Tongbrekkerssechje

In **tongbrekkerssechje** is in wurd, of in sin, dêr't de útspraak gauris problemen fan jaan kin. De measte talen ha sokke sinnen. Tongbrekkers binne meastentiids makliker út te sprekken as men de taal net sprekt, mar wol wit hoe't it fonetysk útsprutsen wurde moat. It hoege lykwols net perfoarst lange sinnen te wêzen. It kin by in tongbrekkerssechje hannelje om wurden dy't, net maklik fluch efterinoar sein wurde kinne. Mar it kin ek in mingeling wêze fan wurden dy't hast itselde sein wurde.

## Foarbylden yn it Frysk
### It tongbrekkerssechje fan Grutte Pier
In ferneamd foarbyld fan in tongbrekkerssechje is ferbûn mei de ferhalen oer Grutte Pier. Hy soe it as sjibbolet brûkt hawwe om Hollanners dy't hawwe woenen dat se Fries wienen te ûntmaskerjen:

*Bûter, brea en griene tsiis, <br />
*Wa't dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries.*<br />

Neffens [[Waling Dykstra]] waard dat sechtje brûkt yn [[1500]] doe 't de Hartoch fan Saksen [[Frjentsjer]] belegere.

=== Oare foarbylden ===
* *Op ús finneherne lizze fjouwer klear lottere ljipaaien yn ien nêst*.
* *Al tsien jier gie Pier ier mei it iepenbier ferfier*
* *Wa wit wer't Wytse Watses wever wennet?  Wytse Watses wever wennet West wiet :Warkum.  Wa wit wat Wytse Watses wever weeft?  Wytse Watses wever weeft wite wollene wanten.*
* *Yn ien ear in earbel*
* *De earebarre is yn de jarre bedarre*
* *Moatst de strjitstiennen skjin skrobje ear’t de tsjerketsjinst begjint*
* *Fjouwer klearlottere ljipaaien yn in skriezenêst*
* *Trije kear krom troch de pomp krûpe*
* *De minne muorren yn ‘e buorren tichteby de tsjerke tuorren hawwe grutte skuorren*
* *It Nijs brocht niis it bjusterbaarlike nijs fan in nijsgjirrich ûngemak*
* *De iene hazze hazze de oare hazze hazze hast*
* *Lekkere rollade*
* *Wat in protte protters op ‘e tsjerkhôfmuorre*.
* *Hawwe jo jo jojo wol by jo?*

=== Foarbylden fan Trijfel ===
[[Nico Scheepmaker]] die yn syn rubryk [[Trijfel]] yn de [[Ljouwerter Krante]] ris in oprop om tongbrekkers op te stjoeren:<br />

*Der siet in snip op 't Snitser skip,
*Dy snie it spek mei de bek fan 't spit*
*Der wie gjin snipskries dy 't dat die*
*Dy 't spek mei de bek fan 't spit ôfsnie*
of as fariaasje:
*Op it Snitser skip, dêr siet in krie*
*Dy 't mei de bek it spek fan 't spit ôfsnie*
*Fierders wie der skip noch krie*
*Dy 't him dat neidie*.

of in oare fariaasje:
*Der siet in snip op 't Snitser skip,<br />
*Dy snie mei de bek it spek fan 't spit fan’t Snitser skip.
*Der wie gjin snip noch skries dy dat nog die,<br />
*Dy mei de bek it spek fan 't spit fan’t Snitser skip ôfsnie.
**Bydwaan troch* *C. Klompstra*<br />

Noch in rychje:<br />
*Mei ik mei jo jojo jojoë?*<br />
*Jojo jo mar mei jo eigen jojo*.<br />
*Ha jo jo jojo wol by jo?*<br />

*De Terkaplester klok klipt trijeris,*
*Trijeris klipt de Terkaplester klok*

*Sân stringen bloedreade bloedkralen*

*Njoggen en njoggentich*<br />

== Westfryske tongbrekker ==
Der is ek in Westfryske tongbrekker:<br />
*Moin veers vreet liever reeuwe riepe as rooie kool met ruipe*
(Frysk:"Myn rier fret leavver rauwe rapen as reade koal mei rûpen")<br />
Dizze rier komt ek foar yn in oare Fryske tongbrekker:
*Rearikke rierreljirre*<br />

== Denemark ==
* Yn it [[Deensk]]: it gerjocht *rødgrød med fløde'' (reade fruchten mei rjemme) ()