Gizeling by Apple Store Amsterdam

De **gizeling by Apple Store Amsterdam** is in foarfal dat op tiisdei 22 febrewaris 2022 plakfûn yn de Apple Store op it Leidseplein yn Amsterdam. De dader hie fjoerwapens en eksplosiven by him en easketen miljoenen yn kryptomunten. Hy hie in gizelder, wylst sa'n 40 oare minsken har yn it gebou ferstoppen hiene, fan wa't guon tusken tiid frijlitten waarden. Nei't de gizelder út it gebou ûntsnapte en de gizelnimmer bûten achter him oanrûn, waard de gizelnimmer oariden troch in plysjeauto dy't brûkt waard as geweldsmiddel. De gizelnimmer ferstoar in dei letter yn it sikehûs oan syn ferwûningen.

## Ferrin
Om 17.38 oere op 22 febrewaris 2022 krige de meldkeamer fan de plysje Amsterdam in 112-melding fan in foarbygonger oer in persoan mei in wapen. 30 sekonden letter belde de befeiliging fan de Apple Store dat der sketten wie en dat it om in gijzeling yn de Apple Store gie. De Offisier fan Tsjinst fan it Operasjoneel Sintrum (OvD-OC) warskôge fuortendaliks de Spesjale Yntervinsjetsjinst (DSI). Om 17.41 oere wie in earste plysjeauto, de wykagint, ter plak. Om 17.45 oere wie it Rapid Response Team fan de DSI ter plak.

De dader hie sels it callcenter fan de plysje belje, 200 miljoen euro oan kryptomunten easket en dreigde himsels op te blazen. In protte besikers ferlieten de winkel yn de tuskentiid. De dader hie in semiautomatysk wapen en in handwapen, en er droech in camouflagepak en wat like op in bomvest. Hy beskodde de oankommende plysje mei it semiautomatysk wapen, wêrby gjin gewonden foelen.

It Leidseplein waard folslein ûntromme. De gizelnimmer rûn om yn de winkel en hold in gizelder ûnder skot. Hy belde mei ûnderhannelers fan de plysje en easket 200 miljoen euro oan kryptomunten en in frije trochtocht. Tsientallen minsken wiene yn it gebou, wêrûnder fjouwer minsken dy't har ferstoppe hiene yn in biezemkast op 'e begaande grûn. De gizelder naam berjochten en foto's nei de lokale Amsterdamse stjoerder AT5, dy't fuortendaliks kontakt opnaam mei de plysje.

De plysje frege omwenjenden en wurkers oan it Leidseplein om binnen te bliuwen. Besikers fan debatsintrum De Balie neist de winkel moasten weibliuwe fan de ramen. It gebiet om it plein hinne waard ôfsletten. Plysjehelikopters fleanen boppe it gebiet. De Bysûndere Yntervinsjetsjinst en de Keninklike Maresjesee wiene ek oanwêzich.

Apple-meiwurkers dy't harsels yn 'e kantine barrikadearre hiene, waarden frijlitten. Tsientallen minsken ferlieten it gebou en waarden troch de plysje oanhâlden. Se hawwe ferklearrings ôflein op it stasjon.

De gizeldernimmer frege de ûnderhannelers om wetter. In plysjerobot brocht it nei de winkeldoar. De gizelder koe it wetter pakke, mar rûn fuort. De gizelder naam him oer it Leidseplein. Hy waard mei opsetsin oanriden troch in plysjeauto en rekke swierferwûne. Wylst er ûnder bedriging fan in skot hâlden waard, ûndersocht in eksplosivenrobot him. Mear minsken út 'e winkel binne ûnderwilens yn feiligens brocht.

Nei't bliken die dat der gjin eksplosiven wiene, waard de gizeldernimmer behannele en mei de ambulânse nei it sikehûs brocht. Hy wie net mear te sprekken en ferstoar op de jûn fan 23 febrewaris oan syn ferwûningen.    

## Eftergrûn
It Amerikaanske technologybedriuw Apple hat hûnderten eigen winkels wrâldwiid. Jo kinne dêr hinne gean om nije produkten te keapjen of fragen oer har te stellen. De Apple Store oan it Leidseplein yn Amsterdam wie de earste yn Nederlân, en waard iepene op 3 maart 2012 ûnder grutte belangstelling. 

De DSI is de anty-terroristyske ienheid fan 'e Nederlânske plysje. De organisaasje bestiet út spesjalisten fan sawol de plysje as definsje, in unike kombinaasje yn Europa. De reden foar de oprjochting yn 2006 wie de langduorjende arrestaasje fan twa leden fan'e Hofstad Groep twa jier earder, wêrby't leden fan it arrestaasjeteam ferwûne rekken.  

Krypto-faluta binne in soarte digitale faluta. Kriminelen brûke faak krypto-faluta om fluch, maklik en anonym saken te dwaan. 

## Undersyk dwaan

### Dieder
De plysje hat de jûn sels twa wenten trochsocht; ien wie fan de gizelnimmer sels, yn de oare kaam hy faak. 

It misdriuw waard begien troch **Abdel Rahman Akkad** (27), berne yn Amsterdam. Hy wie meardere kearen mei justysje yn oanrekking kaam, ûnder oare in feroardieling foar wapenbesit. Syn lêste feroardieling wie yn maaie 2021 foar it tenei kommen fan syn eks-frou. Hy toande faak ferward gedrach en wie bekend by de helpferliening. Yn 2018 hie hy in ynstallaasjebedriuw oprjochte, wêrfan noait jierrekkeningen wiene depoarearre. Syn heit is Syrysk en wennet op it ynfalde adres.

Akkad wurke as bezorger foar Albert Heijn. Hy wie oankommen mei in AH-buske, dy't de hiele jûn mei knipperljochten foar de winkel stie.  De eksplosiven wiene echt, mar wienen net bewapene. Nei syn dea waard syn ferfolging ynlutsen, mar it ûndersyk gie troch. Njonken it freegjen fan tsjûgen waarden gegevensdragers út'e wenten lêzen. It ûndersyk moast mear dúdlikens bringe oer syn motyf en de oarsprong fan de eksplosiven.

 

### Marechaussee
De sjauffeur fan'e auto dy't Akkad rekke wie in marechaussee dy't wurke foar de DSI. De Nasjonale Rechercheôfdieling die in ûndersyk om't de gizeldernimmer mei geweld oermastere wie. Meardere tsjûgen waarden heard, wêrûnder de gizelder. Derneist wie der forensysk ûndersyk op it Leidseplein en nei it bomfest en de fjoerwapens. It auto waard ek ûndersocht. De militêre plysjeman waard net ferfolge, om't hy, neffens it Iepenbier Ministearje, binnen de offisjele ynstruksjes hannele hat. It brûken fan it tsjinstwapen soe net passend west hawwe fanwegen de ynformaasje oer eksplosiven. It Iepenbier Ministearje fan Distrikt East-Nederlân beoardiele it ûndersyk nei syn dieden fanwegen syn militêre status. 

## Neisleep

### Sosjale media
Tidens de gijzeling dielden minsken op sosjale media, ynklusyf 'juicechannels' op Instagram, ynformaasje oer minsken dy't noch yn't gebou wiene. De plysje hie oproppen om hjirfan ôf te sjen, om't se it fermoeden hiene dat de dieder nijsberjochten folge.  De plysje hat minsken aktyf benadere mei livestreams en frege har om te stopjen. 

### Slachtoffers
Earstoan waard tocht dat it om in Brit gie, mar letter blykte de gizelder in 44-jierrige Bulgaar te wêzen. Hy liet fia Slachtofferhulp Nederlân, ddy't him bystie, witte dat er net yn de media ferskine woe en rôp op om bylden fan de gijzeling te ferwiderjen.  Hy en de fjouwer slachtoffers yn 'e biezemkast krigen in heldenspjelde foar "moed en beslissend fermogen" fan'e boargemaster fan Amsterdam, Femke Halsema. 

De út it pand befrijde slachtoffers krigen slachtofferhulp oanbean. Op 23 en 24 febrewaris stie der op it Leidseplein in bus fan Slachtofferhulp wêrby'de belutsenens har ferhaal kwyt kinne.

### Apple
Op 23 febrewaris ferklearre Apple ûntspannen te wêzen dat de wurknimmers feilich wiene. It bedriuw antwurde net op fragen en die gjin mededelingen oer de steat fan it personiel.  Wurknimmers mochten fan Apple neat sizze tsjin de parse. 

De winkel yn Amsterdam bleau meardere dagen ticht, de oare Apple Stores yn Haarlim en De Haach allinnich op 23 febrewaris.

## Media

* Op 22 febrewaris 2024 – twa jier nei de gijzeling – kaam streamingtsjinstVideoland, yn gearwurking mei de Amsterdamse stêdszender AT5, in twadielige dokumintêre útbrocht oer it ferrin fan'e gizeling.
* Netflix mmakke in film, neamd *iHostage*, oer de gizeling.  IDy gie op 18 april 2025 yn premjêre. Rollen yn de film wiene foar ûnder oare Soufiane Moussouli, Marcel Hensema, Loes Haverkort, Louis Talpe, Everon Jackson Hooi en Thijs Boermans .  

## Eksterne keppelings

* Útspraak yn strafsaak Akkad (maaie 2021)
* De gizeling, fia ''De Telegraaf''
* Gizelnimmer wurdt oanriden troch in auto, fia ''De Telegraaf''

## Referinsjes