open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lilimar Hernandez

**Lilimar Hernandez** (Isla Margarita, 2 juny 2000) is in Fenezolaansk-Amerikaansk aktrise fan etnysk Kubaansk komôf. Se stiet ek wol bekend ûnder inkeld har foarnamme **Lilimar**. Se hat benammen bekendheid krigen mei rollen yn bernesearjes op 'e tillefyzjestjoerder Nickelodeon.

## Libben en karriêre
### Jonkheid en komôf
Lilimar waard yn 2000 berne op it bekende fakânsje-eilân Isla Margarita, yn Fenezuëla. Dat wie wêr't har âlden, dy't beiden fan Kubaansk komôf binne, doe wennen. Yn 2006, doe't se seis&nbsp;jier âld wie, emigrearre se mei har famylje nei de Feriene Steaten, dêr't se harren nei wenjen setten yn Miami, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Floarida. Mei njoggen jier krige Lilmar har earste aktearlessen.

### Karriêre
Lilimar sette yn 2013 útein mei in karriêre as aktrise. Se wie doe trettjin jier. Har earste rol op 'e tillefyzje wie in gastrol yn 'e searje *Rosario*. Datselde jiers wurke se as stimaktrise mei oan 'e tekenfilm *The Little Ghost*. Utsein rollen yn twa koarte films yn 2014 en in rol yn 'e websearje *Life after First Failure* yn 2017 hat Lilimar sûnt allinnich mar foar de tillefyzje wurke. Dêrby wie se benammen te sjen yn bernesearjes fan 'e Amerikaanske tillefyzjestjoerder Nickelodeon.

Yn 2014 spile se yn 'e tillefyzjefilm *Smart Alec*, dy't oarspronklik bedoeld wie as pilotôflevering fan in (ûnferkochte) tillefyzjesearje. Yn 2015 en 2016 hie Lilimar har earste haadrol en teffens ien fan har bekendste rollen, as Sophie yn 'e rige *Bella and the Bulldogs*. Dêrfoar krige se yn 2015 de Imagen Award yn 'e kategory 'bêste jonge aktrise (tillefyzje)'. In oare rol, dêr't se noch bekender mei waard, hie Lilimar fan 2018 ôf yn 'e bernesearje *Knight Squad*, as de grommelige Sage. Yn 2018 wurke se fierders ek mei oan fiif ôfleverings fan 'e tekenfilmrige *Spirit Riding Free*, wêrfoar't se har stim liende oan it personaazje Solana.

### Priveelibben
Anno 2018 wenne Lilimar mei har mem Mayte en har beppe yn Los Angeles, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hja wie dêrhinne yn 2015 út Miami wei ferhuze, doe't hja de rol yn *Bella and the Bulldogs* krige. Lilimar hat de heterogromy, wat betsjut dat har eagen ferskillende kleuren hawwe: har loftereach is brún en har rjochtereach is grien.

## Keppelings om utens
*  Lilimar Hernandez op Twitter
*  Folsleine filmografy fan Lilimar Hernandez yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
Kastiel fan Bouillon

It **Kastiel fan Bouillon** (Frânsk en offisjeel: *Château de Bouillon*) is in Midsiuwsk kastiel yn 'e Belgyske provinsje Lúksemboarch. It is boud op in heuvel boppe it stedsje Bouillon, oan 'e wei fan Reims, yn Frankryk, dy't oer Luik nei it Dútske Aken liedt. It kastiel bestiet út trije aparte fêstingwurken op trije strategysk leine rotspunten yn in bocht fan 'e rivier de Semois, dêr't yn earder tiden sawol de wei as de rivier wei behearske wurde koe. De trije fêstingwurken steane troch brêgen mei-inoar yn ferbining. Tsjintwurdich fungearret it kastiel as museum, dat iepen is foar it publyk.
__TOC__
## Skiednis
It Kastiel fan Bouillon waard foar it earst fermelden yn in histoaryske boarne út 988, en it waard nei alle gedachten boud yn 'e achtste iuw. Yn 'e alfde iuw wie it kastiel eigendom fan Godfryd fan Bouillon, de hartoch fan Neder-Loataringen, dy't it yn 1082 urf. Yn 1096 joech er de hearlikheid Bouillon mei kastiel en al as ûnderpân oan 'e Luikske prinsbiskop Otbert, sadat er de Earste Krústocht finansiere koe. Yn 1134 waard it Kastiel fan Bouillon oerweldige troch greve Reinoud&nbsp;I fan Bar, dy't neitiid ek de byhearrende hearlikheid opeaske. Nei in belegering troch de troepen fan biskop Alberon&nbsp;II fan Namen moast er yn 1141 lykwols beide wer opjaan. Yn it Rampjier 1672 waard it kastiel nei in belis fan tweintich dagen ferovere troch de Sinnekening Loadewyk&nbsp;XIV fan Frankryk. De militêre betsjutting fan it Kastiel fan Bouillon einige pas mei de Belgyske Opstân fan 1830.

## Beskriuwing
Hoewol't it Kastiel fan Bouillon wierskynlik út 'e achtste iuw stammet, is it yn 'e Lette Midsiuwen sa yngeand ferboud en útwreide dat der no net in protte mear út 'e begjintiid fan it gebou oer is. Yn 'e trettjinde iuw waard de Godfryd fan Bouillon-seal úthoud út 'e rotsen ûnder it kastiel. Yn dy romte befynt him yn 'e rotsboaiem in oerâld houten krús. Tsjin ien fan 'e wanden oan is in stânbyld fan Godfryd fan Bouillon pleatst, en oan wjerskanten dêrfan hingje de wapens fan 'e oare histoaryske eigners fan it kastiel.

Ut 'e Habsburchske Tiid datearret de saneamde 'Eastenrykske Toer', dy't by in grutte ferbouwing yn 1551 tafoege waard. Ek nei de ferovering fan it kastiel troch Loadewyk&nbsp;XIV fan Frankryk folge in grutte ferbouwing. Dêrby waard it troch de grutte fêstingboukundige Sébastien Le Prestre de Vauban geskikt makke om swiere artillery sawol te húsfêstjen as te wjerstean. De lêste grutskalige ferbouwings fûnen plak ûnder it Feriene Keninkryk fan 'e Nederlannen (1815-1830), doe't de Midsiuwske donjon sloopt waard.


File:Bouillon_(Belgique);_le_vieux_pont_sur_la_Semois_et_le_château-fort_(Xe–XVIe_siècles).jpg|De âlde brêge oer de rivier de Semois, mei op 'e eftergrûn it Kastiel fan Bouillon.
File:Bouillon_-_Château-fort_et_cité_(1).jpg|It Kastiel fan Bouillon boppe it stedsje Bouillon.
Tsjerke fan Aldetrine

De **Tsjerke fan Aldetrine** is de eardere herfoarme tsjerke fan Aldetrine yn de gemeente Weststellingwerf. De tsjerke docht sûnt 1979 tsjinst as doarpssintrum fan de doarpen Aldetrine en Sonnegea.

## Skiednis

Oarspronklik stie de tsjerke fan Aldetrine op it begraafplak oan de Tsjerkhôfsleane. Foar de reformaasje wie dy tsjerke wijd oan Katarina fan Aleksandrje. It sealtsjerkje sûnder toer waard yn 1794 ferfongen troch in nije tsjerke. Foar de hjoeddeiske tsjerke waard yn 1870 de earste stien lein.

Yn 1979 droegen de tsjerkfâlden de tsjerke oer oan Pleatslik Belang. Der fûn in ferbouwing plak en it tsjerklike ynterieur waard ferwidere, mar de herfoarme gemeente bleau gebrûk meitsjen fan it gebou foar tsjerketsjinsten.

Op 12 febrewaris 2017 waard de klok foar it lêst op snein let foar de tsjinst. De weromrinnende tsjerklikens yn Aldetrine soarge foar sa'n lyts tal leden, dat de PKN gemeente Aldlemmer-Aldetrine it beslut nommen hie om tenei alle tsjinsten yn de tsjerke fan Aldlemmer te hâlden.
Unwennigens

**Unwennigens** is it gefoel fan langst nei hûs, of breder en algemiener sein, nei de feilichheid en de wissichheden fan it bekende. Dat spilet foaral as men op in ûnbekend plak is, bygelyks op fakânsje.

De mjitte fan ûnwennigens kin fariearje fan swak oant hiel earnstich. It komt faker foar en is faak slimmer as men allinne reizget of ferfelende dingen meimakket. It gefoel fan ûnwennigens hat grutte oerienkomsten mei mankelikens, mar by mankelikens giet it faak om in langstme nei situaasjes út it ferline.

Minsken dy't ûnwennich binne hawwe oer it generaal in kombinaasje fan depressive gefoelens en symptomen fan eangst, weromlutsen hâlden en dragen en muoite om har te rjochtsjen op ûnderwerpen, dy't neat te krijen hawwe mei de thússitewaasje.   

Unwennigens is in ûnderwerp dêr't yn de literatuer in soad gebrûk fan makke wurdt, ûnder oare Daniel Defoes *Robinson Crusoe* ferhellet dêroer.
Aleksej Bogoljûbov

**Aleksej Petrovitsj Bogoljûbov** (Russysk: *Алексей Петрович Боголюбов*; ûnder Veliki Novgorod, 16 maart 1824 – Parys, 3 febrewaris 1896) wie in Russysk keunstskilder fan meast lânskippen en seegesichten. Bogoljûbovs wurk wurdt rekkene ta it realisme en de Romantyk.

## Biografy
Bogoljûbov wie in pakesizzer fan de ferneamde Russyske filosoof en skriuwer Aleksander Radistjev. Hy krige in militêre oplieding en tsjinne ynearsten in skoft by de marine. Yn 1949 sette er lykwols út ein mei in stúdzje oan de keunsthegeskoalle fan Sint-Petersburch, dêr't er ûnderrjochte waard troch Maksim Vorovief en ûnder ynfloed kaam fan Ivan Aivazovsky. Fan 1853 ôf oan wijde er him hielendal oan it skilderjen.

Yn 1854 reizge er nei Europa en krige er kunde oan foaroansteande skilders lykas Aleksandr Ivanov en naam er les by Andreas Achenbach. Yn Parys rekke er ûnder de yndruk fan de Skoalle fan Barbizon en waard er in freon fan Camille Corot en Charles-François Daubigny.

Yn 1860 gie Bogoljûbov werom nei Ruslân en reizge er troch de Wolga-regio. Yn 1870 sleat er him oan by de keunstnersgroep De Swalkers en yn 1871 waard er learaar oan de Russyske keunstakademy. Twa jier letter, yn 1873, ferfear er lykwols wer nei Parys, dêr't er yn 1896 weirekke.

## Wurk (kar-út)

Bogolubov Petersburg at Sunset 1850.jpg|*Sint Petersburg by sinne-ûndergong*, om 1850
Bogolyubov Shipwreck.jpg|*Skipbrek*, 1850
Bogolyubov SmolnyBolshOch2.jpg|*Smolny*, 1852
Battle of Athos 1807.jpg|*Slach by Athos (1807)*, 1853
Синоп. Турция. 1856.jpg|*Sinne-ûndergong*, 1856
Антверпен. 1854.jpg|*Haven fan Antwerpen*, 1854
Bogoliubov Vid Moskvy Iz doma Hludova.jpg|*Sicht op Moskou*, 1878
Bogolubov Michael's Castle from Lebiazhy Canal 1880s.jpg|*Michael-kastiel Sint-Petersburch*, om 1880
File:Bogolyubov ZhimaVBorisogEK.jpg|*Winter yn Borisgleb*


## Keppelingen om utens
*Biografy Bogoljûbov
Pieter Baukes Rijpma

**Pieter Baukes Rijpma** (Penjum, 9 maaie 1829 - dêre, 31 july 1895) wie in Frysk keatser dy't yn 'e njoggentjinde iuw fiif kear de PC wûn.

## Libben en karriêre
Rijpma waard yn 1829 berne yn Penjum, yn 'e doetiidske gritenij Wûnseradiel. Mei Rients D. Yntema, dy't ek út Penjum kaam, en Willem Klazes Boorsma fan Tsjummearum wûn Rijpma op 9&nbsp;july 1854 de fyfde edysje fan 'e PC yn Frjentsjer. Dat wie tagelyk de earste PC dêr't de winners fan oerlevere binne. De wedstryd waard doe noch ferkeatst op it Ald Keatsfjild, bûten de Frjentsjerter greften, dat no de strjitte is tusken de Stasjonsbrêge oer it Van Harinxmakanaal en Saakstra's Brêge oer de Alde Trekfeart.

Yn 1858, doe't de PC ûnderwilens ferpleatst wie nei it Sjûkelân, yn 'e Frjentsjerter binnenstêd, wûn Rijpma de wedstryd op 'e nij, diskear mei in folslein út Penjum ôfkomstich partoer, dat fierders bestie út Rients D. Yntema en Rijpma syn neef Pieter Ulbes Rijpma. Nei't yn 1859 de PC net trochgean koe fanwegen in pokke-epidemy, wûn Rijpma it wichtichste keatsbarren fan it jier noch trije kear efterinoar, yn 1860, 1861 en 1862. Op 1&nbsp;augustus 1860 en 31&nbsp;july 1861 died er dat wer yn 'e mande mei Rients D. Yntema en Pieter Ulbes Rijpma, en op 30&nbsp;july 1862 mei Rients D. Yntema en Hielke F. Post fan Kimswert.

Yn totaal garre Pieter Baukes Rijpma 15 punten op foar it Ivich Keatsklassemint. Yn 1864 hold er op mei keatsen. Hy kaam yn 1895 yn 'e âlderdom fan 66&nbsp;jier yn syn wenplak Penjum te ferstjerren.

## Prizen
* 1854 - PC 1e priis
* 1858 - PC 1e priis
* 1860 - PC 1e priis
* 1861 - PC 1e priis
* 1862 - PC 1e priis
Obermarsberg

**Obermarsberg** is ien fan de 17 wenkearnen fan de gemeente Marsberg yn de Hochsauerlandkreis yn Noardryn-Westfalen, Dútslân. It wie oant 1975 in selsstannige gemeente. It leit op in tafelberch, dy't 130 meter boppe de rivier de Diemel dat in sydrivier fan de rivier de Weser is. Eartiids wie op it plak fan it doarp in âlde Saksyske flechtboarch, de Earesburch.

## Skiednis
It plak wie oarspronklik in hichteboarch út de Izertiid, dat stifte wie foar of yn it tiidrek fan de oarloggen tusken Germanen en Romeinen, lykas de Slach yn de Teutoburgerwâld fan 9 nei Kr. en de Slach oan de Weser fan 16 nei Kr. It is net alhiel wis oft it gebiet ûnder de Sjerusken, Sjatten of Marsi (sa't it troch Tasitus beskreaun wie) wie. Der binne fierders gjin tawizings ta Eresburch foar de Saksekriich (770-785).
Yn de tiid fan de Saksekriich, wie de Eresburch gauris beset troch Widukind, de lieder fan de Saksen, dy't wegeren it kristendom en de hearskippij fan de Franken oan te nimmen.
Om 800 liet Karel de Grutte in tsjerke bouwe yn Earesburch en waard it Kleaster Obermarsberg stifte. De hjoeddeiske tsjerke fan Obermarsberg stammet lykwols út de trettjinde iuw. Yn 822 skonk keizer Loadewyk de Fromme Eresburch oan de Abdij fan Corvey. Yn 900 ferliende kening Loadewyk it Bern de ûnderste helte fan Earesburch, yn it deltme lizzende Villa Horhusen (it lettere Niedermarsberg), inkele stedsrjochten lykas in iepen merke, en munt- en tolrjochten. Yn 1115 waard de boarch troch Freark fan Arnsberg en yn 1145 troch Volkwin von Schwalenberg skansearre. Tusken 1205 en 1208 waard de boarch weropboud troch de Abdij fan Corvey.
Tusken 1200 en 1220 bouden de ynwenners fan Horhusen by de berch op ûnder de boarch in stêd en neamden it *Mons Martis* of ek wol *Heresberg*. Yn dy tiid waard ek de iergoatyske Nikolaitsjerke boud. Yn 1222 krige it stedsrjochten. De stêd waard in wichtich hannelsplak en yn de Lette Midsiuwen waard it lid fan it Hânzeferbûn.
Op 1 jannewaris 1975 waard de gemeente Obermarsberg opheft en waard it yn de gemeente Marsberg yndield.

## It besjen wurdich
*De Stiftstsjerke St.Petrus und Paulus.
*De Nikolaitsjerke, in iergoatysk bouwurk út de trettjinde iuw
*Skandepeal foar it eardere stedshûs
*Joadske tsjerkhôf, krekt bûten de stedsmuorre by de súdpoarte.
*Alde stedshûs
*IT âldste hûs fan de gemeente Marsberg stiet oan de Eresburgstraße 23.

## Ofbylden

Marsberg, Obermarsberg, Stiftskirche, 2012-05 CN-02.jpg|Stifttsjerke St Petrus und Paulus
Marsberg, St. Nikolaus, 2012-05 CN-01.jpg|Nikolaitsjerke
Marsberg, Obermarsberg, Altes Rathaus, 2012-05 CN-01.jpg|Alde stedshûs mei skandepeal
Obermarsberg, Pranger - Sauerland GLAM 205 PK.jpg|Skandepeal
Haus Böttcher.jpg|Aldste hûs yn Obermarsberg


## Keppeling om utens
* Historisches Obermarsberg, Förderverein Historisches Obermarsberg e.&nbsp;V.
* Obermarsberg yn de kultueratlas fan Westfalen
Marsberg

**Marsberg** is in stêd en gemeente in it noardeastlike part fan it Sauerlân yn de Hochsauerlandkreis yn Noardryn-Westfalen, Dútslân. De gemeente ûntstie yn syn hjoeddeiske foarm yn 1975, yn it ramt fan de weryndieling yn Noardryn-Westfalen út de eardere gemeenten Obermarsberg (yn de 17e en 18e iuw *Stadtberge* neamd) en Niedermarsberg (earder *Horhusen* neamd). 

Yn Obermarsberg moat nei alle gedachten de Irminsul op de Earesburch, it wichtichste hillichdom fan de âlde Saksen, stien hawwe. Nei it ferneatigjen troch Karel de Grutte dêrfan, waard it âldste kleaster fan Westfalen, dat letter part fan de Abdij fan Corvey waard, stifte. Niedermarsberg ûntjoech him ta in wichtige hannelsstêd, mar wie lykwols polityk ôfhinklik fan Obermarsberg. Fan belang wie sûnt de Iere Midsiuwen de mynbou fan erts en it ferwurkjen dêrfan.

## Geografy
It plak leit oan de rivier de Diemel, sa'n 20 kilometer beëasten Brilon en 30 kilometer besuden Paderborn.

### Oangrinzgjende gemeenten

* Bad Arolsen
* Bad Wünnenberg
* Brilon
* Diemelsee
* Diemelstadt
* Lichtenau
* Warburg

### Gemeenteyndieling
Marsberg bestiet út de folgjende 17 Stadtbezirke:

* Beringhausen
* Borntosten
* Bredelar
* Canstein
* Erlinghausen
* Essentho
* Giershagen
* Heddinghausen 
* Helminghausen
* Leitmar
* Meerhof
* Niedermarsberg
* Obermarsberg
* Oesdorf 
* Padberg
* Udorf 
* Westheim

## Ofbylden

Kath. Kirche Helminghausen.jpg|Katolike tsjerke fan Helminghausen.
Obermarsberg-Nikolaikirche.JPG|Nikolaitsjerke fan Obermarsberg.
St.-Johannes-Stift Marsberg.jpg|St.Johanneskleaster.


Obermarsberg-Turm der Stiftskirche.JPG|Stifttsjerke Obermarsberg.
Bahnhof Marsberg.jpg|Stasjon fan Marsberg.

## Keppeling om utens
*Offisjele webside
Hichteboarch

In **hichteboarch** is in boarch dy't op in berch of heuvel stiet, dus boppe it omlizzende gebiet. De namme is ôflaat fan it yndielen fan boargen neffens harren topografyske posysje en men ûnderskied harren fan leechlânboargen.
Hichteboargen sels kinne ek ûnderskaat wurde yn de folgjende groepen:
*Boargen op de top, dy't boud binne op de top fan in berch mei steile kanten oan alle kanten.
*Boargen op in berchkaam, dy't boud binne op in "kaam" dat in rige bergen of heuvels is
*Boargen op in helling, dy't boud binne op in helling fan in berch
*Boargen op in útstekkende legere top fan in berch, dy't boud binne op trije steile kanten en dus allinnich ferwarre wurde moasten oan ien kant.

Doe't yn de rin fan de tsiende en alfde iuw de boargen harren suvere ferdigeningskarakter ferlearen en mear as fersterke aadlike wenboargen tsjinjen giene, krigen de hichteboargen de foarkar, om't hja makliker te ferdigenjen wiene. Yn Dútslân binne hast 66 prosint fan de midsiuwske boargen dy't hjoed-de-dei noch besteane hichteboargen. Yn de eardere iuwen koene allinnich keningen en de rykste eallju boargen bekostigje. Fan de tolfde iuw ôf koene ryksministerjelen heuvelboargen bouwe en dat waard folge troch de adel.
Hjoed-de-dei binne hichteboargen benammen toeristyske atraksjes, om't hja faak goede útsichten hawwe, hoewol't gauris in tagongspriis frege wurdt. Se hawwe faak restauranten en men kin it ynterieur fan de boarch besjen.

## Foarbylden

Marksburg-Braubach.jpg|De Marksburg yn Dútslân is in foarbyld fan in hichteboarch
Hohensalzburg Castle.jpg|Hohensalzburg yn Salzburg, Eastenryk
Burg Hohenzollern 10-2016.jpg|Boarch Hohenzollern op 855 m. hichte yn de Swabyske Jura
Valkenburg, Kasteelruïne, overzicht01.jpg|Ruïne fan kastiel Valkenburg
Edinburgh Castle 17.jpg|Edinburgh Castle


## Sjoch ek
*Leechlânboarch
Protestantske tsjerke fan Skerpenseel

De **Protestantske tsjerke** fan Skerpenseel yn de gemeente Weststellingwerf is in tsjerke fan de PKN-gemeente Skerpenseel-Munnikebuorren. De tsjerke is in ryksmonumint.

## Skiednis

De tsjerke fan Skerpenseel waard yn 1788 as in sealtsjerke boud. Yn 1860 folge in útwreiding mei in noardlik dwersskip. De toer datearret fan 1879. Yn de finsters binne fjouwer brânskildere ramen fan Ype Staak bewarre bleaun.

Yn de toer hinget in yn 1638 troch J. Noteman getten klok mei in diameter fan 66,5 sintimeter. It meganysk oerwurk yn de toer is yn 1913 makke troch J.V. de Vries út Droegeham.

Sûnt de foarming fan de PKN-gemeente Skerpenseel-Munnikebuorren meitsje de doarpen Skerpenseel, Spangea, Munnikebuorren en Nijetrine allinne noch gebrûk fan de tsjerke fan Skerpenseel. Foar it jild fan de ferkeap fan de tsjerke fan Munnikebuorren hat de gemeente de tsjerke fan Skerpenseel ferboud en renovearre.

## Oargel
Yn de tsjerke is in oargel fan L. van Dam út Ljouwert oanwêzich. It oargel waard boud yn 1881.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Tsjerke fan Aldeholtwâlde

De **Tsjerke fan Aldeholtwâlde** is in protestantske tsjerke yn Aldeholtwâlde yn de gemeente Weststellingwerf. De PKN gemeente Ter Holten, dêr't ek de doarpen Ter Idzard en Aldeholtpea ûnder falle, is de eigner fan it gebou.

## Skiednis
Yn de midsiuwen hie it Aldeholtwâlde op in oar plak al in eigen tsjerke. Dy stie yn it doedestiidske doarpssintrum oan de Weardyk, foar de yn 1972 ôfbrutsen herberge *De Ooievaar* oer. In stoarm skansearre de tsjerke sa slim, dat er net mear opboud waard. Tsjerklik waard Aldeholtwâlde fan ôf dy tiid yndield by Ter Idzard. 

De feanôfgraverij yn de 19e iuw soarge foar in grutter ynwennertal fan Aldeholtwâlde en dat makke ek de bou fan in nije tsjerke mooglik. It wurk waard oannomen troch F.D. Gaastra út Britswert foar in bedrach fan fl. 14.237,04, dy't in tsjerke boude dêr't de doe krekt foltôge Koanjumer tsjerke model foar stie. Foar de bou fan de toer waard it hout fan de ôfbrutsen klokkestoel op it begraafplak foar de herberch oer op 'e nij brûkt. 

Yn 1898 is it ynterieur lytser makke om't de feanôfgraverij nei de ein rûn en minsken it doarp wer ferlieten. Dêrnjonken foldie by it preekjen de akoestiek fan de romte net. Oant 1904 makke de gemeente gebrûk fan in foarsjonger. In oargel naam dy funksje yn dat jier oer.

Oan it begjin fan de 21e iuw folge in restauraasje fan tsjerke en toer.   

## Oargel
Yn de tsjerke stiet in oargel fan Johan Ferdinand Kruse út Ljouwert, in skoansoan fan Willem Hardorff. Yn de rin fan de tiid binne der gien wizigings west oan it oargel. Bakker & Timmenga hat yn 2001 it ienmanualige ynstrumint mei oanhongen pedaal restaurearre. By dy restauraasje is de elektryske wynfoarsjenning ferfongen.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Tsjerke fan Aldlemmer

De **Tsjerke fan Aldlemmer** is in tsjerkegebou yn Aldlemmer yn de gemeente Weststellingwerf.

## Skiednis
De hjoeddeiske tsjerke mei in westlike klokgevel ferfong yn 1794 in sealtsjerkje út 1667. De bou fan de houten toer folge yn 1869. 

De lietklok yn de toer is fan 1629 en hong eartiids yn in houten klokkestoel. De klok is getten troch N. Rogier en hat in diameter fan 110,5 sintimeter. Yn de Twadde Wrâldkriich waard de klok foardere, mar nei de befrijing waard de klok yn Giteren werom fûn. It oerwurk yn de toer is makke troch de firma F.C. Rochlitz út Berlyn.

Yn 2014 easke in oerbuorman fan de tsjerke dat it tradisjonele kloklieden fanwegen ûnderstelde oerlêst einigje moast. De PKN-gemeente hie al in tal maatregels nommen om it lûd fan it lieden te ferminderjen, mar dat wie neffens de kleier net foldwaande. De gemeente lei de tsjerke in twangsom fan 500 euro mei in maksimum fan 5.000 euro op foar eltse kear dat de klok te lûd waard let. It beswier fan de oerbuorman soarge foar in soad argewaasje by oare ynwenners fan it doarp

Nei in renovaasje waard de tsjerke op snein 24 septimber 2017 op 'e nij yn gebrûk nommen.  

## Oargel
It oarspronklike ienmanualige piipoargel waard yn 1951 troch de firma Reil foar it sanatoarium Beatrixoard yn Appelskea boud. Doe't it sanatoarium ticht gyng waard it yn 1961 oernommen troch de herfoarme gemeente fan Aldlemmer. Yn 2006-2007 waard it oargel útwreide mei in elektronysk twadde manuaal, in elektronysk frij pedaal en 254 elektronyske registers. Dêrmei is it oargel de Aldlemmer it earste hybride oargel yn Fryslân en it twadde yn Nederlân.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Otto I fan Saksen

**Otto** (om 830/840 hinne - 30 novimber 912), letter troch skriuwers de **Ferljochte** neamd, wie in lid fan de dynasty fan de Ottoanen en wie hartoch fan Saksen fan 880 ôf oant syn dea.

## Famylje
Otto wie in jongere soan fan de Saksyske greve Liudolf (ferstoarn yn 866), de stifter fan de dynasty, en syn frou Oda, dochter fan de Saksyske *princeps* Billung. Syn âldste broer wie Bruno, dy't de erfgenaam wie fan syn heit syn eigendommen. Syn suster wie Liutgarde, dy't yn 876 keninginne fan East-Frânsje waard, om't hja boaske mei de Karolingyske kening Loadewyk de Jongere. Dat houlik tsjutte de macht fan Liudolf oan yn it Saksyske gebiet.
Om 873 hinne boaske Otto mei Hedwych fan Babenberch, dochter fan de Frankyske *princeps militiae* Hindrik fan Babenberch. Otto krige mei har twa soannen, Tankmar en Liudolf, dy't al earder as him ferstoaren. Syn tredde soan Hindrik de Fûgelder folge him op as hartoch fan Saksen en waard letter keazen ta Dútske kening. Otto syn dochter Oda boaske mei de Karolingyske kening Swindybold fan Loataringen, soan fan keizer Arnulf fan Karintje. Otto syn famylje waard de Liudolfingers, nei syn heit, neamd. Doe't syn pakesizzer Otto de Grutte keizer waard, waard syn famylje de Ottoanen neamd.

## Hearskippij
Neffens in privileezje fan kening Loadewyk de Jongere op 26 jannewaris 877 oan de Abdij fan Gandersheim waard de *pago Suththuringa* (goa fan Súd-Tueringen) omskreaun as *in comitatu Ottonis* (yn de greefskip fan Otto). Otto folge syn broer Bruno op nei't dy sneuvele wie yn de Slach op de Luneburger Heide (880)  tsjin de Wytsingen. Yn de kroniken fan Widukind fan Corvey waard er de *magni ducis Ottonis* (grutte hartoch Otto) neamd. Yn 908 waard er fâd fan de Abdij fan Hersfeld.
Otto syn polityk bleau oars aardich beheind ta Saksen. Hy hie in goede relaasje mei kening Loadewyk de Jongere en letter mei keizer Arnulf en hy stipe keizer Arnulf wolris yn syn kriichstochten. En dy liet Otto fierders ek wol gewurde en bemuoide him fierders net mei Saksyske saken. Yn de Saksyske lannen, en ek yn de Slavyske gebieten beëasten Saksen, wie Otto de hearsker.
Neffens Widukind fan Corvey, hiene de "Saksyske en Frankyske befolking" Otto it keningskip fan East-Frânsje oanbean nei de dea fan de lêste Karolinger Loadewyk it Bern yn 911. Hy naam it lykwols net oan fanwege syn âldens, mar stelde hartoch Koenraad I fan Franken foar. Der wurdt lykwols drúske oan de wierheid dêrfan.
It oare jier ferstoar Otto yn de Palts fan Wallhausen en waard begroeven yn de tsjerke fan de Abdij fan Gandersheim. Hy waard troch syn soan Hindrik de Fûgelder opfolge.
Keningspalts

In **keningspalts** of **keizerpalts** is in tydlik keninklik ferbliuwplak yn in gehiel fan residinsjes dat as in netwurk oer it gânse Frankyske Ryk en lettere it Hillige Roomske Ryk ferspraat lei. It wurd *Palts* is ôflaat fan it Latynske wurd *palatium*, dat paleis betsjut.

## Skiednis
Yn de Iere Midsiuwen hiene de Merovingyske keningen gjin fêst ferbliuwplak, mar hja reizgen it lân troch fan palts nei palts. Dat wie nedich om it kontakt mei de pleatslike bestjoerders te hâlden. Dêr waarden bestjoerssaken, dy't de streek oanbelange, besprutsen en der waard ek rjocht sprutsen oer de gruttere misdiedigers.
Troch de grutte ôfstannen, de minne ferbinings en de beheinde ferfiersmiddels makke dat rûnreizgjen fan de foarst ûnûntkomber en ûnmooglik regearje fanút in sintrale residinsje.
Doe't it ryk fan Karel de Grutte hieltyd grutter waard, waard it probleem knipend. It barde wol gauris dat der rebûlje útbruts yn in gebiet nei't Karel ferfear nei in oar gebiet, sa as bygelyks yn 788 by de Saksen. Karel hie dêrom in tal residinsjes. Hy wie it leafst yn Aken, om't dêr in natuerlike boarne wie.
Fan it midden fan de tolfde iuw ôf begûnen de Frânske keningen te stribjen nei in sintrale steat, dêr't it erflik keningskip it mulpunt foarme. Sa ûntstie stadichoan in ûnferbrekbere naasje, organisearre om de haadstêd Parys hinne. Doe wie it net mear needsaak foar de foarst en reizgje it lân rûn. Hy die dat dan allinnich noch mar út wille. Harren foarkar wie benammen it gebiet om de Loire hinne, dêr't doe in gâns kastielegea ûntstien wie.
Yn it Hillige Roomske Ryk wie dat oars. Oant syn opheffing yn 1806 wie it in los-fêste federaasje fan foarstendommen yn gearwurkingsferbân, mar gjin sintrale steat. De kening of keizer tsjinne allinnich it Ryksbelang en bemuoide him net mei de ynterne saken fan de gearstallende foarstendommen. De kening waard keazen ûnder de foarsten fan it Ryk. Om nimmen in foardiel te jaan hie it Roomsk-Dútske Ryk gjin haadstêd. It sintrum wie hieltyd dêr't de kening ferbleau. Hy ferfear fan residinsje nei residinsje, dus dêrom wie it nedich de Paltsen oan te hâlden.

## In reizgjend hôf
It ferbliuwen mei in gânse hôfhôlding fan inkelde hûnderten persoanen, riedsgearkomsten en grutte rjochtsitten organisearje, wie in gâns netwurk needsaaklik. In palts mei in grutte kloft personiel wie in wiidweidich kompleks mei op syn minst in wente foar eltsenien, in tsjerke en in grutte pleats. Se wiene benammen yn de omkriten fan biskopssitten, grutte abdijen en ynearsten ek op it plak fan âlde Romeinske stêden of se foarmen it sintrum fan in lânlik kroanbesit of keningsguod.
Der wie gjin fêst reisskema. Hja giene wannear't de kening it nedich fûn. Wichtich wiene de winterpaltsen, dêr't de kening de kâlde winterdagen trochbrocht en de feestpaltsen, dêr't grutte religieuze feesten sa as bygelyks de peaskefiering fierd waarden.

## Wichtige paltsen
Tsjerke fan Munnikebuorren

De **Tsjerke fan Munnikebuorren** wie in tsjerkegebou fan de herfoarme gemeente fan Munnikebuorren. Al yn de jierren 1980 ferlear it gebou de tsjerklike funksje. Nei de foarming fan in PKN-gemeente mei Skerpenseel is it gebou ferkocht oan in bedriuw, dy't de tsjerke foar opslach brûkt.

## Skiednis
De tsjerke fan Munnikebuorren waard yn 1806 boud en ferfong in âlder gebou, dat yn 1720 troch Jacobus Stellingwerf as in sealtsjerkje mei in geveltuorke tekene waard. Ta oantinken fan de bou waard by de tagong in stien ynmitsele mei de tekst:  "*Ik verblijd mij in degene die tot mij zeggen wij zullen in het Huis des Heeren gaan*". De tsjerke waard yn 1860 grutter makke en krige doe oan de westlike kant in houten tuorke mei oerwurk.    

Yn 1986 waard de tsjerke foar it lêst troch de gemeente foar in tsjinst brûkt. Dêrnei folge leechstân en de ôfbraak fan it ryksmonumint drige. In handtekeningaksje ûnder bewenners wist de sloop fan de tsjerke tefoarren te kommen en der waard troch de aksjefierders in stifting oprjochte foar it behâld fan de tsjerke. De tsjerke koe dêrnei troch de herfoarme gemeente ferhierd wurde as opslach foar in polyesterferwurkjend bedriuw. Dat bedriuw liet yn 1993 in polyester spits oer it houten ramt fan de toer sette. Letter is ek it eigendom fan de tsjerke oergien op it bedriuw.

De protestantske gemeenteleden foarmje tsjintwurdich tegearre mei Spangea, Nijetrine en Skerpenseel de protestantske gemeente Skerpenseel-Munnikebuorren. De gemeente hat noch ien tsjerke en dy stiet yn Skerpenseel.

## Oargel
It oarspronklike oargel fan de tsjerke waard yn 1901 boud troch Van Dam út Ljouwert. It ynstrumint ferhûze nei it sluten fan de tsjerke nei Urk. 

Yn de jierren 1988-1989 waard it Tsjerkje oan de See restaurearre en dêr is doe it oargel út Munnikebuorren wer opboud.

## Sjoch ek
* Protestantske tsjerke fan Skerpenseel
Leechlânboarch

In **leechlânboarch** is in type boarch of kastiel dy't ferwiist nei de topografyske yndieling fan boargen en kastielen dy't foarkomme yn in leechlân, flakte of delling. Mei dizze yndieling wurde leechlânboargen ûnderskaat fan hichteboargen.Yn Dútslân binne de kastielen dy't hjoed-de-dei noch besteane sa'n 34 prosint leechlânboargen.
Om't leechlânboargen net it ferdigeningsfoardiel hawwe dy't hichteboargen wol hawwe, waarden plakken keazen dy't maklik te ferdigenjen binne, bygelyks yn rivieren, marren, sompen of op eilannen. Op plakken dêr't sokke natuerlike obstakels net besteane, waarden bygelyks grêften of ierdwâlen oanlein. Om it kastiel heger as it omlizzende lân te krijen waarden keunstmjittige heuvels (motten), yn Fryslân Hege wierren neamd, oanlein. Ek waarden der fersterke tuorren by oanboud.
Kastielen yn de Midsiuwen, Slavyske en Saksyske kastielen ynbegrepen, hiene faak in smelle, djippe grêft en in hege steile wâl.
Leechlânboargen komme almeast foar yn leechlannen, lykas de Baltyske lannen, Noard-Poalen, de Noarddútske Flakte, Denemark, Nederlân en de Fryske lannen. Hja kinne lykwols ek wol fûn wurde yn dellings fan heechlannen of op in eilân of yn in rivier.

## Soarten
*Wetterboarch: is in term dy't brûkt wurdt foar alle typen kastielen of boargen dy't wetter as ferdigening brûke.
*Rivierboarch: in kastiel of boarch dy't oan de ouwer fan in rivier boud is. Hja binne faak fan in grêft omjûn dêr't it wetter fan út de rivier komt.
*Kustboarch: in kastiel of boarch dy't op de wâl of kust oan in see of mar boud is mei in grêft deromhinne lykas by in rivierboarch.
*Eilânboarch: in kastiel of boarch dy't op in natuerlik, of bytiden op in keunstmjittich, eilân yn in rivier boud is.
*Sompboarch: in kastiel of boarch yn sompige geaen, gebrûk meitsjend fan de natuerlike tastân as help by de ferdigening.
*Dellingboarch: in kastiel of boarch dy't ûnder yn in delling boud is. Gauris waarden sokke kastielen mei fersterke ferbinings ferbûn mei hichteboargen.
Neffens funksje:
*Brêgeboarch: in kastiel of boarch dy't in wâlferbining beweitet en beskermet.
*Havenboarch: in kastiel of boarch dy't in haven beskermet.

## Sjoch ek
*Hichteboarch
Tafelberch

In **Tafelberch** of in **mesa** (Spaansk en Portegeesk foar tafel) is in berch of heuvel mei in platte boppekant en steile hellings. De namme komt fan de tafelfoarmige skaaimerk dêrfan.
In tafelberch komt almeast yn drûge geaen foar, lykas yn it súdwesten fan de Feriene Steaten: berchgeaen fan Washington, Oregon, Kalifornje, Noard- en Súd-Dakota, Wyoming, Utah, Kolorado en Arizona. Ek yn oare lannen wurde hja sjoen, lykas yn Súd-Afrika, Spanje, Sardynje, Araabje, Yndia en Austraalje.
De Tafelberch by Kaapstêd yn Súd-Afrika is ien fan de ferneamdste tafelbergen. Grand Mesa yn it westen fan Kolorado, Feriene Steaten en de Cerro Negro yn Argentynje binne oare foarbylden.
Jaap Dijkstra (1943)

**Jacob (Jaap) Dijkstra** (Aldlemmer, 3 april 1943) is in Nederlânsk politikus fan de PfdA.

Dijkstra wie fan 1978 oant 1996 steatelid by de provinsje Oerisel, de lêste 14 jier as lid fan de Deputearre Steaten. Hy hie ûnder oare kultuer yn syn portefúlje. Yn oktober 1997 waard Dijkstra waarnimmend boargemaster fan Olst wat oant 1999 duorje soe.
Tsjerke fan Pepergea

De **Pieter Stuyvesanttsjerke** (ek: **Nikolaastsjerke**) yn Pepergea wie de tsjerke fan de eardere herfoarme gemeente fan Pepergea. Yn 2000 ferlear it gebou de tsjerklike funksje. It is tsjinwurdich in kultureel sintrum, dêr't lêzings en konserten jûn wurde. Sunt 2008 draacht it oarspronklik oan Nikolaas fan Myra wijde gebou de namme Pieter Stuyvesanttsjerke. 

## Skiednis
It âldste diel fan de tsjerke is de goatyske toer mei de achtsidige spits. It ûnderste diel is let-midsiuwsk. Yn 1537 is de toer neffens in gevelstien fan Bremer sânstien ferhege. De tsjerke is fan jongere datum en stamt út 1810 nei't de âlde tsjerke yn 1808 ôfbaarnde. It ûnderste diel fan de tsjerke is fan in grutter soart bakstien dan de rest fan de tsjerke, dy't mooglik ôfkomstich is fan de foargonger fan de hjoeddeiske tsjerke. 

Yn 1610 waard Pieter Stuyvesant yn de tsjerke doopt. Syn heit, Bathasar Stuyvesant wie dûmny fan de gemeente. 

Troch gearfoeging fan de gemeenten rekke it gebou oerstallich. Tsjerklik binne de protestantske leden fan Pepergea tsjintwurdich yndield by de PKN gemeente Willemsoard-Pepergea-Blesdike. 

De tsjerke is nei it bûten gebrûk stellen troch de protestantske gemeente in pear kear fan eigner wiksele. Yn 2014 waard de tsjerke op de *Eerste Amsterdamse Onroerend Goed Veiling* ferkocht oan fiif belizzers yn ûnreplik guod út de Rânestêd, dy't reparaasjes oan it gebou lieten útfiere.

## Ynrjochting
Fan de ynrjochting bleau de preekstoel bewarre. De tsjerkebanken binne der út sloopt. Oer de flier lizze fjouwer sarken. Dêrûnder ek in goatyske preestersark. 

## Oargel
It piipoargel yn de tsjerke waard yn 1903-1904 foar de grifformearde tsjerke fan Schoonebeek boud troch Jan Proper út Kampen. It ynstrumint waard yn 1950 oernommen troch de grifformearde tsjerke fan Woldendorp, dy't yn 2005 sletten en yn 2018 ôfbrutsen waard. It oargel waard oankocht troch Ruud van der Hoeven, dy't it ynstrumint yn de tsjerke fan Pepergea sette liet. Op 22 maart 2008 waard it ynstrumint mei in iepen dei yn de Pieter Stuyvesanttsjerke yn gebrûk nommen. It Proper-oargel ferfong in net mear goed wurkjend oargel út 1912 fan H.J. van der Molen út Stienwyk.

## Keppeling om utens
* Disposysje oargel
Swaben (lânstreek)

**Swaben** (Dútsk: *Schwaben*, *Schwabenland* of *Ländle*) is in kultureel, histoaryk en taalkundich gebiet yn it súdwesten fan Dútslân. De namme komt fan it Midsiuwske stamhartochdom Swaben, ien fan de fiif Dútske stamhartochdommen, dat it stamgebiet fan de Alemannen en Sueven wie.
Yn grutte sin omfiemet it gebiet it gânse Dútsk-Alemannysk taalgebiet, mar it hjoeddeiske Swaben is mear beheind, benammen troch de fal fan it stamhartochdom Swaben yn de trettjinde iuw. Swaben yn hjoeddeiske etnografyske sin komt rûchwei oerien mei it gebiet fan de Swabyske Kreits fan it Hillige Roomske Ryk yn de Iermoderne Tiid, no ferdield yn de steaten Baden-Wuertemberch en Beieren.
De Swaben (*Schwaben*, inkeltal *Schwabe*) binne it folk fan it gebiet en sprekkers fan it Heechdútske dialekt Swabysk. It tal sprekkers wurdt rûsd op 800.000 fan in befolking fan 7,5 miljoen yn de Regierungsbezirke Tübingen, Stuttgart en it Beierske Swaben.
Tsjerke fan Jannum

De **Tsjerke fan Jannum** is de eardere herfoarme tsjerke fan Jannum. Tsjintwurdich is it in museum mei in kolleksje tige âlde saken út Fryske tsjerken. Sa is dêr û.o. it âldste doopfont fan Fryslân te sjen.

## Skiednis
It Jannumer tsjerkje waard yn de 13e iuw op in terp boud. Nei alle gedachten hawwe de muontsen fan it Sistersjinzerske kleaster Klaerkamp de bou fan de tsjerke begelaat. Oannommen wurdt dat Jannum in úthôf fan it kleaster west hat. De tsjerke hie ea in stiennen ferwulft; guon oansetten der fan binne noch oanwêzich. It koer is nei alle gedachten it âldst en datearret fan 1200, it skip is in lytse hûndert jier letter ta stân kommen. 

Nei de reformaasje waard de tsjerke geskikt makke foar de protestantske tsjinst. 

It is oan it krewearjen fan it Friesch Genootschap ter Beoefening van Friesche Geschied-, Oudheid- en Taalkunde te tankjen dat it tsjerkje bewarre bleau. Nei in besite fan dat selskip droegen de tsjerkfâden it brekfallige gebou, dat sûnt 1936 net mear brûkt waard, oer oan it selskip. Yn de Twadde Wrâldkriich folge û.l.f. de arsjitekt Jo Vegter en de argeoloog P. Glazema in restauraasje. It koer is doe hast hielendal fernijd en de westlike gevel krige doe in topgevel. Wêr mooglik binne doe de âlde finsters op 'e nij ynbrocht. 

De houten klokkestoel dy't tsjin de westlike gevel boud wie, waard ferfongen troch in klokkestoel oan de topgevel lykas dy fan de Fitustsjerke fan Wetsens. De klok datearret út 1489, hat in diameter fan 80,5 sintimeter en is fersierd mei reliëfs fan Marije mei Bern, in biskop en Katarina mei it swurd.

Sûnt 1947 is it as museum ynrjochte.

## Ynterieur
Wêr't de 17e-iuwske preekstoel fan de tsjerke bleaun is, dy't noch foar de restauraasje yn de jierren 1940 oanwêzich wie, is net bekend. Neffens Herma M. van den Berg soe de preekstoel yn in evangelisaasjegebou yn 'e omkriten fan Ljouwert bedarre wêze. 

De oarspronklike alterstien waard by de grutte restauraasje tegearre mei noch in alterstien werom fûn en krige it plak werom yn it koer. Ut de tsjerke fan Jellum
stamt it âldste doopfont fan Fryslân. In diel fan in stiennen doophek, dat yn de jierren 1960 by in restauraasje fan de tsjerke fan Wûns ûntdutsen waard, is fersierd mei apostels. Fierder wurde der in tal oare fynsten lykas kapitelen en sarkofagen útstalt, dy't foar in part út de tsjerke sels of út oare Fryske tsjerken stamme. 


Inwendig naar het westen en naar het oosten - Janum - 20120745 - RCE.jpg|Ynterieur 1937
Inwendig naar het westen en naar het oosten - Janum - 20120744 - RCE.jpg|Ynterieur 1937
Inwendig naar het oosten - Janum - 20120748 - RCE.jpg|Ynterieur 1946 nei de restauraasje
Kante meter

In **kante meter** of **fjouwerkante meter**, faak werjûn mei it symboal **m²**, is in oerflaktemjitte yn it metrike stelsel fan it Système International (SI). In kante meter is itselde as in sintiare (sa). It hat in oerflak fan in fjouwerkant mei siden dy't elk 1&nbsp;meter lang binne. 

*1 kante meter is gelyk oan 10.000 kante sintimeter of sm²
*1 kante meter is gelyk oan 100 kante desimeter of dm²
*1 are (of kante dekameter) is gelyk oan 100 kante meter of m²
*1 hektare (of kante hektometer of hm²) is gelyk oan 10.000 kante meter
*1 kante kilometer of km² is gelyk oan 1.000.000 kante meter
Alana Summers

**Alana Summers**, echte namme ûnbekend (Denver, 18 augustus 1996), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja sette yn 2016 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn in stikmannich films. 

## Libben en karriêre
Summers waard yn 1996 berne yn Denver, yn 'e Amerikaanske steat Kolorado. Yn 2016, doe't se 20&nbsp;jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie Summers anno 2018 yn mear in tweintichtal pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Evil Angel, Devil's Film, Hustler Video en Diabolic Video.

Fierders hat Summers ek wol wurke foar minder bekende studio's, lykas Girlfriends Films en Pure Play Media. En teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, benammen foar Reality Kings. Under har karriêre hat Summers gearwurke mei kollega-aktrises as Marie McCray en mei manlike tsjinspilers as Mike Adriano, Xander Corvus en Alex Davis.

## Lichemsskaaimerken
Alana Summers is blank, mei brune eagen en blûn hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.52&nbsp;m lang, mei in gewicht fan 43&nbsp;kg, en in natuerlike kupmaat 34B. Behalven de wenstige piercings troch har earlellen hat se ek in tongpiercing en piercings troch har beide spiennen. Fierders hat se ferskate tatoeaazjes: ien lofts fan har nâle, teksten boppe har rjochterboarst, boppe har skamstreek en op har lofterside , de tekst "KASON" op har lofterskouderblêd en in floral mei tekst op har lofterboppe-earm.

## Keppelings om utens
* Alana Summers op Twitter
* Biografy en filmografy fan Alana Summers yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Alana Summers yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
* Biografyske gegevens fan Alana Summers op ''FreeOnes''
Ljouwerter Earstejiers Yntroduksjeperioade

De **Ljouwerter Earstejiers Yntroduksjeperioade** (Nederlânsk en offisjeel: *Leeuwarder Eerstejaars Introductieperiode*), yn 'e regel ôfkoarte ta **LEIP**, is de yntroduksje ta de stêd en it studintelibben fan 'e earstejiers studinten oan 'e hegeskoallen en de fêstiging fan 'e Ryksuniversiteit Grins yn 'e Fryske haadstêd Ljouwert. Dit evenemint waard yn 2006 foar it earst holden, nei foarbyld fan 'e al folle langer besteande KEI-wike yn Grins. De organisaasje is yn 'e hannen fan it Ynterbestjoerlik Oerlisorgaan Studinteferienings (IBOS), it oerkoepeljend orgaan fan 'e Ljouwerter studinteferienings, dat der yn 2018 foar it earst in spesjale kommisje, in saneamd yntroduksjebestjoer, foar oanstelde.

Oan 'e LEIP diene anno 2018 elts jier tusken de 2.000 en 3.000 earstejiers studinten mei (ta ferliking: oan 'e Grinzer KEI-wike namen yn 2017 5.360 earstejiers studinten diel). It totale tal earstejiers studinten yn Ljouwert lei noch oanmerklik heger, mei't allinne al NHL-Stenden (yn 2018) goed 4.000 earstejiers studinten ferwolkomme. De yntroduksjeperioade begûn yn 2018 foar it earst op snein (yn foargeande jierren op moandei), mei de ynskriuwing fan 'e nijynkommelingen yn Stedsskouboarch De Harmony, folge troch in mienskiplike lunch. Neitiid koene se op it Saailân yn 'e kunde komme mei Ljouwerter sportklubs of op it Aldehouster Tsjerkhôf oer in grutte opblaasstoarmbaan gean (dy't neat mei de yntroduksje te krijen hie, mar dêr troch de útbaters wol krekt yn dit wykein opset wie mei de LEIP yn 'e efterholle). Mei in barbecue op it Hofplein waard de dei ôfsletten.

Op moandei folge de echte iepening fan 'e LEIP op it Aldehouster Tsjerkhôf, yn oanwêzichheid fan boargemaster Ferd Crone fan Ljouwert en sjonger Danny Pandero. Dêr waard in filmke oer de Fryske haadstêd fertoand, wêrnei't de earstejiers har oer de hiele stêd ferspraten. Op it Saailân waard in beurs holden mei kreamkes fan bedriuwen en oare organisaasjes, yn 'e Prinsetún wie in saneamde *chill-hill* dêr't in live-dj muzyk draaide, en op it Aldehouster Tsjerkhôf waard in kwis oer Ljouwert organisearre. Letter op 'e dei waard (yn 2018 foar it earst) ek in ûntgriening holden, mar dan yn ludike en hiel letterlike sin. It Hearewâltsje, in smelle sydstrjitte oan 'e stille kant fan 'e Nijstêd, wie mei tinten fan studinteferienings omboud ta in soarte fan tunnel dêr't de earstejiers trochhinne drave moasten wylst se troch de âlderejiers bekûgele waarden mei colorrun-poeier; sa giene se der 'grien' yn en kamen se der kleure wer út. Oan it begjin en de ein koene se, as se dat woene, op 'e foto.

De dagen nei de moandei waarden de yntroduksjes fan 'e opliedings sels holden, sadat der dan gjin LEIP-aktiviteiten organisearre wurde koene. Dêrom woe de organisaasje yn 'e takomst in wike tefoaren begjinne, krekt sa't de KEI-wike yn Grins dat ek docht. Op freed wie der in beskieden muzykfestival op it Gûverneursplein, in wike letter (op tongersdei 6&nbsp;septimber 2018) folge troch it grutte LEIP-festival op it Aldehouster Tsjerkhôf.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Ljouwerter Earstejiers Yntroduksjeperioade
Goði

In ***goði*** (gauris skreaun mei de ferienfâldige stavering ***gothi*** of soms ***godhi***) wie yn 'e Wytsingtiid in Aldnoarske oantsjutting foar in heidensk preester en letter foar in haadman. De útspraak fan 'e letter eth (ð) is gelyk oan 'e stimhawwende th, lykas yn it Ingelske wurd *this*. De meartalsfoarm is ***goðar***, en de froulike wjergader, foar in heidensk preesteresse, is ***gyðja***. 

## Etymology
In soartgelikense term stiet yn 'e oersetting fan 'e Bibel nei it Eastgermaanske Goatysk, dy't yn 'e fjirde iuw skreaun waard troch biskop Wulfila. Dêr wurdt it wurd foar 'preester' nammentlik werjûn as *gudja*, dat korrespondearret mei *gyðja*, de froulike foarm fan *goði* yn it Aldnoarsk. De manlike Aldnoarske foarm soe yn it Goatysk skreaun wêze as **gyði*, mar dy foarm kaam (doe) blykber yn it Goatysk net (mear) foar.

Yn it gebiet fan 'e Noardgermaanske talen, yn Skandinaavje, is út it Oernoardsk de foarm *gudija* oerlevere op 'e runestien fan Nordhuglo, yn Noarwegen (Rundata N KJ65 U). Ut it lettere Aldnoarsk is de foarm *goði* fan it fêstelân fan Skandinaavje bekend fan 'e Stien fan Glavendrup (DR 209) en de Runestien fan Halnæs (DR 190), beide út Denemark. Der binne ek inkele plaknammen, lykas Gudby yn it Sweedske Södermanland, dêr't de term wierskynlik yn oerlevere is. Mar fierders is de oantsjutting *goði* inkeld bekend út Iislân.

## Skiednis
Yn 'e Wytsingtiid wie *goði* oarspronklik de oantsjutting foar in heidensk preester. Sadwaande ûntjoech de term him nei de Kolonisaasje fan Iislân op dat eilân ta de foarm *hofgoði*, dat "timpelpreester" betsjut. Sokke *hofgoðar* ûnderholden in mienskiplik gebou, in timpel of *hof*, dêr't de mienskip út dy krite gearkaam om hjeldagen en religieuze feesten te fieren. Hja wiene dêrom lju fan kwizekwânsje, dy't ornaris yn begoedige steat libben en yn heech oansjen stiene. De krite dy't ûnder de *hof* fan in *goði* foel, hiet in *goðorð*.

Nei ferrin fan tiid, en benammen nei't de Iislanners yn 1000 it kristendom oannommen hiene, ferlear de term *goði* syn religieuze konnotaasjes en waard it in gewichtich synonym foar haadman. Mids tweintichste iuw, doe't it modern heidendom op Iislân opkaam, waard de term *goði* troch de Ásatrúarfélagið, ien fan 'e earste heidenske tsjerkgenoatskippen, wer ynfierd as term foar 'preester'. De hegepreester fan 'e Ásatrúarfélagið is de *[[allsherjargoði]]*.
Seksyndustry

De **seksyndustry** is de sektor fan 'e ekonomy dy't produkten en tsjinsten te keap oanbiedt dy't op direkte of yndirekte wize mei seks te krijen hawwe. 

By de 'direkte' seksyndustry giet it om direkte fysike omgong; dan moat men tinken oan alle foarmen fan prostitúsje (bordelen, finsterprostitúsje, callgirls, ensfh.), mar ek oan stripklubs, peareklubs en peepshows. Yndirekte foarmen fan 'e seksyndustry binne pornografyske films en lektuer (lykas pornoblêden), mar ek neakenblêden, pornokanalen op 'e keabeltillefyzje, pornobioskopen, tillefoanyske sekslinen, sekswinkels, seksboartersguodprodusinten en de fabrikanten fan BDSM-attributen en oare fetisjistyske helpstikken. 

Persoanen dy't har wurk hawwe yn sichtbere beroppen fan 'e seksyndustry, lykas prostituee, stripper, webcamgirl of neakenmodel, neamt men sekswurkers. Der wurkje lykwols teminsten likefolle persoanen yn 'e seksyndustry yn 'ûnsichtbere' beroppen, lykas poaiers, stripklubeigners, barkeepers, servearsters en útsmiters yn stripklubs, pornoregisseurs, pornoprodusinten, kameralju en minsken dy't de beljochting en it lûd dogge by pornofilms, útbaters fan pornobioskopen, sekstillefonistes, neakenfotografen, útjouwers fan porno- en neakenblêden, sekswinkellju, webmasters fan pornografyske websiden en wurknimmers fan bedriuwen dy't seksboartersguod meitsje.
Tall Ships' Races 2014

De **Tall Ships' Races 2014** wie in ynternasjonaal sylsportbarren yn it ramt fan 'e jierlikse Tall Ships' Races, dat holden waard yn 'e moannen july en augustus 2014. Dêrby waard op 'e Noardsee wedstrydsyld mei saneamde tallships (grutte sylskippen). It waard organisearre troch Sail Training International (STI), in organisaasje dy't besiket om ynternasjonale freonskip oan te fiterjen en om jongerein ûnder de 25&nbsp;jier yn 'e kunde komme te litten mei de see en mei it silen. De start fan it evenemint wie yn 'e Fryske stêd Harns, dêr't it publyk him yn 'e dagen foarôfgeande oan 'e wedstryd fergapje koe oan 'e skippen dy't ôfmarre leine yn 'e haven fan Harns. De festiviteiten yn Harns waarden organisearre troch de Stifting Sail Harns.

Op it evenemint yn Harns kamen 225.000 minsken ôf. Harns fêstige in rekôr yn 'e skiednis fan 'e Tall Ships' Races troch it heechste oantal *trainees* (jongeren dy't meifearen om it silen te learen) ea oan te lûken: 337. De wedstryd gie neitiid fan Harns oer de Noardsee nei de haven fan Fredrikstad yn Noarwegen. Dêrwei folge in saneamde 'freonskipsfeart', wêrby't de skippen yn floatferbân mei-inoar opfearen nei Bergen, ek yn Noarwegen. Ut Bergen wei folge in twadde wedstrydtrajekt nei it Deenske Esbjerg, dêr't de finish lei.

## Keppelings om utens
*De Tall Ships' Races op Facebook