open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fise-presidint

In **fise-presidint** (fan it Latynske *vice*, "ynstee fan", en *president*, "foarsitter") is de earste plakferfanger fan in presidint. Dizze titel wurdt benammen brûkt binnen de steatshúshâlding fan in republyk, dêr't de fise-presidint as assistint fan it steatshaad (de presidint) fungearret, beskate seremoniële taken ferrjochtet, en it regear oer it lân oernimt as de presidint op 'e iene of oare wize ynkapabel rekket, op wettige wize ôfset wurdt of komt te ferstjerren.

It amt fan fise-presidint is it bekendst út 'e Feriene Steaten, dêr't de fise-presidintskandidaat ûnder de kampanje foar de presidintsferkiezings as *running mate* útkeazen wurdt troch de presidintskandidaat. Yn 'e Amerikaanske steatshúshâlding is de fise-presidint ek de foarsitter fan 'e Amerikaanske Senaat. As sawol de presidint as de fise-presidint fan 'e Feriene Steaten útskeakele wurde, moat it regear oer it lân oernommen wurde troch de foarsitter fan it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen. Yn guon oare lannen is de funksje fan fise-presidint in keazen amt, oer de ynfolling wêrfan't de presidint gjin ynfloed útoefenje kin.

Behalven yn 'e polityk komt de term 'fise-presidint' ek wol foar op oare mêden. Yn grutte bedriuwen is in fise-presidint hast nea de plakferfanger fan 'e presidint-direkteur, mar ien fan faak tsientallen of sels hûnderten managers op it nivo fan it deistich bestjoer fan 'e ûndernimming of op it nivo krekt dêrûnder. Yn 'e Nederlânske rjochtspraak hie in fise-presidint foarhinne in hege rjochtersfunksje en fungearre er faak as foarsjenningsrjochter by koarte pleiten. Tsjintwurdich is de oantsjutting fan fise-presidint yn 'e rjochtspraak ferfongen troch dy fan 'senior rjochter' (by in rjochtbank) of fan 'senior riedshear' (by in gerjochtshôf). It heechste rjochtskolleezje, de Hege Ried fan de Nederlannen, hat noch wol in fise-presidint as plakferfanger foar de presidint. Yn 'e Ried fan Steat, wêrfan't it Nederlânske steatshaad de presidint is, is de deistige lieding tabetroud oan 'e fise-presidint.
Skathâlder

In **skathâlder** of **ponghâlder** (ek wol *penningmaster* neamd, hoewol't dat eins in hollanistyske ynterferinsje is) is immen dy't de finânsjes beheart as lid fan it deistich bestjoer fan in organisaasje, lykas in feriening, stifting, kommisje, komitee, politike partij, ynternasjonale organisaasje of steat. Yn it meast gongbere gebrûk fan dizze term giet it om in funksje yn it bestjoer fan in lytsskalige organisaasje, lykas in feriening foar doarpsbelang of in biljertklub. By sokke organisaasjes bestiet it deistich bestjoer út in foarsitter, in sekretaris, in skathâlder en eventueel in fise-foarsitter en ferskate algemiene leden. 

De ferantwurdlikheden fan in skathâlder omfiemje ornaris it behearen fan 'e bankrekken en de kas fan 'e oangeande organisaasje; it opmeitsjen fan in begrutting foarôfgeande oan in beskate perioade; it opmeitsjen en presintearjen fan in finansjeel ferslach oan 'e ein fan in beskate perioade (bgl. yn 'e foarm fan in jierferslach of in jierrekken); en it behearen en útfieren fan ûntfangsten en útjeften. Soms wurde de funksjes fan in skathâlder kombinearre mei dy fan in sekretaris, ta in 'sekretaris-skathâlder'.

Synonimen foar skathâlder binne de termen tesaurier, fiskus, kassier en kweestor (froulik: kweestriks). Yn 'e gilden hiet in skathâlder eartiids in busmaster. Binnen it Nederlânsk Ministearje fan Finânsjes bestiet de funksje fan tesaurier-generaal, waans hantekening men op papierjild weromfine kin dat útjûn is troch of yn opdracht fan 'e Nederlânske steat.
Fise-foarsitter

In **fise-foarsitter** of **ûnderfoarsitter** is immen dy't yn it deistich bestjoer sit fan in organisaasje, lykas in feriening, stifting, kommisje, komitee, politike partij, ynternasjonale organisaasje of steat. Yn it meast gongbere gebrûk fan dizze term giet it om in funksje yn it bestjoer fan in lytsskalige organisaasje, lykas in feriening foar doarpsbelang of in biljertklub. By sokke organisaasjes bestiet it deistich bestjoer út in foarsitter, in sekretaris, in skathâlder en eventueel in fise-foarsitter en ferskate algemiene leden. 

De taak fan 'e fise-foarsitter is om 'e foarsitter te assistearjen by it útoefenjen fan syn funksje. Yn it gefal dat de foarsitter ôfwêzich is of komt te ferstjerren, wurdt fise-foarsitter automatysk foarsitter. Spesifike foarmen fan in fise-foarsitter binne de fise-preses, de ûnderfoarsitter fan in studinteferiening, en de fise-presidint, dy't de ûnderfoarsitter is fan it bestjoer fan in grutskalige organisaasje of sels fan in lânsbestjoer.
Foarsitter

In **foarsitter** of **foarsitster** is de lieder fan it deistich bestjoer fan in organisaasje, lykas in feriening, stifting, kommisje, komitee, politike partij, ynternasjonale organisaasje of steat. Yn it meast gongbere gebrûk fan dizze term giet it om 'e heechste funksje yn it bestjoer fan in lytsskalige organisaasje, lykas in feriening foar doarpsbelang of in biljertklub. By sokke organisaasjes bestiet it deistich bestjoer út in foarsitter, in sekretaris, in skathâlder en eventueel in fise-foarsitter en ferskate algemiene leden.

De wichtichste taak fan in foarsitter is it lieden fan formele gearkomsten, wêrby't hy of sy faak in foarsittershammer hantearret om 'e oarder te bewarjen. In goede foarsitter makket lykwols mar komselden gebrûk fan 'e hammer, mei't er de gearkomste ek sûnder sa'n machtsmiddel nei syn hân sette kin. Faak wurdt de hammer inkeld opnommen om 'e gearkomste te iepenjen en te sluten. De hammer is lykwols fan symboalyske wearde, mei't er it uterlike skaaimerk fan it foarsitterskip is.

Der besteane ferskate spesifikere foarmen fan foarsitters:
*boargemaster: de lieder fan in gemeentebestjoer
*dekaan: de lieder fan in universiteit yn Nederlân
*deken: de lieder fan in kapittel fan kanunniken
*dykgraaf: de lieder fan in wetterskip
*foarsittende biskop: de lieder fan in synoade fan 'e Frij-Katolike Tsjerke
*gûverneur: de lieder fan provinsjes of dielsteaten yn guon lannen (bgl. it Romeinske Ryk en de Feriene Steaten)
*kommissaris fan de kening: de lieder fan in provinsjebestjoer yn Nederlân
*lânfâd: de lieder fan it bestjoer oer alle Nederlânske gewesten ûnder de Boergondyske Tiid, Karel&nbsp;V en Filips&nbsp;II en yn 'e Súdlike Nederlannen oant de Frânske Tiid
*minister-presidint of premier: de lieder fan 'e ministerried
*moderator: de lieder fan in protestantske synoade
*preses: de lieder fan it bestjoer fan in studinteferiening
*presidint: de lieder fan in steat
*pretor: de lieder fan in klassis yn 'e Protestantske Tsjerke yn Nederlân
*rektor magnifikus: de lieder fan in akademyske senaat of fan in kolleezje fan dekanen
*rektor of rektriks: de lieder fan in middelbere skoalle of hegeskoalle yn Nederlân
*sekretaris-generaal: de lieder fan in ministearje of in ynternasjonale organisaasje
*steedhâlder: de lieder fan in gewestlik bestjoer yn 'e Nederlannen yn 'e Boergondyske Tiid, ûnder it bewâld fan Karel&nbsp;V en Filips&nbsp;II, yn 'e tiid fan 'e Republyk fan de Feriene Nederlannen en yn de Súdlike Nederlannen oant de Frânske Tiid
*technysk foarsitter: de lieder fan in *ad hoc*-gearkomste
Sekretaris

In **sekretaris** of **siktaris** is immen dy't belêstge is mei de ferslachlizzing as lid fan it deistich bestjoer fan in organisaasje, lykas in feriening, stifting, kommisje, komitee, politike partij, ynternasjonale organisaasje of steat. Yn it meast gongbere gebrûk fan dizze term giet it om in funksje yn it bestjoer fan in lytsskalige organisaasje, lykas in feriening foar doarpsbelang of in biljertklub. By sokke organisaasjes bestiet it deistich bestjoer út in foarsitter, in sekretaris, in skathâlder en eventueel in fise-foarsitter en ferskate algemiene leden. By formele gearkomsten sit de sekretaris rjochts fan 'e foarsitter. It wurd 'sekretaris' komt út it Latyn en betsjut letterlik "geheimhâlder'. Fan dit wurd bestiet yn it Frysk gjin froulike foarm; sekretaresse of siktaresse is gjin froulike sekretaris, mar in administrative funksje dy't neat te krijen hat mei bestjoer.

Yn lytsskalige organisaasjes hat de sekretaris as taak om notulen te meitsjen fan gearkomsten. Ek it skriuwen fan brieven en útnûgings heart ta syn wurk. Tsjintwurdich is de sekretaris fierders faak de kontaktpersoan fan syn organisaasje foar binnenkommende e-mailberjochten dy't rjochte binne oan it bestjoer as gehiel, en fersoarget er dêrnjonken yn 'e regel ek it útgeande e-mailferkear. De sekretaris hâldt de lede-administraasje by, soarget dat de organisaasje him wetlik goed hâldt en draacht troch feroarjende wetjouwing op te folgjen en faak riedt er ek de gearkomsten ta en/of hâldt er de opfolging fan 'e besluten yn 'e rekken, hoewol't dat ek troch de foarsitter dien wurde kin. Soms wurde de funksjes fan in sekretaris kombinearre mei dy fan in skâthâlder, ta in 'sekretaris-skathâlder'.

Der besteane ferskate spesifikere foarmen fan sekretarissen:
*abaktis, de sekretaris fan guon studinteferienings
*griffier, de sekretaris fan 'e Provinsjale Steaten, in gemeenterie of in rjochtbank
*kânselier, de sekretaris fan in bisdom
*sekretaris-generaal of algemien sekretaris, de sekretaris by in grutte of ynternasjonale organisaasje of op in ministearje
*sekrita, de sekretaris fan in tsjerkkoar
*skriba, de sekretaris fan in tsjerkebestjoer
September Reign

**September Reign** (15 septimber 1990), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd komôf.

## Libben en karriêre
Reign komt út 'e steat Kalifornje, en makke yn 2015 har debút yn in pornografyske film. Neffens de *Internet Adult Film Database* (IAFD) spile hja neitiid yn in tolvetal films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as 	cumbang.com, Dogfart, Filly Films, gloryhole-initiations.com, James Deen Productions, wefuckblackgirls.com en Wicked Pictures.

## Lichemsskaaimerken
Neffens har offisjele opjefte is September Reign 1.63 m lang, mei in gewicht fan 47 kg en in natuerlik kupmaat 34B.

## Filmografy

## Keppelings om utens
* September Reign yn 'e ''Internet Movie Database''
* September Reign yn 'e ''Internet Adult Film Database''
* September Reign op ''FreeOnes''
Antagonist

In **antagonist** (fan it Aldgrykske ἀνταγωνιστής, *antagonistēs*, dat letterlik "tsjinstanner" of "rivaal" betsjut) is in term út 'e narratology wêrmei't ferwiisd wurdt nei in persoanaazje út in fiksjewurk (roman, novelle, koart ferhaal, epos, toanielstik, musical, opera, balletfoarstelling, film, tillefyzjesearje, ensfh.) dy't de haadpersoan of protagonist tsjinwurket. Faak wurdt 'antagonist' dêrom beskôge as synonym mei 'smjunt', mei't yn 'e klassike styl fan ferhalen dejinge dy't foar it goede fjochtet of wurket de protagonist is, en de minne lju de antagonisten. Dat giet lykwols net altyd op, mei't yn 'e moderne fiksje de smjunt (bgl. in bankrôver of in hiermoardner) ek wolris as haadpersoan en dêrom as protagonist nommen wurdt, wylst de plysje (held) dy't efter him/har oan sit dan de antagonist is.

De antagonist yn 'e sin fan de smjunt hoecht trouwens net ek altyd bewust it ferkearde nei te stribjen; yn in romantysk leafdesferhaal kin de rol fan de (of ien fan de) antagonist(en) bgl. ferfolle wurde troch de mem fan ien fan 'e beide protagonisten, dy't om eigen (miskien wol tige goed ûnderboude) redens it pearke útinoar besiket te hâlden. Yn elts gefal soargje antagonisten (bewust of ûnbewust) foar obstakels en beletsels dy't de protagonist(en) oerwinne moattte om syn/har(ren) doel te berikken. Fan oarsprong is de antagonist yn it Aldgrykske toaniel bedoeld om foar konfliktsitewaasjes te soargjen, dy't de krêften en swakten fan 'e karakter(s) fan 'e protagonist(en) bleatlizze.
Angeljen

**Angeljen**, **angelfiskjen** of **angelderij** is in metoade fan fiskjen en de populêrste foarm fan sportfiskjen. Hjirfoar brûkt men in angel, dy't yn syn simpelste foarm bestiet út in stôk (angelstôk) mei dêroan in toutsje (angelsnoer of angeltou) mei oan 'e útein in heakje (angelhoek). It tou smyt men dan út oer it wetter, wêrby't it ûnderste part, mei it heakje, ûnder wetter komt te hingjen. Oan it heakje wurdt wat ies dien, lykas in wjirm of in lyts fiskje. As in gruttere fisk dy opfrette wol, komt er fêst te sitten oan it heakje en is er 'oan 'e heak slein'. Yn 'e regel sit der oan it angelsnoer ek in dôber of angelkoark, dy't op it wetter driuwt en troch de fisk ûnder wetter lutsen wurdt as er tabyt. Dêroan kin men dan daliks sjen dat men, sa't dat hjit, byt hat.

Der binne ferskate termen dy't mei angeljen te krijen hawwe. 'Poere' is angelfiskjen mei in troske wjirmen as ies, wêrby't men de angel lichtsjes op en del beweecht om 'e oandacht fan 'e fisken te lûken, mar net sa ferheftich dat men de fisken ôfskrikt. 'Bearzje', 'snoekbearzje' en 'snoekje' is angelfiskjen op bears, resp. snoekbears en snoek. 'Ieskje' is lytse fiskjes fange om as libben ies te brûken, en 'iesmeitsje' is it oan 'e heak slaan fan it ies. Iisfiskjen is in spesjale foarm fan angeljen, wêrby't in winterdeis in gat yn it iis seaget en dêr it angelsnoer troch sakje lit. By in 'barebyt' of 'weagebyt' liket it as hat men byt, mar yn wurklikheid dipt de dôber inkeld ûnder wetter troch de weachslach. By 'grûnbyt' giet de dôber ûnder trochdat it heakje op 'e boaiem fan it wetter earne oan fêst rekket. En by 'toarnebyt' rekket in fisk it ies wol oan, mar hapt er net ta. Fan in fisk dy't dat docht, seit men ek wol dat er 'tokket'.

Yn in grut part fan 'e wrâld, wêrûnder Nederlân, besteane der spesifike seizoenen dat men op in beskate soarte fisk angelje mei. Teffens is it sa dat de fisk in beskaat formaat hawwe moat, en dat ûndermaatske fisk weromset wurde moat. Boppedat moatte angelders yn Nederlân yn it besit wêze fan in fiskakte, dy't tsjin betelling te krijen is op it postkantoar, mar ek fia ynternet besteld wurde kin. As men jin net oan dizze regels hâlde, makket men jin skuldich oan streuperij, en kin men, as men trappearre wurdt, in flinke jildboete ferwachtsje.
Telefyzjeprogramma

In **telefyzjeprogramma** of **tillefyzjeprogramma** is in útstjoering op 'e telefyzje. Dêrby kin it gean om in útstjoering foar ien kear of om in weromkearende útstjoering. In oar ûnderskie tusken telefyzjeprogramma's is dat in protte yn 't foar opnommen binne, wylst oaren *live* útstjoerd wurde.

In weromkearende útstjoering wurdt in **telefyzjesearje** of **telefyzjerige** neamd. Faak besteane searjes út fiksje skreaun troch senarioskriuwers. Searjes besteane yn 'e regel út ferskate seizoenen, dy't yn Nederlân rinne fan septimber oant juny. Dêrby kinne it ferfolchsearjes wêze, wêrby't it ferhaal fan 'e iene nei de oare útstjoering trochrint, of searjes mei op harsels steande ôfleverings. Ferfolchsearjes einigje gauris mei in cliffhanger om 'e sjoggers te bewegen om ek de folgjende kear wer te sjen. 

Foarbylden fan ferskillende soarten telefyzjeprogramma's binne:
*aktualiteiterubryk
*berneprogramma
*dokumintêre
*drama
*infomercial
*keunstprogramma
*komeedzje
*kwis
**live*-ferslach
*minysearje
*nijsbulletên
*praatprogramma
*realityprogramma
*soapsearje
*sportrubryk
*tekenfilm
*telefyzjefilm
Man (sekse)

In **man** is in minske fan it manlik geslacht. Yn it deistich spraakgebrûk wurdt de oantsjutting 'man' lykwols útslutend brûkt foar in folwoeksen minske fan it manlik geslacht; ûnfolwoeksen manlju wurdt jonges of bern neamd. Oan 'e oare kant wurdt yn gearstallings as 'manljus-wc' gjin ûnderskie nei âldens makke. In minske fan it tsjinstelde geslacht is in frou.

## Geslachtsskaaimerken

Krekt as by oare manlike sûchdieren ervet it genoom fan in man yn prinsipe in X-gromosoom fan 'e mem en in Y-gromosoom fan 'e heit. De manlike foetus produsearret gruttere hoemannichten androgeen en lytsere hoemannichten estrogeen as de froulike foetus. Dat ûnderskie yn 'e ûnderlinge ferhâlding fan dy geslachtssteroïden is fierhinne ferantwurdlik foar de fysiologyske ferskillen tusken manlju en froulju. Yn 'e earste jierren omfiemje dy ferskillen de primêre geslachtsskaaimerken, wat foar manlju (jonges) delkomt op it hawwen in penis en in skroatum mei dêryn de testikels (of siedballen), dy't froulju (famkes) net hawwe.

Under de puberteit wurdt de produksje fan androgeen stimulearre troch beskate hormoanen, mei as gefolch de ûntjouwing fan 'e sekundêre geslachtsskaaimerken. Sadwaande nimme de ferskillen tusken de beide seksen dan noch ekstra ta. Dêrop binne lykwols útsûnderings oangeande ynterseksuële en transseksuële manlju. Ornaris omfiemje de sekundêre geslachtsskaaimerken by manlju:
* de ûntwikkeling fan in prominintere adamsapel en in djippere stim;
* in gruttere spierûntwikkeling;
* it breder wurden fan 'e skouders en it boarst;
* it grutter wurden fan 'e hannen en fuotten (as dy fan froulju);
* it steviger wurden fan 'e hûd;
* it gearheapjen fan fet op 'e búk en om 'e mul hinne;
* de groei fan mear lichemshier op mear plakken;
** skamhier oer in rútfoarmich diel fan it ûnderlichem;
** búk- en boarsthier;
** skonkhier;
** earmhier;
** earmholtehier;
** gesichtshier;
*** burd;
*** snor;
*** swierdere wynbrauwen;
* it ûntstean fan in gruttere lichemslingte as by froulju.
Protagonist

In **protagonist** (fan it Aldgrykske πρωταγωνιστής, *protagonistēs*, dat letterlik "spiler fan 'e earste rol" betsjut) is in term út 'e narratology wêrmei't ferwiisd wurdt nei de haadrolspiler yn in fiksjewurk (roman, novelle, koart ferhaal, epos, toanielstik, musical, opera, balletfoarstelling, film, tillefyzjesearje, ensfh.). Faak wurdt dizze term dêrom beskôge as synonym mei 'held' (of 'heldinne'). De protagonist is dejinge waans ferrjochtings troch de lêzer of it publyk it neist folge wurdt. Dêrby kin it ek om mear as ien personaazje gean; sa komt faak in protagonistepear fan in man en in frou foar, dy't dan yn 'e regel in romantyske relaasje mei-inoar hawwe of krije.

De protagonist wurdt tsjinwurke of kin yn it ferhaal alteast ôfset wurde tsjin ien of mear antagonisten, dy't faak 'smjunten' neamd wurde. Sokke antagonisten soargje (bewust of ûnbewust) foar obstakels en beletsels dy't de protagonist oerwinne moat om syn/har doel te berikken. Fan oarsprong is de antagonist yn it Aldgrykske toaniel bedoeld om foar konfliktsitewaasjes te soargjen, dy't de krêften en swakten fan it karakter fan 'e protagonist bleatlizze.

In protagonist heart yn it sintrum fan in ferhaal te stean, en drege besluten te nimmen en de gefolgen fan dy besluten te ûnderfinen. Hy of sy heart it ferhaal yn beweging te hâlden. Der besteane lykwols fariaasjes yn it gebrûk fan protagonisten. As in ferhaal bygelyks in subplot befettet, of as it giet om in ferhaal dat út ferskate ferhaallinen bestiet, dan kin faak yn elts fan dy ferhaallinen in personaazje oanwiisd wurde dy't foldocht oan 'e karakteristiken fan in protagonist.
Baai

In **baai** is in oerflaktewetter dat ûnderdiel útmakket fan in see of oseaan, en dat oan trije kanten omjûn wurdt troch lân. Grutte baaien wurde faak **golf**, **see** of **bocht** neamd, wylst lytse baaien wol bekendsteane as **ynham** of **ynholte**. In spesifyk soarte fan baai is in fjord, dat eins in djip yn it lân opgeande, tige smelle baai is, foarme troch in gletsjer.

Baaien kinne de mûnings fan rivieren omfiemje, lykas dat it gefal is by de mûning fan 'e Amazône, oan 'e kust fan Brazylje. It is ek mooglik dat har yn grutte baaien lytsere baaien befine, sa't de Jamesbaai bgl. diel útmakket fan 'e gruttere Hudsonbaai. Guon tige grutte baaien, lykas de Golf fan Bingalen, de Hudsonbaai en de Golf fan Meksiko, hawwe in tige ferskate geology en biology.

Mei't de kustline om in baai hinne faak beskerming biede kin tsjin hege weagen en smoute tsjin 'e wyn, wiene baaien histoarysk wichtich foar minsklike kolonisaasje om't se in feilich plak beaen foar fiskerij. Letter spielen se in grutte rol by de ûntwikkeling fan hannel oer see en skipfeart yn it algemien trochdat se feilige ankerplakken beaen by stoarmen en om't der faak havenstêden oan baaien fêstige waarden.
Golf

* golf, in hollanistyske ynterferinsje foar weach of baar
* golf (sport), in sport wêrby't men in lyts baltsje mei in stôk (club) nei in lyts gatsje yn 'e grûn ta besiket te krijen
* golf (geografy), in grut soarte fan baai
* Folkswein Golf, in tige súksesfol automodel fan it merk Folkswein
James Bay

* James Bay of Jamesbaai, in lytsere baai oan 'e súdkant fan 'e Hudsonbaai
* James Bay (Grut-Victoria), in buert yn Victoria, de haadstêd fan Britsk-Kolumbia
* James Bay (sjonger) (1990), in Ingelsk sjonger
Jamesbaai

De **Jamesbaai** (Ingelsk: *James Bay*; Frânsk: *Baie James*; Kry: *Wînipekw*) is in baai dy't oan 'e súdkant fan 'e folle gruttere Hudsonbaai útstiket yn 'e lânmassa fan Noard-Amearika op. Dit wetter mjit op it langste punt 443&nbsp;km fan noard nei súd, en op it breedste punt 217&nbsp;km fan east nei west. It is yn trochsneed omtrint 60&nbsp;m djip. By de rivieren lâns dy't yn 'e Jamesbaai ôfwetterje, binne ferskate grutte wetterkrêftsintrales oanlein yn it ramt fan it Jamesbaaiprojekt. Krekt as de rest fan 'e Hudsonbaai befriest de Jamesbaai by 't winter; hoewol't it it lêste part fan 'e Hudsonbaai is dat befriest, is it it earste dat by 't maityd wer ûntteit.

## Geografy
Sawol de Jamesbaai as de Hudsonbaai meitsje ûnderdiel út fan 'e Noardlike Iissee, dy't yn 'e Jamesbaai syn súdlikste punt berikt. Oan 'e súdwestkant wurdt de Jamesbaai begrinzge troch de Kanadeeske provinsje Ontario en yn it súdeasten troch de provinsje Kebek. De eilannen yn 'e baai, dêr't Akimiski mei in oerflak fan 3.002&nbsp;km² fierwei it grutste fan is, falle bestjoerlik ûnder it territoarium Nûnavût. De súdlikste útein fan 'e Jamesbaai wurdt foarme troch de Hannahbaai, dy't him ta de Jamesbaai ferhâldt sa't de Jamesbaai him ta de Hudsonbaai ferhâldt.

De kusten fan 'e Jamesbaai binne tinbefolke, en de measte bewenners binne lânseigen Yndianen, om persiis te wêzen etnyske Kry (*Cree*). Oan 'e eastkant lizze fjouwer Kry-doarpen yn Kebek, fan noard nei súd: Chisasibi, Wemindji, Eastmain en Waskaganish. Oan 'e westkant lizze fiif Kry-doarpen yn Ontario, fan noard nei súd: Attawapiskat, Kashechewan, Fort Albany, Moosonee en Moose Factory.

## Skiednis
Minsklike bewenning by de kust fan 'e Jamesbaai lâns giet werom oant de ein fan 'e lêste iistiid yn Noard-Amearika, sa'n 8.150 jier lyn. Doe't de Jeropeänen it gebiet oan it begjin fan 'e santjinde iuw foar it earst oandiene, bestie de befolking út etnyske Kry. De earste Jeropeaan dy't yn 'e Jamesbaai trochkrong, wie Henry Hudson, yn 1610. De baai waard ferneamd nei de Welske ûntdekkingsreizger Thomas James, dy't de krite yn 1630 en 1631 yngeander ferkende. Fanwegen it feit dat de Jamesbaai it myldste klimaat fan 'e Hudsonbaairegio hat, wie it wetter fan grut belang foar de Hudsonbaaikompanjy en de Britske ekspânsje yn noardlik Kanada.

De pleatslike ekonomy stipe oant fier yn 'e tweintichste iuw swier op 'e pelshannel. It regear fan 'e provinsje Kebek hat sûnt 1971 yn 'e rivieren dy't ôfwetterje yn 'e Jamesbaai dwaande west mei de oanlis fan keardammen en wetterkrêftsintrales foar de opwekking fan elektrisiteit. Tusken 1974 en 1996 waard dêrby yn 'e rivieren de La Grande en de Eastmain it Jamesbaaiprojekt reälisearre, dat jiers 83 miljard kilowattoere oan elektrisiteit opsmyt, goed foar likernôch de heale enerzjykonsumpsje fan Kebek. Hoewol't it projekt spannings feroarsake hat mei de pleatslike Kry-befolking (wa har lân oft derfoar ûnder wetter set is), is men yn 2010 mei in nije faze úteinset dy't in omlieding fan 'e rivier de Rupert omfiemet.
Barry Bostwick

**Barry Knapp Bostwick** (San Mateo, 24 febrewaris 1945) is in Amerikaansk komyk, akteur en tillefyzjepresintator.

Barry Bostwick waard berne yn San Mateo, in foarstêd fan San Francisco. Yn 1972 spile er de rol fan Danny Zuko yn it orizjinele Broadwaytonielstik *Grease*, dêr 't er in Tony Award-nominaasje foar krige. Yn 1975 spile hy yn de filmferzje fan it toanielstik *The Rocky Horror Show* en yn 1977 wûn er de Tony Award foar syn rol as Jamie Lockhart yn de Broadwaymusical *The Robber Bridegroom*. Tusken 1996 en 2002 spile er yn de telefyzjesearje *Spin City*.
Begraffenis

In **begraffenis** of **beïerdiging** is in foarm fan lykbesoarging wêrby't in koartlyn ferstoarne persoan op in tsjerkhôf of oar begraafplak yn in gat lein wurdt dat yn 'e grûn útgroeven is (it grêf), om dêrnei mei ierde bedutsen te wurden. De term **beïerdiging** wurdt yn 'e regel as synonym mei begraffenis beskôge, mar eins omfiemet it begryp 'begraffenis' ek de byhearrende útfeartplechtichheid, wylst de beïerdiging inkeld en allinne it begraven fan it stoflik omskot ynhâldt. De begraffenis wurdt faak as tsjinsteld beskôge oan 'e kremaasje, wêrby't it stoflik omskot fan 'e ferstoarne ferbaarnd wurdt.

Argeologyske fynsten bewize dat de minske syn deaden al teminsten 100.000 jier begraaft. It begraffenisritueel wurdt faak sjoen as in utering fan respekt foar de ferstoarne. Praktysk sjoen is it bedoeld om 'e ûntbining fan it lichem oan it each te ûntlûken en om 'e djipdrôven in foarm fan ôfsluting te jaan. Yn it ferlingde dêrfan hawwe begraffenissen faak in religieuze lading, mei't se yn in protte kultueren sjoen wurde as in ûnmisbere stap foar de deade om it hjirneimels te berikken.

Der besteane ferskate metoaden fan it begraven fan 'e deaden, wêrûnder it balsemjen en/of mummifisearjen fan it stoflik omskot; de saneamde natuerlike begraffenis (of 'griene begraffenis'); en it brûken fan deakleden, deakisten of grêftomben. Soms wurde foarwerpen by de deade yn it grêf lein en meibegroeven, lykas funerêre keunst of grêfjeften. It stoflik omskot wurdt soms yn syn of har moaiste pronk oanklaaid, mar soms ek krekt fan alle pronk ûntdien. Soks is ôfhinklik fan 'e oangeande kultuer, en dy hat ek in grutte ynfloed op 'e posysje wêryn't it stoflik omskot yn it grêf pleatst wurdt. Boppe-op it tichte grêf wurdt ornaris ien of oar tinkteken oprjochte, lykas in krús of in grêfsark.

## Keppeling om utens
*
Utfeart

In **útfeart** of **lykbesoarging** is in seremoanje wêrby't men in koartlyn ferstoarne persoan de lêste eare bewiisd en dy syn/har libben betinkt. De útfeartgewoanten ferskille sterk fan kultuer ta kultuer, mar omfiemje altyd in yngewikkeld systeem fan ideeën en praktiken, wêrby't tinktekens, gebedens, rituëlen en rou yn 'e regel in wichtige rol spylje. Faak binne of omfetsje útfearten uterings fan religy. Yn it kristendom giet de útfeart mank mei in tsjerketsjinst, de saneamde útfearttsjinst.

De útfeart wurdt ornaris beëinige mei in foarm fan ferneatiging (kremaasje of loftbegraffenis) of preservaasje (beïerdiging of mummifikaasje) fan it stoflik omskot fan 'e deade. It eigenskipswurd fan 'útfeart' is **funerêr**, fan it Latynske *funus* ("útfeart" of "lyk"). Funerêre keunst is dus keunst dy't ferfeardige wurdt yn konneksje mei útfearten, yn it bysûnder foarwerpen dy't mei de deade begroeven wurde. De term begraffenis wurdt yn 'e regel as synonym mei útfeart brûkt, mar ferwiist eins nei in kombinaasje fan útfeart en beïerdiging.

## Sitewaasje yn Nederlân
Yn Nederlân moat de útfeart minimaal 36 oeren en maksimaal seis wurkdagen nei it ferstjerren fan 'e oangeande persoan plakfine. Dêrby wurdt de stjerdei net meiteld. Dizze perioade kin ynkoarte wurde troch de ofsier fan justysje, of ferlinge troch de boargemaster, wat soms dien wurdt as der famylje oerkomme moat út it bûtenlân. De útfeart kin yn Nederlân behalven yn opdracht fan in natuerlik persoan ek fersoarge wurde yn opdracht fan in rjochtspersoan. Normaal sprutsen is de opdrachtjouwer ien fan 'e djipdrôven, mar ek komt it wol foar dat de ferstoarne sels testaminte hat hoe't de útfeart ferrinne moat. As de ferstoarne gjin djipdrôven neilit en sels neat regele hat, is neffens de Wet op de Lykbesoarging de gemeente dêr't hy of sy wenne, ferantwurdlik foar it fersoargjen fan 'e útfeart.

## Ynternasjonale regels
Om in ferstoarne (bgl. om't hy/sy om utens ferstoarn is) nei in oar lân oerbringe te meien om 'e útfeart dêr plakfine te litten, moat tastimming oanfrege wurde om it stoflik omskot út te fieren. Yn 'e regel wurdt mei sokke fersiken frij kûlant omgien, mar wol stelle ferskillende lannen ferskillende easken. Sa bestiet foar ferfier nei guon lannen in balsemplicht foarôfgeande oan it ferfier, en foar oare lannen is it ferplichte om 'e deakiste te fersegeljen. By sokke transporten moat de deakiste faak foarsjoen wurde fan in sinkene binnenkiste.
Militêre rang

In **militêre rang** tsjinnet yn in militêre organisaasje ta oantsjutting fan it nivo dat in persoan beset yn it ramt fan 'e hierargyske opbou fan sa'n organisaasje. Dêrmei definiëarret sa'n rang de ûnderlinge relaasje fan leden fan deselde militêre organisaasje. It systeem fan rangen wurdt de **kommandostruktuer** neamd. By sokke organisaasjes giet it almeast om 'e kriichsmacht, mar ek de plysje en feilichheidstsjinsten hawwe sa'n selde stelsel fan rangen. Yn 'e regel drage de leden fan sokke organisaasjes unifoarmen dêr't harren rang op oanjûn wurdt mei beskate emblemen dy't foar dat doel ûntwurpen binne, en meastal tafoege wurde oan 'e epauletten, de mouwen en/of de kraach.

## Skiednis
Stelsels fan militêre rangen besteane al tûzenen jierren, mei't legers der eins net sûnder kinne. Yn 'e Westerske beskaving giet soks teminsten werom oant 500 f.Kr., doe't de âlde Griken al rangen hiene. It wurd 'rang' komt fan it Perzyske wurd رنگ, *rang*, dat "kleur" betsjut, mei't yn it leger fan it Sassanidyske Ryk de ferskillende rangen ferskillende kleuren unifoarmen droegen. Neigeraden dat militêre operaasjes almar grutskaliger en yngewikkelder waarden, kamen der ek hieltyd mear ûnderskate militêre rangen yn gebrûk. 

Hoewol't de hjoeddeiske kriichsmachten faak systemen fan militêre rangen hantearje dy't justjes faninoar ferskille (wat soms ek te meitsjen hat mei in ûnderskie yn taal, kultuer of politike oriïntaasje), is it gebrûk fan militêre rangen no frijwol universeel. Yn 'e tweintichste iuw besochten guon kommunistyske steaten út politike omtinkens de rangen ôf te skaffen (bgl. it Reade Leger fan 'e Sovjet-Uny fan 1918-1935, it Sineeske Folksbefrijingsleger fan 1965-1988 en it Albaneeske leger fan 1966-1991), mar dy wiene twongen om se wer yn te fieren nei't se oanrûn wiene tsjin operasjonele swierrichheden.

## Skematysk oersjoch
In oersjoch fan 'e meast foarkommende militêre rangen:

1) by de artillery en de kavalery
2) by de mariniers

## Sjoch ek
*List fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Rang

* militêre rang, in nivo yn 'e hierargy fan in kriichsmacht, plysje-organisaasje of feilichheidstsjinst
* Rang (Frankryk), in plak yn Frankryk
* Rang (taal), in taal sprutsen yn Nigearia
* ''Rang'' (film út 1993), in Yndiaaske film út 1993
* ''Rang'' (film út 2014), in Yndiaaske film út 2014
List fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht

Dit is in **List fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht**. De Nederlânske Striidkrêften kenne ferskate rangen. Dy binne fêststeld by it Keninklik Beslút fan 20 juny 1956, wêryn't de folchoarder en ûnderlinge ferhâlding bepaald waard fan 'e "rangen en stannen by de see-, de lân- en de loftmacht". It oangeande Keninklik Beslút waard ûndertekene troch keninginne Juliana en de ministers fan Oarloch en Float Kees Staf en fan Justysje Julius Christian van Oven. 

De ûnderskate ûnderdielen fan 'e Nederlânske kriichsmacht omfiemje, yn folchoarder fan ôfrinnende hichte, de rangen sa't dy yn 'e tabel hjirûnder werjûn binne. Dêrby steane de oansprektitels kursyf fermeld. De oantsjuttings OF-1 t/m OF-10 en OR-1 t/m OR-10 jouwe de hichte fan 'e rang yn NATO-ferbân oan. En oangeande de rangûnderskiedingstekens moat fernijd wurde dat dy by de Militêre Administraasje en de Kavalery net yn goud mar yn sulver droegen wurde by de rangen fan sersjant/wachtmaster oant en mei sersjant-majoar/opperwachtmaster. De korporaalsrangen wurde by dy ûnderdielen yn wyt droegen.
Ofsier

In **ofsier** of **offisier** (fan it Latynske *officium*, "amt") is in funksjonaris fan rang dy't de lieding hat en/of tafersjoch útoefenet oer ûnderhearrigen. Sokke funksjes wurde yn 'e regel assosjearre mei de kriichsmacht, mar komme ek foar by de plysje, brânwacht, boargerbeskerming, justysje en yn 'e skipfeart en loftfeart. Yn 'e kriichsmacht wurde ofsieren ûnderferdield yn fjouwer kategoryen:
* opperofsieren
* haadofsieren
* subalterne ofsieren
* ûnderofsieren
As de term 'ofsier' sûnder fierdere fertsjutsking brûkt wurdt, giet it yn 'e regel om ofsieren fan 'e earste trije groepen, mei't ûnderofsieren meastal as in slach apart beskôge wurde.
Opperofsier

In **opperofsier**, **opperoffisier**, **oerofsier** of **oeroffisier** is in militêr ofsier dy't ta de heechste kategory fan rangen heart. By de marine wurde sokke ofsieren oantsjut as flagge-ofsieren. De kategory ofsieren ûnder de opperofsieren bestiet út 'e haadofsieren. 

Ta de opperofsieren hearre de folgjende rangen:
Haadofsier

In **haadofsier** of **haadoffisier** is in militêr ofsier dy't ta de op ien nei heechste kategory fan rangen heart. De kategory ofsieren boppe de haadofsieren bestiet út 'e opperofsieren, wylst ûnder de haadofsieren de subalterne ofsieren steane.

Ta de haadofsieren hearre de folgjende rangen:
Subaltern ofsier

In **subaltern ofsier** of **subaltern offisier** is in militêr ofsier dy't ta de op twa nei heechste kategory fan rangen heart. De kategory ofsieren boppe de subalterne ofsieren bestiet út 'e haadofsieren, wylst ûnder de subalterne ofsieren de ûnderofsieren steane.

Ta de subalterne ofsieren hearre de folgjende rangen:

1) by de artillery en de kavalery
Luitenant-fjildmaarskalk

In **luitenant-fjildmaarskalk** (Dútsk: *Feldmarschalleutnant*) wie in opperofsier fan hege rang yn 'e kriichsmacht fan it eardere Eastenryk-Hongarije. Dizze rang wie rûchwei ekwivalint mei de rangen fan generaal-majoar of brigadegeneraal. 

## Skiednis
Doe't yn 1920 de Bûnsrepublyk Eastenryk it systeem fan militêre rangen oernaam dat yn Dútslân yn gebrûk wie, waard de wat tipelsinnige rang fan luitenant-fjildmaarskalk ôfskaft. Yn 1933, lykwols, waard yn Eastenryk it âlde rangestelsel fan 'e Dûbelmonargy wer ynfierd, mei as gefolch dat de luitenant-fjildmaarskalk wer weromkearde. Nei de *[[Anschluss]]* fan Eastenryk by nazy-Dútslân, yn 1938, ferdwûn dizze rang op 'e nij, en no foargoed út it Eastenrykske leger. Yn Hongarije bleau de rang fan luitenant-fjildmaarskalk (Hongaarsk: *altábornagy*) noch oant 1945 yn gebrûk.

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
Generaal

In **generaal** is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers; de ekwivalinte rang by de marine is yn prinsipe admiraal. (Yn 'e Nederlânske kriichsmacht, dêr't de rang fan admiraal yn ûnbrûk rekke is, is it ekwivalint fan generaal by de marine eins luitenant-admiraal.) Guon lannen, wêrûnder Grut-Brittanje en ferskate oare lidsteaten fan it Britske Mienebêst, hawwe foar generaal by de loftmacht ynstee de rang opperloftmaarskalk (*air chief marshal*). Yn 'e measte legers dy't de rang fan generaal hawwe, is it mei-iens ek de heechste rang, hoewol't guon in noch hegere rang kenne, lykas maarskalk, fjildmaarskalk of generaal fan it leger ('fiifstjerregeneraal'). De term 'generaal' is eins in ôfkoarting fan it ferâldere kaptein-generaal, dat yn it begjin fan 'e santjinde iuw yn gebrûk wie, en wêrby't de tafoeging 'generaal' safolle betsjut as "algemien" (dus 'algemien kaptein').

As de term 'generaal' sûnder fierdere tafoeging brûkt wurdt, giet it om wat wol oantsjut wurdt as in 'fjouwerstjerregeneraal', dy't sa neamd wurdt om't de rangûnderskiedingstekens fjouwer stjerren omfetsje. Der besteane noch trije legere gradaasjes fan generaals: luitenant-generaal (trije stjerren), generaal-majoar (twa stjerren) en brigadegeneraal (ien stjer). Yn guon legers komt de brigadegeneraal net foar. It Dútske leger, oan 'e oare kant, hie oant 1945 noch in ekstra gradaasje, de kolonel-generaal (*Generaloberst*), dy't tusken generaal (mei fjouwer stjerren) en fjildmaarskalk yn stie. Alle gradaasjes fan generaals wurde oansprutsen mei "generaal".

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e generaalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Befel
Generaals fiere it befel oer gruttere formaasjes, dy't gauris gearstald binne út ferskillende ienheden fan faak ûnderskate wapens, lykas ynfantery, artillery, kavalery, sjeny, ferkenningsienheden, ensfh. Sokke formaasjes kinne legers, legerkorpsen, difyzjes of brigades wêze. Dêrby stiet in leger ûnder it befel fan in generaal (mei fjouwer stjerren); in legerkorps ûnder dat fan in luitenant-generaal; in difyzje ûnder dat fan in generaal-majoar; en in brigade ûnder dat fan in brigadegeneraal. As der mear as ien leger ûnder it befel fan deselde ofsier pleatst wurdt, sprekt men fan in legergroep; oer sokke legergroepen wurdt it befel fierd troch in maarskalk of in fjildmaarskalk.

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Generaal-majoar

In **generaal-majoar** (mt.: generaals-majoar) is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers; de ekwivalinte rang by de marine is skout-by-nacht. Guon lannen, wêrûnder Grut-Brittanje en ferskate oare lidsteaten fan it Britske Mienebest, hawwe foar generaal-majoar by de loftmacht ynstee de rang fise-loftmaarskalk (*air vice-marshal*). De oansprektitel fan in generaal-majoar is "generaal".

De rang boppe generaal-majoar is luitenant-generaal, en dy derûnder is brigadegeneraal. Yn 'e legers fan lannen dy't de rang fan brigadegeneraal net kenne, wêrûnder in grut diel fan East-Jeropa, is generaal-majoar de leechste opperofsiersrang, en is de rang derûnder dy fan kolonel. In generaal-majoar fiert it befel oer in difyzje, en sadwaande wurdt dizze rang soms **difyzjegeneraal** neamd. De namme 'generaal-majoar' is ôflaat fan 'e ferâldere rang sersjant-majoar-generaal, dy't yn Nederlân oant yn 'e santjinde iuw bestie.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e generaal-majoarsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Brigadegeneraal

In **brigadegeneraal** is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de maresjesee en de mariniers; de ekwivalinte rang by de marine is kommandeur, en de ekwivalinte rang by de loftmacht is commodore. De oansprektitel fan in brigadegeneraal is "generaal". De boppelizzende rang is generaal-majoar, en de ûnderlizzende rang is kolonel. Dêrmei is de brigadegeneraal de leechste opperofsiersrang. Sa't de namme al seit, fiert in brigadegeneraal it befel oer in brigade. Yn 'e legers fan guon lannen, benammen yn East-Jeropa, komt de rang fan brigadegeneraal net foar.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e brigadegeneraalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Kolonel

In **kolonel** is in haadofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers. De ekwivalinte rang by de marine is kaptein-op-see, wylst yn guon lannen de ekwivalinte rang by de loftmacht groepskaptein is. De oansprektitel fan in kolonel is "kolonel". De boppelizzende rang is brigadegeneraal of, yn legers dy't de rang fan brigadegeneraal net kenne (sa't yn in grut diel fan East-Jeropa it gefal is), generaal-majoar. Dêrmei is kolonel de heechste haadofsiersrang. Direkt ûnder de kolonel stiet de luitenant-kolonel, dat in soarte fan legere gradaasje fan kolonel is.

## Etymology
It wurd 'kolonel' stammet út it Latyn, fan *columnella*, dat "pylderke" of "lytse kolonne" betsjut. As rang ûntstie it yn it tiidrek fan 'e Renêssânse yn Itaalje, mei as oarspronklike betsjutting "ofsier dy't in kolonne oanfiert". Dêrby wiene der earst twa foarmen fan it wurd yn omrin, 'kolonel' en 'koronel', dy't trochinoar brûkt waarden. Uteinlik wûn de foarm 'kolonel' it yn 'e measte talen, mar 'koronel' libbet noch fuort yn it Ingelske *colonel*, dat nettsjinsteande de stavering mei in l, útsprutsen wurdt mei in r: ['kʌɹnəl], likernôch: "kurn'l".

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e kolonelsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*haadofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Underofsier

In **ûnderofsier** of **ûnderoffisier** is in militêr ofsier dy't ta de leechste kategory fan ofsiersrangen heart. Boppe de ûnderofsieren stiet de kategory fan 'e subalterne ofsieren, wylst ûnder de ûnderofsieren de manskippen steane. De ûnderofsieren wurde yn 'e regel net ta de 'gewoane' ofsieren rekkene, mar as in slach apart beskôge. Dat komt fuort út 'e histoaryske sitewaasje dat 'echte' ofsieren út 'e maatskiplike hegerein bestiene en harren oanstelling yn it leger kochten, wylst ûnderofsieren sljochtwei lju wiene dy't as gewoan soldaat begûn wiene en troch harren fertsjinsten opklommen wiene. Tsjintwurdich wurdt foar 'ûnderofsier' ek wol de Ingelske term *non-commissioned officer* brûkt (letterlik: "ofsier sûnder [kochte] oanstelling"), dat ôfkoarte wurdt ta NCO (útspr.: ['ensi:joʊ], likernôch "ensii-oo") of *non-com*.

Ta de ûnderofsieren hearre de folgjende rangen:

1) by de artillery en de kavalery

De rang fan korporaal is formeel gjin ûnderofsiersrang, mar hinget wat tusken de ûnderofsieren en de gewoane manskippen yn. Yn it spraakgebrûk wurde korporaals lykwols gauris ta de ûnderofsieren rekkene:
Maarskalk

In **maarskalk** of **fjildmaarskalk** is in opperofsier fan 'e heechste rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in beheind tal lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht en de maresjesee; de ekwivalinte rang by de marine is grutadmiraal of admiraal fan de float. It wurd 'maarskalk' komt oarspronklik fan it Aldfrankyske **marhscalc* of **marhskalk*, fan **marha* ("hynder", ferlykje 'merje') en *scalc* of *skalk* ("jonge"). De oarspronklike etymology fan it wurd 'maarskalk' is dus "stâljonge".

Yn 'e militêre rangoarder stiet in maarskalk boppe in generaal, en fiert er yn prinsipe it befel oer legergroepen dêr't ferskate legers yn gearbrocht binne. Dêrmei is it de heechste rang dy't der bestiet, hoewol't de rang fan maarskalk yn 'e measte kriichsmachten fan 'e wrâld net foarkomt, sadat de rang fan generaal ornaris it heechst is. De Nederlânske kriichsmacht ken bgl. gjin maarskalksrang mear; de lêste Nederlânske fjildmaarskalk wie prins Freark, de soan fan kening Willem I, yn 'e earste helte fan 'e njoggentjinde iuw. 

Maarskalken komme hjoed oan 'e dei noch foar yn 'e legers fan Bolivia, Brazylje, Fenezuëla, Finlân, Frankryk, Grut-Brittanje, Itaalje, Nij-Seelân (allinnich by de loftmacht), Paraguay, Perû, Poalen, Roemeenje, Ruslân en Turkije. Yn 'e Britske striidkrêften komt by de lânmacht de fjildmaarskalk (*field marshal*) foar en by de loftmacht de maarskalk. Histoarysk hiene ek de legers fan Dútslân oant 1945 (*Generalfeldmarschall*), de DDR, Eastenryk-Hongarije (*Feldmarschall* en *[[Feldmarschalleutnant]]*), Joegoslaavje en de Sovjet-Uny de rang fan maarskalk.

Militêre rangen dy't ekwivalint binne mei dy fan maarskalk komme ek yn guon legers foar, mei as bekendste foarbyld de (tige seldsume) generaal fan it leger ('fiifstjerregeneraal') yn 'e Amerikaanske kriichsmacht. Oare lannen mei ferlykbere rangen binne Egypte en ferskate oare Arabyske lannen (*mušir*), Fjetnam (*nguyên soái* of *thống chế*), Grikelân (*stratarches*), Iran (*artešbod*), Japan (*gensui*), Kroaasje (*vrhovnik*), Noard- en Súd-Koreä (*wonsu*), Sina (*yuan shuai*) en Tailân (*chom phon*).

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e maarskalksrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*opperofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Majoar

In **majoar** is in haadofsier fan middelhege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers. De ekwivalinte rang by de marine is luitenant-op-see 1e klasse, wylst yn guon lannen de ekwivalinte rang by de loftmacht squadron leader is. De oansprektitel fan in majoar is "majoar". De boppelizzende rang is luitenant-kolonel, en de ûnderlizzende rang is kaptein. Dêrmei is majoar de leechste haadofsiersrang.

## Etymology
De term 'majoar' komt fan it Latynske wurd *maior*, dat "grut" betsjut. Oarpronklik wie de rang 'sersjant-majoar' ("grut-sersjant"), mar it 'sersjant'-diel ferdwûn meitiid út dizze rangoantsjutting; letter waard de folsleine namme sersjant-majoar op 'e nij ynfierd, mar doe as ûnderofsiersrang. Yn it Nederlânske leger jouwe majoars befel oan kompanjyen (hoewol't kompanjykommandanten by de ynfantery gauris kapteins binne). Teffens hawwe plakferfangende bataljonskommandanten de rang fan majoar.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e majoarsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*haadofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Kaptein

* kaptein (skipfeart), de gesachfierder fan in skip
* kaptein (rang), in militêre rang fan haadofsiersnivo by de lânmacht, loftmacht, maresjesee en mariniers
* kaptein-op-see, in militêre rang by de marine
* kaptein-luitenant-op-see, in militêre rang by de marine
* kaptein-generaal, in histoaryske opperofsiersrang by de lânmacht dêr't de hjoeddeiske rang 'generaal' út fuortkommen is
Kaptein (rang)

In **kaptein** is in subalterne ofsier fan middelhege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers. De ekwivalinte rang by de marine is luitenant-op-see 2e klasse âldste kategory. Troch leken op it mêd fan 'e kriichsmacht wurdt faak ûndersteld dat in kaptein by de lân- of loftmacht fan ekwivalinte rang is mei in kaptein-op-see by de marine, mar dat is sa net; kaptein-op-see is in hegere rang, dy't ekwivalint is oan in kolonel by de lân- of loftmacht. 

Yn guon lannen is de ekwivalinte rang fan kaptein by de loftmacht flechtluitenant. Yn it Nederlânske leger is by de kavalery, in ûnderdiel fan 'e lânmacht, de ekwivalinte rang ritmaster. De oansprektitel fan in kaptein is "kaptein" (of "ritmaster" by de kavalery). De boppelizzende rang is majoar, en de ûnderlizzende rang is earste luitenant. Dêrmei is kaptein de heechste subalterne ofsiersrang. De term 'kaptein' komt fan it Grykske wurd κατεπάνω, *katepánō*, dat letterlik "heechstpleatste" betsjut, en dat in rang wie yn it leger fan it Byzantynske Ryk. Yn it Nederlânske leger hat kaptein de âldere rang fan hopman ferfongen.

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e kapteinsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*subalterne ofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Luitenant

In **luitenant** is in subalterne ofsier fan middelhege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Yn 'e regel wurdt dêrby ûnderskie makke tusken de selsstannige rangen fan:
* earste luitenant
* twadde luitenant
It wurd 'luitenant' komt út it Frânsk, en betsjut eins "plakferfanger", fan *lieu* ("plak") en *tenir* ("hâlde").

## Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e luitenantsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*luitenant-fjildmaarskalk
*luitenant-admiraal
*luitenant-generaal
*luitenant-kolonel
*luitenant-op-see
*luitenant-op-see 1e klasse
*luitenant-op-see 2e klasse âldste kategory
*luitenant-op-see 2e klasse
*luitenant-op-see 3e klasse
*militêre rang
*ofsier
*subalterne ofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
Ritmaster

In **ritmaster** is in subalterne ofsier fan middelhege rang yn it Nederlânske leger. Dizze rang komt foar by it wapen fan 'e kavalery, dat in ûnderdiel is fan 'e lânmacht. De ekwivalinte rang by de oare wapens fan 'e lânmacht (ynfantery, artillery, sjeny) is kaptein. De ekwivalinte rang by de marine is luitenant-op-see 2e klasse âldste kategory, wylst yn guon lannen de ekwivalinte rang by de loftmacht flechtluitenant is. De oansprektitel fan in ritmaster is "ritmaster".

## Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)

## Sjoch ek
*militêre rang
*ofsier
*subalterne ofsier
*list fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht