open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Swartwjukdwerchpappegaai

De **swartwjukdwerchpappegaai** (*Agapornis taranta*) is in fûgelsoarte út it skaai dwerchpappegaaien.

## Ferskining

De fûgel is foar it grutste part heldergrien. It mantsje hat lykwols in reade foarholle, wylst dy fan 'e pop folslein grien is.
De grutte slachpinnen binne swart en dêrfandinne de namme. Se ha in koraalreade snaffel en grize oant blaugrize poaten.

## Fersprieding
De fûgel libbet yn 'e heechlannen fan Etioopje en Eritreä op hichten fan 1.600 oant 3.400 m. It leefgebiet bestiet út jeneverbeiebeammen en konifearbosken, mar ek savannes mei beammen en sels yn parken fan stêden lykas Addis Abeba.

Swartwjukdwerchpappegaaien foarmje yn 'e regel in monotypysk skaai, itjinge betsjut dat der gjin erkende ûndersoarten binne.  

## Hâlden en dragen
Yn it wyld briede se yn beamholtes, spjalten yn muorren of somtiden ek yn nêsten fan weverfûgels. It binne gjin grutte nêstbouwers en se brûke somtiden mar in hiel lyts bytsje materiaal. Unyk foar de soarte is dat krekt foar it lizzen fan 'e aaien plôket it wyfke faak wat boarstfearren út om it nêst te beklaaien. Yn harren natuerlike leefgebiet briede se fan maart oant novimber. In lechsel bestiet meastentiids út 3 oant 6 wite aaikes, dy't om de dei lein wurde. Allinnich de pop briedt. Lykas de measte dwerchpappegaaien foarmje se in pearke foar it libben.

## Status
De soarte wurdt klassifisearre as net bedrige (*Least Concern*, 2024) en oannommen wurdt dat de oantallen tanimme. Der binne gjin rûzings oer de grutte fan 'e populaasje. De fûgel wurdt as algemien neamd, wiidferspraat yn it ferspriedingsgebiet en falt ûnder CITES Appendix II, itjinge betsjut dat de ynternasjonale hannel strang kontrolearre wurdt om tefoarren te kommen dat de soarte yn it wyld bedrige rekket. Bedrigingen binne habitatferlies en fragmintaasje, ynvasive beammesoarten, lânbougif en klimaatferoaring.

## Avikultuer
Swartwjukdwerchpappegaaien wurde yn 'e avikultuer net massaal holden. Tsjintwurdich is der in stabile populaasje yn Jeropa, wêrtroch ymport net mear nedich is. Der binne minder kleurfariaasjes as by oare soarten. De soarte moat yn pearkes holden wurde, yn groepen wurde de wyfkes yn 'e briedtiid te agressyf.
Njasadwerchpappegaai

De **Njasadwerchpappegaai** (*Agapornis lilianae*) is in fûgelsoarte út it skaai dwerchpappegaaien.

## Ferskining
Mei in lingte fan likernôch 13 oant 13,5 sm is de Njasadwerchpappegaai ien fan 'e lytste fûgels yn it skaai. De fûgel hat in felgrien fearrekleed mei in opfallend oranjeread gesicht, foarholle en kiel en in wite eachring. De kroan en it boppeste diel fan it boarst hawwe faak in sêftere, salmrôze tint. Nei it boarst ta giet it oranjegiel of salmrôze oer yn in smel giel gebiet en dêrûnder is de fûgel grien.  Syn snaffel is read en wurdt ljochter by de basis. Der bestiet gjin sichtber ferskil tusken mantsjes en poppen.

De fûgel wurdt faak betiizge mei de Fischers dwerchpappegaai, mar hy ûnderskiedt him troch de foar it skaai unike griene stút. Dêrnjonken is it oranjereade masker minder djip fan kleur as by de Fischers dwerchpappegaai. Yn gedrach hat de soarte lykwols it measte fan 'e swartwangdwerchpappegaai.  
## Fersprieding
De fûgel komt foar yn rivieregebieten yn it suden fan Tanzania, yn it noarden fan Simbabwe, yn it noardwesten fan Mozambyk, yn it Nasjonale Park Liwonde yn Malawy en yn 'e dellingen fan 'e Luangwa en Sambezy yn Sambia.

Yn it wyld libje se yn opfallend grutte groepen yn Mopane-bosken.

De fûgel wurdt as monotypysk beskôge, itjinge betsjut dat der gjin erkende ûndersoarten binne.

## Hâlden en dragen

De Njasadwerchpappegaai is faaks de meast sosjale fan alle soarten yn it skaai. Yn it wyld libje se yn groepen fan 20 oant wol 100 fûgels. Se dogge alles tegearre: iten sykje, drinke en it poetsen fan 'e fearren. 

## Status
De IUCN hat op it stuit de status hast bedrige (*Near Threatened*, 2018) op 'e Reade list. De populaasje wurdt op mar 6.000 oant 15.000 folwoeksen fûgels rûsd en dat oantal nimt stadichoan ôf. De soarte wurdt troch CITES Appendix II beskerme, mar der is noch jimmeroan yllegale fangst foar de lokale en ynternasjonale hannel. Oare bedrigingen binne it ferlies fan 'e âlde Mopane-bosken, fergiftiging fan puollen troch jagers en klimaatferoaring.
## Avikultuer
De Njasadwerchpappegaai is ien fan 'e dregere soarten fan it skaai om mei te kweken. Se binne tige gefoelich foar feroaringen, kinne net oer kjeld en ha spesifike easken, lykas in hege luchtfochtichheid yn it nêstblok.

## Namme
De wittenskiplike soartenamme fan 'e fûgel ferwiist nei Lilian Elizabeth Lutley Sclater (1863–1957), de dochter fan 'e Ingelske ornitolooch Philip Lutley Sclater. De algemiene gebrûksnamme ferwiist nei Njasalân, de koloniale namme fan Malawy.
Dwerchpappegaaien

**Dwerchpappegaaien** (*Agapornis*) foarmje in fûgelskaai yn 'e famylje pappegaaien fan de Alde Wrâld (*Psittaculidae*)

It binne lytse pappegaaikes fan 13 oant 17 sm lang, dy't oarspronkik allinnich yn Afrika besuden de Sahara foarkomme. Der binne njoggen ferskillende soarten en troch de avikultuer binne de rôskopdwerchpappegaai, Fischers dwerchpappegaai en swartkopdwerchpappegaai de bekendste soarten.

De fûgels binne yntelligent en tige sosjaal en foarmje pearkes foar it libben. Yn it wyld libje se yn lytse oant middelgrutte groepen. Se besteegje in soad tiid oan it fersoargjen fan inoars fearren en krûpe inoar faak oan. Yn 'e avikultuer moatte de fûgels dêrom altiten as pearke holden wurde (in mantsje en in pop of twa mantsjes, meardere wyfkes soarje foar swierrichheden). De fûgels moatte boppedat genôch útdagingen lykas boartersguod en romme fûgelhokken ha. 

Yn it wyld ite de fûgels fral sied, beien, fruchten en somtiden knoppen fan beammen. Der binne ek soarten dy't in tige spesifyk dieet ha. Avokado's binne lykwols deadlik foar de fûgels.

It skaai waard yn 1836 troch Prideaux John Selby beskreaun, dy't de swartkraachdwerchpappegaai as typesoarte oanwiisde.

## Soarten
It skaai telt 9 soarten.
Prideaux John Selby

**Prideaux John Selby** (Alnwick, 23 july 1788 — Bamburgh, 27 maart 1867) wie in Britske natuerûndersiker, plantkundige, soölooch (benammen ornitolooch) en natuerhistoarysk yllustrator.
De standert auteursôfkoarting **P.Selby** wurdt brûkt om him as auteur oan te jaan by it neamen fan in botanyske namme.

## Biografy
Selby waard berne yn Bondgate Street yn Alnwick yn Northumberland, as âldste soan fan George Selby fan Beal en Kastiel Twizell (ferstoarn 1804),[1] en syn frou, Margaret Cook. Hy waard oplaat oan de Durham School.[2] Hy studearre oan it University College, ien fan de kolleezjes fan de Universiteit fan Oxford. Yn 1804 erve er famylje-eigendommen (lân en bûten) yn Beal (Noard-Yorkshire]]) en foege om 1840 hinne it lângoed dêr by mei in wearde fan sa'n £14.000. Hy ferkocht de bûtenpleats Beal, dy't in oerflak fan 1.450 acres (590 ha) hie, yn 1850 foar £47.000 (£6.348.000 tsjin de prizen fan hjoed-de-dei).

Selby is benammen bekend as skriuwer en yllustrator fan *Ilustrations of British Ornithology* ('yllustraasjes fan de Britske ornitology'), de earste samling yllustraasjes fan fûgels fan de Britske eilannen op wiere grutte.  Dêrnei folge in rige ryk yllustrearre boeken oer fûgels, mar bygelyks ek oer lânseigen en yntrodusearre soarten beammen yn Ingelân, net mei eigen yllustraasjes mar dy fan S. Williams.  Meastentiids wurke er gear mei William Jardine en ek dan wuaard gebrûk makke fan de yllustraasjes fan oaren, lykas bygelyks yn *Yllustrations of the duck tribe*, in wurk oer einen mei yllustraasjes fan Jardine en Selby, mar ek fan Edward Lear. 

Mei William Jardine en George Johnston stifte er yn 1837 it "Magazine of Zoology and Botany". Yn 1827 waard er keazen ta *fellow* fan 'e Royal Society of Edinburgh.[1]

Selby wie (meastal tegearre mei William Jardine) de auteur fan 11 skaaien en 27 soarten fûgels dy't anno 2023 op de IOC World Bird List as sadanich erkend wurde. 

>
PJ Selby04.jpg|Eider (*Somateria mollissima*)  út it boek *Illustrations of British Ornithology*.
PJ Selby02.jpg|Brilsee-ein (*Melanitta perspicillata*) út *Jardine's Illustrations of the Duck Tribe*
Pigeons (Plate 3) (6976179735).jpg|Tahitiaanske jufferdo (*Ptilinopus purpuratus*) út it boek *Pigeons* (1845)
Fluitreagers

**Fluitreagers** (*Syrigma*) foarmje in fûgelskaai yn 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*) út it skift pilekaaneftigen (*Pelecaniformes*).

It skaai bestiet út mar ien soarte.
Swarte reager

De **swarte reager** (*Egretta ardesiaca*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*). It is ien fan 'e soarten yn it skaai lytse reagers (*Egretta*). 

## Ferskining

De 42 oant 66 sintimeter fûgel is hast hielendal swart oant donkergriis fan kleur. Op 'e kop sit in túf fan lange, smelle fearren. De snaffel en poaten binne lang en swart, mar ûnder by de teannen wurde de teannen felgiel en yn 'e briedtiid kin it giel sels ferkleurje nei read. De eagen hawwe in giele oant donkerbrune iris.

## Fersprieding
De swarte reager komt foar yn Afrika besuden de Sahara en op Madagaskar. It ferspriedingsgebiet rint fan Senegal yn it westen oant Etioopje en Eritreä yn it easten en fierder hielendal nei it suden oant Súd-Afrika.

De fûgel is meast in stânfûgel, mar lokaal migrearje se ôfhinklik fan 'e rein en it wetterpeil. De swarte reager hâldt fan ûndjip, stilsteand of stadich streamend wetter, lykas marren en puollen, mar ek yn mangroves. De fûgel ûntbrekt yn it Kongobekken en yn drûge woastyngebieten. 

De fûgel is monotypysk, itjinge betsjut dat der gjin ferdieling is yn ûndersoarten. 

## Hâlden en dragen

De fûgel is tige bekend fanwegen syn jachttechnyk: hy rint stadichoan troch ûndjip wetter en spriedt dan ynienen syn wjukken yn in rûne foarm as in paraplu om 'e kop hinne. De punten fan 'e fearren reitsje it wetter hast oan, wêrtroch't der in folsleine sirkel fan skaad ûntstiet. Dat docht de reager om fisken te lokken dy't in skadich plak sykje tsjin de sinne of oan rôffûgels ûntkomme wolle. In oar foardiel foar de reagers is dat troch de paraplu de skittering fan 'e sinne ferdwynt en it foar de reager ienfâldiger wurdt om de proai te lokalisearjen.

Alhoewol't se faak allinnich jage, binne it ek sosjale fûgels. Se wurde geregeldwei yn groepen fan 50 oant wol 200 fûgels sjoen op plakken dêr't in soad iten is.

De fûgels briede yn grutte groepen oant wol hûnderten nêsten, faak yn selskip fan oare reagers, ibissen of ielguozzen.  In wyfke leit trochstrings 2 oant 4 aaien. De aaien hawwe in opfallende donkerblauwe oant griisblauwe kleur. Beide âlden briede de aaien yn likernôch 25 dagen út en fersoargje de jongen. De piken sitte by it útkommen yn griis dûns en hawwe in wite túf op 'e kop. Sadree't de jongen útflein binne, begjinne se fuortendaliks mei it oefenjen fan harren ferneamde jachttechnyk.

## Status
De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list klassifisearre as net bedrige (*Least Concern*). De wrâldpopulaasje wurdt op 25.000 oant 100.000 fûgels rûsd. Hoewol't de fûgel yn grutte dielen fan Afrika algemien foarkomt, wurdt der yn regio's lykas Súd-Afrika in lichte delgong yn 'e waarnimmings rapporteare. Op Madagaskar is de tebekgong fan 'e soarte foars en dêr wurdt de fûgel yntusken as bedrige beskôge. Minsken foarmje foar de swarte reager de grutste bedriging.
Readkielreager

De **readkielreager** (*Egretta vinaceigula*) is in seldsume fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*). It is ien fan 'e soarten yn it skaai lytse reagers (*Egretta*).

## Ferskining

Readkielreagers ha in laaigriis fearrekleed, in giele iris en giele poaten. De fûgel hat in soad fan 'e swarte reager (*Egretta ardesiaca*), mar ûnderskiedt him troch de wynreade kiel en it ûntbrekken fan 'e foar dy soarte spesifike jachttechnyk.

De readkielreager wurdt 43 oant 60 sintimeter lang, hat in spanwiidte fan 90 oant 95 sintimeter en weaget 250 oant 340 gram.  

## Fersprieding
De fûgel komt fral foar yn it súdlike part fan Sintraal-Afrika. De wichtichste gebieten binne de Okavangodelta en de Chobe-rivier (in bolwurk fan 'e soarte) yn Botswana, de Caprivistripe yn Nambyje en de Kafue-flakten en de Bangweulu-sompen fan Sambia. Ut en troch wurde se ek yn Simbabwe, Angoala en it noarden fan Súd-Afrika waarnommen. 

De fûgel is tier en allinnich te finen yn gebieten dy't yn it seizoen ûnder wetter strûpe, net djipper as 10 sintimeter. Hy sit it meast ferside yn tichte begroeiïng lykas reid en papyrus, dêr't er yn skjin wetter op fiskjes en kikkerts jaget. De fûgel wurdt selden waarnommen by grutte rivieren of op plakken dêr't minsken feroaringen brochten.    

## Briedgedrach

It brieden fynt plak mei de wetterstannen yn it leefgebiet, meastentiids tusken maart en juny. Dat falt gear mei de tiid dat it wetter yn 'e Okavangodelta op syn heechst is. Se briede faak yn lytse koloanjes fan 1 oant 60 nêsten, somtiden mei de readbúkreager (*Butorides rufiventris*). It nêst leit yn tichte reidfjilden of yn lytse beammen en strûken op eilantsjes. 

It wyfke leit yn 'e regel 1 oant 4 aaien, dy't yn 22 oant 24 dagen útbret wurde. It briedsukses fan 'e soarte is lykwols leech en út ûndersyk yn 'e Okavangodelta hat bliken dien dat mar 10% oant 30% fan 'e aaien yn fûgels dy't útfleane resultearje.

De fûgel is meast stânfûgel, mar is wol nomadysk en ferhûzet neffens de wetterstannen.  
## Status
De fûgel wurdt troch de IUCN op 'e Reade list as kwetsber klassifiseare. De wrâldpopulaasje wurdt op mar 2.500 oant 3.000 folwoeksen fûgels rûsd en de oantallen nimme stadichoan ôf. De wichtichste bedrigingen foar de fûgel binne habitatferlies troch de oanlis fan dammen en wetterbehear, wêrtroch't de natuerlike oerstreamingstiden feroarje. Troch toerisme wurde de briedplakken fersteurd en wiete gebieten wurde omset yn lânbougrûn. Fierder soargje ynvasive plantesoarten foar it tichtgroeien fan wetter, sadat de fûgel net mear fiskje kin.
Natuerlike histoarje

**Natuerlike histoarje** is in wat ferâldere term foar wat tsjintwurdich útsplist wurdt yn in grut tal natuerwittenskippen. Dêrby stiet it ûndersyk nei de libbene natuer (biology, ûnder oaren soölogy en botany) sintraal, soms tegearre mei ûndersyk nei de libbenleaze en deade natuer (ierdwittenskippen, dêrûnder mineralogy, meteorology, geology en paleontology).

De term natuerlike histoarje komt út de tiid dat de natuerwittenskippen noch net spesjalisearre wiene en deselde ûndersiker him mei útienrinnende dissiplines dwaande hâlde koe. Faak is it dreech om dy persoanen in spesifike spesjalisaasje ta te kennen. In gelearde koe yn de 17e en 18e iuw bygelyks sawol fulkanolooch as ornitolooch wêze. De 17e- en 18e-iuwske ûndersikers fan de natuerlike histoarje wurde natuerûndersikers neamd.

Natuerlike histoarje wie de namme fan it skoalfak dat yn 1968 biology hjitte soe. Soms waard oan natuerlike histoarje in folle rommere definysje jûn, wêrby't ek skiekunde, natuerkunde, stjerrekunde en sels argeology dêrta hearre. It byhearrende eigenskipswurd is **natuerhistoarysk**.

## Musea
Ferneamde natuerhistoaryske musea binne ûnder oaren it Natuurhistoarysk Museum Rotterdam, Natuerhistoarysk Museum yn Londen, it Museum für Naturkunde yn Berlyn, it Naturhistorisches Museum yn Wenen en it Musée national d'histoire naturelle yn Parys.
Nico de Haan

**Nico de Haan** (Aarlanderveen, 22 july 1947 - Skerpenseel, febrewaris 2026)  wie in Nederlânske fûgelkenner en fûgelbeskermer. 

## Biografy
De Haan waard grutbrocht yn Zalk (doedestiids gemeente IJsselmuiden), dêr't syn heit fan 1956 oant 1964 dûmny wie by de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke. Yn dy tiid bestege er safolle tiid oan it fûgeljen dat er de mulo net ôfmeitsje koe. Hy wie lid fan de CJN. Fia de jûnsmulo koe er dochs noch nei de Middelbere Lânbouskoalle yn Swolle (1967) en dêrnei nei de Boskbou en Kultuertechnyske Skoalle te Arnhim (1970). Nei dy oplieding hie Nico de Haan ferskate baantsjes; ûnder oaren wurke er in skoft yn Kanada as mynwurker.

## Natuermonuminten
Yn 1972 begûn syn karriêre by de Vereniging Natuurmonumenten dêr't er as stazjêr binnenkaam en in jier letter behearder waard fan de Nieuwkoopse plassen yn de buert fan syn berteplak. Yn 1974 waard er direksje-assistint by de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels (sûnt 1994 bekend as Vogelbescherming Nederland) dêr't er tsien jier letter oansteld waard as plakferfangend direkteur.

## Radio en telefyzje
Fan 1982 ôf wie Nico de Haan geregeld te hearren by it VARA-radioprogramma *Vroege Vogels*. Hy hat ek geregeld op telefyzje west yn programma's lykas *Vogels kijken (VARA, 1984 5/1986) en de tf-kursus *Vogeltaal* yn *Zeker weten* (KRO, 1987) dy't ek yn boekfoarm publisearre binne. 

Letter presintearre er [[telefyzjeprogramma]]'s as *Nederlandse landschappen* (Teleac, 1993) en *Ja, natuurlijk: vogelparadijzen* (NCRV, 1999). Yn 2005 begûn er de NCRV-telefyzjesearje *Natuurlijk Nico*. Dizze searje waard yn it seizoen 2007/2008 ûnderbrutsen, mar dêrnei wer oppakt. Fan novimber 2008 ôf wie De Haan acht wiken lang te sjen yn de NCRV-telefyzjesearje *Bosch, Beuk & Haan*, wêryn't er de sjoggers meinaam de natuer yn, op 'e siik nei bysûndere planten en bisten.

Yn april 2011 ûntfong De Haan in gouden plaat foar syn fûgelsjongkursus-cd, dêr't 30.000 eksimplaren fan ferkocht binne. It wie foar it earst dat in [[kompaktskiif|cd]] mei natuerlûden de status fan gouden plaat helle. 

Fan 2014 oant 2017 wie Nico de Haan yn in part fan it telefyzjeseizoen wykliks te sjen yn it MAX-programma *Baardmannetjes*. Dêryn gie er tegearre mei skriuwer en kabaretier [[Hans Dorrestijn]] op 'e siik nei bysûndere fûgels. 

De Haan ferstoar op 7 febrewaris 2026 yn 'e âldens fan 78jier yn syn wenplak Scherpenzeel.

== Vogelkijkcentrum Nederland ==
Yn 2004 ferliet er nei tritich jier *Vogelbescherming Nederland* en begûn er syn eigen bedriuw *Vogelkijkcentrum Nederland'' dat kursussen oanbiedt en ûnder oare ekskurzjes fersoarget.
Bûnte reager

De **bûnte reager** (*Egretta picata*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*). It is ien fan 'e soarten yn it skaai lytse reagers (*Egretta*).

## Ferskining

De boppekant fan 'e kop is donkerblau oant swart en rint út op in lytse túf. Syn snaffel is meastentiids heldergiel. De rêch, de wjukken en de sturt binne donkergriis oant laaiblau en de foarkant fan 'e hals en it boppeste part fan it boarst binne helderwyt. De poaten binne gielich. Yn 'e briedtiid kriget de bûnte reager opfallend lange sierfearren.

Juvenilen sjogge der hiel oars út en ha gjin donkere kroan; de kop fan 'e juvenyl is meastentiids wyt of ljochtgriis. It donkere griis fan 'e folwoeksen fûgels is by juvenilen faak bruner of ljochter fan kleur. 

## Fersprieding
It meast wichtige leefgebiet fan 'e fûgel is Noard-Austraalje. Dêr wurdt er oan 'e kustgebieten fan Kimberley yn it westen fan Austraalje oer Top End (Noardlik Territoarium) oant yn it noardeasten fan Queensland oantroffen. Fierder komme se ek yn 'e súdlike en súdeastlike kustgebieten fan sawol Papoea Nij-Guineä as Westlik Nij-Guineä (Yndoneezje) foar. Ek binne der populaasjes op Selebes, de Molukken (lykas de Arû-eilannen) en de Lytse Sûnda-eilannen (East-Timor). 

De bûnte reager is in monotypyske soarte, itjinge betsjut dat der gjin ûnderfieling yn ûndersoarten is. Ferskillen ûnder de fûgels ha yn 'e regel te meitsjen mei de âldens fan 'e fûgel (juvenyl of folwoeksen) en de tiid fan it jier (yn 'e briedtiid ha se lange pronkfearren).

## Briedgedrach

De briedtiid falt gear mei it reinseizoen, meastentiids fan jannewaris oant maaie. Se briede yn grutte, mingde koloanjes, faak tegearre mei oare reagersoarten, ibissen en Ielgoesfûgels. Sokke koloanjes kinne út wol tûzenen nêsten bestean, wêrby't de bûnte reagers faak yn grutte groepen ticht op inoar sitte. It nêst is in ienfâldich, ûndjip platfoarm fan tûken en strie, meastentiids boud yn mangroves of beammen yn it wetter. 

In lechsel bestiet út 2 oant 4 (yn guon regio's mar 1-2) blaugriene aaien. Beide âlders briede de aaien yn 21 oant 25 dagen út.
De piken wurde troch beide âlders fuorre en se bliuwe sa'n 4 oant 5 wiken op it nêst foardat se útfleane.

## Status
De fûgel wurdt troch de IUCN as net bedrige (*Least Concern*, 2024) op 'e Reade list klassifisearre. De wrâldpopulaasje wurdt op sa'n 25.000 oant 100.000 fûgels rûsd en de populaasjetrend wurdt as stabyl beskôge. 

Der binne gjin direkte grutte bedrigings foar de soarte, mar feroaring fan habitat (lykas de ynvasive Mimosa pigra-plant yn Austraalje) en ferneatiging fan wiete gebieten foarmje op lokaal nivo in risiko. Yn Austraalje is de soarte ûnder de federale wetjouwing beskerme.
Trijekleurreager

De **trijekleurreager ** (*Egretta tricolor*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*). It is ien fan 'e soarten yn it skaai lytse reagers (*Egretta*).

## Ferskining
De trijekleurreager is in sierlike reager mei in lingte fan likernôch 60 oant 70 sintimeter en in spanwiidte fan 95 sintimeter. De fûgel is maklik te betiizgjen mei de lytse blauwe reager, mar is lytser. De fearren binne foar it grutste part blaugriis oant laaigriis. Der rint in tinne wite streek oer de foarkant fan 'e nekke, dy't faak wat brune of rustreade plakjes hat. De sydkanten fan 'e nekke kinne bytiden wat pearseftich of lavindelkleurich lykje. 

Yn it briedkleed hat de fûgel lange, fine wite sierfearren efter op 'e kop. Hiel opfallend is dan de snaffel dy't fan kleur feroaret. Ornaris is dy giel en griis mei in swarte punt, mar yn 'e briedtiid begjint dy by de basis fel blau te kleurjen lykas ek in stikje hûd tusken de snaffel en it each. Op 'e rêch en nekke ferskine ljochtbrune en pearsich-fiolette sierfearren. De ornaris griisgiele poaten wurde opfallend rôze.

Juvenilen sjogge der oars út as folwoeksen fûgels. Sy hawwe in soad rustbrune of kastanjebrune fearren op 'e nekke en wjukken, dy't har in brúneftich oansjen jouwe yn ferlikening mei de blaugrize folwoeksenen. 

## Fersprieding
De fûgel briedt oan 'e kusten fan 'e Atlantyske Oseaan en de Golf fan Meksiko en de Pasifyske kust. Op 'e Bahama's, de Grutte Antillen en oan 'e beide kusten fan Sintraal-Amearika komt de soarte algemien foar en de fersprieding rint oan 'e Atalantyske kust fierder oant de mûning fan 'e Amasône yn Brazylje en de oan 'e Pasifyske kant oant it sintrale diel fan Perû.

De populaasjes yn it noarden binne trekfûgels, dy't winterdeis nei it suden lûke (lykas Florida, Meksiko of de Kariben. Yn 'e tropyske gebieten fan it ferspriedingsgebiet bliuwe de fûgels it hiele jier troch op it selde plak.

It habitat bestiet út kustgebieten, lykas sâltsompen, mangroves, lagunes en estuaria en de fûgel komt fierder selden ynlânsk.

## Briedgedrach

De trijekleurreager briedt yn lytse koloanjes en is tige territoriaal. Se ferdigenje harren gebiet tsjin alle ynkringers. It fan tûken boude nêst wurdt heech yn 'e beammen boud, dêr't it wyfke trije oant fjouwer blaueftige aaien leit. It brieden, it fuorjen en it fersoargjen fan 'e piken is in aktiviteit fan it mantsje en it wyfke tegearre. It foerazjearjen bart meastentiids allinnich en hy jaget op fisk, amfibyen, kreeften en sok guod. 

## Status
De trijekleurreager wurdt troch de IUCN klassifisearre as net bedrige (*Least Concern*, 2025). De wrâldpopulaasje wurdt op 206.000 oant 219.000 folwoeksen fûgels grute (2012). Alhoewol't de fûgel noch net fuortendaliks yn gefaar is, sjogge ûndersikers in ôfnimmende trend yn grutte dielen fan Noard-Amearika. Neffens rapportaazjes fan Breeding Bird Survey (BBS) hat de ôfname fan 'e soarte yn it briedgebiet fan 'e Feriene Steaten tusken 1966 en 2015 0.4% it jier west.Giorgia Biodiversity, S. Melvin, 2010 (oanpast yn 2019) Troch lokale ynstânsjes wurdt de fûgel dêr sels as bedrige (*Threatened*) beskôge.
Hyenahûnen

De **hyenahûnen** of **Afrikaanske wylde hûnen** (wittenskiplike namme: *Lycaon*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e rôfdieren (*Carnivora*), de famylje fan 'e hûneftigen (*Canidae*), de ûnderfamylje fan 'e echte hûneftigen (*Caninae*), de tûke fan 'e echte hûnen (*Canini*) en de ûndertûke fan 'e wolfeftigen (*Canina*). Ta dit skaai, dat yn syn ferspriedingsgebiet beheind is ta Afrika, hearre de hyenahûn (*Lycaon pictus*) en inkele fossile soarten. 

## Taksonomy
De hyenahûnen waarden yn 1827 as taksonomys skaai yntrodusearre troch de Ingelske mammalooch Joshua Brookes. De wittenskiplike namme dy't hy oan dit skaai joech, *Lycaon*, giet werom op 'e Grykske mytology. (Kening Lykaon fan Arkaadje wie in man dy't troch de god Seus feroare waard yn in wolf.) De hyenahûnen foarmje in hyperkarnivoare (útslutend karnivoare) kloft hûneftigen, dy't no inkeld noch fertsjintwurdige wurdt troch de hyenahûn (*Lycaon pictus*) út Afrika. Dy soarte jaget troch syn proaidieren oer langere ôfstannen te efterfolgjen, krekt sa't de wolf (*Canis lupus*) dat docht yn Jeraazje en Noard-Amearika.

De hyenahûnen spjalten har yn it Let-Plioseen (3,6–2,6&nbsp;miljoen jier lyn) of it Ier-Pleistoseen (2,6–1,8&nbsp;miljoen jier lyn) ôf fan 'e wolfeftigen (*Canina*). In wichtich ûnderskiedend skaaimerk fan dizze bisten wurdt foarme troch de bykommende rântsjes oan 'e foarkiezzen. Mei de tiid binne hyenahûnen lichter fan bou en tetradaktyl wurden, mar se binne hyperkarnivoaren bleaun. De bekendste fossile soarte út it skaai is sekowehûn (*Lycaon sekowei*), dy't yn it Ier-Pleistoseen libbe yn wat no Súd-Afrika wie. Dat bist wie minder in lange-ôfstânsdraver as de hjoeddeistige hyenahûn. 

Guon paleöntologen binne fan tinken dat de hyenahûnen en de Aziatyske wylde hûnen (*Cuon*) beide ôfstamje fan 'e saneamde nuverhûnen (*Xenocyon*), dy't ornaris as ûnderskaai fan it skaai fan 'e hûnen (*Canis*) klassifisearre wurde. Oare saakkundigen slane foar om 'e útstoarne soarten út dat ûnderskaai, Falconers hûn (*Canis falconeri*) en de âldere hyenahûn (*Canis lycaonoides*) nei it skaai fan 'e hyenahûnen oer te pleatsen. Sa soene dan (nei de miening fan sokke saakkundigen) trije gronosoarten byinoar brocht wurde: Falconers hûn út it Let-Plioseen fan Jeraazje, de âldere hyenahûn út it Ier-Pleistoseen fan Jeraazje en Afrika, en de hyenahûn fan it Mid-Pleistoseen ôf.

## Soarten
Rifreager

De **rifreager** (*Egretta sacra*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*). It is ien fan 'e soarten yn it skaai lytse reagers (*Egretta*).

## Ferskining
Rifreagers binne fûgels dy't yn twa ferskate kleurfoarmen foarkomme. Yn 'e donkere morf binne se laaigriis oant swart mei op it kin wat wyt. Ofhinklik fan hoe't it ljocht op 'e fûgel falt, kinne se bytiden in blauwe glâns hawwe.

De wite foarm fan 'e soarte hat in fearrekleed dat hast hielendal suver wyt is. 

De snaffel is meastentiids griisbrún, mar kin yn 'e briedtiid giel wurde. De poaten binne koart en tsjok en ha in gielgriene oant gielige kleur. De teannen binne faak felgiel. Se ha goudgiele eagen.

De jonge fûgels binne faak bruner en doffer as de folwoeksen fûgels.  

## Fersprieding
De rifreager is in kustfûgel en komt foar yn in ûnbidich gebiet fan 'e Yndyske Oseaan oant fier yn 'e Stille Oseaan. Se komme foar fan 'e kust fan Bangladesj en de Andamanen oant de Ryukyu-eilannen yn Japan en de kust fan Súd-Sina. Yn Súdeast-Aazje libje se yn 'e kustgebieten fan 'e Filipinen, Yndoneezje, Tailân en Maleizje en fierder libje se oan 'e kusten fan Austraalje, Tasmaanje, Nij-Seelân en eilannen yn Melaneezje, Mikroneezje en Polyneezje oant de Tûamotû-eilannen yn it easten.

De donkere morf is dominant yn Austraalje en Nij-Seelân en de wite morf oerhearsket yn Polyneezje en Mikroneezje. 

### Undersoarten
De measte autoriteiten erkenne de folgjende twa ûndersoarten: 

* *Egretta sacra sacra* (Gmelin, 1789): De nominaatfoarm dy't foarkomt yn it grutste part fan it ferspriedingsgebiet fan Súdeast-Aazje oant Austraalje en Polyneezje.
* *Egretta sacra albolineata* (Gray, 1859): In ûndersoarte dy't spesifyk fûn wurdt op Nij-Kaledoanje en de Loyaliteitseilannen.

It habitat bestiet út rotseftige kusten, koraalriffen, mangroves en sânstrannen. Se wurde selden ynlânsk sjoen. 

## Briedgedrach
Se briede meastentiids yn koloanjes mar somtiden ek as losse pearen. De nêsten wurde op ferskate plakken boud lykas tusken de rotsen, yn mangroves, yn lege strûken of sels gewoan op de grûn op lytse eilantsjes sûnder rôfdieren. It wyfke leit meast 2 oant 3 aaien (somtiden oant 5). De aaien hawwe in bleekgriene oant blauwite kleur.

Se ite fiskjes, weakdieren, wjirms en slakken.

## Status
De fûgel wurdt troch de IUCN as net bedrige (*Least Concern*) op 'e Reade list klassifisearre. De wrâldpopulaasje wurdt as stabyl beskôge om't it ferspriedingsgebiet sa ûnbidich grut is. Dochs binne der grutte regionale ferskillen. Yn Nij-Seelân wurdt de fûgel mei in populaasje fan mar mei mar 300 oant 500 fûgels as gefoelich klassifisearre. Yn Austraalje komt de fûgel yn it noarden en de tropen noch in soad foar, mar yn it suden fan Austraalje en op Tasmaanje is der oer de lêste iuw sprake fan delgong.

Bedrigings binne fersteuring troch minsken, ûntwikkeling fan kustgebieten, klimaatferoaring en predaasje troch ynfierde rôfdieren.
Wytwangreager

De **wytwangreager** (*Egretta novaehollandiae*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*).

## Ferskining

De kop fan 'e fûgel hat in helderwite foarholle, wite wangen en in wite kiel. De rest fan 'e kop en de bealch binne oer it general blaugriis oant laaigriis. Op it boarst en oan 'e ûnderkant fan 'e hals hat de fûgel rôzebrune, brûnskleurige sierfearren. De slachpinnen fan 'e wjukken binne wat donkerder griis, hast tsjin it swart oan, itjinge yn 'e flecht goed te sjen is. De lange tinne poaten binne meastentiids gielich oant griengiel. De snaffel is swart en kin oan 'e basis wat ljochter wêze. Syn eagen binne meastentiids giel. De fûgel is krapoan 70 sintimeter lang en hat in spanwiidte fan 106 sintimeter. 

Yn 'e briedtiid kriget de fûgel brune lansetfoarmige fearren by de nekke en op 'e rêch. Ek kinne de kleuren fan 'e poaten en de hûd om 'e eagen hinne tydlik rôze of fleiskleurich wurde.

Juvenilen hawwe gjin wyt "masker" op it gesicht en binne oeral egaler griis. Se misse ek de lange, brune sierfearren op it boarst dy't folwoeksen fûgels wol hawwe.

## Fersprieding
De fûgel komt yn grutte dielen fan Australaazje foar. Yn Austraalje is it de meast foarkommende reager op it hiele kontinint, útsein yn 'e drûchste woastinen fan it binnenlân. Op Nij-Seelân is de fûgel sûnt 1941 in briedfûgel en dêr binne se wiidferspraat oer it lân. Se wurde dêr net as in eksoat behannele om't se op eigen krêft it lân kolonisearren. Fierder komme se foar op Nij-Guineä, de Salomonseilannen, yn Yndoneezje - lykas op Timor en Floares - en op ferskate eilannen yn 'e Stille Oseaan lykas Nij-Kaledoanje.

De fûgel wurdt meastentiids as monotypysk behannele. Mar der binne guon dy't de fûgel yn twa ûndersoarten of sels fjouwer ûndersoarten ferdiele: 

* *E. n. novaehollandiae*: de meast foarkommende fariant, dy't yn it grutste part fan Austraalje, Nij-Seelân en Nij-Guineä foarkomt.
* *E. n. parryi*: komt foar yn it noardwesten fan Austraalje  (wurdt meastentiids ta de nominaatfoarm rekkene).
* *E. n. austera*: komt foar op Nij-Guineä (wurdt meastentiids ta de nominaatfoarm rekkene).
* *E. n. nana*: komt foar op Nij-Kaledoanje.

De ferskillen tusken de ûndersoarten binne lyts en ha meastentiids te krijen mei de grutte fan 'e fûgel (faak mei it bleate each net te sjen) of wat ôfwikings yn 'e kleur fan it fearrekleed. De iennige dy't noch wol apart neamd wurdt is *E. n. nana* fan Nij-Kaledoanje, om't dy troch de isolaasje op it eilân echt in slach lytser ("nana" betsjut dwerch) is as syn sibben.

## Status

De wytwangreager hat in ûnbidich grut ferspriedingsgebiet en allinnich dêrom al is de kâns op útstjerren lyts. Neffens in rûge rûzing fan 2012 soe de populaasje út 6.700 oant 66.700 folwoeksen fûgels bestean. De soarte wurdt yn Austraalje beskerme ûnder de National Parks and Wildlife Act 1974 en docht it dêr oer it generaal goed, op Nij-Seelân is de populaasje stabyl oant tanimmend en dêr past de fûgel him goed oan minsken oan. Op it stuit (2026) is de trend foar de wrâldpopulaasje net bekend. Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de fûgel as net bedrige (*Least Concern*, 2026) klassifisearre.
Lytse blauwe reager

De **lytse blauwe reager** (*Egretta caerulea*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*).

## Ferskining
In folwoeksen fûgel hat in blaugriis fearrekleed. De nekke en de kop binne faak wat tsjusterder, hast pearsich of brúneftich. De snaffel is ljochtblau mei in swarte punt. De snaffel is ljochtblau of griisblau, wylst de punt dúdlik swart is. Bûten de briedtiid binne de poaten dofgrien. Tusken mantsjes en wyfkes binne gjin grutte ferskillen.

Yn 'e briedtiid wurdt de pearseftige kleur op 'e kop en nekke yntinsiver. Der ûnsteane lange lânsetfoarmige sierfearren op 'e rêch en bytiden ek op it boarst. De basis fan 'e snaffel wurdt faak blauwer en de poaten kinne donkerder of sels swart wurde. 

De fûgels wurde tusken de 56 en 74 sintimeter en ha in spanwiidte fan 100 oant 105 sintimeter.

In bysûnder skaaimerk is dat jonge fûgels folslein wyt binne. Se lykje dan in soad op 'e lytse wite reager, mar se binne te werkennen oan harren grize poaten en de donkere punt oan 'e snaffel.

## Fersprieding
De fûgel komt yn it súdeasten fan 'e Feriene Steaten - fan Teksas oant Floarida - foar en oan 'e de Atlantyske kust noardlik oant Maine. Hy komt yn hiel Midden-Amearika foar en op hast alle eilannen yn 'e Karibyske See. Yn Súd-Amearika rint syn ferspriedingsgebiet fan Kolombia en Fenezuëla oant sa fier as Perû, Oerûguay en it noarden fan Argentynje.

De briedgebieten lizze yn it súdeasten fan 'e Feriene Steaten, op de Kariben en fan Meksiko oant yn Súd-Amearika. Fûgels út de noardlike briedgebieten lûke winterdeis nei it suden rjochting Floarida, Midden-Amearika of sels it noarden fan Súd-Amearika. Nei de briedtiid komt it foar dat jonge en folwoeksen fûgels earst in hiel ein nei it noarden swalkje, bytiden sels oant de grins mei Kanada, foardat se letter yn it jier nei it suden lûke om dêr te oerwinterjen.

## Briedgedrach

Lytse blauwe reagers briede hast altiten yn groepen, faak yn mingde koloanjes mei oare wetterfûgels. It nêst wurdt yn beammen of strûken boud, meastentiids tusken de 2 en 5 meter boppe it wetter of de grûn. It wyfke leit meastentiids 3 oant 5 blaugriene aaien. Sawol it mantsje as it wyfke briede op 'e aaien, dy't nei 22 oant 24 dagen útkomme. De piken wurde ek troch beide âlden fuorre troch it iten foar de piken wer op te koarjen. Nei likernôch 45 oant 50 dagen kinne de jongen goed genôch fleane om harsels te rêden.

De lytse blauwe reager is in ferduldich jager, dy't hiel stadich rint of ûnferweechlik wachtet oant der in hapke foarby komt. it iten bestiet út lytse fisken dy't yn ûndjip wetter swimme, kreeften, krabben, amfibyen, wetterynsekten, imerkes, út en troch in lytse slang, ensafuorthinne.

## Status
De status fan 'e lytse blauwe reager wurdt op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige (*Least Concern*) klassifisearre, mar de populaasje nimt stadichoan ôf.
Sineeske wite reager

De **Sineeske wite reager** (*Egretta eulophotes*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*).

## Ferskining

De Sineeske wite reager is in middelgrutte reager fan 68 sm lang mei in slanke hals en sniewite fearren. Syn snaffel is stevich, is donker en fleiskleurich by de basis oan 'e ûndersnaffel. De poaten binne swart, mar de teannen binne giel.

Yn 'e briedtiid kriget de fûgel in tige opfallende túf fan wol 11 sintimeter lang op 'e efterkop. Ek op it boarst en de rêch groeie lange, kantachtige sierfearren (saneamde *aigrettes*) dy't as in soarte fan wâae oer de bealch falle. De snaffel kriget in opfallende oranjegiele kleur en de team wurdt blau, in ferskil mei de lytse wite reager.

## Fersprieding
De fûgel briedt op lytse ûnbewenne eilantsjes foar de kust. De wichtichste briedplakken lizze oan 'e westkust fan it Koreaansk Skiereilân. Yn Sina briedt de fûgel benammen op eilannen yn 'e provinsje Liaoning (lykas it distrikt Changhai) en dielen fan 'e eastkust. Sibearje telt in hiele lytse populaasje fan 20 oant 40 pearkes op it eilân Foerûgelma yn it fiere easten fan Ruslân. 

Yn oktober lûkt de fûgel nei it suden nei waarmere kustgebieden yn Súdeast-Azië. De Filipinen foarmje it wichtichste oerwinteringsgebiet, fral de eilannen Leyte, Bohol en Cebu. Yn Maleizje is de fûgel winterdeis yn 'e kustgebieten fan Sarawak en Selangor te sjen. Lytsere oantallen komme winterdeis foar yn Yndoneezje (Sumatra, Java, Borneo), Fjetnam, Tailân en Singapoer.  

As de fûgel migrearret wurdt er oan 'e hiele kust fan Sina, Taiwan en somtiden sels yn Japan sjoen.

## Hâlden en dragen
Sineeske wite reagers briede yn koloanjes op lytse eilannen foar de kust. De nêsten wurde boud fan tûken en gers yn lege beammen, strûken of bytiden op 'e grûn tusken de rotsen. It wyfke leit meastentiids 2 oant 4 ljochtgriene/blauwe aaien. Beide âlden wikselje inoar ôf by it brieden, dat likernôch 24 oant 30 dagen duorret. Ek it fuorjen fan 'e jongen dogge se tegearre; de piken wurde likernôch 4 kear deis  mei opkoarre fisk en garnalen fuorre. De fûgels ferlitte nei likernôch 40 dagen it nêst en it duorret dan net mear lang dat se de lange tocht nei it suden meitsje.

It binne aktive jagers dy't mei wjukken klapperje en fluch yn ûndjip wetter rinne om de proaien oerémus te meitsjen en dan as de bliksem mei syn snaffel ta te slaan. Lytse fisken, garnalen en krabben foarmje it grutste part fan it iten.

## Status
Yn 'e 19e iuw waard der in soad op 'e fûgel jagen fanwegen de sierfearren. Hjoed-de-dei foarmet de grutste bedriging it ferlies fan habitat troch ynpoldering fan waadgebieten, ynfrakstruktuer, yndustry, fersmoarging, bewenning en lânbou. De fûgel wurdt beskerme yn Ruslân, Sina, Taiwan en Súd-Koreä. 

De fûgel is tige seldsum en de folsleine populaasje wurdt op likernôch 4.000 oant 6.000 folwoeksen fûgels rûsd. De IUCN klassifisearret de fûgel as kwetsber op 'e Reade list (2025).
Kustreager

De **kustreager** (*Egretta gularis*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*).

## Ferskining
De kustreager is in relatyf lytse reager fan 55 oant 65 sintimeter lang en lykas de rifreager ien mei twa kleurfarianten: in laaigrize mei in wite kiel en in wite. 

De wite morf fan 'e *Egretta gularis* kin maklik betize wurde mei de lytse wite reager (*Egretta garzetta*). De kustreager hat meastentiids in wat robústere en wat sterker nei ûnder bûge snaffel. Ek makket de soarte ornaris in wat kompaktere en swierdere yndruk. De bleate hûd tusken each en snaffel (de team) is faak grienich of gielich, wylst dy by de lytse wite reager meast grizich oant blaugrizich is, hoewol’t dy kleur yn de briedtiid feroarje kin.

## Hâlden en dragen
De briedtiid ferskilt geografysk. De fûgel briedt meastentiids yn lytse oant middelgrutte koloanjes, faak tegearre mei oare reagerfûgels, yn mangroves, strûken of lege beammen, somtiden op rotsige eilantsjes of kliffen. It nêst is in ienfâldich platfoarm fan tûken en in lechsel bestiet út 2–3 blaugriene aaien. De briedtiid duorret 21 oant 25 dagen. Beide âlden briede en fuorje de jongen en de piken ferlitte it nêst nei likernôch 4 oant 5 wiken.

De jachttechnyk fan 'e fûgel is in stadich rinnen troch ûndjip wetter en wachtsje oant der in proai komt. Somtiden jaget er ek aktyf mei rappe, energike bewegings.

## Fersprieding en systematyk
It ferspriedingsgebiet leit oan 'e Atlantyske kust fan Mauretaanje en Senegal súdlik oant Angoala, de kusten fan û.o. Eritreä, Somaalje, Kenia en Tanzania, de kusten fan 'e Perzyske Golf en de Reade See en by kusten en eilannen fan û.o. Madagaskar.

It habitat bestiet fral út rotsige seekusten, koraalriffen, lagunea en mangroves. De fûgel wurdt selden fier fan see sjoen.

Populaasjes yn it gebiet fan 'e Yndyske Oseaan wurde troch guon taksonomen as ûndersoarte of as aparte soarte behannele, itjinge ta taksonomyske diskusje laat.

### Undersoarten
Der binne twa erkende ûndersoarten:

* *Egretta gularis gularis* - komt foar yn kustgebieten fan West-Afrika oant eilannen yn 'e Golf fan Guinee en yn Gabon.
* *Egretta gularis schistacea* - komt foar yn kustgebieten fan East-Afrika oant de Reade See, de Perzyske Golf en Súdeast-Yndia en Sry Lanka.

## Status
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje mei in stabile ûntwikkeling.  Op basis fan dy kritearia kategorisearret de IUCN de soarte as net bedrige (*Least Concern*, 2025).
Madagaskarkustreager

De **Madagaskarzilverreiger** (*Egretta dimorpha*) is in fûgel út 'e famylje reagerfûgels (*Ardeidae*).

## Ferskining
De soarte stiet bekend om 'e twa ferskillende kleurfoarmen (morfen), dêr't er de spesifike namme oan te tankjen hat. 

De donkere morf is oer it generaal laaigriis oant swarteftich mei in kontrastearjende wite kin en kiel. Yn 'e flecht is faak in wyt plak by de wjukbôge te sjen. 

De wite morf is hast folslein wyt en hat in soad fan 'e lytse wite reager (*Egretta garzetta*), mar kin bytiden ek in pear donkere fearren ha.

Beide foarmen hat in swarte snaffel, swarte poaten mei giele teannen en in keale hûd tusken de snaffel en it each, dy't bûten de briedtiid giel is mar by de balts nei read oant djiprôze ferkleuret.

## Taksonomy
In soad autoriteiten lykas de IOC World Bird List behannelje de fûgel as in ûndersoarte (*Egretta garzetta dimorpha*) fan 'e lytse wite reager. It grutste ferskil is dat de *dimorpha* in donkere kleurfoarm hat, wat de gewoane lytse wite reager net hat.

Der binne ek taksonomen dy't de fûgel by de kustreager (*Egret gularis dimorpha*) yndiele fanwegen de oerienkomsten yn 'e donkere kleurfoarm en it habitat yn kustgebieten.

## Fersprieding
De soarte komt yn East-Afrikaanske kustgebieten foar en op ferskate eilannen yn 'e Yndyske Oseaan. It wichtichste leefgebiet is Madagaskar, dêr't se oan'e kust mar ek it lân yn foarkomme. Ek libje se op 'e Komoaren, de Seysjellen (fral it Aldabra-atol), Majot en Mauritsius en fierder oan 'e kustkrite fan fan Kenia en Tanzania (ynklusyf de eilannen Sansibar en Pemba) oant yn it noarden fan Mozambyk. 

## Status
De Madagaskarkustreger hat gjin beskermingsstatus fan 'e IUCN om't dy de fûgel as in ûndersoarte fan 'e kustreager beskôget.
Ulbargen

**Ulbargen** is in buorskip tusken Timmel yn it westen en Spetzerfehn yn it easten. It leit yn de gemeente Großefehn, fuort oan de B72.

## Skiednis
Om 1719 hinne bestie Ulbargen út sân pleatsen.   Neffens de oerlevering wenne hjir eartiids in haadling. It kastiel bûten it doarp soe Üterborg hjitten hawwe.  In strjitnamme ferwiist hjoed-de-dei noch nei dy Üterborg. Tsjerklik hearde Ulbargen ta de parochy Timmel.

Op 1 july 1972 waard Ulbargen opnommen yn 'e nije gemeente Großefehn.

## Namme
It plak wurdt foar it earst neamd yn 1599 op Ubbo Emmius syn kaart fan East-Fryslân as Vlberge. Yn 1645 komt de namme Ulbergen foar. De hjoeddeiske stavering is yn gebrûk sûnt 1824. De namme wurdt ynterpretearre as in kombinaasje fan it wurd *ul* of *ol* (= sompe, heide) en de Leechdútske meartalfoarm fan Berg (berch). Ulbargen betsjut dêrom hichten yn de heide.
Upgant-Schott

**Upgant-Schott** (Eastfrysk Plat: *Upgant-Skot*) is in gemeente yn 'e Samtgemeinde Brookmerland en leit yn 'e lânkring Auerk yn East-Fryslân. Njonken it haadplak Upgant-Schott binne de doarpen Siegelsum, Mühlenloog, Ihlingswarf, Osterupgant en Kolhörn binne ûnderdiel fan Upgant-Schott. Deunby leit it treinstasjon Marienhafe oan 'e spoarline Rheine-Norddeich Mole.

Upgant-Schott hat  ynwenners ().

## Oarsprong fan 'e namme
**Upgant-Schott** waard foar it earst neamd as *Cuppargent* yn 945 yn it skinkingsregister fan de abdij fan Fulda. De namme *Upgant* ferwiist nei alle gedachten nei in lytse stream mei de namme Gant. Nei alle gedachten streamde dat wetterke eartiids fan Siegelsum (in doarp dat yn 1969 by de gemeente foege waard) fia it Bollandswater, westlik fan Schottjer Grode, nei de Abelitz, in sydrivier fan de Alte Greetsieler Sieltief. In oare mooglikheid is dat de stream syn oarsprong hie yn it ferhege fean eastlik fan Upgant en identyk is oan de hjoeddeiske Upganter Zugschloot.

Dy ferklearring wurdt stipe troch de namme *Upgant* (Eastfrysk Plat: *up de Gant*, Dútsk: *auf/über der Gant*).

De namme *Schott* wurdt yn populêre publikaasjes ferklearre as ôflaat fan it Nederdútske wurd *scheten* (“smite”). De ierde dy’t út in sleat smiten waard, foarme in soarte fan wâl lâns de sleat; sa’n wâltsje waard eartiids in *Schott* neamd. Lykwols bestie it doarp al lang foar't it Nederdútsk it Frysk ferkrongen hie. It is net mooglik dat de oarsprong fan de namme oars is as in Fryske. Oant yn de twadde helte fan de 17e iuw waard der yn dizze kriten Frysk praat.

## Gemeentlike weryndieling
De gemeente Siegelsum waard op 1 july 1972 ûnderdiel fan Upgant-Schott.

## Wapen
Blazoenearring: *Yn swart trije lofts rjochte 2:1 opstelde gouden (giele) earnklauwen.* 

Wapenútlis: It wapen ûntwurpen troch Ulf-Dietrich Korn waard op 5 novimber 1958 goedkard troch de gûverneur fan de provinsje Auwerk. It is it wapen fan de útstoarne famylje fan Upgant, dokumintearre troch in grêfstien fan Siewer fan Upgant út 1568.

## It besjen wurdich
* De yn 1820 boude tsjerke fan Siegelsum, boud mei de kleastermoppen fan syn midsiuwske foargonger.  
* Yn it súdeasten fan 'e gemeente is de Boarch Upgant, ien fan de pear oerbleaune stinzen yn East-Fryslân.

## Polityk
### Sitferdieling gemeenteried
De gemeenteried bestiet út 15 riedsleden. Dat is it fêststelde tal foar in lidgemeente fan in Samtgemeinde mei in ynwennertal fan 3001 oant 5000 ynwenners. De gemeenteriedsleden wurde keazen by gemeenteriedsferkiezings foar in tiidrek fan 5 jier.

De lêste ferkiezings fan 11 september 2021 levere de folgjende útslach op:

## Keppelings om utens
* Gemeente Upgant-Schott op 'e side fan 'e Samtgemeinde Brookmerland
* Webstee fan 'e Samtgemeinde Brookmerland
* Beskriuwing fan Upgant-Schott yn it histoaryske doarperegister fan it Eastfryske Lânskip
Holle Sand

**Holle Sân** (ek *Holle Sand*, *Hollsand* of *Hollesand* ) is in beskerme bosk- en heidegebiet yn 'e Nedersaksyske gemeente Uplengen yn it East-Fryske distrikt Leer.

## Algemien
It natoerreservaat mei de oantsjutting NSG WE 105 is sawat 126&nbsp;hektare grut. It gebiet is sûnt 20 oktober 1951 natoergebiet. De ferantwurdlike natoerbeskermingsautoriteit is it distrikt Leer.

## Beskriuwing
It natoerreservaat leit tusken de doarpen Neudorf, Großoldendorf en Neufirrel, noardwestlik fan Remels. It is it grutste postglaziale binnenlânske dunesysteem fan East-Fryslân en stiet ûnder natoerbeskerming. Binnen it natoergebiet leit de 18,6 meter hege Kugelberg, de heechste natuerlike ferheging fan East-Fryslân. It dúngebiet is foaral bedutsen mei dinnebosk, mar der komt hjir en dêr ek bjirk- en ikebosk foar. Ferskate kuierpaden rinne troch it natoergebiet.   

## Boarnen