open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pippin I. (Akwitaanien)

**Pippin I.** (* 797; † 13. Nofember of 13. Detsember 838) wiar di Könang faan Akwitaanien faan 814 bit 838.

Pippin wiar di naist sön faan Ludwig di Froom an sin iarst wüf Irmingard faan Hespengau. Hi füng Akwitaanien 814 üs dial faan't Waastfrankenrik, küd diar oober suwereen regiare. 

## Koord
Pippin II. (Akwitaanien)

**Pippin II.** (**faan Akwitaanien**, * amanbi 823; † efter 864 uun Senlis) wurd 838 efterfulger faan san aatj Pippin I. (Akwitaanien) üs Könang faan Akwitaanien.

Pippin II. wiar di äälst sön faan könang Pippin I. an sin wüf Ringart faan Madrie.

## Koord
Karl det Kint

**Karl det Kint** (**Karolus puer**, * amanbi 849; † 29. September 866 uun Akwitaanien) wiar di naist sön faan Karl di Kaal an di jonger bruder faan Ludwig di Stöömerer.

Faan 855 bit 862 wiar hi Könang faan Akwitaanien.
866

## Bäären
* Karlmann (Frankrik), Könang faan't Waastfrankenrik († 884)

## Stürwen
* 29. September: Karl det Kint, könang faan Akwitaanien uun't Waastfrankenrik (* amanbi 849)
Ludwig II. (Frankrik)

**Ludwig II.** (**di Stöömerer**, * 1. Nofember 846; † 10. April 879 uun Compiègne) wiar di äälst sön an iansagst auerlewin dring faan könang Karl di Kaal, an sodenag san efterfulger üs Könang faan't Waastfrankenrik.

## Luke uk diar
Lönjkris Merzig-Wadern

E **Lönjkris Merzig-Wadern** as ån foon e krise önj e diiljstoot Saarlönj. E kris läit önjt nordweesten foon e diiljstoot. Dåt heet 103.243 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Merzig.

## Geografii

E lönjkris heet 2 stääse än 5 gemiine:
; Stääse
# Merzig
# Wadern

; Gemiine
# Beckingen
# Losheim am See
# Mettlach
# Perl
# Weiskirchen

## Kwäle
Ludwig III. (Frankrik)

**Ludwig III.** (* am 864; † 5. August 882 uun Saint-Denis bi Paris) wiar faan 879 bit 882 Könang faan't Waastfrankenrik.

Ludwig III. wiar di dring faan könang Ludwig II. (Frankrik) an sin wüf Ansgard faan Burgund.

## Luke uk diar
864

## Bäären
* amanbi 864: Ludwig III. (Frankrik), könang faan't Waastfrankenrik († 882)

## Stürwen
* efter 864: Pippin II. (Akwitaanien), könang faan Akwitaanien uun't Waastfrankenrik (* amanbi 823)
Karlmann (Frankrik)

**Karlmann II.**, **Karlmaan faan Frankrik**, fransöösk: **Carloman** (* 866; † 6. of 12. Detsember 884 bi Les Andelys) wiar faan 879 bit 884 Könang faan't Waastfrankenrik, sant 882 alian saner san bruder Ludwig III. (Frankrik).

Hi woort miast Karlmann II. näämd, auer't uk noch en Karlmann I. jääw, di bruder faan Karl di Grat.
Hollun

**Hollun** (Dütsk: *Niederlande*, Wesfriisk: *Nederlân*, Hollunsk: *Nederland*) es en Lun uun ’e Wessen fan Euroopa. Deät Lun hat 17.948.000 Iinwuuners (2024). De Hoadstad es Amsterdam.

## Kweln
Lönjkris Saarlouis

E **Lönjkris Saarlouis** as ån foon e krise önj e diiljstoot Saarlönj. E kris läit önjt weesten foon e diiljstoot. Dåt heet 194.319 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Saarlouis.

## Geografii

E lönjkris heet 3 stääse än 10 gemiine:
;Stääse
# Dillingen/Saar
# Lebach
# Saarlouis

;Gemiine
# Bous
# Ensdorf
# Nalbach
# Rehlingen-Siersburg
# Saarwellingen
# Schmelz
# Schwalbach
# Überherrn
# Wadgassen
# Wallerfangen

## Kwäle
Rheinfranken

**Rheinfranken** wiar en fulk an en regiuun bi a liager Rhein trinjam Köln. Flook letjer sköölen faan fulken slood jo sowat uun't 3. juarhunert tuup, am beeder jin a Alemannen uun't süüden an at Röömsk Rik uun't waasten uun tu kemen.

Oner hör könang Chlodwig I. haa a Rheinfranken of **Ripuariern** uun't 6. juarhunert at Frankenrik ütjwidjet, an det lingd auer det Frankrik faan daalang hen tu a Atlantik.

An uk daalang noch snaake a minsken trinjam Köln hör aanj spriakwiis: Ripuarisk spriak
Wesfriisk

**Wesfriisk** (Wesfriisk: *Westfrysk*) es en Friisk Spreek. Ungefeer 400.000 Mensken snakke Wesfriisk. De measte wuune in 'e Noort fan Hollun, in Wesfriislun.
Ahrensbök

**Ahrensbök** (aw Plååttjüsch: *Ahrensböök*) as en åmtsfri gemiine önj e Kris Ååstholstiinj önj Slaswik-Holstiinj. Et gemiine läit önjt sööden foon e kris. Dåt heet 8287 manschne (2019).

## Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. Krölemoune 2018.

## Kwäle
Waaströömsk Rik

At **Waaströömsk Rik** of uk **Waastroom** (lat. *Hesperium Imperium*) begand uun't juar 395, üs det Röömsk Rik apdiald wurd tu en waastelken an en uastelken dial Uastroom (*Byzanz*). Oober di Waastkeiser Honorius an sin efterfulgern küd det Waastrik ei tuuphual, an do fool det ütjenööder. 

Üs Chlodwig I., di Könang faan't Frankenrik 486 en wichtag slacht woon, wiar't föörbi mä det Röömsk Rik.

## Luke uk diar
Lönjkris St. Wendel

E **Kris St. Wendel** as ån foon e krise önj e diiljstoot Saarlönj. E kris läit önjt norden foon e diiljstoot. Dåt heet 87.007 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as St. Wendel.

## Geografii

E lönjkris heet iinj stää (St. Wendel) än 7 gemiine:

#Freisen
#Marpingen
#Namborn
#Nohfelden
#Nonnweiler
#Oberthal
#Tholey

## Kwäle
Chlothar II.

**Chlothar II.** (* 584; † föör April 630) wiar Könang faan't Frankenrik tu began faan't 7. juarhunert.

## Luke uk diar
Chlodwig III.

**Chlodwig III.** (* am 677; † aanj 694, uun Frankrik: **Chlodwig IV.**) wiar Könang faan't Frankenrik uun't 7. juarhunert.

## Luke uk diar
Chlothar I.

**Chlothar I.** (uk: Chlotachar; * am 495; † Detsember 561 uun Compiègne) wiar Könang faan't Frankenrik uun't 6. juarhunert.

## Luke uk diar
1120

## Bejewenhaiden
* 25. Nofember: Det Witj Skap soonk uun de Ingels Kanool. Oner a duaden as de ingels krüünprins William Ætheling.

## Bäären
**Ünbekäänd Dootem**
* Jehuda ibn Tibbon, jüüdsk auerseeter († 1190)
* Ludwig VII., Köning faan Frankrik († 1180)

**Amanbi Detheer Juar**
* Erik IX., Köning faan Sweeden († 1160)
* Helmold faan Bosau, chronist, skriiwer faan a *Chronica Slavorum* († efter 1177)
* Urban III., Paap († 1187)
* William de Vere, Lordkansler faan Ingelun († 1198)

## Störwen
* 25. Nofember: 
: William Ætheling, ingels krüünprins (* föör August 1103)
: Richard d’Avranches, 2. Earl faan Chester (* 1094)
: Richard FitzRoy, anglo-normans prins (* föör 1101)
1211

**1211** wiar det elwenst juar faan det 13. juarhunert.

## Störwen
* 27. Jüüne: Arnold faan Lübeck, chronist an widjersaater faan a *Chronica Slavorum* (* amanbi 1150)

## Futnuuten
Abodriiten

A **Abodriiten** (uk *Obodriiten*, *Abotriiten*, *Obotriiten* an *Bodriitsen*, üüb Latiins: *Abodriti* of *Obodriti*) wiar en ferbant faan Ialewslaawen, diar faan det 8. juarhunert tu det 12. juarhunert uun a uast faan Holstian an uun a waast faan Meklenborig faan nü lewet. A nööm faan a ferbant kaam faan en stam, diar trinjenam Wismar an Schwerin lewet an en wichtig rol uun a ferbant spelet. Öler stamen, wat tu a ferbant hiart, wiar a Wagriern, Travnjaanen, Polaaben, Kesiinern, Warnoowern (*Warnabi*), Sirsipaanen (*Circipanes*), Smeldingern, Beteensern an Linoonen. Jo wiar frinjer faan't Frankenrik oner Karl di Grat an jin a Saksen streed. En prins faan a Abodriiten, Pribislaw († 1178), hee det Hüs Meklenborig grünjlaanj.

## Luke uk diar
* Nuurdalbingien
Karl faan a Provence

**Karl** (* am 845; † 24. Janewoore 863 uun Lyon) wiar sant 855 of 856 Könang faan Burgund. Det hed hi faan san aatj Lothar I. (Frankenrik) arewt, di Könang faan Lotharingen.

## Luke uk diar
Lothar II. (Lothringen)

**Lothar II.** (* am 835; † 8. August 869 bi Piacenza) wiar faan 855 bit 869 Könang faan't nuurdelk Lotharingen. Efter san duas as Lotharingen apdiald wurden.

## Luke uk diar
Malente

**Malente** (aw Plååttjüsch: *Lent*) as en åmtsfri gemiine önj e Kris Ååstholstiinj önj Slaswik-Holstiinj. Et gemiine läit önjt weesten foon e kris. Dåt heet 10.864 manschne (2019).

## Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. Krölemoune 2018.

## Kwäle
Papiamento

**Papiamentu** of uk **Papiamento** as en kreoolspriak mä gud 260.000 spreegern üüb a ABC-Eilunen uun a Kariibik. Det san Aruba, Bonaire an Curaçao.

At spriak hää iinflööd faan't Spoonsk, Portugiisk an Neederluns, tumiast oober Portugiisk. Di nööm komt faan det spoonsk-portugiisk wurd "papear" uf, an det ment *snöötre*, *tjable*.

## Bispalwurden

## Luke uk diar
Hoengseong (Lunkreis)

De **Hoengseong Lunkreis** (üüb Koreaans: 횡성군 / 橫城郡 *Hoengseong-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Gangwon Prowins. A lunkreis leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 47.257 lidj (2019).

## Kwelen
Stanislaw Szukalski

**Stanisław Szukalski** wiar en poolsk Konstler. 

Hi as bäären di 13-12 1893 uun Polanówka an stürwen di 19-5 1987 uun Chicago.

## Werk

Gordon Bennett Cup (founded by Gazeta Polska 1936, Stanisław Szukalski).jpg|Gordon Bennett Cup from 1936
Szukalski eagle in Katowice.jpg|Eagle of Szukalski on the Building of Disabled Offices in Katowice , 1938-1939 (bas-relief was destroyed during World War II)
Ink drawing of unidentified sitter (NBY 1104).jpg|Ink drawing of unidentified sitter


## Literatüür
* Gambon, Blanche. “Stanislaw Szukalski: Pintor, Escultor, Arquiteto, Filósofo.” The New American (setembro de 1935)
* Linn, James Webber. “Chicago Byways and Highways”, Chicago Herald (18 de agosto de 1923). Papéis Rudolph Weisenborn. Archives of American Art, Washington, DC, rolo 856, quadro 1189.
* Szukalski, Stanislaus. Projetos em Design. Chicago: University of Chicago Press, 1929.
* Szukalski, Stanislaus. O Trabalho de Szukalski . Chicago: Covici-McGee, 1923.
* Weininger, Susan. “Modernism and Chicago Art.” Em The Old Guard and the Avant-Garde, editado por Sue Ann Prince, 59-75. Chicago: University of Chicago Press, 1990.
* Weininger, Susan S. “Fantasy in Chicago Painting: 'Real' Crazy, 'Real Personal, and Real Real'” e “Stanislaus Szukalski.” Em Chicago Modern, 1893–1945: Pursuit of the New, editado por Elizabeth Kennedy, 67–78; 155. Chicago: Terra Museum of American Art, 2004.
Boeun (Lunkreis)

De **Boeun Lunkreis** (üüb Koreaans: 보은군 / 報恩郡 *Boeun-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Chungcheong Prowins. A lunkreis leit uun a maden faan't prowins. Det hee 33.453 lidj (2019).

## Kwelen
Chuncheon

**Chuncheon** (üüb Koreaans: 춘천 / 春川 *Chuncheon*, amtelk 춘천시 / 春川市 *Chuncheon-shi*) as at hoodsteed faan det Gangwon Prowins uun Süüdkorea. Det hee 285.585 lidj (2019).

## Kwelen
Samcheok

**Samcheok** (üüb Koreaans: 삼척 / 三陟 *Samcheok*, amtelk 삼척시 / 三陟市 *Samcheok-shi*) as en steed uun det Gangwon Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 68.001 lidj (2019).

## Kwelen
Sokcho

**Sokcho** (üüb Koreaans: 속초 / 束草 *Sokcho*, amtelk 속초시 / 束草市 *Sokcho-shi*) as en steed uun det Gangwon Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 82.824 lidj (2019).

## Kwelen
Gangneung

**Gangneung** (üüb Koreaans: 강릉 / 江陵 *Gangneung*, amtelk 강릉시 / 江陵市 *Gangneung-shi*) as en steed uun det Gangwon Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a uast faan't prowins. Det hee 215.911 lidj (2019).

## Kwelen
Bucheon

**Bucheon** (üüb Koreaans: 부천 / 富川 *Bucheon*, amtelk 부천시 / 富川市 *Bucheon-shi*) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a waast faan't prowins. Det hee 855.685 lidj (2019).

## Kwelen
Dongducheon

**Dongducheon** (üüb Koreaans: 동두천 / 東豆川 *Dongducheon*, amtelk 동두천시 / 東豆川市 *Dongducheon-shi*) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 98.245 lidj (2019).

## Kwelen
Gunpo

**Gunpo** (üüb Koreaans: 군포 / 軍浦 *Gunpo*, amtelk 군포시 / 軍浦市 *Gunpo-shi*) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 282.862 lidj (2019).

## Kwelen
Guri

**Guri** (üüb Koreaans: 구리 / 九里 *Guri*, amtelk 구리시 / 九里市 *Guri-shi*) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a uast faan't prowins. Det hee 200.755 lidj (2019).

## Kwelen
Gwangju (Gyeonggi)

**Gwangju** (üüb Koreaans: 광주 / 廣州 *Gwangju*, amtelk 광주시 / 廣州市 *Gwangju-shi*) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 385.640 lidj (2019).

## Kwelen
Hwaseong

**Hwaseong** (üüb Koreaans: 화성 / 華城 *Hwaseong*, amtelk 화성시 / 華城市 *Hwaseong-shi*) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 855.949 lidj (2019).

## Kwelen
Pocheon

**Pocheon** (üüb Koreaans: 포천 / 抱川 *Pocheon*, amtelk 포천시 / 抱川市 *Pocheon-shi*) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 161.643 lidj (2019).

## Kwelen
Danyang (Lunkreis)

De **Danyang Lunkreis** (üüb Koreaans: 단양군 / 丹陽郡 *Danyang-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Chungcheong Prowins. A lunkreis leit uun a uast faan't prowins. Det hee 29.970 lidj (2019).

## Kwelen
Chungju

**Chungju** (üüb Koreaans: 충주 / 忠州 *Chungju*, amtelk 충주시 / 忠州市 *Chungju-shi*) as en steed uun det Nuurd Chungcheongbuk Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 216.070 lidj (2019).

## Kwelen
Jecheon

**Jecheon** (üüb Koreaans: 제천 / 堤川 *Jecheon*, amtelk 제천시 / 堤川市 *Jecheon-shi*) as en steed uun det Nuurd Chungcheongbuk uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 136.242 lidj (2019).

## Kwelen
Bonghwa (Lunkreis)

De **Bonghwa Lunkreis** (üüb Koreaans: 봉화군 / 奉化郡 *Bonghwa-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Gyeongsang Prowins. A lunkreis leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 32.464 lidj (2019).

## Kwelen
Gimcheon

**Gimcheon** (üüb Koreaans: 김천 / 金泉 *Gimcheon*, amtelk 김천시 / 金泉市 *Gimcheon-shi*) as en steed uun det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 143.620 lidj (2019).

## Kwelen
Gumi

**Gumi** (üüb Koreaans: 구미 / 慶州 *Gumi*, amtelk 구미시 / 慶州市 *Gumi-shi*) as en steed uun det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a waast faan't prowins. Det hee 424.719 lidj (2019).

## Kwelen
Gyeongsan

**Gyeongsan** (üüb Koreaans: 경산 / 慶山 *Gyeongsan*, amtelk 경산시 / 慶山市 *Gyeongsan-shi*) as en steed uun det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 274.898 lidj (2019).

## Kwelen
US-Presidentenwool 2024

Di 5. Nofember 2024 wiar det 60. **Presidentenwool för a Ferianagt Stooten faan Ameerikoo**.

## Kandidooten faan't [[Demokraatisk Partei]]

 Kamala Harris Vice Presidential Portrait (cropped).jpg|Kamala Harris(Kalifornien)
 Office of Governor Walz & Lt. Governor Flanagan - 53724231595 (cropped) (cropped).jpg|Tim Walz(Minnesota)

## Kandidooten faan't [[Republikaans Partei]]

 Donald Trump official portrait (cropped).jpg|Donald Trump(Florida)
 Senator Vance official portrait. 118th Congress (cropped 2).jpg|J. D. Vance(Ohio)


## Kwelen
Pohang

**Pohang** (üüb Koreaans: 포항 / 浦項 *Pohang*, amtelk 포항시 / 浦項市 *Pohang-shi*) as en steed uun det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a uast faan't prowins. Det hee 513.104 lidj (2019).

## Kwelen
Yeongcheon

**Yeongcheon** (üüb Koreaans: 영천 / 永川 *Yeongcheon*, amtelk 영천시 / 永川市 *Yeongcheon-shi*) as en steed uun det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 105.721 lidj (2019).

## Kwelen
Mungyeong

**Mungyeong** (üüb Koreaans: 문경 / 聞慶 *Mungyeong*, amtelk 문경시 / 聞慶市 *Mungyeong-shi*) as en steed uun det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 72.924 lidj (2019).

## Kwelen
Yeongju

**Yeongju** (üüb Koreaans: 영주 / 榮州 *Yeongju*, amtelk 영주시 / 榮州市 *Yeongju-shi*) as en steed uun det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 106.170 lidj (2019).

## Kwelen
Chilgok (Lunkreis)

De **Chilgok Lunkreis** (üüb Koreaans: 칠곡군 / 漆谷郡 *Chilgok-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Gyeongsang Prowins. A lunkreis leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 121.085 lidj (2019).

## Kwelen
Electoral College

At **Electoral College** as en fersaamlang faan 538 **woolmaaner an -wüfen**, diar arke sjuard juar tuupkem, an di president faan Ameerikoo weele. Arke bundesstoot, an sant 1961 uk Washington, D.C. sjüürt en was taal faan woollidj tu detdiar fersaamlang. Detdiar taal racht ham efter det taal faan *senatooren* an *representanten*, diar en stoot uun a *congress* (at regiarang) tustun. Stooten mä muar iinwenern haa uk muar woollidj, an det taal woort uk leewen weder uunpaaset. Üüb det koord rochts as tu sen, hük stooten tesken 2012 an 2020 woollidj diartufüngen haa (blä), of huar det taal kört wurden as (güül).

Uun a miast stooten täält di grünjsats *winner takes all*, det ment di kandidaat mä't muarhaid uun di stoot want aal a woollidj-stemen faan di stoot. Diarbi komt at flooksis föör, dat di ään kandidaat auer't hialer lun muar weeler-stemen üs di ööder kandidaat füngen hää (***poular vote***), oober ei det muarhaid faan a woolmaaner an -wüfen (***electoral vote***). Diaram san a kandidaaten diar böös efter uun, uun stooten, huar't leewen knaap ütjgongt (*swing states*) at muarhaid tu fun.

## Luke uk diar
Keda (Lunkreis)

De **Keda Lunkreis** (üüb Georgisk: ქედის მუნიციპალიტეტი  [kʰɛdas munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't autonoom republiik Adschaarien uun Georgien. Det hee 16.612 lidj (2022). At hoodsteed faan't lunkreis as Keda.

## Befölkring
* 1959 - 17.204
* 1970 - 19.065
* 1979 - 19.232
* 1989 - 19.928
* 1991 - 19.100
* 2002 - 20.024
* 2014 - 16.760
* 2016 - 16.759
* 2017 - 16.793
* 2018 - 16.824
* 2019 - 16.809
* 2020 - 16.773
* 2021 - 16.700
* 2022 - 16.612

## Kwelen
Chelwatschauri (Lunkreis)

De **Chelwatschauri Lunkreis** (üüb Georgisk: ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი [xɛlvɑtʃʰɑuris munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't autonoom republiik Adschaarien uun Georgien. Det hee 52.568 lidj (2020). At hoodsteed faan't lunkreis as Chelwatschauri.

## Befölkring
* 1959 - 42.870
* 1970 - 61.905
* 1979 - 71.887
* 1989 - 83.562
* 1991 - 85.200
* 2002 - 90.843
* 2014 - 51.189
* 2016 - 51.479
* 2017 - 51.763
* 2018 - 52.119
* 2019 - 52.365
* 2020 - 52.568

## Kwelen
Chulo (Lunkreis)

De **Chulo Lunkreis** (üüb Georgisk: ხულოს მუნიციპალიტეტი [xulɔs munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't autonoom republiik Adschaarien uun Georgien. Det hee 26.258 lidj (2020). At hoodsteed faan't lunkreis as Chulo.

## Befölkring
* 1959 - 28.159
* 1970 - 34.282
* 1979 - 38.782
* 1989 - 39.388
* 1991 - 32.400
* 2002 - 33.430
* 2014 - 23.327
* 2016 - 24.499
* 2017 - 24.960
* 2018 - 25.450
* 2019 - 25.902
* 2020 - 26.258

## Kwelen
Kobuleti (Lunkreis)

De **Kobuleti Lunkreis** (üüb Georgisk: ქობულეთის მუნიციპალიტეტი [kʰɔbulɛtʰis munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't autonoom republiik Adschaarien uun Georgien. Det hee 72.159 lidj (2020). At hoodsteed faan't lunkreis as Kobuleti.

## Befölkring
* 1959 - 54.401
* 1970 - 70.717
* 1979 - 78.382
* 1989 - 88.107
* 1991 - 89.400
* 2002 - 88.063
* 2014 - 74.794
* 2016 - 74.088
* 2017 - 73.580
* 2018 - 73.399
* 2019 - 72.806
* 2020 - 72.159

## Kwelen
Schuachewi (Lunkreis)

De **Schuachewi Lunkreis** (üüb Georgisk: შუახევის მუნიციპალიტეტი  [ʃuɑxɛvis munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't autonoom republiik Adschaarien uun Georgien. Det hee 15.039 lidj (2020). At hoodsteed faan't lunkreis as Schuachewi.

## Befölkring
* 1959 - 20.324
* 1970 - 23.196
* 1979 - 23.081
* 1989 - 25.113
* 1991 - 17.900
* 2002 - 21.850
* 2014 - 15.044
* 2016 - 15.137
* 2017 - 15.120
* 2018 - 15.115
* 2019 - 15.102
* 2020 - 15.039

## Kwelen
Lantschchuti (Lunkreis)

De **Lantschchuti Lunkreis** (üüb Georgisk: ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი [lɑntʃʰxutʰis munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't prowins Guurien. Det hee 30.152 lidj (2020). At hoodsteed faan't lunkreis as Lantschchuti.

## Befölkring
* 1959: 40.031
* 1970: 40.246
* 1979: 40.890
*1989: 41.891
* 1991: 42.100
* 2002: 40.507
* 2014: 31.486
* 2016: 31.330
* 2017: 31.062
* 2018: 30.804
* 2019: 30.501
* 2020: 30.152

## Kwelen
Osurgeti (Lunkreis)

De **Osurgeti Lunkreis** (üüb Georgisk: ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი  [ɔzurgɛtʰis munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't prowins Guurien. Det hee 59.357 lidj (2021). At hoodsteed faan't lunkreis as Osurgeti.

## Befölkring
* 1959: 75.240
* 1970: 79.710
* 1979: 84.278
* 1989: 90.040
* 1991: 92.000
* 2002: 78.760
* 2014: 62.863
* 2016: 62.308
* 2017: 61.788
* 2018: 61.305
* 2019: 60.632
* 2020: 59.913
* 2021: 59.357

## Kwelen
Tschochatauri (Lunkreis)

De **Tschochatauri Lunkreis** (üüb Georgisk: ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი [tʃʰɔxɑtʼɑuris munitsʰipʼɑlitʼɛtʼi]) as een faan a lunkreiser uun't prowins Guurien. Det hee 18.034 lidj (2020). At hoodsteed faan't lunkreis as Tschochatauri.

## Befölkring
* 1959: 30.662
* 1970: 29.594
* 1979: 28.157
* 1989: 26.595
* 1991: 26.700
* 2002: 24.090
* 2014: 19.001
* 2016: 18.794
* 2017: 18.607
* 2018: 18.415
* 2019: 18.263
* 2020: 18.034

## Kwelen
Yeongdeok (Lunkreis)

De **Yeongdeok Lunkreis** (üüb Koreaans: 영덕군 / 盈德郡 *Yeongdeok-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Gyeongsang Prowins. A lunkreis leit uun a uast faan't prowins. Det hee 38.358 lidj (2019).

## Kwelen
Ulleung (Lunkreis)

De **Ulleung Lunkreis** (üüb Koreaans: 울릉군 / 鬱陵郡 *Ulleung-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Gyeongsang Prowins. A lunkreis bestäänt ütj det Ulleung Eilun an 44 letjer eilunen, wat uun det Jaapaans Sia uun a uast faan't feestlun lei. Det hee 9785 lidj (2019).

## Kwelen
Wanju (Lunkreis)

De **Wanju Lunkreis** (üüb Koreaans: 완주군 / 完州郡 *Wanju-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins uun Süüdkorea. A lunkreis leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 95.881 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Jeonju, uk wan't steed nian dial faan a lunkreis as.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting

A lunkreis hee trii steedgemeenden (üüb Koreaans: 읍/ 邑 *eup*):
* Bongdong-eup (봉동읍 / 鳳東邑)
* Samnye-eup (삼례읍 / 參禮邑)
* Yongjin-eup (용진읍 / 龍進邑)

An tjiin lungemeenden (üüb Koreaans: 면 / 面 *myeon*):
* Sanggwan-myeon (상관면 / 上關面)
* Iseo-myeon (이서면 / 伊西面)
* Soyang-myeon (소양면 / 所陽面)
* Gui-myeon (구이면 / 九耳面)
* Gosan-myeon (고산면 / 高山面)
* Bibong-myeon (비봉면 / 飛鳳面)
* Unju-myeon (운주면 / 雲洲面)
* Hwasan-myeon (화산면 / 華山面)
* Dongsang-myeon (동상면 / 東上面)
* Gyeongcheon-myeon (경천면 / 庚川面)

## Kwelen
Buan (Lunkreis)

De **Buan Lunkreis** (üüb Koreaans: 부안군 / 扶安郡 *Buan-gun*) as een faan a lunkreiser lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins. A lunkreis leit uun a waast faan't prowins. Det hee 54.150 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Buan.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting

A lunkreis hee ian steedgemeend (Buan, 부안읍 / 扶安邑 *Buan-eup*) an 12 lungemeenden (üüb Koreaans: 면 / 面 *myeon*):

* Jusan-myeon (주산면 / 舟山面)
* Dongjin-myeon (동진면 / 東津面)
* Haengan-myeon (행안면 / 幸安面)
* Gyehwa-myeon (계화면 / 界火面)
* Boan-myeon (보안면 / 保安面)
* Byeonsan-myeon (변산면 / 邊山面)
* Jinseo-myeon (진서면 / 鎭西面)
* Baeksan-myeon (백산면 / 白山面)
* Sangseo-myeon (상서면 / 上西面)
* Haseo-myeon (하서면 / 下西面)
* Julpo-myeon (줄포면 / 茁浦面)
* Uidong-myeon (위도면 / 蝟島面)

## Kwelen
Gochang (Lunkreis)

De **Gochang Lunkreis** (üüb Koreaans: 고창군 / 高敞郡 *Gochang-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins. A lunkreis leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 56.467 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Gochang.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting

A lunkreis hee ian steedgemeend (Gochang, 고창읍 / 高敞邑 *Gochang-eup*) an 13 lungemeenden (üüb Koreaans: 면 / 面 *myeon*):
* Gosu-myeon (고수면 / 古水面)
* Asan-myeon (아산면 / 雅山面)
* Mujang-myeon (무장면 / 茂長面)
* Gongeum-myeon (공음면 / 孔音面)
* Sangha-myeon (상하면 / 上下面)
* Haeri-myeon (해리면 / 海里面)
* Seongsong-myeon (성송면 / 星松面)
* Daesan-myeon (대산면 / 大山面)
* Simwon-myeon (심원면 / 心元面)
* Heungdeok-myeon (흥덕면 / 興德面)
* Seongnae-myeon (성내면 / 星內面)
* Sillim-myeon (신림면 / 新林面)
* Buan-myeon (부안면 / 富安面)

## Kwelen
Imsil (Lunkreis)

De **Imsil Lunkreis** (üüb Koreaans: 임실군 / 任實郡 *Imsil-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins. A lunkreis leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 29.244 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Imsil.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting

A lunkreis hee ian steedgemeend (Imsil, 임실읍 / 任實邑 *Imsil-eup*) an 11 lungemeenden:
* Cheongung-myeon (청웅면 / 靑雄面)
* Unam-myeon (운암면 / 雲岩面)
* Sinpyeong-myeon (신평면 / 新平面)
* Seongsu-myeon (성수면 / 聖壽面)
* Osu-myeon (오수면 / 獒樹面)
* Sindeok-myeon (신덕면 / 新德面)
* Samgye-myeon (삼계면 / 三溪面)
* Gwanchun-myeon (관촌면 / 館村面)
* Gangjin-myeon (강진면 / 江津面)
* Deokchi-myeon (덕치면 / 德峙面)
* Jisa-myeon (지사면 / 只沙面)

## Kwelen
Jinan (Lunkreis)

De **Jinan Lunkreis** (üüb Koreaans: 진안군 / 鎭安郡 *Jinan-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins. A lunkreis leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 26.070 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Jinan.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting

A lunkreis hee ian steedgemeend (Jinan, -진안읍 / 鎭安邑 *Jinan-eup*) an 10 lungemeenden ( 면 / 面 *myeon*):

* Yongdam-myeon (용담면 / 龍潭面)
* Ancheon-myeon (안천면 / 顔川面)
* Donghyang-myeon (동향면 / 銅鄕面)
* Sangjeon-myeon (상전면 / 上田面)
* Baekun-myeon (백운면 / 白雲面)
* Seongsu-myeon (성수면 / 聖壽面)
* Maryeong-myeon (마령면 / 馬靈面)
* Bugui-myeon (부귀면 / 富貴面)
* Jeongcheon-myeon (정천면 / 程川面)
* Jucheon-myeon (주천면 / 朱川面)	

## Kwelen
Muju (Lunkreis)

De **Muju Lunkreis** (üüb Koreaans: 무주군 / 茂朱郡 *Muju-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins. A lunkreis leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 24.536 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Muju.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
A lunkreis hee ian steedgemeend (Muju, 무주읍 / 茂朱邑 *Muju-eup*) an fiiw lungemeenden (면 / 面 *myeon*):

* Mupung-myeon (무풍면 / 茂豊面)
* Solcheon-myeon (설천면 / 雪川面)
* Jeoksang-myeon (적상면 / 赤裳面)
* Anseong-myeon (안성면 / 安城面)
* Bunam-myeon (부남면 / 富南面)

## Kwelen
Japoonsk Sia

At **Japoonsk Sia** as en dial faan a nuurdwaastelk Pasiifik. Trinjam lei a lunen Jaapan, Süüdkorea, Nuurdkorea an Ruslun. Uun Korea sai's diar uk *Uastsia* tu.

Mä a Pasiifik as at Japoonsk Sia ferbünjen uun't nuurden auer't *Tataarenstruat*, uun't uasten auer't *La Perouse Struat* an *Tsugaru Struat* an uun't süüdwaasten gongt hat auer't *Korea Struat* mä di *Waast Kanaal* an det *Tsushima Struat* auer uun't Uastsjineesk Sia.

At Japoonsk Sia as 978.000 km² grat an uun't madel 1.752 meetern jip. Det jipst steed lingt deel bit 4.049 meetern.

Grater eilunen diar san a Oki-Eilunen, Okushiri, Rebun, Rishiri, Sado, Tsushima an Ulleungdo. 

## Luke uk diar
Sunchang (Lunkreis)

De **Sunchang Lunkreis** (üüb Koreaans: 순창군 / 淳昌郡 *Sunchang-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins. A lunkreis leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 28.777 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Sunchang.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting

A lunkreis hee ian steedgemeend (Sunchang, 순창읍 / 淳昌邑 *Sunchang-eup*) an tjiin lungemeenden ( 면 / 面 *myeon*):

* Ingye-myeon (인계면 / 仁溪面)
* Donggye-myeon (동계면 / 東界面)
* Jeokseong-myeon (적성면 / 赤城面)
* Yudeung-myeon (유등면 / 柳等面)
* Pungsan-myeon (풍산면 / 豊山面)
* Geumgua-myeon (금과면 / 金果面)
* Paldeok-myeon (팔덕면 / 八德面)
* Bukheung-myeon (복흥면 / 福興面)
* Ssangchi-myeon (쌍치면 / 雙置面)
* Gurim-myeon (구림면 / 龜林面)	

## Kwelen
Sachalin (Prowins)

Det **Sachalin Prowins** (üüb Rüs: Сахали́нская о́бласть *Sachalínskaja óblast’*) as an prowins uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. At prowins bestäänt ütj det Sachalin Eilun an dön Kuril Eilunen. Det hee 488.257 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Juschno-Sachalinsk.

## Geografii
A Kuriilen hiar tu't prowins.

### Kliima




### Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

## Befölkring
Det Niwchisk Spriik, ian faan dön Ualsibiirisk Spriiken, wurt uun't prowins snaaket.

## Kwelen
Magadan (Prowins)

Det **Magadan Prowins** (üüb Rüs: Магада́нская о́бласть *Magadánskaja óblast’*) as an prowins uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 140.149 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Magadan.

## Geografii

### Kliima

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee ian steed (Magadan) an aacht steedkreiser (üüb Rüs: городские округа *gorodskije okruga*, iantaal: городской округ *gorodskoj okrug*):

## Kwelen
Amur (Prowins)

Det **Amur Prowins** (üüb Rüs: Аму́рская о́бласть *Amúrskaja óblast’*) as an prowins uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 790.044 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Blagoweschtschensk.

## Geografii
De Amur Struum maaget at grens tu Schiina.

### Kliima

### Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

## Histoore
At prowins wurd de 2. August 1948 üüs en prowins uun det Rüs SFSR grünjlaanjen.

## Kwelen
Jüüds Autonoom Prowins

Det **Jüüds Autonoom Prowins** (üüb Rüs: Евре́йская автоно́мная о́бласть *Jevréjskaja avtonómnaja óblast’*, üüb Jidisk:  ייִדישע אױטאָנאָמע געגנט *Jidische ojtonome gegnt*) as an autonoom prowins uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 158.305  lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Birobidschan.

## Geografii
Struumer: de Amur Struum, wat at grens tu Schiina maaget an de Bira Struum, wat iin uun a Amur leept.

### Kliima

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee ian steed (Birobidschan) an fiiw distrikten (üüb Rüs: районы *rajony*, iantaal: район *rayon*):

## Kwelen
Chabarowsk (Regiuun)

Det **Chabarowsk Regiuun** (üüb Rüs: Хаба́ровский край *Chabárovskij kraj*) as en regiuun uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 1.315.643 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Chabarowsk.

## Geografii
### Kliima

### Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't regiuun san:

### Iindialing faan Ferwalting
At regiuun hee sööwentanj distrikten:

## Histoore
Föör det 19. juarhunert wiar't süüddial faan't regiuun faan nü dial faan Schiina. At gebiit uun a nuurd faan de Amur Struum efter a Ferdrach faan Aigun (1858), an't gebiit uun a süüd faan a struum efter a Ferdrach faan Peking (1860) wurd dialen faan Rüslun.

## Kwelen
Kamtschatka (Regiuun)

Det **Kamtschatka Regiuun** (üüb Rüs: Камча́тский край *Kamčátskij kraj*) as en regiuun uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 313.016 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Petropawlowsk-Kamtschatski.

## Geografii

### Kliima

### Steeden
Dön fiiw gratst steeden uun't regiuun san:

## Befölkring
Det Korjakisk Spriik an det Itelmenisk Spriik, tau faan dön Ualsibiirisk Spriiken, wurd uun't regiuun snaaket.

## Kwelen
Transbaikaalien (Regiuun)

Det **Transbaikaalien Regiuun** (üüb Rüs: Забайка́льский край *Zabajkál’skij kraj*) as en regiuun uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 1.059.700 lidj (2020). At hoodsteed faan't regiuun as Tschita.

## Geografii
### Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't regiuun san:

## Histoore
At regiuun wurd de 1. Marts 2008 grünjlaanjen. Det wurd uun Nofember 2018 dial faan de Fiar Uasten Bundesdistrikt.

## Kwelen
Autonoom Kreis faan a Tschuktschen

De **Autonoom Kreis faan a Tschuktschen** (üüb Rüs: Чуко́тский автоно́мный о́круг *Čukótskij avtonómnyj ókrug*, üüb Tschuktschisk: Чукоткакэн автономныкэн округ *Čukotkakėn avtonomnykėn okrug*, Ingelsk: *Chukotka*) as en autonoom kreis uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 50.288 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Anadyr.

## Befölkring
Det Tschuktschisk Spriik, ian faan dön Ualsibiirisk Spriiken, wurt uun a kreis snaaket.

## Distrikten <small>sant 2011</small>
Bütj a steedkreis Anadyr san diar seeks distrikten:

## Kwelen
Altai

Wat menst dü ?

* Altai (Bergem) uun Aasien
* Altai (Republiik) uun Ruslun
* Altai (Regiuun) uun Ruslun
* Altai (Mongolei), stääd
* Altai (Kasachstaan), stääd

Of menst dü ferlicht:
* Altaisk spriaken, spriakfamile
* Altaisk spriak, en Turkspriak
Cheongyang (Lunkreis)

De **Cheongyang Lunkreis** (üüb Koreaans: 청양군 / 青陽郡 *Cheongyang-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Süüd Chungcheong Prowins. A lunkreis leit uun a maden faan't prowins. Det hee 32.359 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Cheongyang.

## Kwelen
Magadan (Steed)

**Magadan** (üüb Rüs: Магада́н [məɡɐˈdan]) as en steed uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. At steed leit uun a nuurduast faan a bundesdistrikt. Det hee 92.052 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Magadan Prowins.

## Kwelen
Põlva (Steed)

**Põlva** (üüb Tjiisk: *Pölwe* of *Pölwa*) as en steed uun Eestlun. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 6431 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan de Põlva Lunkreis.

## Kwelen
Kuressaare (Steed)

**Kuressaare** as en steed uun Eestlun. At steed leit uun't eilun Saaremaa, uun a waast faan't lun. Det hee 13.313 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan de Saare Lunkreis.

## Kwelen
1385

## Bäären
**Ünbekäänd Dootem**
* Katharina Elisabeth faan Braunschweig-Lüneburg, greefin faan Holstian-Rendsborig, hertoogin faan Sleeswich an Süüdjütlun († efter 1423)
Valga (Steed)

**Valga** (üüb Tjiisk: *Walk*) as en steed uun  Eestlun. At steed leit uun a süüd faan't lun, bi't grens tu Letlun. Det hee 12.132 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan de Valga Lunkreis.

## Kwelen
Suur Munamägi

Di **Suur Munamägi** (det ment *Grat Aierberag*) uun a *Haanja-Berger* as mä en hööchde faan 318 meetern di huuchst berag uun Eestlun an uk uun't hialer Baltikum. Hi leit uun't regiuun Võrumaa naibi det saarep Haanja uun't gemeen Rõuge uun't süüduasten faan Eestlun, ei widj wech faan a grens tu Letlun an Ruslun.

Boowen üüb a toop stäänt en ütjsichtstürn:

## Luke uk diar
Finsk Siaböösem

A **Fins(k) Siaböösem** (; ; ; ) as en grat lungtaanj bocht uun't nuurduasten faan a Uastsia. Uun't nuurden leit Finlun, uun't uasten Ruslun an uun't süüden Eestlun. Hi as sowat 400 km lung, tesken 50 an 130 km briad an 30.000 km² grat. Uun't madel as hi 38 m jip, at jipst steed lingt deel bit 115 m.

## Eilunen an stääden

## Luke uk diar
Peipus Sia

A **Peipus Sia** (;  of , **' of **', „Pskow-an-Tschuden-Sia“) as en sia tesken Eestlun an Ruslun. Hi as 3.555&nbsp;km² grat an diarmä a fiftgratst sia uun Euroopa.
Di süüdelk dial as di Pskow Sia, an di nuurdelk dial het Tschuden Sia.

## Luke uk diar
Liiflun Guwernement

Det **Liiflun Guwernement** (üüb Rüs: Лифля́ндская губе́рния *Lifljándskaja gubérnija*, üüb Tjiisk: *Gouvernement Livland*,  *Gouvernement Liefland* of *Liefländisches Gouvernement*, üüb Letisk: *Vidzemes guberņa*, üüb Eestnisk: *Liivimaa kubermang*) wiar faan 1796 tu 1918 ian faan a guwernementen faan det Rüs Keiserrik. Det bested ütj at nuurddial faan Letlun an at süüddial faan det Eestlun faan nü. Uun a nuurd lai det Eestlun Guwernement, uun a nuurduast de Peipus-See, uun a süüduast det Pskow Guwernement an det Witebsk Guwernment, uun a süüd det Kurlun Guwernement an uun a waast at Riga-Bocht. Det hed 1.299.365 lidj (1897). At hoodsteed faan't guwernement wiar Riga

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed njüügen kreiser (1914):

## Luke uk diar
* Autonoom Eestlun Guwernement
* *Uastsia Guwernementen faan det Rüs Keiserrik*: Eestlun, Kurlun, Liiflun

## Kwelen
Riga Bocht

At **Riga Bocht** as en bocht uun a uastelk Uastsia tesken Eestlun an Letlun.

Ööder nöömer san: ,  ,  *(Rižskij zaliv)* an  of . Enkelt nöömer wise üüb det Liiflun hen, diar uun't uasten leit. Uun't süüden leit det Kuurlun.

At Riga Bocht woort ei jiper üs 67 meeter, an as 16.300 km² grat. Hör ütjmiaten san sowat 174 km (nuurd-süüd) mool 137 km (waast-uast).

Grat stääden diar san Riga (Letlun) an Pärnu (iar: Pernau, uun Eestlun). Struumer iin uun det bocht san:
* Lielupe (sjiisk: Kurländische Aa)
* Daugava (sjiisk: Düna)
* Gauja (sjiisk: Livländische Aa)
* Salaca (sjiisk: Salis)
* Pärnu (sjiisk: Pernau)
* Irbe (sjiisk: Irben)

## Luke uk diar
Kurlun Guwernement

Det **Kurlun Guwernement** (üüb Rüs: Курля́ндская губе́рнія *Kurljándskaja gubérnija*, üüb Tjiisk: *Gouvernement Kurland* of *Kurländisches Gouvernement*, üüb Letisk: *Kurzemes guberņa*) wiar faan 1795 tu 1915 ian faan a guwernementen faan det Rüs Keiserrik. Det bested ütj a waast an süüd faan det Letlun faan nü. Uun a nuurd lai det Liiflun Guwernement, uun a uast det Witebsk Guwernement, uun a süüd det Kowno Guwernement an uun a waast an nuurdwaast at Uastsia. Det hed 672.534 lidj (1897). At hoodsteed faan't guwernement wiar Mitau.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed tjiin kreiser (1914):

## Luke uk diar
* *Uastsia Guwernementen faan det Rüs Keiserrik*: Eestlun, Kurlun, Liiflun

## Kwelen
Wekerklook

At **wekerklook** of ianfach a **weker** as en klook, diar di tu en was klooktidj apwrääkne skal.

Hat kaam ap mä a began faan't industriiwerk uun't 19. juarhunert. Do lingd det ei muar aptustunen, wan a san apgongt, of wan a höön krest. 

## Bilen

Baby Alarm.jpg|"Babyweker", am 1925
Reisewecker.jpg|Raisweker tu tuupfualin, am 1956
Radiocontrolledclock.jpg|Digitaal wekerklook
Samsung Galaxy Android Smartphone.jpg|Uk en smartphone koon di wrääkne



## Luke uk diar
Hangeul

**Hangeul** (üüb Hangeul: 한글) of uun Nuurdkorea Chosŏn’gŭl (조선글) as en buksteewenskraft, wat för det Koreaans Spriik brükt wurd. At skraft wurd uun det 15. juarhunert faan Köning Sejong an en skööl faan geliarden skeeben. Dön enkelt buksteewer wurd altidjs uun silwen tupfaadet, so dat arke silew uun en imagineer kwadraat paaset.

## Konsonanten

## Wokaalen

## Luke uk diar
Metropolitanstääd Reggio Calabria

At **Metropolitanstääd Reggio Calabria** (itajeensk: *Città Metropolitana di Reggio Calabria*) as en stäädregiuun mä a apgoowen faan en prowins uun't Regiuun Kalaabrien (Itaalien).

## Gemeenen

* Africo
* Agnana Calabra
* Anoia
* Antonimina
* Ardore
* Bagaladi
* Bagnara Calabra
* Benestare
* Bianco
* Bivongi
* Bova
* Bova Marina
* Bovalino
* Brancaleone
* Bruzzano Zeffirio
* Calanna
* Camini
* Campo Calabro
* Candidoni
* Canolo
* Caraffa del Bianco
* Cardeto
* Careri
* Casignana
* Caulonia
* Ciminà
* Cinquefrondi
* Cittanova
* Condofuri
* Cosoleto
* Delianuova
* Feroleto della Chiesa
* Ferruzzano
* Fiumara
* Galatro
* Gerace
* Giffone
* Gioia Tauro
* Gioiosa Ionica
* Grotteria
* Laganadi
* Laureana di Borrello
* Locri
* Mammola
* Marina di Gioiosa Ionica
* Maropati
* Martone
* Melicucco
* Melicuccà
* Melito di Porto Salvo
* Molochio
* Monasterace
* Montebello Ionico
* Motta San Giovanni
* Oppido Mamertina
* Palizzi
* Palmi
* Pazzano
* Placanica
* Platì
* Polistena
* Portigliola
* Reggio di Calabria
* Riace
* Rizziconi
* Roccaforte del Greco
* Roccella Ionica
* Roghudi
* Rosarno
* Samo
* San Ferdinando
* San Giorgio Morgeto
* San Giovanni di Gerace
* San Lorenzo
* San Luca
* San Pietro di Caridà
* San Procopio
* San Roberto
* Sant'Agata del Bianco
* Sant'Alessio in Aspromonte
* Sant'Eufemia d'Aspromonte
* Sant'Ilario dello Ionio
* Santa Cristina d'Aspromonte
* Santo Stefano in Aspromonte
* Scido
* Scilla
* Seminara
* Serrata
* Siderno
* Sinopoli
* Staiti
* Stignano
* Stilo
* Taurianova
* Terranova Sappo Minulio
* Varapodio
* Villa San Giovanni

## Kwelen
Niigata (Prefektüür)

Det **Niigata Prefektüür** (üüb Jaapaans: 新潟県 *Niigata-ken*) as ian faan a prefektüüren uun det Chūbu Regiuun faan Jaapaan. Det hee 2.245.057 lidj (2018). At hoodsteed faan't prefektüür as Niigata.

## Kwelen
Liiwisk

**Liiwisk** (üüb Liiwisk: *līvõ kēļ* of *rāndakēļ* „at spriik faan a strunen“) wurd faan a Liiwen uun det ual letisk prowins Kurlun (üüb Liiwisk: *Kurāmō* of *Kurmō*, üüb Letisk: *Kurzeme*), uun at dial twesken't Riga-Bocht an't Uastsia snaaket. Uk wan a letst mamenspreeger 2013 stoorew, wurd at spriik welerbelewet: at jaft nü amanbi 40 spreegern.

## Gramatik
### Pronoomen
* **minā** of **ma**: ik.
* **sinā** of **sa**: dü.
* **tämā** of **ta**: hi/hat.
* **mēg**: wi.
* **tēg**: jam.
* **ne**: jo.

## Bispal
At natschunaalhymn faan a Liiwen *Min izāmō* (min aatjenlun):
Nördernii

**Nördernii** (Diisk: *Norderney*) es en Oosfriisk Eelun uun de Noortsee. Deät Eelun es uun Lunkreis Aurich. Iip Nördernii wuune 6158 mensken. Deät Eelun es ungefeer 14 Kilometer lung en 2 Kilometer bread.

## Kweln


## Websid'n
Hải Dương (Prowins)

Det **Hải Dương Prowins** (üüb Wjetnameesk: *Tỉnh Hải Dương*) wiar ian faan dön aacht-an-föftig prowinsen uun Wjetnam. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1.705.059 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins wiar Hải Dương.

Uun't juar 2025 as det prowins tuuplaanj wurden mä't steed Hải Phòng.

## Kwelen
Khánh Hòa (Prowins)

Det **Khánh Hòa Prowins** (üüb Wjetnameesk: *Tỉnh Khánh Hòa*) as ian faan dön aachtantwuntig prowinsen uun Wjetnam. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Det hee 1.157.604 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Nha Trang. Uun't juar 2025 as det prowins tuuplaanj wurden mä't prowins Ninh Thuận. 

## 2025
sant a 1. Jüüle 2025:

## Kwelen


## Luke uk diar
Boko-Songho (Distrikt)

De **Boko-Songho Distrikt** (üüb Fraansöösk: *District de Boko-Songho*) as ian faan a distrikten faan det Bouenza Department uun't Republiik Kongo. Det hee 12.575 lidj (2007). At hoodsteed faan a distrikt as Boko-Songho.

## Kwelen
Ninh Thuận (Prowins)

Det **Ninh Thuận Prowins** (üüb Wjetnameesk: *Tỉnh Ninh Thuận*), iar **Phan Rang Prowins** näämd, wiar ian faan dön aacht-an-föftig prowinsen uun Wjetnam. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Det hee 564.993 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins wiar Phan Rang–Tháp Chàm.

Uun 2025 as det prowins tuuplaanj wurden mä't prowins Khánh Hòa.

## Biljen

Po_Klong_Garai.jpg|Po Klong Garai Tempel uun't hoodsteed Phan Rang–Tháp Chàm


## Kwelen
Kompjuuterwiirus

En **Kompjuuterwiirus** as en kompjuuterprogram, wat ham iin uun öler kompjuuterprogramen, en Bootsektoor of a RAM iinslüüset, jo anert an sin aanj kood iinsaat. Wan detheer kompjuuterwiirus det dee, replisiaret det ham salew. Wan at replikatschuun loket, wurd dön bedraapt beriken uun't kompjuuter „infisiaret”, liküüs en wiirus ham uun en mensk ferhäält.
Thừa Thiên Huế (Prowins)

Det **Thừa Thiên Huế Prowins** (üüb Wjetnameesk: *Tỉnh Thừa Thiên Huế*) wiar bit 2024 ian faan dön aacht-an-föftig prowinsen uun Wjetnam. At prowins lai uun a maden faan't lun. Det hed 1,128,620 lidj (2019). At hoodsteed faan’t prowins wiar Huế.

2025 as det steed mä't prowins tuupslööden wurden tu en * 'sentraal regiaret steed' * **[[Huế]]** mä apgoowen faan en prowins.

## Kwelen


## Sentraal regiaret steeden
Haiphong, Hanoi, Huế, Da Nang, Cần Thơ, Ho Chi Minh Steed
Biên Hòa

**Biên Hòa** ([ʔɓiəŋ hwaː]; amtelk nööm üüb Wjetnameesk: *Thành phố Biên Hòa* „at steed faan Biên Hòa”) as at hoodsteed faan det Đồng Nai Prowins faan Wjetnam. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 830.829 lidj (2019).

## Kwelen
Dĩ An

**Dĩ An** ([jɪj ʔaːŋ]; amtelk nööm üüb Wjetnameesk: *Thành phố Dĩ An*, „at steed faan Dĩ An”) as en steed uun det Bình Dương Prowins uun Wjetnam. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 474.681 lidj (2019).

## Kwelen
Bà Rịa (Steed)

**Bà Rịa** ([ɓaː˧˩ riə˧˨˧ˀ] ; amtelk nööm üüb Wjetnameesk: *Thành phố Bà Rịa*, „at steed faan Bà Rịa”) wiar faan 2012 bit 2025 at hoodsteed faan det Bà Rịa-Vũng Tàu Prowins uun Wjetnam. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 72.111 lidj (2019).

## Kwelen
Bắc Giang (Steed)

**Bắc Giang** ([ʔɓak̚˧˦ zaːŋ˧˧] ; amtelk nööm üüb Wjetnameesk: *Thành phố Bắc Giang*, „at steed faan Bắc Giang”) wiar at hoodsteed faan det Bắc Giang Prowins uun Wjetnam. At steed leit uun a nuurd faan't lun, an as nü hoodsteed faan't prowins Bắc Ninh. Det hee 109.367 lidj (2019).

## Kwelen
Quy Nhơn

**Quy Nhơn** ([kwɪj˧˧ ɲəːŋ˧˧] ; amtelk nööm üüb Wjetnameesk: *Thành phố Quy Nhơn*, „at steed faan Quy Nhơn”) wiar at hoodsteed faan det Bình Định Prowins uun Wjetnam. At steed leit uun a süüd faan't lun, an as sant 2025 hoodsteed faan't prowins Gia Lai. Det hee 263.892 lidj (2019).
## Kwelen
Gootisk Alfabeet

Det **Gootisk Alfabeet** as en alfabeet, wat för det Gootisk Spriik brükt wurd. Det wurd amanbi't uun't juar 350 faan de gootisk baskop Wulfila skeeben.

## A Buksteewer

At alfabeet heet uk digraafen.

## Literatüür
* Joseph Wright (1899), *A Primer of the Gothic Language*, Clarendon Press, Oxford (üüb Ingels).

## Futnuuten an Kwelen
1044

## Bejewenhaiden
* 05. Jüüle: Peter Orseolo wurd weler köning faan Ungarn.

## Störwen
* 05. Jüüle: Samuel Aba, köning faan Ungarn (* föör 990 of amanbi 1009)
1046

## Bejewenhaiden
* 30. August: Köning Peter Orseolo faan Ungarn wurd weler apsaat. Andreas I. wurd köning faan't lun.
1060

## Bejewenhaiden
* 06. Deetsember: Béla I. wurd köning faan Ungarn.

## Störwen
* föör di 6. Deetsember: Anreas I., köning faan Ungarn (* 1015)
1016

## Bejewenhaiden
* 23. April: Edmund II. wurd köning faan Ingelun.
* 18. Oktuuber: Knud de Grat wurd köning faan Ingelun.

## Störwen
* 23. April: Æthelred, köning faan Ingelun (* twesken 966 an 969)
* 30. Nofember: Edmund II., köning faan Ingelun (* amanbi 990)
1014

## Bejewenhaiden
* 03. Febrewoore: Harald II. wurd köning faan Denemark.

## Störwen
* 03. Febrewoore: Svend I., köning faan Denemark an Ingelun (* amanbi 965)
1038

## Bejewenhaiden
* 15. August: Peter Orseolo wurd köning faan Ungarn.

## Störwen
* 15. August: Köning Stefan I. faan Ungarn (* 969)
1035

## Bejewenhaiden
* 12. Nofember: Harald I. wurd köning faan Ingelun.

## Störwen
* 12. Nofember: Knud de Grat, köning faan Ingelun an Denemark (* amanbi 995)
1040

## Bejewenhaiden
* 17. Marts: Hardeknud wurd köning faan Ingelun.

## Störwen
* 17. Marts: Harald I., köning faan Ingelun (* amanbi 1016)
1042

## Bejewenhaiden
* 08. Jüüne: Eduard de Bekeener wurd köning faan Ingelun.

## Störwen
* 08. Jüüne: Hardeknud, köning faan Denemark an Ingelun (* amanbi 1018)
Santiago (Kapwerden)

Det **Santiago Eilun** (üüb Portugiisk: *Ilha de Santiago*, „Eilun faan de Hilig Jaakob”) as det gratst (991 km²) faan dön Kapwerdisk Eilunen uun a Atlantik. At eilun hiart tu dön Sotavento Eilunen. Det hee 309.630 lidj (2019).

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
At eilun hee njüügen kreiser (üüb Portugiisk: *concelhos*):

## Kwelen
Praia

**Praia** („strun” üüb Portugiisk) as at hoodsteed an gratst steed faan Kapwerden. Det leit üüb a süüdeeg faan det Santiago Eilun. Det hee 127.832 lidj (2010).

## Geografii

## Kwelen
Ninh Bình (Prowins)

Det **Ninh Bình Prowins** (üüb Wjetnameesk: *Tỉnh Ninh Bình*) as ian faan dön aachtantwuntig prowinsen uun Wjetnam. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 898.999 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins wiar Ninh Bình. Uun't juar 2025 as det prowins tuuplaanj wurden mä a prowinsen Nam Định an Hà Nam. At nei hoodsteed as nü Hoa Lư.

## 2025
sant a 1. Jüüle 2025:

## Kwelen


## Luke uk diar
São Vicente (Kapwerden)

Det **São Vicente Eilun** (üüb Portugiisk: *Ilha de São Vicente*, „Eilun faan de Hilig Winsens”) as det sööwenst (227 km²) faan dön Kapwerdisk Eilunen uun a Atlantik. At eilun hiart tu dön Barlavento Eilunen. Det hee 84.230 lidj (2019). Det gratst steed üüb't eilun as Mindelo.

## Geografii
Faan a uast tu a waast as't eilun 24,3 km lung an faan a nuurd tu a süüd 16,3 km. De huuchst ponkt faan't eilun as a Monte Verde (750 m).

### Steeden an Taarpen
* Baía das Gatas
* Lameirão
* Mindelo
* Monte Verde
* Norte da Baía
* Ribeira da Vinha
* Ribeira de Calhau
* Ribeira Julião
* Salamansa
* São Pedro

### Iindialing faan Ferwalting
At eilun, tup mä dön unbewenet eilunen Santa Luzia, Branco an Raso, hiart tu de São Vicente Kreis.

## Kwelen


## Luke uk diar
* Cesária Évora
Santo Antão (Kapwerden)

Det **Santo Antão Eilun** (üüb Portugiisk: *Ilha de Santo Antão*, „Eilun faan de Hilig Antoonius”) as det naistgratst (779 km²) eilun faan a Kapwerdisk Eilunen uun a Atlantik. At eilun hiart tu dön Barlavento Eilunen. Det hee 38.200 lidj (2019). At gratst steed üüb't eilun as Porto Novo.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
At eilun hee trii kreiser (üüb Portugiisk: *concelhos*):

## Kwelen
Boa Vista (Kapwerden)

Det **Boa Vista Eilun** (üüb Portugiisk: *Ilha da Boa Vista*, „Eilun faan det Smok Ütjluk”) as det traadgratst (620 km²) faan dön Kapwerdisk Eilunen uun a Atlantik an uk en kreis (*concelho*) faan't lun. At eilun hiart tu dön Barlavento Eilunen. Det hee 18.800 lidj (2019). At gratst steed üüb't eilun as Sal Rei.

## Geografii
At eilun as 30,8 km lung an 28,9 km briad. De huuchst ponkt faan't eilun as a Monte Estância (387 m).

### Steeden an Taarpen
* Bofareira
* Cabeça dos Tarrafes
* Espingueira
* Estância de Baixo
* Fundo das Figueiras
* João Galego
* Povoação Velha
* Rabil
* Sal Rei

## Kwelen
Fogo (Kapwerden)

Det **Fogo Eilun** (üüb Portugiisk: *Ilha do Fogo*, „Eilun faan't Ial”) as det fjuardgratst (476 km²) faan dön Kapwerdisk Eilunen uun a Atlantik. At eilun hiart tu dön Sotavento Eilunen. Det hee 35.020 lidj (2019). At gratst steed üüb't eilun as São Filipe.

## Geografii
At eilun hee'n ialberig, a Pico do Fogo (2829 m).

### Iindialing faan Ferwalting
At eilun hee trii kreiser (üüb Portugiisk: *concelhos*):

## Kwelen
Sal (Kapwerden)

Det **Sal Eilun** (üüb Portugiisk: *Ilha do Sal*, „Eilun faan't Saalt”) as det aachstgratst faan dön Kapwerdisk Eilunen uun a Atlantik an uk en kreis (*concelho*) faan't lun. At eilun hiart tu dön Barlavento Eilunen. Det hee 39.700 lidj (2019). At gratst steed üüb't eilun as Espargos.

## Geografii
### Steeden an Taarpen
* Espargos
* Murdeira
* Palmeira
* Pedra de Lume
* Santa Maria
* Terra Boa

## Kwelen