D'Hondt-metoade

De **D'Hondt-metoade** is in rekkenmetoade foar it tawizen fan sitten yn parleminten mei evenredige fertsjintwurdiging. De metoade heart ta de famylje fan de grutste-gemiddeldemetoades. Dizze metoade kent gjin restsitten om't fraksjes efter de komma net meinommen wurde yn de sitferdieling. Dat ferskilt fan de Sainte-Laguë-metoade, dy’t fraksjes nei it tichtstbye gehiele getal ôfrûnt.

De metoade waard betocht troch Victor D'Hondt (1841–1901), in Belgyske jurist en wittenskipper, en wurdt brûkt yn ferskate lannen, wêrûnder Belgje, Nederlân, Bulgarije, Finlân, Hongarije, Portugal, Spanje, Suriname, Turkije, Switserlân, Noard-Ierlân en de Dominikaanske Republyk.

## Tapassing
De ferkiezingsútslach neffens de D'Hondt-metoade kin berekenne wurde troch de ûndersteande stappen te folgjen. It nimt dêrby allinnich de **effektive stimmen** mei fan partijen dy’t de kiesdrompel helle hawwe. 

# Berekkenje de kiesdieler troch it totale oantal effektive stimmen op te tellen en te dielen troch it oantal te ferdielen sitten. 
# Berekkenje de evenredige oanparten troch it stimtal fan eltse partij te dielen troch de kiesdieler.
# Bepaal it totale oantal hiele sitten troch de fraksjes efter de komma te skrassen en de hiele sitten byinoar op te tellen.
# Ferleegje de kiesdieler (dit fergruttet it parlemint fiktyf) om alle sitten as hiele sitten te ferdielen.
# Stel de definitive kiesdieler fêst troch it oantal stimmen fan de lêste partij te dielen troch har oantal sitten.

Hoewol’t yn guon útlisfoarmen sprutsen wurdt fan restsitten nei de earste ferdieling mei de kiesdieler, kent de D’Hondt-metoade yn strikte sin gjin restsitten. Dy ûntsteane allinnich as skynbere tuskenstap mei in tydlike en in definitive kiesdieler. Yn feite is de D'Hondt-metoade ien trochgeande tawizing fan sitten oan partijen op basis fan heechste gemiddelde.

## Praktykfoarbyld
Dit rekkenfoarbyld is ôfkomstich fan 'e risseltaten fan 'e dielsteateferkiezings fan 2024 yn Saksen. 2.142.517 stimmen waarden útbrocht op 6 partijen om 119 sitten te ferdielen. De tydlike kiesdieler komt út op 18.004,34 stimmen de sit.

It oantal stimmen foar eltse partij wurdt dield troch de kiesdieler fan 18.004,34, wêrby't it risseltaat nei ûnderen ôfrûne wurdt. It oantal sitten dat op dizze wize berekkene is, wurdt byinoar opteld. Yn dit foarbyld jout dit 115 hiele sitten, fjouwer minder as de fereaske 119. Om dit tekoart te korrizjearjen, wurdt it parlemint fiktyf fergrutte. De lêste sit giet nei de sechsde sit fan die Linke wêrtroch de kiesdieler fêststeld wurdt op 17.481,33 (104.888/6). Mei in fiktive parlemintsgrutte fan 122,56 wurde úteinlik alle 119 sitten as hiele sitten ferdield.

De Sainte-Laguë-metoade waard lykwols brûkt by de echte ferkiezing.

## Effekt
By de tawizing fan sitten jout de D'Hondt-metoade yn de regel in systematysk foardiel oan gruttere partijen. Dat hinget gear mei it feit dat de metoade alle sitten as hiele sitten tawiist en dêrfoar it parlemint yn de berekkening fiktyf fergruttet. As alle partijen in lyk persintaazje stimmen tafoege krije, dan sille gruttere partijen yn absolute sin mear ekstra sitten krije as lytsere partijen.

De standertôfrûning dy't ek wol de Sainte-Laguë-metoade neamd wurdt, bliuwt it tichtste by it orizjinele evenredich oanpart.

In oare metoade binnen de famylje fan grutste gemiddelden is de Imperiali-metoade, dy't tapast wurdt by Belgyske gemeenteriedsferkiezings. Dizze metoade jout lykwols in noch grutter foardiel oan gruttere partijen. 

## Ferwizings