open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Murcia (Regiuun)

Det **Murcia Regiuun** (üüb Spaans: *Región de Murcia* [ˈmurθja]; amtelk *Comunidad Autónoma de la Región de Murcia*) as en prowins an en autonoom gemianskap uun a süüduast faan Spanje. At hoodsteed faan't regiuun as Murcia.

## Geografii
### Kliima
At regiuun Murcia as det drügst an hiatst uun Euroopa.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't regiuun san:

### Indialing faan Ferwalting
Murcia hee 12 ferwaltingsinhaiden (üüb Spaans: *comarcas*):
* Altiplano
* Alto Guadalentín
* Bajo Guadalentín
* Campo de Cartagena
* Huerta de Murcia
* Mar Menor
* Noroeste
* Oriental
* Río Mula
* Valle de Ricote
* Vega Alta del Segura
* Vega Media del Segura

## Kwelen
Aragoonien (Autonoom Gemianskap)

**Aragoonien** of **Aragon**, amtelk **Autonoom Gemianskap faan Aragoonien** (üüb Spaans: *Aragón*  [aɾaˈɣon] an *Comunidad Autónoma de Aragón*, üüb Aragoneesisk: *Aragón* [aɾaˈɣon] an *Comunidat Autonoma d’Aragón *, üüb Katalaanisk: *Aragó*  [əɾəˈɣo] of [aɾaˈɣo] an *Comunitat Autònoma d’Aragó*) as en autonoom gemianskap uun a nuurduast faan Spanje. Uun a nuurd leit Frankrik, uun a nuurduast leit Kataloonien, uun a süüduast Valencia, uun a süüdwaast Kastiilien-La Mancha, uun a waast lei Kastiilien an León an La Rioja an uun a nuurdwaast leit Navarra. Det autonoom gemianskap hee 1.344.502 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemianskap as Saragossa.

## Geografii
### Kliima

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't gemianskap san:

### Indialing faan Ferwalting
Aragoonien hee trii prowinsen (üüb Spaans: *provincias*), wat seeks-an-dörtig ferwaltingsiinhaiden (üüb Spaans: *comarcas*) hee.

## Kwelen
La Rioja

Wat menst dü?

* La Rioja (Autonoom Gemianskap) uun Spoonien
* La Rioja (Prowins uun Argentiinien)
* La Rioja (Argentiinien), stääd
La Rioja (Autonoom Gemianskap)

**La Rioja** [la'rjoxa] as en prowins an en autonoom gemianskap uun a nuurd faan Spanje. At hoodsteed as Logroño.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee trii onerregiuunen, wat tretanj ferwaltingsiinhaiden (üüb Spaans: *comarcas*) hee:



## Luke uk diar

* La Rioja (Prowins uun Argentiinien)
Navarra

**Navarra**, amtelk **Foralgemianskap faan Navarra** (üüb Spaans: *Navarra* [naˈβara] an *Comunidad Foral de Navarra*, üüb Baskisk: *Nafarroa* [nafaˈroa] an *Nafarroako Foru Komunitatea*) as en autonoom gemianskap an prowins uun a nuurd faan Spanje. Det hee 661.537 lidj (2021). At hoodsteed as Pamplona.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't gemianskap san:

## Kwelen
Valencia (Autonoom Gemianskap)

Det **Valenciaanisk Gemianskap** (üüb Valenciaans: *Comunitat Valenciana*, üüb Spaans: *Comunidad Valenciana*) as en autonoom gemianskap uun a uast faan Spanje. Det hee 5.058.138 lidj (2021). At hoodsteed as Valencia.

## Kwelen
Ekstremaduura

**Ekstremaduura**, amtelk **Autonoom Gemianskap faan Ekstremaduura** (üüb Spaans: *Extremadura*  [e(ɣ)stɾemaˈðuɾa] an *Comunidad Autónoma de Extremadura*) as en autonoom gemianskap uun a süüdwaast faan Spanje. Uun a nuurd leit Kastiilien an León, uun a uast Kastiilien-La Mancha, uun a süüd Andaluusien an uun a waast Portugal. Det autonoom gemianskap hee 1.104.521 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemianskap as Mérida.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun Ekstremaduura san:

### Indialing faan Ferwalting
Ekstremaduura hee tau prowinsen: Cáceres an Badajoz.

## Kwelen
Kastiilien-La Mancha

**Kastiilien-La Mancha**, amtelk **Autonoom Gemianskap faan Kastiilien-La Mancha** (üüb Spaans: *Castilla-La Mancha*  [kasˈtiʎa la ˈmantʃa] an *Comunidad Autónoma de Castilla-La Mancha*) as en autonoom gemianskap uun a maden faan Spanje. Det autonoom gemianskap hee 2.106.349 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemianskap as Toledo.

## Geografii
### Kliima



### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't gemianskap san:

### Indialing faan Ferwalting
Kastiilien-La Mancha hee fiiw prowinsen:

## Kwelen
Kastiilien an León

**Kastiilien an León**, amtelk **Autonoom Gemianskap faan Kastiilien an León** (üüb Spaans: *Castilla y León*  [kasˈtiʎa i leˈon] an *Comunidad Autónoma de Castilla y León*) as en autonoom gemianskap uun a nuurd faan Spanje. Det autonoom gemianskap hee 2.540.251 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemianskap as Valladolid.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't gemianskap san:

### Indialing faan Ferwalting
Kastiilien an León hee 9 prowinsen:

## Kwelen
Sevilla

**Sevilla** as en steed uun a süüdwaast faan Spanje. Det hee 698.042 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan Andaluusien an det Sevilla Prowins.

## Kwelen
Blagoewgrad (Prowins)

Det **Blagoewgrad Prowins** (üüb Bulgaars: област Благоевград *oblast Blagoevgrad* of Благоевградска област *Blagoevgradska oblast*) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 323.552 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Blagoewgrad.

## Geografii

At prowins hiart, tu ma't taarep Barakowo uun det Kjustendil Prowins, tu det Pirin-Matsedoonien regiuun. Uun't nuurd faan't prowins stun dön Rila Berger, uun a maden dön Pirin Berger an uun a uast a Rhodopen.

### Indialing faan Ferwalting
At prowins hee fjauertanj gemeenden (üüb Bulgaars: общини *obštini*, iantaal: община *obština*):

## Kwelen
Burgas (Prowins)

Det **Burgas Prowins** (üüb Bulgaars: област Бургас *oblast Burgas* of Бургаска област *Burgaska oblast*) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 415.817 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Burgas.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting
At prowins hee tretanj gemeenden

## Kwelen
Monteneegro/fe

**Monteneegro** (üüb Serbokroaatisk: Црна Гора of *Crna Gora* ['t͡sr̩naː 'ɡɔra], üüb Albaansk: *Mali i Zi*) as en lun uun a süüduast faan Euroopa. Uun a waast leit Kroaasien, uun a nuurdwaast Bosnien an Hersegowina, uun a nuurduast Serbien, uun a uast Kosowo, uun a süüduast Albaanien an uun a süüdwaast at Aadria. At lun hee 620.029 lidj (2011). At hoodsteed faan't lun as Podgorica.

## Geografii

### Geograafisk Laag
Monteneegro leit twesken 43° an 41° (faan a nuurd tu a süüd) an 18° an 20° (faan a waast tu a uast). At lun dialt grensen mä fjauer lunen. Det lungst grens (225 km) as mä Bosnien an Hersegowina an det kurtst (25 km) mä Kroaasien diald. At lun dialt uk en 124 km lung grens mä Serbien an en 172 km lung mä Albaanien. A eeg faan Monteneegro as 293.5 km lung.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

### Indialing faan Ferwalting
Monteneegro hee fiiwantwuntig gemeenden:

## Kwelen
Brest (Prowins)

Det **Brest Prowins** (üüb Witjrüs: Брэ́сцкая во́бласць *Brésckaja vóbłasć* [ˈbrɛstskaja ˈvɔblastsʲ]; üüb Rüs: Бре́стская о́бласть *Bréstskaja óblast’* [ˈbrʲesːkəjə ˈobɫəsʲtʲ] of [ˈbrʲest͡skəjə ˈobɫəsʲtʲ]) as ian faan dön seeks prowinsen faan Witjruslun. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Uun a nuurd leit det Hrodna Prowins, uun a nuurduast det Minsk Prowins, uun a süüduast det Homelj Prowins, uun a süüd at Ukraine an uun a waast Poolen. Det hee 1.401.177 lidj (2009). At hoodsteed faan't prowins as Brest.

## Geografii
De Belawescha Puschtscha Natschunaalpark leit uun a waast faan't prowins. 

### Indialing faan Ferwalting
Det Brest Prowins hee trii steeden (Baranawitschy, Brest an Pinsk) an 16 distrikten (üüb Witjrüs: раёны *rajóny*, üüb Rüs: райо́ны *rajóny*):

## Befölkring
14. Oktuuber 2009 jaft at en folksteeling uun Witjruslun. Efter a resultooten hee det Brest Prowins 1.401.177 lidj: 980.851 diarfaan lewet uun steeden an 399.540 üüb't lun.

Resultooten faan iarer folksteelingen:
1979 - 1.363.526
1989 - 1.458.360
1999 - 1.485.100


Belarusians in Bresckaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Witjrüsen uun't regiuun (2009)
Russians in Bresckaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Rüsen uun't regiuun (2009)
Ukrainians in Bresckaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Ukrainern uun't regiuun (2009)
Poles in Bresckaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Poolen uun't regiuun (2009)


## Histoore

At prowins wurd 1939 grünjlaanjen. Faan 1921 tu 1939 wiar at teritoorium faan't prowins faan daaling dial faan det Polesien Wojwodskap uun Poolen. Uun de Naist Wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet. Det Pinsk Prowins wurd 8. Janewoore 1954 ufskaafet an wurd dial faan't prowins. De likedening dai wurd det Baranawitschy Prowins ufskaafet an det süüduast dial diarfaan wurd dial faan’t prowins.

## Persöönelkhaiden
* Adam Mickiewicz (1798-1855), poolsk dachter, uun't taarep Zawosse uun de Baranawitschy Distrikt bäären.
* Aleh Jermalowitsch (1955-), witjrüs diplomaat, uun de Iwatsewitschy Distrikt bäären.
* Ryhor Lasjko (1948-), witjrüs histooriker, uun de Luninets Distrikt bäären.
* Michail Rudkouski (1936-1991), witjrüs dachter an auersaater, uun de Hantsawitschy Distrikt bäären.
* Mikalaj Seljaschtschuk (1947-1996), witjrüs konstmooler, uun de Malaryta Distrikt bäären.
* Mikalaj Trusch (1948-), witjrüs matemaatiker, uun de Drahitschyn Distrikt bäären.
* Swjatlana Tsichanowskaja (1982-), witjrüs bürgerrochtler, uun de Luninets Distrikt bäären.

## Kwelen
Antwerpen (Prowins)

Det **Antwerpen Prowins** (üüb Holuns: *Provincie Antwerpen* [ˈɑntʋɛrpə(n)], üüb Fraansöösk: *Province d'Anvers* [ɑ̃.vɛʁs] of [ɑ̃.vɛʁ]) as en prowins uun a nuurd faan Belgien. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Uun a nuurd leit a Neederlunen, uun a uast det Limborig Prowins, uun a süüd det Fleemisk-Brabant Prowins an uun a waast det Uastflandern Prowins. Det hee 1.875.524 lidj (2021). At hoodsteed faan’t prowins as Antwerpen.

## Geografii
* huuchst ponkt: Beerzelberg (55 m), wat uun't gemeend Putte stäänt.
* wichtigst struumer: Schelde, Rupel, Grote Nete, Kleine Nete.

### Steeden
Ian steed uun't prowins, Baarle-Hertog, leit banen a Neederlunen.

Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting

At prowins hee trii arrondissementen:

Uun jodiar trii arrondissementen lei 67 gemeenden:

## Befölkring
### Spriiken
Dön miast lidj uun't prowins snaake Fleemisk. 

## Kwelen


## Luke uk diar
Fleemisk-Brabant

Det **Fleemisk-Brabant Prowins** (üüb Holuns: *Provincie Vlaams-Brabant* [ˌvlaːmzˈbraːbɑnt], üüb Fraansöösk: *Province du Brabant flamand*) as en prowins uun a maden faan Belgien. Uun a nuurd leit det Antwerpen Prowins, uun a uast det Limborig Prowins, uun a süüduast det Lüttich Prowins, uun a süüd det Waloonisk-Brabant Prowins, uun a süüdwaast det Hennegau Prowins, uun a waast det Uastflandern Prowins an banen't prowins leit at Regiuun Brüssel. Det hee 1.162.084 lidj (2021). At hoodsteed faan’t prowins as Lööwen.

## Geografii
De huuchst ponkt uun't prowins (142 m) leit uun't gemeend Sint-Genesius-Rode.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee tau arrondissementen:

Uun jodiar arrondissementen lei 63 gemeenden:

## Befölkring
### Spriiken
Dön miast lidj uun't prowins snaake Fleemisk. 

## Histoore
At prowins wurd 1995 grünjlaanjen. Tuföören wiar det at nuurddial faan det Brabant Prowins (föör 1830 *Süüdbrabant*).

## Kwelen


## Luke uk diar
Hennegau

Det **Hennegau Prowins** (üüb Fraansöösk: *Province de Hainaut* [ɛno], üüb Holuns: *Provincie Henegouwen* [ˈɦeːnəˌɣʌuwə(n)], üüb Tjiisk: *Provinz Hennegau*, üüb Waloonisk: *Province do Hinnot*, Pikaardisk: *Pourvinche Hénau*) as en prowins uun a süüdwaast faan Belgien. Uun a süüd an waast leit Frankrik, uun a uast det Namur Prowins, uun a nuurduast lei dön Waloonisk-Brabant an Fleemisk-Brabant Prowinsen an uun a nuurdwaast dön Uastflandern an Waastflandern Prowinsen. At prowins hee 1.345.947 lidj (2021). At hoodsteed faan’t prowins as Bergen / Mons.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee sööwen arrondissementen:

Uun jodiar sööwen arrondissementen lei 69 gemeenden: 

## Befölkring
### Spriiken
Dön miast lidj uun't prowins snaake Fraansöösk. 

## Kwelen


## Luke uk diar
Diekirch (Kantoon)

De **Diekirch Kantoon** (üüb Luksemborgisk: *Kanton Dikrech*, üüb Tjiisk: *Kanton Diekirch*, üüb Fraansöösk: *Canton de Diekirch*) as een faan dön twaalew kantoonen faan Luksemborig. A kantoon leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 33.944 lidj (2021). At hoodsteed faan a kantoon as Ettelbrück.

## Geografii
De Sauer Struum leept troch a kantoon an maaget dial faan't uastgrens. De Our Struum maaget uk dial faan't uastgrens.

### Iindialing faan Ferwalting
A kantoon hee tjiin gemeenden:

## Kwelen
Echternach (Kantoon)

De **Echternach Kantoon** (üüb Luksemborgisk: *Kanton Iechternach*, üüb Tjiisk: *Kanton Echternach*, üüb Fraansöösk: *Canton d'Echternach*) as een faan dön twaalew kantoonen faan Luksemborig. A kantoon leit uun a uast faan't lun. Det hee 19.463 lidj (2021). At hoodsteed faan a kantoon as Echternach.

## Geografii
De Sauer Struum maaget at uastgrens faan a kantoon.

### Iindialing faan Ferwalting
A kantoon hee sööwen gemeenden:

## Kwelen
Saragossa

**Saragossa** (üüb Spaans: *Zaragoza* [θaɾaˈɣoθa]) as en steed uun a nuurdwaast faan Spanje. Det hee 678.115 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Autonoom Gemianskap Aragoonien an det Saragossa Prowins.

## Kwelen
Oviedo

**Oviedo** (üüb Spaans: [oˈβjeðo] ütjspreegen) as en steed uun a nuurd faan Spanje. Det hee 225.005 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan Astuurien.

## Kwelen
Homelj (Prowins)

Det **Homelj Prowins** (üüb Witjrüs: Го́мельская во́бласць *Hómielskaja vóbłasć* [ˈɣomʲelʲskajaˈvɔblastsʲ], üüb Rüs: Го́мельская о́бласть *Gómel’skaja óblast’* [ˈɡomʲɪlʲskəjə ˈobɫəsʲtʲ]) as ian faan dön seeks prowinsen faan Witjruslun. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Uun a nuurd leit det Mahiljou Prowins, uun a uast Ruslun, uun a süüd at Ukraine, uun a waast det Brest Prowins an uun a nuurdwaast det Minsk Prowins. Det hee 1.440.718 lidj (2009). At hoodsteed faan't prowins as Homelj.

## Geografii
Dön gratst struumer uun't prowins san de Dnjapro, Sosch, Bjaresina an Priypjatsj. Uun't prowins san föl seen: de gratst see as de Tscherwonoje. 42 % faan't prowins as mä walter bedobet.

### Indialing faan Ferwalting
Det Homelj Prowins hee ian steed (Homelj) an 21 distrikten (üüb Witjrüs: раёны *rajóny*, üüb Rüs: райо́ны *rajóny*):

## Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2009.

1979 - 1.598.987
1989 - 1.673.472
1999 - 1.545.100


Belarusians in Homieĺskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Witjrüsen uun't regiuun (2009)
Russians in Homieĺskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Rüsen uun't regiuun (2009)
Ukrainians in Homieĺskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Ukrainern uun't regiuun (2009)


## Histoore

At prowins wurd 1938 grünjlaanjen. Uun de Naist Wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet. Det Polesien Prowins wurd 8. Janewoore 1954 ufskaafet an det wurd dial faan’t prowins.

## Kwelen
Hrodna (Prowins)

Det **Hrodna Prowins** (üüb Witjrüs: Гро́дзенская во́бласць *Hródzienskaja vóbłasć* [ˈɣrɔdzʲenskaja ˈvɔblastsʲ], üüb Rüs: Гро́дненская о́бласть *Gródnenskaja óblast’* [ˈɡrodʲnʲɪnskəjə ˈobɫəsʲtʲ]) as ian faan dön seeks prowinsen faan Witjruslun. At prowins leit uun a waast faan't lun. Uun a nuurd lei Liitauen an det Witsebsk Prowins, uun a uast leit det Minsk Prowins, uun a süüd det Brest Prowins an uun a waast Poolen. Det hee 1.072.381 lidj (2009). At hoodsteed faan't prowins as Hrodna.

## Geografii

### Indialing faan Ferwalting
Det Hrodna Prowins hee ian steed (Hrodna) an 17 distrikten (üüb Witjrüs: раёны *rajóny*, üüb Rüs: райо́ны *rajóny*):

## Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2009. 

1979 - 1.131.591
1989 - 1.170.342
1999 - 1.185.200


Belarusians in Hrodzienskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Witjrüsen uun't regiuun (2009)
Poles in Hrodzienskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Poolen uun't regiuun (2009)
Russians in Hrodzienskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Rüsen uun't regiuun (2009)


## Histoore
Föör 1939 wiar at teritoorium faan't prowins faan daaling dial faan Poolen. At miast diarfaan wiar dial faan det Białystok Wojwodskap, wat dial faan Witjruslun uun detdiar juar wurd. Det süüdwaast dial faan't prowins faan daaling wurd dial faan det Belastok Prowins, a maden wurd dial faan det Baranawitschy Prowins an det nuurduast dial wurd dial faan det Wiljejka Prowins. Uun de Naist Wäältkrich wurd det faan det tjiisk armee besaatet. At prowins wurd ütj dialen faan dön Belastok and Baranawitschy Prowinsen 1944 grünjlaanjen. Üüs det Maladsetschna Prowins (iar Wiljejka Prowins) 1960 apliaset wurd, wurd dialen diarfaan (Aschmjany, Astrawets, Smarhonj an dial faan Waloschyn) tu Hrodna Prowins auerden.

## Kwelen
Mahiljou (Prowins)

Det **Mahiljou Prowins** (üüb Witjrüs: Магілёўская во́бласць *Mahilióŭskaja vóbłasć* [maɣʲiˈlʲou̯skaja ˈvɔblastsʲ], üüb Rüs: Могилёвская о́бласть *Mogilyóvskaya óblast’* [məɡʲɪˈlʲɵfskəjə ˈobɫəsʲtʲ]) as ian faan dön seeks prowinsen faan Witjruslun. At prowins leit uun a uast faan't lun. Uun a nuurd leit det Witsebsk Prowins, uun a uast Ruslun, uun a süüd det Homelj Prowins an uun a waast det Minsk Prowins. Det hee 1.099.374 lidj (2009). At hoodsteed faan't prowins as Mahiljou.

## Geografii

### Indialing faan Ferwalting
Det Mahiljou Prowins hee tau steeden (Babrujsk an Mahiljou) an 21 distrikten (üüb Witjrüs: раёны *rajóny*, üüb Rüs: райо́ны *rajóny*):

## Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2009. 

1979 - 1.249.309
1989 - 1.284.302
1999 - 1.213.500


File:Belarusians in Mahilioŭskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Witjrüsen uun't regiuun (2009)
File:Russians in Mahilioŭskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Rüsen uun't regiuun (2009)


## Histoore

At prowins wurd 1938 grünjlaanjen. Uun de Naist Wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaat.

## Persöönelkhaiden
* Andrej Bahdanowitsch (1987-), witjrüs rulermaan, uun de Asipowitschy Distrikt bäären.

## Kwelen
Minsk (Prowins)

Det **Minsk Prowins** (üüb Witjrüs: Мі́нская во́бласць *Mínskaja vóbłasć* [ˈmʲinskaja ˈvobɫasʲtsʲ], üüb Rüs: Ми́нская о́бласть *Mínskaja óblastʼ* [ˈmʲinskəjə ˈobɫəsʲtʲ]) as ian faan dön seeks prowinsen faan Witjruslun. At prowins leit uun a maden faan't lun. Uun a nuurd det Witsebsk Prowins, uun a uast det Mahiljou Prowins, uun a süüduast det Homelj Prowins, uun a süüdwaast det Brest Prowins an uun a nuurdwaast det Hrodna Prowins. Det hee 1.562.000 lidj (2009). At hoodsteed faan't prowins as Minsk, uk wan at steed nian dial diarfaan as.

## Geografii

At lunskap faan’t regiuun as hüügelig an bal en traad part diarfaan as mä walter besaatet. De Lysaja Berig (342m), uun de Minsk Distrikt, as de huuchst ponkt uun't prowins an de naisthuuchst ponkt uun Witjruslun.  De Naratsch See, wat de gratst see uun Witjruslun as, as uun a nuurd faan't prowins. At jaft fjauer öler seen uun't regiuun: de Swir See, de Mjadel See, de Seljawa See an de Mjastro See. Det Minsk Prowins as det iansig regiuun faan Witjruslun, wat nian grens tu'n öler lun hee.

### Iindialing faan Ferwalting
Det Minsk Prowins hee ian steed (Schodsina) an 22 distrikten (üüb Witjrüs: раёны *rajóny*, üüb Rüs: райо́ны *rajóny*):

## Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2009. 

1979 - 1.556.671
1989 - 1.586.842
1999 - 1.562.000


Belarusians in Minsk and Minskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Witjrüsen uun't regiuun (2009)
Russians in Minsk and Minskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Rüsen uun't regiuun (2009)
Poles in Minsk and Minskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Poolen uun't regiuun (2009)


## Histoore

Föör 1793 wiar at teritoorium faan't prowins faan daaling dial faan Poolen-Liitauen. Auer det naist dialing faan detdiar lun wurd at teritoorum dial faan Ruslun. Uun de Iarst Wäältkrich wurd det faan det tjiisk armee besaatet. At prowins wurd 15. Janewoore 1938 grünjlaanjen. Uun de Naist Wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet.

## Kwelen
Witsebsk (Prowins)

Det **Witsebsk Prowins** (üüb Witjrüs: Ві́цебская во́бласць *Víciebskaja vóbłasć* [ˈvʲitsʲɛpskaja ˈvɔblastsʲ], üüb Rüs: Ви́тебская о́бласть *Vítebskaja óblast’* [ˈvʲitʲɪpskəjə ˈobləsʲtʲ]) as ian faan dön seeks prowinsen faan Witjruslun. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Uun a nuurduast an uast leit Ruslun, uun a süüduast det Mahiljou Prowins, uun a süüdwaast det Minsk Prowins, uun a waast lei det Hrodna Prowins an Liitauen an uun a nuurdwaast leit Letlun. Det hee 1.230.821 lidj (2009). At hoodsteed faan't prowins as Witsebsk.

## Geografii
De Düna Struum leept faan a uast tu a nuurdwaast troch't prowins.

### Indialing faan Ferwalting
Det Witsebsk Prowins hee tau steeden (Nawapolatsk an Witsebsk) an 21 distrikten (üüb Witjrüs: раёны *rajóny*, üüb Rüs: райо́ны *rajóny*):

## Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2009. 

1979 - 1.384.661
1989 - 1.413.421
1999 - 1.377.200


Belarusians in Viciebskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Witjrüsen uun't regiuun (2009)
Russians in Viciebskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Rüsen uun't regiuun (2009)
Poles in Viciebskaja voblasć, Belarus (2009 census).png|Poolen uun't regiuun (2009)


## Histoore

At prowins wurd 1938 grünjlaanjen. Uun de Naist Wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet.

## Persöönelkhaiden
* Marc Chagall (1887–1985), konstmooler, uun de Ljosna Distrikt bäären.
* Frantsysk Skaryna (1486-1541), iarst witjrüs drüker, uun Polatsk bäären.

## Kwelen
Brest (Steed uun Witjruslun)

**Brest** (üüb Witjrüs: Брэст *Brest* [brɛst], üüb Rüs: Брест *Brest* [brʲest], üüb Jidisk: בריסק‎ *Brisk*, üüb Poolsk: Brześć nad Bugiem, üüb Ukrainisk: Бере́стя *Beréstja*) as en steed uun a süüdwaast faan Witjruslun, bi a grens tu Poolen. Det as at hoodsteed faan det Brest Prowins.

## Biljen

Datei:Холмские_ворота.JPG|Det Cholm Puurt faan det Brest Feesting
Datei:Брест, ул. Пушкинская, 10.JPG|Hüsing uun Puschkin Struat


## At Belukin Wäärt
Det Brest Feesting (19. juarhunert)
Homelj (Steed)

**Homelj** (üüb Witjrüs: Го́мель *Hómiel’* [ˈɣomʲelʲ], üüb Rüs: Го́мель *Gómel’* [ˈɡomʲɪlʲ]) as en steed uun a süüduast faan Witjruslun. Det as at hoodsteed faan det Homelj Prowins.
Hrodna (Steed)

**Hrodna** (üüb Witjrüs: Гро́дна *Hródna* [ˈɣrɔdna], üüb Rüs: Гро́дно *Gródno*, üüb Poolsk: Grodno, üüb Liitauisk: Gardinas, üüb Tjiisk: Garten, üüb Jidisk: גראָדנע *Grodne*) as en steed uun a waast faan Witjruslun. Det as at hoodsteed faan det Hrodna Prowins.

## At Belukin Wäärt
* Det Ual Sloot (16. juarhunert)
* Det Nei Sloot (18. juarhunert)
Mahiljou (Steed)

**Mahiljou** (üüb Witjrüs: Магілёў *Mahiljóŭ*, üüb Rüs: Могилёв *Mogiljóv*, üüb Poolsk: Mohylew) as en steed uun a uast faan Witjruslun. Det as at hoodsteed faan det Mahiljou Prowins.
Witsebsk (Steed)

**Witsebsk** (üüb Witjrüs: Ві́цебск *Viciebsk* [ˈvʲitsʲepsk], üüb Rüs: Ви́тебск *Vítebsk* [ˈvʲitʲɪpsk], üüb Poolsk: Witebsk, üüb Liitauisk: Vitebskas, üüb Letisk: Vitebska, üüb Jidisk: וויטעבסק *Vitebsk*) as en steed uun a nuurduast faan Witjruslun, nai bi a grens tu Ruslun an Letlun. Det hee 347.928 lidj (2009) Det as at hoodsteed faan det Witsebsk Prowins.

## Kwelen
Witjrüsk Ruubel

Di **Witjrüsk Ruubel** (; ISO-4217-Code *BYN*) as det münt faan Witjruslun. Hi as di 1. Jüüle 2016 iinfeerd wurden uunsteed faan di ual Ruubel mä en wäärs faan 1 nei Ruubel *(BYN)* = 10.000 ual Ruubel *(BYR)*.

## Jilstaken (sant 2016)

## Jilskiiner (sant 2016)

## Luke uk diar

* Histoorisk jilskiiner faan Witjruslun () ()
Ruubel

Wat menst dü?

* Witjrüsk Ruubel
* Rüsk Ruubel

* RU-BEL, det ufkörtang för't Oblast Belgorod uun Madelruslun
Pinsk (Steed)

**Pinsk** (üüb Witjrüs: Пінск *Pinsk*, üüb Rüs: Пинск *Pinsk*, üüb Ukrainisk: Пинськ *Pyns'k*, üüb Poolsk: Pińsk, üüb Jidisk: פינסק‎ *Pinsk*, üüb Liitauisk: Pinskas) as en steed uun a süüd faan Witjruslun, uun det Brest Prowins, bi a grens tu Ukraine. Det as at hoodsteed faan det Pinsk Distrikt.
Bjarosa (Distrikt)

De **Bjarosa Distrikt** (üüb Witjrüs: Бяро́заўскі раё́н *Biarózaŭski rajón*, üüb Rüs: Берёзовский райо́н *Berjózovskij rajón*) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 66.988 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Bjarosa.

## Histoore
Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen.

## Kwelen
Hantsawitschy (Distrikt)

De **Hantsawitschy Distrikt** (üüb Witjrüs: Га́нцавіцкі раё́н *Háncavicki rajón*, üüb Rüs: Ганце́вичский райо́н *Gancévičskij rajón*) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 31.170 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Hantsawitschy.

## Histoore
A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen. Ap tu 1954 wiar det dial faan det Pinsk Prowins. A distrikt wurd 8. Janewoore 1954 dial faan det Brest Prowins.

## Kwelen
Baranawitschy (Steed)

**Baranawitschy** (üüb Witjrüs: Бара́навічы [baˈranavʲitʂɨ] *Baránavičy*, üüb Rüs: Бара́новичи *Baránoviči*, üüb Poolsk: Baranowicze, üüb Liitauisk: Baranovičiai, üüb Jidisk: באראנאוויטש‎ *Baranovitsh*) as en steed uun a waast faan Witjruslun, uun det Brest Prowins. Det hee 168.240 lidj (2009).

## Kwelen
Poolen

**Poolen**, amtelk **Republiik Poolen** (üüb Poolsk: *Polska* [ˈpɔlska] () an *Rzeczpospolita Polska* [ʐɛʈ͡ʂpɔsˈpɔlita ˈpɔlska] ()) as en stoot uun a maden faan Euroopa. Uun a nuurd leit at Uastsia, uun a nuurduast lei det Kaliningrad Prowins faan Rüslun, Liitauen an Witjruslun, uun a süüduast leit at Ukraine, uun a süüd at Slowakei, uun a süüdwaast Tschechien an uun a waast Tjiisklun. Det hee 38.382.576 lidj (2019). At hoodsteed faan't lun as Warschau.

## Geografii
Dön Karpaaten Berger stun uun't süüd faan't lun.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

### Indialing faan Ferwalting
Poolen heet seekstanj prowinsen (üüb Poolsk: *Województwa*):

## Histoore

Polish-Lithuanian_Commonwealth_in_1619.PNG|Poolen-Liitauen (1619)
Partitions_of_Poland_german.png|A Dialingen faan Poolen (1772-1795)
Polen_1938–1939.png|Det Naist Poolsk Republiik (1920-1939)


## Politiik
Poolen as sunt 2004 lasmoot foon jü Europäisch Unjoon.

## Kwelen
Polatsk (Steed)

**Polatsk** (üüb Witjrüs: По́лацк *Półack*, üüb Rüs: По́лоцк *Pólock*, üüb Poolsk: Połock) as en steed uun a nuurduast faan Witjruslun, uun det Witsebsk Prowins, bi de Düna Struum. Det as at hoodsteed faan de Polatsk Distrikt.

## Persöönelkhaiden
* Frantsysk Skaryna (1486-1541), iarst witjrüs drüker.
Bjarosa (Steed)

**Bjarosa** (üüb Witjrüs: Бяро́за *Biaróza*, üüb Rüs: Берёза *Berjóza*, üüb Poolsk: Bereza Kartuska) as en steed uun a waast faan Witjruslun, uun det Brest Prowins. Det as at hoodsteed faan det Bjarosa Distrikt.
Drahitschyn (Steed)

**Drahitschyn** (üüb Witjrüs: Драгі́чын *Drahíčyn*, üüb Rüs: Дроги́чин *Drogíčin*, üüb Poolsk: Drohiczyn) as en steed uun a süüdwaast faan Witjruslun, uun det Brest Prowins. Det as at hoodsteed faan det Drahitschyn Distrikt.
Schellenberg (Gemeend)

**Schellenberg** as ian faan dön elwen gemeenden faan Liechtenstein. At gemeend leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1013 lidj (2014). 

## Geografii
At gemeend bestäänt ütj trii saarpen:
* Vordererschellenberg
* Mittlererschellenberg
* Hintererschellenberg

## Kwelen
Brest

Wat määnst dü?
**Brest**:

* Brest (Gemeend)
* Brest (Prowins)
* Brest (Steed uun Frankrik)
* Brest (Steed uun Witjruslun)
Tscherkasy (Prowins)

Det **Tscherkasy Prowins** (üüb Ukrainisk: Черка́ська о́бласть *Čerkás’ka óblast’* [tʃerˈkɑsʲkɐ ˈɔblɐstʲ] of Черка́щина *Čerkáščyna* [tʃerˈkɑʃtʃenɐ]) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.206.351 lidj (2019). At hoodsteed faan’t prowins as Tscherkasy.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee fjauer distrikten:

## Kwelen
Tschernihiw (Prowins)

Det **Tschernihiw Prowins** (üüb Ukrainisk: Черні́гівська о́бласть *Černíhivs’ka óblast’* of  Черні́гівщина *Černíhivščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.033.412 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Tschernihiw.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee fiiw distrikten:

## Kwelen
Schytomyr (Prowins)

Det **Schytomyr Prowins** (üüb Ukrainisk: Жито́мирська о́бласть *Žytómyrs’ka óblast’* of Жито́мирщина *Žytómyrščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.240.482 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Schytomyr.

## Kwelen
Dnipropetrowsk (Prowins)

Det **Dnipropetrowsk Prowins** (üüb Ukrainisk: Дніпропетро́вська о́бласть *Dnipropetróvs’ka óblast’* of Дніпропетро́вщина *Dnipropetróvščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 3.230.411 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Dnipro.

## Geografii

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Indialing faan Ferwalting
At prowins hee sööwen distrikten:

## Luke uk diar
* Jekaterinoslaw Guwernement

## Kwelen
Donetsjk (Prowins)

Det **Donetsjk Prowins** (üüb Ukrainisk: Доне́цька о́бласть *Donéc’ka óblast’*, Доне́ччина *Donéččyna* of Донба́с *Donbás*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 4.244.057 lidj (2017). A hoodsteeden faan’t prowins san Donetsjk (*de jure*) an Kramatorsjk (*de facto*).

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

## Kwelen
Iwano-Frankiwsjk (Prowins)

Det **Iwano-Frankiwsjk Prowins** (üüb Ukrainisk: Іва́но-Франкі́вська о́бласть *Iváno-Frankívs’ka óblast’*, Франкі́вщина *Frankívščyna* of Прикарпа́ття *Prykarpáttja*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.379.915 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Iwano-Frankiwsjk.

Iwano-Frankiwjsk hiard bit 1914 tu't Köningrik Galitsien.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

## Kwelen


## Luke uk diar
* Iwan Franko
Tjüschloun

**Tjüschloun** äs en loun oun e mädel foon Euroopa. Et loun heet 82.175.700 foulk (2015). Jü haudstää foon’t loun äs Berlin.

## Kiik uk deer
* *Bundesloune:* Saarloun, Sleeswich-Holstiin.
* *Loune oun Euroopa*: dat Dånsch, Eestloun, Finloun, Tjüschloun.
Alboanien/ha

**Alboanien** es en Lun uun ’e Sidoos fan Euroopa. Deät Lun hat 2.870.324 Iinwuuners (2018). De Hoadstad es Tirana.

## Geografii
### Steed'n

## Kweln
Isloun

**Isloun** äs en loun ount noordweesten foon Euroopa. Et loun heet 348.450 foulk (2018). Jü haudstää foont loun äs Reykjavik.

## Kwäle
Tschechien

**Tschechien**, amtelk det **Tschechisk Republiik** (üüb Tschechisk: *Česko* of *Česká republika* ) as en banenstoot uun a maden faan Euroopa. Uun a waast leit Tjiisklun, uun a nuurd Poolen, uun a uast det Slowakei an uun a süüd Uasterrik. At lun hee 10.578.820 lidj (2016). At hoodsteed faan’t lun as Prag.

## Geografii
Tschechien saat ham ütj dön histoorisk lunen Böömen (*Čechy*) an Määren (*Morava*) an uk dialen faan Schleesien (*Slezsko*) tup.

De huuchst ponkt uun't lun as de Sněžka Berig (1603,3 m), uun dön Krkonoše Berger, wat bi't grens tu Poolen stun.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

### Indialing faan Ferwalting
Tschechien hee 14 regiuunen:

## Histoore
At Tschechien faan daaling wurd 1. Janewoore 1993 troch dialing faan’t Tschechoslowakei grünjlaanjen. 1999 wurd det lasmoot faan NATO an 1. Mei 2004 lasmoot faan det Europeeisk Unioon.

## Luke uk diar
* Böömen

## Kwelen
Tschechoslowakei

At **Tschechoslowakei** wiar en banenstoot uun a maden faan Euroopa faan Oktuuber 1918 tu Janewoore 1993. Do wurd at lun iin uun Tschechien an at Slowakei diald.
Iarst Balkaankrich

De **Iarst Balkaankrich** wiar en krich faan Oktuuber 1912 tu Mei 1913 uun dön Balkaanen. Uun dediar krich streed Bulgaarien, Serbien, Grekenlun an Monteneegro jin det Osmaanisk Rik.

## Luke uk
* Naist Balkaankrich
Cherson (Prowins)

Det **Cherson Prowins** (üüb Ukrainisk: Херсо́нська о́бласть *Chersóns’ka óblast’* of Херсо́нщина *Chersónščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.055.649 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Cherson.

## Geografii

De Dnjepr Struum leept troch't prowins. 

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Indialing faan Ferwalting
At prowins hee fiiw distrikten:

## Histoore
Uun a Ukrainekriich as 2023 a Kachowka staudoom uun a Dnjepr sprengd wurden.

## Luke uk diar
* Cherson Guwernement

## Kwelen
Dobritsch (Prowins)

Det **Dobritsch Prowins** (üüb Bulgaars: Област Добрич *oblast Dobrič*) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 189.677 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Dobritsch.

## Kwelen
Attika (Regiuun)

Det **Attika Regiuun** (üüb Greks: Περιφέρεια Αττικής *Periféria Attikís* of Αττική *Attikí*) as ian faan dön 13 regiuunen faan Grekenlun. Det hee 3.828.434 lidj (2011). At hoodsteed faan’t regiuun as Atheen.

## Geografii
At regiuun hee aacht regionaalianhaiden:
# Nuurdatheen
# Waastatheen
# Sentraalatheen
# Süüdatheen
# Waastattika
# Uastattika
# Piräus
# Eilunen

## Kwelen
Epirus (Regiuun)

Det **Epirus Regiuun** (üüb Greks: Περιφέρεια Ηπείρου *Periféria Ipírou* of Ήπειρος *Ípiros*) as ian faan dön 13 regiuunen faan Grekenlun. Det hee 336.856 lidj (2011). At hoodsteed faan’t regiuun as Ioannina.

Epirus hee sant 2011 fjauer *regiunaal ianhaiden* (*perifereiaki enotita*): Thesprotia (Θεσπρωτία), Ioannina (Ιωάννινα), Preveza (Πρέβεζα) an Arta (Άρτα). Diar lei tuup aagetaanj gemeenden.

## Kwelen
Ionisk Eilunen (Regiuun)

Det **Ionisk Eilunen Regiuun** (üüb Greks: Περιφέρεια Ιόνιων νησιών *Periféria Iónion nisión* of Ιόνια Νησιά *Iónia Nisiá*) as ian faan dön 13 regiuunen faan Grekenlun. Det hee 207.855 lidj (2011). At hoodsteed faan’t regiuun as Korfu.

## Geografii
* Munisipaliteeten:

Uk Kythira an Andykythira widjer am a süüd wurd noch mä tu a Ionisk Eilunen tääld, hiar oober ei mä tu det ferwaltingregiuun, jo hiar tu Attika (Regiuun).

## Kwelen
Kreeta (Regiuun)

Det **Kreeta Regiuun** (üüb Greks: Περιφέρεια Κρήτης *Periféria Krítis* of Κρήτη *Kríti*) as ian faan dön 13 regiuunen faan Grekenlun. Det hee 623.065 lidj (2011). At hoodsteed faan’t regiuun as Iraklio.

## Geografii
### Steeden
* Iraklio
* Chania

## Kwelen
Asipowitschy (Steed)

**Asipowitschy** (üüb Witjrüs: Асіпо́вічы *Asipóvičy*, üüb Rüs: Осипо́вичи *Osipóviči*, üüb Poolsk: Osipowicze) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 32.543 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Asipowitschy Distrikt.

## Kwelen
Aschmjany (Steed)

**Aschmjany** (üüb Witjrüs: Ашмя́ны *Ašmiány*, üüb Rüs: Ошмя́ны *Ošmjány*, üüb Liitauisk: Ašmena, üüb Poolsk: Oszmiana, üüb Jidisk אָשמענע‎ *Ošmene*) as en steed un det Hrodna Prowins faan Witjruslun, nai bi at grens tu Liitauen. Det hee 14.813 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan det Aschmjany Distrikt.

## Kwelen
Barysau (Steed)

**Barysau** (üüb Witjrüs: Бары́саў *Barýsaǔ*, üüb Rüs: Бори́сов *Borísov*, üüb Poolsk: Borysów) as en steed un det Minsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 147.381 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan det Barysau Distrikt.

## Kwelen
Ljwiw (Prowins)

Det **Ljwiw Prowins** (üüb Ukrainisk: Льві́вська о́бласть *L’vívs’ka óblast’* of Льві́вщина *L’vívščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 2.534.027 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Ljwiw.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

Ljwiw hiard bit 1914 tu't Köningrik Galitsien.

## Kwelen
Mykolajiw (Prowins)

Det **Mykolajiw Prowins** (üüb Ukrainisk: Микола́ївська о́бласть *Mykolájivs’ka óblast’* of Микола́ївщина *Mykolájivščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.150.126 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Mykolajiw.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting
At prowins hee fjauer distrikten:

## Kwelen
Bloos

At **bloos** faan en plaant as en sprööd, diar för't fermuarang suragt. Wan a polenstoof faan a stoofbleeden üüb a stempel komt, wääkst diaroner uun a früchtknoot en frücht. An uun det frücht wääkst siad för en nei plaant.

## Bestoofin

## Luke uk diar
Imen

**Imen** (Apidae) san en famile faan insekten. Diar hiar muar üs 200 sköölen tu.

## Sköölen
Wichtag sköölen san Apis (Hönangimen) an Bombus (Imkönger).

Aal a sköölen :



Acanthopus – Aethammobates – Afromelecta – Agapanthinus – Aglae – Aglaomelissa – Alepidosceles – Allodape – Allodapula – Alloscirtetica – Amegilla – Ammobates – Ammobatoides – Ancyla – Ancyloscelis – Anthophora – Anthophorula – Apis – Apotrigona – Arhysoceble – Austroplebeia – Axestotrigona – Biastes – Bombus – Brachymelecta – Brachynomada – Braunsapis – Caenonomada – Caenoprosopina – Caenoprosopis – Camargoia – Canephorula – Cemolobus – Centris – Cephalotrigona – Ceratina – Chalepogenus – Chiasmognathus – Chilimalopsis – Cleptotrigona – Coelioxoides – Compsomelissa – Ctenioschelus – Ctenoplectra – Ctenoplectrina – Cubitalia – Dactylurina – Deltoptila – Diadasia – Diadasina – Doeringiella – Duckeola – Effractapis – Elaphropoda – Epeoloides – Epeolus – Epicharis – Epiclopus – Eremapis – Ericrocis – Eucera – Eucerinoda – Eucondylops – Eufriesea – Euglossa – Eulaema – Exaerete – Exomalopsis – Exoneura – Exoneurella – Exoneuridia – Florilegus – Friesella – Frieseomelitta – Gaesischia – Gaesochira – Geniotrigona – Geotrigona – Habrophorula – Habropoda – Halterapis – Hamatothrix – Heterotrigona – Hexepeolus – Holcopasites – Homotrigona – Hopliphora – Hypotrigona – Isepeolus – Kelita – Lanthanomelissa – Leiopodus – Lepidotrigona – Lestrimelitta – Leurotrigona – Liotrigona – Lisotrigona – Lophothygater – Lophotrigona – Macrogalea – Manuelia – Martinapis – Melanempis – Melecta – Melectoides – Meliphilopsis – Meliplebeia – Melipona – Meliponula – Melissodes – Melissoptila – Melitoma – Melitomella – Meliwillea – Mesocheira – Mesonychium – Mesoplia – Micronychapis – Mirnapis – Monoeca – Mourella – Nannotrigona – Nanorhathymus – Nasutapis – Neolarra – Neopasites – Nogueirapis – Nomada – Notolonia – Odontotrigona – Odyneropsis – Oreopasites – Osirinus – Osiris – Oxytrigona – Pachymelus – Pachysvastra – Papuatrigona – Parammobatodes – Paranomada – Paratetrapedia – Paratrigona – Paratrigonoides – Parepeolus – Pariotrigona – Partamona – Pasites – Peponapis – Platysvastra – Platytrigona – Plebeia – Plebeiella – Plebeina – Protosiris – Pseudepeolus – Ptilothrix – Ptilotrigona – Rhathymus – Rhinepeolus – Rhogepeolus – Rhopalolemma – Santiago – Scaptotrigona – Scaura – Schmiedeknechtia – Schwarziana – Schwarzula – Simanthedon – Sinomelecta – Sphecodopsis – Spinopasites – Sundatrigona – Svastra – Svastrides – Svastrina – Syntrichalonia – Tapinotaspis – Tapinotaspoides – Tarsalia – Teratognatha – Tetragona – Tetragonilla – Tetragonisca – Tetragonula – Tetralonia – Tetraloniella – Tetralonioidella – Tetrapedia – Tetrigona – Thalestria – Thygater – Thyreomelecta – Thyreus – Toromelissa – Townsendiella – Trichocerapis – Trichotrigona – Triepeolus – Trigona – Trigonisca – Trigonopedia – Triopasites – Ulugombakia – Xenoglossa – Xeromelecta – Xylocopa – Zacosmia


## Luke uk diar
Hönangimen

**Hönangimen** (Apis) san en skööl faan insekten uun't famile faan a imen (Apidae).

## Slacher
* A. andreniformis
* A. cerana
* A. dorsata
* A. florea
* A. koschevnikovi
* A. mellifera
* A. nigrocincta
* A. terrestris

## Spriadkoord

## Luke uk diar
Hönang

**Hönang** woort faan Hönangimen maaget. Jo brük det för't aanj auerlewin, man uk di minsk witj det tu nadgin.

## Spreegwurden
* Uk ütj fisler haale a **imen** hönang.

## Luke uk diar

## Futnuuten
Babrujsk (Steed)

**Babrujsk** (üüb Witjrüs: Бабру́йск *Babrújsk*, üüb Rüs: Бобру́йск *Bobrújsk*, üüb Poolsk: Bobrujsk, üüb Jidisk: באַברויסק *Babrujsk*) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 215.092 lidj (2009).

## At Belukin Wäärt
Det Babrujsk Feesting (19. juarhunert)

## Kwelen
Luhansjk (Prowins)

Det **Luhansjk Prowins** (üüb Ukrainisk: Луга́нська о́бласть *Luháns’ka óblast’* of Луга́нщина *Luhánščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 2.195.290 lidj (2017). At hoodsteeden faan’t prowins san Luhansjk (de jure) an Sjewjerodonetsjk (de facto).

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

## Kwelen
Wespen

**Wespen** (Vespidae) san en famile faan insekten. Diar hiar muar üs 50 sköölen tu.

## Onerfamilin
* Eumeninae
* Euparagiinae
* Masarinae
* Polistinae
* Stenogastrinae
* Echt wespen (Vespinae)

## Luke uk diar
Termiiten

**Termiiten** (Isoptera) san en order faan insekten. Jo like miiren, san diar oober ei altu nai mä.

At jaft wel son 2.800 ünlik slacher. Jo lewe uun warem regiuunen.

## Familin
* Archotermopsidae
* Hodotermitidae
* Kalotermitidae
* Mastotermitidae
* Rhinotermitidae
* Serritermitidae
* Stolotermitidae
* Stylotermitidae
* Termitidae
* Termopsidae

## Luke uk diar
Hopern

**Hopern** (Orthoptera) san en order faan insekten (Insecta). Diar hiar muar üs 26.000 slacher tu. 

## Iindialang
Hopern wurd uun tau onerordern iindiald:
*Hopern an staapken (Ensifera) mä lung feelern
*: Auerfamilin: Grylloidea - Hagloidea - Rhaphidophoroidea - Schizodactyloidea - Stenopelmatoidea - Tettigonioidea
*Gäärshopern (Caelifera) mä kurt feelern
*: Auerfamilin: Acridoidea - Eumastacoidea - Pneumoroidea - Pyrgomorphoidea - Tanaoceroidea - Trigonopterygoidea - Tetrigoidea - Tridactyloidea

Jodiar onerordern wurd dialwiis uk üs aanj ordern tääld.

## Luke uk diar

### Ütjfluch: Hopern an gäärshopern üüb [[Oomram]]

Heupferd fg01.jpg|*Tettigonia viridissima*
Metrioptera roeseli male Richard Bartz.jpg|*Roeseliana roeselii*
Chorthippus albomarginatus 5188.jpg|*Chorthippus albomarginatus*
Chorthippus brunneus LC0177.jpg|*Chorthippus brunneus*
Conocephalus dorsalis 4704.jpg|*Conocephalus dorsalis*
Tetrix.undulata.jpg|*Tetrix undulata*
Myrmeleotettix maculatus m 080725-17.jpg|*Myrmeleotettix maculatus*
Leptophyes punctatissima fg06.jpg|*Leptophyes punctatissima*
Meconema thalassinum01.jpg|*Meconema thalassinum*


----
Wääbspanern

**Wääbspanern** (*Embioptera* of *Embiidina*) san en order faan insekten an kön flä. Diar jaft at son 360 slacher faan. Jo lewe fööraal uun a troopen an san böös letj mä miast 8 bit 15 mm.

## Familin
* Anisembiidae
* Archembiidae
* Australembiidae
* Clothodidae
* Embiidae
* Embonychidae
* Notoligotomidae
* Oligotomidae
* Paedembiidae
* Teratembiidae

## Luke uk diar
Fanghopern

**Fanghopern**, **Knelern** of **Mantis** (Mantodea) san en order faan insekten. At jaft amanbi 2.400 slacher, uun Euroopa oober man 36. Flooken like bleeden of twiigen.

## Familin
* Acanthopidae
* Amorphoscelididae
* Chaeteessidae
* Empusidae
* Eremiaphilidae
* Hymenopodidae
* Iridopterygidae
* Liturgusidae
* Mantidae
* Mantoididae
* Metallyticidae
* Sibyllidae
* Tarachodidae
* Thespidae
* Toxoderidae

## Bilen

Sphrodomantis_lineola_01.jpg|*Sphrodomantis lineola*
Popa_spurca_w_subadult.jpg|*Popa spurca crassa*
Empusa pennata 20071021.jpg|*Empusa pennata*
Phyllocrania paradoxa Morphology.jpg|*Phyllocrania paradoxa*


## Luke uk diar
Haielluupern

**Haielluupern** of **Gladiatooren** (Mantophasmatodea) san en order faan insekten. 

## Iindialang
Ian famile Mantophasmatidae mä 16 sköölen:

* Austrophasma
* Hemilobophasma
* Karoophasma
* Kuboesphasma
* Lobatophasma
* Mantophasma
* Minutophasma
* Namaquaphasma
* Pachyphasma
* Praedatophasma
* Sclerophasma
* Striatophasma
* Tanzaniophasma
* Tyrannophasma
* Viridiphasma

## Luke uk diar

* Notoptera
Skorpioonfleegen

**Skorpioonfleegen** (Mecoptera) san en order faan insekten mä amanbi 600 slacher. Jo haa hör nööm efter hör bääftaanj, diar spas an baanj as, so üs bi en skorpioon.

## Iindialang
Diar san 9 familin:
* Apteropanorpidae
* Bittacidae
* Boreidae
* Choristidae
* Eomeropidae
* Meropeidae
* Nannochoristidae
* Panorpidae
*: Panorpa
*:: Panorpa germanica
* Panorpodidae

## Luke uk diar
Moderfleegen

**Moderfleegen** of uk **Gratjügeten** (Megaloptera) san en order faan insekten. 

## Iindialang
Diar san 328 slacher uun tau familin:
* Corydalidae
* Sialidae

Uun Waasteuroopa jaft at man sääks slacher.

## Luke uk diar
Näätjügeten

**Näätjügeten** (Neuroptera) san en order faan insekten. Diar jaft at son 5500 slacher faan, uun Euroopa san't 292.

## Iindialang
Diar san 17 familin uun trii onerordern:
* Hemerobiiformia
* Myrmeleontiformia
* Nevrorthiformia

## Luke uk diar
Kakelakenstaapken

**Kakelakenstaapken** (Notoptera of Grylloblattodea) san en order faan insekten. Diar jaft at man son 20 slacher faan. Jo haa eegenskapen faan kakelaken an faan staapken.

## Iindialang
Ian famile Grylloblattidae mä fiiw sköölen:
* Galloisiana
* Grylloblatta
* Grylloblattella
* Grylloblattina
* Namkungia

## Luke uk diar

* Notoptera
Notoptera

**Notoptera** as en order faan insekten. Det betiaknang **Notoptera** as oober ei iandüüdag.

1. Notoptera woort lik saat mä't order Kakelakenstaapken, det san a Grylloblattodea.

2. Notoptera woort uunsen üs order för jo tau onerordern
: Kakelakenstaapken (Grylloblattodea)
: Haielluupern (Mantophasmatodea) 

3. Uun't Nuurdfresk Wikipedia racht wi üs efter det iarst mögelkhaid.

## Luke uk diar
Waanertwiigen

**Waanertwiigen** of uk **Waanerbleeden** (Phasmatodea) san en order faan Insekten (Insecta). Jo like twiigen of bleeden.

## Iindialang
Trii onerordern:
* Agathemerodea
* Timematodea
* Verophasmatodea

## Luke uk diar
Stianfleegen

**Stianfleegen** (Plecoptera) san en order faan insekten. Diar jaft at son 3.500 slacher faan.

## Iindialang
Onerorder: Antarctoperlaria
* Familin:  Austroperlidae - Diamphipnoidae - Eustheniidae - Gripopterygidae

Onerorder: Arctoperlaria
* Familin: Capniidae - Chloroperlidae - Leuctridae - Nemouridae - Notonemouridae - Peltoperlidae - Perlidae - Perlodidae - Pteronarcyidae - Styloperlidae - Taeniopterygidae

## Luke uk diar
Stooflüs

**Stooflüs** (Psocoptera) san en order faan insekten. Diar jaft at son 5.600 slacher faan, uun Madeleuroopa san't sowat 100.

## Iindialang
Onerorder: Psocomorpha
*Familin: Amphipsocidae - Archipsocidae - Asiopsocidae - Caeciliusidae - Cladiopsocidae - Dasydemellidae - Dolabellopsocidae - Epipsocidae - Ectopsocidae - Elipsocidae - Hemipsocidae - Lachesillidae - Lesneiidae - Liposcelididae - Mesopsocidae - Myopsocidae - Pachytroctidae - Peripsocidae - Philotarsidae - Pseudocaeciliidae - Psilopsocidae - Psocidae - Ptiloneuridae - Sabulopsocidae - Sphaeropsocidae - Stenopsocidae - Trichopsocidae

Onerorder: Troctomorpha
*Familin: Amphientomidae - Compsocidae - Electrentomidae - Musapsocidae - Protroctopsocidae - Troctopsocidae

Onerorder: Trogiomorpha
*Familin: Lepidopsocidae - Prionoglarididae - Psoquillidae - Psyllipsocidae - Trogiidae

## Luke uk diar
Kameelhalsfleegen

**Kameelhalsfleegen** (Raphidioptera) san en order faan insekten. Jo san nai mä Näätjügeten (Neuroptera) an Moderfleegen (Megaloptera).

## Iindialang
Famile: Inocelliidae
* Sköölen: Amurinocellia – Fibla – Indianoinocellia – Inocellia – Negha – Parainocellia – Sininocellia

Famile: Raphidiidae
* Sköölen: Africoraphidia – Agulla – Alena – Atlantoraphidia – Calabroraphidia – Dichrostigma – Harraphidia – Hispanoraphidia – Iranoraphidia – Italoraphidia – Mauroraphidia – Mongoloraphidia – Ohmella – Ornatoraphidia – Parvoraphidia – Phaeostigma – Puncha – Raphidia – Raphidilla – Subilla – Tadshikoraphidia – Tauroraphidia – Tjederiraphidia – Turcoraphidia – Ulrike – Venustoraphidia – Xanthostigma 

## Luke uk diar
Tripsen

**Tripsen**, **Franjejügeten**, **Bleespuateten** of **Sonerwederfleegen** (Thysanoptera) san en order faan Insekten mä amanbi 5.500 slacher. 

## Iindialang
Onerorder: Terebrantia
* Familin: Adiheterothripidae - Aeolothripidae - Fauriellidae - Heterothripidae - Melanthripidae - Merothripidae - Stenurothripidae - Thripidae - Uzelothripidae

Onerorder: Tubulifera
* Famile: Phlaeothripidae

## Luke uk diar
Weierjügeten

**Weierjügeten** (Strepsiptera) san en order faan insekten. Faan 550 bekäänd slacher lewe 60 uun Euroopa.

## Iindialang
Onerorder: ''Mengenillidae''
* Familin: Bahiaxenidae - Mengenillidae
Onerorder: Stylopidia
* Familin: Bohartillidae - Callipharixenidae - Corioxenidae - Elenchidae - Halictophagidae - Myrmecolacidae - Stylopidae - Xenidae

## Luke uk diar
Stianhopern

**Stianhopern** (Archaeognatha) san en order faan insekten mä 450 bekäänd slacher.

## Iindialang
Famile: Machilidae
* Onerfamilin: Machilinae - Petrobiellinae - Petrobiinae

Famile: Meinertellidae
* Sköölen:  Allomachilis – Allomeinertellus – Hypermeinertellus – Hypomachilodes – Machilelloides – Machilellus – Machilinus – Machiloides – Machilontus – Macropsontus – Madagaschiloides – Meinertellus – Neomachilellus – Nesomachilis – Nesomeinertellus – Patagoniochiloides – Praemachilellus – Pseudomeinertellus

## Luke uk diar
Iandaisfleegen

**Iandaisfleegen** of **Meifleegen** (Ephemeroptera) san en order faan insekten. Diar hiar son 3.000 slacher uun 42 familin an 400 sköölen tu.

## Iindialang
Onerorder: Carapacea
* Auerfamile: Baetiscoidea

Onerorder: Furcatergalia
* Auerfamilin: Behningioidea - Ephemerelloidea - Ephemeroidea - Euthyplocioidea - Leptophlebioidea - Potamanthoidea

Onerorder: Pisciformia
* Auerfamilin: Baetoidea - Heptagenioidea - Siphlonuroidea

## Luke uk diar