open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hiasneegelk

At **Hiasneegelk** (*Dianthus carthusianorum*) as en plaantenslach uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). 

## Bilen

Dianthus carthusianorum — Flora Batava — Volume v17.jpg|Tiaknang uun *Flora Batava*, 1877
Dianthus carthusianorum 210505a.jpg|Bloos
Dianthus carthusianorum ssp. carthusianorum Berlin 11 110611.jpg|Fial


## Luke uk diar
(Guard-)Neegelk

At **(Guard-)Neegelk** of man ianfach **Neegelk** (*Dianthus caryophyllus*) as en plaantenslach uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). Faan detdiar plaaant wurd al sant juarhunerten ünlik suurten aptaanj. 

## Suurten

Gartennelke 1.jpg
BBC Gardeners World - 2017-06-15 - Andy Mabbett - 18.jpg
Beautiful Carnations.jpg
Bouquet of pink carnations.jpg


## Luke uk diar

* Neegelken (muardüüdag)
Knobgäärs

**Knobgäärs** of **Iar** (*Spergula arvensis*) as en plaantenslach uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae).

## Bilen

348 Spergula arvensis.jpg|Tiaknang
20170802Spergula arvensis2.jpg|Bloos
Spergula arvensis subsp. arvensis sl1.jpg|Siad



## Luke uk diar
Klanten

**Klanten** (*Agrostemma*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). Diar jaft at man tau slacher faan.

## Slacher
* Agrostemma brachylobum
* Agrostemma githago

## Luke uk diar
(Echt) Neegelken

A **(Echt) Neegelken** (*Dianthus*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). Diar hiar son 300 bit 600 slacher tu. Jo waaks miast uun madel breetjin üüb a nuurdelk eerdheleft.

## Enkelt slacher
: (Guard-)Neegelk (*Dianthus caryophyllus*)
: Hiasneegelk (*Dianthus carthusianorum*)

## Luke uk diar
Limkrüüs

At **Limkrüüs** (*Silene*) as en plaantenskööl uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). Diar hiar son 600 bit 700 slacher tu.

A wedenskapslidj san ei gans ians, of det skööl *Silene* uk ööder sköölen mä amfaadet: *[[Cucubalus]], [[Melandrium]], [[Lychnis]], [[Viscaria]]*.

## Enkelt slacher
: Präästerbluum, Präästern (*Silene flos-cuculi* of uk *Lychnis flos-cuculi*)
: Puutjepaapen (*Silene latifolia*) 

## Luke uk diar
Spergel

A **Spergel** as en plaantenskööl uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae).

## Slacher
S. arvensis (*[[Knobgäärs]]*) – S. calva – S. cerviana – S. depauperata – S. fallax – S. grandis – S. laevis – S. madoniaca – S. maxima – S. morisonii – S. pentandra – S. pissisii – S. platensis – S. ramosa – S. rosea – S. villosa – S. viscosa

## Luke uk diar
Agaawen

A **Agaawen** (*Agave*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Spargelplaanten (Asparagaceae). Di nööm komt faan't greks wurd *agavos* för *stootelk* uf.

Agaawen bleu man iansis, dialwiis iarst efter juartjiinten. Hat jaft hunerten faan slacher.

## Onersköölen
* Littaea
* Agave
* Manfreda

## Enkelt slacher
: Swaanhals Agaaw (*Agave attenuata*)
: Siisal (*Agave sisalana*)

## Luke uk diar
Guard-Gladiool

At **Guard-Gladiool** of ianfach **Gladiool** (*Gladiolus × hortulanus*) as en plaantenslach uun det skööl faan a Gladioolen (*Gladiolus*).

Hat as faan ünlik natüürelk Gladioolen slacher aptaanj wurden. Uun *Gladiolus × hortulanus* san *Gladiolus tristis, Gladiolus dalenii, Gladiolus oppositiflorus, Gladiolus papilio, Gladiolus carneus, Gladiolus cruentus* an *Gladiolus cardinalis* iinkrüsagt wurden.

## Luke uk diar
Wonerbluumen

A **Wonerbluumen** (Nyctaginaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Caryophyllales. Sodenang san jo nai mä Neegelken.

## Sköölen
Abronia – Acleisanthes – Allionia – Andradea – Anulocaulis – Belemia – Boerhavia – Boldoa – Bougainvillea – Caribea – Cephalotomandra – Colignonia – Commicarpus – Cryptocarpus – Cuscatlania – Cyphomeris – Grajalesia – Guapira – Leucaster – Mirabilis – Neea – Neeopsis – Nyctaginia – Okenia – Oxybaphus – Phaeoptilum – Pisonia – Pisoniella – Ramisia – Reichenbachia – Salpianthus – Tripterocalyx

## Luke uk diar
Bougainvillea

A **Bougainvillea** san en plaantenskööl uun det famile faan a Wonerbluumen (Nyctaginaceae). Diar hiar son 12 bit 18 slacher tu. Jo kem eegentelk faan Süüdameerikoo, waaks daalang oober uk trinjam't Madlunsia.

Hör nööm haa's efter di fransöösk siamaan Louis Antoine de Bougainville.

## Slacher
B. berberidifolia – B. campanulata – B. glabra – B. herzogiana – B. infesta – B. lehmanniana – B. malmeana – B. modesta – B. pachyphylla – B. peruviana – B. praecox – B. spectabilis – B. spinosa – B. stipitata – B. trollii

Nothospecies: B. × buttiana

## Luke uk diar
Guanchen

A **Guanchen** wiar a uuriinwenern faan a Kanaaren bit amanbi 1500. Jo lewet noch üs uun a stiantidj. Do san a Kanaarisk Eilunen faan Spoonien auernimen wurden. An efter son hunert juaren am 1600 jääw't nian Guanchen muar.

Eegentelk jääw't bluas üüb Teneriffa Guanchen. Üüb a ööder eilunen hed jo uurinwenern ööder nöömer:
* La Palma: Benahoaritas
* La Gomera: Gomeros
* El Hierro: Bimbaches
* Teneriffa: Guanches
* Gran Canaria: Canarios
* Fuerteventura: Majoreros
* Lanzarote: Mahos

## Kultüür

Belmaco z09.jpg|Stiantiaknangen *Petroglyphen*
MNH - Holzgefäß 2.jpg|Holtdask
Puerto Museo 09.jpg|Pottjüch


## Luke uk diar
Eukalyptus

A **Eukalyptus** (*Eucalyptus*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Myrtenplaanten (Myrtaceae). Diar hiar muar üs 600 slacher tu, diar uun Austraalien an Indoneesien waaks.

## Onersköölen
E. subg. Acerosa – E. subg. Alveolata – E. subg. Cruciformes – E. subg. Cuboidea – E. subg. Eucalyptus – E. subg. Eudesmia – E. subg. Idiogenes – E. subg. Minutifructus – E. subg. Monocalyptus – E. subg. Primitiva – E. subg. Symphyomyrtus

An enkelt onersköölen haa noch ans fiiner onerdialangen.

#### Enkelt slacher
* *[[Eucalyptus radiata]]*

## Luke uk diar
Fenchel

A **Fenchel** (*Foeniculum vulgare*) as di iansagst plaantenslach uun det skööl ***Foeniculum***, an hiart tu a Skiremplaanten (Apiaceae).

Hi wääkst daalang üüb a hialer welt üs gemüüse, gewürts an medesiinplaant.

Det stääd Funchal üüb a Atsooren hää diar a nööm faan.

## Onerslacher
* Foeniculum vulgare Mill. var. azoricum (Mill.) Thell.
* Foeniculum vulgare var. dulce (Mill.) Thell.
* Foeniculum vulgare var. vulgare

## Bilen

Foeniculum vulgare.JPG|Wil Fenchel(F. v. vulgare)
Fenouil.jpg|Fenchelknol(F. v. azoricum)



## Luke uk diar
Spargel (Skööl)

**Spargel** (*Asparagus*) as en plaantenskööl uun det famile faan a Spargelplaanten (Asparagaceae). Diar jaft at son 300 slacher faan. Enkelt slacher wurd aptaanj üs gemüüse of guardplaant. 

## Enkelt slacher
* *[[Asparagus officinalis]]*

## Luke uk diar
Gladioolen

A **Gladioolen** (*Gladiolus*, faan latiinsk *gladius* „at swörd“) san en plaantenskööl uun det famile faan a Irisplaanten (*Iridaceae*). At jaft wel son 250 bit 280 slacher.

## Enkelt slacher
* Guard-Gladiool (Gladiolus × hortulanus)

## Luke uk diar
Madebluumen

A **Madebluumen** (Aizoaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Neegelkoortagen (Caryophyllales). Jo lewe fööraal uun't süüdelk Afrikoo an Austraalien.

Madebluumen wurd uk üs *"laben stianer"* betiakent.

## Sköölen
Acrodon - Acrosanthes - Aethephyllum - Aizoanthemum - Aizoon - Aloinopsis - Amphibolia - Antegibbaeum - Antimema - Apatesia - Aptenia - Arenifera - Argyroderma - Aspazoma - Astridia - Bergeranthus - Berrisfordia - Bijlia - Braunsia - Brownanthus - Carpanthea - Carpobrotus - Carruanthus - Caryotophora - Cephalophyllum - Cerochlamys - Chasmatophyllum - Cheiridopsis - Circandra - Cleretum - Conicosia - Conophytum - Corpuscularia - Cylindrophyllum - Cypselea - Dactylopsis - Delosperma - Dicrocaulon - Didymaotus - Dinteranthus - Diplosoma - Disphyma - Dorotheanthus - Dracophilus - Drosanthemopsis - Drosanthemum - Eberlanzia - Ebracteola - Enarganthe - Erepsia - Esterhuysenia - Faucaria - Fenestraria - Frithia - Galenia - Gibbaeum - Glottiphyllum - Gunniopsis - Hallianthus - Hereroa - Herreanthus - Hymenogyne - Imitaria - Jacobsenia - Jensenobotrya - Jordaaniella - Juttadinteria - Khadia - Lampranthus - Lapidaria - Leipoldtia - Lithops - Machairophyllum - Malephora - Mesembryanthemum - Mestoklema - Meyerophytum - Mitrophyllum - Monilaria - Mossia - Muiria - Namaquanthus - Namibia - Nananthus - Nelia - Neohenricia - Octopoma - Odontophorus - Oophytum - Ophthalmophyllum - Orthopterum - Oscularia - Ottosonderia - Phyllobolus - Pleiospilos - Plinthus - Polymita - Psammophora - Pseudobrownanthus - Psilocaulon - Rabiea - Rhinephyllum - Rhombophyllum - Ruschia - Ruschianthemum - Ruschianthus - Saphesia - Sceletium – Schlechteranthus - Schwantesia - Scopelogena - Sesuvium - Skiatophytum - Smicrostigma - Stayneria - Stoeberia - Stomatium - Synaptophyllum - Tanquana - Tetragonia - Titanopsis - Trianthema - Tribulocarpus - Trichodiadema - Vanheerdea - Vanzijlia - Wooleya - Zaleya - Zeuktophyllum

#### Enkelt slacher
* *[[Mesembryanthemum]]*
*: Iskrüüs (*Mesembryanthemum crystallinum*)

## Luke uk diar
Iskrüüs

At **Iskrüüs** (*Mesembryanthemum crystallinum*) of **Kristal-Madebluum** as en plaantenslach uun det famile faan a Madebluumen (Aizoaceae). Hat wääkst uun't süüdelk Afrikoo, uun Makaroneesien an trinjam't Madlunsia.

Diar as iar siap faan maaget wurden.

## Luke uk diar
Opuntioideae

**Opuntioideae** of **Opuntien** san en onerfamile faan Kaktusen (Cactaceae). Flook slacher faal üüb mä hör aparte furemt "*twiigen*", diar flaak an trinj san. Diar sat suurner üüb an trinjam waaks a früchten.

## Iindialang efter Triibuus an Sköölen
*  Triibus Austrocylindropuntieae
***[[Austrocylindropuntia]]* 
***[[Cumulopuntia]]* 

*  Triibus Cylindropuntieae 
***[[Cylindropuntia]]* 
***[[Grusonia]]* 
***[[Pereskiopsis]]* 
***[[Quiabentia]]* 

*  Triibus Opuntieae 
***[[Brasiliopuntia]]* 
***[[Consolea]]* 
***[[Miqueliopuntia]]* 
***[[Opuntia]]* 
***[[Tacinga]]* 
***[[Tunilla]]* 

*  Triibus Pterocacteae 
***[[Pterocactus]]* 

*  Triibus Tephrocacteae 
***[[Maihueniopsis]]*
***[[Tephrocactus]]*

## Luke uk diar
Ingefeerplaanten

A **Ingefeerplaanten** (Zingiberaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Zingiberales. Diar hiar son 1200 bit 1300 slacher tu. Enkelt slacher wurd al loong faan minsken brükt, so üs Ingefeer an Kurkuuma.

## Onerfamilin
Alpinioideae - Siphonochiloideae - Tamijioideae - Zingiberoideae

## Sköölen
Aframomum – Alpinia – Amomum – Aulotandra – Boesenbergia – Burbidgea – Camptandra – Caulokaempferia – Cautleya – Conamomum – Cornukaempferia – Curcuma – Cyphostigma – Distichochlamys – Elettaria – Elettariopsis – Epiamomum – Etlingera – Gagnepainia – Geocharis – Geostachys – Globba – Haniffia – Haplochorema – Hedychium – Hemiorchis – Hitchenia – Hornstedtia – Kaempferia – Kedhalia – Lanxangia – Laosanthus – Larsenianthus – Leptosolena – Meistera – Myxochlamys – Nanochilus – Newmania – Parakaempferia – Plagiostachys – Pleuranthodium – Pommereschea – Renealmia – Rhynchanthus – Riedelia – Roscoea – Scaphochlamys – Siamanthus – Siliquamomum – Siphonochilus – Smithatris – Stadiochilus – Stahlianthus – Sulettaria – Sundamomum – Tamijia – Vanoverberghia – Wurfbainia – Zingiber 
#### Enkelt slacher
* Suart Kardamom (*Amomum subulatum*) = Brün Kardamom
* Kurkuuma (*Curcuma longa*) = Güülrut
* Green Kardamom (*Elettaria cardamomum*, iar uk *Amomum cardamomum*)
* Ingefeer (Zingiber officinale) 

## Luke uk diar
Kurkuuma (Skööl)

**Kurkuuma** (*Curcuma*) as en plaantenskööl uun det famile faan a Ingefeerplaanten (Zingiberaceae). Diartu hiart uk Kurkuuma (*Curcuma longa*), diar en wichtag gewürts uun Süüduastaasien as.

## Slacher

C. aeruginosa – C. albicoma – C. albiflora – C. alismatifolia – C. amada – C. amarissima – C. andersonii – C. angustifolia – C. antinaia – C. arida – C. aromatica – C. arracensis – C. attenuata – C. aurantiaca – C. australasica – C. bakeriana – C. bella – C. bhatii – C. bicolor – C. caesia – C. campanulata – C. candida – C. cannanorensis – C. caulina – C. ceratotheca – C. clovisii – C. cochinchinensis – C. codonantha – C. coerulea – C. colorata – C. comosa – C. coriacea – C. corniculata – C. cotuana – C. decipiens – C. domestica – C. ecalcarata – C. ecomata – C. elata – C. euchroma – C. exigua – C. ferruginea – C. flammea – C. flaviflora – C. glans – C. glauca – C. gracillima – C. graminifolia – C. grandiflora – C. gulinqingensis – C. haritha – C. harmandii – C. heyneana – C. inodora – C. involucrata – C. karnatakensis – C. kayahensis – C. kudagensis – C. kwangsiensis – C. larsenii – C. latiflora – C. latifolia – C. leonidii – C. leucorrhiza – C. loerzingii – C. longa – C. longispica – C. macrochlamys – C. mangga – C. meraukensis – C. montana – C. mukhraniae – C. mutabilis – C. myanmarensis – C. narkunshanensis – C. neilgherrensis – C. newmanii – C. oligantha – C. ornata – C. pambrosina – C. parviflora – C. parvula – C. pedicellata – C. peramoena – C. petiolata – C. phaeocaulis – C. picta – C. pierreana – C. plicata – C. porphyrotaenia – C. prakasha – C. prasina – C. pseudomontana – C. purpurascens – C. pygmaea – C. reclinata – C. rhabdota – C. rhomba – C. roscoeana – C. roxburghii – C. rubescens – C. rubrobracteata – C. sahuynhensis – C. sattayasaiorum – C. scaposa – C. sessilis – C. sichuanensis – C. singularis – C. sparganiifolia – C. stenochila – C. strobilifera – C. sumatrana – C. supraneeana – C. sylvatica – C. thorelii – C. trichosantha – C. vamana – C. viridiflora – C. vitellina – C. wallichii – C. wilcockii – C. woodii – C. xanthella – C. yunnanensis – C. zanthorrhiza – C. zedoaria – C. zedoarioides

#### Enkelt slacher
* Kurkuuma (*Curcuma longa*)

## Luke uk diar
Ingefeer (Skööl)

**Ingefeer** (*Zingiber*) as en plaantenskööl uun det famile faan a Ingefeerplaanten (Zingiberaceae). Diartu hiart uk Ingefeer (*Zingiber officinale*), diar en wichtag gewürts uun Süüduastaasien as. 

## Slacher

Z. acuminatum – Z. albiflorum – Z. anamalayanum – Z. apoense – Z. argenteum – Z. atrorubens – Z. aurantiacum – Z. banhaoense – Z. barbatum – Z. bisectum – Z. bradleyanum – Z. brevifolium – Z. bulusanense – Z. capitatum – Z. cernuum – Z. chlorobracteatum – Z. chrysanthum – Z. chrysostachys – Z. citriodorum – Z. clarkei – Z. cochleariforme – Z. collinsii – Z. coloratum – Z. corallinum – Z. curtisii – Z. cylindricum – Z. densissimum – Z. diwakarianum – Z. eberhardtii – Z. eborinum – Z. elatius – Z. elatum – Z. ellipticum – Z. emeiense – Z. flagelliforme – Z. flammeum – Z. flavomaculosum – Z. flavovirens – Z. fragile – Z. fraseri – Z. georgeae – Z. gracile – Z. gramineum – Z. griffithii – Z. guangxiense – Z. gulinense – Z. idae – Z. incomptum – Z. inflexum – Z. integrilabrum – Z. integrum – Z. intermedium – Z. junceum – Z. kawagoii – Z. kelabitianum – Z. kerrii – Z. kunstleri – Z. lambii – Z. laoticum – Z. larsenii – Z. latifolium – Z. leptorrhizum – Z. leptostachyum – Z. ligulatum – Z. lingyunense – Z. loerzingii – Z. longibracteatum – Z. longiglande – Z. longiligulatum – Z. longipedunculatum – Z. longyanjiang – Z. macradenium – Z. macrocephalum – Z. macroglossum – Z. macrorrhynchus – Z. malaysianum – Z. marginatum – Z. martini – Z. matutumense – Z. mekongense – Z. menghaiense – Z. mioga – Z. molle – Z. monglaense – Z. monophyllum – Z. montanum – Z. multibracteatum – Z. nanlingensis – Z. neesanum – Z. neglectum – Z. negrosense – Z. neotruncatum – Z. newmanii – Z. nigrimaculatum – Z. nimmonii – Z. niveum – Z. nudicarpum – Z. odoriferum – Z. officinale – Z. oligophyllum – Z. olivaceum – Z. orbiculatum – Z. ottensii – Z. pachysiphon – Z. panduratum – Z. papuanum – Z. pardocheilum – Z. parishii – Z. paucipunctatum – Z. pellitum – Z. pendulum – Z. peninsulare – Z. petiolatum – Z. phillippsiae – Z. phumiangense – Z. pleiostachyum – Z. porphyrosphaerum – Z. pseudopungens – Z. puberulum – Z. pubisquama – Z. raja – Z. recurvatum – Z. roseum – Z. rubens – Z. rufopilosum – Z. simaoense – Z. smilesianum – Z. spectabile – Z. squarrosum – Z. stenostachys – Z. stipitatum – Z. striolatum – Z. sulphureum – Z. thorelii – Z. tuanjuum – Z. vanlithianum – Z. velutinum – Z. vinosum – Z. viridiflavum – Z. vuquangense – Z. wandingense – Z. wightianum – Z. wrayi – Z. yingjiangense – Z. yunnanense – Z. zerumbet

#### Enkelt slacher
* Ingefeer (*Zingiber officinale*)

## Luke uk diar
Euphorbia

***Euphorbia*** as en plaantenskööl uun det famile faan a Euphorbiaceae. Diar hiar son 2.160 slacher tu.

## Onersköölen an seksioonen
* E. subg. Athymalus
*: E. sect. Anthacanthae – E. sect. Antso – E. sect. Balsamis – E. sect. Crotonoides – E. sect. Lyciopsis – E. sect. Pseudacalypha – E. sect. Somalica
* E. subg. Chamaesyce
*: E. sect. Alectoroctonum – E. sect. Anisophyllum – E. sect. Articulofruticosae – E. sect. Bosseriae – E. sect. Chamaesyce – E. sect. Cheirolepidium – E. sect. Crossadenia – E. sect. Denisiae – E. sect. Eremophyton – E. sect. Espinosae – E. sect. Frondosae – E. sect. Gueinziae – E. sect. Plagianthae – E. sect. Poinsettia – E. sect. Scatorhizae – E. sect. Tenellae
* E. subg. Esula
*: E. sect. Aphyllis – E. sect. Arvales – E. sect. Biumbellatae – E. sect. Calyptratae – E. sect. Chylogala – E. sect. Esula – E. sect. Exiguae – E. sect. Guyonianae – E. sect. Helioscopia – E. sect. Herpetorrhizae – E. sect. Holophyllum – E. sect. Lagascae – E. sect. Lathyris – E. sect. Myrsiniteae – E. sect. Pachycladae – E. sect. Paralias – E. sect. Patellares – E. sect. Pithyusa – E. sect. Sclerocyathium – E. sect. Szovitsiae – E. sect. Tithymalus – E. sect. Trichadenia
* E. subg. Euphorbia
*: E. sect. Brasilienses – E. sect. Calyculatae – E. sect. Crepidaria – E. sect. Cubanthus – E. sect. Denisophorbia – E. sect. Deuterocalli – E. sect. Euphorbia – E. sect. Euphorbiastrum – E. sect. Goniostema – E. sect. Lactifluae – E. sect. Mesophyllae – E. sect. Monadenium – E. sect. Nummulariopsis – E. sect. Pachysanthae – E. sect. Pacificae – E. sect. Portulacastrum – E. sect. Pervilleanae – E. sect. Rubellae – E. sect. Stachydium – E. sect. Tanquahuete – E. sect. Tirucalli

## Enkelt slacher
: Faalsk Kaktus (*Euphorbia canariensis*)
: *[[Euphorbia gossypina]]*
: Moolkstuul (*Euphorbia helioscopia*)
: *[[Euphorbia milii]]*
: Julstäär (*Euphorbia pulcherrima*)

## Luke uk diar
Liin

**Liin** (*Linum*) as en plaantenskööl uun det famile faan a Liinplaanten (Linaceae). Diar hiar son 200 slacher tu, uk Flaaks.

## Ufdialangen
Cathartolinum − Cliococca − Dasylinum − Linastrum − Linum − Syllinum

## Enkelt slacher
* Flaaks (*Linum usitatissimum*)

## Luke uk diar
Liinplaanten

A **Liinplaanten** (Linaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales. Diar hiar son 10 bit 16 sköölen tu mä amanbi 290 slacher.

## Sköölen
Anisadenia – Cliococca – Durandea – Hebepetalum – Hesperolinon – Hugonia – Indorouchera – Linum – Philbornea – Radiola – Reinwardtia – Roucheria – Sclerolinon – Tirpitzia

## Luke uk diar
Faalsk Kaktus

A **Faalsk Kaktus** (*Euphorbia canariensis*, spoonsk: "cardón") as en plaantenslach uun det skööl faan a Euphorbia. Hi liket en Kaktus, as diar oober ei nai mä. Hi wääkst üüb a Kanaaren.

## Bilen

Euphorbia canariensis (Puntagorda) 03.jpg|Loonskap naibi Puntagorda üüb La Palma
Euphorbia canariensis (Puntagorda) 01.jpg|Bloosen
Cut Euphorbia.jpg|Holt



## Luke uk diar
Moolkstuul

A **Moolkstuul** (*Euphorbia helioscopia*) as en plaantenslach uun det skööl faan a Euphorbia. Di latiinsk nööm ment, dat a Moolkstuul sin bloosen efter a san ütjracht.

## Onerslacher
* Euphorbia helioscopia subsp. helioscopia: Uun Makaroneesien, Nuurdafrikoo an Euraasien
* Euphorbia helioscopia subsp. hiemalis: Uun't Kaukasusregiuun

## Luke uk diar
Ingefeer (Slach)

A **Ingefeer** (*Zingiber officinale*) as en plaantenslach uun det famile faan a Ingefeerplaanten (Zingiberaceae). Di rut het uk Ingefeer an woort üs gewürts of uun a medesiin brükt.

## Bilen

Fresh ginger.jpg|Hial plaant
GingerPlant retusche.jpg|Bloosen
Ginger in China 01.jpg|Ingefeer üüb en markes uun Sjiina



## Luke uk diar
Kurkuuma (Slach)

At **Kurkuuma** of **Güülrut** (*Curcuma longa*) as en plaantenslach uun det famile faan a Ingefeerplaanten (Zingiberaceae). Hat komt faan Süüdaasien an liket Ingefeer. Hör rut woort drüget an grünjen an üs gewürts brükt, of uk tu klöörin.

## Bilen

Curcuma longa roots.jpg|Rut
Kurkuma pulver.jpg|Polwer
"Field of Turmeric with coconut as a inter crop".jpg|Kurkuuma wääkst üüb en plantaaj



## Luke uk diar
Julstäär

A **Julstäär** (*Euphorbia pulcherrima*) as en plaantenslach uun det famile faan a Euphorbiaceae. Di latiinsk nööm ment, hi as auer a miaten smok. Julstäären wurd hal üs potbluumen uun dörnsk steld.

## Bilen

Inflorescence 1.jpg|Bloosen
Pointsetta flowers.jpg|Bloos
Euphorbia pulcherrima (Barlovento) 02.jpg|Julstäären uun Barlovento üüb La Palma
Le poinsettia illumine les fêtes de fin d'année.jpg|Julstäär üs potbluum


## Luke uk diar
Pereskia

***Pereskia*** as det iansagst plaantenskööl uun det onerfamile Pereskioideae faan a Kaktusen (Cactaceae). Diar hiar wel 17 slacher tu.

## Slacher
* *[[Pereskia aculeata]]*
* *[[Pereskia aureiflora]]*
* *[[Pereskia bahiensis]]*
* *[[Pereskia bleo]]*
* *[[Pereskia diaz-romeroana]]*
* *[[Pereskia grandifolia]]*
** *Pereskia grandifolia* subsp. *grandifolia*
** *Pereskia grandifolia* subsp. *violacea*
* *[[Pereskia guamacho]]*
* *[[Pereskia horrida]]*
** *Pereskia horrida* subsp. *horrida*
** *Pereskia horrida* subsp. *rauhii*
* *[[Pereskia lychnidiflora]]*
* *[[Pereskia marcanoi]]*
* *[[Pereskia nemorosa]]*
* *[[Pereskia portulacifolia]]*
* *[[Pereskia quisqueyana]]*
* *[[Pereskia sacharosa]]*
* *[[Pereskia stenantha]]*
* *[[Pereskia weberiana]]*
* *[[Pereskia zinniiflora]]*

## Luke uk diar
Plaantenlüs

A **Plaantenlüs** (Sternorrhyncha, of uk Sternorhyncha[!]) san en onerorder faan a Hualewjügeten (Hemiptera). Diar hiar son 16.000 slacher tu, knaap 3.000 uun Euroopa.

## Auerfamilin an enkelt slacher
* Aleyrodoidea (Skrobskiltlüs)
* Aphidoidea (Bleedlüs)
* Coccoidea (Skiltlüs)
*: Dactylopiidae
*:: Dactylopius
*::: Cochenille (*Dactylopius coccus*)
* Phylloxeroidea
*: Phylloxeridae (Sweragbleedlüs)
*:: Daktulosphaira (=Viteus)
*::: Winlüs, Drüüwlüs (*Daktulosphaira vitifoliae*)
* Psylloidea (Bleednoopen)

Flook auerfamilin san ütjstürwen.

## Luke uk diar
Cactoideae

A **Cactoideae** san en onerfamile faan a Kaktusen (Cactaceae). A miast Kaktusen hiar tu detdiar onerfamile. Jo kön man en sentimeeter, oober uk bit 20 meetern huuch wurd.

## Iindialang tu Triibuus
Blossfeldieae – Cacteae – Cereeae – Copiapoinae – Hylocereeae – Lymanbensonieae – Notocacteae – Pachycereeae – Phyllocacteae – Rhipsalideae – Trichocereeae

## Bilen

Blossfeldia liliputana 20130512.jpg|Blossfeldieae
Ariocarpa retusus 1.jpg|Cacteae
Blühender Cereus jamacaru (Säulenkaktus).jpg|Cereeae
Parodia magnifica1.jpg|Notocacteae
Saguaro 01.jpg|Phyllocacteae
Hatiora gaertneri.jpg|Rhipsalideae
Cleistocactus icosagonus 2.jpg|Trichocereeae



## Enkelt sköölen an slacher
* *[[Echinopsis]]*
*: *[[Echinopsis eyriesii]]*
* *Lophophora*
*: Peyote Kaktus (*Lophophora williamsii*)

## Luke uk diar
Maihuenia

***Maihuenia*** as det iansagst plaantenskööl uun det onerfamile Maihuenioideae faan a Kaktusen (Cactaceae). Di latiinsk nööm komt faan „maihuén“ uf, di nööm uun det spriak faan a Mapuche.

## Slacher
At jaft man tau slacher:
* *[[Maihuenia patagonica]]* (Phil.) Britton & Rose
* *[[Maihuenia poeppigii]]* (Otto ex Pfeiff.) Phil. ex K.Schum.

Maihuenia patagonica1.jpg|M. patagonica
Caryophyllales - Maihuenia poepigii - 1.jpg|M. poeppigii
マイフエニア属の自生地図.png|M. patagonica (ruad)M. poeppigii (blä)



## Luke uk diar
Cochenille

At **Cochenille(lüs)** (*Dactylopius coccus*) as en slach faan plaantenlüs an hiart sodenang tu a insekten. Hat lewet üüb Opuntien, iar bluas uun Madel- an Süüdameerikoo. Faan a wiiftjin woort karmiin wonen, det as en ruad farew.

## Bilen

Cochenille z02.jpg|Cochenillelüs üüb en Opuntie
Cochineal infected pads.jpg|Spenwääben faan Cochenille
Lippenstift1.jpg|Uun lapstiften as karmiin
Flag of Latvia.svg|Det flag faan Letlun as karmiinruad



## Luke uk diar
Rhizophora

A ***Rhizophora*** (faan greks ῥιζο- *rhizo-*, „rut-“ an φορός *phorós*, „dreegen“) san en plaantenskööl uun det famile faan a Rhizophoraceae. Jo san mä a wichtagst Mangroowenbuumer.

## Slacher
R. apiculata – R. harrisonii – R. lamarckii – R. mangle – R. mucronata – R. racemosa – R. samoensis – R. stylosa

Hybriden: R. × annamalayana

## Luke uk diar
Fort-de-France

**Fort-de-France** [fɔʀdəˈfʀɑ̃ːs] as at hoodsteed faan Martinique, en eilun, wat uun a Kariibik leit an tu Frankrik hiart. At steed as uk en gemeend uun det Fort-de-France Arrondissement. Det leit bi a waasteeg faan't eilun. Det hee 78.126 lidj (2018).

## Kwelen
Rhizophoraceae

***Rhizophoraceae*** san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales. Jo waaks uun a troopen an subtroopen. Diar hiar 15 sköölen mä 120 bit 140 slacher tu. Enkelten waaks üs Mangroowenbuumer.

## Sköölen
Anopyxis – Blepharistemma – Bruguiera – Carallia – Cassipourea – Ceriops – Comiphyton – Crossostylis – Gynotroches – Kandelia – Macarisia – Paradrypetes – Pellacalyx – Rhizophora – Richea – Sterigmapetalum – Weihea

## Luke uk diar
Aprilbluumen

A **Aprilbluumen** of **Narsisen** (*Narcissus*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Amaryllidaceae. Jo waaks uun Süüdwaasteuroopa an Nuurdwaastafrikoo. Diar hiar son 52 bit 85 slacher tu.

## Slacher
N. abscissus – N. albicans – N. albimarginatus – N. alcaracensis – N. alcobacensis – N. assoanus – N. atlanticus – N. bertolonii – N. bicolor – N. broussonetii – N. bujei – N. bulbocodium – N. calcicola – N. cantabricus – N. cavanillesii – N. confusus – N. cordubensis – N. cuatrecasasii – N. cuneiflorus – N. cyclamineus – N. dubius – N. flavus – N. gaditanus – N. gallaecicus – N. gigas – N. hedraeanthus – N. hesperidis – N. hispanicus – N. jacetanus – N. jacquemoudii – N. jeanmonodii – N. jonquilla – N. leonensis – N. macrolobus – N. magniobesus – N. marvieri – N. matiasii – N. miniatus – N. minor – N. moleroi – N. moschatus – N. munozii-garmendiae – N. nevadensis – N. nobilis – N. obesus – N. obsoletus – N. pachybolbus – N. pallidiflorus – N. papyraceus – N. peroccidentalis – N. poeticus (Pingstruus) – N. portensis – N. portomosensis – N. primigenius – N. pseudonarcissus (Puaskruus) – N. romieuxii – N. rupicola – N. scaberulus – N. segurensis – N. serotinus – N. supramontanus – N. tazetta – N. tortifolius – N. triandrus – N. viridiflorus – N. vitekii – N. watieri – N. willkommii – N. yepesii

Diartu kem noch en hialer rä iinkrüsagt slacher.

## Luke uk diar
Aabenpualem

At **Aabenpualem** (*Kleinia neriifolia* of uk *Senecio kleinia*) as en plaantenslach uun det famile faan a Kurewbloosen (Asteraceae). Hat as di iansagst slach uun det skööl Kleinia an wääkst üüb a Kanaaren. Mä Pualmer hää det plaant oober niks tu dun.

## Bilen

Senecio kleinia (Fuencaliente) 01.jpg|Aabenpualem uun Fuencaliente
Pájara La Lajita - Oasis Park - Senecio kleinia 02 ies.jpg|Bloosen
Senecio kleinia achenes Malpais2007.jpg|Ferbleud bloosen



## Luke uk diar
Arenga

A ***Arenga*** san en plaantenskööl uun det famile faan a Pualmer (Arecaceae). Diar hiar son 25 slacher tu, diar uun Süüduastaasien an Austraalien waaks.

## Slacher
A. australasica – A. brevipes – A. caudata – A. distincta – A. engleri – A. hastata – A. hookeriana – A. listeri – A. longicarpa – A. longipes – A. micrantha – A. microcarpa – A. mindorensis – A. obtusifolia – A. pinnata (Sokerpualem) – A. plicata – A. porphyrocarpa – A. retroflorescens – A. ryukyuensis – A. talamauensis – A. tremula – A. undulatifolia – A. westerhoutii – A. wightii

## Luke uk diar
Asteliaceae

A **Asteliaceae** san en plaantenfamile uun det order faan a Spargeloortagen (Asparagales). Jo waaks fööraal uun Nei-Sialun an Nei-Guinea, oober uk widjer uun't waasten üüb Réunion of efter uasten üüb Hawaii. Diar hiar trii (of sjauer) sköölen mä amanbi 37 slacher tu.

## Sköölen an slacher
* Astelia
*: mä Collospermum
*:: A. alpina – A. argyrocoma – A. australiana – A. banksii – A. chathamica – A. fragrans – A. graminea – A. grandis – A. hastata – A. hemichrysa – A. linearis – A. menziesiana – A. microsperma – A. montana – A. nadeaudii – A. neocaledonica – A. nervosa – A. nivicola – A. papuana – A. petriei – A. psychrocharis – A. pumila – A. rapensis – A. samoense – A. spicata – A. skottsbergii – A. solandri – A. subulata – A. tovii – A. trinervia – A. waialealae
* Milligania
*::  M. densiflora – M. johnstonii – M. lindoniana – M. longifolia – M. stylosa
* Neoastelia
*:: N. spectabilis

## Luke uk diar
Blandfordia

A ***Blandfordia*** san det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a **[[Blandfordiaceae]]**. Jo hiar tu a Spargeloortagen (Asparagales) an waaks uun Uast-Austraalien. At jaft man sjauer slacher. Uun Austraalien het jo *Christmas Bells* (**Julklooken**).

## Slacher


Blandfordia_cunninghamii.jpg|*B. cunninghamii*
Blandfordia_grandiflora.jpg|*B. grandiflora*
Christmas Bells (6536729057).jpg|*B. nobilis*
Wildflowers, Bruny Island, Tasmania.JPG|*B. punicea* üüb Tasmaanien



## Luke uk diar
Könangpualem

At **Könangpualem** (*Roystonea regia*) as en plaantenslach uun det famile faan a Pualmer (Arecaceae). Hat komt eegentelk faan a Kariibik, wääkst daalang oober aueraal uun a troopen an subtroopen.

## Luke uk diar
Roystonea

A ***Roystonea*** san en plaantenskööl uun det famile faan a Pualmer (Arecaceae). Diar hiar tjiin slacher tu, diar uun a Kariibik waaks.

## Slacher
R. altissima – R. borinquena – R. dunlapiana – R. lenis – R. maisiana – R. oleracea – R. princeps – R.&nbsp;regia&nbsp;(Könangpualem) – R. stellata – R. violacea

## Luke uk diar
Boryaceae

A **Boryaceae** san en plaantenfamile uun det order faan a Spargeloortagen (Asparagales). Diar hiar man 2 sköölen mä 12 slacher tu, diar aaltumaal uun Austraalien waaks.

## Sköölen an slacher
* Alania
*: A. cunninghamii
* Borya
*: B. constricta – B. inopinata – B. jabirabela – B. laciniata – B. longiscapa – B. mirabilis – B. nitida – B. scirpoidea – B. septentrionalis – B. sphaerocephala – B. subulata 

## Luke uk diar
Doryanthes

***Doryanthes*** san det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a **[[Doryanthaceae]]**. Jo hiar tu a Spargeloortagen (Asparagales) an waaks bluas uun Uast-Austraalien.

## Slacher
At jaft man tau slacher uun detdiar skööl:

Doryanthes_excelsa_2.jpg|D. excelsa
Doryanthes excelsa (Gymea Lilly), Birrarung Marr, Melbourne, Victoria Australia (5129020223).jpg|D. excelsa
Doryanthes palmeri - Funchal 01.jpg|D. palmeri
Doryanthes palmeri - Funchal 02.jpg|D. palmeri



## Luke uk diar
Ixiolirion

***Ixiolirion*** as det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a **[[Ixioliriaceae]]** uun det order faan a Spargeloortagen (Asparagales). Diar hiar man sjauer slacher tu.

## Slacher
* I. ferganicum
* I. karateginum
* I. songaricum
* I. tataricum
*: Ixiolirion tataricum var. ixiolirioides
*: Ixiolirion tataricum var. tataricum

## Luke uk diar
Hypoxidaceae

A **Hypoxidaceae** san en plaantenfamile uun det order faan a Spargeloortagen (Asparagales). Diar hiar sööwen bit tjiin sköölen mä 150 bis 220 slacher tu. A miast slacher waaks uun a subtroopen.

## Sköölen
Curculigo – Empodium – Hypoxidia – Hypoxis – Molineria – Pauridia – Rhodohypoxis – Saniella – Sinocurculigo – Spiloxene – × Rhodoxis

## Luke uk diar
Lanaria lanata

***Lanaria lanata*** as di iansagst plaantenslach uun det iansagst plaantenskööl ***[[Lanaria]]*** faan det famile **[[Lanariaceae]]**. Hat hiart tu a Spargeloortagen (Asparagales) an wääkst uun't Kapregiuun uun Süüdafrikoo. En öödern nööm as **Kap-Eedelwitj**.

## Bilen

Lanaria lanata Kleinmond 04.jpg|Knob
Lanaria lanata01.jpg|Bloos
Map-Lanariaceae.PNG|Spriadkoord



## Luke uk diar
Tecophilaeaceae

A **Tecophilaeaceae** san en plaantenfamile uun det order faan a Spargeloortagen (Asparagales). Diar hiar njügen sköölen mä 27 slacher tu.

## Sköölen
Conanthera – Cyanastrum – Cyanella – Eremiolirion – Kabuyea – Odontostomum – Tecophilaea – Walleria – Zephyra

## Bilen

Kabuyea hostifolia - uprooted plants (8375553339).jpg|Ruter faan *Kabuyea hostifolia*
Kabuyea hostifolia - raceme (8375553251).jpg|Bloosen faan *Kabuyea hostifolia*



## Luke uk diar
Xeronema

A ***Xeronema*** san det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a **[[Xeronemataceae]]**. Jo hiar tu a Spargeloortagen, an diar jaft at man tau slacher faan. Ään wääkst üüb Neikaledoonien an di ööder üüb tau eilunen uun't nuurden faan Neisialun.

## Slacher

Xeronema.jpg|X. callistemon (Neisialun)
Xeronema moorii 136-8342.jpg|X. moorii (Neikaledoonien)
Map-Xeronemataceae.PNG|Spriadkoord



## Luke uk diar
Knooplook

**Knooplook** of **Knoblook** (*Allium sativum*) as en plaantenslach uun det skööl faan't Look (*Allium*). Hat komt eegentelk faan Madelaasien, woort daalang oober aueraal üs gewürts of uun a medesiin iinsaat.

## Bilen

Allium sativum 001.JPG|Plaant
Knoblauch 7133.jpg|Rip skalot
Peeled garlic.JPG|Pület Knooplook"tuaner"
Baratxurien salmenta 2008ko Santiago egunean Gasteizen.jpg|Üüb en markes


## Büürerei
Uun't juar 2019 san efter't FAO weltwidj **30.708.243 t** Knooplook iinbürgen wurden, fööraal uun Sjiina.

## Luke uk diar

## Kwelen
Skalot

At **(Guard-)Skalot** of **Eu** (*Allium cepa* an *Allium ascalonicum*) as en plaantenslach uun det skööl faan't Look (*Allium*). Hat as en wichtag dial faan üüs iidj.

Mä **Skaloten** ment am oober uk di onereerdsk dial faan flook ööder plaanten.

## Bilen

Field with onions.jpg|Skalotenfial
Zwiebelbluete 2.jpg|Bloos
Onion.jpg|Apskäären Skalot
Red onion cut.jpg|Ruad Skalot
Silberzwiebeln (9373-75).jpg|Iinlaanj *salwerskaloten*


## Büürerei
Uun't juar 2019 san efter't FAO weltwidj 99.967.849 t Skaloten iinbürgen wurden

## Luke uk diar

## Kwelen
Lookskalot

At **Lookskalot**, **Wonterskalot** of **Wosskalot** (*Allium fistulosum*, ööder nöömer: *A. altaicum*, *A. ceratophyllum*, *Cepa sissilis*, *C. ventricosa*) as en plaantenslach uun det skööl faan't Look (*Allium*). Hat woort hal uun köögem brükt.

## Bilen

Batun.jpg|Bloosen
Spring Onion.jpg|Lookskaloten tu ferkuup
Silberzwiebeln (9373-75).jpg|Iinlaanj *salwerskaloten*


## Luke uk diar
Dil

**Dil** of **Gurkenkrüüs** (*Anethum graveolens*) as di iansagst plaantenslach uun det skööl *[[Anethum]]* uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Hat woort hal uun köögem brükt, fööraal uun Madeleuroopa. Oober uk uun't Ual Egypten wiar det al bekäänd.

## Luke uk diar
Hüs Tübingen

At **Hüs Tübingen** wiar en Nuurdsia-Sanatoorium, wat uun Süüdstrun, bi a Wik üüb Feer sted. At sanatoorium wurd 1898 för a dochter Carl Gmelin (1863-1941), diar faan Tübingen kaam, apsaat. A architekt faan a bauen faan't sanatoorium, uun a Jöögelsstil baget, wiar August Endell (1871-1925) faan Berliin. En park, a Nuurdsiakuurpark, wurd üüs winjskül trinjenam a bauen uunlaanjen an leeder muar bauen an en grat promenaad apsaat. At hoodbau wurd leeder uun en brant tunantmaaget. Bluat at wiartskapsbau bleew auer. Det wurd faan 1976 tu 1995 en wescherei. Sant 1995 as det at *Pankuukhüs*.

## Luke uk diar

## Kwelen
* At weebsidj faan't Pankuukhüs
Prince Philip

HRH **Prince Philip, Duke of Edinburgh** (* 28. Mai/10. Jüüne 1921 üüs *Prins Philipp faan [[Grekenlun]] an [[Denemark]]* uun a sloot Mon Repos üüb Korfu, Köningrik Grekenlun; † 9. April 2021 uun Windsor Castle, Windsor, Ferianigt Köningrik) wiar faan 1947 det britisk köningin Elisabeth II. san maan. Hi kaam faan't Hüs Glücksburg (kurt för: *Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg*). Kurt iar hi at köningin freid, fersichtet hi üüb sin greks an deensk köningelk tiiteln an wurd *Philip Mountbatten*. Efter dat hi ham befreid wurd hi a *Duke of Edinburgh*.

## Famile
Prince Philip (green rä) an Elizabeth II. (ruad rä) hed a salew uuruurualaalern.

## Luke uk diar
Emi Koussi

A **Emi Koussi** (uk wel **Emi Koussou**) as en wulkaan uun a Tibestiberger uun a Sahara. Hi leit uun't nuurden faan a Tschad an as di huuchst berag faan't lun. Hi lingt ap bit 3.415 meetern. San trochmeeder leit bi 60–70 kilomeetern. 

## Bilen

Emi Koussi Volcano, Chad.JPG|At *caldera* (di boowenst kaant)
Caldeira Emi Koussi ASTER.jpg|At caldera faan en satellit deel knipset
Emi Koussi inner crater.jpg|Di baner kraater
Emi Koussi crater natron.jpg|Naatron uun a baner kraater


## Luke uk diar
ISO 3166-2:TD

## Siehe auch
* ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes.
* ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden.

## Einzelnachweise
Tibestiberger

A **Tibestiberger** (uk: at **Tibesti**) san en keed faan wulkaanen uun't nuurden faan a Tschad uun a Sahara an a huuchst berger diar. Uun't nuurden ling jo iin uun Liibyen. A huuchst toop as di Emi Koussi, an at gratst stääd uun det regiuun as Bardaï mä 1.500 inwenern.

## Berger uun't Tibesti
* Emi Koussi, 3445 m
* Tarso Toussidé, 3265 m
* Tarso Voon, 3100 m
* Tarso Toon, 2625 m
uun Liibyen:
* Bikku Bitti, 2267 m
* Jabal Nuqay, 1650 m

## Luke uk diar
Bardaï

**Bardaï** (araabisk: برداي, of uk *Goumodi* [„ruad paas“]) as en stääd uun't nuurdwaasten faan a Tschad mä 1.500 iinwenern. Hat as hoodstääd faan det regiuun Tibesti an faan't departement Tibesti Est (Uast) üüb en hööchde faan gud 1.000 meetern maden uun a Tibestiberger.

## Luke uk diar
* geonames.org
* Bilen bi google
Google

**Google** as en *sjükmaskiin* för't internet faan det onernemen *Google LLC*. Hat as det miast besoocht wääbsteed faan a welt an woort uun't juar muar üs taubiljoonensis (= 2.000.000.000.000) aprepen. Ööder sjükmaskiinen üs *Bing*, *Yandex* (rüsk) of *Baidu* (sjineesk) kön diar loong ei mähual. 

## Luke uk diar
* Wääbsteed faan Google
Ferdinand I. (Rumeenien)

**Ferdinand faan Hohenzollern-Sigmaringen** (* 24. August 1865 uun Sigmaringen; † 20. Jüüle 1927 uun Sinaia, Rumeenien) wiar faan de 10. Oktuuber 1914 tu san duas köning faan Rumeenien. Üüs hi köning wiar, naam at lun uun de Iarst Wäältkrich üüb sidj faan a Aliiarten dial. Efter a krich wurd at lun grater - Transilfaanien, Besaraabien an Bukowina wurd dialen faan't lun.

## Luke uk diar
Agapanthus

A ***Agapanthus*** san det iansagst plaantenskööl uun det onerfamile Agapanthoideae faan a Amaryllisplaanten (Amaryllidaceae).

## Slacher
A. africanus – A. campanulatus – A. caulescens – A. coddii – A. inapertus – A. praecox – A. walshii 

Agapanthus campanulatus 'Oxford Blue'-IMG 5951.jpg|*A. campanulatus*
Agapanthus inapertus 1.jpg|*A. inapertus*
African lily aka Agapanthus umbellatus.jpg|*A. umbellatus* (*africanus*)
Agapanthus praecox blue Madeira.jpg|*A. praecox*


## Luke uk diar
Casuarinaceae

***Casuarinaceae*** san en plaantenfamile uun det order faan a Böökeoortagen (Fagales). Diar hiar sjauer sköölen mä 90 bit 95 slacher tu. Jo waaks uun a troopen.

## Sköölen
* Allocasuarina
* Casuarina
* Ceuthostoma
* Gymnostoma

## Luke uk diar
Myricaceae

***Myricaceae*** san en plaantenfamile uun det order faan a Böökeoortagen (Fagales). Diar hiar trii sköölen mä amanbi 57 slacher tu. Bal aaltumaal hiar tu det skööl Myrica. Jo waaks aueraal bütj Austraalien.

## Sköölen
* *Canacomyrica*
*: *Canacomyrica monticola*
* *Comptonia*
*: *Comptonia peregrina*
* (*Morella* -> *Myrica*)
* Gaagelstrüker (*Myrica*)

## Luke uk diar
Nothofagus

A ***Nothofagus*** san det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a Nothofagaceae, an hiar tu a Böökeoortagen (Fagales). Jo like Böökebuumer (Fagus) an waaks üüb a süüdelk eerdheleft.

## Onersköölen
Diar san 35 slacher uun sjauer onersköölen:

N. subg. Brassospora – N. subg. Fuscospora – N. subg. Lophozonia – N. subg. Nothofagus

### Slacher
N. aequilateralis – N. alessandrii – N. alpina – N. antarctica – N. balansae – N. baumanniae – N. bernhardii – N. betuloides – N. brassii – N. carrii – N. cliffortioides – N. codonandra – N. crenata – N. cunninghamii – N. discoidea – N. dombeyi – N. flaviramea – N. fusca – N. glauca – N. grandis – N. gunnii – N. macrocarpa – N. menziesii – N. moorei – N. nitida – N. nuda – N. obliqua – N. perryi – N. pseudoresinosa – N. pullei – N. pumilio – N. recurva – N. resinosa – N. rubra – N. rutila – N. solandri – N. starkenborghium – N. stylosa – N. truncata – N. womersleyi

## Spriadkoord

## Luke uk diar
Witjbööke

At **Witjbööke** (*Carpinus betulus*) as en plaantenslach uun det famile faan a Birkeplaanten (Betulaceae). Likes dat hat so het, hiart hat ei tu a Böökeplaanten (*Fagaceae*), oober dach tu a Böökeoortagen (Fagales).

## Bilen

Carpinus betulus - Hunsrück 001.jpg|Witjböökebuum
Haagbeuk dubbelgezaagd blad Carpinus betulus.jpg|Bleed
Hainbuche Holz.JPG|Witjböökeholt



## Luke uk diar
Witjböökin

A **Witjböökin** (*Carpinus*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Birkeplaanten (Betulaceae). Likes dat jo so het, hiar jo ei tu a Böökeplaanten (Fagaceae), oober dach tu a Böökeoortagen (Fagales). Uun Madeleuroopa jaft at man ään slach, at Witjbööke (*Carpinus betulus*).

## Slacher
C. betulus – C. caroliniana – C. chuniana – C. cordata – C. dayongiana – C. faginea – C. fangiana – C. fargesiana – C. firmifolia – C. gigabracteatus – C. hebestroma – C. henryana – C. insularis – C. japonica – C. kawakamii – C. kweichowensis – C. langaoensis – C. laxiflora – C. lipoensis – C. londoniana – C. luochengensis – C. mengshanensis – C. microphylla – C. mollicoma – C. monbeigiana – C. omeiensis – C. orientalis – C. paohsingensis – C. polyneura – C. pubescens – C. purpurinervis – C. putoensis – C. rankanensis – C. rupestris – C. shensiensis – C. shimenensis – C. tibetana – C. tientaiensis – C. tropicalis – C. tsaiana – C. tschonoskii – C. turczaninovii – C. viminea

## Luke uk diar
Ophiostomatales

**Ophiostomatales** san en order faan a Swaampen (Fungi). Jo waaks miast üs skemel üüb holt.

## Enkelt slacher
* *Ophiostoma ulmi* an *Ophiostoma novo-ulmi*, befäält Iipern
* *Ophiostoma piliferum*, maaget holt blä.

## Familin an sköölen
; Kathistaceae
: Kathistes – Mattirolella – Termitaria – Termitariopsis
; Ophiostomataceae
: Afroraffaelea – Aureovirgo – Ceratocystiopsis – Fragosphaeria – Graphilbum – Graphiocladiella – Grosmannia – Hawksworthiomyces – Hyalopesotum – Hyalorhinocladiella – Klasterskya – Leptographium – Ophiostoma – †Paleoambrosia – Pesotum – Raffaelea – Sporothrix – Spumatoria – Subbaromyces

## Luke uk diar
Hoopböökin

A **Hoopböökin** (*Ostrya*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Birkeplaanten (Betulaceae). Diar hiar aacht bit tjiin slacher tu. Jo san nai mä Haaselnöden (*Corylus*) an  Witjböökin (*Carpinus*), oober ei so nai mä Böökebuumer (*Fagus*). An goorei mä Hoop (*Humulus*). Di nööm komt faan hör früchten, diar Hoop like.

## Slacher
O. carpinifolia – O. chinensis – O. japonica – O. knowltonii – O. rehderiana – O. trichocarpa – O. virginiana – O. yunnanensis

## Luke uk diar
Ostryopsis

***Ostryopsis*** as en plaantenskööl uun det famile faan a Birkeplaanten (Betulaceae). Diar hiar trii slacher tu, diar uun Sjiina waaks. Jo like Hoopböökin (*Ostrya*).

## Slacher
O. davidiana – O. intermedia – O. nobilis 

## Luke uk diar
Castanopsis

A ***Castanopsis*** san en plaantenskööl uun det famile faan a Böökeplaanten (Fagaceae). Diar hiar son 140 slacher tu an jo like Kastanjin. Jo waaks uun a troopen an subtroopen faan Aasien.

## Slacher

C. acuminatissima – C. amabilis – C. annamensis – C. argentea – C. argyrophylla – C. arietina – C. armata – C. birmanica – C. boisii – C. borneensis – C. brevispinula – C. buruana – C. calathiformis – C. cambodiana – C. carlesii – C. castanicarpa – C. catappifolia – C. cavaleriei – C. ceratacantha – C. cerebrina – C. chapaensis – C. chevalieri – C. chinensis – C. choboensis – C. chunii – C. clarkei – C. clemensii – C. concinna – C. costata – C. crassifolia – C. cryptoneuron – C. curtisii – C. cuspidata – C. delavayi – C. densinervia – C. densispinosa – C. diversifolia – C. dongchoensis – C. echinocarpa – C. echinophora – C. endertii – C. evansii – C. eyrei – C. faberi – C. fargesii – C. ferox – C. fissa – C. fleuryi – C. fordii – C. formosana – C. foxworthyi – C. fulva – C. gamblei – C. glabra – C. glabrifolia – C. griffithii – C. guinieri – C. hainanensis – C. harmandii – C. hsiensiui – C. hupehensis – C. hypophoenicea – C. indica – C. inermis – C. javanica – C. jianfenglingensis – C. jinpingensis – C. johorensis – C. jucunda – C. kawakamii – C. kweichowensis – C. lamontii – C. lanceifolia – C. lecomtei – C. longipes – C. longipetiolata – C. longispina – C. lucida – C. malaccensis – C. malipoensis – C. megacarpa – C. mekongensis – C. microphylla – C. motleyana – C. namdinhensis – C. neocavaleriei – C. nephelioides – C. nhatrangensis – C. ninhhoensis – C. oblonga – C. oligoneura – C. orthacantha – C. ouonbiensis – C. oviformis – C. paucispina – C. pedunculata – C. philipensis – C. phuthoensis – C. pierrei – C. piriformis – C. platyacantha – C. poilanei – C. pseudohystrix – C. psilophylla – C. purpurea – C. purpurella – C. remotidenticulata – C. rhamnifolia – C. ridleyi – C. rockii – C. rufotomentosa – C. schefferiana – C. sclerophylla – C. scortechinii – C. selangorensis – C. semifabri – C. siamensis – C. sieboldii – C. sieboldii – C. sieboldii – C. symmetricupulata – C. tcheponensis – C. tessellata – C. thaiensis – C. tibetana – C. tonkinensis – C. torulosa – C. touranensis – C. tranninhensis – C. tribuloides – C. trinervis – C. tungurrut – C. undulatifolia – C. wallichii – C. wattii – C. wenchangensis – C. wilsonii – C. xichouensis 

## Luke uk diar
Ticodendron incognitum

***Ticodendron incognitum*** as di iansagst plaantenslach uun det iansagst skööl *[[Ticodendron]]* faan't famile **[[Ticodendraceae]]**. Hi hiart tu a Böökeoortagen (Fagales) an as iarst 1989 bestemet wurden. Di buum wääkst uun Madelameerikoo.

## Luke uk diar
Ruadbööke

At **Ruadbööke** (*Fagus sylvatica*) as en buum uun det plaantenskööl faan a Böökebuumer (Fagus). Miast sait am bluas **Böökebuum**, auer't uun Madeleuroopa goor nian ööder slacher jaft. At jaft oober en Witjbööke, man hat hiart goorei tu a Böökebuumer, hat hiart tu a Birkeplaanten (Betulaceae).

## Bilen

Beech seedling 2.JPG|Jong sprööd
Fagus sylvatica leaf 001.jpg|Bleed
Buchecker.jpg|Böökekern
Fagus sylvatica Beukenhout.jpg|Böökeholt


## Luke uk diar
Chrysolepis

***Chrysolepis*** as en plaantenskööl uun det famile faan a Böökeplaanten (Fagaceae). Diar hiar man tau slacher tu, diar uun a waastelk USA waaks.

## Slacher

Chrysolepis sempervirens.jpg|C. sempervirens
Chrysolepis chrysophylla foliage and fruit Big Basin State Park.jpg|C. chrysophylla



## Luke uk diar
Lithocarpus

A ***Lithocarpus*** san en plaantenskööl uun det famile faan a Böökeplaanten (Fagaceae). Diar hiar muar üs 300 slacher tu, diar uun Uast- an Süüduastaasien waaks.

## Bilen

Plantae Asiaticae rariores, or, Descriptions and figures of a select number of unpublished East Indian plants (Tab. 46) BHL449530.jpg|L. elegans
Lithocarpus glaber SZ89.png|L. glaber
Lithocarpus pseudoreinwardtii Blanco2.440.jpg|L. pseudoreinwardtii



## Luke uk diar
Notholithocarpus densiflorus

***Notholithocarpus densiflorus*** as di iansagst plaantenslach uun det skööl faan a *[[Notholithocarpus]]* uun det famile faan a Böökeplaanten (Fagaceae). Uun't ingelsk het di buum **Tanoak**, hi wääkst bluas bi a Pasiifikküst faan't nuurdelk Kalifornien an süüdelk Oregon. Di ingelsk nööm wiset diar üüb hen, dat det plaant nai mä a Iakebuumer as. 

## Luke u diar
Trigonobalanus

A ***Trigonobalanus*** san en plaantenskööl uun det famile faan a Böökeplaanten (Fagaceae). Diar jaft at trii slacher faan.

## Slacher
* T. doichangensis
* T. excelsa
* T. verticillata

## Luke uk diar
Hickory

**Hickory** (*Carya*) as en plaantenskööl uun det famile faan a Walnödplaanten (*Juglandaceae*). Jo buumer waaks uun Nuurdameerikoo an Uastaasien. Det holt as hard an woort hal för werktjüch brükt.

## Slacher
C. alba – C. aquatica – C. carolinae-septentrionalis – C. cathayensis – C. cordiformis – C. floridana – C. glabra – C. hunanensis – C. illinoinensis – C. kweichowensis – C. laciniosa – C. myristiciformis – C. ovalis – C. ovata – C. pallida – C. palmeri – C. poilanei – C. sinensis – C. texana – C. tomentosa – C. tonkinensis

Nei aptaanj slacher: C. × brownii – C. × collina – C. × demareei – C. × dunbarii – C. × laneyi – C. × lecontei – C. × ludoviciana – C. × nussbaumeri – C. × schneckii 

## Bilen

Hickory (30755874720).jpg|Buark
Carya ovata aus dem Park Heltorf bei Düsseldorf.jpg|Hickorynöden
Finished hickory 1.jpg|Hickoryholt
Drumstick.JPG|Drumsticks


## Luke uk diar
Riad

**Riad** of **Er-Riad** (üüb Araabsk: الرياض *ar-Riyāḍ* ‚a guarder‘) as at hoodsteed faan Saudi-Araabien. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 5.188.286 lidj (2010).

## Geografii
At steed hee 15 munisipaliteeten (üüb Araabsk: بَلَدِيَّات‎ *baladiyyāt*; iantaal: بَلَدِيَّة *baladiyyah*):
# ʿIrqah (بلدية عرقة)
# al-Maʿadar (بلدية المعذر)
# al-ʿUlayyā (بلدية العليا)
# al-Aziziyyah (بلدية العزيزية)
# al-Malaz (بلدية الملز)
# as-Salī (بلدية السلي)
# Namār (بلدية نمار)
# an-Nassīm (بلدية النسيم)
# asch-Schafā (بلدية الشفا)
# al-ʿUraidschā' (بلدية العريجاء)
# al-Bathā' (بلدية البطحاء)
# al-Hā′ir (بلدية الحائر)
# ar-Rauda (بلدية الروضة)
# asch-Schamāl (بلدية الشمال)('a nuurd')
# asch-Schumaisī(بلدية الشميسي)

## Histoore
At steed wiar en skööl faan oasensteeden, diaram en müür baget wurd.

## Kwelen an Futnuuten