open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nomen nudum

In ***nomen nudum*** (meartal: ***nomina nuda***) is in Latynske term dy't letterlik fan "neakene namme" betsjut. It is in taksonomyske oantsjutting foar soölogyske en botanyske nammen dy't der útsjogge as de wittenskiplike namme fan in beskate biste- of plantesoarte, mar dat net binne om't se net (of noch net) formeel publisearre binne mei in byhearrende adekwate beskriuwing (of in ferwizing nei sa'n beskriuwing). Sadwaande is soks in "neakene namme", ien dy't yn wittenskiplike fermiddens net op dizze wize akseptearre wurde kin.

Om't in *nomen nudum* gjin formele wittenskiplike namme is, en de betinker der sadwaande ek gjin rjochten oan ûntliene kin, kin in lettere auteur dyselde namme as wittenskiplike namme brûke dy't wol oan alle betingsten foldocht, mei as ferskil dat de efternamme fan 'e oarspronklike betinker (dy't diel útmakket fan in wittenskiplike namme) dan ferfongen wurdt troch de efternamme fan 'e úteinlike brûker. Ek kin it wêze dat de oarspronklike betinker letter dochs noch in formele publikaasje en beskriuwing by in *nomen nudum* útbringt; dan wurdt it in offisjele soartnamme op 'e datum fan dy formele publikaasje.
Bandy

**Bandy** is in balsport dy't op it iis spile wurdt en de foarrinner fan it iishokky en it fjildhokky. It is in doelsport dêr't twa partoeren fan alve spilers besykje om de bal yn it doel fan de tsjinstander te spyljen. It fjild is 90 oant 110 meter lang en 45 oant 65 meter breed. De sport wurdt fral spile yn it noarden fan Jeropa en is populêr yn Sweden, Noarwegen, Finlân en Ruslân. De 26 bandylannen (sifer 2017) binne ferienige yn de *[[Federation of International Bandy]]*, dêr't Nederlân ek yn sit.

## Keppeling om utens
* Bandybûn Nederlân
Kikki Danielsson

**Kikki Danielsson**, berne as **Ann-Kristin Ros**, (10 maaie 1952 in Visseltota, Sweden) is in Sweedsk artyst.

Yn 2017 waard de Asteroïde (18632) Danielsson nei har ferneamd. 

## Diskografy
**Rock'n Yodel* (1979)
**Just Like a Woman* (1981)
**Kikki* (1982)
**Varför är kärleken röd?* (1983)
**Singles Bar* (1983)
**Midnight Sunshine* (1984)
**Kikkis 15 bästa låtar* (1984)
**Bra vibrationer* (1985)
**Papaya Coconut* (1986)
**Min barndoms jular* (1987)
**Canzone d'Amore* (1989)
**På begäran* (1990)
**Vägen hem till dej* (1991)
**Jag ska aldrig lämna dig* (1993)
**100 % Kikki* (2001)
**Fri - En samling* (2001)
**Nu är det advent* (2001)
**I dag & i morgon* (2006)
**Kikkis bästa* (2008)
**Första dagen på resten av mitt liv* (2011)
**Postcard from a Painted Lady* (2015)
**Christmas Card from a Painted Lady* (2016)
**Portrait a Painted Lady* (2017)

## Keppelings om utens
Lotta Engberg

**Lotta Engberg** (Överkalix, 5 maart 1963) is in Sweedsk artyst.

## Diskografy
**Fyra Bugg & en Coca Cola* (1987)
**Fyra Bugg & en Coca Cola och andra hits* (2003)
**Kvinna & man* (Lotta Engberg & Jarl Carlsson, 2005)
**Världens bästa lotta* (2006)
**Jul hos mig* (2009)
* *Lotta & Christer* (2012, Lotta Engberg & Christer Sjögren)

## Keppelings om utens
Besawûnena (taal)

It **Besawûnena** (Ingelsk: *Besawunena*; Besawûnena: *Beesoowuuyeitiit*, útspr.: [bɛ:sɔ:wʊ:jeitɪ:t]) is de útstoarne taal fan 'e Besawûnena (*Beesowuunenno’* of *Bäsawunena*), dy't nei alle gedachten oarspronklik in selsstannich Yndiaansk folk foarmen op 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Mooglik wie it gjin taal op himsels, mar ynstee in dialekt fan it yn elts gefal nau besibbe Arapaho. It is dreech om soks sekuer út te meitsjen, mei't it Besawûnena inkeld oerlevere is yn 'e foarm fan in wurdlist fan 'e taalkundige Alfred L. Kroeber, gearstald yn 1899.

De Besawûnena giene as aparte etnyske groep earne yn 'e midden of de twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw op yn 'e Noardlike Arapaho. De taal oerlibbe noch in hoart, en waard oant yn 'e 1920-er jierren sprutsen ûnder party fan 'e âlderein fan 'e Noardlike Arapaho yn it Wind River Yndianereservaat yn 'e Amerikaanske steat Wyoming. 

Yn 'e mande mei it nau besibbe Arapaho en it yn 1981 útstoarne Gro Wânt (*Gros Ventre* of *Atsina*) foarmet it Besawûnena de Arapaho-Atsina-groep binnen de Arapahooske taalkloft fan 'e gruttere Algonkwynske taalfamylje.
Jill Johnson

**Jill Johnson** (24 maaie 1973 in Ängelholm, Sweden) is in Sweedsk countryartyst.

## Diskografy
*1996 - Sugartree
*1998 - När hela världen ser på
*2000 - Daughter of Eve
*2001 - Good Girl
*2003 - Discography 1996-2003
*2004 - Roots and Wings
*2005 - Being who you are
*2005 - The Christmas In You
*2007 - Music Row
*2008 - Baby Blue Paper
*2009 - Music Row II
*2010 - The Well-Known And Some Other Favourite Stories
*2010 - Baby Blue Paper Live
*2011 - Flirting With Disaster
*2011 - Välkommen jul
*2012 - A Woman Can Change Her Mind
*2013 - Duetterna
*2014 - Livemusiken från Jills veranda
*2014 - Songs for Daddy

## Keppelings om utens
Sanna Nielsen

**Sanna Nielsen** (27 novimber 1984 in Edenryd, Sweden) is in Sweedsk artyst.

## Diskografy
* 1996 – *Silvertoner*
* 1997 – *Min önskejul*
* 2006 – *Nära mej, nära dej*
* 2007 – *Sanna 11-22*
* 2008 – *Stronger*
* 2011 – *I'm In Love*
* 2012 – *Vinternatten*
* 2013 - *Min jul*
* 2014 - *16 bästa*
* 2014 - *7*

## Keppelings om utens
Habo

**Habo ** is in plak yn de gemeente Habo yn Västergötland, yn  de provinsje (*län*) Jönköpings län, Sweden. It plak hat 6.883 ynwenners (2010).

## Ferkear
By Habo rint de Länsväg 195 en it plak hat in stasjon oan it spoar Falköping - Nässjö.

## Keppelings om utens
Ängelholm

**Ängelholm** is in plak yn de provinsje Skåne län yn it suden fan Sweden en haadplak fan de gemeente Ängelholm. It plak hat 28.033 ynwenners (2016) en beslacht 2.023,98 hektare.

## Berne yn Ängelholm
* Frans Bengtsson (1894-1954), skriuwer, dichter en biograaf

## Keppelings om utens
Vetlanda

**Vetlanda** is in plak yn de gemeente Vetlanda yn it lânskip Småland en de provinsje Jönköpings län yn Sweden. It plak hat in oerflak fan 987 hektare. It plak krige stedsrjochten op 1 jannewaris 1920, doe wennen der 3015 minsken.

It plak hie 13.050 ynwenners yn 2010.

## Keppelings om utens
Arapaho

"**Arapaho**" of "**Arapahoe**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

## Yndianen
* de Arapaho (folk) (Ingelsk: *Arapaho* of *Arapahoe*), in Yndiaansk folk yn Noard-Amearika
** it Arapaho (taal) (Ingelsk: *Arapaho* of *Arapahoe*), de taal fan 'e Arapaho
*** de Arapahooske talen, in lyts taalgroepke binne de Algonkwynske taalfamylje
** de Arapaho Stamme fan it Wind River Reservaat (*Arapaho Tribe of the Wind River Reservation*), in federaal erkende stamme yn 'e Feriene Steaten
** de Sjajinne en Arapaho Stamme fan Oklahoma (*Cheyenne and Arapaho Tribe of Oklahoma*) in federaal erkende stamme yn 'e Feriene Steaten

## Geografyske oantsjuttings
### Plakken
* Arapaho (Oklahoma), in plak yn 'e Amerikaanske steat Oklahoma

* Arapahoe (Kolorado), in plak yn 'e Amerikaanske steat Kolorado
* Arapahoe (Nebraska), in stêd yn 'e Amerikaanske steat Nebraska
* Arapahoe (Wyoming), in plak yn 'e Amerikaanske steat Wyoming
* Arapahoe (Noard-Karolina), in plak yn 'e Amerikaanske steat Noard-Karolina

### Oare geografyske oantsjuttings
* Arapahoe County (Kolorado), in *county* yn 'e Amerikaanske steat Kolorado
* de Arapahoe Dobbe (*Arapahoe Basin*), in skygebiet yn 'e Amerikaanske steat Kolorado
Cassandra Cruz

**Cassandra Cruz**, echte namme: **Vanessa Cabanillas** (Weehawken (Nij-Jersey), 27 septimber 1982), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan etnysk Portorikaansk komôf. Neffens har offisjele opjefte is se 1.56 m, mei in gewicht fan 49 kg en kupmaat 34B.

## Libben en karriêre
Cruz waard berne yn it plakje Weehawken, yn 'e steat Nij-Jersey. Se learde foar yllustratrise oan 'e *Parsons School of Design*, en studearre dêr yn 2005 ôf mei in bachelorstitel. Om't se lykwols min wurk fine koe, sette se útein mei neaken te posearjen, wat fia-fia yn maaie 2006 ta har debút yn in pornografyske film late, dy't opnommen waard yn New York. Koarte tiid letter lies Cruz in advertinsje wêryn't frege waard om pornoaktrises dy't ree wiene om foar in putsje alhiel nei Los Angeles ta te reizgjen. Hja reägearre dêrop en rekke op dy wize belutsen by de Kalifornyske pornoyndustry. Se wie earst fan doel en reizgje op en del, eltse kear dat der wurk foar har wie, mar nei't se in pear kear yn Los Angeles west hie, besleat se der mar hinne te ferhúzjen.

Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Cruz sûnt yn mear as 200 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Digital Sin]]*, *[[Elegant Angel]]*, *[[Wicked Pictures]]*, *[[Hustler Video]]*, *[[Adam & Eve (bedriuw)|Adam & Eve]]*, *[[Vivid Entertainment]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Diabolic Video]]*, *[[Digital Playground]]*, *[[Devil's Film]]*, *[[Pure Play Media]]*, *[[Third Degree Films]]*, *[[Red Light District]]* en *[[Extreme Associates]]*. Ek hat Cruz in protte wurke foar pornosites as *[[Reality Kings]]*, *[[Brazzers]]*, *PornPros* en *[[Kink.com]]*. Yn 2008, en nochris yn 2009, waard se nominearre foar in *[[AVN Award]]* (de *[[Oskar]]* fan 'e pornoyndustry).

Njonken har aktearwurk posearre Cruz foar neakenblêden, en yn 2012 makke se har debút as stripper. Los fan har pornokarriêre is hja ek altiten noch dwaande mei in karriêre as yllústratrise en keunstneresse. Neffens eigen sizzen binne de trije passys yn har libben keunst, seks en hurddraven. Sûnt 30 jannewaris 2007 is Cruz troud mei kollega-pornoakteur en Amerikaansk wrakselder Dick Delaware. Yn 2013 loek se har út 'e pornoyndustry werom.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Cassandra Cruz
* Biografy en filmografy fan Cassandra Cruz yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske en filmografy fan Cassandra Cruz yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Fort Washakie (Wyoming)

**Fort Washakie** (útspr.: [fɔɹt wǝ'ʃa:ki], likernôch: "fort ûuh-sjaa-ky"; Arapaho: *Ce’eyeino’oowu’*) is in plak yn Fremont County, yn it westen fan 'e Amerikaanske steat Wyoming. Hoewol't it net it haadplak fan 'e *county* is (dat is Lander), is it wol it haadplak fan it Wind River Yndianereservaat (*Wind River Indian Reservation*), fan 'e Arapaho Stamme (*Arapaho Tribe*) en de Eastlike Sjosjoanestamme (*Eastern Shoshone Tribe*). It leit yn it foarlân fan 'e Windrivierbergen en krekt eastlik fan 'e Kontinintale Wetterskieding. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 lei it ynwennertal fan Fort Washakie doe op krapoan 1.800 minsken.

## Skiednis
Fort Washakie waard stifte yn 1871, doe't it Yndiaansk agintskip fan it Wind River Reservaat en de militêre bûtenpost Kamp Brown dêrhinne ferpleatst waarden út Lander wei. Yn 1878 waard it omneamd ta Fort Washakie, ta eare fan it Eastlik Sjosjoanske opperhaad Washakie. Oant 1909 behold it syn funksje fan militêre basis. Fuort beëasten Fort Washakie stiene jierrenlang in troch de Amerikaanske oerheid rund ynternaat foar Yndiaanske bern en in sikehûs.

## Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2000 wie doe fan 'e befolking fan Fort Washakie 8,8% âlder as 65 jier en 37,2% jonger as 18 jier. Fierders bestie 22,7% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 42,7% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe (foar it befolkingssegmint fan boppe de 65 jier sels 52,0%). Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2000 sa: 92,6% Yndianen (foar it meastepart Eastlike Sjosjoanen); 3,3% Latino's; 2,6% blanken; 0,1% swarten; 1,4% oaren of fan mingd etnysk komôf.

## Sjoch ek
* it Wind River Yndianereservaat
Theodora Kracaw Kroeber

**Theodora Kracaw Kroeber** (berne as: **Theodora Kracaw**; Denver, 24 maart 1897 – 4 july 1979), wie in Amerikaansk antropologe, etnologe en publisiste, dy't it bekendst wurden is troch har ferhalen oer Ishi, it lêste oerlibjende lid fan 'e Jahy-stamme fan Kalifornje. Dêrnjonken wie hja ferantwurdlik foar it fêstlizzen fan 'e mûnlinge oerlevering fan ferskate lânseigen Kalifornyske kultueren. Hja wie de frou fan 'e foaroansteande antropolooch Alfred L. Kroeber en de mem fan 'e ferneamde science fiction- en fantasyskriuwster Ursula K. (Kroeber) Le Guin.

## Libben
Theodora Kracaw waard yn 1897 berne yn Denver, yn 'e steat Kolorado, as de dochter fan Charles Emmett Kracaw en dy syn frou Phebe Jane Johnston. Se ferfear nei Kalifornje, dêr't studearre oan 'e Universiteit fan Kalifornje te Berkeley, yn Berkeley, ûnder de reek fan San Fransisko. Yn 1920 behelle se in masterstitel yn klinyske psychology.

Nei it ferstjerren fan har earste man, Clifton Brown, yn 1923, learde se fierder foar antropologe, wêrby't se de kolleezjes folge fan Alfred L. Kroeber, dy't oan Berkeley heechlearaar antropology wie. Hja rekken fereale opinoar en yn 1926 trouden se. Kroeber naam Ted en Clifton, Theodora har soannen út har earste houlik, oan, en de jonges krigen syn efternamme. Mei Kroeber krige Theodora noch twa bern: de heechlearaar Ingelske taal- en letterkunde en literêr kritikus Karl Kroeber, en de ferneamde science fiction- en fantasyskriuwster Ursula K. Le Guin. 

Kroeber wie ien fan 'e grûnlizzers fan 'e antropology, en hy behelle geregeldwei syn frou yn syn wurk. Sa rekke Theodora Kroeber û.o. belutsen by Ishi, fan wa't beweard waard dat er de lêste oerbleaune Jahy (*Yahi*) wie, dy't it slachtoffer wurde wiene fan opsetlike útrûging troch blanke kolonisten. Nije ynformaasje makket it lykwols oannimlik dat Ishi fan mingd etnysk komôf west hawwe kin, mei in heit dy't mooglik ta de Wintû, Maidû of Nomlaky hearde. Theodora Kroeber skreau in bekende biografy fan Ishi, mei as titel *Ishi in Two Worlds*. Tsien jier nei Kroeber syn ferstjerren, yn 1960, skreau hja ek in biografy fan him, mei as titel *Alfred Kroeber: A Personal Configuration*. Theodora Kroeber ferstoar yn 1979, yn 'e âlderdom fan 82 jier.

## Wurk (in kar)
* 1959 – *The Inland Whale*
* 1961 – *Ishi in Two Worlds*
* 1964 – *Ishi: The Last of His Tribe*
* 1968 – *Almost Ancestors: The First Californians* (mei Robert F. Heizer)
* 1970 – *Alfred Kroeber: A Personal Configuration*
* 1976 – *Drawn from Life: California Indians in Pen and Brush* (mei Robert F. Heizer en Albert B. Elsasser)
* 1979 – *Ishi, the Last Yahi: A Documentary History* (mei Robert F. Heizer)
Lofterhân (Arapaho-opperhaad)

**Lofterhân** (Arapaho: **Niwot**, útspr.: [nɪwɔt]; Ingelske oersetting: **Left Hand**; ±1825 – oan 'e Big Sandy Creek (Kolorado), 29 novimber 1864), wie in opperhaad fan 'e Súdlike Arapaho, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika.

## Libben

Lofterhân stie bekend as in fredesstifter, en ûnder de Goudkoarts fan Kolorado, yn 1858, ferwolkomme er de blanke goudsikers op syn lân, yn 'e Delling fan de Boulder. 

Yn it neijier fan 1864 joech er him mei 50 of 60 oare Súdlike Arapaho by de gruttere troep fan Súdlike Sjajinnen fan it opperhaad Swarte Tsjettel (Moketavato), dy't harren winterkamp opslein hiene binnen de grinzen fan har reservaat, by in bocht yn it streamke de Big Sandy Creek. Op 'e iere moarn fan 29 novimber waard it doarp oanfallen troch 700 man fan 'e territoriale milysje fan Kolorado, ûnder lieding fan kolonel John M. Chivington. By it dêropfolgjende Bloedbad fan Sand Creek kamen tusken de 70 en 163 Yndianen om it libben, wêrûnder Lofterhân en it meastepart fan syn Arapaho-troep.

Doe't der jierren letter lykwols berjochten giene dat Lofterhân yn it reservaat fan 'e Súdlike Sjajinnen en Súdlike Arapaho yn it Yndiaanske Territoarium (it hjoeddeiske Oklahoma) wenne, wêrûnder in krante-artikel út 1907 dat hawwe woe dat er him mei hûndert oare Arapaho ta it kristendom bekeard hie, waard der lang tocht dat er dochs de slachting by Sand Creek oerlibbe hie. Histoarysk ûndersyk hat lykwols útwiisd dat it hjir om in hiel oare, folle jongere Lofterhân (Niwot) gie, en dat dé Lofterhân nei alle gedachten wol deeglik by Sand Creek omkommen is.
Arapaho Stamme fan it Wind River Reservaat

De **Arapaho Stamme fan it Wind River Reservaat** (Ingelsk: *Arapaho Tribe of the Wind River Reservation*; Arapaho: *Hinono’eiteen*, útspr.: [hɪnɔnɔʔeitɪ:n]) is in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten, mei in eigen reservaat yn 'e steat Wyoming. Dizze stamme wurdt ek wol **Noardlike Arapaho Stamme** (*Northern Arapaho Tribe*) neamd, al is dat net de offisjele namme. De organisaasje waard oprjochte yn 1878, en it haadkertier is fêstige yn Fort Washakie, yn Wyoming.

## Demografy
De Arapaho Stamme fan it Wind River Reservaat hie yn april 2014 9.885 leden. Dat binne etnyske Arapaho fan 'e substamme fan 'e Noardlike Arapaho. Sa'n 50 leden fan 'e stamme kinne mei wissichheid harren ôfstamming fan 'e Besawûnena (*Besawunena*) oantoane, in etnyske groep dy't nau mei de Noardlike Arapaho besibbe wie en der úteinlik yn opgien is.

## Reservaat
It reservaat dat troch de Arapaho Stamme bewenne wurdt, is it Wind River Yndianereservaat (*Wind River Indian Reservation*) fan westlik Wyoming, dat útsûnderlik is om't it dield wurdt troch twa federaal erkende stammen: de Arapaho Stamme en de Eastlike Sjosjoanestamme (*Eastern Shoshone Tribe*). Der wennen yn 2011 rom 23.000 minsken, wêrfan't likernôch 12.000 (of 51,3%) Yndianen wiene en de rest fierhinne blanken. De Noardlike Arapaho makken mei krapoan 8.200 minsken yn it reservaat sa'n 35,2% fan 'e befolking út. It Wind River Reservaat hat in oerflak fan net earlik 9.150 km², en alle natuerlike en ekonomyske helpboarnen binne der foar 50% eigendom fan 'e Arapaho Stamme en foar 50% fan 'e Eastlike Sjosjoanestamme.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Arapaho Stamme fan it Wind River Reservaat
Swarte Koallen

**Swarte Koallen** (Arapaho: **Niewosis**, útspr.: [niewɔsɪs]; Ingelske oersetting: **Black Coal**; 1840 – yn it Wind River Yndianereservaat (Wyoming), 10 july 1893) wie in opperhaad fan 'e Noardlike Arapaho, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Hy oefene yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw grutte ynfloed út oer syn folk, en wie fierhinne ferantwurdlik foar it feit dat de Arapaho mar kwealk dielnamen oan 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876, it lêste grutte konflikt tusken de Flakte-Yndianen en it Amerikaanske leger.

## Libben
Swarte Koallen fertsjinne syn namme nei ôfrin fan in wûn gefjocht mei de Jût (*Ute*), doe't er yn 'e jiske fan it slachfjild omrôle oant er alhielendal swart wie. Folle letter, doe't er yn 'e slach tsjin 'e Amerikanen trije fingers ferlear, krige er in oare namme, Tuhe3u3e (útspr.: [tʊhɪθʊθɪ]; "Ofsniene Fingers"). Yn 1867 wied er ien fan 'e haadlju dy't út namme fan 'e Noardlike Arapaho it twadde Ferdrach fan Fort Laramie ûndertekenen. Yn 1871 klom er op ta ien fan 'e wichtichste opperhaden fan syn folk.

Op 4 july 1874 waard it doarp fan Swarte Koallen oan 'e Windrivier yn 'e steat Wyoming oanfallen troch in detasjemint fan it Amerikaanske 2de Kavaleryrezjimint en de begeliedende Sjosjoanske ferkenners dêrfan. Yn 'e bloedige striid fûnen 26 Arapaho, 4 soldaten en 4 ferkenners de dea, wylst sa'n 20 Arapaho ferwûne rekken. Swarte Koallen en syn krigers wisten lykwols langernôch stân te hâlden om 'e froulju en bern in kâns te jaan om te ûntkommen, wêrnei't se sels fjochtsjendewei fuortgloepen. Nei dit gefjocht, wêrby't Swarte Koallen slim ferwûne rekke oan syn boarst, besleat er om him oer te jaan.

Hy sette him nei wenjen yn it Grutte Sû Reservaat, deunby Fort Robinson, yn Nebraska. Yn 1876 wie syn ynfloed fan krúsjaal belang om te soargjen dat de Noardlike Arapaho-krigers har net yn grutte oantallen by har tradisjonele bûnsgenoaten, de Sjajinnen (*Cheyenne*) en de Sû (*Sioux*), oansleaten doe't dat jiers de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 útbriek. Neitiid waard er sels in ferkenner foar it Amerikaanske Leger, en naam er yn dy hoedanichheid yn novimber 1876 diel oan it Gefjocht fan Stomp Mês, in oanfal op it doarp fan it Sjajinske opperhaad Stomp Mês, dy't foar de Amerikanen in grut súkses waard. Swarte Koallen ferstoar op 10 july 1893 yn it Wind River Yndianereservaat fan Wyoming, dêr't er begroeven waard yn it wyldlân bewesten de Missy fan Sint-Stefanus.
The Dukes of Hazzard

## Tillefyzje
### Tillefyzjesearjes
* ''The Dukes of Hazzard'' (telefyzjesearje), in Amerikaanske tillefyzjesearje út 1979-1985
* *[[The Dukes]]*, in Amerikaanske animaasjeferzje fan 'e boppeneamde searje út 1983 

### Tillefyzjefilms
* *[[The Dukes of Hazzard: Reunion!]]*, Amerikaanske tillefyzjefilm út 1997
* *[[The Dukes of Hazzard: Hazzard in Hollywood!]]*, Amerikaanske tillefyzjefilm út 2000
* *[[The Dukes of Hazzard: The Beginning]]*, Amerikaanske tillefyzjefilm út 2007

## Film
* ''The Dukes of Hazzard'' (film), Amerikaanske film út 2005
 
## Fideospultsjes
* *The Dukes of Hazzard*, fideospultsje foar *ColecoVision*, út 1984
* *The Dukes of Hazzard*, fideospultsje foar de *Sinclair Spectrum*, út 1985
* *The Dukes of Hazzard*, nea útbrocht fideospultsje foar de *Atari 2600*
* *The Dukes of Hazzard: Racing for Home*, fideospultsje út 1999
* *The Dukes of Hazzard 2: Daisy Dukes It Out*, fideospultsje út 2000
* *The Dukes of Hazzard: Return of the General Lee*, fideospultsje út 2004

## Oar
* *[[Hazzard County (toanielstik)|Hazzard County]]*, toanielstik op basis fan 'e oarspronklike tillefyzjesearje, troch Allison Moore, út 2005
Gabriella Paltrova

**Gabriella Paltrova**, echte namme ûnbekend (Chicago, 22 juny 1991), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Syrysk-Armeensk, Angelsaksysk Amerikaansk en Russysk etnysk komôf, mei, nei eigen sizzen, mooglik noch in dripke Joadsk bloed dêropta. Hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Gabriella en Gabriella Roxxx. Neffens har offisjele opjefte is se 1.52 m, mei in gewicht fan 46 kg en kupmaat 32B.

## Libben en karriêre
Gabriella Paltrova is hikke en tein yn Chicago, dêr't se opgroeide as lid fan 'e grutte Armeenske befolkingsgroep, yn in strang kristlik gesin. Neffens eigen sizzen wie se as famke tige bleu. Har ûnderwiis folge se foar in grut part oan priveeskoallen, wêrby't se op 'e middelbere skoalle slim narre waard. Yn 2010, doe't se achttjin jier wie, sette se útein mei wurk as stripper yn ferskate stripklubs yn Chicago. Yn in fraachpetear hat Paltrova útlein dat it strippen har selsfertrouwen joech, om't it har in beskate macht oer de tasjende manlju ferskafte.

Fia webcamwurk en fotoreportaazjes yn neakenblêden rekke Paltrova úteinlik by de Amerikaanske pornoyndustry behelle. Se ferfear nei Kalifornje, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles. Yn 2011, doe't se tweintich jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Paltrova sûnt yn mear as 85 films spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as *[[Pure Play Media]]*, *[[Jules Jordan Video]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Hustler Video]]*, *[[Digital Sin]]*, *[[Devil's Film]]* en *[[Elegant Angel]]*. Ek hat se in protte wurke foar pornosites as *[[Reality Kings]]* en *[[Brazzers]]*. Paltrova wennet op 't heden yn Las Vegas.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Gabriella Paltrova
* Filmografy fan Gabriella Paltrova yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Gabriella Paltrova yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Allison Moore

* Allison Moore (pornografysk aktrise), in Amerikaansk pornografysk aktrise
* Allison Moore (stimaktrise), in Amerikaansk stimaktrise
* Allison Moore (toanielskriuwster), in Amerikaansk toanielskriuwster
Allison Moore (pornografysk aktrise)

**Allison Moore**, echte namme: **Stephanie Allison Hannegan** (7 july 1984), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise en *mainstream*-aktrise. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65 m, mei in gewicht fan 52 kg en kupmaat 32DD.

## Libben en karriêre
Allison Moore waard yn 1984 berne yn 'e steat Kalifornje. Se makke har debút yn in pornografyske film yn 2011, doe't se 27 jier wie. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn mear as 75 pornofilms spile, hoewol't dat oantal mei de sênes foar har eigen webside (*AllisonMooreXXX.com*) en foar oare pornowebsiden boppe de twahûndert útkomt. Moore hat û.m. wurke foar sokke foaroansteande labels as *[[New Sensations (filmstudio)|New Sensations]]*, *[[Wicked Pictures]]*, *[[Evil Angel (filmstudio)|Evil Angel]]*, *[[Pure Play Media]]*, *[[Penthouse (fideolabel)|Penthouse]]*, *[[Adam & Eve (bedriuw)|Adam & Eve]]*, *[[Third Degree Films]]*, *[[Hustler Video]]*, *[[Zero Tolerance (filmstudio)|Zero Tolerance]]*, *[[Shane's World]]*, *[[Devil's Film]]* en *[[Diabolic Video]]*. Ek hat se in protte wurke foar pornosites as *[[BangBros]]*, *[[Reality Kings]]*, *[[Brazzers]]* en *[[Naughty America]]*.

Yn 2013 spile Moore de rol fan Khloé Kardashian yn 'e film *Keeping Up with Kiara Mia*, in parody fan 'e lytse studio *Risque Films* op 'e realitytillefyzjesearje *Keeping Up with the Kardashians*, oer de famylje fan Kim Kardashian. Datselde jiers sleepte Moore ek har earste *mainstream*-roltsje yn 'e wacht, yn 'e searje *[[Sons of Anarchy]]*. Fierders waard se nominearre foar twa *[[Sex Award]]s*.

## Prizen en nominaasjes

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan Allison Moore
* Biografy en filmografy fan Allison Moore yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)
* Biografyske gegevens en filmografy fan Allison Moore yn 'e ''Internet Adult Film Database'' (IAFD)
Supermarine Type 322

De **Supermarine Type 322** (spesifikaasjenûmer S.24/37) wie in Britsk torpedo-, dûkbommesmiter en ferkenningsfleanmasine út de Twadde Wrâldoarloch. It wie in ienmotorige iendekker ornearre om fan fleandekskippen te operearjen en de Fairey Albacore te ferfangen. It tastel, mei de bynamme *Dumbo*, wie lykwols gjin súkses en der binne mar twa prototypes fan boud. 

It earste prototype (R1810) fleach op 6 febrewaris 1943. Beide prototypen binne noch wol brûkt foar fleaneksperiminten.

## Spesifikaasjes (S.24/37)
;Algemien
* Bemanning: 3
* Lingte: 12,20 m
* Spanwiidte: 15,24 m
* Hichte: 4,32 m
* Fleugeloerflak: 29.7 m²
* Gewicht leech: 4.170 kg
* Gewicht mei lading maks.: 5.454 kg
* Motor: 1 Rolls-Royce Merlin 30 (Rolls-Royce Merlin 32) V-12, 1.300 hk by 3000 tpm (1.600 hk by 3.000 tpm) op seenivo (970 kW)

;Prestaasjes
* Topfaasje: 279 m/o (449 km/o)
* Stallfaasje: 58 m.p.h. (92.8 km/o) 
* Fleanberik: 825 m (717 nmi, 1.370 km)

;Bewapening
* Masinegewearen (mg): 1 × .303 in (7.7 mm) Browning mg yn de fleugel, 1 × .303 in (7.7 mm) Vickers K mg of Browning yn de efterste cockpit
* Bommen: 1 × 18 in (457 mm) torpedo (1,500 lb) of 6 × 250 lb (113 kg) bommen.

## Sjoch ek
*Fairey Barracuda

## Keppelings om utens
*''Flight Magazine'', 25 april 1946 s. 412, mei foto
*"Variable Incidence" *Flight* artikel út 1946, mei foto
Mûzen en jerboä's

De **mûzen en jerboä's** (wittenskiplike namme: *Myomorpha*) foarmje in ûnderskift fan 'e klasse fan de sûchdieren (*Mammalia*) en it skift fan de kjifdieren (*Rodentia*), dêr't hast 1.400 soarten ta hearre. Dat komt del op hast in fearn fan alle sûchdieresoarten. Alle mûzen en jerboä'shawwe gemien dat se yn 'e regel nachtdieren binne. Se libje op alle kontininten útsein Antarktika. It ûnderskift kin opdield wurde yn twa boppefamyljes, te witten dy fan 'e jerboä's (*Dipodoidea*), en dy fan 'e mûzen en rotten (*Muroidea*). De grutste en teffens bekendste famyljes dy't ta dit ûnderskift hearre, binne dy fan 'e mûseftigen en de wrotmûseftigen, mei tige algemiene soarten as de hûsmûs, de brune rôt, de fjildmûs en de muskusrôt. 

## Underskiftopbou
Mûzen en rotten

De **mûzen en rotten** (wittenskiplike namme: *Muroidea*) foarmje in boppefamylje fan de klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*) en it ûnderskift fan 'e mûzen en jerboä's (*Myomorpha*), dêr't teminsten 1300 soarten ta hearre. Dat komt del op hast in fearn fan alle sûchdieresoarten. De grutste en teffens bekendste famyljes dy't ta dit ûnderskift hearre, binne dy fan 'e mûseftigen (*Muridae*) en de wrotmûseftigen (*Cricetidae*), mei tige algemiene soarten as de hûsmûs, de brune rôt, de fjildmûs en de muskusrôt. De mûzen en rotten komme oeral op 'e wrâld foar, mei útsûndering fan Antarktika.

## Boppefamylje-opbou
Kjifdieren

De **kjifdieren** (wittenskiplike namme: *Rodentia*) foarmje in grut skift fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), dêr't û.m. de famyljes fan 'e mûseftigen, wrotmûseftigen, sliepmûzen, iikhoarntsjes, bevereftigen en kavia-eftigen ûnder falle. Kjifdieren ûnderskiede har fan oare sûchdieren troch twa pear kjiftosken, ien pear yn 'e boppekaak en ien pear yn 'e ûnderkaak, dy't har hiele libben trochgroeie. Hast 40% fan alle sûchdieresoarten binne kjifdieren, en hja binne ferspraat oer alle kontininten útsein Antarktika. Kjifdieren kinne libje yn in ferskaat oan biotopen, wêrûnder wâlden, woastinen, berchtmen en ûndergrûnske habitats. Teffens hawwe guon in amfibyske libbenswize, wylst party fan 'e bekendste soarten treflik witte te oerlibjen en sels te florearjen yn in troch de minske makke om-en-by.

## Uterlike skaaimerken en ûntwikkeling
De measte kjifdieren binne lytse bistkes mei robúste lichems, koarte lidden en lange sturten, al binne der frijwat útsûnderings op dy regel. De bekendste dêrfan sil de bever wêze, dy't folle grutter is, mei in platte sturt. De grutste noch libbene kjifdieresoarte is de Súdamerikaanske kapibara, dy't in sa grut is as in skiep, en in gewicht fan 66 kg berikke kin. De grutste fossile soarte is de reuzepakarana (*Josephoartigasia monesi*), krektlyk út Súd-Amearika, dy't fan it Plioseen oant it iere Pleistoseen libbe en 1.500 kg weage. De âldste kjifdierfossilen datearje út it Paleoseen. Hja ûntjoegen har yn it Eoseen yn ferskate rjochtings, en begûnen har yn datseldichste tiidrek oer de hiele wrâld te fersprieden, soms troch oseanen oer te stekken. Oars as de measte plasintadieren wist ien ûnderfamylje fan 'e kjifdieren (nammentlik dy fan 'e mûzen en rotten) Austraalje te berikken en te kolonisearjen, hoewol't se yn Nij-Seelân en op 'e eilannen yn 'e Stille Súdsee pas hiel resint mei minsklike help wisten te kommen.

## Hâlden en dragen
Kjifdieren brûke har skerpe kjiftosken om op iten en boumateriaal om te gnaujen, hoalen te meitsjen en har te ferdigenjen. De measte soarten ite sied of oar plantaardich materiaal, al hawwe guon in mear fariëarre menu. It binne faak sosjale bistkes, en in protte soarten libje yn komplekse mienskippen mei yngewikkelde kommunikaasjemetoaden. Mei minsken geane kjifdieren op ferskate manearen om. Oan 'e iene kant wurde guon soarten beskôge as skealik ûngedierte dat opsleine rispingen oanfret en bedjert en sykten ferspraat, en wurdt der faak fan alles dien om (beheinde populaasjes) út te rûgjen. Oan 'e oare kant, lykwols, hawwe party soarten (foar in diel deselden as dy't as ûngedierte sjoen wurde) harren wearde bewiisd as iten, hûsdieren en ûndersyksdieren yn laboratoaria. Beskate soarten, lykas de brune rôt, binne yntelligint en kinne traind wurde om gefaarlike putsjes foar minsken op te knappen, lykas it opspoaren fan lânminen (dy't se rûke kinne, wylst se sels te licht binne om de dingen ôfgean te litten).

## Skiftopbou
Maria Rutgers-Hoitsema

**Maria Wilhelmina Hendrika (Mietje) Rutgers-Hoitsema** (Britsum, 10 july 1847 – Rijswijk, 26 oktober 1934) wie in Nederlânsk feministe, ûnderwizeres en sosjaal herfoarmster.

## Biografy
Rutgers-Hoitsema wie in dochter fan predikant Synco Hoitsema en Rika van Bolhuis, pakesizzer fan Lambertus van Bolhuis. Yn 1865 helle hja har ûnderwiisdiploma en 1870 sette hja mei oaren in famkesskoalle op yn Leien. 1873 waard Rutgers-Hoitsema haad fan de iepenbiere famkesskoalle foar útwreide ûnderwiis yn Rotterdam. 

Rutgers-Hoitsema wie feministe en (mei-)oprjochtster fan ûnder mear de *[[Feriening foar Frouljuskiesrjocht|Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht]]*, de *Rotterdamsche Buurtvereeniging ter Ontwikkeling van Vrouwen en Kinderen en Gezinnen uit de Arbeidersklasse* en de *Vereeniging ter Behartiging van de Belangen der Vrouw*. Sy die ek mei oan de gearkomsten om de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898 hinne en sûnt 1898 wie Rutgers-Hoitsema fise-foarsitster fan de *[[Nasjonale Frouljusried|Nationale Vrouwenraad]].* Teffens wie hja nau belutsen by de oprjochting fan de *Amsterdamse School voor Maatschappelijk Werk* en wie hja bestjoerslid fan de *[[Nij-Malthusiaansk Bûn|Nieuw-Malthusiaanse Bond]]*. Begjin 20e iuw waard hja SDAP-lid. Teffens wie hja belutsen by de oprjochting fan de *Vereeniging Onderlinge Vrouwenbescherming*, yn 'e mande mei ûnder oaren Annette Versluys-Poelman.

Rutgers-Hoitsema troude yn Rotterdam op 3 augustus 1885 mei Jan Rutgers. It pear krige gjin bern. Rutgers-Hoitsema stoar yn 'e âldens fan 87 jier yn Rijswijk.

## Bibliografy
* 1901 - ''De prostitutie te Rotterdam en de strijd tegen de reglementeering in den gemeenteraad. Op verzoek van de vereeniging ter behartiging van de belangen der vrouw, opgericht 16 jan. 1895, als rechtspersoon erkend 3 febr. 1896''. Rotterdam, Bredée
* 1903 - *Arbeidswetgeving en bizondere bescherming van vrouwenarbeid*. Rotterdam, Masereeuw & Bouten
* 1903 - ''Voordracht, gehouden dor Mevrouw Rutgers-Hoitsema op de Algemeene Vergadering van den Nationalen Vrouwenraad van Nederland, in het Gebouw van Kunsten en Wetenschappen te Utrecht, op 15 april 1903''. Rotterdam, Nationale Vrouwenraad van Nederland
* 1903 - Henriëtte Roland Holst. *De vrouw, de arbeidswetgeving en de sociaaldemokratie (een antwoord aan Mevrouw Rutgers-Hoitsema)*. Rotterdam, Wakker
* 1904 - ''Nogeens: Arbeidswetgeving en biezondere bescherming van vrouwenarbeid. Antwoord aan Henriëtte Roland Holst''. Rotterdam, Masereeuw en Bouten
* 1905 - *Mode dwaasheden*. Amsterdam, Van Looy
* 1910 - ''Bescherming van vrouwenarbeid of algemene arbeidsbescherming ?''. 's-Gravenhage, Nat. Comité in zake Wettelijke Regeling van Vrouwenarbeid
* 1911 - ''Wetsartikelen en Kon. Besluiten waaruit blijkt, dat de vrouw reden heeft over achterstelling te klagen en op herziening of intrekking daarvan aan te dringen''. Amsterdam
Mûseftigen

De **mûseftigen** (wittenskiplike namme: *Muridae*) foarmje in famylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*) en it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), dêr't û.o. de hûsmûs, de brune rôt en de swarte rôt ta hearre. Mei mear as 700 soarten is it de grutste kjifdierefamylje. Mûseftigen komme fan natuere foar yn Jeraazje, Afrika en Austraalje, mar berikten pas mei de minske, fan 1492 ôf, de Nije Wrâld, dy't earder kolonisearre wie troch de nau besibbe famylje fan 'e wrotmûseftigen. 

Mûseftigen binne yn 'e regel lytseftige bisten mei in lange sturt en útsteande snorhierren. Guon hawwe langere efterpoaten, sadat se har op in huppende manear fuortbewege kinne, wylst oaren in grypsturt hawwe om it klimmen yn beammen makliker te meitsjen. Se hawwe allegear in earsten gehoar en rooksin, en komme foar yn biotopen dy't útinoar rinne fan wâld oant gerslân oant berchtme. In stikmannich soarten, yn 't bysûnder de gerbils, hawwe har oanpast oan it libjen yn 'e woastyn, wylst de bekendste soarten trouwe, sij it yn 'e regel ûnwinske, selskipsdieren fan 'e minske wurden binne. Mûseftigen binne herbivoaren of omnivoaren, en brûke har sterke kaakspieren en altyd trochgroeiende kjiftosken net inkeld om te iten, mar ek om hoalen gnaujen yn hurde materialen, lykas hout of drûge ierde. Se plantsje har fluch fuort, mei faak ferskate grutte nêsten jongen it jier.

## Famylje-opbou
Mûzen en rotten fan de Alde Wrâld

De **mûzen en rotten fan de Alde Wrâld** (wittenskiplike namme: *Murinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*) en de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*), dêr't û.o. de hûsmûs, de brune rôt en de swarte rôt ta hearre. Dizze ûnderfamylje bestiet út mar leafst 519 soarten, en is dêrmei grutter as alle sûchdierefamyljes útsein de mûseftigen (dêr't er ta heart) en dy fan de wrotmûseftigen, en ek is er grutter as alle sûchdiereskiften útsein dy fan 'e kjifdieren (dêr't er ta heart) en dy fan de flearmûzen.

De mûzen en rotten fan de Alde Wrâld binne lânseigen yn Jeraazje, Afrika en Austraalje, mar komme tsjintwurdich as eksoaten ek foar op alle oare grutte lânmassa's útsein Antarktika. Op plakken dêr't se fan natuere net foarkamen, foarmje se yn 'e regel in slimmen pleach dy't grutte skea tabringe kin oan 'e lânseigen fauna, yn 't bysûnder op isolearre eilannen, lykas yn de Stille Súdsee.

## Underfamylje-opbou
Echte rotten

De **echte rotten** (wittenskiplike namme: *Rattus*) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e kjifdieren (*Rodentia*), de famylje fan 'e mûseftigen (*Muridae*) en de ûnderfamylje fan de mûzen en rotten fan de Alde Wrâld (*Murinae*). Ta dit skaai hearre 66 soarten rotten, wêrfan't de bekendste en meast fersprate sûnder mis de brune rôt (*Rattus norvegicus*) en de swarte rôt (*Rattus rattus*) binne. As it allinnich om fersprieding giet, komt de Polynezyske rôt (*Rattus exulans*) perfoarst op it trêde plak.

Withoefolle soarten mûseftigen en oarsoartige kjifdieren dy't taksonomysk sjoen gjin rotten binne, wurde wol faak as sadanich oantsjutten. Fan mûzen ûnderskiede rotten har eins inkeld trochdat se grutter binne. Rotten lizze oer it algemien by de minske op in tige minne namme as fiis en skealik ûngedierte, mar eins binne it yntelliginte bistkes, dy't traind wurde kinne foar in ferskaat oan needsaaklike en gefaarlike putsjes. Teffens is fral de brune rôt yn 'e lêste heale iuw hieltyd mear akseptearre rekke as húsdier.

## Soarten
Territoarium (biology)

In **territoarium** is yn 'e biology in gebiet dat beset wurdt troch ien beskaat bist fan in soarte, dy't dat as syn domein beskôget, en der almeast gjin soartgenoaten fan itselde geslacht duldet. Territoaria wurde yn 'e regel ôfbeakene mei geurflaggen yn 'e foarm fan miich, stront of muskes. De grutte fan territoaria rint útinoar per soarte. De territoaria fan mantsjes fan in beskate soarte binne ornaris grutter as dy fan wyfkes, sadat it territoarium fan in mantsje dy fan ferskate wyfkes oerlapet.
Territoarium (betsjuttingsside)

"**Territoarium**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* territoarium (gebietsdiel), in net-soevereine geografyske ienheid
* territoarium (biology), it ôfbeakene wengebiet fan in beskaat bist
* territoarium (minsklik hâlden en dragen), de persoanlike romte fan in persoan
Ebola (rivier)

**Ebola** is de namme fan in 200 km lange sydrivier fan de Kongo. 

Hy rint troch de Demokratyske Republyk Kongo en mûnet út yn de rivier Mongala, in rjochter sydrivier fan de Kongo. 

De rivier joech syn namme oan de firussykte Ebolakoarts dy't foar 't earst op syn iggen útbriek. Yn it doarp Yambuku oan de Ebola stie in katolyk missysikehûs, dêr't de sykte him yn 1976 oppenearre.
Alfred Tepe

**Alfred Tepe** (folút: **Wilhelm Victor Alfred Tepe**) (Amsterdam, 24 novimber 1840 - Düsseldorf, 23 novimber 1920) wie in Nederlânsk arsjitekt. Nei P.J.H. Cuypers wie er de wichtichste arsjitekt fan de neogotyk yn Nederlân. Hy ûntwurp in soad tsjerken, fral yn it earder aartsbisdom Utert.

## Wichtich wurk
*1874-1875 Jutphaas: Sint-Nikolaastsjerke (Jutphaas)
*1874-1876 Arnhim: Sint-Martinustsjerke
*1875-1877 Utert: Sint-Hiëronymus wees- en âldereinhûs
*1876-1877 Utert: Sint-Willibrordustsjerke
*1876-1877 Beesd: Tsjerke fan de H. Krúsferheffing
*1878-1879 Schalkwijk: Sint-Michaelstsjerke
*1880-1881 Harns: Sint-Michaelstsjerke
*1881-1883 Amsterdam: Sint-Franciscus Xaveriustsjerke (*De Krijtberg*)
*1881-1883 Schagen: Kristoforustsjerke (Skagen)
*1885-1887 IJsselstein: Sint-Nikolaasbasilyk
*1891-1892 Raalte: H. Krúsferheffing
*1898 Neede: Sint-Ceciliatsjerke (ôfbrutsen 1951)
* 1899-1901: Utert: Sint-Martinustsjerke (Utert); apparteminten

Oar wurk fan Tepe:
* Bredevoort, de Georgiuskerk
* 's-Heerenberg, de H. Pankratiustsjerke
* Kilder, de tsjerke St. Jan
* Wijnbergen, in basisskoalle mei in yn 't each rinnend trepgeveltsje
* Zevenaar, toer fan de H. Andreästsjerke

## Galery

Ofbyld:Kerk_Raalte.jpg|H. Krúsferheffing (Raalte)
Ofbyld:Sint Werenfridus kerk Workum 06.JPG|Sint-Werenfridustsjerke (Warkum)
Ofbyld:Ludgeruskerk Balk 11.JPG|Sint-Ludgerustsjerke (Balk)
Ofbyld:Hellendoorn, de Sint Sebastianuskerk GM-0163WN038 foto7 2014-10-04 12.414.jpg||Sint-Nikolaastsjerke (Hellendoorn)
Ofbyld:2007-10-14 10.54 Steenwijk, kerk1 foto2.JPG|Sint-Klemenstsjerke (Stienwyk)
Ofbyld:Bredevoort gregrorius kerk.jpg|Sint-Georgiustsjerke (Bredevoort)
Ofbyld:Ijsselstein st-Nicolaas.jpg|Sint-Nikolaasbasilyk (IJsselstein)
Ofbyld:Hartekerk maarssen.jpg|H. Hert tsjerke, (Maarssen)
Ofbyld:Molenstraat 2, kerk, Schagen.JPG|Kristoforustsjerke, (Skagen)


## Sjoch ek
* List fan Nederlânske arsjitekten
Endeavour Award

De ***Endeavour Award*** (soms ek stavere as *Endeavor Award*) is in Amerikaanske literatuerpriis dy't elts jier útrikt wurdt foar it as bêste beoardiele wurk fan it sjenre fan science fiction of fantasy, wêrfan't de skriuwer ôfkomstich is út it Amerikaanske Noardwesten (de Amerikaanske steaten Washington, Oregon en Idaho). De winner wurdt bekendmakke op 'e jierlikse *[[OryCon]]*, in science fiction- en fantasykonvinsje dy't yn 'e moanne novimber holden wurdt yn 'e stêd Portland.

De priis, dy't foar it earst útrikt waard yn 1999, is ferneamd nei it skip de *Endeavour*, fan 'e Britske ûntdekkingsreizger James Cook, ien fan 'e earste Jeropeänen dy't it Amerikaanske Noardwesten oandie. Nei't it skynt klútsje in protte Amerikaanske science fiction- en fantasyskriuwers yn it Noardwesten gear; de *Endeavour Award* is bedoeld om harren oan te fiterjen by harren wurk (*to endeavo(u)r* is Ingelsk foar "(nei)stribje"). Under de skriuwers dy't de priis alris wûnen, binne Robin Hobb en Ursula K. Le Guin. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Endeavour Award''
Gandalf Award

De ***Gandalf Awards*** wiene in pear Amerikaanske prizen dy't fan 1974 oant 1981 jierliks útrikt waarden foar treflike prestaasjes op it mêd fan fantasyliteratuer. Se wiene ferneamd nei de tsjoender Gandalf, út Tolkien syn magnum opus *[[The Lord of the Rings]]*. De *Gandalf Awards* waarden oprjochte en finansjeel ûnderstipe troch de Amerikaanske skriuwer, dichter, redakteur en resinsint Lin Carter en de *[[Swordsmen and Sorcerers' Guild of America]]* (SAGA), in feriening fan fantasyskriuwers. Winners waarden útornearre troch in stimming ûnder dielnimmers oan 'e *[[World Science Fiction Convention]]*. Der wiene twa kategoryen: de *Gandalf Award* foar grutmasterskip fan fantasy en de *Gandalf Award* foar fantasy fan romanlingte. De lêste dêrfan waard mar twa kear tawiisd. 

## Winners
Winners fan 'e *Gandalf Award* foar grutmasterskip fan fantasy wiene:
* 1974: J.R.R. Tolkien
* 1975: Fritz Leiber
* 1976: L. Sprague de Camp
* 1977: Andre Norton
* 1978: Poul Anderson
* 1979: Ursula K. Le Guin
* 1980: Ray Bradbury
* 1981: C.L. Moore

Winners fan 'e *Gandalf Award* foar fantasy fan romanlingte wiene:
* 1978: *The Silmarillion*, troch J.R.R. Tolkien (û. red. f. Christopher Tolkien)
* 1979: *The White Dragon*, troch Anne McCaffrey
James Tiptree, Jr. Award

De ***James Tiptree, Jr. Award*** is in Amerikaanske literatuerpriis dy't elts jier útrikt wurdt oan 'e skriuwer fan it bêste Ingelsktalige wurk yn it sjenre fan 'e science fiction, dat yngiet op konsepten as seksuële identiteit en geslachtsidentiteit. Dizze priis waard yn 1991 oprjochte troch de science fiction-skriuwsters Pat Murphy en Karen Joy Fowler, dy't him ferneamden nei James Tiptree jr., it pseudonym fan science fiction-skriuwster Alice B. Sheldon.

Troch in manlik pseudonym te kiezen en ûnder dy namme literatuerprizen te winnen, toande Sheldon oan dat it frij algemien oannommen ûnderskie tusken manlike en froulike science fiction-auteurs nearne op basearre wie. Om it lêzerspublyk tebinnen te bringen hokker ûnbewuste subjektive ynfloed oft geslacht hawwe kin, liek it de inisjatyfnimsters fan 'e *James Tiptree, Jr. Award* in goed ding ta om 'e priis nei Sheldon te ferneamen.

De priis wurdt tsjintwurdich tawiisd en útrikt troch de *Tiptree Motherboard*, dy't ek ferskate bondels koarte fiksje en essay's fan winners en nominearden útjûn hat. In spesjale foarm fan 'e priis is de ***James Tiptree, Jr. Retrospective Award***, dy't ferskate kearen takend is foar wurken dy't publisearre binne foarôfgeande oan 'e ynstelling fan 'e reguliere priis. De *Retrospective Award* is ien kear wûn troch Ursula K. Le Guin en twa kear elk troch Suzy McKee en Joanna Russ. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''James Tiptree, Jr. Award''
Jupiter Award

De ***Jupiter Awards*** wiene in groep jierlikse Amerikaanske literatuerprizen dy't fan 1974 oant 1978 fjouwer kear (útsein yn 1976) útrikt waarden foar de bêste wurken op it mêd fan science fiction fan it foargeande jier. Der wiene fjouwer kategoryen: bêste roman, bêste novelle, bêste koarte novelle en bêste koarte ferhaal. De tawizing en útrikking fan 'e *Jupiter Awards* waard fersoarge troch de organisaasje *Instructors of Science Fiction in Higher Education*.

## Winners
Oregon Book Award

De ***Oregon Book Awards*** binne in groep Amerikaanske regionale literatuerprizen yn 'e steat Oregon, dy't elts jier útrikt wurdt foar de as bêste beoardiele wurken op it mêd fan fiksje, literêre non-fiksje, poëzij, toaniel en jongereinliteratuer. De prizen waarden ynsteld yn 1987, troch de *Oregon Institute for Literary Arts*, de foargonger fan 'e hjoeddeistige organisator fan sawol de tawizing as de útrikking, *Literary Arts, Inc.*, in non-profitorganisaasje út Oregon dy't himsels ta doel steld hat om it libben fan 'e Oregonezen te ferrykjen troch harren yn oanrekking te bringen mei taal en literatuer. De winners wurde útornearre op grûn fan literêre fertsjinsten, troch in sjuery wêrfan't alle leden fan bûten de steat ôfkomstich wêze moatte.

## Kategoryen
De *Oregon Book Awards* wurde útrikt yn 'e folgjende kategoryen en subkategoryen: 
* *Oregon Book Award for Fiction* (1987-2002)
** *Ken Kesey Award for the Novel* (2003-2007)
** *H.L. Davis Award for Short Fiction* (2003-2007)
** *H.L. Davis Award for Fiction* (fanôf 2007)
* *Oregon Book Award for Literary Nonfiction* (1987-2001)
** *Frances Fuller Victor Award for General Nonfiction* (fanôf 2002)
** *Sarah Winnemucca Award for Creative Nonfiction* (fanôf 2002)
* *Stafford/Hall Award for Poetry* (fanôf 1987)
* *Angus L. Bowmer Award for Drama* (1987-2002)
* *Oregon Book Award for Young Readers' Literature* (1990-2002)
** *Eloise Jarvis McGraw Award for Children's Literature* (fanôf 2003)
** *Leslie Bradshaw Award for Young Adult Literature* (fanôf 2003)
* *Special Award* (1988-1995)
** *Charles Erskine Scott Wood Distinguished Writer Award* (1987-2008)
** *Stewart H. Holbrook Literary Legacy Award* (1987-2011)
** *Walt Morey Young Readers' Literary Legacy Award* (fanôf 1998)
** *Readers' Choice Award* (publykspriis, fanôf 2011)
** *Pacific Northwest College of Art Graphic Literature Award* (foar grafyske romans, fanôf 2012)

Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Oregon Book Awards''
Pilgrim Award

De ***Pilgrim Award*** is in Amerikaanske literatuerpriis dy't sûnt 1970 elts jier troch de *[[Science Fiction Research Association]]* útrikt wurdt. It is in oeuvrepriis op it mêd fan 'e wittenskiplike ûnderbouwing fan science fiction-literatuer, en is ferneamd nei it baanbrekkende boek *Pilgrims through Space and Time*, fan J.O. Bailey, dy't tapaslikerwize ek de earste winner fan 'e *Pilgrim Award* wie. Oare winners wiene û.m. Ursula K. Le Guin, Joanna Russ en Brian W. Aldiss. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.

## Keppelings om utens
* Offisjele webside fan 'e ''Pilgrim Award''