open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Takomst

De **takomst** is de tiid dy't noch komme moat mei alles dat noch barre sil. Yn 'e lineêre tiidsopfetting is it alles nei it hjoed, wêrby't hjoed begrepen wurde moat as it momint 'no'. It tsjinstelde fan 'e takomst is it ferline, alles foarôfgeande oan it momint 'no'. Dat momint skoot oanhâldend op by it ferline wei en nei de takomst ta; wat juster (of sels in momint lyn) noch takomst wie, is no alwer ferline. De stúdzje fan 'e takomst is de futurology. Fan eat dat der útsjocht as soe it út 'e takomst komme kinne, seit men dat it futuristysk eaget. It sjenre fan 'e fiksje dat oer de takomst fantasearret, wurdt science fiction neamd. 

## Wurking fan de tiid
Dat de takomst hjoed en dêrnei ferline wurde sil, wurdt as ûntsjinkearber beskôge om't dat feroarsake wurdt troch it bestean fan 'e tiid en de wetten fan de natuerkunde. Fanwegen de blykbere wurking fan 'e reäliteit en de ûntsjinkearberens fan 'e takomst kin alles dat al bestiet of noch bestean sil, karakterisearre wurde as permanint, wat betsjut dat it foar ivich bestean sil, of tydlik, wat betsjut dat der in ein oan komme sil. De begripen 'takomst' en 'ivichheid' binne wichtige ûnderwerpen fan 'e filosofy, religyen en de wittenskip, en lykwols is it noch altyd nea immen slagge om se op in net kontroversjele wize te definiëarjen.

## It fêstlizzen fan 'e takomst
Neffens beskate opfettings is de takomst al foar eltsenien fêstlein, itsij troch in heger wêzen, itsij troch in ûnpersoanlike oerkrêft lykas de wurking fan it hielal. Yn 'e religieuze kontekst binne sokke ideeën fêstlein yn 'e predestinaasjelear. Bûten godstsjinst om bestiet yn 'e astrology it leauwen dat de (fêstleine) takomst yn 'e stjerren lêzen wurde kin. De gongbere wittenskiplike opfetting is hjoed de dei lykwols dat men wol deeglik in beskate ynfloed útoefenje kin op alteast in part fan 'e dingen dy't yn 'e takomst barre sille. Sa leit fêst dat eltse minske úteinlik stjerre sil, mar hat men troch sûn te libjen in gruttere kâns om langer te libjen. 

It idee dat de takomst fêstleit, wie ek yn 'e achttjinde-iuwske natuerkunde oanwêzich en stie yn dy kontekst bekend as it determinisme. Dat sprute fuort út 'e meganikateory fan Isaac Newton, wêryn't de takomst folslein bepaald wêze soe troch de begjinposysjes en begjinsnelheden fan alle dieltsjes dêr't it hielal út bestie. Lettere ûntwikkelings, û.m. de ûntdekking fan 'e kwantummeganika en yn 't bysûnder de ûnwissichheidsrelaasje fan Heisenberg, toanden oan dat de stelling fan it determinisme net hâldber is: om 'e takomst te berekkenjen mei in faasje dy't heger is as de wurklike evolúsje yn 'e tiid soe in kompjûter nedich wêze dy't grutter is as it hielal sels.
Sjongen

**Sjongen**, **sang** of de **sjongkeunst** is it produsearjen fan muzikale lûden mei de stim, wêrby't de gewoane spraak oanpast of ferbettere wurdt troch it oanhâldende tapassen fan ferskillende toanhichten, ritmes en in ferskaat oan fokale techniken. Immen dy't sjongt is in sjonger of fokalist, of, as it om in frou giet, in sjongster of fokaliste. Sokke sjong(st)ers bringe ôfrûne muzykstikken fuort, dy't lieten hjitte. Lieten kinne mei of sûnder begelieding fan muzykynstruminten songen wurde. As der gjin begelieding is, wurde se a kapella songen. It is ek mooglik dat in haadsjonger of ''lead''-sjonger begelaat wurdt troch ien of mear eftergrûnsjongers, dy't syn eigen sjongkeunst oanfolje. Sjongers dy't yn groepsferbân aktyf binne, neamt men in koar; sjongers dy't allinnich optrede, binne soloïsten.

Sjongen kin formeel of ynformeel dien wurde, yn arranzjearre of ymprovisearre foarm. It kin dien wurde as in foarm fan religieuze ferearing, as berop, as leafhawwerij, om't men der aardichheid oan hat of treast yn fynt, of as ûnderdiel fan in muzikale oplieding. Der besteane ferskate foarmen fan sjongkeunst, dy't fierhinne gearfalle mei de ûnderskate sjenres fan 'e muzyk, lykas klassike muzyk (ynkl. opera), koraalmuzyk, popmuzyk, rock, jazz, blues, soul, R&B, country, hiphop, ensfh. As men in goede sjong(st)er wurde wol, is it nedich dat men der tiid en tawijing yn stekt troch eltse dei te oefenjen en in goede oplieding te folgjen. Ek stimtrening dy't fersoarge wurdt troch stimcoaches kin fertuten dwaan.

Eltse minsklike sjongstim hat in beskaat berik: de ôfstân tusken de heechste en de leechste noaten dy't men sjonge kin. Manlju hawwe yn 'e regel in legere stim mei in beheinder berik en froulju in hegere stim mei in grutter berik. Dêryn spilet mei dat froulju ek de kopstim faak goed behearskje, wylst de measte manlju de behearsking dêroer yn 'e puberteit ferlieze (as se 'it burd yn de kiel' krije). Sjongstimmen wurde op it mêd fan toanhichte yn in stikmannich kategoryen yndield. Fan heech nei leech binne dat:
* by froulju:
** sopraan
** metzosopraan
** alt
* by manlju:
** kontratenoar
** tenoar
** bariton
** bas
Nadia Moussaid

**Nadia Moussaid** (Skiedam, 30 maaie 1984) is in Nederlânsk presintatrise en programmamakster fan mingd Nederlânsk, Eastenryksk-Dútsk en Marokkaansk-Arabysk etnysk komôf. 

## Libben en karriêre
Moussaid waard yn 1984 berne yn Skiedam, as de dochter fan in heal-Nederlânske, heal-Eastenrykske mem en in Marokkaanske heit. Yn 2009 studearre se ôf yn sosjale en kulturele antropology oan 'e Frije Universiteit yn Amsterdam.

Yn 2010 kaam Moussaid by op 'e redaksje en de researchôfdieling te wurkjen fan 'e MTNL/VPRO. Yn 2012 stapte se oer nei de redaksje fan AT5, de pleatslike tillefyzjestjoerder fan Amsterdam.

Moussaid makke ferskate dokumintêres. Yn *Leven, Liefde & HIV*, út 2015, dat útstjoerd waard troch de NCRV, portrettearre se twa froulju dy't oanhelle rekke wiene mei it HIV-firus. Yn *Lost Generation*, ek út 2015, folge se wurkleaze jongerein yn Bosnje-Hertsegovina.

Yn 2016 wurke Moussaid mei oan it radioprogramma *Nieuws en Co*, fan 'e NPO. Datselde jiers krige se in eigen wykliks praatprogramma by de NTR op 'e tillefyzje, mei as namme *De Nieuwe Maan*.

Fan 30 july oant en mei 31 augustus 2018 presintearre se op NPO 1 it lettejûnspraatprogramma *Laat op één* dat yn 't plak kaam fan Eva Jinek har programma. Jinek moast ferlof nimme út reden fan har swierwêzen. Yn septimber 2018 droech Moussaid de presintaasje fan *De Nieuwe Maan* oer oan Fidan Ekiz.

Yn de maitiid fan 2019 stapte hja oer fan KRO-NCRV nei de VPRO, dêr't se sawol op de radio as de telefyzje programma’s makket. Se presintearre Bureau Buitenland en die ferslach fan it Holland Festival. Fan 4 jannewaris 2020 ôf oan presintearret Moussaid it nij boeke-, film- en muzykprogramma dat *[[Boeken (telefyzjeprogramma)|Boeken]]* en *[[Vrije Geluiden (telefyzjeprogramma)|Vrije Geluiden]]* ferfong mei de titel *Mondo*.

## Keppelings om utens
*  Nadia Moussaid op Twitter
*  Nadia Moussaid op Facebook
Seneskalk

It amt fan **seneskalk** wie in hege post yn 'e hofhâlding fan aadlike huzen yn 'e Midsiuwen. Sa'nent hie likernôch deselde taken as in majordomo, en stie oan it haad fan it tsjinstfolk. Dêrnjonken wie in seneskalk yn it Keninkryk Frankryk ek in wichtige hofdignitaris, dy't sizzenskip hie oer de útoefening fan it rjocht en it ynjen fan belestings yn 'e súdlike provinsjes, krekt sa't de baljuw datoangeande sizzenskip hie oer de noardlike provinsjes. Fierders funksjonearre de seneskalk as de pleatsferfanger fan 'e kening. De post fan seneskalk waard foar it earst ynsteld troch Filips&nbsp;II Augustus fan Frankryk (reg. 1180-1223). Seneskalken waarden almeast foar it libben beneamd, mar de titel wie net oererfber.

It wurd 'seneskalk', wêrfan't de ierste oerlevering datearret út 'e twadde helte fan 'e fjirtjinde iuw, komt fan it Aldfrânske *sénéchal*. It Frânsk hie it as lienwurd oernommen fan it Anglo-Normandyske *seneschal*, dat wer kaam fan it Aldnederlânske **siniscalc* of fan it Aldheechdútske *senescalh*. Dat wie in gearstalling fan **sini-* of *sene-* ("âld", besibbe oan Latynsk *senior*) en *scalc* of *scalh* (letterlik: "jonge", mar hjir "feint"). Uteinlik wie it wurd in lienfertaling fan it Latynske *senior scholaris*, "haad fan de wacht".
January Magazine

***January Magazine*** is in Kanadeesk literêr online-tydskrift dat ienris yn 'e moanne ferskynd, mei as wurkmêd 'it boek yn de Ingelske taal'. It waard yn 1997 oprjochte troch skriuwster Linda L. Richards, en sûnt binne der ferskate katerns en *[[spin-off]]*-publikaasjes oan tafoege. De redaksje fan it blêd is fêstige yn Vancouver, yn 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, mar *January Magazine* publisearret bydragen fan meiwurkers fan oer de hiele wrâld.

*January Magazine* genietet rûnom erkenning om syn goed skreaune resinsjes fan nij-útkommen boeken, en teffens om 'e fraachpetearen mei auteurs dy't yn it blêd ferskine. Guon ferneamde skriuwers dy't troch it blêd ynterviewd waarden, binne: Salman Rushdie, Dennis Lehane, Lorden D. Estleman, Stuart M. Kaminsky en Margaret Atwood. It misdiekatern fan *January Magazine* wûn yn 2005 in Gumshoe Award yn 'e kategory 'bêste webside oer misdieromans'.

Yn maaie 2006 waard fan dat katern, *The Rap Sheet* (ek in sprektaalterm foar 'strafblêd'), in selsstannige publikaasje makke ûnder de redaksje fan J. Kingston Pierce, in Amerikaanske mediapersoanlikheid út Seattle. *The Rap Sheet* en *January Magazine* ûnderhâlde noch altyd in relaasje fan ûnderlinge gearwurking, wêrby't sawol Richards as Pierce bydragen oan inoars publikaasjes leverje.

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan ''January Magazine''
Meares Glacier

**Meares Glacier** is in 23 km lange gletsjer yn it suden fan Alaska. Oan de mûning yn de Prince William Sound is er 1,6 km breed. Hy leit yn it  Chugach National Forest, sa'n 130 km eastlik fan Anchorage.
De gletsjer waard ferneamd nei de 18e-iuwske Britske seekaptein John Meares.
We Were in Love

***We Were in Love*** is in liet fan 'e Amerikaanske sjonger Toby Keith. It heart ta it sjenre fan 'e countrymuzyk.
__NOTOC__
## Produksje
*We Were in Love* waard skreaun en komponearre troch Chuck Cannon en Allen Shamblin, en produsearre troch Keith sels en James Stroud foar platemaatskippij Mercury Records. De byhearrende fideoklip waard regissearre troch Michael Salomon. *We Were in Love* waard op 9 juny 1997 útbrocht as de earste fan fjouwer singles fan it album *[[Dream Walkin' (album)|Dream Walkin']]*. (De oare singles fan dat album wiene *I'm So Happy I Can't Stop Crying*, ek útbrocht yn 1997, en *[[Dream Walkin' (liet)|Dream Walkin']]* en *Double Wide Paradise*, dy't beide yn 1998 ferskynden.)

## Ynhâld
*We Were in Love*, dat "We Wiene Fereale" betsjut, hat in doer fan 4:20 minuten en is skreaun yn it ik-perspektyf. De sjonger sjocht werom op 'e tiid dat er santjin jier wie en ferkearing hie mei in net neier oantsjutte persoan. Hy hellet oantinkens op oan dy tiid en rjochtet him dan tsjin syn eardere ferkearing en seit dat dyjinge noch altyd syn grutte leafde is, en dat er in manear fine wol om dy goeie âlde tiid werom te bringen. 

## Hitlisten
Sawol yn 'e Feriene Steaten as yn Kanada berikte *We Were in Love* it twadde plak yn 'e countryhitlisten. 

## Keppelings om utens
*''We Were in Love'' op YouTube
Albert Mulder

**Albert Kornelis Mulder** (Aldegea (Smellingerlân), 25 septimber 1921 - Easterwâlde, 18 jannewaris 2011) wie samler en beskriuwer fan âld ark. Syn samling is ûnderbrocht yn it museum Oold Ark yn Makkingea.

## Wurk
* *Ald ark*, Fryske Akademy, 1990 (mei yllustraasjes fan Jelle Imkes Klaver).
* *Oar ald ark*, 2002 (oer húshâldlik ark)
* *Wat ha wy in wille hân*, 2002 (in samling âlde bernespultsjes), mei Jant van der Weg.
* *Wer oar ald ark*
* *Yn en om it bûterfabryk*, 2004
Cam Clarke

**Cameron Arthur** "**Cam**" **Clarke** (Burbank (Kalifornje), 6 novimber 1957) is in Amerikaansk akteur.

## Keppelings om utens
* Webside fan Cam Clarke
* Cam Clarke yn de IMDb
Jan Lindeman

**Jan Lindeman** (Akkrum, 11 maart 1863 - Snits, 6 april 1936) wie in haadûnderwizer, oargelist fan de Minnistetsjerke yn Snits, muzyklearaar en klokkenist yn de Gemeente Snits.

## Libben en wurk
Jan Lindeman waard berne yn Akkrum as soan fan in muzykûnderwizer. Hy helle syn ûnderwiisakte en rillegau dêrnei waard er ûnderwizer oan in skoalle yn Snits. Hy boaske yn Utingeradiel op 14 maaie 1886 mei Sietske Annes Wieling; it pear krige fiif bern: Otto, Wijbe Anne, Anne, Jeltje Minke en Piet.

Lindeman hat syn hiele arbeidsume libben yn Snits wurke, earst as ûnderwizer oan de tariedende klasse fan de Ryksnormaallessen en letter as oargelist by de doperske gemeente. Hy wie fan 1890 oant yn 1924 klokkenist fan de Gemeente Snits oant it kariljon opheft waard, lieder fan sjong- en muzykferieningen en wie njonken dat noch sekretaris fan Keaphannel yn Snits.

Jan wie in musikus mei behoarlik talint dat er fan syn heit hie. Oars as syn heit, dy't in betûft muzikant wie, koe er ek komponearje. Jan stie bekend as in fleurich, freonlik en optimistysk minske wêrtroch't er frijwat oansjen yn de stêd wûn.

## Komposysjes
In kar:
* De melody Jan Linses van der Burg syn tekst: It Heitelân. 
* In *Bolero* 
* In *Neêrlands Volkslied*.
Sasha Clements

**Sasha Clements** (Toronto, 14 maart 1990) is in Kanadeesk film- en telefyzje-aktrise.

Sy boaske yn 2016 mei de Amerikaan Corbin Bleu.

## Filmografy

## Keppeling om utens
* Sasha Clements yn de IMDb
Adult Film Database

De **Adult Film Database**, almeast ôfkoarte ta **AFD**, is in fergees te rieplachtsjen Amerikaanske kennisbank (database) op it ynternet, dy't besiket en hâld gegevens by oer alle pornografyske films en (manlike en froulike) pornoakteurs. De namme betsjut: "Pornofilmkennisbank". De webside fan 'e AFD omfiemet filmografyen, beheinde biografyen, resinsjes, kategorisearre foto's út pornofilms en teffens in geregeld by de tiid brochte blôch mei it lêste nijs út 'e hiele wrâld oer pornoakteurs, pornofilms, pornoregisseurs, pornografyske filmstudio's, websiden fan pornoakteurs, ensfh. De Adult Film Database (AFD) moat net betize wurde mei de Internet Adult Film Database (IAFD).

## Skiednis
De ierste ferzje fan 'e AFD waard yn 1991 ûnder de namme **Sodomite** gearstald troch in Amerikaanske studint. Tusken 1996 en 1999 sprong Sodomite yn it gat dat ûntstien wie nei't de earste ferzje fan 'e Internet Adult Film Database (IAFD) net mear by de tiid brocht waard. Yn 1999 krige de AFD syn hjoeddeistige namme. Neitiid groeide de webside troch de jierren hinne út ta de wichtichste Amerikaanske konkurrint fan 'e (yn 1999 nij libben ynblaasde) IAFD.

Yn 2007 omfette de AFD ynformaasje oer 90.000 pornofilms en oer 50.000 pornoakteurs. De webside hie tsjin dy tiid in foarbyld nommen oan 'e IAFD en de IMDb, en wie bannen oangien mei grutte pornografyske filmstudio's as Vivid Entertainment, Hustler Video, Wicked Pictures en Digital Playground. De AFD wurdt no rund troch in troud pear mei in stikmannich fêste meiwurkers. It wie de earste online-database op it mêd fan 'e pornografy dy't sawol heteroseksuële as homoseksuële films en akteurs opnaam. In oar ferskil mei oare pornografyske kennisbanken is dat de AFD in protte fotogalleryen omfiemet. 

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Adult Film Database
AFD

* Adult Film Database (AFD), in online-database oer pornografyske films en akteurs
* Alternative für Deutschland (AfD), in politike partij yn Dútslân
* Alliance for Freedom and Democracy (AFD), in politike partij yn Etioopje
* Alliance des Forces Démocratiques (AFD), in politike alliânsje yn Ivoarkust
* Active Format Drive (AFD), in standerdisearre koadeset foar tillefyzje of set-top-boxdecoders
* Advanced Format Drive (AFD), in soarte opslachapparaat foar oan 'e kompjûter
Internet Movie Database

De **Internet Movie Database**, almeast ôfkoarte ta **IMDb**, is in fergees te rieplachtsjen Amerikaanske kennisbank (database) op it ynternet, dêr't gegevens yn byholden wurde oer films, mar ek oer tillefyzjesearjes en oare tillefyzjeprogramma's, fideospultsjes, akteurs, en presintators. Dizze database waard yn 1990 oprjochte as leafhawwerij, mar groeide meitiid út ta in gesachhawwende boarne, benammen op it mêd fan films en akteurs. Sûnt 1998 is de IMDb eigendom fan it bedriuw Amazon.com.

## Skiednis
De IMDb ûntstie yn 1990 fanút rec.arts.movies, in nijsgroep mei ynternetbrûkers fan 'e earste oere dy't in foarleafde foar films en de filmyndustry mei-inoar dielden. De eigentlike oprjochter wie Col Needham, dy't syn fluch ta in profesjoneel bedriuw útgroeiende leafhawwerij yn 1998 foar grou jild fan 'e hân die oan Amazon.com. Sûnt 2003 hat de IMDb ek in aparte betelle seksje, dy't IMDbPro hjit. Dy biedt de hiele ynhâld fan 'e IMDb, oanfolle mei ekstra gegevens foar lju dy't yn 'e filmyndustry wurksum binne, lykas kontaktynformaasje, evenemintekalinders en nijs út 'e entertainmentyndustry. Der bestie ek lange tiid in fergees tagonklik *message board*, in soarte fan ynternetfoarum, by eltse opnommen titel en persoan, mar dy funksje waard op 19 febrewaris 2017 opheft. 

Yn 2013 wie de IMDb útwoeksen ta in ynternetargyf mei ynformaasje oer mear as 2,5&nbsp;miljoen film- en tillefyzjetitels en mear as 5,5&nbsp;miljoen persoanen fan oer de hiele wrâld. De webside wurdt eltse moanne troch mear as 150&nbsp;miljoen minsken besocht, en wurdt ûnderholden troch likernôch 35 foltiidsmeiwurkers. In kritykpunt dat gauris heard wurdt, is wol dat de IMDb sterk op 'e Westerske film- en tillefyzjeyndustry rjochte is, mei as gefolch dat Bollywood (de filmyndustry fan Yndia) en Nollywood (de filmyndustry fan Nigearia) yn 'e database oan 't krapperein komme.

## Sykmooglikheden
De IMDb biedt wiidweidige ynformaasje oer fral films, wêrûnder ynformaasje oer de hiele (bekende) cast en crew. Lêzers kinne dêr resinsjes en beoardielings oan tafoege. Der binne tal fan siikmooglikheden; sa kin men de nammen fan twa akteurs tagelyk ynfiere, wêrnei't de IMDb de films toant dêr't de beide yn gearwurke hawwe. Teffens biedt de webside in Top&nbsp;250 fan 'e troch registrearre besikers it heechst wurdearre films, en ek in Top&nbsp;100 fan 'e minst wurdearre films. 

;Top 10 fan heechst wurdearre films aller tiden (neffens de IMDb)
# *[[The Shawshank Redemption]]* (1994)
# *[[The Godfather]]* (1972)
# *[[The Godfather Part II]]* (1974)
# *[[The Dark Knight]]* (2008)
# *[[12 Angry Men (film út 1957)|12 Angry Men]]* (1957)
# *[[Schindler's List]]* (1993)
# *[[The Lord of the Rings: The Return of the King]]* (2003)
# *[[Pulp Fiction]]* (1994)
# *[[The Good, the Bad and the Ugly]]* (1966)
# *[[The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring]]* (2001)

## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e Internet Movie Database
Algemien direkteur

In **algemien direkteur** of **presidint-direkteur** is de einferantwurdlik binnen it bestjoer fan in bedriuw. Dizze titel wurdt ornaris inkeld brûkt yn grutte ûndernimmings dêr't mear as ien direkteur is. As it bestjoer mar út ien persoan bestiet, sprekt men yn 'e regel simpelwei fan in **direkteur**. Likernôch in synonym foar algemien direkteur is **bestjoersfoarsitter**. Tsjintwurdich heart men ek faak de Ingelske term ***CEO*** (útspraak: ['si:ʔi:ʔoʊ], likernôch: "sii-ii-oo"), in ôfkoarting foar ***chief executive officer***, dat letterlik "útfierend haadofsier" betsjut.

De persize rol fan in algemien direkteur hinget ôf fan 'e bedriuwsfoarm. Der is in model dêr't it bewâld oer in ûndernimming inkeld by fierd wurdt troch in direksje mei oan it haad de algemien direkteur. Mar it komt ek in soad foar dat de direksje it útfierend of deistich bestjoer docht njonken in ried fan bestjoer, dy't ornaris ien kear yn 'e moanne of noch minder faak gearkomt om tafersjoch op 'e direksje te hâlden en strategyske beliedsbesluten te nimmen. Yn it earste model hat de algemien direkteur mear macht, mar beide kearen is hy of sy dejinge dy't binnen it bestjoer fan it bedriuw ferantwurdlik is foar de algehiele gong fan saken. Dat hâldt ek yn dat de algemien direkteur faak syn funksje dellizze moat as de resultaten fan it bedriuw ôffalle.

## Sjoch ek
*finansjeel direkteur
Finansjeel direkteur

In **finansjeel direkteur** is binnen it bestjoer fan in grut bedriuw ferantwurdlik foar de finansjele gong fan saken. Yn 'e regel is dit de op ien nei heechste funksje binnen in ûndernimming, nei dy fan 'e algemien direkteur. Yn guon sektors is de finansjeel direkteur ek ferantwurdlik foar de analyze fan data. In synonym foar finansjeel direkteur is **finansjeel bestjoerder**. Tsjintwurdich heart men ek faak de Ingelske term **CFO** (útspr.: ['si:ʔɛfʔoʊ], likernôch: "sii-ef-oo"), dat in ôfkoarting is foar *chief financial officer*, dat letterlik "finansjeel haadofsier" betsjut.

De measte finansjeel direkteuren hawwe in oplieding folge ta boekhâlder, accountant of controller of hawwe in stúdzje ûndernimmingsfinansiering dien en in mastergraad yn business administration helle. Nettsjinsteande dat is it ek mooglik dat lju dy't net sa'n eftergûn hawwe, oansteld wurde as finansjeel direkteur. Njonken it beärbeidzjen fan 'e deistige boekhâlding fan in bedriuw, moatte finansjeel direkteuren ek oan finansjele planning foar de takomst dwaan en argiven byhâlde oer it finansjele bedriuwsferline. Fierders is immen yn dizze funksje nei bûten ta de wurdfierder fan 'e ûndernimming op it mêd fan finansjele en boekhâldkundige saken. In finansjeel direkteur bringt oer syn aktiviteiten ferslach út oan 'e algemien direkteur en de ried fan bestjoer

## Sjoch ek
*algemien direkteur
Earste stjoerman

**Earste stjoerman** is in funksje of rang út 'e skipfeart. It is de heechste fan 'e stjoermansrangen en de op ien nei heechste funksje ûnder de bemanning fan in skip. In earste stjoerman is it haad fan 'e dektsjinst en de plakferfanger fan 'e kaptein.

De persize taken fan in earste stjoerman kinne fan rederij ta rederij ferskille, mar ornaris is sa'n skipsofsier ferantwurdlik foar it oanstjoeren fan 'e dekploech, besteande út 'e boatsman en de matroazen. Teffens giet de earste stjoerman oer it laden en lossen fan fracht. Dêrnjonken fungearret er faak as mentor foar in eventuële stazjêr.

As der gjin skipsdokter oan board is (en frachtskippen hawwe meastal gjin aparte medikus ûnder de bemanning), sil de earste stjoerman ek de needsaaklike medyske hannelings ferrjochtsje. Om dat te kinnen, moatte alle earste stjoerlju en dus ek kapteins (dy't ta har post opklimme fia de rang fan earste stjoerman) staazjerinne yn in sikehûs of in ekwivalinte medyske kursus folgje.

Op see hat de earste stjoerman almeast de deiwacht (04.00 oant 08.00 oere) en de saneamde platfuotwacht (16.00 oant 20.00 oere). Teffens is er dêr belêstge mei de navigaasje. Yn beskate sitewaasjes kin datoangeande in roerman him bystean. Fierders hearre ek de trening fan 'e bemanning op it mêd fan feilichheid, brânbestriding en opspoarings- en rêdingsoperaasjes ta it wurkmêd fan 'e earste stjoerman. Foar al syn taken leit de earste stjoerman ferantwurding ôf oan 'e kaptein.
Wenceslas Hollar

**Václav Hollar**, mear bekend as **Wenceslaus**, **Wenceslas** of **Wenzel Hollar** (yn Dútslân) (Praach, 13 july 1607 – Londen, 25 maart 1677), wie in Boheemsk etser en tekener. 

Hy waard berne yn Praach as soan fan in amtner yn in katolike húshâlding. Doe't er 20 jier wie ferliet er Praach om yn Frankfurt te studearjen by Matthäus Merian, de ferneamdste koperstekker fan syn tiid. Syn earste boek mei etsen waard publisearre yn 1635 yn Keulen; hy wie doe 28 jier. 

Yn 1637 ferfear er nei Ingelân ta dêr't er in grut part fan syn libben tahâlde soe. Yn 1645 gie er nei Antwerpen fanwegen de boargeroarloch (1642-1645) yn Ingelân; hy bleau dêr oant yn 1652. Hy stoar yn Londen, dêr't er beïerdige waard yn Saint Margaret's Church, Westminster.

Wenzel Hollar wie net allinne ien fan de bêste keunstners fan syn tiid, mar ek ien mei de grutste produksje. Syn tige sekuere, realisyske wurk beslacht om de 400 tekeningen en mear as 3000 etsen.

## Galery

Ofbyld:Fleuten 1647.jpg|right|Hollânske fluitskippen yn de 17e iuw, 1647
Ofbyld:De Heu van Brussel.jpeg|De 'Heu fan Brussel', beurtskip tusken Brussel en Antwerpen, 1648
File:Wenceslas Hollar - Woman with high crowned hat.jpg|*Woman with high crowned hat*
File:Wenceslas Hollar - Abraham and Lot separating (State 2).jpg|Abraham en Lot geane har eigen paad


## Keppeling om utens
* De ''Wenceslas Hollar Digital Collection'' fan de Universiteit fan Toronto
List fan Osmaansk-Fenesiaanske Oarloggen

Op dizze **list fan Osmaansk-Fenesiaanske Oarloggen** of ek wol **Turksk-Fenesiaanske Oarloggen** steane konflikten tusken de histoaryske steat Republyk Feneesje en it eartiidske Osmaanske Ryk:

* Krústocht fan Nikopolis (1396), in krústocht tsjin it Osmaanske Ryk, dêr't de Republyk Feneesje oan dielnaam
* Earste Egeyske See-oarloch (1415-1419) – it Osmaanske Ryk ferliest de behearsking oer de Egeyske See
* Twadde Egeyske See-oarloch (1423-1430) – Feneesje ferliest de behearsking oer de Egeyske See en Tessaloniky wurdt ferovere troch it Osmaanske Ryk
* Earste Osmaansk-Fenesiaanske Oarloch (1463-1479) – Euboea (Italjaansk: Negroponte), Lemnos en Albaanje ferovere troch it Osmaanske Ryk
* Twadde Osmaansk-Fenesiaanske Oarloch (1499-1503) – de measte Fenesiaanske koloanjes op 'e kust fan 'e Peloponnesos ferovere troch it Osmaanske Ryk
* Tredde Osmaansk-Fenesiaanske Oarloch (1537-1540) – de Sykladen, de Sporaden en de lêste Fenesiaanske koloanjes op 'e kust fan 'e Peloponnesos ferovere troch it Osmaanske Ryk
* Fjirde Osmaansk-Fenesiaanske Oarloch (1570-1573) – Syprus ferovere troch it Osmaanske Ryk
* Kretinzyske Oarloch of de Fyfde Osmaansk-Fenesiaanske Oarloch (1645-1669) – Kreta ferovere troch it Osmaanske Ryk
* Moreaanske Oarloch of de Sechsde Osmaansk-Fenesiaanske Oarloch (1684-1699) – de Peloponnesos (Italjaansk: Moreä), Lefkada, Aigina en dielen fan Dalmaasje ferovere troch de Republyk Feneesje
* Sânde Osmaansk-Fenesiaanske Oarloch of de Twadde Moreaanske Oarloch (1714-1718) – de Peloponnesos, Lefkada en Aigina werovere en Tinos (de lêste Fenesiaanske besitting yn it gebiet fan 'e Egeyske See) ferovere troch it Osmaanske Ryk
Jehannes Meyssens

**Jehannes Meyssens**, ek wol **Jan Meyssens** (Brussel, 17 maaie 1612 – Antwerpen, 18 septimber 1670), wie in Súd-Nederlânsk barokskilder, graveur en drukker. Hy wie de heit fan Cornelis Meyssens.

## Libben en wurk
Hy waard berne yn Brussel, mar ferhuze nei Antwerpen doe't er noch jong wie. Hy waard dêr master by it Sint-Lukasgilde yn 1640. Hy boaske oan Anna Jacobs (stoarn 1678); harren soan Cornelis waard ek graveur.

Hy wurke gear mei skilders en graveurs en de saken giene goed. Hjoed de dei is er foaral bekend fan syn printeboek *Image de divers hommes d'esprit sublime qui par leur art et science devront vivre eternellement et des quels la lovange et renommée faict estonner le monde, A Anvers mis en lumiere par Iean Meyssens peinctre et vendeur de lart au Cammestraet l'an .M.DC.XLIX* dat yn 1649 publisearre waard. Dat boek, mei portretten fan ferneamde lju, ek in protte skilders, waard letter wer brûkt as boarne foar keunsthistorisy. Fral bekend is Cornelis de Bie syn *[[Het Gulden Cabinet]]* (Antwerpen, 1662), dy't dat wurk skreau op oanstean fan Meyssens. Yn 1694 waard der in Ingelske ferzje publisearre yn Londen mei de titel *The True Effigies Of the most Eminent Painters, and other famous artists that have flourished in Europe*.

De Frânske teksten dy't Meyssens ûnder eltse plaat sette waarden letter brûkt as biografyske ynformaasje troch keunsthistorisy lykas Filippo Baldinucci, Joachim von Sandrart en Arnold Houbraken.

Hy beynfloede Theodoor van Merlen (1602/1606-1659).

## Fierder lêze
* Faksimilee fan de ''Image de divers hommes d'esprit sublime''
* Filippo Baldinucci's Keunstnersbiografyen, 1610–1670, s.&nbsp;377 Google books
## Keppeling om utens
* J. Meyssens yn it Ryksmuseum Amsterdam
Wjuk (betsjuttingsside)

"**Wjuk**" of "**wjok**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* wjuk, lichemsdiel om mei te fleanen, fan fûgels, ynsekten, flearmûzen en mytyske wêzens lykas ingels en draken
** wjuk (ynsekten), it lichemsdiel fan ynsekten
** wjuk (flearmûzen), it lichemsdiel fan flearmûzen
** wjuk (fûgels), it lichemsdiel fan fûgels
* wjuk (fleanmasine), in langwerpich sydlings útstykjend ûnderdiel fan fleanmasines
* wjuk (mole), elts fan 'e fjouwer draaibere earms fan in mole
* wjuk (fisknet), it sydstik fan in fisknet
Wjuk

In **wjuk**, **wjok**, **flerk** of (mei in hollanistyske ynterferinsje) **fleugel** is in lichemsdiel dat fûgels, ynsekten, flearmûzen, de útstoarne pterosauriërs en mytyske wêzens lykas ingels en draken brûke of brûkten om mei te fleanen. Der bestiet in oansjenlik ferskil tusken in fûgelwjuk, in flearmûswjuk en in ynsektewjuk. By fûgels en flearmûzen is de wjuk in lid dat oarspronklik ûntstien is út in foarpoat, en dat oanstjoerd wurdt troch sterk ûntwikkele boarstspieren. By fûgels makket de wjuk fleanen mooglik troch de begroeiïng mei stive fearren, dy't slachpinnen neamd wurde. By flearmûzen bestiet de wjuk út in hûdflap tusken de fingers en de romp. By ynsekten besteane de wjukken út tinne fluezen mei dêrtrochhinne rinnend ieren dy't ta fersteviging folpompt wurde mei bloed.

Domestisearre fûgels, lykas einen of guozzen, wurde wol koartwjukke om fuortfleanen ûnmooglik te meitsjen. Dêrby wurdt dan in stik fan 'e slachpinnen ôfknipt sadat de wjuk minder draachfermogen hat. De fûgel kin dan noch wol fleane, mar moat dêr folle mear muoite foar dwaan. Lykwols kinne koarwjukke fûgels yn guon gefallen noch flinke ôfstannen ôflizze. Guon fûgels hawwe wol wjukken, mar kinne fan natuere net fleane, de saneamde flechtleaze fûgels. Guon dêrfan, lykas strúsfûgels, binne te grut om te fleanen, wylst oaren it fljochfermogen troch evolúsje kwytrekke binne, bgl. om't se om in eilân libben dêr't se gjin natuerlike fijannen hiene, lykas de dodo, of om't se har oanleard hawwe om ûnder wetter te 'fleanen', lykas pinguins.
Banner

* banner, it Ingelske wurd foar "banier"
* banner (ynternet), in advertinsje of titel op it ynternet
* banner (hop), in hopfariëteit dy't brûkt wurdt foar it brouwen fan bier
* Banner (Illinois), in plak yn 'e Amerikaanske steat Illinois
* Banner County (Nebraska), in county yn 'e Amerikaanske steat Nebraska
Banner (ynternet)

In **banner** (fan it Ingelske *banner*, "banier"), ek wol in **ynternetbanner** of in **reklamebanner** neamd, is in grafyske reklame-utering fan ferskate foarmen, dy't ûnderoan of midden op 'e webside stiet. Troch op sa'n banner te klikken wurdt de webside iepene dêr't yn 'e tekst op 'e banner nei ferwiisd wurdt. Deselde namme wurdt ek brûkt foar de paginabrede titel boppe-oan in webside. De earste banner, wêryn't reklame makke waard foar it Amerikaanske telekommunikaasjebedriuw AT&T, waard op 27 oktober 1994 yn gebrûk nommen op 'e webside fan it tydskrift *[[Wired (tydskrift)|Wired]]* (doe noch *HotWired*). 

In banner bestiet ornaris út in jpeg- gif- of flash-bestân mei standertôfmjittings dy't oarspronklik foar ynternetbrowsers ûntwikkele waarden. Tsjintwurdich wurdt almar mear gebrûk makke fan HTML5-banners, dy't ek sichtber binne op tabletkompjûters en mobile tillefoans. Troch it gebrûk fan kleur en animaasjes wurdt besocht de oandacht fan it publyk te lûken. In soad minsken ûnderfine banners lykwols as steurend.

Websiden dy't reklamebanners hawwe, krije almeast in finansjele fergoeding fan 'e advertearder. Sa'n fergoeding kin basearre wêze op it tal kearen dat in advertinsje toand wurdt (*impressions*), it tal kearen dat der op in banner klikt wurdt (*clicks*) of it tal transaksjes dat fuorkomt út banner (*leads*), bgl. troch in persintaazje fan it transaksjebedrach ôf te dragen. Reklamebanners kinne ek op in webside pleatst wurde sûnder dat dêr in finansjele fergoeding tsjinoer stiet, bgl. as it om goede doelen giet.
Bemanning

In **bemanning**, of yn spesifike kontekst ek wol **besetting**, is it personiel fan in fartúch, fleantúch of fiertúch. Dêrmei wurdt bedoeld: de groep persoanen dy't wurket oan board fan in boat, skip, fleantúch of romtefartúch. De term wurdt ek wol brûkt foar de groep militêren dy't by de artillery in stik geskut of by de kavalery in tank betsjinje. De term 'bemanning' wurdt fierders ek brûkt yn de roeisport, dêr't de roeiers de bemanning foarmje, dy't laat wurdt troch de stjoerman. 

Oarspronklik is de term 'bemanning' ôfkomstich út de skipfeart. Nijmoadrige synonimen binne it Ingelske **crew** en it Frânske **ekipaazje** (fan *equipage*). Ferâldere termen binne **skipsfolk** en **hens** (in ferbastering fan it Ingelske *hands*; bekend fan 'e útdrukking "alle hens oan dek"). Kêst 1 fan 'e Nederlânske Seefeartbemanningswet definiëarret de bemanning fan in skip as "de persoanen dy't in skip bemanje mei ynbegryp fan 'e kaptein; de kaptein, de skipsofsieren, de skipsmaten en de oare opfarrenden dy't yn 'e meunsterrol neamd wurde moatte."

Yn 'e regel hat in bemanning in hierargyske kommandostruktuer, mei in gesachfierder (de kaptein, skipper of piloat), dy't yn 'e mande mei in groep ofsieren lieding jout oan 'e ûnderhearrige bemanningsleden. Dy hierargyske kommandostruktuer jildt net allinnich op militêre far-, flean- en fiertugen, mar ek yn 'e boargerlike skip- en loftfeart. Faak wurdt sprutsen oer "de kaptein en syn bemanning", hoewol't de kaptein foar de wet ûnderdiel fan 'e bemanning útmakket. Faak wurde troch leden fan in bemanning unifoarmen droegen dy't de rangen fan de oangeande bemanningsleden oanjouwe. Passazjiers meitsje gjin diel út fan 'e bemanning.
Crew

* crew (bemanning), de bemanning fan in far-, flean- of fiertúch
* filmcrew, alle meiwurkers oan in film dy't gjin akteur binne
Skandaal

In **skandaal** (fan it Frânske *scandale*, mei deselde betsjutting) is in beskuldiging of fertochtmakking dy't de reputaasje fan bgl. in ynstitút, in bedriuw of in yndividueel persoan skea tabringt en dêrtroch yn 'e publike opiny de betrouberens fan sa'n ynstitút, bedriuw of persoan oantaast. It giet yn sa'n gefal faak om (ûndersteld) ûnfoech of ûnbetamsum, amoreel of krimineel hâlden en dragen, mei as motyf ynklauwerigens, lust of machtsmisbrûk, dêr't troch de media in soad oandacht oan skonken wurdt. In skandaal kin basearre wêze op 'e wierheid, op falske bewearings, of op in kombinaasje fan beiden. It kin ornaris kategorisearre wurde as polityk, seksueel, moreel of literêr of keunstsinnich, mar ferspriedt him gauris fan it iene mêd nei it oare. Yn 'e polityk leit oan skandalen net selden korrupsje te'n grûnslach.

Faak wurdt in skandaal yn 'e iepenbierheid brocht troch de media, as dy tafallich of troch ûndersykssjoernalistyk wat op it spoar komme dat net troch de bûgel kin en dan begjinne te graven om te sjen wat der noch mear foar 't ljocht komme sil. Dêrnjonken kin it ek dat in skandaal oan it rôljen komt troch de dieden fan in tipjouwer, klokkelieder of hacker, dy't soms nau belutsen is by de persoan, ynstelling of ûndernimming dy't yn it ramt fan it skandaal beskuldige wurdt fan ûntalitber gedrach. By aksjes fan sokke oanjouwers, dy't der soms mei nei de plysje geane, mar faker nei de media, kinne alderhanne motiven meispylje, lykas rankune of wraak, sjantaazje, rjochtfeardichheidsgefoel, winsucht of út wêzen op sensaasje of publisiteit.

In protte skandalen bringe oan 'e reputaasje fan 'e belutsen persoan, ynstelling of ûndernimming sa'n skea ta dat it publyk him dêr massaal fan ôfkeart en der neitiid altyd in beskaat wantrouwen tsjin koesteret. Doe't de Amerikaanske presidint Richard Nixon yn 1973 ôftrede moast fanwegen it Watergate-skandaal, koed er dêrnei syn negative reputaasje nea wer kwytwurde. De Dútske popgroep Milli Vanilli wie yn 1990 koarte tiid ûnbidige populêr, oant bekend waard dat se al harren nûmers playbackten, wêrnei't harren karriêre folslein ynstoarte. Skandalen hoege foar de belutsenen lykwols net beslist sokke grutte gefolgen te hawwen. Sa ûnderfûn de Amerikaanske presidint Ronald Reagan fan it Iran-Kontra-skandaal yn 1987-1988 gjin bliuwende swierrichheden, en trochstie de Amerikaansk presidint Bill Clinton it Lewinsky-skandaal yn 1998-1999 sûnder folle bliuwende skea oan syn reputaasje.
Geheime tsjinst

In **geheime tsjinst** is in oerheidsorganisaasje dy't op foar in diel klandestine of alteast geheime wize ûndersyk docht yn it foardiel fan 'e nasjonale feilichheid fan in lân. In wichtich ûnderdiel fan sok ûndersyk wurdt foarme troch spionaazje en kontraspionaazje. De spesifike taken fan in geheime tsjinst kinne lykwols fan lân ta lân sterk útinoar rinne. Sa kin in geheime tsjinst bgl. foar in diel it foech fan in plysje-organisaasje hawwe (fral op it mêd fan befeiliging en bewekking). Ek is it mooglik dat de taken fan in geheime tsjinst hielendal geheim binne of hielendal net, of foar in diel geheim en foar in oar diel net. Sommige geheime tsjinsten operearje iepentlik yn har eigen lân, mar temûk om utens, en oaren operearje iepentlik om utens mar temûk yn eigen lân. 

Der besteane ferskate soarten geheime tsjinsten:
*geheime plysje: in soarte fan geheime tsjinst dy't fral plysjefoech hat. Geheime plysjes komme benammen foar yn diktatueren, om politike tsjinstanners mûldea (of gewoan dea) te meitsjen. In goed foarbyld wie de Gestapo yn nazy-Dútslân, mar ek de KGB yn 'e Sovjet-Uny kin foar in geheime plysje oanmurken wurde.
*feilichheidstsjinst: in geheime tsjinst dy't him (benammen) taleit op it hanthavenjen fan 'e nasjonale feilichheid fan in lân. Foarbylden binne: de FBI (Feriene Steaten), MI5 (Feriene Keninkryk) en de FSB (Ruslân).
*ynljochtingetsjinst: in geheime tsjinst dy't him (benammen) taleit op it sammeljen fan ynformaasje om it hanthavenjen fan 'e nasjonale feilichheid fan in lân mooglik te meitsjen. Foarbylden binne: de CIA (Feriene Steaten), MI6 (Feriene Keninkryk) en de BND (Dútslân). Njonken algemiene ynljochtingetsjinsten binne der ek spesifike ôflústertsjinsten en militêre ynljochtingetsjinsten.
* kombinearre tsjinst: in geheime tsjinst dy't de funksje hat fan sawol in feilichheidstsjinst as in ynljochtingetsjinst. Foarbylden: de AIVD (Nederlân) en de VSSE (Belgje).

Hoewol't de *[[agentes in rebus]]*, dy't yn it lette Romeinske Ryk aktyf wiene, al as in soarte fan geheime tsjinst beskôge wurde kinne, wurdt as de grûnlizzer fan 'e (moderne) geheime tsjinst faak de Frânsman Joseph Fouché (1759-1820 sjoen. Dat wie yn elts gefal in pionier op it mêd fan it sammeljen fan ynljochtings mei as doel om dy te brûken foar steatsfeilichheid. Hy soe Napoleon Bonaparte, yn 'e tiid dat dy noch earste konsul fan 'e Earste Frânske Republyk wie, ferskate kearen it libben rêden hawwe troch moardgearspannings oan it ljocht te bringen, wêrfoar't er in ticht net fan ynformanten brûkte.

## Sjoch ek
*feilichheidstsjinst
*ynljochtingetsjinst
Feilichheidstsjinst

In **feilichheidstsjinst** is in geheime tsjinst dy't him (benammen) taleit op it hanthavenjen fan 'e nasjonale feilichheid fan in lân. Sa'n oerheidsynstânsje hat it foech om yn eigen lân ûndersyk te dwaan nei persoanen, organisaasjes en bedriuwen dy't mooglik it regear fan dat lân of fan oare lannen of de demokratyske rjochtsoarder fersteure kinne of wolle. Men kin dan tinke oan 'e organisearre misdie, terroristyske netwurken en aginten fan geheime tsjinsten fan fijannige (of befreone) lannen. Sadwaande binne feilichheidstsjinsten ek ferantwurdlik foar kontraspionaazje, d.w.s.: it bestriden yn it eigen lân fan spionaazje troch bûtenlânske geheime tsjinsten of oare bûtenlânske organisaasjes.

## Foarbylden
Foarbylden fan feilichheidstsjinsten binne: 
*  Dútslân: Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV)
*  Feriene Keninkryk: Security Service (MI5)
*  Feriene Steaten: Federal Bureau of Investigation (FBI)
*  Frankryk: Direction Centrale du Renseignement Intérieur (DCRI)
*  Israel: Shin Bet
*  Meksiko: Centro de Investigación y Seguridad Nacional (CISEN)
*  Ruslân: Fjedjeralna Slûzjba Bjezopanosti (FSB)
*  Sina: Guojia Anquanbu
*  Sweden: Säkerhetspolisen (SäPo)

## Sjoch ek
*geheime tsjinst
*ynljochtingetsjinst
European Girls Adult Film Database

De **European Girls Adult Film Database**, almeast ôfkoarte ta **EGAFD**, is in fergees te rieplachtsjen Britske kennisbank (database) op it ynternet, dy't besiket en hâld gegevens by oer alle pornografyske films en pornoaktrises út Jeropa. De namme betsjut: "Pornofilmkennisbank fan Jeropeeske Fammen". Nettsjinsteande dat binne manlike pornoakteurs ek opnommen. De EGAFD waard yn 2000 oprjochte. Yn 2015 omfieme de webside beskriuwings fan mear as 21.000 films en mear as 15.000 aktrises.

## Beskriuwing
De EGAFD hâldt sels út dat de webside nea folslein wurde sil, mei't der altyd nije ynformaasje tafoege wurde kin. Nettsjinsteande dat besiket de webside om safolle mooglike gegevens op it mêd fan 'e Jeropeeske pornografyske filmyndustry te sammeljen en yn te dielen en dêrby sa mooglik as oanfolling op 'e IMDb en de IAFD te fungearjen. De gearstallers fan 'e EGAFD jouwe dúdlik de foarkar oan *feature*-films, d.w.s. films mei in plot, ynstee fan gonzopornografy: in opienfolging fan losse sekssênes. Om't der yn 'e 1970-er jierren mar kwealk ûnderskie makke waard tusken hurde en sêfte pornografy, wêrby't aktrises yn beide sjenres tagelyk wurksum wiene, binne yn 'e EGAFD, alteast út dy tiid, ek *[[softcore]]*-films en -aktrises opnommen. 

De EGAFD hat foar aktrises sawol in alfabetyske ynhâldsopjefte as in sykfunksje. De ûnderskate lemma's hawwe in foto mei in seksje mei biografyske gegevens (pseudonimen, bertedatum en -jier, nasjonaliteit en eventuële boarstfergruttings en tatoeaazjes), en fierders in filmografy, in list mei wûne prizen, keppelings nei offisjele websiden en/of fansites en in link nei in fotogallery. De lemma's fan manlike akteurs binne beheinder, mei allinnich persoanlike ynformaasje en yn guon gefallen in foto. Foar films is in wiidweidige seksje mei gegevens opnommen, mei û.m. jier fan makkelei, regisseur, filmstudio, akteurs en aktrises en keppelings nei websiden dêr't de film ferkocht wurdt.
 
## Keppelings om utens
*Offisjele webside fan 'e European Girls Adult Film Database
Doge

***Doge*** (útspr.: ['dɔ:ʤe], likernôch: "dô-dzjee"; meartal: ***dogi***, útspr.: ['dɔ:ʤi], likernôch: "dô-dzjy") wie histoarysk de titel fan it keazen steatshaad fan ferskate republiken yn wat no Itaalje is. De term 'doge' is in wurd dat út it Fenesiaansk komt, fan it Latynske *dux*, dat "hartoch" betsjut. It is ekwivalint oan it Italjaanske *duce*, it Frânske *duc* en it Ingelske *duke* (dat eins in lienwurd út it Frânsk is). Froulike *dogi* hawwe nea bestien, mar de frou fan in doge wie in **dogaresse** of **dogana**. It eigenskipswurd dat by 'doge' heard, is **dogaal**.

Trochdat it dogeskip in keazen amt wie, hoewol't inkeld it manlike diel fan de aristokrasy dêrfoar syn stim útbringe mocht, waard in steat mei in *doge* oan it haad yn 'e regel in republyk neamd. Lykwols wie de titel fan *doge* dúdlik in aadliken-ien, en sadwaande sprekt men wol oer de 'kroane republiken'. Sokke steaten kamen foar yn Itaalje fan 'e Iere Midsiuwen oant de Frânske Tiid. Der wiene fjouwer kroane republiken:
* de Republyk Amalfi (938-1137)
* de Republyk Feneesje (697 – 1797)
* de Republyk Genua (1005 – 1797)
* de Republyk Senarica (1343 – 1795)

It bekendst binne de *dogi* fan Feneesje, dêr't de útspraak fan it wurd meitiid ferskode ta *doxe* (útspr.: ['dɔ:ze], likernôch: "dô-zee"). Yn Genua waard de *doge* in *duxe* neamd (útspr.: ['dy:ʒe]; likernôch: "dúú-zjee"). Nei de Frânske Tiid hawwe der gjin *dogi* mear west. Yn ferskaten fan syn wurken stelde Theodor Herzl, de grûnlizzer fan it sionisme, foar dat it steatshaad fan 'e troch him propagearre takomstige joadske steat de titel 'doge' drage soe. Doe't yn 1947 de Steat Israel oprjochte waard, besleat men lykwols om gewoan it amt fan presidint yn te stellen.
Database

In **database**, **databank** of **kennisbank** is in digitaal opslein argyf, dat sà ynrjochte is dat it fleksibel brûkt en rieplachte wurde kin. De term 'database' wurdt brûkt foar ferskate saken:
* de opsleine ynformaasje sels;
* de wize dêr't de ynformaasje op opslein is (eins it databasemodel);
* de software wêrmei't databases oanlein wurde kinne (eins it databasemanagementsysteem of DBMS).

Databases spylje in wichtige rol foar it aktivearjen en aktueel hâlden fan ynformaasje by û.m. de oerheid, bedriuwen yn 'e finansjele tsjinstferliening en de wittenskip. Op lytsere skaal wurde se ek yn privee-omstannichheden brûkt. In online-database is in database dy't te rieplachtsjen is fia it ynternet. In bekende online-database is de Internet Movie Database, dêr't gegevens út 'e filmyndustry yn byholden wurdt.
Echte bearen (ûnderfamylje)

De **echte bearen** (wittenskiplike namme: *Ursinae*) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (*Mammalia*), it skift fan 'e rôfdieren (*Carnivora*), it ûnderskift fan 'e hûndieren (*Caniformia*), it tuskenskift fan 'e poalrôfdieren (*Arctoidea*), de boppefamylje fan 'e beardieren of beareftigen (*Ursoidea*) en de famylje fan 'e bearen (*Ursidae*). Ta dizze taksonomyske groep hearre 6 libbene soarten bearen, wêrûnder de bekende brune bear (*Ursus arctos*) en iisbear (*Ursus maritimus*). De ûnderfamylje fan 'e echte bearen (*Ursinae*) moat net betize wurde mei it lyknammige skaai fan 'e echte bearen (*Ursus*).

## Underfamylje-opbou
Filippo Baldinucci

**Filippo Baldinucci** (Florâns, 1624 - dêre, 1 jannewaris 1697) wie in Italjaansk keunsthistoarikus en keunstskilder út de 17e iuw dy't beskôge wurdt as de wichtichste - Florantynske - biograaf fan keunstners út de barokperioade.

## Biografy
Filippo kaam út in grutte Florentynske famylje en krige ûnderrjocht fan de jezuïeten mei de bedoeling geastlike te wurden. Hy sette dy stúdzjes lykwols net troch om yn 1664 bibletekaris te wurden by de famylje de Medici, benammen kardinaal Leopold de Médici, broer fan de gruthartoch. De kardinaal wie ek mesenas en Baldinucci advisearre him dêrby. Nei de dea fan de kardinaal waard die konservator fan de gruthartochlike keunstkolleksje.

Hy wie in baas tekener, kopiearre faak religieuze wurken en makke portretten fan sibben. Hy woe lykwols it leafst skriuwer wurde. Hy hie de ambysje om de nije Giorgio Vasari te wurden troch it ferfangen en ferbetterjen fan de biografyen fan keunstners en it oanfoljen mei Frânske en Flaamske keunstners dy't troch Vasari oer de holle sjoen wiene. Baldinucci's wichtichste wurk wie *Notizie de' professori del disegno da Cimabue in qua*.

Baldinucci makke him in namme as ien fan de meast wichtige keunstkenners fan Italië en lei ek sels in mânske samling oan. Hy katalogisearre de 'kolleksje de Medicis' fannijs en heakke der tekeningen en skilderijen oan ta. Hy brûkte nije organisaasjetechniken mei it doel der de modernste keunstkolleksje - fan dy tiid - fan te meitsjen.

Syn eigen kolleksje fan ûngefear tûzen tekeningen ferfoel oan de famylje Strozzi en waard yn 1806 oankocht troch it Louvre.

## Wurk

In kar:
**Comminciamento e progresso dell'arte dell'intagliare in rame colle vite di molti de' più eccellenti maestri della stessa professione...* Firenze (1667).
**Vocabolario Toscano dell'Arte del Disegno, nel quale si explicano i propri termini e voci, non solo della Pittura, Scultura, & Architettura; ma ancora di altre Arti a quelle subordinate, e che abbiano per fondamento il Disegno*.  Firenze (1681), fannijs printe 1976.
**Notizie de' professori del disegno da Cimabue in qua,* 6 dielen,  (Firenze 1681-1728), foar in part postúm publisearre, fannijs printe yn 1975.
* in *Historiek van de gravure* (1686)
* Tal fan biografyen:
***Vita del cav. Gio. Lorenzo Bernino, Lettera a Vinc. Capponi, Veglia sulle Belle Arti, Lezione accademica* by diel 2 fan de *Notizie* (1682), útjûn troch keninginne Kristina fan Sweden twa jier nei syn ferstjerren.
Ynstelling (betsjuttingsside)

"**Ynstelling**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* ynstelling (organisaasje), in organisaasje, faak as ûnderdiel fan 'e oerheid of de sûnenssoarch
* ynstelling (psychology), de mentale hâlding fan in persoan
Ynstitút

In **ynstitút** is in organisaasje dy't oprjochte is foar in dúdlik ôfbeakene doel. Dêrby giet it faak om ynstellings op it mêd fan wittenskiplik ûndersyk, mar it binne ek gauris organisaasjes út it ûnderwiis. Yn dat lêste gefal giet it faak om spesjalistysk beropsûnderwiis of om folwoeksene-ûnderwiis. Ek komt it foar dat ynstituten ûnderdiel útmeitsje fan in universiteit, dêr't se dan almeast ien fakulteit omfiemje, lykas it Frysk Ynstitút oan de Ryksuniversiteit Grins. It wurd 'ynstitút' komt fia it Frânske *institut* fan it Latynske *institutum*, dat "gewoante" of "fasiliteit" betsjut.