open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Loek Caspers

**Elsa (Loek) Caspers**, (Driebergen, 3 july 1924 - De Haach, 8 augustus 2019), wie in Nederlânske fersetsstrydster ûnder de Dútske besetting yn de Twadde Wrâldkriich. *Loek* wie har skûlnamme út it ferset, dy't se nei de oarloch oanhold..

## Biografy
Caspers waard grutbrocht yn Driebergen dêr't har heit haad fan de kristelike legere skoalle wie. Se waard yn 1942 frege om aktyf te wurden foar it ferset, foar de Lanlike Organisaasje foar Help oan Underdûkers (LO). Om reden fan har donkere foarkommen koe se frij maklik mei joadske bern de strjitte oer sûnder dat der lêstige fragen steld waarden. Yn de simmer fan 1943 dûkte Caspers tydlik ûnder by Jan Wikkerink yn Aalten. Fan fersetsman Samuel Esmeijer hearde se dat har namme neamd wie by in ûndersyk nei it ûntkommen fan in joadsk bern. Doe't it wer rêstich like te wêzen gie se werom nei Driebergen.  Se oernachte yn dy tiid almeast op in ûnderdûkadres yn Veenendaal.

Foar har fersetswurk reizge Caspers it hiele lân troch, ûnder oare nei Noard-Brabân en Rotterdam. Fierder ûnderhold se it kontakt tusken de ferskate fersetsgroepen op en om de Utertske Heuvelrêch. Se wurke as kreamfersoarchster en dêrtroch mochten de Dútsers har fyts net foarderje. Caspers ferfierde net allinne ûnderdûkers, mar ek fjoerwapens, hângranaten en ynformaasje oer troepebewegingen. Befrijingsdei wie foar Caspers in drama. Seis leden fan it Leersumske ferzet, dêr't se trije fan goed kende, waarden troch Dútske soldaten oanholden en eksekutearre.

Nei it foltôgjen fan har stúdzje oan it jûnslyseum yn Utert, studearre se genêskunde enspesjalisearre se har yn Ingelân yn de anestesiology. De lêste jierren foar har pinsjoenearring wurke se as sosjaal genêskundige. 

Caspers hie ferskate funksjes yn organisaasjes fan it eardere ferset. Se wie jierrenlang sekretaris fan de *Federatieve Raad van het Voormalig Verzet Nederland* (NFR) en siet yn it betsjoer fan de *Stichting Samenwerkend Verzet 1940-45*. Se skreau mear as ien boek oer it ferset yn de oarloch. 

Caspers wie ien fan de lêst oerbleaune fersetsleden. Se waard 95 jier.

## Bibliografy
* *Langbroek in de Tweede Wereldoorlog*, (1989).
* *Luizen in de Pels; verzet op de Utrechtse Heuvelrug*, (1991).
* *To save a life, memoirs of a Dutch resistance courier* (1995).
* *De geschiedenis van de NFR*, (1999).
* *De huisbewoonsters van Drift 19, 1931-1941 en 1945-1965* (2000).
* *De geschiedenis van de Stichting Samenwerkend Verzet 1940-1945*, (2005).
* *Vechten voor Vrijheid. Oorlog en verzet op de Utrechtse Heuvelrug*, (2007/2008).
Katedraal fan Piazza Armerina

De **Katedraal fan Piazza Armerina** (*Cattedrale di Piazza Armerina*; ek: *Cattedrale di Maria Santissima delle Vittorie*, 'Katedraal fan 'e Hillige Marije fan 'e Oerwinnings') is de katedraal fan it bisdom Piazza Armerina. De katedraal waard boud op it heechste plak yn 'e Italjaanske stêd Piazza Armerina op Sisylje.

## Bouskiednis

Mei de bou fan 'e tsjerke waard op it plak fan in âldere tsjerke út 'e 15e iuw yn 1604 útein set. Nei in pear kear in mislearre besykjen, waard de bouopdracht oan Orazio Torriani jûn. Nei in ûnderbrekking fan likernôch fjirtich jier tusken 1666 en 1705 waard de katedraal foltôge en yn 1742 ynwijd. De koepel moast doe noch boud wurde en wie pas yn 1768 klear. 

De monumintale trep dy't nei de tsjerke liedt waard yn 1881 lein neffens it ûntwerp fan 'e lokale arsjitekt Giuseppe Giunta Bartoli.

De âldere, 40 meter hege en yn 'e styl fan 'e Katalaanske lette gotyk boude klokketoer stamt út 'e 15e iuw. Fan 'e foargonger fan 'e hjoeddeiske tsjerke bleau útsein dy klokketoer en de doopkapel neat oer.

## Beskriuwing
De 76,5 meter hege krusingskoepel (foltôge yn 1719) tuorket fier boppe de omlizzende bebouwing út. It is de heechste fan it eilân. It portaal waard yn 'e 18e iuw tafoege en fertjintwurdiget de Sisyljaanske barok. 

It ynterieur fan 'e katedraal wurdt behearske troch de hege sintrale koepel. Yn 'e triomfbôge hinget in oan beide kanten beskildere krús út 1485, dat de krusiging en de opstanning fan Kristus fertsjintwurdiget. De doopkapel is in keunstwurk fan Antonuzzo Gagini en stamt noch fan 'e âlde tsjerke.

Ta de tsjerkeskat wurdt de sulveren opset fan it heechalter út 1627 rekkene. Underdiel fan it alter is it byzantynske "Ikoan fan 'e Madonna fan 'e Oerwinnings". Greve Rogier I droech it ôfbyld fan 'e Madonna op 'e banier by him yn 'e striid om it lân te befrijen fan 'e Sarasenen . Efter it alter binne de grêfmonuminten fan Marco Trigona († 1598) en Melchiorre Trigona († 1637). Oan wjerssiden fan it heechalter binne yn 'e muorre twa grutte finsters mei brânskildere ramen fan de apostels Petrus en Paulus en boppe it heechalter yn it sintrum in raam fan 'e Ferlosser. It koerstuolte datearret fan 1795.  

Paus Jehannes XXIII joech de katedraal yn febrewaris 1962 de status fan basilyk
Additive kleurminging

**Additive kleurminging** is in proses foar it mingen fan ljocht fan ferskillende kleuren. Troch dat mingen kin in oare kleur ûntstean. As de trije ljochtboarnen mei de primêre kleuren read (R), grien (G) en blau (B) gearfalle, ûntstiet yn prinsipe wyt ljocht. (Yn 'e praktyk moatte de ljochtsterkten dêrfoar sekuer opinoar ôfstimd wêze, om't der oars al rillegau in swymke kleur yn it ljocht trochbliedt.)

Additive kleurminging wurdt û.m. brûkt foar it werjaan fan kleuren troch byldskermen fan tillefyzjes, kompjûters en mobile tillefoanen. By dy technyk wurdt elts fan 'e trije ljochtboarnen werjûn wurdt troch hiel lytse ljochtpuntsjes, dy't piksels neamd wurde. Foar it minsklik each falle de boarnen dan gear ta ien gehiel en foarmje sa in mearkleurige ôfbylding.

De term 'addityf' betsjut "optellend", mei't optellen it útgongspunt fan dizze foarm fan kleurminging is. It begjint sûnder ljocht, dus mei in swarte ûndergrûn, dêr't ljocht mei beskate kleuren by opteld wurde. Dy wurking is krekt oarsom as by subtraktive kleurminging, wêrby't ien of mear kleuren út it wjerkeatste ljocht absorbearre wurde. De ôfkoartings foar de primêre kleuren fan additive kleurminging (R, G en B) jouwe it byhearrende systeem foar kleurkodearring de namme RGB-kleursysteem.

## Primêre additive kleuren
&nbsp;read
&nbsp;grien
&nbsp;blau

## Sekundêre additive kleuren
&nbsp;read + grien = giel
&nbsp;read + blau = maginta
&nbsp;grien + blau = syaan
Katedraal fan Caltagirone

De **Sint-Julianuskatedraal** (Italjaansk: *Cattedrale di San Giuliano*) yn Caltagirone op it Italjaanske Sisylje is de biskopstsjerke fan bisdom Caltagirone. De katedraal waard wijd oan Sint-Julianus, de apostel wêrfan't sein waard dat er troch Petrus sels nei Galje stjoerd waard. 

## Skiednis
It fan oarsprong Normandyske gebou waard nei slimme skansearrings troch ierdskoddings yn 1542 en 1683 op 'e nij boud. Mooglik fûn in alderearste ferfanging fan 'e earste bou al yn 1282 plak. Dêr tsjûget alteast in ynskripsje op in architraaf fan 'e tsjerke fan. Ek de namme fan 'e arsjitekt, *Magister Gofredus*, wurdt dêrby fermeld.  

Op 12 septimber 1816 stifte paus Pius VII mei de bul *Romanus Pontifex* it bisdom Caltagirone, dy't dêrmei in âlde winsk fan Caltagirone ynwillige. De tsjerke waard dêrmei in katedraal en yn it ramt dêrfan fûn in grutte ferbouwing plak.

De hjoeddeiske gevel datearret fan in begjin 20e-iuwsk ûntwerp fan Saverio Fragapane. De 48 meter hege klokketoer waard noch letter oanboud (1954). Yn 'e trijeskippige tsjerke hingje in tal skilderijen fan 'e út in lokale skildersfamylje stammende Giuseppe Vaccaro. It ferwulft is fersierd mei fresko's fan âld- en nijtestamintyske foarstellings. Yn 'e rjochter earm fan it transept hinget in houten krusifiks út de tiid fan 'e renêssânse.

Yn juny 1920 ferliende paus Benediktus XV de tsjerke de earetitel basilyk.
CMYK-kleursysteem

It **CMYK-kleursysteem** is in systeem mei fjouwer basiskleuren dêr't in grut tal mingkleuren út krigen wurde kinne troch in proses fan subtraktive kleurminging. De útlis foar de ôfkoarting is sa:
* C stiet foar *cyan* (syaan), dat by additive kleurminging in kombinaasje is fan grien en blau ljocht
* M stiet foar *magenta* (maginta), dat by additive kleurminging in kombinaasje is fan read en blau ljocht
* Y stiet foar *yellow* (giel), dat by additive kleurminging in kombinaasje is fan read en grien ljocht
* K stiet foar *key plate* 
By mearkleuredruk wurdt mei de *key plate* ("drukplaat") ferwiisd nei de 'artistike details', d.w.s. de linen en effekten (yn tsjinstelling ta de kleurflakken). Dy details wurde ornaris yn 'e dûnkerste kleur drukt, te witten: swart. Dat is dan by CMYK hast ek altyd de fjirde kleur.

It CMYK-systeem wurdt benammen brûkt by drukinketen en ferven. Ek komt soms it **CMY-kleursysteem** foar, wêrby't gjin swart brûkt wurdt. Yn 'e druktechnyk liedt dat lykwols yn 'e regel ta te ljochte ôfbyldings, om't de dûnkerste kleur dy't mei syaan, maginta en giel makke wurde kin in dûnkerbrunige tint griis is. Dêrnjonken rekket papier trochweakke mei inket as der in kombinaasje fan 100% syaan, 100% maginta en 100% giel op printe wurdt.

De CMYK-koade foar in kleur wurdt werjûn troch it dekkingspersintaazje fan 'e fjouwer inketen dy't nedich binne om dy kleur te meitsjen. As de basiskleuren by trije assen lâns útset wurde, kriget men de CMYK-kleurekubus.

## Keppelings om utens
* RGB/CMYK convertor: set oer fan CMYK nei RGB en oarsom
Subtraktive kleurminging

**Subtraktive kleurminging** is in proses foar it mingen fan ferskillende kleuren. Dizze soarte fan kleurminging ûntstie troch selektive absorpsje fan it wite ljocht troch ien of mear ferskillende kleurstoffen. Dy kleurstoffen kinne as lytse dieltsjes trochinoar mongen wêze, lykas by ferve of inket, of se kinne yn opinoar folgjende transparante lagen sitte, lykas by filters foar bygelyks teäterbeljochting.

De term 'subtraktyf' komt út it Latyn: *subtrahere* betsjut "ôflûken". By subtraktive kleurminging wurdt begûn mei wyt, en dêr wurde primêre kleuren ôfhelle. Dat is krekt it tsjinstelde proses fan additive kleurminging, wêrby't ljocht fan ferskillende kleuren mongen wurdt troch mei neat (swart) te begjinnen en dêrby op te tellen.

## Primêre kleuren by subtraktive kleurminging
De mingkleur is by subtraktive kleurminging altyd dûnkerder as de dûnkerste boarnekleur om't ljocht ferlern giet. De útsûndering op dy regel is partitive kleurminging, wêrby't as ûndergrûn rutense stof of mozayk brûkt wurdt. By gewoane subtraktive kleurminging begjint men mei in wite ûndergrûn dy't dus wyt ljocht wjerkeatst. Dat wite ljocht is in mingsel fan ljocht fan alle weachlingten fan it sichtber spektrum, mei dêrûnder ek de ljochtprimêren read, grien en blau, dy't de trije types kleurreseptive kegeltsjes yn it minsklik each prikelje.

As dan op 'e wite ûndergrûn ien fan 'e trije subtraktive primêre kleuren syaan, maginta of giel oanbrocht wurdt, resultearret dat deryn dat de komplemintêre kleur fan dy primêre kleur absorbearre wurdt. Foar syaan, maginta en giel binne de komplemintêre kleuren read, grien, resp. blau. Wurde syaan en giel oerinoar hinne oanbrocht, dan wurde dus read en blau aborbearre en bliuwt grien oer. By syaan en maginta wurde read en grien absorbearre en bliuwt blau oer. En by giel en maginta wurde grien en blau absorbearre en bliuwt read oer. De oerbliuwende kleur is de kleur dy't it minsklik each sjocht.

## Fjouwerkleuredruk
As alle trije primêre kleuren oanbrocht wurde, dan wurdt alle ljocht absorbearre en is it resultaat yn prinsipe swart. Om't de inketen dêr't mei wurke wurdt net ideaal binne, is yn 'e praktyk fan 'e druktechnyk it resultaat lykwols net swart, mar in ûnoannimlike brunich grize kleur. Om dan swart te krijen, wurdt apart swarte inket ôfdrukt, wat it kleurkontrast ferheget en dêrmei ek de trochtekening. Dêrfandinne sprekt men wol fan 'fjouwerkleuredruk'. Foar dy foarm fan druktechnyk wurdt gebrûk makke fan it CMYK-kleursysteem, dat in ôfkoarting is fan Cyan ("syaan"), Magenta ("maginta"), Yellow ("giel") en Key Plate ("drukplaat"). Dy lêste oantsjutting ferwiist nei de wichtichste drukplaat yn in drukparse, dy't mei swarte inket detail en kontrast tafoeget oan in ôfdruk, en dêr't de oare drukplaten op útline wurde.

## Primêre subtraktive kleuren
&nbsp;giel
&nbsp;maginta
&nbsp;syaan

## Sekundêre subtraktive kleuren
&nbsp;wyt – maginta – giel = read
&nbsp;wyt – syaan – giel = grien
&nbsp;wyt – syaan – maginta = blau
Sekundêre kleur

In **sekundêre kleur** is in kleur dy't men kriget troch minging fan twa fan 'e trije primêre kleuren. As alle trije primêre kleuren nedich binne om in kleur oan te meitsjen, dan giet it om in tertiêre kleur. Wat de trije primêre kleuren binne, ferskilt lykwols yn 'e ljochttechnyk, de druktechnyk en de skilderkeunst. Dat betsjut dat ek de sekundêre kleuren yn dy fakgebieten ferskille. Njonken de trije sekundêre haadkleuren kinne der hast in ûneinige soad oare sekundêre kleuren foarme wurde troch in bytsje mear of minder fan elts fan 'e beide primêre kleuren oan it mingsel ta te foegjen.

## Yn 'e ljochttechnyk
Yn 'e ljochttechnyk, bgl. op it mêd fan byldskermen en teäterbeljochting, wurdt it proses fan additive kleurminging tapast. De primêre kleuren binne dêrby read, grien en blau. De sekundêre kleuren dy't troch in kombinaasje fan twa fan dy trije kleuren oanmakke wurde kinne, binne: 

## Yn 'e druktechnyk
Yn 'e druktechnyk past men it proses fan subtraktive kleurminging ta. De primêre kleuren binne dan maginta, syaan en giel. De sekundêre kleuren dy't dêrút foarme wurde kinne, binne:

Sa't men sjen kin is subtraktive kleurminging eins it spegelbyld fan additive kleurminging. 

## Yn 'e skilderkeunst
De skilderkeunst makket gebrûk fan ferve en dêrfoar jildt yn prinsipe itselde as foar de inket by de druktechnyk. Wol men by ferveminging dus de winske resultaten berikke, dan sil men ek hjir subtraktive kleurminging tapasse moatte. Lang foar't dy wittenskiplike kennis beskikber kaam, waarden der lykwols yn 'e skilderkeunst al fervemingingsfoarskriften opsteld. Dy binne letter fêstlein yn in net-wittenskiplike kleurelear, dy't op in soad keunstakademys noch altyd oan studinten bybrocht wurdt en ek algemien bekendheid krigen hat by in breder publyk fia it tekenûnderwiis op basisskoallen en middelbere skoallen. Yn dy, wittenskiplik sjoen ynkorrekte, kleurelear binne de tradisjonele primêre kleuren read, geel en blau. Nei minging ûntsteane dan de sekundêre kleuren grien, oranje en fiolet.

De tapassing fan 'e tradisjonele kleurelear fan 'e skilderkeunst makket it faak ûnmooglik om 'e juste resultaten te berikken. Want hoewol't in fersêde oranje yndie foarme wurde kin troch in minging fan read en giel, sil in minging fan read en blau gjin fersêde pears opsmite, en in minging fan blau en giel gjin fersêde grien. Yn 'e praktyk wurdt dat oplost troch de begripen 'blau' en 'read' sa dizenich te hâlden dat ek pigminten dy't maginta-, resp. syaankleurich binne, derûnder beflapt wurde.
Tertiêre kleur

In **tertiêre kleur** is in kleur dy't men kriget troch minging fan alle trije primêre kleuren. Dy primêre kleuren binne by additive kleurminging read, grien en blau, en by subtraktive kleurminging maginta, syaan en giel. As mar twa fan 'e trije primêre kleuren nedich binne om in kleur oan te meitsjen, dan giet it om in sekundêre kleur.

Yn termen fan 'e trije kleurdiminsjes is in tertiêre kleur in kleur fan fermindere yntinsiteit, mar allinnich as syn posysje yn 'e kleurromte leit tusken in folslein fersêde primêre kleur en swart yn. Yntinsiteitsferminderings nei wyt ta, of ferminderings yn fersêding nei de yn tonaliteit mei de fersêde kleur oerienkommende griiswearde (en kombinaasjes dêrfan) wurde dus ornaris net 'tertiêr' neamd. It gefolch is dat de helte fan 'e kleurromte eins gjin namme hat. Boppesteande betsjut dat men eltse tertiêre kleur ek oanminge kin troch tafoeging fan swart oan 'e oanbelangjende 'folle' kleur.

It gebrûk, yn 'e subtraktive kleurminging, fan 'e ynkorrekte primêre kleuren read en blau (mei as trêde kleur it wol deeglik primêre giel) kin liede ta de pseudosekundêre kleuren oranje en fiolet, dy't eins tertiêre kleuren binne, en ta ynkorrekte (tertiêre) tinten fan 'e sekundêre kleur grien. Dêrby giet it almeast om kleuren dy't yn 'e natoer in soad foarkomme, lykas oker, oliifgrien, dûnkergrien, skarlekken en brún.

De measte figurative skilderijen binne dêrom skildere yn tertiêre kleuren. It gebrûk fan inkeld primêre en sekundêre kleuren yn reälistysk bedoelde wurken jout yn 'e measte gefallen in primityf útsjend resultaat. Der binne lykwols moderne skilderstilen, lykas it ekspresjonisme, dy't dat effekt just sykje.

Inkele foarbylden fan tertiêre kleuren binne:
Komplemintêre kleur

In **komplemintêre kleur** is in kleur dy't rjocht foar in beskate oare kleur oer stiet yn 'e kleuresirkel. Dy beide kleuren wurde yn 'e natuerkunde dan omskreaun as 'komplemintêre kleuren', wat letterlik betsjut dat se inoar oanfolje. By additive kleurminging fan kleurd ljocht liedt de ferminging fan komplemintêre kleuren ta it ûntstean fan wyt. By subtraktive kleurminging, mei transparante kleurde lagen oerinoarhinne, liedt de ferminging fan komplemintêre kleuren ta it ûntstean fan swart. En by partitive kleurminging, ta einbeslút, mei dekkende ferve op rutense stof, liedt it mingen fan komplemintêre kleuren ta it ûntstean fan griis.

## By additive kleurminging
By additive kleurminging hâlde komplemintêre kleuren ferbân mei-inoar yn 'e sin dat as in kleure foarwerp beskynd wurdt mei wyt ljocht, de kleur wjerkeatst en de komplemintêre kleur absorbearre wurdt. As in kleur en syn komplemintêre kleur byinoar opteld wurde, leveret dat wyt ljocht op.

## By subtraktive kleurminging
By subtraktive kleurminging fan bgl. inket of ferve wurdt ek gebrûk makke fan komplemintêre kleuren. Yn it net-wittenskiplike tradisjonele kleursysteem dat bgl. troch keunstskilders hantearre wurdt, binne de meast foarkommende komplemintêre kleuren:
*read en grien
*giel en pears
*blau en oranje
Guon lju hechtsje oan dy yndieling om't se de neamde tradisjonele komplemintêre kleurepearen as harmonysker beskôgje as dy dy't yn 'e wittenskip brûkt wurdt. Dêrom wurde de boppeneamde kleurepearen ek wol oantsjut as 'harmonyske kleurepearen'.

Yn it wittenskiplik en natuerkundich korrekte kleursysteem binne de komplemintêre kleurepearen lykwols:
*giel en blau
*syaan en read
*maginta en grien
Primêre kleur

In **primêre kleur** is in kleur dy't troch minging mei ien of twa oare primêre kleuren yn teory folstiet om it grutst mooglike kleureferskaat te krijen. By additive kleurminging, in proses dat brûkt wurdt foar it mingen fan ljocht, lykas op in byldskerm of by teaterferljochting, binne de primêre kleuren read, grien en blau. It systeem dat dêrby heart, is it RGB-kleursysteem.

By subtraktive kleurminging, in proses dat yn gebrûk is foar it mingen fan ferve en it drukken fan kleure teksten en ôfbyldings op papier, binne de primêre kleuren syaan (in ljochte tint blau), maginta (in tint dy't tusken read en rôze yn sit) en giel. It systeem dat dêrby heart is it CMYK-kleursysteem. Om't de kleuren fan ferven en inketen nea folslein ideaal binne, wurdt dêrby oer it algemien noch swart tafoege as fjirde kleur.

Yn 'e skilderkeunst wurde lykwols tradisjoneel de subtraktive primêre kleuren werjûn as read, giel en blau. Dy gewoante is ôfkomstich út in efterhelle kleurelear út 'e achttjinde iuw, doe't der noch gjin pigminten foar syaan en maginta beskikber wiene. Mei read, giel en blau slagget it lykwols net om in suvere kleur pears of grien te mingen.

By dekkende ferve, mar ek yn in mozayk of op rutense stof, wurdt gebrûk makke fan partitive kleurminging. Dêrby is de mingkleur ljochter as de dûnkerste boarnekleur en dûnkerder as de ljochtste boarnekleur. Om alle kleuren yn fersêding minge te kinnen, moatte njonken syaan, maginta en giel dan ek read, grien en blau brûkt wurde. 

## Sjoch ek
*sekundêre kleur
*tertiêre kleur
Giele hôfsjonger

De **giele hôfsjonger** (*Hippolais icterina*; ek **gielboarstke**) is in moskeftige fûgel fan de famylje *Acrocephalidae*. De soarte briedt benammen yn it noarden en easten fan Europa oant West-Aazje ta en oerwinteret yn Afrika. It yn Fryslân algemien foarkommende fûgeltsje is fanôf maaie oant septimber op de klaai- en feangrûn te hearren op tradisjonele boerehiemen en yn parken, singels en houtwâlen. Sûnt 1975 nimt it tal fûgels fan de soarte yn West-Europa stadichoan ôf, mar fanwegen it ekstreem grutte areaal en de grutte populaasje rint de fûgel ynearsten noch gjin gefaar. BirdLife International rûst it tal eksimplaren tusken de 8.000.000 en 16.000.000. De lêste jierren liket de populaasje yn Nederlân te stabilisearjen.

## Beskriuwing
De giele hôfsjonger is 12 oant 13,5 sintimeter lang en hat in gewicht fan 11 oant 19 gram. Dêrmei is it fûgeltsje dúdlik lytser as de mosk. Folwoeksen fûgels binne boppe hielendal brún-oliifkleurich en ûnder giel, dat nei de poatsjes en de sturt ta fealer wurdt. De fleugels en de boppekant fan de sturt binne donker- oant oliifbrún. Fan de snaffel nei each en om it donkerbrune each hinne rint in gieleftige streek. De poatsjes binne blaugriis. 

Wat kleur oanbelanget is der gjin ûnderskie tusken mantsjes en wyfkes.

## Iten
De giele hôfsjongers meie graach ynsekten, rûpen en spinnen, dy't fral fan de blêden fan beammen en strûken pikt wurde. Yn 'e simmer wurde beien oan it menu tafoege.   

## Lûd

It sjongen fan de fûgel giet yn heech tempo. Typysk foar de soarte binne de tige lûde en lang oanhâldende sang. De fûgel stiet bekend om de imitaasjes fan oare fûgels, lykas de swel, klyster, gielegou en de putter. Ek sjongt de fûgel net allinne yn de briedtiid, mar ek yn de oerwinteringsgebieten as er nei it ferfearjen yn febrewaris of maart syn territoarium ôfbeakenet.  

De rop is in fleurich trijedielich teh-teh-lüüit.

## Biotoop
It biotoop fan de giele hôfsjonger wurdt foarme troch tunen, parken en in iepen lânskip mei beammen en hegere strûken. De foarkar jildt blêdferliezende strûken mei in tichte ûndergroei. Yn Midden-Europa komt de soarte foar yn wiete leafbosken, mar ek yn houtwâlen, tsjerkhôven en beammen yn it fjild.

## Nêst

Der wurde troch de giele hôfsjonger sa'n fjouwer oant seis aaikes lein, dy't nei likernôch twa wiken útkomme. De aaien binne rôze en hawwe donkerbrune oant swarte flekjes. nei't de aaien útkommen binne bliuwe de jongen noch twa wiken yn it nêst. Nei't se it nêst ferlitte hawwe, wurde se noch twa oant trije wiken troch de âlden fuorre.

## Trek
Ein july of begjin augustus giet de fûgel op trek. De giele hôfsjonger siket dan it oerwinteringsgebiet op, dat súdlik fan de evener leit yn Namybje, Súd-Afrika, Mozambyk, Tanzania en Madagaskar. Dêr bliuwe se yn alle gefallen oant ein febrewaris en trekke dan wer nei harren briedgebieten yn it noarden, dêr't se begjin maaie oankomme.
Tint

In **tint** (fan it Frânske *teinte*), **kleurnuânse**, **skakearring** of **toan** is in eigenskip fan kleuren. Dy eigenskip foarmet yn kombinaasje mei de fersêding en yntinsiteit de diminsje fan in beskate kleur. Ornaris kin de tint fan in kleur kwantifisearre wurde mei in sifer.

Yn in protte gefallen wurdt it begryp 'tint' lykwols brûkt as in synonym fan it wurd 'kleur': wa't "grien" seit, bedoelt yn 'e regel alle tinten fan 'e kleur grien, ynklusyf dûnkergrien (mei in lege yntinsiteit) en griisgrien (mei in lege fersêding). It begryp tint wurdt dan almeast brûkt om sokke lytsere fariaasjes binnen in kleur oan te jaan, mar dûnkergrien en griisgrien wurde ek wol oantsjut mei it wurd 'kleur', dat in grut semantysk ferskil bestiet der datoangeande net.

De dominânsje fan 'e komponint tint yn 'e kleuryndruk kin ferklearre wurde troch it feit dat yn 'e natoer de tint fan in foarwerp bepaald wurdt troch it oerflak fan it foarwerp sels (d.w.s. hokker kleuren troch dat oerflak wjerkeatst wurde), wylst yntinsiteit en fersêding mei ôfhingje fan 'e beljochtingsomstannichheden (ljocht of skaad) en de mjitte fan refleksje (glâns). Faak wurde tinten fan deselde kleur ûnderskaat mei in foarheaksel, lykas ljochtblau, dûnkerblau en griisblau. In wichtige útsûndering is brún, dat eins dûnkeroranje is.
Sprekwurd

In **sprekwurd** is in koarte, krêftige útspraak dy't in (folks)wiisheid, in kollektive ûnderfining of in morele opfetting werjout. Guon sprekwurden binne mei-inoar yn tsjinspraak. Sa binne der sprekwurden dy't oanfiterje ta dapperens, wylst oaren krekt riede om foarsichtich te wêzen. In foarbyld is it Fryske sprekwurd: "Jild moat rôlje, dêrom is it rûn." Mar der bestiet ek in sprekwurd dat krekt it tsjinstelde seit: "Jild moatst op sitte, dêrom is it plat." Yn tsjinstelling ta in tiidwurdlike útdrukking, dy't nei it ûnderwerp ferbûgd wurdt, brûkt men by in sprekwurd altyd persiid deselde formulearring. Faak besteane sprekwurden út twa dielen, wêrby't it earste diel in oarsaak of betingst beskriuwt, en it twadde diel in gefolch of konklúzje. De wittenskiplike stúdzje fan sprekwurden is de paremiology.

Der besteande ferskate sprekwurdboeken dêr't sprekwurden yn sammele en ferklearre wurde. Al yn 1480 waard der yn 'e Nederlannen in bondel mei sprekwurden útjûn ûnder de titel *Proverbia Communia* ("Algemiene Sprekwurden"). By elts sprekwurd wie de Latynske oersetting tafoege foar it learen fan it Latyn, dat doedestiden de taal fan 'e wittenskip wie. De earste printinge fan 'e *Adagia* fan Erasmus, wêryn't dyselde Latynske en Grykske sprekwurden fan útlis foarseach, datearret út 1500. De bekendste sprekwurden wurde ek yn gewoane wurdboeken opnommen. Dêrby wurde se yn 'e regel alfabetisearre ûnder it earste haadwurd of tiidwurd yn it sprekwurd.

Noch inkele foarbylden fan sprekwurden binne: "Praten is sulver, mar swijen is goud" en "It moat al in goed prater wêze dy't in stilswijer ferbetterje sil." In bysûndere foarm fan it sprekwurd is it apologyske sprekwurd, wêrmei't de sprekker faak syn eigen dieden bekommentariëarret, en dat de foarm "sei de ..." hat. Foarbylden dêrfan binne: "Alle bytsjes helpe, sei de duvel, en smiet in flie yn 'e hel," of: "De wierheid is hurd, sei de man, en sloech syn wiif mei de Bibel op 'e kop."
Kleuresirkel

In **kleuresirkel** is in manear om sichtber te meitsjen hoe't primêre en sekundêre kleuren trochinoar hinne rinne. In diskontinuë kleuresirkel jout de ferskillende kleuren wer yn ferskate ôfline bôgepartsjes, wylst yn in kontinuë kleuresirkel de kleuren yninoar oerrinne. Om't der in ûneinich soad kleuren binne, besteane der diskontinuë kleuresirkels mei ferskillende oantallen bôgepartsjes. De ienfâldichste omfiemje seis kleurflakjes: trije foar primêre en trije foar sekundêre kleuren.

## Kleurminging
Hokker kleuren oft primêre kleuren binne, hinget ôf fan it systeem foar kleurminging dat brûkt wurdt.
*Yn 'e ljochttechnyk wurdt, bgl. by byldskermen en teaterbeljochting, foar it mingen fan ljocht wurke mei additive kleurminging. Dêrby begjint men mei neat (swart), wêrnei't kleuren tafoege wurde. De primêre kleuren binne dêrby read, grien en blau.
*Yn 'e druktechnyk wurdt, bgl. foar it mingen fan ferve en it ôfprintsjen fan inket, in systeem fan subtraktive kleurminging brûkt. Dêrby begjint men mei alles (wyt), wêrfan't dan kleuren ôflutsen wurde. De primêre kleuren binne dan syaan, maginta en giel.
*Yn 'e skilderkeunst, ta einbeslút, wurdt noch faak gebrûk makke fan in net wittenskiplik ûnderboud systeem fan subtraktive kleurminging, dat (foutyf) de kleuren read, blau en giel as primêre kleuren beskôget.

Komplemintêre kleuren steane yn in kleuresirkel diametraal foarinoar oer. Dat betsjut bgl. dat syaan de komplemintêre kleur is fan read, maginta fan grien en giel fan blau. Additive kleurminging en subtraktive kleurminging binne dus eins spegelbylden faninoar. 

In oplossing hat in beskate kleur om't er de komplemintêre kleur absorbearret. De kleuresirkel bestiet út spektrale kleuren oanfolle mei ekstraspektrale kleuren, lykas maginta, dy't in ferbining foarmje tusken de heechste en de leechste frekwinsjes út it kleurespektrum, resp. fiolet en read.

## Kleurkodearring
Hjirûnder binne dielen fan 'e kleuresirkel yn rjochte balken werjûn. Troch de beheinings fan standertbyldskermen is it eins ûnmooglik om in suvere griene kleur wer te jaan; ynstee dêrfan sjocht men in grien mei in gielige tint. In ôfdruk mei in kleureprinter sil lykwols al de juste kleur werjaan. Yn 'e kleurfakken steane de heksadesimale kleurkoades neffens it RGB-kleursysteem, dy't ek yn 'e programmeartaal HTML brûkt wurde.

fan read fia oranje nei giel:

fan giel nei grien:

fan grien nei syaan:

fan syaan nei blau:

fan blau nei maginta:

fan maginta nei read:
Ko-katedraal Sint-Bartoloméus (Lipari)

De **Sint-Bartoloméustsjerke** (Italjaansk: **Concattedrale di San Bartolomeo**) op it eilân Lipari by Sisylje, Itaalje, is de ko-katedraal fan it aartsbisdom Messina-Lipari-Santa Lucia del Mela. De tsjerke leit op in likernôch 60 meter hege rots yn it sintrum fan 'e sitadel oan 'e see en is oan 'e apostel Bartoloméus wijd, dy't de patroanhillige fan 'e stêd Lipari en de Liparyske eilannen is.

Oant 1986 wie de tsjerke de katedraal fan it bisdom Lipari, mar sûnt de definitive fúzje mei it aartsbisdom Messina yn dat jier is it de ko-katedraal fan it aartsbisdom.

## Skiednis

Yn 1084 stifte Rogier I yn Lipari de Benediktynske abdij *San Bartolomeo*. Yn 1095 krige dy abdij alle Liparyske eilannen tawiisd. Tsjinpaus Anakletus II rjochte yn 1131 op fersyk fan kening Rogier II it bisdom Lipari-Patti op, dat it hiele kleasterterritoarium omfieme. De definitive stifting fûn yn 1166 troch paus Aleksander III plak. De abdijtsjerke waard doe de katedraal fan it bisdom. 

De âlde katedraal waard yn 1544 by in oanfal fan Turkske piraten ûnder lieding fan Khair ad-Din Barbarossa ferneatige. De hjoeddeiske barokke katedraal waard yn 1654 boud, wylst de klokketoer en de gevel út de twadde helte fan 'e 18e iuw datearje. It boppediel fan 'e gevel moast yn 1861 nei it ynstoarten op 'e nij boud wurde.

## Beskriuwing
It ynterieur fan e tsjerke is trijeskippich. De muorren binne fersierd mei fresko's fan âld-testamintyske foarstellings. Fan 'e oarspronklike abdijtsjerke stamme noch in pear kapitelen út de 11e en 12e iuw.   

It barokke alter fan 1725 bestiet út beskildere en fergulde hout. Yn it alter stiet in sulveren byld fan 'e hillige Bartolomeús út 1728. Ta de tsjerkeskat heart in sulveren busterelikwarium fan 'e hillige apostel.

## Ofbylden

File:Catedral de Lipari - Interior (2780331599).jpg|Ynterieur.
File:Lipari-Cathédrale-Chaire (1).jpg|Preekstoel.
File:Lipari Cattedrale 08 09 2018 06.jpg|Heechalter.
Lipari cathedrale.jpg|Oargel.
Proefbuorkerij

In **proefbuorkerij** of **proefbedriuw** is in pleats mei buorkerij dy't brûkt wurdt foar it beproevjen en ferlykjen fan lânboumetoaden en -wurktugen. Ek hat it yn 'e regel de funksje fan sintrum foar wittenskiplik ûndersyk, dêr't nije lânboumetoaden op alderhanne mêd ûntwikkele wurde. Dingen dêr't yn it ferline op proefbuorkerijen ûndersyk nei dien is, binne bygelyks bedonging, de gearstalling fan feefoer, de bou en ynrjochting fan stâlen, de ferliking en feredeling fan lânbougewaaksen, natoerbehear en it krijen fan biogas út biomassa. Proefbuorkerijen waarden eartiids opset en eksploitearre troch belange-organisaasjes fan boeren, keuringstsjinsten, fabrikanten en oerheidsynstellings.

Yn Fryslân bestiene bygelyks twa proefbuorkerijen dy't rjochte wiene op 'e kowehâlderij: Wielsicht, yn Ryptsjerk, dat yn 'e hannen wie fan 'e Fryske Maatskippij fan Lânbou, en Bosma Zathe, yn Oerterp, dat rund waard troch it Kristlik Boere en Túnkers Bûn (CBTB). Fan 1974 ôf bleau yn Noard-Nederlân inkeld Bosma Zathe oer, dat doe ûnder mienskiplik bestjoer kaam fan 'e Fryske Mij, de CBTB en de Grinslânske stânsorganisaasjes. Yn 2000 ferhuze Bosma Zathe nei Ljouwert, dêr't it op in nije lokaasje de namme Nij Bosma Zathe oannaam. It kaam doe ûnder Wageningen University and Research (WUR) te fallen. Yn 2011 waard it omfoarme ta de Dairy Campus, dat fan 2016 ôf it iennichst oerbleaune Nederlânske proefbedriuw foar de melkfeehâlderij wie.

Yn Grinslân wiene oarspronklik twa proefbedriuwen foar de bou fêstige. Ien dêrfan, Feddemaheerd yn Kloosterburen, rjochte him benammen op ûndersyk nei poatjirpels. Dat bedriuw gie yn 1990 ticht. Tagelyk dêrmei waard troch de Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw (SPNA) in modern proefbedriuw op it mêd fan 'e bou stifte yn Muntsjesyl, krekt oer de Fryske grins yn Kollumerlân.
J.B. Wolters

**Utjouwerij J.B. Wolters** wie in útjouwerij fan almeast skoalboeken, festige yn Grins. 

It bedriuw waard yn 1836 stichte troch Jan Berends Wolters (1808-1860) en hat bestien oant 1968, doe't it fusearre mei P. Noordhoff en Wolters-Noordhoff waard. Wolters hat ek lange jierren in festiging yn Batavia (Nederlânsk-Ynje) hân. De meast bekende útjefte fan de útjouwerij wie *[[De Grote Bosatlas]]*, dy't tsjinwurdich troch it fúzjebedriuw útjûn wurdt. Ek de *[[De Bosatlas van Fryslân]]* waard troch dat bedriuw útjûn. Sûnt 1958 wie der ek in Belgyske ôfdieling dy't yn Leuven festige wie.

## Oare bekende útjeften
In kar: 
* *Nederlandsche Schoolplaten*, ûnder oare:
** *Twintig platen voor aanschouwingsonderwijs* 1891, 1895 fan H. Scheepstra en W. Walstra, Stiendruk f. P.W.M. Trap.
** *Schoolplaten voor de Vaderlandsche Geschiedenis*, 1910-1971 *De geschiedenis gekleurd* en 1979, door auteurs J. W. de Jongh en H. Wagenvoort (vanaf 1940 J.J. Moerman en vanaf 1954 D. Wijbenga). Yllustratoaren wiene Gerard van Hove, J.H. Isings Jr., C. Jetses, J.J.R. de Wetstein Pfister, Hermann Wislicenus, G. Westerman en J. Hoynck van Papendrecht
** *Dieren in hun omgeving - 1e Serie, In ons land*, 1931-1979, troch L. Dorsman Czn., K. M. Knip en A. Mellink, yllustrearre troch M. A. Koekoek.
* Wurdboeken, ûnder mear Koenen


File:Schoolplaat Dieren in hun omgeving - In sloot en plas (L Dorsman, K M Knip, A Mellink, M A Koekoek, uitg J B Wolters), collectie Centre Céramique, Maastricht.jpg|Skoalplaat *Dieren in hun omgeving - In sloot en plas* (L. Dorsman, K. M. Knip, A. Mellink, M. A. Koekoek, útj. J. B. Wolters)
File:Nederlandsche Schoolplaten - J. B. Wolters - Groningen, Den Haag Wolters - catalogus, 1927.jpg|Katalogus foar de *Nederlandsche Schoolplaten*, J. B. Wolters - Grins, De Haach Wolters, 1927
File:Presentatie Wolters Grote Koenen in Amsterdam door samensteller dr. J.B. Drewes, Bestanddeelnr 933-7931.jpg|Auteur dr. J.B. Drewes presintearret syn Wolters wurdboek *Eigentijds Nederlands Grote Koenen*, 21 oktober 1986. Foto Rob Croes.
Domtsjerke fan Parma

De **Domtsjerke fan Parma** (Italjaansk: *Duomo di Parma*; ek *Cattedrale di Santa Maria Assunta*, **Katedraal fan Marije-Himelfeart**) is in roomske katedraal yn Parma yn 'e Noard-Italjaanske regio Emilia-Romagna. De oan 'e himelopname fan Marije wijde katedraal is de sit fan it bisdom Parma. It tsjerkegebou is in wichtich romaansk monumint, mar benammen de koepel mei in fresko fan 'e renêssânse skilder Antonio da Correggio is it besjen wurdich.

## Skiednis
Op it hjoeddeiske domplein bestie al yn 'e 4e of 5e iuw in ier-kristlike tsjerke, dy't nei alle gedachten oer in heidensk hillichdom boud wie. Sûnt 860 waard tichteby útein set mei de bou fan 'e Marijetsjerke, de lettere katedraal. Nei de ferneatiging fan 'e tsjerke troch in brân waard yn 1074 in begjin makke mei de bou fan 'e tsjintwurdige dom. De goatyske klokketoer waard yn 'e jierren 1284-1294 tafoege.

## Arsjitektuer

De katedraal is in trijeskippige basilyk mei in krúsfoarmich grûnplan. Se fertsjintwurdiget benammen de romaanske arsjitektuer, mar de klokketoer is goatysk. It neamen wurdich is de portaalgevel mei twa horizontale rigen en in oan 'e gevel oanpaste rige fan arkades. De gevel hat trije tagongen, foar elts skip ien.

## Ynterieur
Boppe de krusing stiet in achthoekige toer, dy't mei in koepel oerwulve is. Antonio de Correggio brocht yn 'e koepel in fresko oan fan 'e opname fan Marije yn 'e himel. Syn fresko fûn in soad neifolging fan it tema yn in soad oare barokke keunstwurken. It tsjerkeskip is dekorearre mei fresko's fan Correggio's learlingen.

## Oargel

De skiednis oer de oargels fan 'e katedraal is mei help fan dokuminten oant 1480 werom te fieren. Hjoeddedei besit de katedraal trije oargels: it haadoargel oan 'e muorre fan it middenskip, in koeroargel en in lyts oargel yn 'e krypte. It haadoargel fan it middenskip giet werom op in nijbou út 1786, dat de bruorren Serassi yn in, yn dy tiid al besteand, 16e-iuwske oargelkas bouden. Yn 1942 waard it oargel ôfbrutsen, mar yn 1999 rekonstruearre de oargelboufirma Mascioni dat ynstrumint mei behâld fan 'e âlde oargelkas en it noch besteande piipmaterjaal.    

It ynstrumint hat 37 registers op twa manualen en pedaal. De traktueren binne mechanysk.

## Doopkapel
De oan Jehannes de Doper wijde doopkapel (*Baptisterium San Giovanni*) stiet súdwestlik fan 'e domtsjerke en is ien fan 'e wichtichste yn syn soarte. It achthoekige bouwurk stamt út 1196-1216 en waard fan binnen mei âld- en nijtestamintyske foarstellings beskildere.
## Ofbylden

Ofbyld:Nicholaus e altre maestranze, capitelli del duomo di parma, 1106-1120 ca., 10.jpg|Kapitelen
Ofbyld:Prospero sogari e girolamo spani su dis. di girolamo mazzola-bedoli, altare di san bernardo degli uberti vescovo, 1544, 01.jpg|Krypte
Ofbyld:Battistero (Parma).jpg|Doopkapel
Ofbyld:Duomo di parma, cappella di sant'agata 01 con affreschi di sebastiano galeotti e quadrature pellegrino spiaggiari.jpg|Sint-Agatakapel
Ofbyld:Bernardino gatti, crocifissione tra i ss. agata, maddalena e bernardo degli uberti, 1566-68, 02.jpg|"De Krusiging" (Bernardino Gatti)
Nordwin Kolleezje

It **Nordwin Kolleezje** (Nederlânsk en offisjeel: *Nordwin College*), foarhinne bekend as **AOC Friesland**, is in regionaal opliedingesintrum foar oan fieding-, natoer- en miljeurelatearre opliedings yn 'e Nederlânske provinsje Fryslân. 

## Skiednis
It Nordwin Kolleezje waard yn 1990 oprjochte troch in fúzje fan ferskate pleatslike lânbouskoallen yn Fryslân. It kaam doe AOC Friesland te hjitten (AOC stiet foar *Agrarisch Opleidingencentrum*). Per 1&nbsp;septimber 2012 waard de namme fan 'e skoalle feroare yn Nordwin Kolleezje.

Ein maaie 2020 waard bekend dat it Nordwin Kolleezje mei yngong fan it skoaljier 2021-2022 opgiet yn Aeres, in koepel foar 'grien' ûnderwiis yn 'e midden fan Nederlân mei de haadfêstiging yn Almeare. De namme 'Nordwin' sil dan ferdwine. De hoop fan it skoalbetsjoer fan it Nordwin Kolleezje is dat dit de skoalle wer yn kalmer farwetter bringe sil nei't der yn 2018 ûntstjoer ûntstien wie troch in ferneatigjend rapport fan 'e Underwiisynspeksje, noch datselde jiers folge troch in heechoprinnend konflikt tusken Nordwin-topman Ton Stierhout en de ried fan tafersjoch, dy't foar de rjochter útfochten waard en einige yn it ûntslach fan Stierhout.

## Organisaasje
It Nordwin Kolleezje hat seis ûnderskate fêstigings. De ried fan bestjoer en de haadfêstiging befine har yn Ljouwert. Oare ûnderwiislokaasjes binne ferspraat oer Bûtenpost, It Hearrenfean, en Snits.

De organisaasje fan it Nordwin Kolleezje bestiet út fjouwer pylders, te witten:
*vmbo Grien
*mbo Grien
*opliedings
*eveneminten

Yn totaal folgje likernôch 1.400 learlingen vmbo-ûnderwiis oan it Nordwin Kolleezje. Per fêstiging bestiet it vmbo-learlingebestân út likernôch 350 oant 400 learlingen.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it Nordwin Kolleezje
ZLTO

De **Súdlike Lân- en Túnbou-organisaasje** (Nederlânsk en offisjeel: *Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie*), ornaris ôfkoarte ta **ZLTO**, is in Nederlânske regionale ûndernimmers- en wurkjouwersorganisaasje foar de agraryske sektor en de túnbou. Dizze belangeferiening is aktyf yn 'e provinsjes Noard-Brabân en Seelân en it suden fan Gelderlân. Mei LTO Noard en it LLTB is it ien fan 'e trije regionale dielorganisaasjes fan LTO Nederlân. It haadkantoar fan 'e ZLTO is fêstige yn De Bosk, yn Noard-Brabân. Dêrnjonken ûnderhâldt de organisaasje in regiokantoar yn it Siuwske Colijnsplaat.
__NOTOC__
## Aktiviteiten
De ZLTO wurket gear mei oare ekonomyske sektoaren, ynvestearret yn ynnovaasje en stiet syn leden mei ried en died by op it mêd fan it opstellen bedriuwsplannen, it plannen fan útwreiding, it oanfreegjen fan fergunnings en it omgean mei enerzjy, wetter, grûn, natoerbehear, leefberheid, biodiversiteit en rekreaasje.

## Skiednis
De ZLTO ûntstie yn 1999 troch in fúzje fan it Noardbrabânsk Kristlik Boerebûn (NCB), yn Noard-Brabân en Seelân, mei de Siuwske ôfdielings fan 'e Westlike Lân- en Túnbou-organisaasje (WLTO) en de Brabânske en guon Súdgelderske ôfdielings fan 'e Gewestlike Lân- en Túnbou-organsaasje (GLTO). It NCB wie yn 1896 oprjochte. De WLTO en de GLTO datearren fan 1991, resp. 1996, mar wiene sels fúzjes fan âldere organisaasjes, lykas de Siuwske Lânboumaatskippij (ZLM), dy't al yn 1843 oprjochte waard en syn namme yn 1968 feroare yn Súdlike Lânboumaatskippij, en it lanlike, protestantske Kristlik Boere en Túnkers Bûn (CBTB), dat yn 1918 oprjochte wie.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e ZLTO
Limburchsk Lân- en Túnboubûn

It **Limburchsk Lân- en Túnboubûn** (Nederlânsk en offisjeel: *Limburgse Land- en Tuinbouwbond*), gauris ôfkoarte ta **LLTB**, is in Nederlânske regionale ûndernimmers- en wurkjouwersorganisaasje foar de agraryske sektor en de túnbou. Dizze belangeferiening is aktyf yn 'e provinsje Limburch. Mei LTO Noard en de ZLTO is it ien fan 'e trije regionale dielorganisaasjes fan LTO Nederlân.  It haadkantoar fan it LLTB is fêstige yn it eardere Ursulinekleaster en it Lânbouhûs yn Roermond. Yn 2014 makke it LLTB melding fan in "frijwol stabyl" oantal fan 3.600 leden.
__NOTOC__
## Skiednis
It LLTB waard oprjochte yn 1896 en is feitliks it iennichste oerbleaune provinsjale boerebûn yn Nederlân. 

## Aktiviteiten
It LLTB fertsjintwurdiget de hiele agraryske sektor yn Limburch, ynklusyf bou, túnbou, boskbou, melkfeehâlderij, skieppehâlderij, geitehâlderij, bargehâlderij, plomfeehâlderij en hynstehâlderij. It LLTB stiet syn leden mei ried en died by op it mêd fan û.m. bistewolwêzen, hygiêne, dongferwurking, bistefieding, arbeidsomstannichheden, lânskipsbehear en it miljeu.

Dêrnjonken is it LLTB ek aktyf op it mêd fan soarchbuorkerijen (fia de Koöperaasje Limburchske Soarchboeren) en it natoerbehear troch boeren (fia Natoerryk Limburch). It agrarysk advysburo Arvalis is in dochterûndernimming fan it LLTB mei fêstigings yn Roermond, Fenlo, Nuth en Deurne.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan it Limburchsk Lân- en Túnboubûn
LTO Noard

**LTO Noard** (Nederlânsk en offisjeel: *LTO Noord*) is in Nederlânske regionale ûndernimmers- en wurkjouwersorganisaasje foar de agraryske sektor en de túnbou. De belangeferiening is aktyf yn 'e njoggen provinsjes benoarden de Grutte Rivieren. Mei it LLTB en de ZLTO is LTO Noard ien fan 'e trije regionale dielorganisaasjes fan LTO Nederlân. It haadkantoar fan LTO Noard is fêstige yn Swol. Yn Fryslân ûnderhâldt de organisaasje in regiokantoar yn Drachten.
__NOTOC__
## Skiednis
LTO Noard kaam yn 2005 fuort út in fúzje fan 'e Noardlike Lân- en Túnbou-organisaasje (NLTO), út Drinte, Flevolân, Fryslân en Grinslân, mei de Westlike Lân- en Túnbou Organisaasje (WLTO) fan Noard- en Súd-Hollân en de Gewestlike Lân- en Túnbou-organsaasje (GLTO) fan Utert, Gelderlân en Oerisel.

## Aktiviteiten
LTO Noard hat goed 25.000 leden, dy't direkt of yndirekt by de agraryske sektor belutsen binne. Dêrmei fertsjintwurdiget LTO Noard binnen LTO Nederlân likernôch twatrêde part fan sawol it ledetal as fan 'e produksjewearde fan 'e oansletten agraryske bedriuwen. Yn Fryslân telde LTO Noard yn 2016 23 pleatslike ôfdielings. LTO Noard wol as belangebehertiger fan 'e agraryske sektor yn 'e noardlike helte fan Nederlân in skeakel wêze tusken syn leden oan 'e iene kant en de oerheid, de maatskippij en de it bedriuwslibben oan 'e oare kant. Leden ûnfange de 'edysje Noard' fan it tydskrift *[[Nieuwe Oogst]]*.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan LTO Noard
Paolo Veronese

**Paolo Caliari** (* 1528 yn Verona – † 19 april 1588 yn Feneesje), bekend ûnder de namme ** Paolo Veronese**, wie in Italjaanske skilder yn de tiid fan de renêssânse. Hy is benammen bekend fanwegen de tige grutte doeken mei kristlike en mytologyske foarstellings lykas de "Brulloft yn Kana" (1563) en "It Feest yn it Hûs fan Levi" (1573).  

Mei Tytsiaan fan in âldere generaasje en Tintoretto wie Veronese ien fan de trije grutte keunstners, dy't de Fenesjaanske skilderkeunst fan de *cinquecento* en de lette-renêssânse yn de 16e iuw dominearren. 

Bekend as skilder dy't him talei op kleureffekten en nei in perioade fan maniëristysk wurk ûntwikkele Paolo Veronese in troch Tytsiaan beynfloede naturalistyske styl fan skilderjen.  

Syn meast ferneamde wurken binne ferhalende doeken, útfierd yn in dramatyske en kleurrike styl fol mei preal en arsjitekturale eleminten. Fral ferneamd binne de grutte skilderijen fan bibelske feesten mei tal fan persoanen, skildere foar de refters fan de kleasters fan Feneesje en Verona. Ek joech er fan de Feneesjaanske skilders de toan oan by it oanbringen fan fresko's op plafonds. It measte fan syn wurk bleau op it plak, of teminsten yn Feneesje. It wurk fan Veronese dat yn musea hinget binne benammen de lytsere skilderijen lykas portretten, dy't lykwols net altiten it meast typysk foar de skilder of ta it bêste fan syn wurk wurde rekkene.

## Wurk (kar-út)
* Brulloft fan Kana, 1562/63, Louvre, Parys
* Kroaning Marije, 1555, San Sebastiano, Feneesje
* Foarstellings fan de skiednis fan Ester, 1556, San Sebastiano, Feneesje
* It Miel by de Fariseeër Simon
* De Famylje fan Darius foar Aleksander, National Gallery fan London
* Oanbidding fan de Kenings, sûnt 1855yn de National Gallery fan London
* De Salving fan Kening David, 1555, Keunsthistoarysk Museum, Wenen
* De opwekking fan de soan fan de widdo yn Nain, 1565-1570
* Slach by Lepanto, 1571, Gallerie dell'Accademia, Feneesje
* Allegory fan de Leafde, 1575, National Gallery yn Londen
* Perséus befrijdt Andromeda, 1576–1578, Musée des Beaux-Arts, Rennes
* (taskreaun) Katarina Cornaro jout de Kroan fan Syprus oan de Doge fan Feneesje 
* It Miel yn it Hûs fan Levi, 1573, Galleria dell´Accademia, Feneesje
* It Fizioen fan de hillige Helena, 1580, Fatikaansk Museum, Rome
* Venus en Adonis Museo del Prado, Madrid
* Lucretia, 1580-1583, Kunsthistoarysk Museum fan Wenen.

## Ofbylden

File:Paolo Veronese 008.jpg|*Brulloft fan Kana (Louvre, Parys)*
File:Conversion of mary magdalene,paolo veronese,about 1547,oil on canvas, 111.5 x 16 chansol21.jpg|*Bekearing fan Marije Madalena (National Gallery, Londen)* 
File:Paolo Veronese - Adoration of the Magi - National Gallery.jpg|*Oanbidding fan de Kenings (National Gallery, Londen)*
File:Veronese Allegory of Wisdom and Strength.jpg|*Allegory fan Wiisheid en Krêft (Frick Collection, New York)*
File:Paolo veronese (boucher) - hercules na encruzilhada.jpg|*Allegory fan de Kar tusken de Deugd en Undeugd (Museu de Arte de São Paulo)*