Streptomyces

***Streptomyces*** binne it grutste skaai fan Actinobacteria en in skaai fan de famylje Streptomycetaceae. Mear as 500 soarten fan Streptomyces-baktearjes binne beskreaun. Krekt as by de oare Actinobaktearjes, binne streptomycetes Gram-posityf, en hawwe genomen mei in hege GC-ynhâld.  Se wurde meast fûn yn de grûn en by ferwyldere plantegroei, de measte streptomyceten produsearje spoaren, en binne ferneamd om har *grûnige* rook dy’t fan de produksje fan in flechtich metabolyt komt.

Streptomycetes wurde skaaimerke troch in komplekse sekundêre stofwiksel. Se produsearje mear as twa-tredde fan de klinysk brûkbere antibiotika fan natuerlik komôf (bgl, neomycine, cypemycine, grisemycine, bottromycins en Gloaramfenikol). It no net mear algemien brûkte *streptomycine* ûntlient syn namme daliks oan *Streptomyces*. Streptomycetes binne ynfrekwinte sykteferwekkers, mar ynfeksjes by minsken, lykas mycetoma, kinne feroarsake wurde troch *[[Streptomyces somaliensis]]* en *[[Streptomyces sudanensis]]*, en yn planten troch *[[Streptomyces caviscabies]]*, *[[Streptomyces acidiscabies]]*, *[[Streptomyces turgidiscabies]]* en *[[Streptomyces scabies]]*.

## Taksonomy

*Streptomyces* is it type skaai fan de famylje Streptomycetaceae en omfiemet tsjintwurdich sa’n 576 soarten dêr’t alle jierren guon bykomme. Acidophilic en acid-tolerante dy’t earst yndield wiene by dit skaai binne letter ferpleatst nei  *[[Kitasatospora]]* (1997)  en *[[Streptacidiphilus]]* (2003). De nomeklatuer fan soarten is meastal basearre op harren kleur fan skimmeltriedden en spoaren. 

*[[Saccharopolyspora erythraea]]* waard foarhinne yn dit skaai pleatst (as *Streptomyces erythraeus*).

## Morfology

It skaai *Streptomyces* omfiemet aerobic, Gram-positive, triedderige baktearjes dy’t goed ûntwikkele fegetative skimmeltriedden meitsje (tusken 0.5-2.0&nbsp;µm yn trochsneed) mei ôftakkings. Se foarmje in kompleks mycelium substraat dat helpt by it ferwiderjen fan organyske ferbinings út har substraten. Hoewol't de mycelia en de antennes fan de skimmeltriedden dy't dêrút ûntsteane net mobyl binne, wurdt mobiliteit berikt troch fersprieding fan spoaren. Spoare-oerflakken kinne hierrich, ploaid, rûch, glêd, stikelich of fettich wêze. By guon soarten besteane de antennes út lange, rjochte teisters, dy’t mear as 50 spoaren drage yn min ofte mear geregelde ynterfallen, rangskikt yn krânsen. Eltse tûke fan in harpe produsearret, yn syn top, in skerm dat fan twa oant ferskate keatlingen fan balfoarmige oant elipsfoarmige, glêde of ploaide spoaren draacht. Guon stammen foarmje koarte keatlingen fan spoaren op substrate skimmeltriedden. Sclerotia-, pycnidia-, sporangia-, en synnemata-lykjende struktueren wurde produsearre troch guon stammen.

## Genomika
De folsleine genoom fan "*[[Streptomyces coelicolor]]* stamme A3(2)” waard publisearre yn 2002. Doe waard tocht dat it "*S. coelicolor*" genoom it grutste tal genen fan alle baktearjes hie. De gromosoom is 8,667,507 bp lang mei in GC-ynhâld fan 72.1%, en befettet nei ferwachting 7,825 aaiwyt-kodearjende genen. Yn taksonomyske termen heart "*S. coelicolor* A3(2)" by de soarte *[[Streptomyces violaceoruber]]*, en is it gjin jildige ôfsûnderlike beskreaune soarte; "*S. coelicolor* A3(2)" moat net betize wurde mei de echte *[[Streptomyces coelicolor]]* (Müller), hoewol’t er foar it gemak gauris oantsjutten wurdt as *S. coelicolor*

De earste folsleine genoom fan *[[Streptomyces avermitilis|S. avermitilis]]* waard foltôge 2003. Elts fan dy genomen foarmet in gromosoom mei in lineêre struktuer, yn tsjinstelling ta de measte bakteariële genomen, dy't bestean yn 'e foarm fan sirkelfoarmige gromosomen. 

De genoomsekwinsje fan S. scabies, in lid fan it skaai dat skurft by ierdappels feroarsaakje kin,  is bepaald oan it Wellcome Trust Sanger Ynstitút. Mei 10.1 Mbp lang en kodearring foar 9.107 foarriedige genen, is it de grutst bekende *Streptomyces* genoomsekwinsje.

## Biotechnology
Yn de ôfrûne jierren begûnen biotechnology-ûndersikers *Streptomyces*-soarten te brûken foar heterologe ekspresje fan aaiwiten. Tradisjoneel namen se *[[Escherichia coli]]* foar kar om Eukaryoate genen mei út te drukken, omdat se dat goed yn de macht hiene en it maklik wie om mei te wurkjen.  It útdrukken fan eukaryoate aaiwiten yn *E. coli* kin problematysk wêze. Inkeld teare de aaiwiten net goed, wat liede kin ta ûnoplosberens, ôfsetting yn ynslutingslichems en ferlies fan bio-aktiviteit fan it produkt.  Hoewol't *E. coli* stammen ôfskiedingsmeganismen hawwe, binne dy net effisjint genôch en resultearje se yn ôfskieding yn de peryplasmatyske romte, wylst ôfskieding troch in Gram-positive baktearje, lykas in *Streptomyces* soarte, resultearret yn ôfskieding daliks yn it ekstrasellulêre medium. Dêrnjonken hawwe *Streptomyces* soarten effisjintere ôfskiedingsmeganismen as *E.coli*. De eigenskippen fan it sekreesjesysteem binne in foardiel foar yndustriële produksje fan heterologysk útdrukt aaiwyt omdat it de folgjende suveringsstappen makliker makket en de opbringst ferheegje kin. Under oare dizze eigenskippen meitsje *Streptomyces* spp. ta in oantreklik alternatyf foar oare baktearjes lykas *E. coli* and *[[Bacillus subtilis]]*. 

## Plantpatogene baktearjes
Oant no ta hat bliken dien dat tsien soarten út dit skaai patogeen foar planten binne:
# *[[Streptomyces scabiei|S. scabiei]]*
# *[[Streptomyces acidiscabies|S. acidiscabies]]*
# *[[Streptomyces europaeiscabiei|S. europaeiscabiei]]*
# *[[Streptomyces luridiscabiei|S. luridiscabiei]]*
# *[[Streptomyces niveiscabiei|S. niveiscabiei]]*
# *[[Streptomyces puniciscabiei|S. puniciscabiei]]*
# *[[Streptomyces reticuliscabiei|S. reticuliscabiei]]*
# *[[Streptomyces stelliscabiei|S. stelliscabiei]]*
# *[[Streptomyces turgidiscabies|S. turgidiscabies]]* (skurft yn ierdappels)
# *[[Streptomyces ipomoeae|S. ipomoeae]]* (weakrot yn swiete ierdappels)

## Eksterne links
*Current research on ''Streptomyces coelicolor'' at the ''Norwich Research Park''
*Some current ''Streptomyces'' Research & Methods / Protocols / Resources
*''S. avermitilis'' genome homepage (Kitasato Institute for Life Sciences)
*''S. coelicolor'' A3(2) genome homepage (Sanger Institute)
*Streptomyces.org.uk homepage (John Innes Centre)
*StrepDB - the ''Streptomyces'' genomes annotation browser
*Streptomyces Genome Projects from Genomes OnLine Database