open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Friedrichshafen

**Friedrichshafen** as en stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. E stää läit önjt sööden foont bundeslönj, bai e Bodensee. Dåt heet 61.283 inboogere (2019). Dåt as e hoodstää foon e Bodenseekreis.

## Kwäle
Calw (Stää)

**Calw** [kalf] as en stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. Dåt heet 23.578 inboogere (2019). Dåt as e hoodstää foon e Lönjkris Calw.

## Kwäle
Amberg-Sulzbach (Lönjkris)

E **Lönjkris Amberg-Sulzbach** (aw Bairisch: *Landkroas Amberg-Suizboch*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberpfalz. Dåt heet 103.109 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Amberg

## Kwäle
Ansbach (Lönjkris)

E **Lönjkris Amberg-Sulzbach** (aw Bairisch: *Landkroas Ansbach*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Mittelfranken. Dåt heet 184.591 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Ansbach.

## Kwäle
Beloogering foon Taning (1700)

Dåt **Jarst Beloogering foon Taning** wus dåt jarst foon tou beloogeringe foon Taning önj di Grute Nordische Krich. Dåt wååret foon Uursmoune tu Beeridmoune 1700. E Fäästing Taning wus jütids diilj foon et Hiirtuchdoom Slaswik-Holstiinj-Gottorf. Et hiirtuchdoom wus en frün foon et Swärik än e hiirtuch Friedrich IV. wus ma Hedwig Sophia foont Swärik, Kining Karl XII. foont Swärik sin süster, befraid. 

## Et Beloogering
Kining Frederik IV. foont Dånsch än Norweegen marschiired ma 14.000 mååns önjt hiirtuchdoom in än beloogered et stää. Et stää wörd foon manschne foont hiirtuchdoom än jare früne e sweede ferswååred. Et stää wörd önjt beloogering foon mör duusend kanoonbale drååwed, wat foole schååse önjruchted. Dåt köm tu iinje, ouerdåt e Kining foont Dånsch önj e Freese foon Traventhal (di 18. Beeridmoune 1700) twüngen wörd, üt e bund iinjt Swärik üt tu treesen.

## Bile

Friedrich_IV._Gottorf.jpg|Hiirtuch Friedrich IV. foon Slaswik-Holstiinj-Gottorf
David_von_Krafft_-_Porträt_der_Prinzessin_Hedwig_Sophia_von_Schweden,_Herzogin_von_Holstein-Gottorf.jpg|Hedwig Sophia foont Swärik
Charles_XII_1706.jpg|Kining Karl XII. foont Swärik
Frederik_4_Danmark.jpg|Kining Frederik IV. foont Dånsch än Norweegen


## Kiik uk deer
* Dåt ouder Beloogering foon Taning (1713-1714)
Kia Motors

Di **Kia Motors Corporation** es en Autofirma fan Süđern Koreea, wat sent 1998 tö di Hyundai Motor Group jert. 2013 waar 7,9&nbsp;Milioonen Wainer forkoopet, en diarme es Hyundai/Kia di Fjort eeđer  Toyota (9,98&nbsp;Mio.), Volkswagen (9,73&nbsp;Mio.) und General Motors (9,71&nbsp;Mio.) (Stand 2013). 

Di Noom *Kia* kumt fan di koreeaansk Uurter „ki“ (Hanja: 起, Hangeul: 기) fuar āpstiig en „a“ (Hanja: 亞, Hangeul: 아) für Āsien.

## Histoorie
1944 waar di „Kyongseong Precision Industry“ iipenmaaket, wat fan 1952 ön Weelen ön Koreea becht. Fan des Tir ön waar di Fabriik „Kia Industry Company“ nēmt. Di jest Maskiinen wiar fan 1961/62 ön Mootorweelen en en litj Kraamwain me trii Weelen. Ombi tiin Jaaren leeter kām di jest Kraamwain me fjuur Weelen, di *Kia Titan* üt, wat ön Koreea bit deling üs *di* koreaansk Lastwain bikeent es. 1973 waar Kia en Aktienselskep bi di Börsi. Ön des Jaar heer Kia di jest Fjuurtakt- of Ottomaskiin fan Koreea becht. Ombi 1974 waar di jest Persoonenwain, di *Kia Brisa* ütbraacht. Diarfan waar uk en Pick Up becht, wat üs Jest fan al uk naa dit Bütlön forkoopet waar.
1976 waar Asia Motors aurnomen, 1978 waar di jest koreaansk Dieselmaskiin becht. Fan 1979 bit 1981 waar di Peugeot 604 en di Fiat 132 üp Lisens eeđerbecht.

Ön di Tachentigerjaaren waar en niin Kraamwain ütbraacht. Me Mazda (*Mazda 121*) en Ford (*Ford Festiva* fuar Ameerika) waar di *Kia Pride*, en mal litj Wain ütbraacht.
Fan 1992 ön kür em uk ön Ameerikaa en Dütsklön Fabriiken iipenmaaki en Wainer forkoopi.
Bi Karmann ön Osnabrück waar fan 1995 bit 1998 di *Kia Sportage* becht.

1998 kām di Spaarikasen ön Koreea en diarme uk di Industrii ön Nuar. Kia waar fan Hyundai aurnomen, Asia Motors forswuan, en töhop waar dit di Hyundai Motor Group.

Fan di Hyundai Motor Group uur sent ombi 2014 Elektrowainer sa üs uk sok me Brenstofseli önböören.

Dit Elektroauto fan Kia Motors jit Kia Niro


Kia_Niro_Söl_001.JPG|En Kia Niro ön Muasem üp Söl.



## Futnooten
VDL

Di **VDL Groep** ön Eindhoven ön di Neđerlönen es en gurt Industriikonsern en Famiilienfirma. VDL her 79 Daachterfirmen ön 16 Lönen, hur aur 10.600 Mensken aarberi.

VDL becht Maskiinen en Önlaagen en maaket uk Diili fuar üđer Fabriiken fan Metal, Könststof sa üs Behanelingen me Fārev en Kemii. Fuar hok Systeemi uur Moduuli becht en tödönen. 
Fuaral es VDL man fuar sin Busi bikeent, wat sent ombi 2014 uk me Elektromaskiin önerwai sen.

## Histoorie
Ön't Jaar 1953 heer Pieter **v**an **d**er **L**eegte ön Eindhoven en Firma fuar Metaltechnik bigent. Fan sin Famiiliennoom waar di Firmennoom VDL. Sin Dreeng Wim van der Leegte kür sent 1979 masi Firmen aurnem en VDL aartig wat gurter maaki.

2006 heer di VDL Groep fan Philips die *Philips Enabling Technologies Group* (ETG) koopet. Des becht en forkoopet Prezisioonsdiili en Maskiinen fuar't Bechning fan Hualev-Leerers sa üs Medisiin- en Solaartechnik.
VDL Citea

Di **VDL Citea** es en Liinienbus fan VDL, wat sent ombi 2007 becht uur. Sent 2012 jeft et uk Modeli me Elektromaskiin, sent 2018 uk en Model me 18,1 Meetern.

Di Elektrobusi ken fan boowen  eeđerleeren uur, wan di en Breek haa.

Dit litjest Model es di *Citea LLE-Electric* (LLE jit Lecht me liig Iinstig) me knap 10 Meetern, hur em senerlig lecht iin kumt, aurdat di Trap liiger becht es.
Di Baterii es fan niigen Bateriien, ark me 20 kWh töhopset. Dit Systeem heer 66,6 Volt en 300 Ah, sa dat em üp 180 kWh kumt. 
Fan sok Wainer uur sent 2019 masi bi "Connexion" ön di nuurđern Neđerlönen iinseet (Trinjom Alkmaar en Hoorn). Di Busi haa 26 Setplaatsen, 2 Klapseeten en 24 Plaatsen tö stuun sa üs en Plaats fuar en Rulstööl. Ja uur ek öntwesken eeđerleeren, bluat aur Nacht, wan ek köört uur.Connexion heer man aur 400 Busi me Elektro-, Weeterstof- of O-Bus-Öndreft.
 

Di SLF 120 Electric me 12 Meetern ken me sa'n Baterii knap 200 km laap.
Em ken man uk üđer Bateriipakeeti fo.

Aur en Systeem üp Taak ken me bit tö 250 kW Leerkraft eeđer- of āpleeren uur.

Di Maskiin kumt fan Siemens en heer 160 kW (218 PS).

Di Stat Kiel heer ön't Jaar 2020/21 47 Busi me 18,1 Meetern koopet en achterön uk jit 20 Stek me 12 Meetern bistelt.
Uk ön Münster, Osnabrück, Köln en hok muar Regioonen sen al Elektrobusi fan VDL önerwai.

## Nii Generatsjoon 2021
Di nii Aart fan di Citea heer di Baterii önern, en sa ken bit tö 110 Mensken me des Bus aak.
Di nii Bateriipakeeti haa bit tö 490 kWh Kapatsiteet, en diarme ken en 12,2-Meeter-Bus 500 bit 600 km laap.

## Plaats
Di 18-m-Wainer ön Kiel haa 40 Seetplaatsen. 65 tö stuun en 2 fuar Rulstöölern.
## Skeltern

Vdl Doppeldecker DN15 Citea BVG 3093.jpg|mini|Debelböört-Bus fuar Berlin (Prototyp me Dieselmaskiin, 2015)
VDL_Citea_Söl_Proof_001.JPG|Di VDL Citea SLF 120 electric tö Proof ön Muasem üp Söl.
VDL Citea SLF-120 Electric in Nes (Ameland).jpg|mini|VDL Citea SLF-120 Electric ön Nes (Ameland)
VDL_Citea_18_Kiel_01.jpg|Di Liinie 11 drait ön Kiel-Wik om, en diar jeft et Stroom
VDL_Citea_18_Kiel_02.jpg|Āpleer ön Kiel-Wik
VDL_Citea_18_Kiel_03.jpg|Sa staant dit achtern ön di left Sir 


## Futnooten
Bautzen (Lönjkris)

E **Lönjkris Bautzen** (aw Huuchsorbisch: *Wokrjes Budyšin*) as en lönjkris önjt bundeslönj Saksen. E lönjkris läit önjt ååsten foont bundeslönj. Dåt heet 299.758 inboogere (2019). E hoodstää foon e lönjkris as Bautzen.

## Geografii
* Struume: Spree än Schwarze Elster.

### Indiiling foon Ferwålting

E lönjkris hee 15 stääse än 42 gemiine:

## Kwäle
Lunkreis Nienburg

A **Lunkreis Nienburg/Weser** as en lunkreis uun a maden faan Niidersaksen bi a struum Weeser.

## Gemeenen

(Iinwenertaalen faan a )

**Ianhaidsgemeenen**
# Nienburg/Weser, kreisstääd ()
# Rehburg-Loccum, stääd [* Rehburg] ()
# Steyerberg, plak ()

**Samtgemeenen** mä tuhiarag gemeenen ( Diar sat at ferwaltang)

## Kwelen


## Luke uk diar
Lunkreis Goslar

A **Lunkreis Goslar** as en lunkreis uun't süüduasten faan Niidersaksen. Sin kreisstääd as Goslar. Uk en graten dial faan a Harz hiart tu a lunkreis.

## Gemeenen

## Kwelen


## Luke uk diar
Berchtesgadener Land

E **Lönjkris Berchtesgadener Land** (aw Bairisch: *Landkroas Berchtsgoana Land*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberbayern. Dåt heet 105.722 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Bad Reichenhall.

## Kwäle
Donau-Ries (Lönjkris)

E **Lönjkris Donau-Ries** (aw Bairisch: *Landkroas Donau-Rias*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Schwaben, önjt weesten foont bundeslönj. Dåt heet 133.496 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Donauwörth.

## Kwäle
Lunkreis Osterode am Harz

A **Lunkreis Osterode am Harz** wiar bit 2016 en lunkreis uun't süüduastelk Niidersaksen mä det kreisstääd Osterode am Harz. A 1. Nofember 2016 hää di lunkreis ham tuupslööden mä di Lunkreis Göttingen. Kreisstääd as Göttingen. 

## Gemeenen (Stant 2016)

## Kwelen


## Luke uk diar
Vita Sackville-West

**Victoria Mary Sackville-West, Lady Nicolson** (normool üüs *Vita Sackville-West* neemd; * 9. Marts 1892 uun Knole House, Sevenoaks, Kent, Ingelun; † 2. Jüüne 1962 uun Sissinghurst Castle) wiar en ingels skriiwer, dachter an guardwüf. Hat wiar dial faan det Bloomsbury Group, en skööl faan ingels konstmoolern, intelektuelen an wedenskapslidj, wat faan 1905 tu de Naist Wäältkrich uun London wiar. Hat wiar bekäänd för sin auerdaadig aristokratisk wiis faan leewent.

Vita Sackville-West woon 1927, för sin eepos *The Land* (At Lun), an 1933, för sin *Collected Poems* (Soomelt Staken üüb Riimen), de Hawthornden-Pris. Hat wiar tup mä't skriiwer Virginia Woolf an wiar at föörbilj för Woolf san romoon *Orlando* (1928). Tup mä san maan, Sir Harold Nicolson, skeeb hat faan 1930 de smok guard bi Sissinghurst Castle.

## Luke ukdiar
Metropoolregiuun Rhein-Main

At **Metropoolregiuun Frankfurt/Rhein-Main** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat leit uun Hessen, Rheinlun-Pfalz an Bayern.

At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal san trii lunen bedialagt.

## Stääden an lunkreiser
* Hessen
*: Stääd Frankfurt am Main 
*: Stääd Wiesbaden
*: Stääd Darmstadt
*: Stääd Offenbach am Main
*: Main-Taunus-Kreis
*: Hochtaunuskreis
*: Wetteraukreis
*: Main-Kinzig-Kreis
*: Lunkreis Offenbach
*: Kreis Groß-Gerau
*: Lunkreis Darmstadt-Dieburg
*: Odenwaldkreis
*: Kreis Bergstraße, woort uk tu't Metropoolregiuun Rhein-Neckar reegent
*: Rheingau-Taunus-Kreis
*: Lunkreis Limburg-Weilburg
*: Lunkreis Gießen
*: Vogelsbergkreis
*: Lunkreis Fulda

* Rheinlun-Pfalz
*: Stääd Mainz
*: Stääd Worms
*: Lunkreis Alzey-Worms
*: Kreis Mainz-Bingen

* Bayern
*: Stääd Aschaffenburg
*: Lunkreis Aschaffenburg
*: Lunkreis Miltenberg

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar
Metropoolregiuun Madelsjiisklun

At **Metropoolregiuun Madelsjiisklun** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat leit uun Saksen-Anhalt, Saksen an Tüüringen.

At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal san trii lunen bedialagt.

## Stääden an lunkreiser
* Saksen
*: Stääd Chemnitz
*: Stääd Leipzig
*: Stääd Zwickau
*: Lunkreis Leipzig

* Saksen-Anhalt
*: Stääd Dessau-Roßlau
*: Stääd Halle (Saale)
*: Lunkreis Wittenberg
*: Lunkreis Mansfeld-Südharz
*: Saalekreis
*: Burgenlandkreis

* Tüüringen
*: Stääd Gera
*: Stääd Jena
*: Lunkreis Altenburger Land

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar

* Wääbsteed faan't Metropoolregiuun Madelsjiisklun
Metropoolregiuun Berlin-Brandenborag

At **Hoodstäädregiuun Berlin-Brandenborag** as ian faan twaalew **metropoolregiuun**en uun Sjiisklun. Hat amfaadet a lunen Berlin an Brandenborag.

At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal san tau lunen bedialagt.

## Stääden, distrikten an lunkreiser
* Berlin
*:: Distrikten an iinwenertaalen (faan 2018)
*: 	Berlin-Mitte 	383.457
*: 	Charlottenburg-Wilmersdorf 	341.327
*: 	Friedrichshain-Kreuzberg 	289.120
*: 	Lichtenberg 	290.493
*: 	Marzahn-Hellersdorf 	268.739
*: 	Neukölln 	330.786
*: 	Pankow 	407.039
*: 	Reinickendorf 	264.826
*: 	Spandau 	243.080
*: 	Steglitz-Zehlendorf 	308.077
*: 	Tempelhof-Schöneberg 	351.429
*: 	Treptow-Köpenick   	269.775

* Brandenborag
*:: Kreisfrei stääden
*: Brandenburg an der Havel
*: Cottbus
*: Frankfurt (Oder)
*: Potsdam
*:: Lunkreiser, grate uun km² an iinwenertaalen (faan 2018)
*: Lunkreis Barnim 	1480 	182.760
*: Lunkreis Dahme-Spreewald 	2275 	169.067
*: Lunkreis Elbe-Elster 	1899 	102.638
*: Lunkreis Havelland 	1727 	161.909
*: Lunkreis Märkisch-Oderland 	2159 	194.328
*: Lunkreis Oberhavel 	1808 	211.249
*: Lunkreis Oberspreewald-Lausitz 	1223 	110.476
*: Lunkreis Oder-Spree 	2257 	178.658
*: Lunkreis Ostprignitz-Ruppin 	2527 	99.078
*: Lunkreis Potsdam-Mittelmark 	2592 	214.664
*: Lunkreis Prignitz 	2139 	76.508
*: Lunkreis Spree-Neiße 	1657 	114.429
*: Lunkreis Teltow-Fläming 	2104 	168.296
*: Lunkreis Uckermark 	3077 	119.552

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar

* Wääbsteed faan't Metropoolregiuun Berlin-Brandenborag
Metropoolregiuun Rhein-Neckar

At **Metropoolregiuun Rhein-Neckar** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat amfaadet dialen faan Rheinlun-Pfalz, Hessen an Baden-Württemberg.

At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal san trii lunen bedialagt.

## Stääden an lunkreiser
Tu det regiuun hiar uun: (Stant: 2017)
* Baden-Württemberg
** Stääd Mannheim (307.997 iinwenern)
** Stääd Heidelberg (160.601) 
** Rhein-Neckar-Kreis (546.745)
** Neckar-Odenwald-Kreis (143.376)

* Hessen
** Kreis Bergstraße (268.780), woort uk tu't Metropoolregiuun Rhein-Main reegent

* Rheinlun-Pfalz
** Stääd Ludwigshafen am Rhein (168.497)
** Stääd Worms (83.081)
** Stääd Neustadt an der Weinstraße (53.353)
** Stääd Speyer (50.931)
** Stääd Frankenthal (Pfalz) (48.417)
** Stääd Landau in der Pfalz (46.292)
** Rhein-Pfalz-Kreis (153.629)
** Lunkreis Bad Dürkheim (132.739)
** Lunkreis Germersheim (128.477)
** Lunkreis Südliche Weinstraße (110.622)

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar

* Wääbsteed faan't Metropoolregiuun Rhein-Neckar
Metropoolregiuun Stuttgart

At **Metropoolregiuun Stuttgart** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat leit uun Baden-Württemberg.

At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin uk auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal as man ian lun bedialagt.

## Stääden an lunkreiser
* Regiarangsdistrikt Stuttgart
*: Regiuun Stuttgart, hialandaal
*:: Stäädkreis Stuttgart
*:: Lunkreis Böblingen
*:: Lunkreis Esslingen
*:: Lunkreis Göppingen, dialwiis
*:: Lunkreis Ludwigsburg
*:: Rems-Murr-Kreis
*: Regiuun Heilbronn-Franken
*:: Stäädkreis Heilbronn
*:: Lunkreis Heilbronn, dialwiis
*: Regiuun Ostwürttemberg
*:: Ostalbkreis, dialwiis

* Regiarangsdistrikt Karlsruhe
*: Regiuun Nordschwarzwald
*:: Lunkreis Calw, dialwiis
*:: Enzkreis, dialwiis
*:: Lunkreis Freudenstadt, dialwiis

* Regiarangsdistrikt Tübingen
*: Regiuun Neckar-Alb
*:: Lunkreis Reutlingen, dialwiis
*:: Lunkreis Tübingen, dialwiis

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar

* Wääbsteed faan't Metropoolregiuun Stuttgart
Metropoolregiuun München

At **Metropoolregiuun München** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat amfaadet at stääd München, fiiw kreisfrei stääden muar an 27 lunkreiser.

At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin uk auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal as man ian lun bedialagt.

## Stääden an lunkreiser
* Kreisfrei stääden
*: München
*: Augsburg
*: Ingolstadt
*: Kaufbeuren
*: Landshut
*: Rosenheim

* Lunkreiser
*: Aichach-Friedberg
*: Altötting
*: Augsburg
*: Bad Tölz-Wolfratshausen
*: Dachau
*: Dillingen an der Donau
*: Dingolfing-Landau
*: Donau-Ries
*: Ebersberg
*: Erding *
*: Eichstätt
*: Freising
*: Fürstenfeldbruck
*: Garmisch-Partenkirchen
*: Kelheim
*: Landsberg am Lech
*: Landshut
*: Miesbach
*: Mühldorf am Inn
*: München
*: Neuburg-Schrobenhausen *
*: Ostallgäu
*: Pfaffenhofen an der Ilm
*: Rosenheim
*: Starnberg
*: Traunstein
*: Weilheim-Schongau

:  Jodiar tau lunkreiser hiar tu't regiuun, oober ei tu di ferian

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar

* Wääbsteed faan't Metropoolregiuun München
Dillingen an der Donau (Lönjkris)

E **Lönjkris Dillingen an der Donau** (aw Bairisch: *Landkroas Dillingen an da Donau*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Schwaben, önjt weesten foont bundeslönj. Dåt heet 96.021 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Dillingen an der Donau

## Kwäle
Metropoolregiuun Nürnberg

At **Metropoolregiuun Nürnberg** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat amfaadet det stääd Nürnberg an 10 kreisfrei stääden muar, an 23 lunkreiser.

At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin uk auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal as man ään lunkreis faan Tüüringen bedialagt, aal a öödern lei uun Bayern.

## Stääden an lunkreiser
* Bayern
*::Kreisfrei stääden
*: Ansbach
*: Amberg
*: Bamberg
*: Bayreuth
*: Coburg
*: Erlangen
*: Fürth
*: Hof
*: Nürnberg
*: Schwabach
*: Weiden
*:: Lunkreiser
*: Amberg-Sulzbach
*: Ansbach
*: Bamberg
*: Bayreuth
*: Coburg
*: Erlangen-Höchstadt
*: Forchheim
*: Fürth
*: Haßberge
*: Hof
*: Kitzingen
*: Kronach
*: Kulmbach
*: Lichtenfels
*: Neumarkt i.d.OPf.
*: Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim
*: Neustadt an der Waldnaab
*: Nürnberger Land
*: Roth
*: Tirschenreuth
*: Weißenburg-Gunzenhausen
*: Wunsiedel i. Fichtelgebirge.

* Tüüringen
*:: Lunkreis
*: Sonneberg

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar
* Wääbsteed faan't Metropoolregiuun Nürnberg
Metropoolregiuun Ruhr

At **Metropoolregiuun Ruhr** of **Metropoole Ruhr** het amtelk **Regiunaalferbant Ruhr** (**RVR**) an leit uun Nuurdrhein-Waastfaalen. Eegentelk as at **Ruhrgebiit** man a nuurdelk dial faan't Metropoolregiuun Rhein-Ruhr, huar uk noch at Metropoolregiuun Rheinlun tuhiart. Tu a **RVR** hiar 11 kreisfrei stääden an 4 lunkreiser mä tuup gud 5 miljuunen iinwenern.

Uun Metropoolregiuunen woort auer a grensen faan stääden an lunkreiser, dialwiis uk auer bundeslunen henwech tuupwerket. Uun diheer faal as man ian bundeslun bedialagt.

## Stääden an kreiser

* Nuurdrhein-Waastfaalen
*:: Kreisfrei stääden 
*: Bochum
*: Bottrop
*: Dortmund
*: Duisburg
*: Essen
*: Gelsenkirchen
*: Hagen
*: Hamm
*: Herne
*: Mülheim an der Ruhr
*: Oberhausen
*:: Lunkreiser
*: Ennepe-Ruhr-Kreis
*: Recklinghausen
*: Unna
*: Wesel (täält uk tu: Metropoolregiuun Rheinlun)

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar
* Wääbsteed faan a Regiunaalferbant Ruhr
Metropoolregiuun Rheinlun

At **Metropoolregiuun Rheinlun** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Tuup mä't Metropoolregiuun Ruhr täält hat üs Metropoolregiuun Rhein-Ruhr.

Uun Metropoolregiuunen woort auer a grensen faan stääden an lunkreiser, dialwiis uk auer bundeslunen henwech tuupwerket. Uun diheer faal as man ian bundeslun bedialagt.

## Stääden an gemeenen

* Nuurdrhein-Waastfaalen
*:: Stääden
*: Aachen
*: Bonn
*: Düsseldorf
*: Duisburg
*: Köln
*: Krefeld
*: Leverkusen
*: Mönchengladbach
*: Remscheid
*: Solingen
*: Wuppertal
*:: Lunkreiser
*: Kreis Düren
*: Kreis Euskirchen
*: Kreis Heinsberg
*: Kreis Kleve
*: Kreis Mettmann
*: Kreis Viersen
*: Kreis Wesel (täält uk tu: Metropoolregiuun Ruhr)
*: Oberbergischer Kreis
*: Rheinisch-Bergischer Kreis
*: Rhein-Erft-Kreis
*: Rhein-Kreis Neuss
*: Rhein-Sieg-Kreis
*:: Stäädregiuun
*: Stäädregiuun Aachen

## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar
* Wääbsteed faan't Metropoolregiuun Rheinlun
Metropoolregiuun Rhein-Ruhr

At **Metropoolregiuun Rhein-Ruhr** as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat amfaadet at Ruhrgebiit an grat dialen faan't Metropoolregiuun Rheinlun.

Uun Metropoolregiuunen woort auer a grensen faan stääden an lunkreiser, dialwiis uk auer bundeslunen henwech tuupwerket. Uun diheer faal as man ian bundeslun Nuurdrhein-Waastfaalen bedialagt.

## Stääden an lunkreiser
* Nuurdrhein-Waastfaalen
*:: Kreisfrei stääden, mä auto-kääntiaken
*:  Bochum (BO), Bonn (BN), Bottrop (BOT), Dortmund (DO), Duisburg (DU), Düsseldorf (D), Essen (E), Gelsenkirchen (GE), Hagen (HA), Hamm (HAM), Herne (HER), Köln (K), Krefeld (KR), Leverkusen (LEV), Mönchengladbach (MG), Mülheim an der Ruhr (MH), Oberhausen (OB), Remscheid (RS), Solingen (SG), Wuppertal (W)
*:: Lunkreiser, mä auto-kääntiaken
*: Kreis Mettmann (ME), Kreis Unna (UN), Ennepe-Ruhr-Kreis (EN), Märkischer Kreis (MK), Kreis Recklinghausen (RE), Rhein-Erft-Kreis (BM), Rhein-Kreis Neuss (NE), Rhein-Sieg-Kreis (SU), Rheinisch-Bergischer Kreis (GL), Kreis Viersen (VIE), Kreis Wesel (WES)

## Koorden

Rhein-Ruhr-Region-LEP.png|180px|thumb|Metropoolregiuun Rhein-Ruhr
Ruhr area-administration.png|180px|thumb|Ruhrgebiit
North rhine w land usage.svg|180px|thumb|Siidlangen (ruad) uun Nuurdrhein-Waastfaalen


## Metropoolregiuunen uun Sjiisklun

## Luke uk diar
Stäädregiuun Aachen

At **Stäädregiuun Aachen** as en komunaalferbant uun't süüdwaasten faan Nuurdrhein-Waastfaalen, uun a Regiarangsdistrikt Köln. Naiberlunen san Belgien an a Neederlunen. At ferwaltang sat uun Aachen. Diar wiar iar di **Lunkreis Aachen**, man det stäädregiuun hää nü nian kreisstääd muar.

Uun Sjiisklun jaft at man trii *stäädregiuunen* muar:
* Regiuun Hannover (Niidersaksen)
* Regiunaalferbant Saarbrücken (Saarlun)
* Regiuun Stuttgart (Baden-Württemberg)

## Gemeenen

## Kwelen


## Luke uk diar
Mühldorf am Inn (Lönjkris)

E **Lönjkris Mühldorf am Inn** (aw Bairisch: *Landkroas Muihdorf a. Inn*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberbayern. Dåt heet 115.250 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Mühldorf am Inn.

## Kwäle
Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (Lönjkris)

E **Lönjkris Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim** (aw Bairisch: *Landkroas Neistodt a.d.Aisch-Bad Windsheim*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Mittelfranken. Dåt heet 100.364 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Neustadt an der Aisch

## Kwäle
Rhön-Grabfeld (Lönjkris)

E **Lönjkris Rhön-Grabfeld** (aw Bairisch: *Landkroas Rhön-Grabfeld*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Unterfranken. Dåt heet 79.690 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Bad Neustadt an der Saale.

## Kwäle
Bamberg

**Bamberg** (aanj nööm: *Bambärch*) as en kreisfrei stääd uun a ragiarangsdistrikt Oberfranken uun't bundeslun Bayern. Bamberg hiart tu't Metropoolregiuun Nürnberg. 

## Biljen

Bamberg-Ausblick-60-Michaelsberg-Stadtblick-2013-gje.jpg
Bamberg-Altes Rathaus-82-Untere Bruecke-2018-gje.jpg
Bamberg-Alte Hofhaltung-14-Dom-2014-gje.jpg
Bamberg-Neue Residenz-24-2012-gje.jpg
Bamberg-Klein Venedig-66-2012-gje.jpg
Bamberg-Obere Pfarre-126-Eisgrube-2009-gje.jpg
Bamberg-Obere Pfarre-224-zum Chor-2018-gje.jpg
Bamberg-Karolinenstr-26-Nr16-2018-gje.jpg
Bamberg-Kasernstr-20-Nr3-11-2018-gje.jpg
Bamberg-Dominikanerstr-84-Nr10-6-Ambraeusianum-Seel-Schlenkerla-2018-gje.jpg


## Kwelen


## Luke uk diar
Bayreuth

**Bayreuth** as en kreisfrei stääd uun a regiarangsdistrikt Oberfranken faan't bundeslun Bayern. Hat hiart tu't Metropoolregiuun Nürnberg.

## Kwelen


## Luke uk diar
Passau

**Passau** as en kreisfrei stääd mä gud 50.000 iinwenern uun a regiarangsdistrikt Niederbayern faan't bundeslun Bayern bi a struumer Inn an Donau naibi't grens tu Uastenrik.

## Kwelen


## Luke uk diar
Unterallgäu (Lönjkris)

E **Lönjkris Unterallgäu** (aw Bairisch: *Landkroas Untaoigai*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Schwaben, önjt weesten foont bundeslönj. Dåt heet 144.041 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Mindelheim.

## Kwäle
Wunsiedel im Fichtelgebirge (Lönjkris)

E **Lönjkris Wunsiedel im Fichtelgebirge** (aw Bairisch: *Landkroas Wunsiedl i.Fichtlgebiag*) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberfranken. Dåt heet 73.178 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Wunsiedel

## Kwäle
Inn

A **Inn** (, lat. *Aenus* of *Oenus*, ) as en 517&nbsp;km lungen struum, di troch a Sweits, Uastenrik an Sjiisklun lääpt. Hi hää san müs bi Passau an lääpt diar iin uun a Donau.

## Kwelen


## Luke uk diar
Isar

A **Isar** as en 292 km lungen struum uun Uastenrik an Sjiisklun. Hi hää san müs bi Deggendorf, huar hi iin uun a Donau lääpt.

## Kwelen


## Luke uk diar
Amberg

**Amberg** as en kreisfrei stääd mä gud 40.000 iinwenern uun a regiarangsdistrikt Oberpfalz faan't bundeslun Bayern.

## Kwelen


## Luke uk diar
Kaufbeuren

**Kaufbeuren** (sweebisk: *Beira*) as en kreisfrei stääd mä knaap 45.000 iinwenern uun a regiarangsdistrikt Schwaben faan't bundeslun Bayern.

## Kwelen


## Luke uk diar
Erzgebirgskreis

E **Erzgebirgskreis** as en lönjkris önjt bundeslönj Saksen. Dåt heet 334.948 inboogere (2019). E hoodstää foon e lönjkris as Annaberg-Buchholz.

## Kwäle
Görlitz (Lönjkris)

E **Lönjkris Görlitz** (aw Huuchsorbisch: *Wokrjes Zhorjelc*) as en lönjkris önjt bundeslönj Saksen. Dåt heet 252.725 inboogere (2019). E hoodstää foon e lönjkris as Görlitz.

## Kwäle
Regiunaalferbant Saarbrücken

A **Regiunaalferbant Saarbrücken** as en komunaalferbant uun't Saarlun. Hi amfaadet det stääd Saarbrücken an njügen gemeenen diar trinjam. Hi werket uun steed faan en lunkreis, hää oober nian kreisstääd.

Uun Sjiisklun jaft at man trii faan sok *stäädregiuunen* muar:
* Regiuun Hannover (Niidersaksen)
* Stäädregiuun Aachen (Nuurdrhein-Waastfaalen)
* Regiuun Stuttgart (Baden-Württemberg)

## Gemeenen
(Iinwenertaalen faan a )

## Kwelen


## Luke uk diar
Saarpfalz-Kreis

A **Saarpfalz-Kreis** as en lunkreis uun't Saarlun. Sin kreisstääd as Homburg.

## Gemeenen
(Iiinwenertaalen faan a )

## Kwelen


## Luke uk diar
Brandenburg an der Havel

**Brandenburg an der Havel** as en kreisfrei stääd uun Brandenborag mä gud 70.000 iinwenern. Hat leit bia struum Havel.

## Kwelen


## Luke uk diar
Havel

A **Havel ** [] as en 334 km lungen struum uun Nuurduastsjiisklun. Hi lääpt uf uun a Ialew.

## Koord

## Luke uk diar
Berlin-Mitte

**Berlin-Mitte** as en distrikt (di *1. Bezirk*) faan Berlin mä sääks stääddialen. Diar wene gud 380.000 minsken. **Mitte** as uk di nööm faan ään stääddial uun **Berlin-Mitte**.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Charlottenburg-Wilmersdorf

**Charlottenburg-Wilmersdorf** as en distrikt (di *4. Bezirk*) faan Berlin mä sööwen stääddialen. Diar wene gud 340.000 minsken.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Friedrichshain-Kreuzberg

**Friedrichshain-Kreuzberg** as en distrikt (di *2. Bezirk*) faan Berlin mä tau stääddialen. Diar wene knaap 290.000 minsken.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Lichtenberg

**Berlin-Lichtenberg** as en distrikt (di *11. Bezirk*) faan Berlin mä tjiin stääddialen. Diar wene knaap 300.000 minsken. **Lichtenberg** as uk di nööm faan ään stääddial uun **Berlin-Lichtenberg**.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Treptow-Köpenick

**Treptow-Köpenick** as en distrikt (di *9. Bezirk*) faan Berlin mä fiftaanj stääddialen. Diar wene gud 275.000 minsken. Treptow-Köpenick as mä 168 km² di gratst distrikt faan Berlin, ei efter't iinwenertaal, man efter't areaal.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Tempelhof-Schöneberg

**Tempelhof-Schöneberg** as en distrikt (di *7. Bezirk*) faan Berlin mä sääks stääddialen. Diar wene knaap 350.000 minsken.

## Städdialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Bergstraße (Lönjkris)

E **Lönjkris Bergstraße**  as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 269.694 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Heppenheim (Bergstraße).

## Kwelen
Pankow

**Berlin-Pankow** as en distrikt (di *3. Bezirk*) faan Berlin mä trataanj stääddialen. Diar wene gud 410.000 minsken. Efter't iinwenertaal as Pankow di gratst distrikt. Diar as uk en stääddial **Pankow** uun a distrikt **Berlin-Pankow**.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Worms

**Worms** as en kreisfrei stääd uun Rheinlun-Pfalz mä 19 stääddialen an gud 80.000 iinwenern. Hat hiart tu't Metropoolregiuun Rhein-Neckar an uk tu't Metropoolregiuun Rhein-Main.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Frankenthal (Pfalz)

**Frankenthal** as en kreisfrei stääd uun Rheinlun-Pfalz mä 5 stääddialen an knaap 50.000 iinwenern. Hat hiart tu't Metropoolregiuun Rhein-Neckar.

## Kwelen


## Luke uk diar
Ludwigshafen am Rhein

**Ludwigshafen** as en kreisfrei stääd uun Rheinlun-Pfalz mä 10 stääddialen an knaap 175.000 iinwenern. Hat as det traadgratst stääd uun Rheinlun-Pfalz an hiart tu't Metropoolregiuun Rhein-Neckar.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Cetinje (Gemeend)

Det **Cetinje Gemeend** (üüb Monteneegrins: *Opština Cetinje*) as ian faan a gemeenden uun Monteneegro. Det hee 16.657 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemeend as Cetinje.

## Kwelen
Darmstadt (Regiiringsdistrikt)

E **Regiiringsdistrikt Darmstadt** (aw Tjüsch: *Regierungsbezirk Darmstadt*) as ån foon da tra regiiringdistrikte önj Hessen. Dåt läit önjt sööden foont bundeslönj. Dåt heet 4.019.961 inboogere (2020). E hoodstää as Darmstadt.

## Geografii

;Lönjkrise
* Bergstraße
* Darmstadt-Dieburg
* Groß-Gerau
* Hochtaunuskreis
* Main-Kinzig-Kreis
* Main-Taunus-Kreis
* Odenwaldkreis
* Offenbach
* Rheingau-Taunus-Kreis
* Wetteraukreis

;Krisfrie Stääse
* Darmstadt
* Frankfurt am Main
* Offenbach am Main
* Wiesbaden

## Kwäle
Regiarangsdistrikt

Uun Sjiisklun san **Regiarangsdistrikten** (sjiisk: *Regierungsbezirke*) onerdialangen faan grat bundeslunen. Jo stun tesken at loonsregiarang mä sin ministeerien an a loonriad faan en lunkreis.

Uun flook lunen san a regiarangsdistrikten weder ufskaafet wurden. Daalang jaft at jo bluas noch uun sjauer bundeslunen.

## Struktuur faan ferwaltang uun Sjiisklun

## Regiarangsdistrikten uun Sjiisklun
* Baden-Württemberg – Freiburg, Karlsruhe, Stuttgart, Tübingen
* Bayern – Oberbayern, Niederbayern, Oberfranken, Mittelfranken, Unterfranken, Oberpfalz, Schwaben
* Hessen – Darmstadt, Gießen, Kassel
* Nuurdrhein-Waastfaalen – Arnsberg, Detmold, Düsseldorf, Köln, Münster

## Luke uk diar
Gießen (Regiiringsdistrikt)

E **Regiiringsdistrikt Gießen** (aw Tjüsch: *Regierungsbezirk Gießen*) as ån foon da tra regiiringdistrikte önj Hessen. Dåt läit önj e mal foont bundeslönj. Dåt heet 1.048.646 inboogere (2020). E hoodstää as Gießen.

## Geografii

;Lönjkrise
* Gießen
* Lahn-Dill-Kreis
* Limburg-Weilburg
* Marburg-Biedenkopf
* Vogelsbergkreis

## Kwäle
Kassel (Regiiringsdistrikt)

E **Regiiringsdistrikt Kassel** (aw Tjüsch: *Regierungsbezirk Kassel*) as ån foon da tra regiiringdistrikte önj Hessen. Dåt läit önjt norden foont bundeslönj. Dåt heet 1.219.473 inboogere (2020). E hoodstää as Gießen.

## Geografii

;Krisfri Stää
* Kassel

;Lönjkrise
* Fulda
* Hersfeld-Rotenburg
* Kassel
* Schwalm-Eder-Kreis
* Waldeck-Frankenberg
* Werra-Meißner-Kreis

## Kwäle
Altenburger Land (Lönjkris)

E **Lönjkris Altenburger Land** as en lönjkris önjt bundeslönj Tüüringen. Dåt heet 89.393 inboogere (2019). E hoodstää foon e lönjkris as Altenburg.

## Kwäle
Ilm-Kreis

E **Ilm-Kreis** as en lönjkris önjt bundeslönj Tüüringen. Dåt heet 106.249 inboogere (2019).E hoodstää foon e lönjkris as Arnstadt.

## Kwäle
Suhl

**Suhl** as en kreisfrei stääd uun Tüüringen mä gud 35.000 iinwenern.

## Koord

## Kwelen


## Luke uk diar
Sleeswich-Holstian/fe

**Sleeswich-Holstian** (üüb Tjiisk: *Schleswig-Holstein*, üüb Plaattjiisk: *Sleswig-Holsteen*, üüb Deensk: *Slesvig-Holsten*) as det nuurdermiast bundeslun faan Tjiisklun. Uun a waast leit at Nuurdsia, uun a nuurd Denemark, uun a uast at Uastsia, uun a süüd lei a bundeslunen Hamborig an Niidersaksen, an uun a süüduast Mecklenborig-Föörpomern. Det hee 2.910.875 lidj (2020). At hoodsteed faan't bundeslun as Kiil.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't bundeslun san:

### Iindialing faan Ferwalting

A bundeslun hee fjauer kreisfrei steeden an elwen kreiser:

## Kwelen
Pinneberig (Steed)

**Pinneberig** (üüb Tjiisk an Deensk: *Pinneberg*, üüb Plaattjiisk: *Pinnbarg*) as at hoodsteed faan't Kreis Pinneberig uun Sleeswich-Holstian uun Tjiisklun. At steed leit uun a süüd faan a kreis. Det hee 38.400 lidj (2011).

## Kwelen
Saarlun/fe

**Saarlun** (üüb Fraansöösk: *Sarre*) as ian faan dön seekstanj bundeslunen uun Tjiisklun. At bundeslun leit uun a waast faan't lun. Det hee 983.991 lidj (2020). At hoodsteed faan't bundeslun as Saarbrücken.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't bundeslun san:

### Iindialing faan Ferwalting
At bundeslun hee seeks lunkreiser:

## Histoore
At bundeslun faan nü wurd de 10. Janewoore 1920 üüs at *Saargebiit* oner fraansöösk ferwalting grünjlaanjen. 1935 wurd at gebiit üüs *Saarlun* dial faan det Tjiisk Rik. Efter de Naist Wäältkrich fool Saarlun, üüs a *Saarstoot*, weler oner fraansöösk ferwalting. De 1. Janewoore 1957 wurd a Saarstoot dial faan't Bundesrepubliik Tjiisklun.

## Kwelen
Saarlöön

**Saarlöön** (üwe Fraonsk: *Sarre*) is ian foon de seekstään bundeslööne öön Tutsklöön. Et bundeslöön lait öön't wästen foon't löön. Dat heet 983.991 jude (2020). E häädstää foon't bundeslöön is Saarbrücken.

## Löök ok dir
* *Ööre buneslööne öön Tutsklöön:* Brandenborch, Saarlöön, Sleeswich-Holstian

## Kule
Saarloun

**Saarloun** (åw Frånsch: *Sarre*) äs iin foon di seekstin bundesloune oun Tjüschloun. Et bundesloun loit ount weesten foont loun. Dat heet 983.991 foolk (2020). E haudstää foont bundesloun äs Saarbrücken.

## Kiik uk deer
* *Oore bundesloune oun Tjüschloun*: Brandenboorj, Saarloun, Sleeswich-Holstiin

## Kwäle
Arnsberg (Regiaringsdistrikt)

De **Arnsberg Regiaringsdistrikt** (üüb Tjiisk: *Regierungsbezirk Arnsberg*) as een faan dön fiiw regiaringsdistrikten uun Nuurdrhein-Waastfaalen. Det leit uun a süüduast faan't bundeslun. Det hee 3.580.568 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Arnsberg.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
A regiaringsdistrikt hee fiiw kreisfrei steeden an sööwen kreiser:
;Kreisfrei Steeden
* Bochum 
* Dortmund
* Hagen
* Hamm
* Herne

;Kreiser
* Ennepe-Ruhr-Kreis
* Hochsauerlandkreis
* Märkischer Kreis
* Olpe
* Siegen-Wittgenstein
* Soest
* Unna

## Wiartskap
A regiaringsdistrikt hed 2018 en BIP faan 124.763.000 Euro.

## Kwelen
Detmold (Regiaringsdistrikt)

De **Detmold Regiaringsdistrikt** (üüb Tjiisk: *Regierungsbezirk Detmold*) as een faan dön fiiw regiaringsdistrikten uun Nuurdrhein-Waastfaalen. Det leit uun a nuurduast faan't bundeslun. Det hee 2.055.724 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Detmold.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
A regiaringsdistrikt hee ian kreisfrei steed an seeks kreiser:
;Kreisfrei Steed
* Bielefeld 
;Kreiser
* Gütersloh
* Herford
* Höxter
* Lippe
* Minden-Lübbecke
* Paderborn

## Wiartskap
A regiaringsdistrikt hed 2018 en BIP faan 77.739.000 Euro.

## Kwelen
Düsseldorf (Regiaringsdistrikt)

De **Düsseldorf Regiaringsdistrikt** (üüb Tjiisk: *Regierungsbezirk Düsseldorf*) as een faan dön fiiw regiaringsdistrikten uun Nuurdrhein-Waastfaalen. Det leit uun a waast faan't bundeslun. Det hee 5.207.457 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Düsseldorf.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
A regiaringsdistrikt hee tjiin kreisfrei steeden an fiiw kreiser:
;Kreisfrei Steeden
* Duisburg
* Düsseldorf
* Essen
* Krefeld
* Mönchengladbach
* Mülheim an der Ruhr
* Oberhausen
* Remscheid
* Solingen
* Wuppertal
;Kreiser
* Kleve
* Mettmann
* Rhein-Kreis Neuss
* Viersen
* Wesel

## Wiartskap
A regiaringsdistrikt hed 2018 en BIP faan 215.672.000 Euro.

## Kwelen
Köln (Regiaringsdistrikt)

De **Köln Regiaringsdistrikt** (üüb Tjiisk: *Regierungsbezirk Köln*) as een faan dön fiiw regiaringsdistrikten uun Nuurdrhein-Waastfaalen. Det leit uun a süüdwaast faan't bundeslun. Det hee 4.478.847 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Köln.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
A regiaringsdistrikt hee fjauer kreisfrei steeden, sööwen kreiser an ian steedregiuun.
;Kreisfrei Steeden
* Aachen
* Bonn
* Köln
* Leverkusen
;Kreiser
* Düren
* Euskirchen
* Heinsberg
* Oberbergischer Kreis
* Rhein-Erft-Kreis
* Rhein-Sieg-Kreis
* Rheinisch-Bergischer Kreis
;Steedregiuun
* Steedregiuun Aachen

## Wiartskap
A regiaringsdistrikt hed 2018 en BIP faan 190.785.000 Euro.

## Kwelen
Borken (Kris)

E **Kris Borken** as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt nordweesten foon e diiljstoot, önj di Münster Regiiringsdistrikt. Dåt heet 371.339 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Borken.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting

E kris heet 17 gemiine. 10 deerfoon san stääse.

;Stääse
* Ahaus
* Bocholt
* Borken
* Gescher
* Gronau
* Isselburg
* Rhede
* Stadtlohn
* Velen
* Vreden
;Oudere Gemiine
* Heek
* Heiden
* Legden
* Raesfeld
* Reken
* Schöppingen
* Südlohn

## Kwäle
Coesfeld (Kris)

E **Kris Coesfeld** as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt norden foon e diiljstoot, önj di Münster Regiiringsdistrikt. Dåt heet 220.586 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Coesfeld.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting

E kris heet 11 gemiine. 5 deerfoon san stääse.

* Stääse:
# Billerbeck
# Coesfeld
# Dülmen
# Lüdinghausen
# Olfen

* Oudere gemiine:
# Ascheberg
# Havixbeck
# Nordkirchen
# Nottuln
# Rosendahl
# Senden

## Kwäle
Düren (Kris)

E **Kris Düren** as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt söödååsten foon e diiljstoot, önj di Köln Regiiringsdistrikt. Dåt heet 264.638 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Düren.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting

E kris heet 15 gemiine. 5 deerfoon san stääse:

* Stääse:
# Düren
# Heimbach
# Jülich
# Linnich
# Nideggen

* Oudere gemiine:
# Aldenhoven
# Hürtgenwald
# Inden
# Kreuzau
# Langerwehe
# Merzenich
# Niederzier
# Nörvenich
# Titz
# Vettweiß

## Kwäle
Ennepe-Ruhr-Kreis

Di **Ennepe-Ruhr-Kreis** as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önj e mal foon e diiljstoot, önj di Arnsberg Regiiringsdistrikt. Dåt heet 324.106 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Schwelm.

## Geografii
### Indiling foon Ferwålting
E kris heet 9 gemiine. Ål deerfoon san stääse.

* Breckerfeld
* Ennepetal
* Gevelsberg
* Hattingen
* Herdecke
* Schwelm
* Sprockhövel
* Wetter (Ruhr)
* Witten

## Kwäle
Märkischer Kreis

Di **Märkischer Kreis** as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önj e mal foon e diiljstoot, önj di Arnsberg Regiiringsdistrikt. Dåt heet 410.222 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Lüdenscheid.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting

;Stääse
* Altena
* Balve
* Halver
* Hemer
* Iserlohn
* Kierspe
* Lüdenscheid
* Meinerzhagen
* Menden
* Neuenrade
* Plettenberg
* Werdohl 
;Gemiine
* Herscheid
* Nachrodt-Wiblingwerde
* Schalksmühle

## Kwäle
Zwickau

**Zwickau** as en kreisfrei stääd uun't bundeslun Saksen mä gud 85.000 iinwenern. Hat as uk kreisstääd faan a Lunkreis Zwickau.

## Stääddialen

## Kwelen


## Luke uk diar
Burgenlandkreis

E **Burgenlandkreis** as ån foon e krise önjt bundeslönj Saksen-Anhalt. E kris läit önjt sööden foont bundeslönj. Dåt heet 177.590 inboogere (2020). E hoodstää foon e kris as Naumburg (Saale).

## Kwäle
Åmt Lensahn

Et **Åmt Lensahn** as en åmt önj e Kris Ååstholstiinj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 8449 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Lensahn.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine

## Histoori
Di 1. Ismoune 2007 wörd e gemiine Riepsdorf diilj foont åmt.

## Kwäle
Åmt Großer Plöner See

Et **Åmt Großer Plöner See** as en åmt önj e Kris Ååstholstiinj än e Kris Plön önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 8008 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Plön.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
Bloot e gemiine Bosau läit önj e Kris Ååstholstiinj, da oudere gemiine lade önj e Kris Plön.
;Gemiine

## Histoori
Et åmt wörd di 1. Ismoune 2007 foon et Åmt Plön-Land än jü åmtsfri gemiine Bosau. Tu began häi et åmt e gemiine Ascheberg (Holstiinj) än Bösdorf. Di 1. Ismoune 2014 wörd Ascheberg en åmtsfri gemiine än Bösdorf diilj foon e stää Plön.

## Kwäle
Åmt Ostholstein-Mitte

Et **Åmt Ostholstein-Mitte** as en åmt önj e Kris Ååstholstiinj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 8861 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Neustadt in Holstein.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine

## Histoori
Et åmt wörd di 1. Ismoune 2005 grünläid. Tuforen wjarn e gemiine foont åmt foon nü diile foon da üülje åmte Neustadt-Land än Schönwalde.


Amt_Neustadt-Land_in_OH.png|Åmt Neustadt-Land
Amt_Schoenwalde_in_OH.png|Åmt Schönwalde


## Kwäle
Åmt Itzstedt

Et **Åmt Itzstedt** as en åmt önj e Kris Segebärj än e Kris Stormarn önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 18.975 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Itzstedt.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
Bloot e gemiine Tangstedt läit önj e Kris Stormarn, da oudere krise läide önj e Kris Segebärj. 

;Gemiine
* Itzstedt
* Kayhude
* Nahe
* Oering
* Seth
* Sülfeld
* Tangstedt

## Kwäle
Åmt Bad Oldesloe-Land

Et **Åmt Bad Oldesloe-Land** as en åmt önj e Kris Stormarn önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 11.501 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Bad Oldesloe.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Grabau
* Lasbek
* Meddewade
* Neritz
* Pölitz
* Rethwisch
* Rümpel
* Steinburg
* Travenbrück

## Kwäle
Åmt Bargteheide-Land

Et **Åmt Bargteheide-Land** as en åmt önj e Kris Stormarn önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 14.750 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Bargteheide.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine

* Bargfeld-Stegen
* Delingsdorf
* Elmenhorst
* Hammoor
* Jersbek
* Nienwohld
* Todendorf
* Tremsbüttel

## Kwäle
Åmt Nordstormarn

Et **Åmt Nordstormarn** as en åmt önj e Kris Stormarn önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 11.062 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Reinfeld.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Badendorf
* Barnitz
* Feldhorst
* Hamberge
* Heidekamp
* Heilshoop
* Klein Wesenberg
* Mönkhagen
* Rehhorst
* Wesenberg
* Westerau
* Zarpen

## Kwäle
Åmt Siek

Et **Åmt Siek** as en åmt önj e Kris Stormarn önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 10.524 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Siek.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Braak
* Brunsbek
* Hoisdorf
* Siek
* Stapelfeld

## Kwäle
Åmt Trittau

Et **Åmt Trittau** as en åmt önj e Kris Stormarn önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 19.002 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Trittau.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Grande
* Grönwohld
* Großensee
* Hamfelde
* Hohenfelde
* Köthel
* Lütjensee
* Rausdorf
* Trittau
* Witzhave

## Kwäle
Bad Schwartau

**Bad Schwartau** as en åmtsfri stää önj e Kris Ååstholstiinj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 20.044 inboogere (2019).

## Politiik

E bürgermäister foon e stää sunt 2016 as Uwe Brinkmann (suner partai).

Da üüljen bürgermäistere wjarn:
* 2001–2016: Gerd Schubert (CDU)
* 1990–2001: Joachim Wegner (CDU)
* 1976–1990: Rainer Bahrdt (SPD)

## Kwäle
Neustadt in Holstein

**Neustadt in Holstein** as en åmtsfri stää önj e Kris Ååstholstiinj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 15.043 inboogere (2019). 

## Kwäle
Gregers Nissen

**Gregers Christian Nissen** (* 3. Krölemoune 1867 önj Såhulm; † 20. Samermoune 1942 önj Hamborj) wus en pioniir foont fiiljkäären. Hi wus di jarste formoon foon di ålste fiiljsportferiin önj Tjüschlönj, di Altona Bicycle-Club foon 1869/80.

## Kiik uk deer
* Gregers Nissen (sh:z 21.05.2017)
* Altonaer Bicycle Club foon 1869/80 önjt neet
* Bök ouer Nissen foon 2017 önjt Nordfriisk Instituut
Åmt Berkenthin

Et **Åmt Berkenthin** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 8395 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Berkenthin.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Behlendorf
* Berkenthin
* Bliestorf
* Düchelsdorf
* Göldenitz
* Kastorf
* Klempau
* Krummesse
* Niendorf bei Berkenthin
* Rondeshagen
* Sierksrade

## Kwäle
Åmt Breitenfelde

Et **Åmt Breitenfelde** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 6568 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Mölln.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Alt-Mölln
* Bälau
* Borstorf
* Breitenfelde
* Grambek
* Hornbek
* Lehmrade
* Niendorf an der Stecknitz
* Schretstaken
* Talkau
* Woltersdorf

## Kwäle
Citroën ë-Jumpy

Di **Citroën ë-Jumpy** es en Elektroauto fan Citroën. Dit Model es me Dieselmaskiinen sent 2016 üs *Citroën Jumpy* üp Marker, Sestermodeli jeft et fan Peugeot (Expert) Toyota (Pro-Ace) en Opel (Zafira).

Sent 2020 jeft et di Wain me en Elektromaskiin fan 100 kW Kraft fuar kuurt Tir, 77 kW aur leenger Tir.
Di Draikraft es 260 Nm, en āpleeren ken me Likstroom (Bit tö 100 kW Leerkraft) en Skrekelstroom (3,6, 7,4 of 11 kW Leerkraft).

Me di 50 kWh-Baterii skel dit Auto ombi 230 km laap, me di 75 kWh-baterii skel dit uk 330 km uur.

Di  Citroën ë-Jumpy ken 130 km/h laap.
Margareta Erichsen

**Margareta Erichsen** (* di 18. Beeridmoune 1916 önj Flansborj; † twasche di 29. Gjarsmoune än di 5. Krölemoune 2006 önj Hüsem) wus en måålerin än tiiknerin. Jü mååled än tiikned bagninge, maning deerfoon diling ai mör stönje. Di 23. Jülmoune 1963 befraid jü har di plååttjüsche schriwer Wilhelm Ludwig Andresen (1885-1983), deer 1923 ån foon e grünere foon da *Natsjonååle Frasche* (diling dåt Friisk Foriining) wus. 1965 fleete ja tuhuupe tu Hüsem. Önj huuch åler liired ja Nordfrasch.

## Wärke
* *Bilder aus Flensburg.* (1986)
* *Bilder aus Nordfriesland.* (1986)
* *Die Husumer Süderstraße.* (1996)
* *Häuser und Höfe in Eiderstedt.* (1998)

## Literatuur
* Maike Lohse än Klaus-Ove Kahrmann (2016) *Margareta Erichsen Festschrift Deutsch-Dänisch-Frasch*, Nordfriisk Instituut.
Åmt Hohe Elbgeest

Et **Åmt Hohe Elbgeest** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 20.460 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Dassendorf.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Aumühle
* Börnsen
* Dassendorf
* Escheburg
* Hamwarde
* Hohenhorn
* Kröppelshagen-Fahrendorf
* Wiershop
* Wohltorf
* Worth

;Gemiinfri Gebiit
* Sachsenwald

## Kwäle
Åmt Büchen

Et **Åmt Büchen** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 14.337 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Büchen.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Besenthal
* Bröthen
* Büchen
* Fitzen
* Göttin
* Gudow
* Güster
* Klein Pampau
* Langenlehsten
* Müssen
* Roseburg
* Schulendorf
* Siebeneichen
* Tramm
* Witzeeze

## Kwäle
Åmt Lauenburgische Seen

Et **Åmt Lauenburgische Seen** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 13.656 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Ratzeburg.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Albsfelde
* Bäk
* Brunsmark
* Buchholz
* Einhaus
* Fredeburg
* Giesensdorf
* Groß Disnack
* Groß Grönau
* Groß Sarau
* Harmsdorf
* Hollenbek
* Horst
* Kittlitz
* Klein Zecher
* Kulpin
* Mechow
* Mustin
* Pogeez
* Römnitz
* Salem
* Schmilau
* Seedorf
* Sterley
* Ziethen

## Kwäle
Åmt Lütau

Et **Åmt Lütau** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 3902 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Lauenburg an der Elbe, uk wan e stää niinj diilj foont Åmt as.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
* Basedow
* Buchhorst
* Dalldorf
* Juliusburg
* Krüzen
* Krukow
* Lanze
* Lütau
* Schnakenbek
* Wangelau

## Kwäle
Åmt Sandesneben-Nusse

Et **Åmt Sandesneben-Nusse** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 15.547 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Sandesneben.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine  
* Duvensee
* Grinau
* Groß Boden
* Groß Schenkenberg
* Klinkrade
* Koberg
* Kühsen
* Labenz
* Lankau
* Linau
* Lüchow
* Nusse
* Panten
* Poggensee
* Ritzerau
* Sandesneben
* Schiphorst
* Schönberg
* Schürensöhlen
* Siebenbäumen
* Sirksfelde
* Steinhorst
* Stubben
* Walksfelde
* Wentorf (Amt Sandesneben)

## Kwäle
Åmt Schwarzenbek-Land

Et **Åmt Schwarzenbek-Land** as en åmt önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 9418 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Schwarzenbek, uk wan e stää niinj diilj foont Åmt as.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine    
* Basthorst
* Brunstorf
* Dahmker
* Elmenhorst
* Fuhlenhagen
* Grabau
* Groß Pampau
* Grove
* Gülzow
* Hamfelde
* Havekost
* Kankelau
* Kasseburg
* Köthel
* Kollow
* Kuddewörde
* Möhnsen
* Mühlenrade
* Sahms

## Kwäle