open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kaaliumkarbonaat

**Kaaliumkarbonaat** of uk: **Potääsk**, K2CO3, as det Kaalium saalt faan't Köölsüren an hiart tu a Karbonaaten. Hat as en *hygroskoopisk* polwer, an woort brükt för glääs, siap, konstelk ged an flook ööder produkten.

Di nööm *Potääsk* komt faan det ual muude, plaantenääsk of uk songääsk ütjtusauen, an do so loong uun en pot aptuköögin, bit bluas noch *Potääsk* auer blaft.

## Kwelen


## Luke uk diar
Ged

**Ged** as en ütjdruk för en hialer rä materiool, diar üüb en ääker broocht woort, amdat a plaanten beeder waaks. Man uk uun guarder of uun a tanen woort ged iinsaat.

Natüürelk ged as fööraal *njoks* an *eedel* faan a kü- of swinstaal. 

An do woort noch föl konstelk ged iinsaat:
: *Makroged* as Stikstoof, Kaalium, Fosfoor, Magneesium, Swaawel an Kaltsium.
:: Diarfaan wurd son 20 bit 350 kilogram per hektaar brükt.
: *Mikroged* as Boor, Kloor, Kööber, Iisen, Mangaan, Nikel an Sink.
:: Diafaan wurd son 5 bit 1.000 gram per hektaar brükt.

## Luke uk diar

* Ask
Lakkadiiwensia

At **Lakkadiiwensia** as en dial faan a Indisk Oosean tesken Indien, a Malediiwen an Sri Lanka.

Hör nööm hää't faan a Lakkadiiwen Eilunen uun a nuurdwaast faan't Lakkadiiwensia.

Hat as son 786.000 km² grat, an bit 4.131 meetern jip.

## Luke uk diar
Parel

En **Parel** (pl. **Parler**) as en letj, trinj kuugel, diar uun enkelt Twiiskaalagen (t.b. *Parreysia pachysoma*) wääkst. Hat hiart diar eegentelk goorei hen, man as en skül faan twiiskaalagen jin kraank selen. Trinjam det sel wääkst Kaltsiumkarbonaat, diar üs *parelmuuder* bekäänd as. Hat skürent smok, an diaram wurd parler üs smokstianer brükt.

Perles Tahiti.jpg
White pearl necklace.jpg


## Parelmuuder
Parelmuuder komt oober ei bluas uun parler föör, man uk üs banensidj faan twiiskaalagen of sneken. Hat woort hal üs smokstian ferwerket.


Shell of Haliotis.JPG
WLA vanda Gujarat Mother of pearl basin.jpg
Lautsprecher mit Perlmuttverzierung.jpg


## Luke uk diar
Sifonofooren

A **Sifonofooren** (Siphonophorae) san en order faan Näädeldiarten (Cnidaria) uun det klas faan a Hydrozoa. Diar lewe hunerten bit düüsenen faan diarten üs *polypen* mäenööder uun en ferbant.

## Onerordern an familin
* Calycophorae
*: Abylidae - Clausophyidae - Diphyidae - Hippopodiidae - Prayidae - Sphaeronectidae 
* Cystonectae
*: Physaliidae - Rhizophysidae
* Physonectae
*: Agalmatidae – Apolemiidae – Cordagalmatidae – Erennidae – Forskaliidae – Physophoridae – Pyrostephidae – Resomiidae – Rhodaliidae – Stephanomiidae

#### Enkelt slacher
* Physaliidae
*: Physalia
*:: Portugiisk Galeere, Blä Butel (*Physalia physalis*)

## Luke uk diar
Sia Anemoonen

A **Sia Anemoonen** of **Aktiinien** (Actiniaria) san en order faan Näädeldiarten (Cnidaria) uun det klas faan a Bluumdiarten (Anthozoa). Diar jaft'at son 1.200 slacher faan.

## Onerordern an familin
* Endocoelantheae
*:: Actinernidae - Halcuriidae
* Nynantheae
*: Athenaria
*:: Andresiidae - Andwakiidae - Edwardsiidae - Galatheanthemidae - Halcampidae - Halcampoididae - Haliactiidae - Haloclavidae - Limnactiniidae - Octineonidae
*: Boloceroidaria
*:: Boloceroididae - Nevadneidae
*: Thenaria
*:: Acontiaria - Endomyaria - Mesomyaria
* Protantheae
*:: Gonactiniidae
* Ptychodacteae
*:: Preactiniidae - Ptychodactiidae

## Luke uk diar
Wok Koralen

A **Wok Koralen** (Alcyonacea) wiar en order faan a Näädeldiarten (Cnidaria) uun det klas faan a Bluumdiarten (Anthozoa). Daalang witj'am, dat jo dach ei alt nai mäenööder san.

## Onerordern
* Alcyoniina
* Calcaxonia
* Holaxonia
* Protoalcyonaria
* Scleraxonia
* Stolonifera

## Luke uk diar
Strualensats

A **Strualensats** as en wichtag reegel uun a geometrii. 

Wan tau strualen, diar faan Z ütjgung, faan tau paraleelen skäären wurd, do ferhual a paraleel staken jo tuenööder jüst so üs a staken faan a strualen.

Iarst Reegel: 
: \frac = \frac,   \frac = \frac of \frac = \frac
Naist Reegel:
: \frac = \frac= \frac.

## Bispal

Dü wel wed, hü briad  di struum as. Dü könst oober bluas AE , CD  an CE meed. Do reegenst dü efter't Naist Reegel:
:\frac = \frac
:|AB|=\frac

## Luke uk diar
Geraad

En **geraad** as en liken streg, an en wichtag element faan't geometrii. Hat hää nään began, nian aanj, an nian ütjmiat. Hör eegenskapen san at laag uun a rüm, an hör winkel uun a rüm. En geraad as ian-dimensionaal.

Di kurtst wai tesken tau ponkter as uk en liken streg, hää oober en bagan an en aanj, an as diaram nian geraad.

En liken streg mä en began, oober saner aanj, as en strual, t.b. en laachtstrual.

## Laag faan tau geraaden tuenööder

   Lines parallel.svg|ruad an blä san paraleel (lachts) an likedenang (rochts)
   Lines crossing.svg|ruad an blä skeer uun en ponkt
   Lines skew.svg|ruad an blä san winjskiaf


## Luke uk diar

* Tangent
La Serena (Chiile)

**La Serena** as en stääd uun Chiile mä knaap 200.000 iinwenern. Tuup mä't amlun san't son 400.000. Hat leit uun't Región de Coquimbo (Regiuun IV) bi a Pasiifik. 

Flag of La Serena, Chile.svg|Flag
Escudo de La Serena.svg|Woopen

Uun La Serena as't böös drüg. Efter nuurden tu leit at Atacama wüüst.



## Luke uk diar
Antofagasta

**Antofagasta** as en stääd uun Chiile mä gud 350.000 iinwenern. Hat leit uun't Región de Antofagasta (Regiuun II) widj ap uun a nuurd bi a Pasiifik. 


Escudo de Antofagasta.svg|Woopen

Uun Antofagasta as't böös drüg. Trinjam leit at Atacama wüüst.



## Luke uk diar
Rancagua

**Rancagua** as en stääd uun Chiile mä son 230.000 iinwenern. Tuup mä't amlun san't son 290.000. Hat leit uun't Región del Libertador General Bernardo O’Higgins (Regiuun VI), an as sin hoodstääd.

Rancagua leit uun a maden faan't lun naibi Santiago de Chile.


Escudo de Rancagua.svg|Woopen


## Luke uk diar
Prowins Iquique

At **Prowins Iquique** () as en prowins uun't Región de Tarapacá (Regiuun I) faan Chiile. Hoodstääd as Iquique. Diar wene son 300.000 minsken.

## Gemeenen
* Iquique
* Alto Hospicio

## Luke uk diar
Prowins Antofagasta

At **Prowins Antofagasta** () as en prowins uun't Región de Antofagasta (Regiuun II) faan Chiile. Hoodstääd as Antofagasta. Diar wene son 400.000 minsken.

## Gemeenen
* Taltal
* Sierra Gorda
* Mejillones
* Antofagasta

## Luke uk diar
Prowins El Loa

At **Prowins El Loa** () as en prowins uun't Región de Antofagasta (Regiuun II) faan Chiile. Hoodstääd as Calama. Diar wene son 180.000 minsken.

## Gemeenen
* Calama
* Ollagüe
* San Pedro de Atacama

## Luke uk diar
Prowins Copiapó

At **Prowins Copiapó** () as en prowins uun't Región de Atacama (Regiuun III) faan Chiile. Hoodstääd as Copiapó. Diar wene son 185.000 minsken.

## Gemeenen
* Copiapó
* Caldera
* Tierra Amarilla

## Luke uk diar
Prowins Huasco

At **Prowins Huasco** () as en prowins uun't Región de Atacama (Regiuun III) faan Chiile. Hoodstääd as Vallenar. Diar wene son 75.000 minsken.

## Gemeenen
* Vallenar
* Freirina
* Huasco
* Alto del Carmen

## Luke uk diar
Prowins Limarí

At **Prowins Limarí** () as en prowins uun't Región de Coquimbo (Regiuun IV) faan Chiile. Hoodstääd as Ovalle. Diar wene son 170.000 minsken.

## Gemeenen
* Ovalle
* Río Hurtado
* Monte Patria
* Combarbalá
* Punitaqui

## Luke uk diar
Prowins Elqui

At **Prowins Elqui** () as en prowins uun't Región de Coquimbo (Regiuun IV) faan Chiile. Hoodstääd as Coquimbo. Diar wene son 500.000 minsken.

## Gemeenen
* Andacollo
* Coquimbo
* La Higuera
* La Serena
* Paihuano
* Vicuña

## Luke uk diar
Prowins Choapa

At **Prowins Choapa** () as en prowins uun't Región de Coquimbo (Regiuun IV) faan Chiile. Hoodstääd as Illapel. Diar wene son 90.000 minsken.

## Gemeenen
* Illapel
* Salamanca
* Los Vilos
* Canela

## Luke uk diar
Illapel

**Illapel** as en stääd uun Chiile mä son 30.000 iinwenern. Hat leit uun't Región de Coquimbo (Regiuun IV) ap uun a nuurd nai bi a Pasiifik. 

Illapel as hoodstääd faan't Prowins Choapa.

Bandera Illapel.png|Flag
Escudo de illapel.jpg|Woopen


## Luke uk diar
Coquimbo

**Coquimbo** as en stääd uun Chiile mä gud 200.000 iinwenern. Hat leit uun't Región de Coquimbo (Regiuun IV) ap uun a nuurd bi a Pasiifik. 

Coquimbo as hoodstääd faan't Prowins Elqui, an uk faan't hialer Regiuun IV.


Escudo de Coquimbo.jpg|Woopen


## Luke uk diar
Prowins Parinacota

At **Prowins Parinacota** () as en prowins uun't Región de Arica y Parinacota (Regiuun XV) faan Chiile. Hoodstääd as Putre. Diar wene son 3.500 minsken.

## Gemeenen
* General Lagos 
* Putre

## Luke uk diar
Prowins Los Andes (Chiile)

At **Prowins Los Andes** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as Los Andes. Diar wene son 90.000 minsken.

## Gemeenen
* Calle Larga
* Los Andes
* Rinconada
* San Esteban

## Luke uk diar
Putre

**Putre** as en stääd uun Chiile mä son 2.800 iinwenern. Hat leit uun't Región de Arica y Parinacota (Regiuun XV) widj ap uun a nuurd.

Bandera de Putre.svg|Flag
Escudo de Putre.svg|Woopen

Putre leit banluns üüb en hööchde faan son 3.500 meetern.

## Luke uk diar
Prowins Marga Marga

At **Prowins Marga Marga** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as Quilpué. Diar wene son 275.000 minsken.

## Gemeenen
* Limache
* Olmué
* Quilpué
* Villa Alemana

## Luke uk diar
Prowins Quillota

At **Prowins Quillota** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as Quillota. Diar wene son 175.000 minsken.

## Gemeenen
* La Calera
* Hijuelas
* La Cruz
* Nogales
* Quillota

## Luke uk diar
Prowins Petorca

At **Prowins Petorca** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as La Ligua. Diar wene son 70.000 minsken.

## Gemeenen
* Cabildo
* La Ligua
* Papudo
* Petorca
* Zapallar

## Luke uk diar
Prowins San Antonio

At **Prowins San Antonio** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as San Antonio. Diar wene son 136.000 minsken.

## Gemeenen
* Algarrobo
* Cartagena
* El Quisco
* San Antonio
* Santo Domingo
* El Tabo

## Luke uk diar
Prowins Isla de Pascua

At **Prowins Isla de Pascua** of **Rapa Nui** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as Hanga Roa. Diar wene son 3.800 minsken.

## Gemeenen
Hat jaft man ian gemeen: Puaskeilun (Rapa Nui).

## Luke uk diar
Prowins San Felipe de Aconcagua

At **Prowins San Felipe de Aconcagua** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as San Felipe. Diar wene son 130.000 minsken.

## Gemeenen
* Catemu
* Llaillay
* Panquehue
* Putaendo
* San Felipe
* Santa María

## Luke uk diar
Prowins Valparaíso

At **Prowins Valparaíso** () as en prowins uun't Región de Valparaíso (Regiuun V) faan Chiile. Hoodstääd as Valparaíso. Diar wene son 1.500.000 minsken.

## Gemeenen
* Casablanca
* Concón
* Juan Fernández
* Puchuncaví
* Quintero
* Valparaíso
* Viña del Mar

## Luke uk diar
Prowins Cachapoal

At **Prowins Cachapoal** () as en prowins uun't Región del Libertador General Bernardo O’Higgins (Regiuun VI) faan Chiile. Diar wene son 590.000 minsken. Hoodstääd as Rancagua.

## Gemeenen

## Luke uk diar
Prowins Cauquenes

At **Prowins Cauquenes** () as en prowins uun't Región del Maule (Regiuun VII) faan Chiile. Diar wene son 67.000 minsken. Hoodstääd as Cauquenes.

## Gemeenen
* Cauquenes
* Chanco
* Pelluhue

## Luke uk diar
Prowins Arauco

At **Prowins Arauco** () as en prowins uun't Región del Bíobío (Regiuun VIII) faan Chiile. Diar wene son 160.000 minsken. Hoodstääd as Lebu.

## Gemeenen
* Arauco
* Cañete
* Contulmo
* Curanilahue
* Lebu
* Los Álamos
* Tirúa

## Luke uk diar
Prowins Biobío

At **Prowins Biobío** (uk: **Bío-Bío**, ) as en prowins uun't Región del Bíobío (Regiuun VIII) faan Chiile. Diar wene son 400.000 minsken. Hoodstääd as Los Ángeles.

## Gemeenen

## Luke uk diar
Región de Ñuble

At **Región de Ñuble** as det XVI. Regiuun faan Chiile. Hoodstääd as Chillán. Hat as iarst 2018 iinracht wurden, an stäänt uun't steed faan det ual *Prowins Ñuble*, dir tu't VIII. Region (Región del Bío-Bío) hiard hää. Diar wene son 480.000 minsken. 

Uun det nei regiuun san do trii nei prowinsen iinracht wurden: Itata, Diguillín an Punilla.





## Luke uk diar
Chillán

**Chillán** as en stääd uun Chiile mä son 165.000 iinwenern. Hat leit uun't Región de Ñuble (Regiuun XVI), an as sin hoodstääd.


Escudo de Chillán.svg|Woopen


## Luke uk diar
Prowins Diguillín

At **Prowins Diguillín** () as en prowins uun't Región de Ñuble (Regiuun XVI) faan Chiile. Diar wene son 320.000 minsken. Hoodstääd as Bulnes.

## Gemeenen
*Bulnes
*Chillán
*Chillán Viejo
*San Ignacio
*Pinto
*El Carmen
*Pemuco
*Yungay
*Quillón

## Luke uk diar
Prowins Punilla

At **Prowins Punilla** () as en prowins uun't Región de Ñuble (Regiuun XVI) faan Chiile. Diar wene gud 100.000 minsken. Hoodstääd as San Carlos.

## Gemeenen
*San Carlos
*San Nicolás
*San Fabián
*Coihueco
*Ñiquén

## Luke uk diar
Prowins Chiloé

At **Prowins Chiloé** () as en prowins uun't Región de los Lagos (Regiuun X) faan Chiile. Diar wene son 170.000 minsken. Hoodstääd as Castro. At prowins amfaadet fööraal det eilun Chiloé, an do noch flook letjer eilunen trinjam.

## Gemeenen
* Ancud
* Castro
* Chonchi
* Curaco de Vélez
* Dalcahue
* Puqueldón
* Queilén
* Quellón
* Quemchi
* Quinchao

## Luke uk diar
Prowins Llanquihue

At **Prowins Llanquihue** () as en prowins uun't Región de los Lagos (Regiuun X) faan Chiile. Diar wene gud 400.000 minsken. Hoodstääd as Puerto Montt.

## Gemeenen
* Calbuco
* Cochamó
* Fresia
* Frutillar
* Llanquihue
* Los Muermos
* Maullín
* Puerto Montt
* Puerto Varas

## Luke uk diar
Prowins Osorno

At **Prowins Osorno** () as en prowins uun't Región de los Lagos (Regiuun X) faan Chiile. Diar wene gud 230.000 minsken. Hoodstääd as Osorno.

## Gemeenen
* Osorno
* Puerto Octay
* Purranque
* Puyehue
* Río Negro
* San Pablo
* San Juan de la Costa

## Luke uk diar
Prowins Itata

At **Prowins Itata** () as en prowins uun't Región de Ñuble (Regiuun XVI) faan Chiile. Diar wene gud 50.000 minsken. Hoodstääd as Quirihue.

## Gemeenen
* Quirihue 
* Cobquecura 
* Ninhue 
* Treguaco 
* Portezuelo
* Coelemu 
* Ránquil  

## Luke uk diar
Prowins Palena

At **Prowins Palena** () as en prowins uun't Región de los Lagos (Regiuun X) faan Chiile. Diar wene son 18.000 minsken. Hoodstääd as Futaleufú.

## Gemeenen
* Chaitén
* Futaleufú
* Hualaihué
* Palena

## Luke uk diar
Prowins Valdivia

At **Prowins Valdivia** () as ian faan tau prowinsen uun't Región de los Ríos (Regiuun XIV) faan Chiile. Diar wene son 290.000 minsken. Hoodstääd as Valdivia.

## Gemeenen
* Valdivia
* Lanco
* Máfil
* Panguipulli
* Corral
* Mariquina
* Los Lagos
* Paillaco

## Luke uk diar
Prowins Ranco

At **Prowins Ranco** () as ian faan tau prowinsen uun't Región de los Ríos (Regiuun XIV) faan Chiile. Diar wene gud 90.000 minsken. Hoodstääd as La Unión.

## Gemeenen
*Futrono
*Lago Ranco
*La Unión
*Río Bueno

## Luke uk diar
Prowins Aysén

At **Prowins Aysén** (iar uk: **Aisén**, ) as en prowins uun't Región de Aysén (Regiuun XI) faan Chiile. Diar wene son 30.000 minsken. Hoodstääd as Puerto Aysén.

## Gemeenen
* Aysén
* Cisnes
* Guaitecas 

## Luke uk diar
Prowins Capitán Prat

At **Prowins Capitán Prat** () as en prowins uun't Región de Aysén (Regiuun XI) faan Chiile. Diar wene son 4.000 minsken. Hoodstääd as Cochrane.

## Gemeenen
* Cochrane
* O’Higgins
* Tortel

## Luke uk diar
Prowins Antártica Chilena

At **Prowins Antártica Chilena** () as en prowins uun't Región de Magallanes y de la Antártica Chilena (Regiuun XII) faan Chiile. Diar wene gud 2.000 minsken. Hoodstääd as Puerto Williams.

## Gemeenen
* Cabo de Hornos
* Antártica

## Luke uk diar
Prowins Cordillera (Chiile)

At **Prowins Cordillera** () as en prowins uun't Región Metropolitana de Santiago (Regiuun RM of XIII) faan Chiile. Diar wene gud 600.000 minsken. Hoodstääd as Puente Alto.

## Gemeenen
* Pirque
* Puente Alto
* San José de Maipo

## Luke uk diar
Prowins Maipo

At **Prowins Maipo** () as en prowins uun't Región Metropolitana de Santiago (Regiuun RM of XIII) faan Chiile. Diar wene son 500.000 minsken. Hoodstääd as San Bernardo.

## Gemeenen
* San Bernardo
* Buin
* Paine
* Calera de Tango

## Luke uk diar
Prowins Melipilla

At **Prowins Melipilla** () as en prowins uun't Región Metropolitana de Santiago (Regiuun RM of XIII) faan Chiile. Diar wene son 185.000 minsken. Hoodstääd as Melipilla.

## Gemeenen
* Curacaví
* María Pinto
* Melipilla
* San Pedro
* Alhué

## Luke uk diar
Prowins Talagante

At **Prowins Talagante** () as en prowins uun't Región Metropolitana de Santiago (Regiuun RM of XIII) faan Chiile. Diar wene son 260.000 minsken. Hoodstääd as Talagante.

## Gemeenen
* Talagante
* El Monte
* Isla de Maipo
* Padre Hurtado
* Peñaflor 

## Luke uk diar
Salvador (Bahia)

**Salvador**, hial nööm **Município de Salvador**, as efter São Paulo an Rio de Janeiro at traadgratst stääd uun Brasiilien. Diar wene wel son 2,9 miljoon minsken. Di iarst nööm wiar *São Salvador da Bahia de Todos os Santos*, an di kaam faan a iarst spoonsk siidlern uun't juar 1501. Det stääd woort uk **Bahia** näämd, an as hoodstääd faan di Bundesstoot Bahia. Bit 1763 wiar't sogoor hoodstääd faan't hialer lun Brasiilien.


Brasão de Salvador.svg|Woopen
Brasil.Salvador.LacerdaElevator.jpg|Huuwen an faarstuul faan't onerlun tu't boowerlun
Aeroporto de Salvador.jpg|Fluuchplaats



## Kliima




## Kwelen


## Luke uk diar
Fortaleza

**Fortaleza**, hial nööm **Município de Fortaleza**, as en gratstääd uun Brasiilien. Diar wene wel son 2,7 miljoon minsken. Hat as hoodstääd faan di Bundesstoot Ceará. 


Brasão de Fortaleza.svg|Woopen
Distritos de Fortaleza com nomes.png|Stääddialen
Praia do Futuro.jpeg|Praia do Futuro



## Kliima




## Kwelen


## Luke uk diar
Roraima

**Roraima** (fol nööm: ) as ään faan a bundesstooten uun Brasiilien uun't Nuurd Regiuun (Região Norte). Diar wene son 650.000 minsken. Hoodstääd as Boa Vista.


Roraima in Brazil.svg|Laag
Brasão_de_Roraima.svg|Woopen
Bandeira_de_Roraima.svg|Flag



Roraima as a nuurdermiast bundesstoot, an efter't iinwenertaal a letjst uun Brasiilien.

## Luke uk diar
Santa Catarina

**Santa Catarina** (fol nööm: ) as ään faan a bundesstooten uun Brasiilien. Diar wene son sööwen miljoon minsken. Hoodstääd as Florianópolis.


Santa Catarina in Brazil.svg|Laag
Brasão_de_Santa Catarina.svg|Woopen
Bandeira_de_Santa Catarina.svg|Flag



Uun Santa Catarina wene föl Sjiisken. Uun Blumenau jaft'at en Oktuuberfest.

## Luke uk diar
São Paulo (Bundesstoot)

**São Paulo** (fol nööm: ) as ään faan a bundesstooten uun Brasiilien. Diar wene son 46 miljoon minsken. Hoodstääd as São Paulo.


Sao Paulo in Brazil.svg|Laag
Brasão_do_estado_de_São Paulo.svg|Woopen
Bandeira_do_estado_de_São Paulo.svg|Flag



São Paulo as efter't iinwenertaal di gratst bundesstoot uun Brasiilien.

## Luke uk diar
Sergipe

**Sergipe** (fol nööm: ) as ään faan a bundesstooten uun Brasiilien. Diar wene son tau miljoon minsken. Hoodstääd as Aracaju.


Sergipe in Brazil.svg|Laag
Brasão_de_Sergipe.svg|Woopen
Bandeira_de_Sergipe.svg|Flag



Sergipe as efter sin ütjmiaten a letjst bundesstoot faan Brasiilien.

## Luke uk diar
Tocantins

**Tocantins** (fol nööm: ) as ään faan a bundesstooten uun Brasiilien. Diar wene son 1,5 miljoon minsken. Hoodstääd as Palmas.


Tocantins in Brazil.svg|Laag
Brasão_do_Tocantins.svg|Woopen
Bandeira_do_Tocantins.svg|Flag



Tocantins leit uun a maden faan't lun, an as iarst 1988 grünjlaanj wurden.

## Luke uk diar
Gês

A **Gês** of **Ge spriaken** (ütjspreegen: **Dje** [ʒeː]) san en spriakfamile uun Süüdameerikoo, diar fööraal uun a uast faan Brasiilien snaaket woort.

## Iindialang
* Nuurdwaast skööl:
** Apinayé [apn]
** Timbira skööl:
*** nuurdelk Timbira
**** Timbira faan Araparytiua bi a Rio Gurupi
**** Kreye faan Bacabal bi a Rio Mearim
**** Kukoekamekra faan Bacabal bi a Rio Mearim
*** süüdelk Timbira
**** Gavião, Pará [gvp]
***** Parkateye
***** Kyikateye
**** Kreye [xre]
**** Krikati-Pukobye
***** Krikati-Timbira [xri], Rio Pindare
***** Pukobye, Rio Pindare
**** Krepumkateje Rio Grajau
**** Cakamekra, Rio Mearim
**** Canela [ram]
***** Ramkokamekra, Rio Mearim
***** Apanyekra, Rio Mearim
***** Kenkateye, Rio Mearim
**** Porekamekra Rio Tocantins, Kreye an Krikati-Pukobye
**** Krahô [xra] Rio Tocantins, Porekamekra
***** Kenpokateje
***** Makamekra
** Kayapó (Mebengokre) [txu]
*** Ira-amraire
*** Xikrin
*** Gorotire
**** Mekragnoti
***** Metuktire (Txucarramae)
** Suyá [suy]
*** Tapanhona
*** Yaruma
** Süüdelk Kayapo
*** Kreen-Akarore [kre]
* Maden skööl:
** Acroá [acs]
*** Acroá nuurdelk
*** Acroà süüdelk
*** Guegué
** Acua skööl:
*** Xavánte [xav]
*** Xerénte [xer]
*** Xakriabá [xkr]
* Ingain
** Kimda
* Süüd skööl: 
** Xokleng [xok]
** Kaingang
*** Nuurd - Rio Tiete, São Paulo [zkp]
*** Uast (Nhakfáteitei) - Rio Paranapanema, Sao Paulo [zkp]
*** Maden - tesken Rio Ivaí an Tiquié, Paraná [kgp]
*** Süüd (Iñacoré) - Rio Grande do Sul [kgp]

A gratst sköölen san Kaingang mä 18.000, Xavante mä 9.600 an Kayapo mit 7.000 mamenspreegern. Acroá as ütjstürwen, Xakriabá ferlicht uk.
Makú

A **Makú** of **Maku spriaken** san en spriakfamile uun Süüdameerikoo, diar fööraal uun't nuurdelk Brasiilien an Kolumbien snaaket woort. A miast spreegern hää det Hupdé Makú mä 1.300 spreegern.

## Iindialang
* Cacua [cbv]
* Dâw [kwa]
* Hupdë [jup]
* Nadëb [mbj]
* Nukak Makú [mbr]
* Yuhup [yab]

A Makú spriaken (*makuu*) haa niks tu dun mä det ütjstürwen Máku spriak (*maaku*) uun Roraima.
Rio Branco

**Rio Branco**, hial nööm **Município de Rio Branco**, as en gratstääd uun Brasiilien. Diar wene wel son 420.000 minsken. Hat as hoodstääd faan di Bundesstoot Acre.


Brasão de Rio Branco.svg|Woopen
Bandeira_de_Rio Branco.svg|Flag
Brazil_Acre_Rio Branco_location_map.svg|Laag faan't gemeen Rio Branco uun Acre


## Luke uk diar
Boa Vista

Wat menst dü?

* Boa Vista (Roraima), stääd uun Brasiilien
* Boa Vista (Kapwerden), eilun faan a Kapwerden
Belém (Pará)

**Belém**, hial nööm **Município de Belém**, as en gratstääd uun Brasiilien. Diar wene wel son 1,4 miljoon minsken. Hat as hoodstääd faan di Bundesstoot Pará.


Coat of arms Belem do Para Brazil.jpg|Woopen
Bandeira_de_Belém.svg|Flag
Brazil_Para_Belem_location_map.svg|Laag faan't gemeen Belém uun Pará


## Kliima




## Kwelen


## Luke uk diar
Maceió

**Maceió**, hial nööm **Município de Maceió**, as en gratstääd uun Brasiilien. Diar wene wel gud ian miljoon minsken. Hat as hoodstääd faan di Bundesstoot Alagoas.


Brasão_de_Maceió.svg|Woopen
Bandeira_de_Maceió.svg|Flag
Brazil_Alagoas_Maceio_location_map.svg|Laag faan't gemeen Maceió uun Alagoas


## Luke uk diar
Regiuunen faan Brasiilien

A **Regiuunen faan Brasiilien** san ploonangsregiuunen faan Brasiilien. Det san sant 1970 jodiar fiiw regiuunen:

#### Nuurd ''(Região Norte)''

At Regiuun Nuurd amfaadet son 45% faan Brasiilien. Diar wene oober bluas son 16 miljoon minsken. En graten dial namt a Amazonas iin.
Sööwen bundesstooten:
*
*
*
*
*
*
*

#### Nuurduast ''(Região Nordeste)''

Uun't Regiuun Nuurduast wene son 53 miljoon minsken. Diar as noch föl faan't koloniaaltidj tu marken.
Njügen bundesstooten:
*
*
*
*
*
*
*
*
*

#### Madelwaast ''(Região Centro-Oeste)''

Uun't Regiuun Madelwaast wene son 14 miljoon minsken. Diar leit at hoodstääd Brasilia, an diar woort föl wäärdag materiool ufbaud.
Sjauer bundesstooten:
*
*
*
*

#### Süüduast ''(Região Sudeste)''

Uun't Regiuun Süüduast wene son 80 miljoon minsken. Diar lei a gratstääden São Paulo an Rio de Janeiro.
Sjauer bundesstooten:
*
*
*
*

#### Süüd ''(Região Sul)''

Uun't Regiuun Süüd wene son 27 miljoon minsken. At kliima diar liket det faan't Madlunsia. Diar san flook minsken faan Sjiisklun an Itaalien hen ütjwaanert.
Trii bundesstooten:
*
*
*

## Luke uk diar
Pico Cristóbal Colón

A **Pico Cristóbal Colón** as en berag uun't Sierra Nevada de Santa Marta, an mä en hööchde faan 5.775&nbsp;meetern a huuchst berag uun Kolumbien. Hi as näämd efter Christoph Kolumbus .

Naibi leit a Pico Simón Bolívar, di jüst so huuch as.

## Luke uk diar
Åmt Eidertal

Et **Åmt Eidertal** as sunt 2023 en åmt önj e Kris Rendsborj-Eckernförde önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt ååsten foon e kris. Et heet 17.069 inboogere (2023). E hoodstää foont åmt as Flintbek.

## Geografii
### Indiiling foon Ferwålting
;Gemiine
# Blumenthal
# Böhnhusen
# Flintbek
# Mielkendorf
# Molfsee
# Rodenbek
# Rumohr
# Schierensee
# Schönhorst
# Techelsdorf

## Kwäle
Regiarang

At **Regiarang** as ian faan huuchst iinrachtangen faan en stoot. Hat feert at politiik uun, an stäänt at ferwaltang föör. Tu en regiarang hiar miast a baas (uun Sjiisklun a *kansler*) an sin ministern, jo san det *kabinet*. A ministern haa en *ministeerium*.

Uun en *presidensiel regiarang* as a president uk a baas faan a regiirang, t.b. uun Ameerikoo. 

At regiarang as uun en demokratii at *eksekutiif* orgaan faan en stoot. Hat feert ütj, wat at *parlament* (at *legislatiif*) beslööden hää. An at *judikatiif*, det san a rachtern, paaset üüb, dat a *gesetsen* iinhäälen wurd.

## Iinrachtang
Hü en regiarang iinracht woort, hinget faan't stootsfurem uf:
* mä woolen: demokratii
* mä arwin of bestemin: autokratii, aristokratii, monarchii
* mä gewalt: autokratii, t.b. faan't militeer

## Luke uk diar
Bende Bendsen/sö

__NOTOC__
**Bende Bendsen** (tö Wārel kemen di 10. Detsämber 1787 ön Risem, stürewen di 18. Detsämber 1875 üp Ærø) wiar en Spraakenpleeger en Priwaat-Skuulmaister. Hi heer üp lung Jaaren üp Ærø lewet. 

Üs jest wil hi Skuulmaister uur, man me sin Stuudium ön Kil heer hi eeđer en Jaar āphölen. Leeterxwaar hi en Hüs-Skuulmaister en los fuul fan di Liiren, wat Franz Anton Mesmer āpskrewen her. 

Hi heer leeterhen di "Magnetismus" praktitsiaret. Sa waar hi Natuurdochter en skreev hiilendal āp wat hi maaket heer, dat Liren me psüüchisck Kraanker weđer sün uur kür.

Hi heer ön Dütsklön en uk ön Deenemark aarbert. Sin Metoodik heer höm sagaar di Noom fan en Bimaaker dönen, hi waar da di "üülje Bendsen" neemt. 

Bendsen heer leeterhen üp Ærø uunet, hur hi höm bifriit heer en töleest uk stürwen es.

Hi heer uk di Grünj fuar Literatuur en Spraakenweetenskep üp Fastlön lair.
Di jest Skreftspraak en Gramatik fuar Mooring kām fan Bende Bendsen, en uk en Uurterbok waar prentet.

## Dechtings

## En Balaad

## Uurterbok
Sin gurt Aarber es ''Die nordfriesische Sprache nach der Mooringer Mundart'', Önertiitel: *zur Vergleichung mit den verwandten Sprachen und Mundarten*, 1860 ön Leiden ön Holön ütdönen- me Help fan Prof. Matthias de Vries. 480 Siren, ütdönen 1973 Walluf/Wiesbaden.

## Luki uk jir
* 
* Bende Bendsen önjt *Nordfrieslandlexikon* foont NFI
Theodor Storm/sö

**Theodor Storm** (* 14. Hārefstmuun 1817 ön Hüsem; † 4. Fođermuun 1888 ön Hademarschen) wiar en Avkaat en Skriiwer.

## Leewent
Storm wiar di Dreeng fan di Avkaat Johann Casimir Storm. Tö Skuul ging hi ön dit Gümnāsium fan Hüsem.

Al tö Jungenstiren feel höm di Heef üp jen Sir en di Hiir üp di üđer Sir fan Hüsem āp. Des Kontrast bleev iin ön sin Haur, en sa kām di uk leeterhen aaftinoch ön sin skrewen Werk fuar.

Gurt Wecht fing uk di Steming iin ön dit Holting trinjom di Weestermeln bi Hohn. Diar wiar sin Oom Melner.

Ön Hüsem kür Storm ek olter fuul liir, en sa kām hin tö dit Katharineum ön Lübeck. 

Studiari dēr hi ön Kil en 1843 weer hi Avkaat en holp sin Faađer ön Hüsem. 

Ön Kiil wiar hi me Theodor Mommsen en sin Brüđer Tycho Frinjer uuren.

Hi toog naa Potsdam, en diar waar hi Asesor bi en hoog Girocht. 

Di deensk-dütsk Krich (1848-51) en di Jaaren ön freemer Lön braacht höm tö di Skriiwerii.

Hi leengt eeđer Hüsem, en sa skreev hi ön sin Stek "Gedenkst du noch?" fan 1857: "Wer in der Heimat erst sein Haus gebaut, der sollte nicht mehr in die Fremde gehen!" Klaus Groth sair fan höm: Dit Leengen heer Storm tö en Dechter maaket, man dit wiar uk dit Leengen eeđer en Faamen. - Storm wiar 19 en dit Faamen 10 Jaaren ual.

1864 kām hi töbeek naa Hüsem en waar Lönsvoogt. 1867 waar hi uk jit Amtsrochter. 1870/71 wiar hi ön di Krich töögen Frankrik. Ön en Breev fan 1870 skriift hi: "Das Bestehen der Welt beruht darauf, dass alles sich gegenseitig frisst oder vielmehr der Mächtigere den Schwächeren".

Di leest Jaaren fan sin Leewent uunet hi ön Hademarschen, rocht nai bi Rendsborig. Diar heer hi uk sin bikenntest Werk, di Skimelrüter skrewen. 

Ön Hademarschen es hi di 04. Fođermuun 1888 stürewen. Hi waar ön Hüsem bigreewen.

## Luki uk jir

*
Gateshead

**Gateshead** as en gratstääd an en borough uun't groofskap Tyne and Wear, Nuurd Uast Ingelun mä son 120.000 iinwenern. Hat leit jinauer faan Newcastle upon Tyne üüb a süüder ääg faan a struum Tyne.

Angel of the north.jpg|Konstwerk "Angel of the North"
The_Sage_Gateshead.jpg|Konserthüs "The Sage"


## Luke uk diar
Washington (Tyne and Wear)

**Washington** as en madelstääd uun't groofskap Tyne and Wear, Nuurd Uast Ingelun mä son 67.000 iinwenern. Hat leit uun't borough City of Sunderland.




## Luke uk diar
Tynemouth

**Tynemouth** as en stääd uun't groofskap Tyne and Wear, Nuurd Uast Ingelun mä son 68.000 iinwenern. Hat leit naibi Newcastle upon Tyne üüb a nuurder ääg faan a struum Tyne uun't borough North Tyneside bi a Nuurdsia.

King_Edwards_Bay.jpg|King Edwards Bay


## Luke uk diar
North Tyneside

**North Tyneside** as en borough uun't groofskap Tyne and Wear, Nuurd Uast Ingelun mä gud 200.000 iinwenern. Hat leit üüb a nuurder ääg faan a struum Tyne naibi Newcastle upon Tyne.

Hoodstääd as Wallsend. Ööder grater stääden san Cullercoats, Forest Hall, Killingworth, Longbenton, North Shields, Tynemouth an Whitley Bay.


North Tyneside in England (zoom).svg|Laag uun Ingelun
TynesideBUA.png|Metropolregiuun Newcastle


## Luke uk diar
Wallsend

**Wallsend** as en stääd uun't groofskap Tyne and Wear, Nuurd Uast Ingelun mä gud 40.000 iinwenern naibi Newcastle upon Tyne üüb a nuurder ääg faan a struum Tyne. Hat as hoodstääd faan't borough North Tyneside.

TynesideBUA.png|Laag uun't Metropolregiuun Newcastle

Di nööm *Wallsend* komt faan *wall's end*, det ment waalaanj. Diar wiar di uaster aanj faan a Hadrianswall, diar a Röömern apracht haa, mä det kastel *Segedunum*:

## Luke uk diar
River Tyne (Ingelun)

A **River Tyne** of ianfach **Tyne** as en 100&nbsp;km lungen struum uun a nuurduast faan Ingelun. Hi lääpt troch Newcastle upon Tyne, an do uf uun a Nuurdsia. 

## Luke uk diar
Wear

A **Wear** as en 107 km lungen struum uun Nuurd Uast Ingelun. Hi komt faan't County Durham deel, an lääpt efter uasten uf, troch det stääd Durham, an do bi Sunderland iin uun a Nuurdsia.

## Luke uk diar
Ipswich

**Ipswich** as en stääd uun't groofskap Suffolk (Uasten faan Ingelun) an uk sin hoodstääd. Hat hää son 150.000 iinwenern. Ipswich leit nai bi a Nuurdsia an hää en graten huuwen.

SuffolkIpswich.png|Laag faan Ipswich uun Suffolk


## Luke uk diar
Flempton

**Flempton** as en letj stääd uun't groofskap Suffolk (Uasten faan Ingelun). Hat hiart tu a Distrikt St. Edmundsbury mä son 100.000 iinwenern.




## Luke uk diar
Harwich

**Harwich** as en stääd uun't groofskap Essex (Uasten faan Ingelun). Hat hää son 20.000 iinwenern. Harwich hää en wichtagen huuwen bi a Nuurdsia.

Harwich_Low_Lighthouse_20180506_2.jpg|Harwich Low Lighthouse


## Luke uk diar
Watford

**Watford** as en stääd uun't groofskap Hertfordshire (Uasten faan Ingelun). Hat hää son 90.000 iinwenern.

HertfordshireWatford.png|Laag faan Watford uun Hertfordshire


## Luke uk diar
Basildon

**Basildon** as en stääd uun't groofskap Essex (Uasten faan Ingelun). Hat hää son 115.000 iinwenern. Uun a *Distrikt Basildon* san't son 185.000.

Basildon.png|Wards faan Basildon


## Luke uk diar
Chlef (Prowins)

**Chlef** as en prowins uun Algeerien mä son ian miljoon iinwenern. Hoodstääd as Chlef.

DZ-02_(2019).svg|Chlef uun Algeerien



## Luke uk diar
El Taref (Prowins)

**El Taref** of **El Tarf** as en prowins uun Algeerien mä gud 400.000 iinwenern. Hoodstääd as El Taref.

DZ-36_(2019).svg|El Taref uun Algeerien



## Luke uk diar
Ain Salah (Prowins)

**Ain Salah** of **In Salah** as en prowins uun Algeerien mä son 50.000 iinwenern. Hoodstääd as Ain Salah.

DZ-53_(2019).svg|Ain Salah uun Algeerien



## Luke uk diar
Lifford

**Lifford** () as en letj stääd uun't Republiik Irlun. Hat as hoodstääd faan't Groofskap Donegal uun't regiuun Ulster. Diar wene son 1.600 lidj.

Donegal_in_Ireland.svg|Groofskap Donegal uun Irlun



## Luke uk diar
Castlebar

**Castlebar** () as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as hoodstääd faan't Groofskap Mayo uun't regiuun Connacht. Diar wene son 13.000 lidj.

Mayo_in_Ireland.svg|Groofskap Mayo uun Irlun



## Luke uk diar
Dundalk (Irlun)

**Dundalk** () as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as hoodstääd faan't Groofskap Louth uun't regiuun Leinster. Diar wene son 43.000 lidj.

Louth_in_Ireland.svg|Groofskap Louth uun Irlun



## Luke uk diar
Ennis

**Ennis** () as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as hoodstääd faan't Groofskap Clare uun't regiuun Munster. Diar wene son 28.000 lidj.

Clare_in_Ireland.svg|Groofskap Clare uun Irlun



## Luke uk diar
Clonmel

**Clonmel** () as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as ian faan tau hoodstääden faan't Groofskap Tipperary uun't regiuun Munster. Diar wene son 18.000 lidj.

Tipperary_in_Ireland.svg|Groofskap Tipperary uun Irlun



## Luke uk diar
Monaghan

**Monaghan** () as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as hoodstääd faan't Groofskap Monaghan uun't regiuun Ulster. Diar wene son 8.000 lidj.

Monaghan_in_Ireland.svg|Groofskap Monaghan uun Irlun
Monaghan_county_arms.png|Woopen


## Luke uk diar
Portlaoise

**Portlaoise** () as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as at hoodstääd faan't Groofskap Laois uun't regiuun Leinster. Diar wene son 23.000 lidj.

Laois_in_Ireland.svg|Groofskap Laois uun Irlun
Portlaoise_COA.svg|Woopen


## Luke uk diar
Naas (Irlun)

**Naas** ( of **Nás na Ríogh**) as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as at hoodstääd faan't Groofskap Kildare uun't regiuun Leinster. Diar wene son 26.000 lidj.

Kildare_in_Ireland.svg|Groofskap Kildare uun Irlun



## Luke uk diar
Dún Laoghaire

**Dún Laoghaire** (ingelsk ütjspreegen: *Dun Liery*) as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat as at hoodstääd faan't Groofskap Dún Laoghaire-Rathdown uun't regiuun Leinster. Diar wene son 31.000 lidj.

Dun Laoghaire-Rathdown in Ireland.svg|Groofskap Dún Laoghaire-Rathdown uun Irlun



## Luke uk diar
Bray (Irlun)

**Bray** () as en stääd uun't Republiik Irlun. Hat leit uun't Groofskap Wicklow uun't regiuun Leinster. Diar wene son 33.000 lidj.

Wicklow_in_Ireland.svg|Groofskap Wicklow uun Irlun
Bray-crest.png|Woopen


## Luke uk diar
Carrantuohill

A **Carrauntoohil** of **Carrantuohill** [] (Iirsk: *Corrán Tuathail* []) as mä en hööchde faan 1.039 meetern di huuchst berag faan Irlun. Hi leit uun't Groofskap Kerry uun a süüdwaast faan't lun. Boowen üüb a toop stäänt en fiiw meeter huuch krüs.

The_summit_of_Carrauntoohil_-_geograph.org.uk_-_331996.jpg|A toop
Carauntoohil_von_Hags_Glen.jpg|*Devil's Ladder* (lachts)


## Luke uk diar
Épinal

**Épinal** as en stääd uun Frankrik. Hat as hoodstääd faan't Département Vosges (Regiuun Grand Est). Diar wene son 32.000 lidj.

Locator_map_of_Departement_Vosges_2019.png|Département Vosges uun Grand Est
Blason_Épinal.svg|Woopen
Epinal chateau1.jpg|Ual borag


## Luke uk diar
Dar es Salaam (Regiuun)

**Dar es Salaam** as en regiuun faan Tansania. Diar wene gud fiiw miljoon minsken. Hat amfaadet det eegentelk stääd Dar es Salaam an sin amlun.

Tanzania_DarEsSalaam_location_map.svg|Dar es Salaam uun Tansania


Uun Dar es Salaam sat at regiarang faan Tansania.

## Luke uk diar
Chaumont (Haute-Marne)

**Chaumont** of **Chaumont-en-Bassigny** as en stääd uun Frankrik. Hat as hoodstääd faan't Département Haute-Marne (Regiuun Grand Est). Diar wene son 22.000 lidj.

Locator_map_of_Departement_Haute-Marne_2019.png|Département Haute-Marne uun Grand Est
52121_-_Blason_-_Chaumont_-_2.png|Woopen
Chaumont_(_Haute-Marne_)_vue_générale.jpg|Loftbil


## Luke uk diar
Bar-le-Duc

**Bar-le-Duc** as en stääd uun Frankrik. Hat as hoodstääd faan't Département Meuse (Regiuun Grand Est). Diar wene son 15.000 lidj.

Locator_map_of_Departement_Meuse_2019.png|Département Meuse uun Grand Est
Blason_ville_fr_Bar-le-Duc-A_(Meuse).svg|Woopen
Ornain-bar-le-duc.jpg|Bar-le-Duc


## Luke uk diar
Dar es Salaam

**Dar es Salaam** as at regiarangstääd an uk at gratst stääd faan Tansania. Diar wene gud fiiw miljoon minsken.

Tanzania_DarEsSalaam_location_map.svg|Regiuun Dar es Salaam uun Tansania
Emblem_of_Dar_es_Salaam.svg|Woopen


## Stääddialen
* Ilala
* Kigamboni
* Kinondoni
* Ubungo
* Temeke

## Sasterstääden
*  Hamborag, Sjiisklun
*  Samsun, Türkei
*  Yiwu, Sjiina
*  Sāri, Iraan

## Luke uk diar
Pemba Nuurd

**Pemba Kaskazini** of **Pemba Nuurd** as en regiuun faan Tansania. Hat amfaadet di nuurdelk dial faan't eilun Pemba. Diar wene gud 200.000 minsken. Hoodstääd as Wete.

Tanzania PembaNorth location map.svg|Pemba Nuurd uun Tansania



Pemba Nuurd as uk ian faan fiiw regiuunen faan di hualew suwereen eilunstoot Sansibar.

## Luke uk diar
Unguja Nuurd

**Unguja Kaskazini** of **Unguja Nuurd** as en regiuun faan Tansania, an ian faan trii regiuunen üüb det eilun Unguja. Diar wene son 200.000 minsken. Hoodstääd as Mkokotoni.

Tanzania_UngujaNorth_location_map.svg|Unguja Nuurd uun Tansania



Unguja Nuurd as uk ian faan fiiw regiuunen faan di hualew suwereen eilunstoot Sansibar.

## Luke uk diar
Sansibar (Tansania)

**Sansibar** as en hualew suwereenen stoot uun Tansania. Hi amfaadet a eilunen Pemba an Unguja uun a Indik. Diar wen son 1,5 miljoon minsken.

Spice_Islands_(Zanzibar_highlighted).svg|Sansibar föör't küst faan Tansania.
Map_of_Zanzibar_Archipelago-de.svg|Unguja an Pemba
Flag_of_Zanzibar.svg|Flag



## Regiuunen
Tu Sansibar hiar fiiw tansaanisk regiuunen:

## Luke uk diar
Sansibar Eilunen

A **Sansibar Eilunen** (iar uk: **Gewürts Eilunen**, ) san en skööl faan eilunen uun a Indik, diar tu Tansania hiar. A trii gratsten san Unguja (flooksis uk *Sansibar* näämd), Pemba an Mafia. Diar wene son tau miljoon minsken.

Unguja an Pemba san en hualew suwereenen dialstoot uun Tansania mä di salew nööm: Sansibar. Mafia hiart diar oober ei mä tu.

## Luke uk diar
Iruña Oka

**Iruña Oka**, spoonsk: **Iruña de Oca** as en stääd an en gemeen uun't Prowins Álava uun't Autonoom Gemianskap Baskenlun. Diar wene son 3.500 minsken. 

Escudo_de_Iruña_de_Oca_(Álava).svg|Woopen


## Luke uk diar
Ånge

**Ånge** as en stää önj e Prowins Västernorrland, Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins. Dåt heet sün 3.000 inboogere. Dåt as e hoodstää foon jü Ånge Komuun.

## Kwäle
Beewerkoonkern

A **Beewerkoonkern** (Pholcidae) san en famile faan Koonkern (Arachnida) uun det order faan a Wääbkoonkern (Araneae). Diar jaft'at wel son 80 sköölen mä ~1.500 slacher faan.

Beewerkoonkern wurd leewen mä a Opiliones ferwakselt, auer jo uk sok lung bianer haa.

Pholcus.phalangioides.6904.jpg|En "kääler koonker" (*Pholcus phalangoides*) luuret.


## Sköölen
Aetana – Anansus – Anopsicus – Apokayana – Artema – Aucana – Aymaria – Belisana – Blancoa – Boconita – Buitinga – Calapnita – Canaima – Cantikus – Carapoia – Carupania – Cenemus – Ceratopholcus – Chibchea – Chisosa – Ciboneya – Coryssocnemis – Crossopriza – Enetea – Galapa – Gertschiola – Guaranita – Holocneminus – Holocnemus – Hoplopholcus – Ibotyporanga – Ixchela – Kambiwa – Kelabita – Khorata – Kintaqa – Leptopholcus – Litoporus – Mecolaesthus – Meraha – Mesabolivar – Metagonia – Micromerys – Micropholcus – Modisimus – Muruta – Mystes – Nerudia – Ninetis – Nipisa – Nita – Nyikoa – Ossinissa – Otavaloa – Paiwana – Panjange – Papiamenta – Paramicromerys – Pehrforsskalia – Pholcitrichocyclus – Pholcophora – Pholcus – Physocyclus – Pisaboa – Platnicknia – Pomboa – Pribumia – Priscula – Psilochorus – Quamtana – Queliceria – Sanluisi – Savarna – Smeringopina – Smeringopus – Spermophora – Spermophorides – Stenosfemuraia – Stygopholcus – Systenita – Tainonia – Teranga – Teuia – Tibetia – Tissahamia – Tolteca – Trichocyclus (Simon) – Tupigea – Uthina – Venezuela – Wanniyala – Waunana – Wugigarra – Zatavua

## Luke uk diar
Brescia

**Brescia** as en gratstääd uun't regiuun Lombardei (Itaalien). Hat as hoodstääd faan't Prowins Brescia. Diar wene knaap 200.000 lidj. Tuup mä't amlun san't son 500.000.

Brescia-Stemma.svg|Woopen
Brescia2017-07-13-19-26-23.jpg|Loftbil



## Kliima




## Luke uk diar
Monza

**Monza** as en gratstääd uun't regiuun Lombardei (Itaalien). Hat as hoodstääd faan't Prowins Monza an Brianza. Diar wene son 120.000 lidj. 

Coat_of_Arms_of_Monza.svg|Woopen
Monza_vista_aerea.jpg|Loftbil



## Luke uk diar
Como

**Como** as en stääd uun't regiuun Lombardei (Itaalien). Hat as hoodstääd faan't Prowins Como. Diar wene gud 80.000 lidj. 

Como-Stemma.svg|Woopen
Comopanorama.jpg|Comer Sia



## Luke uk diar
Busto Arsizio

**Busto Arsizio** as en stääd uun't regiuun Lombardei (Itaalien). Hat leit uun't Prowins Varese. Diar wene gud 80.000 lidj. 

Busto_Arsizio-Stemma.svg|Woopen
Map of comune of Busto Arsizio (province of Varese, region Lombardy, Italy).svg|Busto Arsizio uun't Prowins Varese



## Luke uk diar
Sesto San Giovanni

**Sesto San Giovanni** as en stääd uun't regiuun Lombardei (Itaalien) naibi Mailand. Hat hiart tu't Metropolitanstääd Mailand. Diar wene son 80.000 lidj. 

Sesto San Giovanni-Stemma.svg|Woopen



## Luke uk diar
Poipet

**Poipet** as en stääd uun Kambodscha naibi't grens tu Thailun. Hat leit uun't Prowins Banteay Meanchey, an diar wene son 100.000 lidj.

PoipetStation.JPG|Apjiwen boonhoof



## Luke uk diar
Serei Saophoan

**Serei Saophoan** of **Sisophon** as en stääd uun Kambodscha naibi't grens tu Thailun. Hat as at hoodstääd faan't Prowins Banteay Meanchey, an diar wene son 80.000 lidj.

2022.09-517-033atp1_statue,roundabout_Serei_Saophoan%3DSisophon(Banteay_Meanchey_Prv),KH_fri09sep2022-0933h.jpg|Stäädmaden



## Luke uk diar
Sihanoukville

**Sihanoukville** as en stääd uun Kambodscha bi a Golf faan Thailun. Hat as at hoodstääd faan't Prowins Sihanoukville, an diar wene son 90.000 lidj.

Serendipity_2.jpg|Strun



## Luke uk diar
Ta Khmau

**Ta Khmau** as en stääd uun Kambodscha naibi Phnom Penh. Hat as hoodstääd faan't Prowins Kandal, an diar wene gud 90.000 lidj.

Ta_Khmau_locator.svg|Ta Khmau uun't Prowins Kandal



## Luke uk diar
Prowins Kandal

**Kandal** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit trinjam det hoodstääd Phnom Penh. Diar wene son 1,2 miljoon lidj. Hoodstääd faan't prowins as Ta Khmau.

Cambodia Kandal Province locator map.svg|Kandal uun Kambodscha



## Distrikten
* 0801 Kandal Stueng 
* 0802 Kien Svay 
* 0803 Khsach Kandal 
* 0804 Kaoh Thum 
* 0805 Leuk Daek 
* 0806 Lvea Em 
* 0807 Mukh Kompul 
* 0808 Engk Snuol 
* 0809 Ponhea Lueu 
* 0810 S'ang 
* 0811 Ta Khmau Stääd

## Luke uk diar
Prowins Kratié

**Kratié** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a uast faan't lun. Diar wene son 375.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Kratié.

Cambodia Kratié Province locator map.svg|Kratié uun Kambodscha



## Distrikten
* 1001 Chhloung
* 1002 Kratié Stääd
* 1003 Preaek Prasab
* 1004 Sambour
* 1005 Snuol
* 1006 Chetr Borei

## Luke uk diar
Prowins Sihanoukville

**Sihanoukville** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a süüdwaast faan't lun bi a Golf faan Thailun. Diar wene son 310.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Sihanoukville.

Cambodia Sihanoukville Province locator map.svg|Sihanoukville uun Kambodscha



## Distrikten
* 1801 Krong Preah Sihanouk (Sihanoukville Stääd)
* 1802 Prey Nob (ព្រៃនប់) 
* 1803 Stueng Hav (ស្ទឹងហាវ)
* 1804 Kampong Seila (កំពង់សីលា)

## Luke uk diar
Prowins Pursat

**Pursat** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a waast faan't lun. Diar wene son 420.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Pursat.

Cambodia Pursat Province locator map.svg|Pursat uun Kambodscha



## Distrikten
* 1501 Bakan
* 1502 Kandieng
* 1503 Krakor
* 1504 Phnum Kravanh
* 1505 Sampov Meas (Pursat Stääd)
* 1506 Veal Veaeng
* 1507 Talou Senchey

## Luke uk diar
Prowins Prey Veng

**Prey Veng** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a süüd faan't lun. Diar wene son 1,1 miljoon lidj. Hoodstääd faan't prowins as Prey Veng.

Cambodia Prey Veng Province locator map.svg|Prey Veng uun Kambodscha



## Distrikten
* 1401 Ba Phnum (បាភ្នំ)
* 1402 Kamchay Mear (កំចាយមារ)
* 1403 Kampong Trabaek (កំពង់ត្របែក)
* 1404 Kanhchriech (កញ្ច្រៀច)
* 1405 Me Sang (មេសាង)
* 1406 Peam Chor (ពាមជរ)
* 1407 Peam Ro (ពាមរ)
* 1408 Pea Reang (ពារាំង)
* 1409 Preah Sdach (ព្រះស្ដេច)
* 1410 Prey Veng Stääd (ព្រៃវែង)
* 1411 Kampong Leav (កំពង់លាវ)
* 1412 Sithor Kandal (ស៊ីធរកណ្ដាល)

## Luke uk diar
Prowins Ratanakiri

**Ratanakiri** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a nuurduast faan't lun. Diar wene son 220.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Banlung.

Cambodia Ratanakiri Province locator map.svg|Ratanakiri uun Kambodscha



## Distrikten
* 1601 Andoung Meas
* 1602 Banlung Stääd
* 1603 Bar Kaev
* 1604 Koun Mom
* 1605 Lumphat
* 1606 Ou Chum
* 1607 Ou Ya Dav
* 1608 Ta Veaeng
* 1609 Veun Sai

## Luke uk diar
Prowins Siem Reap

**Siem Reap** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a nuurd faan't lun. Diar wene gud ian miljoon lidj. Hoodstääd faan't prowins as Siem Reap.

Cambodia Siem Reap Province locator map.svg|Siem Reap uun Kambodscha


Uun Siem Reap leit det bekäänd tempel uunlaag Angkor Wat.

## Distrikten
* 1701 Angkor Chum អង្គរជុំ
* 1702 Angkor Thom អង្គរធំ
* 1703 Banteay Srei បន្ទាយស្រី
* 1704 Chi Kraeng ជីក្រែង
* 1706 Krolañ ក្រលាញ់
* 1707 Puok ពួក
* 1709 Prasat Bakong ប្រាសាទ បាគង
* 1710 Siem Reap Stääd សៀមរាប
* 1711 Soutr Nikom សូត្រនិគម
* 1712 Srei Snam ស្រីស្នាម
* 1713 Svay Leu ស្វាយលើ
* 1714 Varín វារីន

## Luke uk diar
Prowins Stung Treng

**Stung Treng** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a nuurduast faan't lun. Diar wene son 165.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Stung Treng.

Cambodia Stung Treng Province locator map.svg|Stung Treng uun Kambodscha



## Distrikten
* 1901 Sesan
* 1902 Siem Bouk
* 1903 Siem Pang
* 1904 Stung Treng Stääd
* 1905 Thala Barivat
* 1906 Borei O'Svay Sen Chey

## Luke uk diar
Prowins Oddar Meanchey

**Oddar Meanchey** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a nuurd faan't lun. Diar wene son 275.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Samraong.

Cambodia Oddar Meancheay Province locator map.svg|Oddar Meanchey uun Kambodscha



## Distrikten
* 2201 Anlong Veng Stääd
* 2202 Banteay Ampil 
* 2203 Chong Kal 
* 2204 Samraong Stääd
* 2205 Trapeang Prasat

## Luke uk diar
Prowins Mondulkiri

**Mondulkiri** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a uast faan't lun. Diar wene son 90.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Senmonorom.

Cambodia Mondulkiri Province locator map.svg|Mondulkiri uun Kambodscha



## Distrikten
* 1101 Kaev Seima 
* 1102 Koh Nheaek
* 1103 Ou Reang 
* 1104 Pechr Chendá 
* 1105 Senmonorom Stääd

## Luke uk diar
Prowins Svay Rieng

**Svay Rieng** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a süüduast faan't lun. Diar wene son 525.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Svay Rieng.

Cambodia Svay Rieng Province locator map.svg|Svay Rieng uun Kambodscha



## Distrikten
* 2001 Chantrea
* 2002 Kompung Rou
* 2003 Rumduol
* 2004 Romeas Haek
* 2005 Svay Chrum
* 2006 Svay Rieng Stääd
* 2007 Svay Teab
* 2008 Bavet Stääd

## Luke uk diar
Prowins Takéo

**Takéo** as en prowins uun Kambodscha. Hat leit uun a süüd faan't lun. Diar wene son 900.000 lidj. Hoodstääd faan't prowins as Doun Kaev.

Cambodia Takéo Province locator map.svg|Takéo uun Kambodscha



## Distrikten
*2101 Angkor Borei
*2102 Bati
*2103 Bourei Cholsar
*2104 Kiri Vong
*2105 Koh Andaet
*2106 Prey Kabbas
*2107 Samraong
*2108 Doun Kaev Stääd
*2109 Tram Kak
*2110 Treang

## Luke uk diar
Doun Kaev

**Doun Kaev** of uk **Takéo** as en stääd uun Kambodscha. Hat leit uun a süüd faan't lun. Diar wene son 50.000 lidj. Hat as hoodstääd faan't Prowins Takéo.

Cambodia Takéo Province locator map.svg|At Prowins Takéo uun Kambodscha



## Luke uk diar
Suong

**Suong** as en stääd uun Kambodscha. Hat leit uun a süüduast faan't lun. Diar wene son 30.000 lidj. Hat as hoodstääd faan't Prowins Tboung Khmum.

Cambodia Tbong Khmum Province locator map.svg|At Prowins Tboung Khmum uun Kambodscha



## Luke uk diar
Tbaeng Meanchey

**Tbaeng Meanchey** as en stääd uun Kambodscha. Hat leit uun a nuurd faan't lun. Diar wene son 25.000 lidj. Hat as hoodstääd faan't Prowins Preah Vihear.

Cambodia Preah Vihear Province locator map.svg|At Prowins Preah Vihear uun Kambodscha



## Luke uk diar
Kratié

**Kratié** as en stääd uun Kambodscha. Hat leit uun a uast faan't lun bi a struum Mekong. Diar wene son 60.000 lidj. Hat as hoodstääd faan't Prowins Kratié.

Cambodia Kratié Province locator map.svg|At Prowins Kratié uun Kambodscha



## Luke uk diar
Khemarak Phoumin

**Khemarak Phoumin** of **Koh Kong (Stääd)** as en stääd uun Kambodscha. Hat leit uun a waast faan't lun bi a Golf faan Thailun. Diar wene son 30.000 lidj. Hat as hoodstääd faan't Prowins Koh Kong.

Cambodia Koh Kong Province locator map.svg|At Prowins Koh Kong uun Kambodscha



## Luke uk diar