open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Donald II, greve fan Mar

**Donald II fan Mar**, greve fan Mar (Skotsk-Gaelysk: *Domhnall a Màrr*; Saline (Skotlân), ±1302 – Dupplin Moor (Skotlân), 11 augustus 1332) wie in Midsiuwsk Skotsk ealman, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin 'e Ingelsen focht. Hy wie mooglik in omkesizzer fan 'e ferneamde Skotske kening en frijheidsstrider Robert de Bruce. Yn 1332 wied er goed wike regint foar Robert syn soan David&nbsp;II yn 't plak.

## Libben
Donald waard omtrint 1302 berne yn Saline, yn 'e krite Fife, as de soan fan Gartnait, greve fan Mar. It is ûndúdlik wa't syn mem wie. Foarhinne waard tocht dat Gartnait fan Mar troud wie mei Kristina fan Bruce, in suster fan kening Robert&nbsp;I fan Skotlân. Resint hawwe histoarisy it lykwols yn twifel lutsen oft dat houlik wol ea plakfûn hat, mei't der gjin inkele boarne is dêr't Kristina yn beskreaun wurdt as 'grevinne fan Mar' of 'Kristina fan Mar'. De mearderheid fan 'e saakkundigen beskôget dêrom dit houlik no as in fabeltsje.

Ek de boarnen oer it fierdere libben fan Donald II fan Mar binne krap. Nei it iere ferstjerren fan syn heit waard Donald yn 1305 greve fan Mar. It liket der sterk op dat er ûnder de Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch yn maart 1322 yn 'e Slach by Boroughbridge oan 'e kant fan 'e Ingelske kening Edwert&nbsp;II focht, mei't der neitiid melding fan makke waard dat Donald  Bartoloméus fan Badlesmere, 1e baron fan Badlesmere, ien fan 'e Skotske kriichsfinzenen, nei Canterbury ta brocht.

Letter moat er him lykwols wer mei syn heitelân en it Skotske gesach fermoedsoene hawwe, mooglik nei't der yn 1328 mei de Frede fan Edinburch-Northampton in ein oan 'e Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch kommen wie. Yn 1329 waard, nei it ferstjerren fan 'e Robert&nbsp;I fan Skotlân, Thomas Randolph, 1e greve fan Moray as beskermhear fan Skotlân (oftewol regint) oansteld foar Robert syn minderjierrige soan David&nbsp;II. Doe't Moray yn 1332, koart nei it útbrekken fan 'e Twadde Skotske Unôfhinklikheidsoarloch, hommels kaam te ferstjerren, wierskynlik oan in nierstien, waard Donald&nbsp;II fan Mar foar him yn 't plak oansteld as berskermhear. Dat barde op 2&nbsp;augustus, by in gearkomste fan Skotske eallju te Perth. 

Donald sette fuortfarrend útein en loek in leger gear om 'e striid oan te gean mei de troepen fan Edwert fan Balliol, in ferballe Skotsk ealman dy't mei stipe fan Edwert&nbsp;III fan Ingelân it lân binnenfallen wie. Njoggen dagen nei't er ta beskermhear oansteld wie, op 11 augustus 1332 sneuvele Donald&nbsp;II fan Mar yn 'e Slach by Dupplin Moor. Ut syn houlik mei Isabella Stewart hie Donald in soan, Tomas, greve fan Mar, dy't him opfolge, en in dochter, Margareta, grevinne fan Mar, dy't neitiid har broer opfolge as grevinne *[[suo jure]]*.
Sniehazzen

De **sniehazzen** (Latynske namme: *Lepus*) foarmje in ûnderskaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e hazze-eftigen (*Lagomorpha*), de famylje fan 'e hazzen en kninen (*Leporidae*), de ûnderfamylje fan 'e echte hazzen en kninen (*Leporinae*) en it skaai fan 'e echte hazzen (*Lepus*). Ta dit ûnderskaai hearre trije soarten hazzen, dy't lânseigen binne yn Jeraazje en Noard-Amearika. 

## Soarten
Katoensturtkninen

De **katoensturtkninen** (Latynske namme: *Sylvilagus*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e hazze-eftigen (*Lagomorpha*), de famylje fan 'e hazzen en kninen (*Leporidae*) en de ûnderfamylje fan 'e echte hazzen en kninen (*Leporinae*). Ta dit skaai hearre 16 ferskillende soarten kninen, dy't foarkomme yn Noard-, Midden- en Súd-Amearika, en fan uterlik sterk lykje op 'e (Jeropeeske) wylde knyn (*Oryctolagus cunniculus*). De measte soarten katoensturtkninen hawwe koarte sturtsjes mei wite ûnderkanten dy't se sjen litte as se útnaaie; dêr komt harren namme wei. Katoensturtkninen binne better bestân tsjin 'e kninesykte myksomatoaze, en sadwaande is de Floaridaknyn (*Sylvilagus floridanus*) op guon plakken yn Jeropa útset as jachtwyld.

## Soarten
Donald I, greve fan Mar

**Donald I fan Mar**, greve fan Mar (Skotsk-Gaelysk: *Domhnall a Màrr*; Kastiel fan Kildrummy (Skotlân), 12?? – ?, wierskynlik 1302) wie in Midsiuwsk Skotsk ealman, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin 'e Ingelsen focht. Hy wie de earste skoanheit fan Robert fan Bruce, greve fan Carrick, dy't yn 1306 as Robert&nbsp;I op 'e Skotske troan komme soe.

## Libben
Donald waard mids trettjinde iuw berne as de soan fan Willem, greve fan Mar, in foarfal dat nei alle gedachten plakfûn op it Kastiel fan Kildrummy, yn Aberdeenshire, dat de residinsje fan 'e greven fan Mar wie. Nei it ferstjerren fan syn heit folge Donald dyselde yn 1276 op as de sânde greve (*mormaer*) fan Mar. Yn 1284 joech er him by de Skotske eallju dy't Margareta, de saneamde 'Faam fan Noarwegen', as kroanprinsesse fan Skotlân en erfgenamte fan har pake Aleksander&nbsp;III erkenden. Nei't yn 1290 troch Margareta har ûntidich ferstjerren de Skotske troan fakant rekke wie, ûntjoech Donald him ta in fjurrich oanhinger fan 'e troansoanspraken fan it Hûs Bruce.

Donald wie troud mei Helena de Jongere fan Wales, de oerwûne dochter fan Llywelyn de Grutte, de prins fan Wales, dy't earder troud west hie mei Malcolm II, greve fan Fife. Mei Helena krige Donald twa dochters en trije soannen, wêrfan't de âldste, Gartnait, him letter opfolgje soe. Syn dochter Isabella hylke Donald út oan Robert fan Bruce, greve fan Carrick, dy't yn 1306 as Robert&nbsp;I op 'e Skotske troan komme soe. Hoewol't hja al yn it earste houliksjier yn it kreambêd kaam te ferstjerren, waard har dochter Marjorie, dy't mei Walter Stewart, 6e grutsteedhâlder fan Skotlân troude, de mem fan Robert&nbsp;II fan Skotlân, dy't yn 1371 kening waard. Dêrmei wie hja de stammem fan it Hûs Stuart. Donald syn oare dochter Margareta wie troud mei Jan fan Strathbogie, greve fan Atholl.

De lêste kears dat Donald fan Mar yn in histoaryske boarne neamd wurdt, datearret út 1297, en de earste kears dat nei syn soan Garnait ferwiisd wurdt as greve fan Mar, wie yn 1305. Earne tusken dy beide jierren moat Donald sadwaande stoarn wêze. Der bestiet lykwols in dokumint út 1302 wêryn't de betingsten foar de fermoedsoening tusken kening Edwert&nbsp;I fan Ingelân en Robert fan Bruce, greve fan Carrick opsomme wurde. Dêryn wurdt û.m. oanhelle dat Robert de fâdij oer Gartnait op him nimme moatte soe, wat ymplisearret dat Donald fan Mar koart dêrfoar stoarn wie.
Henryk Górecki

**Henryk Mikołaj Górecki** (Czernica (Sileezje), 6 desimber 1933 - Katowice, 12 novimber 2010) wie in Poalske komponist yn de klassike tradysje en in muzykpedagooch. Górecki hie mei syn ienfâldige muzyktaal en syn religieuze komposysjes de wurdearring fan in grut publyk.

Górecki briek troch mei de Symfony nr. 3, *"symfonią pieśni żałobnych"*, ('Symfony fan treurlieten') dy't er fanwegen de Südwestfunk (no Südwestrundfunk) Baden-Baden skreau. De opname yn de útfiering fan de London Sinfonietta, mei sopraan Dawn Upshaw en dirigint David Zinman waarden miljoenen fan ferkocht, en bedarre yn ferskate hitparades.

## Keppelings om utens
*  Biografy en wurkelist
* Titelbeskriuwingen yn de blêdmuzykkatalogus fan de Muziekbibliotheek fan de Omroep
Gaszowice (Sileezje)

**Gaszowice** (Dútsk: *Gaschowitz*) is in doarp yn it suden fan Poalen yn it woiwodskip Silezië, yn it distrikt Rybnicki. It plak heart ta de gemeente Gaszowice. Fan 1975 oant 1998 behearde it plak ta it woiwodskip Katowice. It leit sa'n 9 kilometer bewesten Rybnik en 44 km  westlik fan de regiohaadstêd Katowice.

Yn ien fan de wenkearnen, Czernica, waard komponist Henryk Górecki berne.

## Namme
De namme Gaszowice is ôflaat fan de namme fan de ridder Gasz, dy't faaks ek de stichter fan de delsetting wie yn de 12e iuw.
Busken Huet

*Conrad Busken Huet (1826-1886), skriuwer en literatuerkritikus
*Anne Busken Huet-van der Tholl (1827-1898), skriuwer
*Gideon Busken Huet (1860-1921), letterkundige en folkloarist

Sjoch ek: Busken Huetpriis
Reginald Crawford

* Reginald fan Crawford (12??-1307), Skotsk ridder en frijheidsstrider
* Reginald Crawford (cricketer) (1882-1945), Ingelsk cricketer
Reginald fan Crawford

**Reginald fan Crawford** (Ingelsk: *Reginald de Crawford* of *Reginald Crawford*; yn Skotlân, 12?? – Carlisle (Ingelân), mids febrewaris 1307) wie in Midsiuwsk Skotsk ridder fan mingd Normandysk en Skotsk komôf, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin 'e Ingelsen focht. Hy waard yn 1307, nei de Slach by Loch Ryan, kriichsfinzen nommen en eksekutearre.

## Libben
Oer Crawford is net sa'n protte bekend. Hy moat yn 'e twadde helte fan 'e trettjinde iuw yn Skotlân berne wêze. It is mooglik dat er besibbe wie oan de Ronald fan Crawford dy't troch de Ingelsen ophongen waard yn 'e Skuorren fan Ayr, mar dy eventuële famyljebân is ferdizene troch brekme oan gegevens en lettere legindefoarming.

Doe't Skotlân nei de nederlaach fan it Skotske leger yn 'e Slach by Dunbar yn 1296 ûnder Ingelsk bestjoer kaam te stean, waard Crawford oansteld as sheriff fan Ayr. Yn juny 1297 wied er ien fan ferskate Skotske eallju dy't troch de Ingelsen frijlitten waarden yn ruil foar in ûnthjit dat se tsjin 'e opstanneling Andréas fan Moray stride soene. Dat suggerearret dat Crawford him yn maaie 1297 by de rebûlje fan William Wallace oansletten hie, mar dat er him op 7 july, yn 'e mande mei û.m. Jakobus Stewart, 5e grutsteedhâlder fan Skotlân, Robert Wishart, biskop fan Glasgow, en Robert fan Bruce, greve fan Carrick, by de saneamde Kapitulaasje fan Irvine, oerjûn hie oan 'e Ingelsen.

Nei't de greve fan Carrick him ein maart 1306 te Scone ta kening Robert&nbsp;I fan Skotlân kroane litten hie, ûntjoech Crawford him ta ien fan syn oanhingers. Yn febrewaris 1307, doe't hiel Skotlân suver noch troch de Ingelsen behearske waard, diene de nije kening en syn folgelingen yn twa groepkes in ynfal yn it súdwesten. Ien legerke, ûnder lieding fan himsels en syn broer Edwert, gie oan lân by it Kastiel fan Turnberry en sette yn Galloway útein mei in guerrilja-oarloch.

It oare legerke, besteande út 'e bemanningen fan achttjin galeien, yn totaal sa'n 1.000 man, kaam in ein súdliker oan lân, by Stranraer. Oan it haad fan dizze kloft stiene de beide jongere bruorren Aleksander en Tomas fan Bruce, Crawford en Malcolm MacQuillan, hear fan Kintyre. Hja waarden lykwols al rillegau ynsletten en nei de Slach by Loch Ryan, op 9 en 10 febrewaris, ta oerjefte twongen troch pleatslike troepen ûnder Duncan MacDowall, in oanhinger fan Jan fan Comyn, greve fan Buchan, de aartsrivaal fan Robert fan Bruce.

Krekt as Aleksander en Tomas fan Bruce waard Crawford oerbrocht nei Carlisle, yn noardlik Ingelân, dêr't er mids febrewaris 1307 troch ophinging eksekutearre waard.
Stêf

* stêf (stôk), in lange stôk, benammen mei in symboalyske funksje op religieus mêd
* stêf (organisaasje), in groep fan liedingûnderstypjende meiwurkers
* Generale Stêf, it heechste orgaan fan 'e kriichsmacht
Betrayer

"**Betrayer**", "**Betrayers**", "**The Betrayer**" of "**The Betrayers**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* *betrayer*, it Ingelske wurd foar "ferrieder" (njonken it mear gongbere *traitor*)

* ''The Betrayer'' (film), in Australysk-Nijseelânske stomme film út 1921
* ''The Betrayers'' (roman), in roman fan Donald Hamilton út 1966
* *[[Betrayers of the Truth]]*, in non-fiksjeboek fan William Broad en Nicholas Wade út 1982
* *[[Betrayer of Worlds]]*, in roman fan Larry Niven en Edward M. Lerner út 2010
* ''Betrayer'' (roman), in roman fan C.J. Cherryh út 2011
* *[[Betrayers of the Code]]*, in liet fan 'e Sweedske band The Unguided út 2011
* ''Betrayer'' (fideospultsje), in fideospultsje út 2014
Oanslach (betsjuttingsside)

"**Oanslach**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Misdriuwen
* oanslach (misdriuw) (ek moardoanslach), in misdriuw mei as doel om in foaroansteand persoan te fermoardzjen
* bomoanslach, in misdriuw wêrby't men in bom ûntploffe lit mei as doel om in foaroansteand persoan te fermoardzjen of om eangstme te siedzjen
* terreuroanslach, in misdriuw wêrby't men troch it gebrûk fan geweld besiket om eangstme te siedzjen

## Oar
* oanslach (belesting), in formele fêststelling troch de belestingynspekteur fan it oan belesting ferskuldige jildbedrach
* oanslach (muzyk), it oanslaan fan 'e toetsen of it oanpoenen fan 'e snaren fan in muzykynstrumint
* oanslach (smoargens) in laach smoargens dy't earne op delslein is
* oanslach (technyk), in ûnderdiel fan in apparaat of masine dêr't wat tsjinoan holden of drukt wurde moat
* oanslach (typen), it oanslaan fan toetsen op in toetseboerd of typmasine
Amasja fan Juda

**Amazja** (Hebriuwsk: אמציה, "Sterk is de Heare") wie neffens it Alde Testamint kening fan Juda en folge syn heit Joäsj yn 'e âldens fan 25 jier. Syn regear duorre 29 jier.

Amazja folge yn ± 796 f.Kr. syn heit Joäsj op, nei't dy troch in gearspanning ôfset wie. Syn earste died as kening wie it terjochtstellen fan 'e manlju dy't syn heit fermoarde hiene. Dêrby hold de kening him oan 'e wet fan Moazes, dy't it ferbea om ek de bern fan 'e dieders te deadzjen.

De kening begûn al gau mei de bou in grut leger. Dêrnjonken rekrutearre er in troepenmacht fan 100.000 hierlingen út Israel. Dat lêste waard lykwols ôfkard troch in profeet, dy't de kening oantrune om de Efraïmiten werom nei hûs te stjoeren, om't God fanwegen harren goddeleazens net mear oan 'e kant fan Israel stie. Kening Amasja harke nei de profeet en liet de hierlingen tsjin harren sin wer fuortstjoere. Doe teach de kening mei syn leger fan allinnich Judeeërs op nei Edom en helle dêr in grutte oerwinning op it ryk, dat him al dessinia earder ûnder kening Joaram losmakke hie fan Juda.

Amazja moast lykwols werom gean om't de hierlingen dy't er earder fuortstjoerd hie no yn 'e stêden fan Juda hûsholden. Op 'e weromreis naam kening Amasja lykwols ek bylden fan Edomityske ôfgoaden mei om se thús te ferearjen. Dat kaam de kening op in fermoanning fan in profeet te stean, mar de kening bekroade him net om syn wurden en frege spottend oft er de profeet faaks ta riedshear oansteld hie. 

Nei de oerwinning op Edom waard Amasje oermoedich en begûn er kening Joäsj fan it Noardryk Israel út te dagen om de striid oan te gean. Dy stjoerde Amasja as andert in brief mei dêryn in parabel oer in stikel en in seder. De stikel moast Juda ferbyldzje en dy waard ferwâde troch wylde bisten. De rie dy't kening Joäsj oan Amazja joech wie dúdlik: bliuw thús, want oars soe it wolris raar mei Juda beteare kinne.  

Krekt as mei de profeet wie de kening no ek net te rieden en der folge in kriich mei Israel. It kaam Juda djoer te stean: it Judeeske leger waard troch Israel ynmakke en it Israelityske leger teach nei Jeruzalim, dêr't in grut part fan 'e muorren ôfbrutsen waard. De stêd waard plondere en tal fan gizelers moasten mei nei Israel's haadstêd Samaria. Amasja mocht lykwols kening bliuwe, mar sûnt er frjemde goaden tsjinne, hie er in soad lêst fan gearspannings. Op 't lêst waard it foar him yn Jeruzalim sa nuodlik, dat er de wyk nimme moast nei Lakisj, eartiids nei Jeruzalim de wichtichste fêstingstêd.  Dêr fûnen se him likegoed en brochten him om. 

Kening Amasja waard begroeven yn 'e Davidsstêd en opfolge troch Oezzia.2 Kroniken 25:17-28     

## Sjoch ek
* List fan keningen fan Juda
Slach by Loch Ryan

De **Slach by Loch Ryan** wie in treffen dat ûnderdiel útmakke fan 'e Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch (1296-1328). Dizze fjildslach waard op 9 of 10 febrewaris 1307 útfochten yn 'e neite fan Stranraer, oan 'e igge fan Loch Ryan, yn 'e krite Galloway, yn súdwestlik Skotlân.

## Eftergrûn
Ein maart 1306 liet Robert fan Bruce, greve fan Carrick himsels te Scone ta kening Robert&nbsp;I fan Skotlân kroane, wêrmei't er it iepentlik yn 'e kant sette tsjin kening Edwert&nbsp;I fan Ingelân, dy't himsels as lânhear fan Skotlân beskôge. Behalven mei de Ingelsen wiene Robert tagelyk en syn oanhingers ek mei de Comyns en harren Skotske meistanners deilis, om't Robert yn febrewaris 1306 syn foarnaamste binnenlânske rivaal foar de Skotske troan, Jan III fan Comyn, hear fan Badenoch, yn 'e Greyfriars Kirk te Dumfries deamakke hie.

## Ferrin
Yn febrewaris 1307, doe't hiel Skotlân suver noch troch de Ingelsen behearske waard, diene Robert&nbsp;I en syn folgelingen yn twa groepkes in ynfal yn it súdwesten. Ien legerke, ûnder lieding fan himsels en syn broer Edwert, gie oan lân by it Kastiel fan Turnberry en sette yn Galloway útein mei in guerrilja-oarloch.

It oare legerke, besteande út 'e bemanningen fan achttjin galeien, yn totaal sa'n 1.000 man, kaam in ein súdliker oan lân, by Stranraer, nei't se fan 'e Ierske See ôf Loch Ryan yn fearn wiene. Oan it haad fan dizze kloft stiene de beide jongere bruorren Aleksander en Tomas fan Bruce, de ridder Reginald fan Crawford en de ealman Malcolm MacQuillan, hear fan Kintyre. Dit leger waard lykwols deunby it lâningsplak, oan 'e igge fan Loch Ryan, ynsletten troch pleatslike troepen ûnder Duncan MacDowall, in oanhinger fan 'e Comyns. Twa galeien wisten te ûntkommen, mar de rest fan 'e Skotske troepen sneuvele of waard ta oerjefte twongen en kriichsfinzen nommen. Under de kriichsfinzenen wiene alle lieders. 

Nei ôfrin fan de fjildslach waarden MacQuillan en twa Ierske haadlju, dy't ek ta de partij fan 'e Bruces hearden, troch MacDowall daliks eksekutearre. Harren ôfsleine hollen waarden de kening Edwert&nbsp;I tastjoerd. Aleksander en Tomas fan Bruce en Reginald fan Crawford waarden oan 'e Ingelsen útlevere en oerbrocht nei Carlisle, yn Kumbria, dêr't se in pear dagen letter, mids febrewaris, ophongen waarden.
Duncan MacDowall

**Duncan MacDowall** (Midsiuwske stavering: *Dungal MacDouall*; 12?? – 13??) wie in Midsiuwsk Skotsk ealman, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen mei de Ingelsen tsjin syn heitelân focht. Neffens de oerlevering soed er trije kear troch de Skotske kening Robert&nbsp;I kriichsfinzen nommen en wer frijlitten wêze.

## Libben
Oer MacDowall is net sa'n protte bekend. Hy moat yn 'e twadde helte fan 'e trettjinde iuw yn Skotlân berne wêze, wierskynlik yn Galloway, yn it súdwesten fan it lân. Hy wie in fjurrich oanhinger fan it Hûs Comyn, dat al fan âlds in skeel hie mei it Hûs Bruce oer de wjerssidige oanspraken op 'e Skotske troan. Nei't Robert fan Bruce, greve fan Carrick yn febrewaris 1306 syn foarnaamste binnenlânske rivaal foar de Skotske troan, Jan III fan Comyn, hear fan Badenoch, yn 'e Greyfriars Kirk te Dumfries deamakke hie, boaze it skeel oan ta in iepen oarloch tusken de beide partijen. Dêrby sleaten de Comyns har oan by de Ingelske besetters fan Skotlân, wylst de greve fan Carrick himsels ein maart 1306 te Scone ta kening Robert&nbsp;I fan Skotlân kroane liet, wêrmei't er it iepentlik yn 'e kant sette tsjin kening Edwert&nbsp;I fan Ingelân, dy't himsels as lânhear fan Skotlân beskôge.

Duncan MacDowall wurdt foar it earst neamd yn histoaryske boarnen dy't datearje út begjin 1307. Yn 'e Slach by Loch Ryan kaam er doe yn 'e neite fan Stranraer in legerke Skotske opstannelingen oer it mad dat oanfierd waard troch Aleksander en Tomas fan Bruce (twa jongere bruorren fan kening Robert), de ridder Reginald fan Crawford en de ealman Malcolm MacQuillan, hear fan Kintyre. Doe't er dyselden nei in koarte mar fûleindige striid ta oerjefte twongen hie, liet MacDowall MacQuillan en twa Ierske haadlju, dy't ek ta de partij fan 'e Bruces hearden, daliks eksekutearje. Harren ôfsleine hollen stjoerde er Edwert&nbsp;I ta. Aleksander en Tomas fan Bruce en Reginald fan Crawford levere er oan 'e Ingelsen út, wêrnei't se oerbrocht waarden nei Carlisle, yn Kumbria, dêr't se in pear dagen letter, mids febrewaris 1307, ophongen waarden.

Yn 1308 waard in legermacht ûnder it befel fan MacDowall, Ingram fan Umfraville en Aymer fan St. John yn 'e Slach oan de Rivier de Dee, by Buittle, ferslein troch Edwert fan Bruce, in oare broer fan kening Robert&nbsp;I. Letter waard MacDowall oansteld as kastlein fan it Kastiel fan Dumfries, dêr't er yn 1313 kriichsfinzen nommen waard troch kening Robert sels, doe't dy it garnizoen fan it kastiel nei in belis ta oerjefte twong. It is ûnbekend wannear't of hoe't MacDowall oan syn ein kommen is.
Malcolm MacQuillan

**Malcolm MacQuillan**, hear fan Kintyre (Kintyre?, 12?? – by Loch Ryan, 10 febrewaris 1307) wie in Midsiuwsk Skotsk ealman, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin 'e Ingelsen focht. Hy waard yn 1307, nei de Slach by Loch Ryan, kriichsfinzen nommen en eksekutearre.

## Libben
Oer MacQuillan is net sa'n protte bekend. Hy moat yn 'e twadde helte fan 'e trettjinde iuw yn Skotlân berne wêze, mooglik op it skiereilân Kintyre, dêr't er letter hear oer wie. Yn july 1300 focht er oan 'e Ingelske kant yn 'e Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch, mei't der út dy moanne in dokumint oerlevere is wêryn't de Ingelsen him it rjocht fan frije trochtocht ferlienden sadat er mei syn float fan galeien oan 'e Skotske westkust de opstannelingen oanfalle koe.

Nei't Robert fan Bruce, greve fan Carrick himsels ein maart 1306 te Scone ta kening Robert&nbsp;I fan Skotlân kroane litten hie, ûntjoech MacQuillan him lykwols ta ien fan dy syn oanhingers. Yn febrewaris 1307, doe't hiel Skotlân suver noch troch de Ingelsen behearske waard, diene de nije kening en syn folgelingen yn twa groepkes in ynfal yn it súdwesten. Ien legerke, ûnder lieding fan Robert sels en syn broer Edwert, gie oan lân by it Kastiel fan Turnberry en sette yn Galloway útein mei in guerrilja-oarloch.

It oare legerke, besteande út 'e bemanningen fan achttjin galeien, yn totaal sa'n 1.000 man, kaam in ein súdliker oan lân, by Stranraer. Oan it haad fan dizze kloft stiene de beide jongere bruorren Aleksander en Tomas fan Bruce, de ridder Reginald fan Crawford en Malcolm MacQuillan. Hja waarden lykwols al rillegau ynsletten en nei de Slach by Loch Ryan, op 9 en 10 febrewaris, ta oerjefte twongen troch pleatslike troepen ûnder Duncan MacDowall, in oanhinger fan Jan fan Comyn, greve fan Buchan, de aartsrivaal fan Robert fan Bruce.

Nei ôfrin fan 'e fjildslach waarden MacQuillan en twa Ierske haadlju, dy't ek ta de partij fan 'e Bruces hearden, troch MacDowall daliks eksekutearre. Harren ôfsleine hollen waarden de Ingelske kening Edwert&nbsp;I tastjoerd. Aleksander en Tomas fan Bruce en Reginald fan Crawford waarden oan 'e Ingelsen útlevere en oerbrocht nei Carlisle, yn Kumbria, dêr't se in pear dagen letter ophongen waarden.
Intruder

"**Intruder**", "**Intruders**", "**The Intruder**" of "**The Intruders**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* *intruder*, it Ingelske wurd foar "ynkringer", "ien dy't him earne bejout dêr't er net heart te wêzen"

## Films
* ''The Intruder'' (film út 1933), in Amerikaanske film út 1933
* ''The Intruder'' (film út 1953), in Britske film út 1953
* ''The Intruder'' (film út 1962), in Amerikaanske film út 1962
* ''The Intruders'' (film út 1969), in Australyske film út 1969
* ''The Intruders'' (film út 1970), in Amerikaanske film út 1970
* ''The Intruder'' (film út 1986) (eins: *Pembalasan Rambu*), in Yndonezyske film út 1986
* ''Intruder'' (film út 1989), in Amerikaanske film út 1989
* ''The Intruder'' (film út 1994), in Australyske film út 1994
* ''Intruder'' (film út 1997), in Hongkongske film út 1997
* ''The Intruder'' (film út 1999), in Kanadeesk-Britske film út 1999
* ''The Intruder'' (film út 2010), in Taiske film út 2010
* ''Intruders'' (film út 2011), in Spaanske film út 2011
* ''Intruders'' (film út 2013), in Súdkoreaanske film út 2013
* ''Intruders'' (film út 2015), in Amerikaanske film út 2015
* ''The Intruders'' (film út 2015), in Kanadeeske film út 2015

## Literatuer
* ''The Intruder'' (roman fan Gabriele D'Annunzio), in roman fan Gabriele D'Annunzio út 1892
* ''The Intruder'' (roman fan John Rowe Townsend), in roman fan John Rowe Townsend út 1969
* *[[The Intruder: A Novel of Boston]]*, in roman fan Anton Myrer út 1981
* ''Intruder'' (roman fan Robert Thurston), in roman fan Robert Thurston út 1990
* ''Intruder'' (roman fan C.J. Cherryh), in roman fan C.J. Cherryh út 2012

## Muzyk
* Intruder (Amerikaanske band), in Amerikaanske band
* Intruder (Servyske band), in Servyske band
* The Intruders (band), in Amerikaanske band
* ''Intruder'' (liet), in liet fan Peter Gabriel út 1980

## Technology
* Intruder (satellyt), in Amerikaansk spionaazjesatellytsysteem
* Grumman A-6 Intruder, in Amerikaansk oarlochsfleantúch
* Suzuki Intruder, in model motorfyts

## Tillefyzje
* ''The Intruder'' (tillefyzjesearje), in Britske tillefyzjesearje út 1972
* ''Intruders'' (tillefyzjesearje út 1992), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 1992
* ''Intruders'' (tillefyzjesearje út 2014), in Britske tillefyzjesearje út 2014
Musée Carnavalet

It **Musée Carnavalet** is it offisjele museum foar de skiednis fan de stêd Parys (*Musée pour l'histoire de Paris*). It museum bestiet út twa oanswettende hearehuzen: it Hôtel Carnavalet en it eardere Hôtel Le Peletier de Saint Fargeau.

It museum leit yn de wyk Le Marais. It **Hôtel Carnavalet** waard yn 1548 boud troch greve Jacques des Ligneris, yndertiid foarsitter fan it Parlemint fan Parys. It museum, in ûntwerp fan arsjitekt Pierre Lescot, gie yn 1880 iepen foar it publyk.

## Ynterieur
Yn 2013 en 2016.

File:Carnavalet Museum, Paris 24 August 2013 007.jpg
File:Carnavalet Museum, Paris 24 August 2013 006.jpg
File:Intérieurs du Musée Carnavalet à Paris le 30 septembre 2016 - 001.jpg
File:Intérieurs du Musée Carnavalet à Paris le 30 septembre 2016 - 006.jpg
Grumman A-6 Intruder

De **Grumman A-6** *Intruder* wie in Amerikaansk militêr oanfalsfleantúch mei twa motors, dat ein jierren fyftich ûntwurpen waard foar de Marine fan de Feriene Steaten. It tastel waard in soad brûkt en wie in tsjinst by de Amerikaanske marine, de USN en by de Amerikaanske mariniers, it USMC.

De A-6 wie tige sterk boud en koe ek by min waar operearje (‘all weather’-kapasiteit), dêrom wie it tastel hast universeel yn te setten. De A-6 waard sawol by grutte kombinearre loftoanfallen brûkt as ek faak by nacht yn seksjes fan twa tastellen of allinnich.

It tastel hie gjin kanonnen, mar wie útrist mei protte *hardpoints* ûnder de fleugels wêr't goed 9000 kg oan wapens oan ophongen wurde koene.

De Grumman A-6 waard yn 1997 om reden fan ferâldering stadichoan ferfongen, mar it A-6-airframe wurdt noch altyd brûkt foar de operasjonele ECM-fariant fan de USN, de Grumman EA-6B *Prowler*.

Hûnderten útklaaide airframes waarden yn 2000 yn Floarida yn 'e see smiten en foarmje no in keunstmjittich rif foar de kust by Miami.

## Skiednis ynset
*Yn de perioade 1965-1973 wiene Intruders aktyf boppe Laos, Kambodja en Fjetnam. Benei 100 tastellen giene yn dy tiid by in aksje ferlern.
*Yn 1975 waarden se in skoftke ynset yn Kambodja
*Yn 1982 diene se mei oan de ynvaazje fan it eilân Grenada
*Yn 1983 waarden Intruders ynset boppe Libanon; twa giene dêrby ferlern
*Yn 1986 folge ynset by aksjes tsjin Libië yn de Golf fan Sidra
*Yn 1988 fleagen se yn de kontreien fan de Perzyske Golf
*Yn 1991 diene se mei oan de befrijing fan Koeweit
*Yn 1993 waarden se ynset by de oarloch mei Irak

## Technyske gegevens

## Keppelings om utens
* Hiemside Intruder Association
* FAS-webside oer de A-6 Intruder
* NL Grumman A-6-webside
Margareta fan Skotlân (betsjuttingsside)

"**Margareta fan Skotlân**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Keninginne ''suo jure''
* Margareta fan Skotlân, keninginne fan Skotlân fan 1286 oant 1290

## Keninginnen-gemalinnen
* Margareta fan Skotlân (hillige) (±1045-1093), dochter fan Edwert de Balling en pakesizzer fan kening Edmond Izerkant fan Ingelân; troud mei kening Malcolm III fan Skotlân, hillich ferklearre yn 1250
* Margareta fan Ingelân, keninginne fan Skotlân (1240-1275), dochter fan kening Hindrik&nbsp;III fan Ingelân; troud mei kening Aleksander&nbsp;III fan Skotlân
* Margareta Drummond, keninginne fan Skotlân (1340-1375), troud mei kening David&nbsp;II fan Skotlân
* Margareta fan Denemark, keninginne fan Skotlân (1456-1486), dochter fan kening Kristiaan&nbsp;I fan Denemark; troud mei kening Jakobus&nbsp;III fan Skotlân
* Margareta Tudor, keninginne fan Skotlân (1489-1541), dochter fan kening Hindrik&nbsp;VII fan Ingelân; troud mei kening Jakobus&nbsp;IV fan Skotlân

## Prinsessen
* Margareta fan Skotlân, keninginne fan Noarwegen (1261-1283), dochter fan kening Aleksander&nbsp;III fan Skotlân; troud mei kening Earik&nbsp;II fan Noarwegen
* Margareta Stuart, kroanprinsesse fan Frankryk (1424-1445), dochter fan kening Jakobus&nbsp;I fan Skotlân; troud mei kroanprins (letter, doe't hja al stoarn wie, kening) Loadewyk&nbsp;XI fan Frankryk
* Margareta Stuart (dochter fan Jakobus II) (±1455-1???), dochter fan kening Jakobus&nbsp;II fan Skotlân; mêtresse fan Willem Crichton, 3e hear fan Crichton
* Margareta Stuart (1598-1600), dochter fan kening Jakobus&nbsp;VI fan Skotlân (en I fan Ingelân); stoarn as pjut

## Oaren
* Margareta fan Huntingdon, frouwe fan Gallowegen († foàr 1228), dochter fan David, greve fan Huntingdon en in oerpakesizzer fan kening David&nbsp;I fan Skotlân; troud mei Alan fan Gallowegen
Plasse (betsjuttingsside)

"**Plasse**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* plasse (lichemsdiel) of skedel, it út bonke besteande boppeste, min ofte mear rûne part fan 'e holle
* plasse (wetter), in kûle of dobbe mei (noch) net fuortsakke reinwetter (of in oare floeistof)
* plasse (útein), de ôfsniene útein fan wat bols, lykas in bôle
Plasse (wetter)

In **plasse** is in beheinde hoemannichte fan in floeistof, ornaris wetter, op in oerflak. Dit ferskynsel kin ûntstean troch gearheaping yn in kûle, dobbe of lichte, mar ek troch oerflaktespanning op in fierders flakke ûndergrûn. Plassen wurde meastal assosjearre mei wegen.

Foarhinne kamen plassen benammen foar trochdat tsjillen of hynstehoeven fuorren lutsen of gatten slein hiene yn ûnferhurde paden, dêr't it reinwetter in skoft yn stean bleau ear't it fuortsakke yn 'e ûndergrûn. Hjoed de dei komme plassen fral foar op ferhurde wegen, dêr't de tichte ûndergrûn gjin opname fan reinwetter tastiet. By in protte rein kin it riolearringsstelsel faak de tafloed fan wetter net oan, sadat it in skoft op 'e dyk stean bliuwt. Ek kin it wêze dat asfalt net goed (plat) oanlein is, of dat troch jierren fan gebrûk troch motorisearre ferkear de klinkerts op plakken fersakke binne, sadat in dobke of in kûle ûntstien is dêr't it reinwetter stean bliuwt oant it ferdampt of tusken de klinkerts troch fuortlekt.

In plasse is yn 'e regel ûndjippernôch om trochhinne te wâdzjen (hoewol faak net sûnder learzens), en beslist te lyts om in boatsje of flot driuwende te hâlden. Plassen binne faak in boarne fan fassinaasje foar bern, dy't der graach yn boartsje meie, net selden ta wanhope fan memmen dy't de klean skjin hâlde wolle. As se lange tiid stean bliuwe, binne plassen ek wol oantreklik foar (lytse) wylde bisten, lykas ynsekten, dy't der aaien yn lizze en fûgels dy't deryn baaie. Yn guon parten fan 'e wrâld binne plassen in gefaar foar de folkssûnens om't langpoaten dy't malaria en oare sykten ferspriede, har deryn fuortplantsje.

Grutte plassen, dy't ûnder in swiere reinbui faak by de kant fan 'e ferwurde wei lâns ûntsteane, kinne swierrichheden foar it ferkear opsmite, trochdat se akwaplaning fan auto's feroarsaakje kinne. Ek komt wol foar dat foarbyridend motorisearre ferkear it wetter út sokke plassen opspatte lit oer de stoeprâne, sadat fuotgongers ûnderspat wurde. Yn guon lannen is soks spesifyk ferbean en kin dryst rydgedrach yn sokke gefallen ta juridyske ferfolging liede, sa't yn 2005 yn it Feriene Keninkryk barde, dêr't doe in automobilist yn sa'n soarte gefal in jildboete oplein krige.
Protector

"**Protector**", "**Protectors**", "**The Protector**" of "**The Protectors**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* *protector*, it Ingelske wurd foar "beskermer"
** Lord Protector ("beskermhear"), titel fan it Ingelske steatshaad ûnder de Ingelske Republyk (1653-1659)

## Fideospultsjes
* ''Protector'' (fideospultsje út 1981), in fideospultsje út 1981
* ''Protector'' (fideospultsje út 1982), in fideospultsje út 1982
* ''Protector'' (fideospultsje út 1999), in fideospultsje út 1999

## Films
* ''The Protectors'' (film út 1975), in Hongkongske film út 1975
* ''The Protector'' (film út 1985), in Hongkongsk-Amerikaanske film út 1985
* ''The Protector'' (film út 2005), in Taiske film út 2005
* ''Protector'' (film út 2009) (Tsjechysk: *Protektor*), in Tsjechyske film út 2009

## Literatuer
* ''Protector'' (roman fan Larry Niven), in roman fan Larry Niven út 1973
* ''The Protector'' (roman fan Malcolm Braly), in roman fan Malcolm Braly út 1979
* ''The Protector'' (roman fan David Morrell), in roman fan David Morrell út 2003
* ''Protector'' (roman fan C.J. Cherryh), in roman fan C.J. Cherryh út 2013

## Technology
* Protector USV, in model ûnbemanne boat (*unmanned surface vehicle*) fan 'e Israelyske marine
* Protector M151, in op ôfstân betsjinne fjoerwapensysteem fan Noarsk-Frânske makkelei

## Tillefyzje
* ''The Protectors'' (tillefyzjesearje), in Britske tillefyzjesearje út 1972-1973
* ''The Protector'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 2011
Richard Gatling

**Richard Jordan Gatling** (Hertford County, 12 septimber 1818 - New York, 26 febrewaris 1903) wie in Amerikaansk útfiner dy't yn it foarste plak ferneammd waard fan de ûntwikkeling fan it Gatling-gewear, It earste fluchfjurjend gewear, mei seis draaiende lopen, dat it karakter fan de oarlogsfiering folslein feroare.

Gatling kaam út Noard-Karolina en syn heit wie ek in útfiner. Mei 21 jier ûntwurp er al in skroefpropeller foar stoomboaten. Letter folgen mear útfinings, ûnder oaren in stoomtrekker.

Gatling studearre yn 1850 ôf oan it Ohio Medical College, mar hie mear niget oan útfinerij as in dokterspraktyk.

Gatling sette út ein mei it ûntwerpen fan syn masinegewear nei't er fêststeld hie dat der yn de Amerikaanske Boargeroarloch mear soldaten stoaren oan sykte as troch kûgels.

Yn 1862 stichte er de Gatling Gun Company yn Indianapolis. Yn 1897 soe it bedriuw fusearje mei wapenfabryk  Colt.

Hy stoar as ryk man yn New York yn 1903 yn de âldens fan 84 jier.

## Earbetoan
Ta eare foar syn fertsjinsten ferneamde it Amerikaansk regear yn 1943 de *destroyer* USS Gatling ei Richard Jordan Gatling.

## Literatuer
Julia Keller (2008): *Mr Gatling's Terrible Marvel: The Gun That Changed Everything and the Misunderstood Genius Who Invented It*. Viking. ISBN 978-0-670-01894-9
Wisconsin (betsjuttingsside)

"**Wisconsin**" of "**Wiskonsin**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Wiskonsin (Ingelsk: *Wisconsin*), ien fan 'e 50 steaten fan 'e Feriene Steaten fan Amearika

## Oare betsjuttings
* Wiskonsin (rivier), in rivier yn 'e Amerikaanske steat Wiskonsin
* Territoarium Wiskonsin, in Amerikaansk territoarium dat bestie fan 1836 oant 1848
* Wisconsin Township (Minnesota), in plattelânsdistrikt yn 'e Amerikaanske steat Minnesota
* Wisconsin-berchtme, in berchtme op Antarktika
* Wisconsin Avenue, in strjitte yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C.
* Wisconsin Center, in konvinsje- en eksposintrum yn 'e stêd Milwaukee
* Wisconsin-iistiid, de meast resinte iistiid yn Noard-Amearika (85.000 oant 11.000 jier lyn)
* ''Wisconsin'' (album), in album fan 'e band de Crucifucks út 1987
Isabella MacDuff

* Isabella MacDuff, grevinne fan Buchan (12??-1313), Skotsk ealfrouwe en heldinne út 'e Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch; dochter fan Duncan III MacDuff, greve fan Fife; troud mei Jan fan Comyn, greve fan Buchan
* Isabella MacDuff, grevinne fan Fife (1320-1371), Skotsk ealfrouwe; dochter fan Duncan IV MacDuff, greve fan Fife; regearjend grevinne fan Fife; fjouwer kear troud
Martinus Nijhoff Fertaalpriis

De **Martinus Nijhoff Fertaalpriis** is in priis dy't alle jierren útrikt wurdt foar de bêste oersetting fan in literêr wurk út of nei it Nederlânsk.

## Skiednis
De priis waard yn 1953 ynsteld troch it Prins Bernhard Kultuerfûns ta oantins fan de dichter-oersetter Martinus Nijhoff (1894-1953). Tusken 1955 en 1960 waard de priis ôfwikseljend takend foar oersettingen út in frjemde taal yn it Nederlânsk en oarsom. Fan 1961 oant 1963 waard de priis alle jierren jûn foar beide soarten fertalings. Sûnt 1993 wurdt de priis ienris yn de trije jier takend foar oersettingen út it Nederlânsk yn in frjemde taal en twa kear yn de trije jier foar oersettingen yn it Nederlânsk út in frjemde taal.

De priis bestiet út de Martinus Nijhoff Fertaalpriis Peinje en in jildbedrach fan  € 35.000 en is dêrmei de wichtichste Nederlânske fertaalpriis.

De yn 1999 ta *Prins Bernhard Cultuurfonds* omneamde organisaasje rikte de priis yn 2005 en 2015 út oan twa literêre fertalers by gelegenheid fan syn 65-jierrich en 75-jierrich jubileum. 

## Priiswinners
Sjoch it artikel yn de Nederlânsktalige Wikipedy, hjir
Florian Skilang Temengil

**Florian Skilang Temengil** (Palau, 4 novimber 1986) is in Palauaansk wrakselder, dy't him spesjalisearre hat yn it freestyle wrakseljen. Hy wennet yn 'e Feriene Steaten en hat ferskate kearen meidien oan 'e Olympyske Spullen.

## Libben en karriêre
Temengil waard yn 1986 berne yn Palau, in lyts eilânsteatsje yn 'e Stille Súdsee. Hy wennet op 't heden yn 'e Feriene Steaten, dêr't er studearret oan 'e Newman Universiteit yn Wichita, yn 'e Amerikaanske steat Kansas.

Yn 2008 naam Temengil foar syn heitelân diel oan 'e Olympyske Spullen yn Peking. Hoewol't er dêr yn 'e earste omgong ferlear fan Ottó Aubéli út Hongarije, wist er mei in útslach fan 0-6 en 1-7 yn it wrakseljen it alderearste punt op 'e Olympyske Spullen ea foar Palau te skoaren. Syn lânsman John Tarkong jr. hie nammentlik fjouwer jier earder, op 'e Olympyske Spullen yn Atene, gjin inkeld punt witten te skoaren, en ek syn lânsman Elgin Loren Elwais helle yn Peking gjin punten binnen.

Letter naam Temengil ek diel oan 'e Olympyske Spullen fna 2012 yn Londen en oan 'e Olympyske Spullen fan 2016 yn Rio de Janeiro.
Peacemaker

"**Peacemaker**", "**Peacemakers**", "**The Peacemaker**" of "**The Peacemakers**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* *peacemaker*, it Ingelske wurd foar "fredestifter"

## Film
* ''The Peacemaker'' (film út 1956), in Amerikaanske film út 1956
* ''Peacemaker'' (film út 1990), in Amerikaanske film út 1990
* ''The Peacemaker'' (film út 1997), in Amerikaanske film út 1997

## Literatuer
* ''The Peacemaker'' (roman), in roman fan C.S. Forester út 1934
* ''The Peacemaker'' (koart ferhaal), in koart ferhaal fan Gardner Dozois út 1983
* *[[Peacemakers: The Paris Peace Conference of 1919 and Its Attempt to End War]]*, in non-fiksjeboek fan Margaret MacMillan út 2001
* ''Peacemaker'' (roman fan James Swallow), in roman fan James Swallow út 2007
* ''Peacemaker'' (roman fan C.J. Cherryh), in roman fan C.J. Cherryh út 2014

## Muzyk
### Albums
* ''The Peacemaker'' (album), in album fan DJ Tony Touch út 1998
* *[[The Peacemaker 2]]*, in album fan DJ Tony Touch út 2004
* *[[Peace Maker]]*, in album fan Eamon McGrath út 2010
* ''Peacemaker'' (album), in album fan 'e Texas Hippie Coalition út 2012
### Lieten
* ''Peacemaker'' (liet fan Naked Raygun), in liet fan Naked Raygun út 1985
* ''Peacemaker'' (liet fan Sonata Arctica), in liet fan Sonata Arctica út 2002
* ''Peacemaker'' (liet fan Karl L. King), in liet fan Karl L. King út 2004
* ''Peacemaker'' (liet fan Green Day), in liet fan Green Day út 2009
* ''The Peacemaker'' (liet), in liet fan Albert Hammond út 1973

## Tillefyzje
* ''Peacemakers'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 2003

## Oar
* ''peacemaker'' (revolver), in bynamme foar de Colt .45-revolver
* ''peacemaker'' (bommesmiter), in bynamme foar de Convair B-35 bommesmiter
* Peacemakers (organisaasje), in Amerikaanske pasifistyske organisaasje
* Grutte Fredestifter (Ingelsk: *Great Peacemaker*) of Deganawida, de 12e-iuwske stifter fan 'e Irokeeske Konfederaasje
* ''PeaceMaker'' (fideospultsje), in fideospultsje út 2007
* ''The Peacemakers'' (skilderij), in ferneamd skilderij fan George P.A. Healy út 1868
* *[[Peacemaker Kurogane]]*, in Japanske mangastrip dy't rint sûnt 1999
* ''Peace Maker'' (pamflet), in Amerikaansk pamflet út 1842 dat him oankantet tsjin mearwiverij
Tracker

"**Tracker**", "**Trackers**", "**The Tracker**" of "**The Trackers**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* *tracker*, it Ingelske wurd foar "paadfiner" of "spoarsiker"

## Films en tillefyzje
* ''The Tracker'' (film), in Australyske film út 2002
* ''Tracker'' (film), in Nijseelânske film út 2010
* ''Tracker'' (tillefyzjesearje), in Kanadeeske tillefyzjesearje út 2001

## Literatuer
* ''Trackers'' (romansearje), in romansearje fan Patrick Carman
* ''Tracker'' (roman), in roman fan C.J. Cherryh út 2015

## Muzyk
* Tracker (band), in Amerikaanske rockband
* ''Tracker'' (album), in album fan Mark Knopfler út 2015

## Technology
### Kompjûtertechnology
* music tracker, algemiene namme foar in kompjûterprogramma dat bedoeld is om muzykfragminten yn 'e goede folchoarder te setten en sa in muzykstik gear te stallen
* MetaTracker, in sykprogramma foar Unix-systemen
* BitTorrent tracker, in server dy't de BitTorrent-up- en downloads regelet
* OpenTracker, de namme foar it bestânsbehearprogramma en buroblêd fan BeOS
* Tracker (bestânsbehearprogramma), de namme fan it bestânsbehearprogramma fan it Haiku-bestjoeringssysteem
* Tracker (syksoftware), in bestânsbehear en bestânssykprogramma
### Oare technology
* tracker (radar), in radarsysteem yn gebrûk by militêre en sivile organisaasjes
* activity tracker, in apparaatsje dêr't men lichemsskaaimerken mei yn 'e rekken hâlde kin ûnder fitnesstrening
* Geo/Chevrolet Tracker, in model SUV-auto
* Grumman S-2 Tracker, in Amerikaansk militêr fleantúch
* Trackr, in merk kaaifiner, in apparaatsje om oan in kaai of kaaibosk (of wat oars) te befêstigjen, dat leven meitsje kin, sadat men kwytrekke kaaien weromfine kin

## Oar
* ''Tracker'' (strip), in fiifdielige striprige fan Top Cow Productions
* Tracker Marine Group, in Amerikaanske skipsbouwer (bedriuw)
* Tracker (múslyreep), in múslyreep produsearre troch Mars
Oezzia fan Juda

**Oezzia** (Hebriuwsk: עוזיהו; ek (yn it bibelboek 2 Keningen 15) **Azarja** neamd) wie kening fan it keninkryk Juda fan ±811 f.Kr. oant 759 f.Kr.

Oezzia waard yn 'e âldens fan sechtjin jier kening fan it ryk en regearre likernôch 52 jier. De profeet Sekarja hie grutte ynfloed op 'e kening en sa lang't de profeet libbe die de kening "sa't de Heare it hawwe woe". Kening Oezzia hie in soad oansjen, hy ûnderhold in goede relaasje mei kening Jerobeäm II, wûn oarloggen tsjin de Filistinen, Arabieren en Meûniten en wist syn lân sterk te meitsjen troch it ferbetterjen fan 'e muorren om Jeruzalim hinne en de bou fan wachttuorren yn 'e woastyn. Ek modernisearre de kening it leger, dat er útriste mei wapens. Foar de tuorren fan Jeruzalim liet Oezzia fernimstige masjines ûntwerpe, om oer grutte ôfstân pylken en stiennen fuort te slingerjen. Kening Oezzia boude Elat wer op en foege it plak wer by syn ryk. De kening seach it belang yn fan it boerebedriuw en liet ferskate foarsjennings oanlizze om 'e lânbou te ferbetterjen.    

De macht en it oansjen brochten lykwols heechmoed en dêrmei de fal fan 'e kening. Ienris waard er de timpel útjage troch wol tachtich prysters, doe't er tsjin 'e regels yn hannelingen yn 'e timpel die, dy't allinnich foar prysters tastien wiene. Neffens de Skrift waard syn heechmoed straft mei in akute foarm fan melaatskens. De kening mocht nea wer yn 'e timpel komme en hy moast oant syn dea yn in apart hûs bûten de stêd ferbliuwe. 

Syn soan Jotam naam yn 'e tiid fan 'e sykte fan 'e kening  it bestjoer fan it lân waar en folge him nei syn dea as kening op. Om't de kening melaatsk wie waard er net lykas wenst yn 'e Davidstêd begroeven, mar op in stikje grûn dat fan it Hûs fan David wie.

## Stien fan Oezzia

De Israelyske professor Eleasar Sukenik fan 'e Hebriuwske Universiteit fan Jeruzalim ûntduts yn 1931 yn in Russysk-otterdoks Himelfeartkleaster op 'e Oliveberch in stien, dy't no bekend is ûnder de namme Oezzia-stien en in plak krige hat yn it Israel-Museum yn Jeruzalim. De ynskripsje fan 'e stien is skreaun yn 'e Arameeske styl fan likernôch sânhûndert jier nei it ferstjerren fan kening Oezzia fan Juda. Oerset wol de ynskripsje sizze:

"Hjirhinne binne de bonken fan Oezzia brocht, kening fan Juda. Net iepenje". It is net dúdlik oft de stien yndied in diel wie fan 'e tombe fan kening Oezzia of dat de stien letter makke is. Mooglik waard de kening yn 'e tiid fan 'e Twadde Timpel op 'e nij begroeven.

## Sjoch ek
* List fan keningen fan Juda
Visitor

"**Visitor**", "**Visitors**", "**The Visitor**" of "**The Visitors**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* *visitor*, it Ingelske wurd foar "besiker"

## Persoanen
* Nana Visitor (1957), in Amerikaansk aktrise

## Films
* ''The Visitors'' (film út 1972), in Amerikaanske film út 1972
* ''The Visitor'' (film út 1979), in Italjaansk-Amerikaanske film út 1979
* ''The Visitor'' (film út 2002), in Australyske film út 2002
* ''Visitors'' (film út 2003), in Australyske film út 2003
* ''The Visitor'' (koarte film út 2007), in Britske koarte film út 2007
* ''The Visitor'' (film út 2007), in Amerikaanske film út 2007
* ''Visitors'' (film út 2013), in Amerikaanske dokumintêre út 2013

## Literatuer
* ''The Visitor'' (toanielstik), in toanielstik fan Joe Orton út 1961
* ''The Visitor'' (koart ferhaal), in koart ferhaal fan Roald Dahl út 1965
* ''The Visitors'' (roman), in roman fan Clifford D. Simak út 1980
* ''The Visitor'' (roman fan K.A. Applegate), in roman fan K.A. Applegate út 1996
* ''Visitors'' (roman fan Laura Ann Gilman en Josepha Sherman), in roman fan Laura Ann Gilman en Josepha Sherman út 1999
* ''The Visitor'' (roman fan Lee Child), in roman fan Lee Child út 2000
* ''The Visitor'' (roman fan Sheri S. Tepper), in roman fan Sheri S. Tepper út 2002
* ''Visitors'' (roman fan Orson Scott Card), in roman fan Orson Scott Card út 2014
* ''Visitor'' (roman), in roman fan C.J. Cherryh út 2016

## Muzyk
### Opera
* ''The Visitors'' (opera), in opera fan Calos Chávez út 1957
### Bands
* Visitor (band), in Britske *dance*-band
* The Visitor (band), in Fryske *new wave*-band
* The Visitors (Amerikaanske band), in Amerikaanske rockband
* The Visitors (Australyske band), in Australyske rockband
### Albums
* ''Visitors'' (album), in album fan Automatic Man út 1977
* ''The Visitor'' (album fan Mick Fleetwood), in album fan Mick Fleetwood út 1981
* ''The Visitors'' (album fan ABBA), in album fan ABBA út 1981
* ''The Visitors'' (album fan The Visitors), in album fan The Visitors út 1983
* ''The Visitor'' (album fan Arena), in album fan Arena út 1998
* ''Visitor'' (album), in album fan onelinedrawing út 2002
* ''The Visitor'' (album fan UFO), in album fan UFO út 2009
* ''The Visitor'' (album fan Jim O'Rourke), in album fan Jim O'Rourke út 2009
### Lieten
* ''The Visitors'' (liet), in liet fan ABBA út 1981
* ''Visitor'' (liet), in liet fan Koto út 1985
* ''The Visitor'' (liet), in liet fan The Black Heart Procession út 2002

## Tillefyzje
* ''The Visitor'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 1997
* ''The Visitors'' (tillefyzjesearje), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 2015

* de *Visitors*, it ras fan bûtenierske wêzens út 'e Amerikaanske tillefyzjesearje *[[V (telefyzjesearje út 1983)|V]]*, út 1983, en lettere ferfolchsearjes en -films en romans

## Oar
* ''The Visitor'' (krante), in wykblêd út Morecambe (Nij-Hampshire)
* ''The Visitor'' (fideospultsje), in fideospultsje út 2007
Tsuu T'ina

* Tsuu T'ina (folk) (Ingelsk: *Sarcee*; Frysk: Sarsy), in Yndiaansk folk yn Noard-Amearika
** Tsuu T'ina (taal) (Ingelsk: *Sarcee*; Frysk: Sarsy), de Atapaskyske taal fan dat folk
** Tsuu T'ina Naasje (of Sarsy Naasje), de Yndiaanske stamme-organisaasje dy't dat folk polityk en maatskiplik fertsjintwurdiget
** Tsuu T'ina Naasje Reservaat 148 (of Sarsy Naasje Reservaat 148), it Yndianereservaat fan dat folk, ûnder de reek fan Calgary
* Tsuu T'ina (Alberta), in plak yn 'e Kanadeeske provinsje Alberta

## Sjoch ek
* Sarcee
McDonnell Douglas F-4 Phantom II

De **McDonnell Douglas F-4 Phantom II** is in Amerikaanske strieljager. Dit tastel wie ien fan de bêste jachtfleantugen yn it tiidrek fan de Kâlde Kriich en waard troch de fleander ûnder oare "Mig Killer" neamd. Nei de Fjetnamkriich waard er stadichoan troch nijere fleantugen ferfongen.

## Technyske gegevens

## Keppelings om utens
* Thunderbirds demonsraasjeteem
* Scramble F-4 Phantom II siden
* Phantom Pharewell
Jessie (telefyzjesearje)

***Jessie*** is in Amerikaansk komeedzjesearje fan it Disney Channel. Debby Ryan, Peyton List, Cameron Boyce, Karan Brar en Skai Jackson spylje de haadrollen.