open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Public school

In ***public school*** as ***independent school*** is in priveeskoalle foar fuortset ûnderwiis yn Ingelân. It is meast in prestizjeuze skoalle foar fuortset ûnderwiis mei in ynternaat, dy't gjin subsydzje krijt.

Fanâlds binne der jonges- en famkes kostskoallen. Tsjintwurdich binne der ek mingde skoallen en wurde ek net-ynwenjende learlingen talitten (*day pupils*). 

Guon fan dy skoallen hawwe in lange tradysje, lykas Winchester College, dat út 1382 stammet, Eton (1440), Gresham's skoalle (1555) en Harrow (1571).

Yn Skotlân is in *public school* te fergelykjen mei in iepenbiere skoalle yn Nederlân, mar yn de oare lannen fan it Feriene Keninkryk hat de *public school* in oare betsjutting. Oare Ingelsktalige lannen wurdt faak fan 'state school' praat foar skoallen mei subsydzje, en fan *private school* foar ynstellingen sûnder oerheidsstipe.
Anglofily

**Anglofily** is it niget hawwen as foarleafde hawwen foar alles wat Ingelân as Ingelske persoanen en kultuer oanbelanget. 

It wurdt komt út it Latyn, *Anglus* en it Aldgryksk, *φίλος*, *philos* ('freon'). It is in foarm fan ksenofily; in noch sterkere foarm fan anglofily is 'anglomany'. It antonym foar anglofily is anglofoby.

## Literatuer
*  , *Anglomanie*, Atlas, 2000, oarspronklike titel: *Voltaire's coconuts, or Anglomania in Europe*
*  , *Anglophilia: Deference, Devotion, and Antebellum America*, University Of Chicago Press, 2008, ISBN 978-0226789446
Projekt Gutenberg

**Projekt Gutenberg** is in digitale bibleteek fan saneamd of elektronyske boeken (*e-books*).

Michael Stern Hart sette yn 1971 útein mei it projekt dat neamd waard nei Johannes Gutenberg, dy't jildt as útfiner fan de boekdrukkeunst mei losse letters. 

De measte troch Projekt Gutenberg publisearre teksten falle yn it publyk domein yn de Feriene Steaten. Of omdat sy nea ûnder it auteursrjocht foelen, of omdat it auteursrjocht ferrûn is. Guon teksten sit noch wol auteursrjocht op, mar binne troch de skriuwers ta foldwaan fan it projekt jûn. Typyske gadingmakkers foar Projekt Gutenberg binne wichtige as boeken mei in protte súkses wêr't it auteursrjocht wilens fan ferrûn is, sa as in protte âlde filosofyske teksten, mar b.g. ek de Sherlock Holmes-ferhalen fan Arthur Conan Doyle of de Tarzan-ferhalen fan Edgar Rice Burroughs. Der binne ferskatezijn lêsprogramma's (*readers*) op it ynternet te finen om de teksten op it kompjûterskerm te lêzen.

Hoewol't it grutstepart fan de teksten yn it Ingelsk is, hat Projekt Gutenberg ek in soad wurken yn oare talen, ek yn it Frysk en Nederlânsk.

In ferlykber Nederlânsktalich projekt wie it Projekt Laurens Js Coster, (neamd nei dejinge dy't iuwenlang as útfiner fan de boekdrukkeunst jilde yn Nederlân). Dat projekt is yn 2001 opfolge troch de Digitale bibleteek foar de Nederlânske letteren. Skandinaavje hat it Projekt Runeberg.

## Keppelings om utens
*Projekt Gutenberg
*Project Gutenberg Consortia Center: goed 65.000 ‘e-books’ (html en pdf) frij ta foldwaan
*Teksten yn it Nederlânsk Projekt Gutenberg
*Sacred-texts.com - side foar esotery. Sacred-texts arbeidet op mei Gutenberg
*Projekt Gutenberg EU
*Projekt Gutenberg-DE
*Projekt Runeberg
Sein und Zeit

**Sein und Zeit** (Wêze en Tiid) is it haadwurk fan de iere filosofy fan Martin Heidegger. It wurk ferskyn't yn 1927 en wurdt beskôge as syn "magnum opus".  It iepene in nij tiidrek foar it filosofyske tinken, foaral yn de kontinintale filosofy.

Heidegger besiket in fenomenologyske ontology dy't net mear doelet op in nije formeel-ontologyske bepaling fan de wrâld, mar de wrâld fanút de minsklike eksistinsje formeel-oanwizend benei komme wol. De formele oanwizing kin beskôge wurde as de Heideggeriaanske 'metoade'. Wichtich derfoar is it artikulearjen fan de eksistinsje as in beslach krije fan wrâld, ynstee fan de foarstellingen en bepalingen en statyske 'objektivearjende' ferhâlding ta de wrâld troch in fan de wrâld isoleare 'subjekt'. Hjirmei makket Heidegger ûnder oaren in ein oan it teoretyske beërf fan de kantiaanske metafysika. De formele oanwizing bringt tiid oan it ljocht as de wêzenlike betsjutting fan it minsklike bestean. Dy einige minsklike eksistinsje wurdt troch Heidegger in 'der-wêze' (*Dasein*) neamd as in 'yn-de-wrâld-wêze' (*In-der-Welt-sein*).
Yellowknife

**Yellowknife** is de haadstêd fan de Kanadeeske Noardwestlike Territoaria.

Yellowknife leit oan de rivier de Yellowknife en oan de noardigge fan 'e Grutte Slavemar. De meast tichtby lizzende de grutte stêd is Edmonton op 1500 kilometer.

## Keppeling om utens
Tewkesbury

**Tewkesbury** is in stêd yn Gloucestershire, Ingelân, op it plak dêr't de rivieren Severn en Avon en in tal sydrivieren by elkoar komme. De stêd is it bestjoerlike sintrum fan de *borough* Tewkesbury.
John Donne

**John Donne** (Londen, 1572 – dêre, 31 maart 1631) wie in Ingelsk anglikaanske pryster en Jakobityske metafysysk dichter. Hy makke sonnetten, leafdespoëzy, religieuze gedichten, Latynske oersettingen, epigrammen, elegyen, lieten, satiryske ferzen en preken. Donne syn styl wurdt skaaimerke troch dramatysk realisme en sensualiteit. Syn poëzy is libben en fleurich en hy brûkt gewoane deistige wurden, mar lykwols ek  metafoaren  dy't der útpike.

## Bibliografy
### Poëzy
* *Poems* (1633)
* *Poems on Several Occasions* (2001)
* *Love Poems* (1905)
* *John Donne: Divine Poems, Sermons, Devotions and Prayers* (1990)
* *The Complete English Poems* (1991)
* *John Donne's Poetry* (1991)
* *John Donne: The Major Works* (2000)
* *The Complete Poetry and Selected Prose of John Donne* (2001)

### Proaza
* *Six Sermons* (1634)
* *Biathanatos* (1647)
* *Fifty Sermons* (1649)
* *Paradoxes, Problemes, Essayes, Characters* (1652)
* *Essayes in Divinity* (1651)
* *Sermons Never Before Published* (1661)
* *John Donne's 1622 Gunpowder Plot Sermon* (1996)
* *Devotions Upon Emergent Occasions and Death's Duel* (1999; it earst yn 1624 útbrocht)

## Literatuer
* 2008: John Carey: *John Donne: Life, Mind, and Art.* fannijs besjoen 1990. Faber & Faber, ISBN 978-0-571-24446-1.
* 2007: *Donne: The Reformed Soul.* Penguin, ISBN 978-0-14-101717-4.
* 2006: Achsah Guibbory (werútj.); *The Cambridge Companion to Donne.* Cambridge University Press, Cambridge, ISBN 0-521-54003-8.
* 1965: R. C. Bald: *Donne's Influence in English Literature.* Peter Smith, Gloucester, Massachusetts, USA.
* John Carey: *Der Unbeständige. Über John Donne*. Yn: *Sinn und Form* 5/2009, s. 690-703.
* Michael Mertes: *Geometrie, Himmelsmechanik und Kosmologie der Liebe. Über John Donne.* Yn: *Sinn und Form* 6/2011, s. 759-781.

## Keppeling om utens
* Oersicht fan Nederlânske oersettingen fan Donne syn poëzy op de webside fan Frank Lekens
* Gedichten fan John Donne yn it Nederlânsk fan Jules Grandgagnage
Gloucestershire

**Gloucestershire** is in greefschap yn de Ingelske regio Súdwest-Ingelân, en waard nei alle gedachten oprjochte yn de 10e iuw. It hat sa'n 566.000 ynwenners en it oerflak beslacht 2653,3 km2.

## Demografy
Fan de befolking is 17,4 % âlder as 65 jier. De wurkleazens is 2,6 % fan de beropsbefolking (sifers folkstelling 2001).

It ynwennertal gie omheech fan likernôch 536.000 yn 1991 nei 564.559 yn 2001.

## Distrikten

## Plakken
* Gloucester
* Bristol
* Tewkesbury
* Cirencester
* Winchcombe
* Deerhurst
* Cheltenham
* Lechlade
* Kingswood
Gunter Sachs

**Gunter Sachs** (Mainberg, 14 novimber 1932 - Gstaad, 7 maaie 2011) wie in Dútsk-Switsersk fotograaf, playboy, bobslider en keunstsamler. Hy wie fan 1966 oant 1969 troud mei Brigitte Bardot. Hy die himsels tekoart. 
De ûndernimmer Sachs hie in grutte kolleksje byldzjende keunst, de Samling Gunter Sachs. Dy waard maaie 2012 foar in part yn it iepenbier feile.
Harmanus Boekhout Klaases

**Harmanus Boekhout Klaases** (Dokkum, 13 novimber 1810 - Ternaard, 8 oktober 1876) wie notaris en lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân fan 1851 oant 1867.

## Biografy
Harmanus wie in soan fan notaris Jan Klaases (stoarn 24 augustus 1856) en Rinske Boekhoudt. Hy gie yn Ternaard nei de legere skoalle en gie yn 1824 nei de Frânske kostskoalle fan J.P. Trautmann yn Ljouwert. Nei skoalle waard er klerk op it kantoar fan syn heit.

Doe't de Belgyske Opstân (sjoch ek: Tsiendeiske Fjildtocht) útbriek naam er frijwillich tsjinst as luitenant by it 3e bataljon, 5e kompanjy, Fryske mobile skutterij. Yn 1834 koe er werom nei hûs. Hy skreau in ferslach oer syn ûnderfinings mei de titel *Herinneringen van een Friesche schuttersofficier 1831-1834*. Yn 1836 die er it notarieel eksamen en 20 novimber waard er ta notaris beneamd en gie er oan de gong yn Ternaard. Yn 1848 gie it norariaat dêr op him oer. 

De liberale Klaases wie befreone mei dûmny Rinse Posthumus fan Waaksens en Worp van Peyma út Ternaard. Fan 1851-1867 hie er in sit yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân. Hy die mei oan de oprjochting fan de boargerferiening West-Dongeradiel yn 1848 en wie lid fan de redaksjekommissy fan de liberale Friesche Courant, wêr't er opstellen yn skrea oer ûnder oaren de oarsprong fan de dykflorenen (sjoch: Floreenkohier). 

Op 14 april 1872 krige Klaasens earfol ûntslach as notaris. Dêrnei wije er him op Herwey oan stúdzje fan Fryske skiednis. Hy skreau in skiednis fan West-Dongeradiel, yn de foarm fan in ferhelling oan 'neef Pieter'; wierheid en fiksje wikselje elkoar ôf yn dat wurk. Fierders arbeide er oan syn mémoires, *Levensherinneringen*, dy't in soad materiaal oer de skiednis fan Fryslân yn de 19e iuw befettet.

## Literatuer
* G.A. Wumkes, opstel yn de Nieuwe Rotterdamsche Courant 6 maart 1932, ''Een Friesch notaris bij Mr. Thorbecke; 
* G.A. Wumkes, 'Om in kreupelrym fen Ds. R. Posthumus', yn Jierboek fen it Kristlik Frysk Selskip 1933.
AEGEE

**AEGEE** (*Association des États Généraux des Étudiants de l'Europe* of *European Students' Forum*) is in Jeropeeske studinteferiening mei it doel om it yntegrearjen fan studinten oeral yn Europa te begeunstigjen. Neffens dy doelstelling hat AEGEE - oars as benei alle oare ferienings, organisaasjes, bedriuwen of oare ynternasjonale gearwurkingsferbannen yn 'e wrâld - gjin bestjoer op nasjonaal nivo, mar allinnich op lokaal en Jeropeesk nivo.
AEGEE is in sekuliere, ynterdissiplinêre, non-profit organisaasje, dy't net oan in politike partij ferbûn is.

AEGEE is yn 1985 oprjochte yn Parys en hat op it stuit by elkoar mear as 15.000 leden oer 241 ôfdielings (*antennae*) yn 'e measte Jeropeeske studintestêden ferparte oer 42 lannen. It Jeropeeske bestjoer fan AEGEE (AEGEE-Europe) hat syn haadkantoar (*headoffice*) yn Brussel. Op Jeropeesk nivo organisearret AEGEE it hiele jier troch útwikselings, gearkomsten, Summer Universities, konferinsjes en oare aktiviteiten oeral yn Jeropa.

## Ferienings (op lokaal nivo)
Op lokaal nivo sjogge de AEGEE antennae (lokale ôfdielings) der net altyd itselde út. De ferienings binne elk in selsstannich rjochtspersoan. Wannear't in antenna de 'Convention d'adhesion for AEGEE' tekene hat en yn syn eigen statuten in ferwizing nei de 'Convention' opnommen hat, is de antenna lid wurden fan 'e Jeropeeske koepel fan AEGEE-Europe. De leden fan in lokale feriening binne dus sels net lid fan AEGEE-Europe; allinnich de antenna is lid. Dêrom kinne inkeld de antennae stimme op in ledegearkomste.  

De measte Nederlânske en Belgyske binne op lokaal nivo selligensferienings foar studinten, mei ferskate aktiviteiten yn 'e eigen stêd. Faak binne de ferienings ek lid fan oare koepels yn 'e eigen stêd, lykas de pleatslike Keamer fan Ferienings, of fan oare ynternasjonale koepels. Yn Nederlân binne der AEGEE antennae yn alle universiteitsstêden útsein yn Wageningen. Yn fjouwer stêden yn België is in AEGEE antenna, en dêrneist is it haadkantoar fan 'e koepel, AEGEE-Europe, fêstige yn Brussel.
AEGEE is net allinnich foar studinten fan 'e universiteit, en yn it ferline hawwe der ek AEGEE-antennae yn ferskate Nederlânske HBO-stêden west. De hjoeddeiske ferienings yn Nederlân en Belgje binne op alfabetyske folchoarder:

*AEGEE Amsterdam
*AEGEE Antwerpen
*AEGEE Brussel
*AEGEE Delft
*AEGEE Eindhoven
*AEGEE Gint
*AEGEE Grins
*AEGEE Leien
*AEGEE Leuven
*AEGEE Maastricht
*AEGEE Nymwegen
*AEGEE Rotterdam
*AEGEE Tilburch
*AEGEE Utert
*AEGEE Ynskedee

## Koepel (Jeropeesk nivo)
De lokale AEGEE ferienings binne lid fan 'e Jeropeeske AEGEE koepel, dy't faak AEGEE-Europe neamd wurdt. 

## Keppelings om utens
*  Webside fan koepelferiening AEGEE
*  AEGEE yn Nederlân
*  AEGEE Television
*  Alle ferienings dy't lid binne fan de AEGEE-Europa koepel
Register van de Aanbreng

***Register van de(n) Aanbreng*** of ***Staat van Aanbreng*** wie in ynventarisaasje, oanlein yn 1511 en 1514, fan alle belestingplichtige huzen en grûn mei de nammen fan de eigners en brûkers yn Fryslân. It wie de grûnslach foar de floreenrinte, doe noch in aparte ferheging fan de saneamde jiertaks. It joech de soarte fan ynformaasje dy't letter ek yn it kadaster opnaam waard, mei de hierwearde fan de grûn.

Itselde systeem is brûkt oant de Frânske tiid. It register waard yn 1880 yn fjouwer dielen printe fanwege it Frysk Genoatskip, besoarge troch Wiardus Willem Buma, en yn 1942 - 1954 yn fiif dielen útjûn troch de Fryske Akademy. It *Register fan de Aanbreng* is foar skiedkundigen fan belang foar it witten fan ûnder mear plak- en persoansnammen en is te lêzen yn de DBNL.

## Sjoch ek
* Floreenkohier
* Stimkohier

## Keppeling om utens
* ''Register van den aanbreng van 1511 en verdere stukken tot de floreenbelasting betrekkelijk (4 delen)'' yn de DBNL
Jiertaks

De **Jiertaks** wie in yn 1501 fan de Saksyske hartoggen ynstelde belesting. De belesting waard meast basearre op lânrinten; by guon stêden en gritenijen waard ek rikens troch hannel en nearing yn de oanslach ferrekkene.

De jiertaks waard oer de gritenijen en stêden omslein, dat eltse stêd as gritenij koe de belesting ferpartsje sa't sy woene. Nei de ynfiering fan it *[[Register van den Aanbreng]]* waard de jiertaks yn in protte gritenijen omslein oer de floreenplichtigen. Geastliken en kleasters wiene frijsteld foar it goed dat hja sels brûkten. Dat jilde sûnt 1515 ek foar de hearen dy't de Boergonjers mei har meiers trou blean wienen.

Yn 1623 waard de jiertaks foar it grutste part ôfkocht, yn Gaasterlân en Lemsterlân lykwols mar foar twatredde; it oarepart bleau oant 1775 bestean.
Merveille Lukeba

**Merveille Lukeba** (Kinshasa (Congo), 30 maart 1990) is in Britsk akteur. Hy is ferneamd fan syn rol as *Thomas Tomone* yn it Britske tsienderdrama *Skins*. Lukeba ferhuze doe't er noch jong wie nei Woolwich, yn súdeast-Londen. 

Hy praat floeiend Frânsk, Ingelsk en Lingala.

## Filmografy

## Keppeling om utens
* Lukeba syn offisjele webside
Wladimir Köppen

**Wladimir Peter Köppen** (Russysk: *Владимир Петрович Кёппен*) (Sint-Petersburch, 25 septimber 1846 – Graz, 22 juny 1940) wie in yn Ruslân berne geograaf, meteorolooch, klimatolooch en botanikus fan Dútsk komôf. Hy is fral ferneamd fan de klimaatklassifikaasje fan 1918, dy't útgie fan  plantegroei: de klimaatgrinzen waarden op grûn fan minimale en maksimale trochsneed moannetemperatuer bepaald troch it ferspriedingsgebiet fan beskate planten.

## Karriêre
Tusken 1872 en 1873 wie Köppen yn tsjinst fan de Russyske meteorologyske tsjinst. Yn 1875 ferhuze er werom nei Dútslân en waard er haad fan de nije Difyzje fan Maritime Meteorology fan it Dútske Marineobservatorium (*Deutsche Seewarta*) yn Hamburg. Dêr wie er ferantwurdlik foar it opsetten fan in waartsjinst foar it noardwestlike part fan Dútslân en de oanswettende wetters. Nei fjouwer tsjinstjierren koe er him wer rjochtsje op fûneminteel ûndersyk, dêr't er wier niget oan hie, en ferliet de meteorologyske tsjinst.

Köppen begûn in systematyske stúdzje fan it klimaat en eksperimintearre mei waarballonnen om gegevens fan de boppeste lagen fan de ierdatmosfear te krijen. Yn 1884 brocht er syn earste ferzje fan syn kaart mei klimaatsônes út. Dy late ta de ûntwikkeling fan syn klimaatklassifikaasjesysteem om 1900 hinne, dy 't er de rest fan syn libben ferbetterje soe. De folsleine ferzje ferskynde foar it earst yn 1918 en de úteinlike ferzje waard yn 1936 útbrocht. 

Neist it beskriuwen fan ferskate klimaattypen wie er ek bekend mei paleoklimatology. Yn 1924 publisearre er mei syn skoansoan Alfred Wegener *Die Klimate der Geologischen Vorzeit* ('De klimaten fan it geologyske ferline'), dat Milutin Milankovic syn teory fan de Milankovi-parameters en iistiden stipe. 

Oan 'e ein fan syn libben wurke Köppen op mei de Dútske klimatolooch Rudolf Geiger oan in wurk yn fiif dielen, *Handbuch der Klimatologie*. Dy is nea dienmakke, mar ferskate dielen, trije dêrfan fan Köppen, waarden útbrocht. Nei Köppens dea yn 1940, wurke Geiger fierder oan oanpassingen fan it klimaatklassifikaasjesysteem. 

Köppen wie in produktive wittenskipper; hy skreau goed 500 wittenskiplike publikaasjes en bewarre syn yntellektuele nijsgjirrigens en brede ynteresse syn hiele libben lang. Njonken syn wittenskiplike beuzichheden wie er aktyf belutsen by sosjale kwestjes, wêrby't er in soad tiid en enerzjy bestege oan problemen as lângebrûk, skoalherfoarmingen en iten foar earmelju. Hy wie in sterk foarstanner fan it brûken fan Esperanto en sette ferskate wurken oer yn it Esperanto.
Anglikaanske Tsjerke

De **Anglikaanske Tsjerke** (fan it Middenlatynske *anglicanus*, ingels), offisjeel de **Episkopaalske Tsjerke fan Ingelân**, faak koartwei **Tsjerke fan Ingelân** (*Church of England*) neamd, waard berne út de missy fan Romeinske militêren en keaplju en wie yn it earstoan ferbûn mei de tsjerke fan Rome oant der yn 1534 in skisma troch Hindrik VIII feroarsake waard.

De Anglikaanske Tsjerke yn Nederlân hat sa'n 30.000 leden. Sa'n 10% fan de leauwigen giet alle wike nei't tsjerke. Yn de tolve anglikaanske tsjerken yn Nederlân komme alle wiken 2000 oant 3000 minsken byelkoar. John de Wit, foarganger fan de *Holy Trinity Church* yn Utert, is aartsdeken (*archdeacon*) fan de anglikanen yn Noard- en West-Europa. Ut namme fan de biskop foar it bisdom Europa, Geoffrey Rowell, is hy lieder fan de anglikanen yn de Benelux.

De Tsjerke fan Ingelân hat sa'n 13,4 miljoen leden. It steatshaad is formeel ek haad fan de Anglikaanske Tsjerke.

## Grutste ferskillen tusken de Roomsk Katolike Tsjerke en de Anglikaanske Tsjerke
* It gesach fan de paus wurdt ôfwiisd en de kening of keninginne is it haad fan de Tsjerke fan Ingelân. De aartsbiskop fan Canterbury is de spirituele lieder fan de wrâldwide Anglikaanske Mienskip.
* Anglikaanske prysters binne net bûn oan it selibaat. Froulju kinne ek pryster wurde.
* De Anglikaanske Tsjerke hat mar twa sakraminten : de doop en de kommuny.
* Anglikanen fersmite de Unbesmette Untfinzenis fan Maria. Der is gjin Mariaferearing. Leauwigen bidde allinne ta de Heit, de Soan en de Hillige Geast.

## Keppelings om utens
* Ynternasjonale webside fan de Anglikaanske Tsjerke
* Anglikaanske liturgysk webside
* ''The Prayerbook Society''
Plymouth

* Plymouth (Ingelân), stêd yn Ingelân, it oarspronklike plak Plymouth, by de mûning fan de rivier Plym
* Plymouth (Montserrat), de ferlitten haadstêd fan Montserrat

;Feriene Steaten:
* Plymouth (Kalifornje)
* Plymouth (Konnektikut)
* Plymouth (Illinois)
* Plymouth (Florida)
* Plymouth (Indiana)
* Plymouth (Iowa)
* Plymouth (Massachusetts)
** Plymouth Colony, it plak dêr't de Pilgrim Fathers in koloanje stiften, Massachusetts
* Plymouth (Michigan)
* Plymouth (Minnesota)
* Plymouth (Nebraska)
* Plymouth (Nij Hampshire)
* Plymouth (Noard Karolina)
* Plymouth (Ohio)
* Plymouth (Pennsylvania)
* Plymouth (Utah)
* Plymouth (Fermont)
* Plymouth (Wiskonsin)
Plymouth (Ingelân)

**Plymouth**  (Nederlânsk, âldfrinzich: *Pleimuiden*) is in stêd (*city*) en unitary authority yn de Ingelske regio Súd West Ingelân.

Plymouth leit yn it Britske greefskip Devon. It is in havenstêd fan belang en lûkt ek in protte toeristen. Teffens sit dêr yn relatyf grutte universiteit.

Spoarstasjon Plymouth waard earst yn 1877 iepene.

Plymouth hat in grutte en moaie natuerlike haven, de Plymouth Sound. Ut dy haven wei sette op 16 septimber 1620 de Mayflower ôf nei Amearika; oan board wienen ûnder oaren 40 *dissinters*, om harren leauwe ferfolge sektaryske protestanten. Sy stichten yn Amearika de Plymouth koloanje. Yn de Plymouth Sound leit Drake's Island, dêr sette Sir Francis Drake yn 1577 syn reis om de wrâld útein.

Al yn de Twadde Wrâldkriich hie Plymouth in wichtige marinebasis. Basis en stêdssintrum binne yn 1941 swier bombardearre troch de Dútske Luftwaffe. Goed 3.700 huzen waarden ferneatige en mear as 1000 boargers ferlearen doe it libben. 

## Berne yn Plymouth
* Clarence Edmund Fry (1840-1897), fotograaf
* Trevor Francis (1954), fuotballer en fuotbalcoach
* Emma Pierson (1981), aktrise
Plym

De **Plym** is in rivier yn súd-Ingelân fan sa'n 30 km langte, dy't har namme jûn hat oan de stêd Plymouth yn it greefskip Devon.

De Plym ûntspringt op 450 m yn in sompige krite yn de hichten fan Dartmoor, dat *Plym Head* hjit. dêrwei rint de rivier sa'n bytsje nei it súdwesten nei Plymouth en mûnet dêr út yn de Plymouth Sound en it Kanaal. De namme Plym soe út it Aldingelsk komme en 'prûmebeam' betsjutte.
Augustinus fan Canterbury

**Augustinus fan Canterbury** (foàr 533 - 26 maaie 604 'tradisjoneel' as mooglik 605) wie de earste aartsbiskop fan Canterbury. Hy waard yn 597 fanwege paus Gregoarius I nei Æthelberht, kening fan Kent yn súd-Ingelân, stjoerd, beselskippe fan Laurentius fan Canterbury, de lettere twadde aartsbiskop. Hy jildt as de 'Apostel fan de Angelsaksen' en wurdt ek as stichter fan de Tsjerke fan Ingelân beskôge. Hy moat net trochelkoar helle wurde mei tsjerkfaar Augustinus fan Hippo.

Hy wurdt as hillige betocht op 27 en 28 maaie en yn Ingelân op 26 maaie. 

## Keppelings om utens
* Augustinus op de webide fan bisdom Canterbury
Salomon de Wolff

**Salomon (Sam) de Wolff** (Snits, 13 augustus 1878 - Amsterdam, 24 novimber 1960) wie in ekonoom, politikus en sionist.

Hy wie in soan fan grossier yn manufaktueren Abraham de Wolff en Goudje de Vries. Hy folge it gymnasium yn Snits fan 1891 oant 1897 en studearre dêrnei yn it earstoan medisinen. Yn 1910 boaske er mei Sara Veldman. Sy krigen ien soan. Nei har ferstjerren (11 desimber 1941), belâne De Wolff yn 1943 yn Kamp Westerbork, dêr't er trochstjoerd waard nei it konsintraasjekamp Bergen-Belsen. Om't er lykwols as sionist op 'e saneamde "Palestina-list" stie, waard er net fermoarde, mar ynstee útwiksele tsjin Dútske kriichsfinzenen yn Palestina. Op 10 july 1944 kaam er yn Haifa oan, mar nei de oarloch gie er werom nei Nederlân, dêr't er op 31 jannewaris 1946 op 'en nij troude mei de ferpleechster Anna Maria Gruntjes. It pear krige gjin bern.

De Wolff waard in fûl sosjalist. Hy publisearre in protte- en grut ferskaat oan artikels. Hy wie ien fan de oprjochters fan 'Poale Zion' (sionistyske sosjalisten).

## Publikaasjes
* *Het economisch getij. Bijdrage tot de verklaring van het conjunctuurverschijnsel* (Amsterdam, 1929).
* *De huidige conjunctuur* (Amsterdam, 1930);
* *De crisis* (Amsterdam, [1932]); 
* *Het heldenleven en de levende leer van Karl Marx* (Amsterdam, 1933); 
* *Geschiedenis der joden in Nederland. Laatste bedrijf* (Amsterdam, 1946).

## Literatuer
* J. van der Wijk, *Inleiding*, yn *Strijdenskracht door wetensmacht*. Opstellen oanbean oan S. de Wolff by gelegenheid fan syn 60e jierdei (Amsterdam, 1938); 
* F. Kiel, *Sam de Wolff uniek socialist*, yn De Groene Amsterdammer, 9-8-1958; 3-12-1960; 
* W. Drees, yn *Socialisme en democratie 18* (1961) 530-533; 
* C.H. Wiedijk, *Sam de Wolff en het ontstaan van het Sociaal-Democratisch Centrum in de Partij van de Arbeid* (Haarlim, 1971); 
* M. van Amerongen, *Bij Marx, mijn profetie zal vóór 21 juni in vervulling gaan! Het leven van Sam de Wolff...*, yn Vrij Nederland, 9-9-1978; 
* M. van Amerongen, 'Linkervleugel... Het leven van Sam de Wolff, yn Vrij Nederland, 16-9-1978; 
* B. van Tijn, 'De Wolff- profeet van betere tijden', yn Het Parool, 8-5-1980.
Ilford

**Ilford** is in wyk yn it noardeast Londenske bestjoerlike krite Redbridge, yn de regio Grut-Londen. It leit 9 km noardeastlik fan Charing Cross en is ien fan de grutte sintrums fan de stêdekloft.

## Ut de skiednis
**Ilford** komt yn it Domesday Book (1086) foar as *Ilefort*. wat furde fan de Hyle betsjut. Hyle is in âlde namme foar de rivier de Roding. It âldste bewiis fan minsklike bewenning is in soarte fan skâns út de 1e en 2e iuw f.Kr. (Izertiid),  *Uphall Camp*. Yn de omkriten binne ek fynsten dien út de Romeinske tiid.

**Ilford** lei oan in grutte dyk fan Londen nei Colchester. Dy wei waard behearske en ûnderhâlden troch de *Middlesex and Essex  Turnpike Trust* fan 1721 ôf oan. De rivier Roding waard 1737 befarber makke foar frachskippen oan de brêge fan Ilford ta. Oant de útwreiding yn de 19e iuw ta wie Ilford in doarpke fan neat op it plattelân. De útwreiding luts bedriuwen en yndustry. Yn 1839 waard it spoarstasjon oan it spoar fan Romford nei Mile End yn Ilford iepene, mei in soad nije bewenners fan gefolgen. It plak krige dêrnei hieltyd mear yndustry, sa as papierfabriken, boardmakkerijen en stoomwaskerijen. De widze fan in tal grutte bedriuwen stie yn Ilford. Ferneamd waard de produsint fan fotofilm en gemikaliën anneks 'Ilford Photo'. It bedriuw waard stifte yn 1879 fan Alfred H. Harman, in fotograaf út Peckham. It radio-, elektronika- en telekommunikaasbedriuw Plessey, stichte 1917 yn Marylebone, ferhuze nei Ilford yn 1919 en waard dêr ien fan de grutste op syn mêd. Yn de Twadde Wrâldkriich waard de fabryk bot bombardearre; it fabryk gie doe fierder mei 2000 arbeiders yn de ûndergrûnske spoartunnel tusken Wanstead en Gants Hill. Yn 1955 hie it bedriuw 15.000 minsken yn it wurk op plakken yn Ilford en oanswettende buorren.
Ilford makke yn de fyftiger jierren BAL-AMi Jukeboxen.

## Demografy
Neffens de folkstelling 2001:

## Literatuer
* , *Valentines Park, Ilford: A Century of History* (1999) ISBN 0-901616-25-5 
* , *Barking and Ilford: An Extract from the Victoria History of the County of Essex vol 5* (1987)

## Keppeling om utens
* www.visionofbritain.org.uk Ilford
Tjeerd van Bekkum

**Tjeerd van Bekkum** (Drachten, 16 novimber 1966) is in Nederlânsk bestjoerder en earder politikus fan de VVD.

## Biografy
Van Bekkum is hikke en tein yn Drachten en gie nei it Ichthus Kolleezje dêr 't er syn diploma helle. Hy studearre bedriuwskunde oan de Ryksuniversiteit Grins. Dêrnei wie er ûnder oaren warber as beliedsmeiwurker fan de VVD-fraksje yn de Twadde Keamer en as polityk adviseur fan de steatssekretaris fan ferkear en wettersteat. Yn 2002 waard er wethâlder fan de doetiidske gemeente Berkel en Rodenrijs, mar trije jier letter gie Van Bekkum werom nei it noarden fan Nederlân fanwege syn beneaming ta boargemaster fan de gemeente Mearum. Fan 13 septimber 2012 ôf wie er boargemaster fan de gemeente Smellingerlân.
Op 15 july 2017 ferruile er dy baan foar dy fan direkteur fan de organisaasje fan Kulturele haadstêd fan Jeropa 2018 Ljouwert. Yn septimber 2019 hold er op as direkteur fan Ljouwert-Fryslân 2018 en sûnt dy tiid is er aktyf as konsultant út syn eigen advysburo wei.
Sûnt maart 2019 is Van Bekkum foarsitter fan it Oranjewâld Festival.

Dêrneist is Van Bekkum aktyf as konsultant by Van Ede & Partners yn Swolle dêr't er him dwaande hâldt mei wurkpaadcoaching en krisismanagement. Fierder hâldt er him dwaande as begelieder mei retrêtes en is er sûnt 1 febrewaris 2021 saaklik lieder fan CityProms.  Koart foar de Twadde Keamerferkiezingen fan 2021 hat er syn VVD-lidmaatskip opsein.

Van Bekkum is troud en hat twa soannen.
Provinsjale wei 381

De **provinsjale wei 381** of **N381** is in wei yn de provinsjes Fryslân en Drinte. De dyk rint fan Drachten nei Emmen. De wei leit yn it ferlingde fan A31; it begjin is de ôfslach *Oosterwolde* fan de A7 by Drachten; de ein is Emmen. By Beilen slút de wei oan by de A28.

De N381 wurdt yn Drinte ek wol de *Twee Provinciënweg* (Twa Provinsjeswei) of de *Frieslandroute* (Fryslânrûte) neamd. De oanlis fan 'e wei begûn yn 'e fyftiger jierren fan 'e 20e iuw yn Fryslân, en yn 1975 waard it lêste trasee yn Drinte iepene.

De wichtichste plakken oan de wei binne: Donkerbroek, Easterwâlde, Appelskea, Hegersmilde, Beilen, Westerbork, Zweeloo en Noard-Sleen.

Op de hichte fan Appelskea snijt de N381 it Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld.

It Drintske part fan de N381 is foar it grutste part in streamwei mei in maksimum faasje fan 100 km/oere. Fan 2004 oant 2006 is der grut ûnderhâld dien oan it Drintske part fan de dyk. Alle grûnkrúsings binne derút helle en binne der foarsjennings fan de fauna troffen. Neffens de nije rjochtlinenis der ek in griene streek yn it midden fan 'e dyk oanbrocht. Op 14 oktober 2006 is de dyk offisjeel iepene mei it organisearjen fan in maraton. Dy maraton begûn yn Hegersmilde en einige yn Emmen.

It Fryske part fan Drachten oant de Drintske grins soe omfoarme wurde tusken 2014 en 2016 ta streamwei. In streamwei hat in maksimum faasje fan 100 mk/oere. In streamwei hat gjin grûnkrúsings mei bygelyks ferkearsljochten, mar alline krusings fan ûngelikense hichte lykas tunnels en fiadukten. Yn 2009 is it trasee fan de N381 Drachten - Drintske grins foargoed fêststeld en yn 2010 binne de finânsjen ta beskikking steld. Dêrnei is in Provinsjaal Ynpassingsplan (PYP) opsteld. In PYP is in bestimmingsplan op provinsjaal nivo. It PYP is 31 oktober 2012 fêststeld troch de útspraak fan de Ofdieling Bestjoersrjochtspraak fan de Rie fan Steat. De dyk tusken Drachten en Easterwâlde waard omboud ta in dyk mei 2x2 rydstripen; yn maaie 2020 wie it wurk dien. It part tusken Easterwâlde en de Drintske grins bleau in twastripe.

## Skiednis
Sûnt it ynfieren fan it dyknûmersysteem fan 1976 hie de N381, lykas de dyk Ljouwert-Drachten, de nûmer N31, dy't rûn fan Ljouwert oant de N34 by Emmen.

By it ynfieren fan it Rykswegenplan 1984 waard it part fan de N31 tusken Ljouwert en Drachten opnaam as planrykswei 31. Nei it ynfieren fan de Wet werferdieling wegebehear op 1 jannewaris 1993 kaam de N31 by ferskillende wegebehearders yn behear. It diel, dat yn behear wie by de provinsjes Fryslân en Drinte, waard omnûmere ta N381.

It part tusken de oansluting op de N34 en de beboude kom fan Emmen wie fan 1981 ôf nûmere as N364. Yn 2000 waard de N391 om Emmen yn de rjochting fan Ter Apel iepene, dêr't it grutste part fan de N364 syn regionale ûntslutingsfunksje troch ferlear en dêrom waard dat oerdroegen oan de gemeente Emmen. It part fan de N364 tusken de N34 en de komgrins fan Emmen waard part fan de N381.

## Keppelings om utens
* ''Stichting tot behoud buitengebieden Wijnjewouden en omstreken''
* Fryslan ~ Dossier N381 Drachten - Grins mei Drinte
Karl-Maria Kertbeny

**Karl-Maria Kertbeny** of *Károly Mária Kertbeny* (berne *Karl-Maria Benkert*) (Wenen, 28 febrewaris 1824 – Boedapest, 23 jannewaris 1882) wie in Hongaarsk-Eastenryksk skriuwer, sjoernalist en oersetter. Hy is op it heden ferneamd meidat er de wurden homoseksualiteit en heteroseksualiteit betocht hat en dy yn 1869 yn twa brosjueres brûkt hat.

De famylje Benkert ferhuze nei Boedapest doe't er noch in bern wie. Hy fielde him likegoed thús yn Eastenryk, Dútslân as yn Hongarije. De Hongaarske skriuwer en literatuerhistoarikus Lajos Hatvany hat him sa beskreaun: "Dizze humeurige, fladderjende, ûnfolmakke skriuwer is ien fan de bêste en ûnrjochtlik fergetten Hongaarske memoireskriuwers." Hy sette wurken oer fan Hongaarske dichters en skriuwers yn it Dútsk, bygelyks dy fan Sándor Petfi, János Arany en Mór Jókai. Ta syn kunde hearden Heinrich Heine, George Sand, Alfred de Musset, Hans Christian Andersen en de bruorren Grimm.
Rekkared I

**Rekkared I** (Latyn: *Reccaredus*; Goatysk: *Rekkareþ*; Spaansk: *Recaredo*; 559 – Toledo, 31 maaie 601) wie kening fan de Fisigoaten yn Spanje fan 586 oant 601. Hy wie in soan fan kening Leovigild.

Oars as syn heit wie syn bewâld freedsum, hoewol't er wol striderij hie mei de Franken en de Basken. In wichtich politike set fan him wie frede slute mei de Bizantinen.

Syn regear waard fierder skaaimerke troch it sykjen nei fermoedsoening mei de oermastere Romeinske befolking.

Rekkareds bekearing ta it Roomske leauwe hat fan grutte betsjutting west. Dat gie oars sa maklik net. Rekkared moast ôfrekkenje mei in tal grutte ariaanske opstannen en gearspannings.
Leovigild

**Leovigild**, **Liuvigild**, **Leuvigild** of **Leogild** (omtrint 519 - Toledo, 21 april 586) wie fan  569 oant syn dea kening fan it Fisigoatyske keninkryk, dat yn dy tiid it grutste part fan it Spanje fan no besloech.

Nei in skoft fan anargy nei de dea fan kening Atanagild, waarden Leovigild en syn broer Liuva I beneamd ta keningen fan de Fisigoaten. Atanagild wie in broer fan Leovigild en ek fan Liuva. Beide nije keningen wienen ariaanske kristenen, oars as harren measte katolike ûnderdienigen. Liuva hearske yn de lannen benoarden de Pyreneeën, wylst Leovigild yn *[[Hispanje|Hispania]]* foar master opsloech. Nei de dea fan Liuva yn 572 hie Leovigild it allinnich foar it sizzen.

Leovigild troude twaris: earst mei Teodosia; sy krigen twa soannen, Hermenegild en Rekkared. Nei't syn earste frou weirekke wie boaske er oan Atanagild syn widdo Goiswinta. 

Hy waard opfolge troch syn twadde soan Rekkared, dy't yn 589 roomsk-katolyk waard; dêrtroch waard de ienheid tusken masters en ûnderdienigen grutter. 

## Keppelings om utens
* ''Catholic Encyclopedia'': Sint Hermengild
* , ''History of the Decline and Fall of the Roman Empire'', Haadstik 37.
* , *The Inheritance Of Rome: A History of Europe from 400 to 1000* (De erfenis fan Rome: in Europeeske skiednis fan 400 oant 1000) (2009), haadstik 6
Kapsalon (iten)

In **kapsalon** is in gerjocht besteande út patat mei shoarma, en topke mei Goudske tsiis, even ûnder de grill set, sa't de tsiis raant, mei in salade d'r oerhinne. Faak wurdt de kapsalon betsjinne mei knyfloksaus en sambal. In kapsalon wurdt ek wol klearmakke mei kebab, döner, gyros, pyk of falafel ynstee fan shoarma.


Ofbyld:Kapsalon-Rotterdam.jpg|In kapsalon
Ofbyld:Kapsalon Amstelveen.jpg|Kapsalon serfearre troch in ytkafee yn Amstelveen.
Blackwall (Londen)

**Blackwall** is in wyk yn it Londenske distrikt Tower Hamlets, benoarden de Teems, yn de regio Grut-Londen.

De omkriten fan Blackwall Stairs waarden al yn de 14e iuw Blackwall neamd. Faaks komt de namme fan de beskoeiïng fan de rivier út de Midsiuwen. De krite lei in lus fan de rivier njonken Poplar's East Marsh, dêr't de East India Docks begjin 19e iuw boud waarden.

Blackwall is hjoed de dei faaks it meast ferneamd fan de Blackwall Tunnel, dy't súdlik fan de wyk ûnder de Teems troch nei noard- Greenwich rint.

## Haven

Blackwall hat iuwenlang in wichtige haven west, waans namme ferbûn wie mei seereizen en ekspedysjes fan grut belang. Sa sette Martin Frobisher dêr 7 juny 1576 ôf op in ekspedysje dy't de Noardwest Passaazje fine moast; finansjiere troch de Moskovyske Hannelskompanjy. Walter Raleigh hie in hûs yn Blackwall en yn de iere 17e iuw wie de haven it plak dêr't kolonisten fan Noard-Amearika en West-Ynje fanwege de Londenske Kompanjy wei ferfearen. 

Blackwell wie ek it wenplak fan Horatio Nelson.
Westminster

## Londen
**[[City of Westminster]]* of yn it koart *Westminster*, distrikt yn Londen, regio Grut-Londen
*Westminster (wyk), wyk yn *City of Westminster*, regio Grut-Londen

## Feriene Steaten
*Westminster (Kalifornje)
*Westminster (Kolorado)
*Westminster (Louisiana)
*Westminster (Maryland)
*Westminster (Súd Karolina)
*Westminster (Teksas)
*Westminster (Fermont)
* Westminster (Massachusetts)
Westminster (wyk)

**Westminster** is in wyk yn de Londenske bestjoerlike krite City of Westminster, yn de regio Grut-Londen. It leit op de noardigge fan de rivier de Teems, súdwest fan de City of London en 0.8 km súdwest fan Charing Cross. De wyk hat in grut tal fan Londen syn histoaryske- en oare attraksjes, sa as it Palace of Westminster (dêr't it parlemint fan it Feriene Keninkryk húsmannet), Buckingham Palace, de *[[Abdij fan Westminster|Westminster Abbey]]* en de *[[Katedraal fan Westminster|Westminster Cathedral]]*.

## Keppeling om utens
*  Westminster, troch Sir Walter Besant, Geraldine Edith Mitton en A. Murray Smith, 1902, by Projekt Gutenberg
*  ''Palmer's Village'', in ferlitten doarp yn Westminster
Kunobelin

**Kunobelin** of **Kunobelinus** (of: **Cymbeline**; Welsk: **Kynvelyn**; Latyn: **Cunobelinus**) wie in Britsk kening dy't sydlings neamd wurdt yn 'e wurken fan 'e Romeinske histoarisy Suëtoanius en Dio Kassius. Hy libbe fan 'e ein fan 'e earste iuw f.Kr. oant de jierren 40 fan 'e earste iuw (nei Kr.), en regearre de Keltyske Katuvellauni-stamme fan likernôch 18 f.Kr. oant 43 n.Kr. Neffens de leginde, sa't dy letter beskreaun waard troch Geoffrey fan Monmouth, soe Kunobelin kening fan hiel Brittanje west hawwe, wat net wier wêze kin. 

Kunobelin wie de soan fan kening Tasciovanus, en soe troch William Shakespeare brûkt wurde foar syn toanielstik *Cymbeline*.

## Geoffrey fan Monmouth
Geoffrey fan Monmouth skriuwt yn syn *[[Historia Regum Britanniae]]* dat Cymbeline in krêftich kriger wie, opbrocht oan it hof fan keizer Augustus, en dat syn lân Romeinske wapens ta foldwaan hie. Kunobelin goe it goed fine mei Rome, en de jierlikse betellingen waarden sekuer útfierd út respekt en net omdat sy ôftwong wienen.

## Oare boarnen
Oare boarnen fernije, oars as Monmouth syn geskriften, dat ûnder it bewâld fan Kunobelin en syn soan Karatakus de Catuvellauni geregeldwei skeel hienen mei lokale stammen. Hy wie in sterke fijân fan Rome, en stipe de druïden fan Anglesey, dy't yn dy tiid krêftige Rome-opponint wienen. Teffens joech Kunobelin beskûl oan Gallyske krigers dy't flechte wienen. De legindaryske krêft fan Kunobelin die de Romeinske keizer Kaligula yn 40 om net oan in ynvaazje te begjinnen.
.
Itselde jier soarge Kunobelin foar it ôfsetten fan de pro-Romeinske kening fan de Atrebaten, Verika. Verika flechte nei Rome, dêr't er help socht by keizer Klaudius. Dat insidint wie in wichtige faktor yn Klaudius syn beslút om in ynvaazje yn Brittanje út te fieren yn 43, krekt nei Kunobelin syn dea.

It is net dúdlik wêrom't de boarnen ferskillende ferzjes jouwe fan Kunobulin syn libben.

De hearskippij fan Kunobelin duorre earne tusken de 10 en 32 jier. Der wurdt sein dat er de macht oerjoech oan syn soan Togodumnus, hoewol't er noch twa oare soannen hie: Karatakus en Arvirargus.

Kunobelin syn namme is bewarre bleaun yn in tal doarpen yn Buckinghamshire, û.o. the Kimbles.
Meanwood

**Meanwood** is in foarstêd en earder doarp yn noardwest Leeds yn West-Yorkshire, Ingelân.

## Religy
De doarpstsjerke fan de Tsjerke fan Ingelân is de *Holy Trinity Church*. De klok fan de tsjerke waard ûntwurpen troch Edmund Beckett en makke troch Edward John Dent dy't ek de *[[Big Ben]]* makke.

De Metodistetsjerke waard set yn 1881 yn nijgoatyske styl en sân jier letter fergrutte.


File:HolyTrinityMeanwood.jpg|*Holy Trinity Church*
File:MeanwoodMethChurch.jpg|*De Metodistetsjerke*
File:BaptistSchoolMeanwood.jpg|*De eardere Baptisteskoalle*


## Keppeling om utens
*Leeds City Council - Meanwood Conservation Area Appraisal and Management Plan
* Under oaren histoaryske en genealogyske feiten
Sliepbonke

De **sliepbonken** (*ossa temporalia*, iental: *os temporale*) binne bonken oan wjerskanten fan de plasse.
De sliepbonke wurdt ferparte yn:
* Pars squamosa
* Pars tympanica
* Pars mastoidea
* Pars petrosa
Cornelis Vermuyden

**Cornelis Vermuyden** (Sint-Maartensdijk (Tholen) 1590 - Londen, oktober 1677) wie in Siuwsk wetterboukundige dy't Nederlânske wetterboutechniken yn Ingelân yntrodusearre en in begjin makke mei it drûchlizzen fan The Fens yn East Anglia.

## Biografy
Vermuyden folge in oplieding ta lânmjitter en wurke yn de tiid fan it Tolvejierrich Bestân mei oan it bedykjen yn Siuwsk-Flaanderen en op de Bevelannen. Yn 1619 helle syn sweager him oer om nei Ingelân te kommen en hy yntrodusearre him oan it Ingelske hof. Koart skoft letter moast er in trochbrutsen dyk by Dagenham oan de Teems tichtsje en de keninklike tunen by Windsor Castle ûntwetterje. Hy waard ferneamd fan syn wurk yn Hatfield Chase en The Fens. Beide projekten liet er útfiere troch Siuwske en Hollânske arbeiders wat skeel mei de pleatslike befolking joech. Karel I adele him op 6 jannewaris 1629, sûnt is er yn Ingelân ferneamd as "Sir Cornelius Vermuyden".

Cornelis Vermuyden waard 1633 naturalisearre ta Ingelskman. Mei dat in stikmannich projekten finansjeel mislearren krige er skulden en bedarre er yn de finzenis. Hy waard op 15 oktober 1677 beïerdige yn Westminster.

Vermuyden syn wichtichste publikaasje is *A Discourse touching the drayning the Great Fennes, lying within the severall counties of Lincolne, Northhampton, Huntington, Norfolke, Suffolke, Cambridge and the Isle of Ely* (Londen 1642).
Twadde Steedhâlderleaze Tiidrek

**Twadde Steedhâlderleaze Tiidrek** is de beneaming foar de twadde perioade dat yn de goaen Hollân, Seelân, Utert, Gelderlân en Oerisel gjin steedhâlder beneamd waard. 

De perioade duuorren fan 1702 oant 1747, as gefolch fan it ferstjerren fan kening-steedhâlder Willem III fan Oranje-Nassau yn 1702. Meidat de Steaten fan Hollân en Seelân it steedhâlderskip erflik ferklearre hienen foar de neisieten fan Willem III, en dy sûnder  bern út de tiid rekke, waard ôfsjoen fan it beneamen fan on opfolger.

It steedhâlderleaze tiidrek gou  lykwols net foar de goaen Fryslân en Grinslân. Nei de dea fan steedhâlder Johan Willem Friso yn 1711, waard syn soan Willem IV fan Oranje-Nassau, ûnder fâdij fan syn mem Maria Louise fan Hessen-Kassel, ta steedhâlder beneamd. Yn 1747 kaam der in ein oan it steedhâlderleaze tiidrek mei de beneaming fan Willem IV as steedhâlder en kaptein-generaal fan alle goaen en ferheffing ta erfsteedhâder.
Palaestina Salutaris

**Palaestina Salutaris** as **Palaestina Tertia**  wie in Byzantynske (East-Romeinske) provinsje, dy't de  Negev (of Edom), Sinaï (útsein de noardwestkust) en it súdwesten fan Transjordaanje, besuden de Deade See besloech. De provinsje ûntstie út in spjalt fan Arabia Petraea yn de 6e iuw en bestie oant de Moslim-Arabyske ferôveringen fan de 7e iuw.
Levant

De **Levant** is in histoarysk-geografyske oantsjutting foar in part fan it fierste westen fan Aazje tusken Anatoalje en Egypte, de krite fuort beëasten de Middellânske See yn it Heine Easten.

It wurd 'Levant' komt fan it Latynske wurd *levare* of oars fan it Frânske *lever*; beide betsjutte 'rize'. Dat Levant is in oantsjutting foar 'it lân dêr't de sinne opkomt', Arabyske term *Majrek*. De *Maghreb*, of 'it lân dêr't de sinne ûndergiet', wurde faak de westlike lannen fan Noard-Afrika mei oantsjut.

Tsjintwurdich beslacht de Levant de steaten Israel, Jordanië, Libanon, de Palestynske Kriten, Syrië en in part fan Irak.
Emiraat Transjordaanje

It **Emiraat Transjordaanje** (Arabysk: إمارة شرق الأردن *ʾImārat Sharq al-ʾUrdun*, Ingelsk: *Emirate of Transjordan*), ek wol it **Eastjordaanlân** neamd, wie it eastlike part fan it Britske mandaatgebiet Palestina, dat troch it Folkebûn makke wie nei de Earste Wrâldkriich. Winston Churchill stelde 1921 op de konferinsje fan Kaïro út om it mandaatgebiet yn twaen te brekken de rivier de Jordaan en de Golf fan Akaba bylâns. July 1922 doe't de mandaattekst fêststeld waard hearde de krite beästen de Jordaan ek by it Palestynske mandaat.

Op 25 maaie 1923 waard Abdûllah fan Jordaanje ynearsten ta emir fan Transjordanië beneamd. De oerienkomst hâlde ek yn dat Abdoellah ek emir wurde mocht yn Syrje at it Feriene Keninkryk Frankryk oerhelje koe om Syrje op te jaan. It earder ûnthjit oer ûnôfhinklikens foar de Arabieren waard lykwols troch it Feriene Keninkryk net neikaam. De Palestynske mandaatkrite waard bestjoerlik spjalte.

Op 25 maaie 1946 waard Transjordanië ûnôfhinklik ûnder de namme *Hasjemitysk Keninkryk*. 

Op 24 april 1950 wie de formele anneksaasje fan it besette Westjordaanlân en East-Jeruzalem troch Transjordaanje. Doe waard de namme Transjordanië (oarekant de Jordaan) feroare yn Jordaanje, om't it lân no oan beide kanten fan de Jordaan lei. Allinne it Feriene Keninkryk en Pakistan erkenden dy anneksaasje, wylst de measte Arabyske lannen der neat fan hawwe moasten.
Benediktinen

De oarder fan de **benediktinen** en **benediktinessen** (Latyn: *Ordo Sancti Benedicti*), oprjochte yn 529 en ôfkoarte as **OSB**, is in kleasteroarder dy't de regel fan Sint-Benediktus (480 - 547 n.Kr.) folget. Wrâldwiid binne der mear as 8000 benediktinen en 17.000 benediktinessen.

In dei bestiet by de benediktinen út kontemplaasje en arbeidzje (*ora et labora*) en draait om it mienskiplik fierde en op te dragen Misoffer en de ferskillende deistige gebeden (offisy: de Lauden, Primen, Terts, Sext, None, Fespers en Kompleten. Ornaris wurdt ek de Figily of nachtweke ta it offisy rekkene. 

## Skiednis
De kleasters dy't de regel fan Sint Benediktus neifolgen, wienen yn it earstoan autonoom en hienen gjin tafersjoch fan bûtenôf. In tal  gienen fan de 10e iuw ôf byelkoar yn in kleasteroarders as kongregaasjes. Paus Benediktus XII skreau yn 1336 yn in * Summa magistri* foar dat alle benediktine-abdijen harren gearfoegje moasten yn provinsjes en de lieding fan provinsjale kapittels folgje moasten. Dêrút ûntstiene nije kongregaasjes. It Konsily fan Konstanz (1414-1418) ferplichte de benediktinen harren organisaasje op deselde wize yn te rjochtsjen as de Sistersjenske oarder.

De Oarder fan de Benediktinen (*Confoederatio Benedictina*) is feitlik in federaasje fan kongregaasjes en selsstannige kleasters. Iltse kongregaasje is op syn beurt wer in federaasje, dy't faak útgiet fan in histoarysk wichtich kleaster dat foar oare oansletten kleaster in soarte fan memmekleaster is. Der binne goed tweintich benediktynske kongregaasjes. Dy kongrgaasjes moatte oars net trochinoar helle wurde mei kongregaasjes yn tsjerkrjochtterlike sin.

## Ut de regel fan Benediktus
De Italjaanske kluzener Benediktus fan Nursia krige in protte neifolgers. Yn 529 stelde hy foar harren in kleasterregel op. Sûnt de Karolingyske perioade (8e-9e iuw) waard de regel fan Benediktus by hieltyd mear abdijen brûkt. 
* It getal sân is hillich (sjoch ek Psalm 118,164). Dêrom bidde de muontsen sânris deis yn de tsjerke. Ek ’s nachts komme hja fan 't bêd ôf om de Skepper te loovjen (Regel fan Benedictus, haadstik 16).
* Fanôf Peaske oant 1 oktober sille muontsen arbeidzje fan 7 oant 10 oere (Regel, haadst. 48).
* It kleaster moat, at it kin, sa ynrjochte wurde dat al wat noadich is oanwêzich is; wetter, in mûne, in tún en in bakkerij. Sadwaande hoege de muontsen it kleaster nea út.

## Keppeling om utens
* Webside fan de Benediktinen (wrâldwiid)
* De Benediktinen yn de Lege Lannen
* De regel fan Benediktus
Jordana Brewster

**Jordana Brewster** (Panama-Stêd, 26 april 1980) is in Amerikaansk filmaktrise.

## Biografy
Brewster wenne oant har sechde yn Londen; dêrnei ferhuze hja nei Rio de Janeiro, it plak dêr't har mem berne waard. Dêr wenne se fjouwer jier en learde dêr ek goed Portugeesk. Dêrnei ferfear Brewster mei har âlden nei Manhattan (New York). Sy gie dêr nei de katolike universiteit. Al as tsiender spile hja yn de sjipperigen *[[As the World Turns]]* en *All My Children*. Brewster har filmdebút wie yn 1998 mei in rol yn *The Faculty*.

Brewster studearre ôf yn 2003 oan de Yale-universiteit. Sy hie ferkearing mei de akteur Mark Wahlberg fan febrewaris 2000 oant juny 2001.

## Filmografy
* *Fast Five* (2011) - Mia Toretto
* *Fast & Furious* (2009) - Mia Toretto
* *[[The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning]]* (2006)
* *Annapolis* (2006) - Ali
* *Nearing Grace* (2005) - Grace
* *D.E.B.S.* (2004) - Lucy Diamond
* *The Fast and the Furious* (2001) - Mia Toretto
* *The Invisible Circus* (2001) - Phoebe
* *The Faculty* (1998) - Delilah Profitt
* *Fast & Furious 6* (2013) - Mia Toretto
* *American Heist* (2014) - Emily
* *Home Sweet Hell* (2015)
* *Fast & Furious 7* (2015) - Mia Toretto
* *Home Sweet Hell* (2015) - Dusty

### Telefyzje
* *Chuck* (2008-2009) - Jill Roberts
* *The '60s* (1999) - Sarah Weinstock
* *[[As the World Turns]]* (1995-2001) - Nikki Munson
* *All My Children* (1995) - Anita Santos
* *Dallas* (telefyzjerige út 2012) (2012)

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Jordana har side by de IMDb
* Fanside fan Jordana Brewster
Seksesymboal

In **seksesymboal** is in teken dat fral yn de biology brûkt wurdt om it geslacht (sekse) fan in organisme oan te tsjutten: ♀ foar froulju en ♂ foar manlju. De tekens binne ôflaat fan de mytology en de astrology:

* ♀ is it teken foar Fenus (planeet/godin) of Afrodite; it symboal is in skematyske ôfbylding fan in hânspegel  (stiet foar skientme);
* ♂ is it teken foar Mars (planeet/god) of Ares; it symboal is in skematyske ôfbyld fan in skyld en in spear.