskipfeart** is de hannel dy't plakfynt troch skipfeart oer see, mei help fan 'e **keapfardijfloat**. Yn 2005 waard der op dy wize 7&nbsp;miljard ton fracht ferfierd tusken 160 ûnderskate lannen. De wrâldkeapfardijfloat bestie yn 2007 út krapoan 35.000 seegeande frachtskippen, mei in laadfermogen fan krapoan 980&nbsp;miljoen dwt. Yn 2004 wie de keapfardij goed foar in omset fan rom $426&nbsp;miljard, wat delkaam op likernôch in trêdepart fan 'e totale omset fan 'e maritime yndustry.

It grutte ferskaat oan fracht hat yn 'e keapfardij laat ta de ûntwikkeling fan in soad ferskillende skipstypes. Dêrby kin men tinke oan echte frachtskippen lykas bulkcarriers, containerskippen, roll-on-roll-offskippen ('roroskippen'), kuolskippen en autoskippen, mar ek oan (oalje)tankers (supertankers en mammoettankers ynbegrepen), gastankers en gemikaliëtankers. Ek baggerskippen, skippen foar it ûnderstypjen fan 'e offshore-oaljeyndustry, boarskippen, sleepboaten, passazjiersskippen, cruiseskippen en fearboaten wurde ta de keapfardij rekkene, ek al ferfiere dy gjin ferhannelbere fracht.

De relatyf lytse stiging fan 'e transportkosten yn ferhâlding ta de priis fan it guod dat ferfierd wurdt (dat yn in heale iuw tsien oant tweintich kear sa djoer wurden is), hat yn 'e tweintichste iuw foar in wichtich part bydroegen oan 'e wrâldwide hannelsrevolúsje. Sa makken de transportkosten yn 1960 noch sa'n 30% út fan 'e priis yn Jeropa fan ierdoalje dy't ôfkomstich wie út it Midden-Easten, wylst dat persintaazje tsjintwurdich noch mar 5% bedraacht. Dy ûntjouwing waard yn it foarste plak mooglik makke troch skaalfergrutting. Frijwol alle keapfardijskippen binne hjoed de dei yn eigendom fan grutte rederijen. Oare wichtige eleminten yn it omleechbringen fan 'e transportpriis wie de yntroduksje fan nije technologyen, de oanlis fan bettere havens, de ûntwikkeling fan effisjintere ladingsbehannelings en it farren ûnder in goedkeape flagge.

Der binne foar keapfardijskippen nammentlik kosten ferbûn oan it fieren fan in flagge (d.w.s. it hawwen fan in nasjonaliteit). In soad rederijen litte harren skippen dêrom farre ûnder in sa goedkeap mooglike flagge, sadat hjoed oan 'e dei in hiel soad keapfardijskippen op papier út lannen as Panama en Libearia komme. Panama hat op papier sels de grutste keapfardijfloat fan 'e wrâld. Yn wurklikheid nimt Grikelân lykwols dy posysje yn (mei yn 2015 23,2% fan alle keapfardijskippen op 'e wrâld), wylst Panama net iens yn 'e top&nbsp;35 foarkomt. De top&nbsp;10 fan 'e lannen mei de grutste keapfardijfloaten (rekkene nei tonnaazje, net nei oantal) seach der op 1&nbsp;jannewaris 2007 sa út:
U2 (band)

De Ierske rockband **U2** is oprjochte yn septimber 1976. Sûnt it begjin bestiet de band út sjonger Bono (Paul David Hewson, berne 10 maaie 1960),  gitarist *[[The Edge]]* (David Howell Evans, berne op 8 augustus 1961) basgitarist Adam Clayton  (13 maart 1960) en drummer Larry Mullen jr  (31 oktober 1961). De band is neamd nei it Amerikaansk spionaazjefleantúch Lockheed U-2 dat yn 1960 delsketten waard boppe Ruslân. 

De earste albums “*Boy”* (1980) en *“October”* (1981) hiene noch net in dúdlik eigen styl, hoewol’t se rekkene waarden ta de yn dy jierren populêre New Wave. Yn 1983 kaam it album “*War*” út mei de hits “New Years Day” en “Sunday Bloody Sunday”, dat giet oer in bloedbad yn 1972 yn Noard-Ierlân. Mei dat album makken se har politike opfettings ek al dúdlik. Dat soe letter noch folle faker barre.

Yn 1984 waard it album “*The Unforgettable Fire”* útbrocht en yn 1987 “*The Joshua Tree*”. Dat album wurdt troch in soad leafhawwers as it hichtepunt fan harren oeuvre sjoen mei de hits  “Where the Streets have no Name”, “I still haven’t found what I’m looking for” en “With or without you”. Dy lieten binne sterk en opswypkjend, mar der steane ek hiel rêstige lieten op it album.  
Yn 1988 kaam “*Rattle and Hum*”, in oade oan de Amerikaanske muzyk, mei sawol konsert- as studio-opnames. Op it liet “Desire” docht de bluessjonger en –gitarist B.B. King mei.  
 
De band stie sa bot yn de belangstelling dat se wol in stapke werom dwaan moasten en sy ferfearen foar in skoft nei Berlyn, dêr't hja ynspiraasje opdiene foar it nije album  “*Achtung Baby*” (1991) mei it bekende liet “One”, dat noch altyd heech yn de Top 2000 stiet. De band socht dúdlik in oare styl, dizze muzyk wie folle eksperimenteler. Dat wie noch mear sa op de albums “*Zoropa*” (1993) en “*Pop*” (1997). Dat lêste album hie safolle  súkses net. 

Mei de albums “*All that you can’t leave behind*” (2000) en “*How to Dismantle an Atomic Bomb*" (2004) sloech de band wer it âlde, fertroude rock  paad yn. De lieten “Beautiful Day” en “Elevation” waarden in grut sukses. Yn 2009 folge “*No Line on the Horizon*.” Bij de tournee yn it ramt fan dit nije album wurke U2 mei in rûn poadium, sadat se it publyk om harren hinne hiene. Yn 2015 kaam it lêste album oant no ta út, “*Songs of Innocence*”.

De band hat altyd in soad oan woldiedichheid dien, sawol yn de teksten as yn de konserten. Se diene ûnder oaren mei oan Live Aid yn 1985 (wêrfan’t de opbringst nei de hongersneed yn Ethiopie gong) en in tournee foar Amnesty International yn 1986. Bono set him ek persoanlik yn foar projekten yn  Afrika.

## Diskografy
*Sjoch ek: [[:nl:Discografie_van_U2|Diskografy fan U2]] *
### Studio-albums

### Live-albums

### Kompilaasje-albums
Twee Gebroeders (Langwar)

De ***Twee Gebroeders***  (sylteken: in swan) is it skûtsje wêrmei‘t Langwar meidocht oan de kampioenskippen fan de SKS. Dit skûtsje is boud yn 1914 troch Skipwerf Wildschut yn De Gaastmar yn opdracht fan Rienk Ulbesz Zwaga. 

Syn soan Ulbe Rienksz Zwaga hat mei dit skip syn earste kampioenskippen helle tusken 1946 en 1950. Hoewol ’t yn dy tiid noch net foar doarpen syld waard beskôgen de Langwarders dit skûtsje dochs as fan harren. Yn 1965 is de *Stichting skûtsjes Doniawerstal* oprjochte, dy ’t it skûtsje (dat ek wol “de Grutte Griene” neamd waard) yn eigendom krige. Hja hoopten dat de suksessen fan Ulbe Zwaga trochset wurde soenen. 

Twa soannen fan Ulbe Zwaga slaggen der yn om mei dit skip kampioen te wurden, Rienk Ulbesz Zwaga yn 1969 en Lammert Ulbesz Zwaga yn 1980. Dêrnei foelen de resultaten wat ôf. Yn harren stribjen nei sukses hawwe de Langwarders mei ferskate skippers en skûtsjes fearn.   

Sûnt 2015 sylt Langwar wer mei de “Twee Gebroeders”. Dat jier waarden sy twadde yn it einklassemint mei 0,2 punten efterstân op de kampioen de Jouwer. Troch de nije sylformule moast Langwar yn 2017 mei ekstra ballast sile. Dêrtroch wienen hja net by steat om mei te kommen yn de float en hawwe sy fierder net meidien yn de kompetysje.

## Skûtsjes
* 1965-1966 :  Friesland
* 1967-1997 :  de Twee Gebroeders
* 1998-2000 :  Swan fan Donia
* 2001-2005 :  Jonge Jan
* 2006-2009 :  de Twee Gebroeders
* 2010-2015 :   Ut 'e Striid
* 2015-no   :   de Twee Gebroeders

## Skippers
* 1965-1967 :	Lodewijk  Meeter
* 1968-1971 : 	Rienk Ulbes Zwaga
* 1972-1975 :  	Durk de Jong
* 1976-1977 :  	Pieter Engelsma
* 1978-1980 :  	Lammert Ulbes Zwaga
* 1981-1981 :   Rienk Ulbes Zwaga
* 1982-1986 :  	Lammert Ulbes Zwaga
* 1987-1988 :  	Chris Brouwer
* 1989-1990 :  	Aldert Wiemers Hoekstra
* 1991-1999 : 	Tjitte Jans Brouwer
* 2000-2008 :  	Anne Tjerkstra
* 2009-2009 :   Jeroen Pietersma
* 2010-2011 :   Ulbe Brandsma
* 2012-2013 :   Jaap Zwaga
* 2014-2016 :   Johannes Meeter
* 2017-no   :   Jaap Zwaga

## SKS kampioen
Margaretatsjerke (Noarch)

De **Margaretatsjerke** is in romanogoatyske tsjerke yn it Drintske Noarch yn 'e gemeente Noardenfjild.

## Skiednis
Undersyk hat útwiisd dat foar de bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke op it plak twa eardere houten tsjerken stien ha. De tsjerke waard healwei de 13e iuw boud en wijd oan de hillige Margareta fan Antiochje. Der waard mei de bou fan 'e sealtektoer úteinset en dêrnei nei it easten ta wurke. Toer en skip waarden yn romaanske styl boud, wylst it koer de romanogoatyske styl fertsjintwurdiget. Boppe de tagong yn 'e toer is it wapen oanbrocht fan Adolf Ripperda, hear fan Peize. Letter waarden it skip fan 'e tsjerke ferhege en gruttere romaanske finsters ynbrocht.

Yn 'e 19e iuw krige de tsjerke grutte neogoatyske finsters, mar de restauraasje fan 1968-1971 brocht de sitewaasje werom yn romaanske styl. It romanogoatyske koer hold jimmeroan deselde finsters. 

Oan 'e noardlike muorre is te sjen dat der oan 'e tsjerke ea in sakristy stien hat.    

## Ynterieur
Alder as de tsjerke sels binne in wijwetterbak (of doopfont; 12e iuw) en in doopfont (13e iuw). De preekstoel mei foarstellings fan in iepen Bibel en it Leauwen, de Hope en de Leafde, in iken offerblok en de klok binne 17e-iuwsk. De heare- of Tonckensbank stamt út 1724. It ferwulft fan it koer hat beskildere ribben mei yn de slútstien in do as symboal fan de Hillige Geast.   

## Oargel
Nei in jefte fan Marchien Martens koe in oargel foar de tsjerke oankocht wurde. Foar it jild koe de opdracht foar de bou fan it ynstrumint jûn wurde oan 'e firma Friedrich Leichel en Zn. út Lochem. Op 4 oktober 1986 waard it oargel yn gebrûk nommen. Op dy dei preke de dûmny út Haggai 2:10, wylst it oargel bespile waard troch de Arumer organist J.F. Bos. It ynstrumint hat 10 registers, ferdield oer ien manuaal en oanhongen pedaal.

## Ofbylden

Noarch, Margaretatsjerke, kânsel.jpg|Preekstoel.
Noarch, Margaretatsjerke, Leichel-oargel.jpg|Oargel.
Noarch, Margaretatsjerke, ynterieur rjochting koer.jpg|Koer.
Noarch, Margaretatsjerke, ferwulft koer.jpg|''Ferwulft mei fresko fan do, symboal fan de Hillige Geast. 
Noarch, Margaretatsjerke, hearebank.jpg|Tonckensbank.


## Keppeling om utens
* Disposysje oargel op de side oer oargels yn Drinte