open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Christian IX. (Denemark)

**Christian IX.** (* 8. April 1818, Gottorp Sloot; † 29. Janewoore 1906, Amalienborg Sloot) wiar köning faan Denemark faan 15. Nofember 1863 ap tu san duas an hertooch faan Sleeswich an Holstian ap tu 12. Nofember 1864. Hi wiar dring faan Friedrich Wilhelm, Hertooch faan Sleeswich-Holstian-Sonderborig-Glücksborig an Prinsesin Louise Caroline faan Hessen-Kassel.
Frederik VII. (Denemark)

**Frederik VII.** (* 6. Oktuuber 1808 uun Amalienborg Sloot, Kopenhuuwen; † 15. Nofember 1863 uun Glücksborig Sloot, Glücksborig) wiar köning faan Denemark an hertooch faan Sleeswich an Holstian faan 20. Janewoore 1848 ap tu san duas. Hi wiar de seekstanjst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan Christian VIII. an Charlotte Frederike faan Mecklenborig-Schwerin.
Christian VIII. (Denemark)

**Christian VIII.** (* 18. September 1786 uun Christiansborg Sloot, Kopenhuuwen; † 20. Janewoore 1848 uun Amalienborg Sloot, Kopenhuuwen) wiar köning faan Denemark an hertooch faan Sleeswich an Holstian faan 3. Deetsember 1839 ap tu san duas. Hi wiar de füftanjst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar uk köning faan Noorweegen faan Mei ap tu Oktuuber 1814. Hi wiar dring faan arewprins Frederik an Sophie Frederike faan Mecklenborig-Schwerin an en enkel faan köning Frederik V..
Frederik VI. (Denemark)

**Frederik VI.** (* 28. Janewoore 1768 uun Christiansborg Sloot, Kopenhuuwen; † 3. Deetsember 1839 uun Amalienborg Sloot, Kopenhuuwen) wiar köning faan Denemark an hertooch faan Sleeswich an Holstian faan 13. Marts 1808 ap tu san duas an köning faan Noorweegen ap tu 7. Febrewoore 1814. Hi wiar uk regent faan 14. April 1784, widjert san aatj Christian VII. kraank wiar. Hi wiar de fjauertanjst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan Christian VII. an Caroline Mathilde faan Gratbritanien. Hi fraid ham ma Marie von Hessen-Kassel.
Christian VI. (Denemark)

**Christian VI.** (* 30. Nofember 1699 uun Kopenhuuwen Sloot; † 6. August 1746 uun Hirschholm Sloot) wiar köning faan Denemark an Noorweegen, hertooch faan Sleeswich an Holstian an graaf faan Oldenborig an Delmenhorst  faan 12. Oktuuber 1730 ap tu san duas. Hi wiar de elwenst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan köning Frederik IV. an Louise faan Mecklenborig-Güstrow.

At steed Christiansted uun dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen (iar dön Deensk-Waastindien) as efter ham neemd.
Frederik V. (Denemark)

**Frederik V.** (* 31. Marts 1723 uun Kopenhuuwen Sloot; † 14. Janewoore 1766 uun Christiansborg Sloot, Kopenhuuwen) wiar köning faan Denemark an Noorweegen, hertooch faan Sleeswich an Holstian an graaf faan Oldenborig an Delmenhorst faan 6. August 1746 ap tu san duas. Hi wiar de twaalewst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan Christian VI. an Sophie Magdalene faan Brandenborig-Kulmbach.

At steed Frederiksted uun dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen (iar dön Deensk-Waastindien) as efter ham neemd.
Frederik II. (Denemark)

**Frederik II.** (* 1. Jüüle 1534 uun Haderslevhus, Haderslev; † 4. April 1588 uun Antvorskov Klooster, nai bi Slagelse) wiar köning faan Denemark an Noorweegen faan 1. Janewoore 1559 ap tu san duas. Hi wiar de seekst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan Christian III. an Dorothea faan Saksen-Lauenborig.
Christian IV. (Denemark)

**Christian IV.** (* 12. April 1577 uun Frederiksborg Sloot; † 28. Febrewoore 1648 uun Rosenborg Sloot) wiar köning faan Denemark an Noorweegen faan 4. April 1588 ap tu san duas. Hi wiar de sööwenst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan Frederik II. an Sophie faan Mecklenborig. 

## Luke uk diar
* Glückstadt
1292

## Bejewenhaiden
**Ünbekäänd Dootem**
* At steed Haderslev fing det Sleeswichisk Steedrocht faan hertooch Waldemar IV..
1529

## Bejewenhaiden
* 08. April: Det Flensborig Disputatschuun wiar uun't Fransiskanerklooster Flensburg, diar at iinfeering faan't Reformatschuun uun Denemark an Sleeswich-Holstian tu't fulig hed.
Karl XIV. Johan (Sweeden)

**Karl XIV. Johan** (üüs Jean Bernadotte bäären; * 26. Janewoore 1763, Pau, Frankrik; † 8. Marts 1844, Stockholm Sloot, Stockholm) wiar köning faan Sweeden an Noorweegen (üüs Kaarl III.) faan 5. Febrewoore 1818 ap tu san duas. Hi wiar dring faan Jean Henri Bernadotte an Jeanne de Saint-Vincent.
Kujalleq (Komuun)

Det **Kujalleq Komuun** (üüb Greenluns: *Kommune Kujalleq* [kujaɬeq], üüb Deensk: *Kujalleq Kommune*) as ian faan dön fiiw komuunen faan Greenlun. At komuun leit uun a süüd faan’t lun. Uun a nuurd leit det Sermersooq Komuun. Det hee 6692 lidj (2017). At hoodsteed faan’t komuun as Qaqortoq.

## Geografii
De huuchst berig uun't komuun as de Paatusoq Berig, wat 2488 m huuch as an uun a nuurdwaast leit.

Eilunen: Nunarsuit, Qaarsuarsuk, Tuttutooq, Sermersooq, Itilleq an Kristian IV. Eilun.
 
### Steeden an Taarpen
Steeden uun det Kujalleq Komuun:

Taarpen uun det Kujalleq Komuun:

### Indialing faan Ferwalting
At komuun hee trii distrikten:

## Politiik
A bürgermääster faan't komuun sant 2017 as Kiista P. Isaksen. Iar bürgermäästern wiar: Simon Simonsen (2009–2013) an Jørgen Wæver Johansen (2013–2017).

## Histoore
At komuun wurd 1. Janewoore 2009 grünjlaanjen.

## Weblinks
* Websidj faan det Kujalleq Komuun (üüb Deensk an Greenluns)

## Kwelen
Qaasuitsup (Komuun)

Det **Qaasuitsup Komuun** (üüb Greenluns: *Qaasuitsup Kommunia*  [qaːsui̯tsup], üüb Deensk: *Qaasuitsup Kommune*) wiar faan 2009 ap tu 2018 ian faan dön fjauer komuunen faan Greenlun. At komuun lai uun a nuurdwaast faan’t lun. Uun a uast lai de Nuurduast-Greenlun-Natschunaalpark (en regiuun, wat frei faan gemeenden as) an det Sermersooq Komuun an uun süüd det Qeqqata Komuun. Uun a nuurd faan’t komuun lai det Thule Air Base regiuun, wat frei faan gemeenden as. Det hed 17.147 lidj (2017). At hoodsteed faan’t komuun wiar Ilulissat.

## Steeden an Taarpen
Steeden uun det Qaasuitsup Komuun:

## Histoore
At komuun wurd 1. Janewoore 2009 grünjlaanjen. 1. Janewoore 2018 wurd at nuurddial det Avannaata Komuun an't süüddial det Qeqertalik Komuun.

## Kwelen
Qeqqata (Komuun)

Det **Qeqqata Komuun** (üüb Greenluns: *Qeqqata Kommunia*, üüb Deensk: *Qeqqata Kommune*) as ian faan dön fiiw komuunen faan Greenlun. At komuun leit uun a süüdwaast faan’t lun. Uun a nuurd leit det Qaasuitsup Komuun, uun a süüd an uast det Sermersooq Komuun. Det hee 9239 lidj (2017). At hoodsteed faan’t komuun as Sisimiut.

## Geografii
Eilunen: Maniitsoq, Sermersuut, Simiutaq, Sallersuaq an Sarfannguit.

### Steeden an Taarpen
Steeden uun det Qeqqata Komuun:

### Indialing faan Ferwalting
At komuun hee tau distrikten:

## Histoore
At komuun wurd 1. Janewoore 2009 grünjlaanjen.

## Politiik
A bürgermääster sant 2017 as Malik Berthelsen. De iar bürgermääster wiar Hermann Berthelsen (2009–2017).

## Weblinks
* Websidj faan det Qeqqata Komuun (üüb Deensk an Greenluns)

## Kwelen
Sermersooq (Komuun)

Det **Sermersooq Komuun** (üüb Greenluns: *Kommuneqarfik Sermersooq*, üüb Deensk: *Sermersooq Kommune*) as ian faan dön fiiw komuunen faan Greenlun. At komuun leit uun a waast an uasten faan’t lun. Uun a nuurd leit de Nuurduast-Greenlun-Natschunaalpark (en regiuun, wat frei faan gemeenden as), uun a nuurd an waast det Qeqqata Komuun an uun a süüd det Kujalleq Komuun. Det hee 22.673 lidj (2017). At hoodsteed faan’t komuun as Nuuk.

## Geografii

Det huuchst berig uun Greenlun, det Gunnbjørn Fjeld (3694 m), leit uun a nuurduast faan't komuun. Öler berger san Mont Forel (3360 m), Ejnar Mikkelsen Fjeld (3282 m) an Borgetinde (3267 m).

Det traadgratst eilun uun Greenlun (efter't feestlun an Disko Eilun), Milne Land, leit uun a nuurdwaast faan't komuun.

### Steeden an Taarpen
Steeden uun det Sermersooq Komuun:

Taarpen uun det Sermersooq Komuun:

### Indialing faan Ferwalting
At komuun hee fiiw distrikten:

## Histoore
At komuun wurd 1. Janewoore 2009 grünjlaanjen.

## Kwelen
Qaqortoq

**Qaqortoq** ([ˌqɑqɔʁˈtɔq], üüb Deensk: *Julianehåb* [juliˈaːnəhoːʔb]) as at hoodsteed faan det Kujalleq Komuun faan Greenlun, amanbi 484 km uun a süüduast faan Nuuk. Det leit uun a süüdwaast faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Qaqortoq Distrikt. Det hee 3084 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Qaqortoq:
* 1980: 2594
* 1990: 3127
* 2000: 3113
* 2010: 3306
* 2020: 3050

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. Det kön mä'n helikopter an mä'n buat lingd. Buaten faan det Arctic Umiaq Line gung faan April tu Janewoore tu Arsuk, tu a nuurdwaast, an en somrem tu Narsaq, uk tu a nuurdwaast.

## Sastersteeden
*  Aarhus (Denemark)

## Kwelen
Ilulissat

**Ilulissat** ([ˌiluliˈsːat], üüb Deensk: *Jakobshavn*) as't hoodsteed faan det Avannaata Komuun faan Greenlun, amanbi 561 km uun a nuurd faan Nuuk. Det leit uun a süüdwaast faan’t komuun as as't hoodsteed faan de Ilulissat Distrikt. A nööm faan't steed het üüb Greenluns *a isberger*. Det hee 4555 lidj (2017).

## Geografii
At steed leit bi de Disko Bucht.

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. At steed hee'n fluughuuwen (üüb Greenluns: *Mittarfik Ilulissat*). Buaten faan det Arctic Umiaq Line gung faan April tu Janewoore tu Aasiaat.

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Ilulissat:
* 1980: 3648
* 1990: 4191
* 2000: 4199
* 2010: 4546
* 2020: 4670

## Histoore
Faan 2009 ap tu 1. Janewoore 2018 wiar at steed hoodsteed faan det Qaasuitsup Komuun.

## Persönelkhaiden
* Knud Rasmussen (1879–1933)
* Jørgen Brønlund (1877–1907)
* Jens Rosing (1925–2008)
* Ricky Enø Jørgensen (* 1989)

## Sastersteeden
*  Fredericia (Denemark)
*  Fuglafjørður (Färöer)
*  Hafnarfjörður (Islun)

## Futnooten an Kwelen
Oscar I. (Sweeden)

**Oscar I.** (üüs *Joseph François Oscar Bernadotte* bäären; 4. Jüüle 1799 uun Paris, Frankrik; † 8. Jüüle 1859 uun Stockholm Sloot, Stockholm) wiar köning faan Sweeden an Noorweegen faan 8. Marts 1844 ap tu san duas. Hi wiar dring faan Karl XIV. Johan an Désirée Clary.
Greenlun/fe

**Greenlun** (üüb Greenluns: *Kalaallit Nunaat*  [kalaːɬit nunaːt], üüb Deensk: *Grønland* [ˈgʀœnlanʔ]) as det gratst eilun faan a eerd. At eilun hiart efter a geografii tu Nuurd-Ameerika an as poliitisk en dial faan't köningrik Denemark. Det hee 55.860 lidj (2017). At hoodsteed faan't eilun as Nuuk.

## Geografii

### Geograafisk Laag
Greenlun leit twesken 83°40' an 59°44' faan a nuurd tu a süüd an 73°10' an 11°19' faan waast tu a uast. De huuchst ponkt faan't eilun as Gunnbjørn Fjeld (3694 m). Öler berger san Mont Forel (3391 m) an Ejnar Mikkelsen Fjeld (3325 m). At eilun as seekssis grater üüs Tjiisklun.

Uun a nuurd leit det Arktisk Sia, uun a uast lei det Greenlun Sia, det Denemarkstruat an det Atlantisk Ootseaan, uun a süüd leit det Labrador Sia an uun a waast lei det Davis-Struat, det Baffin-Bocht an det Nares Struat.

Tu a nuurd an waast leit Kanada, tu a uast Svalbard (wat dial faan Noorweegen as) an tu a süüduast Islun.

### Lunskap
84% faan't eilun as mä is bedobet.

### Eilunen
Det gratst eilun faan Greenlun (bit üüb't feestlun) as Disko Eilun.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun Greenlun san:

### Indialing faan Ferwalting
Greenlun hee sant 1. Janewoore 2018 fiiw komuunen. At eilun hee uk tau regiuunen, wat nian gemeenden hee: Thule Air Base (üüb Greenluns: *Pituffik* [ˌpituˈvːik]) an de Norduast-Greenlun-Natschunaalpark (üüb Deensk: *Grønlands Nationalpark*). A komuunen san:

* At Qaasuitsup Komuun (hoodsteed: Ilulissat, lidj 17.147 (2017)) wiar faan 2009 ap tu 2018 en komuun. De 1. Janewoore 2018 as det iin uun tau komuunen diald wurden: at Avannaata Komuun an at Qeqertalik Komuun.

## Histoore
At histoore faan't eilun begand mä't iinwaanring faan dön iarst Inuit föör amanbi 5000 juar. Lääder kaam a nuurdmaaner, diar am 1550 ütj ap tu nü ünkleeret grünjer ferswoon. At eilun wurd 1721 „welerütjfoon“ an faan deensken besiidlet. Sant 1. Mai 1979 hee Greenlun autonomii banen det deensk köningrik.

## Kwelen
Sisimiut

**Sisimiut** ([ˌsisimiˈut], üüb Deensk: *Holsteinsborg*) as't hoodsteed faan det Qeqqata Komuun faan Greenlun, amanbi 320 km uun a nuurdwaast faan Nuuk. Det leit uun a nuurdwaast faan’t komuun an as't hoodsteed faan det Sisimiut Distrikt. Det hee 5414 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Sisimiut:
* 1980: 3976
* 1990: 4871
* 2000: 5126
* 2010: 5460
* 2020: 5582

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. At steed hee'n fluughuuwen (üüb Greenluns: *Mittarfik Sisimiut*). Buaten faan det Arctic Umiaq Line gung faan April tu Janewoore tu Aasiaat, tu a nuurd, an tu Kangaamiut, tu a süüd.

## Histoore
At steed wurd 1764 grünjlaanjen.

## Sastersteeden
*  Albertslund Komuun (Denemark)
*  Klaksvík (Färöer)

## Kwelen
Nanortalik

**Nanortalik** [ˌnanɔʁtaˈlik] () as en steed uun det Kujalleq Komuun faan Greenlun. Det leit uun a süüd faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Nanortalik Distrikt. A nööm faan't steed het üüb Greenluns *at steed faan baaren*. Det hee 1244 lidj (2017).

## Geografii
At steed leit üüb Nanortalik Eilun.

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Nanortalik:
* 1980: 1402
* 1990: 1424
* 2000: 1538
* 2010: 1448
* 2020: 1185

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. Det kön mä'n helikopter an mä'n buat lingd.

## Sastersteeden
*  Roskilde (Denemark)

## Futnooten an Kwelen
Narsaq

**Narsaq** [nɑʁˈsɑq] as en steed uun det Kujalleq Komuun faan Greenlun. Det leit uun a süüd faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Narsaq Distrikt. Det hee 1397 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Narsaq: 
* 1980: 1723
* 1990: 1811
* 2000: 1708
* 2010: 1613
* 2020: 1346

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. Det kön mä'n helikopter lingd.

## Sastersteeden
*  Gladsaxe (Denemark)
*  Vigo (Spanje)
*  Akureyri (Islun)

## Kwelen
Aasiaat

**Aasiaat** ([ˌaːsiˈaːt], üüb Deensk: *Egedesminde* [eːəðəsˈmenə]) as't hoodsteed fan det Qeqertalik Komuun faan Greenlun, amanbi 506 km uun a nuurdwaast faan Nuuk. Det leit uun a süüdwaast faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Aasiaat Distrikt. A nööm faan't steed het üüb Greenluns *koonkler*. Det hee 3069 lidj (2020).

## Geografii
Aasiaat leit üüb det Aasiaat Eilun uun det Diskobocht.

### Kliima

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Aasiaat:
* 1980: 3196
* 1990: 3308
* 2000: 3229
* 2010: 3005
* 2020: 3069

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. At steed hee'n fluughuuwen (üüb Greenluns: *Mittarfik Aasiaat*), huarfaan fliigern faan Air Greenland tu Ilulissat, Kangerlussuaq, Nuuk an Sisimiut gung. Buaten faan det Arctic Umiaq Line gung faan April tu Janewoore tu Ilulissat, tu a nuurdwaast, an tu Sisimiut, tu a süüd.

## Histoore
At steed wurd 1763 faan Niels Egede, de naist dring faan Hans Egede, grünjlaanjen. Faan 2009 ap tu 1. Janewoore 2018 wiar't steed dial faan det Qaasuitsup Komuun.

## Sastersteeden
*  Svendborg (Sweeden)

## Futnooten an Kwelen
Kangaatsiaq

**Kangaatsiaq** [ˌkaŋaːtsiˈɑq] as en steed uun det Qeqertalik Komuun faan Greenlun. Det leit uun a süüdwaast faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Kangaatsiaq Distrikt. A nööm faan't steed het üüb Greenluns *de letj föörberig*. Det hee 536 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Kangaatsiaq:
* 1980: 411
* 1990: 536
* 2000: 623
* 2010: 586
* 2020: 520

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. At steed kön en wontrem an wosem mä'n helikopter an en somrem an harewstem mä'n buat lingd.

## Histoore
Faan 2009 ap tu 1. Janewoore 2018 wiar't steed dial faan det Qaasuitsup Komuun.

## Futnooten an Kwelen
Appenzell Ausserrhoden (Kantoon)

De **Appenzell Ausserrhoden Kantoon** as en kantoon faan a Sweits. A kantoon leit uun a nuurduast faan’t lun. Det hee 53.017 lidj (2010). At hoodsteed faan a kantoon as Herisau.

## Kwelen
Qaanaaq

**Qaanaaq** ([qaːˈnɑːq], üüb Deensk: **Thule**) as en steed uun det Avannaata Komuun faan Greenlun. Det leit uun a nuurdwaast faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Qaanaaq Distrikt. Det hee 623 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Qaanaaq:
* 1980: 409
* 1990: 551
* 2000: 665
* 2010: 626
* 2020: 646

### Spriiken
Uun Qaanaaq spreege föl lidj Nuurdgreenluns (of *Inuktun*).

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. At steed hee'n fluughuuwen (üüb Greenluns: *Mittarfik Qaanaaq*), wat amanbi 3,5 km uun a nuurdwaast faan't steed leit.

## Histoore

Faan 2009 ap tu 1. Janewoore 2018 wiar at steed dial det Qaasuitsup Komuun.

## Kwelen


## Luke uk diar
* Pituffik (*Thule Air Base*)
Qeqertarsuaq

**Qeqertarsuaq** ([ˌqɛqɛʁtɑʁsuˈɑq] üüb Deensk: *Godhavn*) as en steed uun det Qeqertalik Komuun faan Greenlun. Det leit uun a nuurdwaast faan’t komuun üüb en eilun faan de likedening nööm an as't hoodsteed faan de Qeqertarsuaq Distrikt. Det hee 853 lidj (2017).

## Geografii

At steed leit uun a süüd faan det Disko Eilun (üüb Greenluns: *Qeqertarsuaq*, üüb Deensk: *Diskoøen*), wat det naistgratst eilun faan Greenlun as.

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Qeqertarsuaq: 
* 1980: 941
* 1990: 1093
* 2000: 993
* 2010: 907
* 2020: 839

## Histoore
Faan 2009 ap tu 1. Janewoore 2018 wiar't steed dial faan det Qaasuitsup Komuun.

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. Det kön mä'n helikopter an mä'n buat lingd. Buaten faan Diskoline gung en wosem an en somrem tu Ilulissat, Aasiaat, Qasigiannguit an Kitsissuarsuit.

## Sastersteeden
* Húsavík (Islun)

## Kwelen
Upernavik

**Upernavik** [ˌupɛɴaˈvik] as en steed uun det Avannaata Komuun faan Greenlun. Det leit uun a süüdwaast faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Upernavik Distrikt. A nööm faan't steed het üüb Greenluns *huar 'am a wos ferbringt*. Det hee 1055 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Upernavik:
* 1980: 844
* 1990: 918
* 2000: 1143
* 2010: 1129
* 2020: 1092

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. At steed hee'n fluughuuwen (üüb Greenluns: *Mittarfik Upernavik*).

## Histoore
Faan 2009 ap tu 1. Janewoore 2018 wiar at steed dial faan det Qaasuitsup Komuun.

## Sastersteeden
*  Odense (Denemark)

## Futnooten an Kwelen
Avannaata (Komuun)

Det **Avannaata Komuun** (üüb Greenluns: *Avannaata Kommunia*) as sant 1. Janewoore 2018 ian faan dön fiiw komuunen faan Greenlun. At komuun leit uun a nuurdwaast faan’t lun. Uun a nuurduast an uast leit det Nuurduast Greenlun Natsionaalpark Regiuun, uun a süüduast det Sermersooq Komuun, uun a süüd det Qeqertalik Komuun, uun a waast det Baffin-Bocht an uun a nuurdwaast det Nares Struat. A nööm faan't komuun komt faan det greenluns wurd *avannaa*, wat *at nuurden* het. At hoodsteed faan't komuun as Ilulissat.

## Geografii

### Eilunen
Eilunen uun't Avannaata Komuun (mad ölern) san:
* Uummannaq
* dön Upernavik Eilunen
* Qeqertarsuaq
* Kigataq
* Tukingassoq


Datei:Appat Eilun
Datei:Ikerasak.png|Ikerasak Eilun
Datei:Kiatak Island.png|Kiatak Eilun
Datei:Qullikorsuit Island.png|Qullikorsuit Eilun
Datei:Salleq Island.png|Salleq Eilun
Datei:Salliaruseq.png|Salliaruseq Eilun
Datei:Talerua.png|Talerua Eilun


### Steeden an Taarpen
Steeden uun det Avannaata Komuun:

### Indialing faan Ferwalting
At komuun hee fjauer distrikten:

## Luke uk diar
* Websidj faan det Avannaata Komuun (üüb Deensk an Greenluns)
* Pituffik

## Histoore
Föör 1. Janewoore 2018 wiar at komuun at nuurddial faan det Qaasuitsup Komuun.

## Futnooten an Kwelen
Maniitsoq

**Maniitsoq** ([ˌmaniːtˈsɔq], üüb Deensk: *Sukkertoppen*) as en steed uun det Qeqqata Komuun faan Greenlun. Det leit uun a süüdwaast faan’t komuun. Det hee 2561 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Maniitsoq:
* 1980: 3008
* 1990: 3135
* 2000: 2929
* 2010: 2784
* 2020: 2534

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. At steed hee'n fluughuuwen (üüb Greenluns: *Mittarfik Maniitsoq*). Buaten faan det Arctic Umiaq Line gung faan April tu Janewoore tu Kangaamiut, tu a nuurd, an tu Nuuk, tu a süüd.

## Sastersteeden
* Esbjerg (Denemark)
* Salzburg (Uasterrik)

## Kwelen
Illoqqortoormiut

**Illoqqortoormiut** (üüb Waastgreenluns) of **Ittoqqortoormiit** ([itːoqːoʁtoːʁmiːt] üüb Uastgreenluns; üüb Deensk: *Scoresbysund*) as en steed uun det Sermersooq Komuun faan Greenlun. Det leit uun a nuurduast faan’t komuun, amanbi 1436 km tu a nuurduast faan Nuuk. Det hee 375 lidj (2017).

Illoqqortoormiut leit bi Scoresby Sund, de lingst fjord üüb a wäält. At steed as ian faan dön isoliaretst steeden uun Greenlun. 

## Geografii

### Kliima

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Illoqqortoormiut:
* 1980: 391
* 1990: 470
* 2000: 521
* 2010: 469
* 2020: 345

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. Det kön mä'n helikopter an uk en somrem mä'n buat lingd.

## Histoore
At steed wurd 1925 faan deensk forsker Ejnar Mikkelsen (1880-1971) grünjlaanjen.

## Sastersteeden
*  Aalborg (Denemark)

## Kwelen
Tasiilaq

**Tasiilaq** [ˌtasiːˈlɑq] (iar *Ammassalik* an *Angmagssalik*) as en steed uun det Sermersooq Komuun faan Greenlun. Det leit uun a süüduast faan’t komuun an as't hoodsteed faan de Ammassalik Distrikt. Det hee 2010 lidj (2017).

## Befölkring

At taal faan't lidj sant 1980 uun Tasiilaq:
* 1980: 1114
* 1990: 1465
* 2000: 1703
* 2010: 1930
* 2020: 1985

## Ferkiar
At jaft nian waier, wat at steed mä öler steeden ferbinj. Det kön mä'n helikopter an mä'n buat lingd.

## Sastersteeden
*  Kópavogur (Islun)

## Kwelen
Burgenland

**Burgenland** as ian faan dön njüügen bundeslunen faan Uasterrik. At bundeslun leit uun a uast faan't lun. Det hee 285.685 lidj (2011). At hoodsteed faan't bundeslun as Eisenstadt.

Uun't Burgenland lewet det spriikmanertaal faan a *Borgenlunkroaten*; jo snaake Borgenlunkroatisk.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting

Burgenland hee njüügen distrikten:

## Kwelen
Vorarlberg

**Vorarlberg**  as ian faan dön njüügen bundeslunen faan Uasterrik. At bundeslun leit uun a waast faan't lun. Uun a nuurd leit Tjiisklun, uun a uast Tirol an uun a süüd an waast lei a Sweits an Liechtenstein. Det hee 370.440 lidj (2011). At hoodsteed faan't bundeslun as Bregenz.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting
Vorarlberg hee fjauer distrikten:

## Kwelen
Clerf (Kantoon)

De **Clerf Kantoon** (üüb Luksemborgisk: *Kanton Klierf*, üüb Tjiisk: *Kanton Clerf*, üüb Fraansöösk: *Canton de Clervaux*) as een faan dön twaalew kantoonen faan Luksemborig. A kantoon leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 19.382 lidj (2021). At hoodsteed faan a kantoon as Clerf.

## Geografii
De Our Struum maaget at uastgrens faan a kantoon.

### Iindialing faan Ferwalting
A kantoon hee fiiw gemeenden:

## Kwelen
Jean Henri Desmercières

**Jean Henri Desmercières** (* 8. Mei 1687 uun Pariis; † 8. Marts 1778 uun Kopenhuuwen) wiar en deensk beenker an lunrefoormer. A Desmerciereskuuch, ian faan a kuuger uun Nuurdfresklun, wat oner sin leiting wonen wurd, hee sin nööm. A Elisabeth-Sophien-Kuuch as efter sin wüf Elisabeth Sophie neemd.

## Luke uk diar
Achtkarspelen

**Achtkarspelen** (Ütjspriik üüb Frysk: [axtkaspələn]) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Weestfresklun. At gemeend leit uun a nuurduast faan’t prowins. Uun a nuurd leit at gemeend Noardeast-Fryslân, uun a uast det Groningen Prowins, uun a süüd at gemeend Smellingerlân, uun a waast Tytsjerksteradiel an uun a nuurdwaast Dantumadiel. Det hee 27.943 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as Bûtenpost.

## Geografii
Det Knillesdjip kanaal leept troch't gemeend.

Steeden uun't gemeend san:

## Histoore
A nööm faan’t gemeend, kaam faan dön aacht sarkspalen uun’t gritenij (de iar nööm för en gemeend, wat uun Waastfresklun an Groningen faan det 16. juarhunert ap tu det 19. juarhunert brükt wurd). Dön aacht sarkspalen wiar: Bûtenpost, De Koaten, Droegeham, Koartwâld, Lytsepost, Stynsgea, Surhuzum an Twizel. At Gritenij wurd 1851 en gemeend efter’t iinfeering uun Holun faan’t gemeendrocht faan Johan Rudolph Thorbecke.

## Kwelen
It Amelân

**It Amelân** (Ütjspriik üüb Frysk: [əta:məlɔ:n]; üüb Holuns: *Ameland*) as ian faan dön fiiw Waastfresk Eilunen an ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. Tu a uast leit Skiermûntseach an tu a waast Skylge. Det hee 3633 lidj (2017). At hoodsteed faan't gemeend as Ballum.

## Geografii
At eilun hee fjauer taarpen: 

## Befölkring
### Spriik
Det Amelânsk spriikwiis, wat en spriikwiis faan Holuns as, wurd üüb't eilun spreegen.

## Kwelen
Dantumadiel

**Dantumadiel** (Ütjspriik üüb Frysk: [dɔntymadi.əl] ; üüb Holuns: *Dantumadeel*) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a nuurduast faan't prowins. Uun a nuurd an uast leit Noardeast-Fryslân, uun a süüduast Achtkarspelen, uun a süüd an süüdwaast Tytsjerksteradiel. Det hee 18.942 lidj (2017). At hoodsteed faan't gemeend as Damwâld.

## Geografii
### Sian
* Eeltsjemar

### Steeden an taarpen
At gemeend hee tjiin steeden:

## Histoore
Ap tu det 19. juarhunert wiar Dantumadiel en gritenij. Det wurd 1851 en gemeend efter’t iinfeering uun Holun faan’t gemeendrocht faan Johan Rudolph Thorbecke.

## Kwelen
Dongeradiel

**Dongeradiel** (Ütjspriik üüb Frysk: [doŋəradi.əl]; üüb Holuns: *Dongeradeel*) wiar ian faan dön twuntig gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a nuurduast faan't prowins. Tu a nuurdwaast leit It Amelân an tu a nuurduast Skiermûntseach, wat so wel tau gemeenden üüs uk eilunen uun det Waastfresk Heef san. Uun a nuurduast leit a Lauwersmar, uun a süüduast at gemeend Kollumerlân, uun a süüdwaast Dantumadiel an uun det waast Ferwerderadiel. Det hee 23.901 lidj (2017). At hoodsteed faan't gemeend as Dokkum.

## Geografii
Tau sunbeenken hiart tu't gemeend: De Kalkman an It Rif. Jo lei twesken It Amelân an Skiermûntseach.

Steeden an taarpen uun't gemeend san:

## Befölkring
### Spriiken
Det Noardhoeksk spriikwiis faan Waastfresklun wurd uun't gemeend spreegen. Det Dokkumersk, wat en spriikwiis faan Stedsk (en skööl faan Waastfresk-Holuns mischspriikwiisen) as, wurd uun't steed Dokkum spreegen.

## Histoore
Dongeradiel wurd 1. Janewoore 2019 dial faan det nei-grünlaanjen gemeend Noardeast-Fryslân.

## Kwelen


## Luke uk diar
* Noardeast-Fryslân
De Fryske Marren

**De Fryske Marren** (üüb Holuns: *De Friese Meren*) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a süüdwaast faan't prowins. Uun a nuurd leit at gemeend Ljouwert, uun a nuurduast It Hearrenfean, uun a süüduast Weststellingwerf, uun a süüd at prowins Flevolun an uun a waast an nuurd at gemeend Súdwest-Fryslân. Det hee 51.585 lidj (2017). At hoodsteed as De Jouwer.

## Geografii

### Sian
* Sleattemer Mar
* De Kûfurd
* Langwarder Wielen
* Snitser Mar
* It Nannewiid
* Tsjûkemar
* Grutte Bekken

### Steeden an taarpen
Dön tjiin gratst steeden uun't gemeend san:

Öler steeden an taarpen uun't gemeend san:

## Befölkring
### Spriiken
Uun a miast faan't gemeend wurt det Súdwesthoeksk spriikwiis faan't Waastfresk spreegen. Uun en dial faan a nuurd faan't gemeend wurt Klaaifrysk spreegen.

## Histoore
At gemeend wurd 1. Janewoore 2014 grünjlaanjen. Iar wiar trii gemeenden: Skarsterlân uun a nuurd, Lemsterlân uun a süüd an Gaasterlân-Sleat uun a waast.

## Kwelen
Eaststellingwerf

**Eaststellingwerf** (Ütjspriik üüb Frysk: [ɪ.əstɛlɪŋvɛrf]; üüb Holuns: *Ooststellingwerf*) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a süüduast faan't prowins. Uun a nuurdwaast leit at gemeend Opsterlân, uun a nuurduast, uast an süüduast det Drenthe Prowins, uun a süüdwaast at gemeend Weststellingwerf an uun a waast It Hearrenfean. Det hee 25.540 lidj (2017). At hoodsteed as Easterwâlde.

## Geografii
Steeden an taarpen uun't gemeend san:

## Befölkring
### Spriiken
För't miast wurd uun't gemeend det needersaksisk spriikwiis Stellingwerfs spreegen. Waastfresk wurd man uun Donkerbroek, Haulerwyk, Waskemar, Ravenswâld, De Haule an Appelskea spreegen.

## Kwelen
Harns

**Harns** (Ütjspriik üüb Frysk: [ha:ⁿs] ; üüb Holuns: *Harlingen*) as en steed an ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. Det leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 15.860 lidj (2017). At hoodsteed faan't gemeend as Harns.

## Geografii

**Steeddialen**
* Easterpark
* Skippewyk
* Plan Súd
* Harnzer Havenkertier
* Binnenstêd
* Grut Ropens
* Trebolbuert
* Byniastate
* It Reade doarp
* Almenum
* De Spiker
* Plan Ludinga
* ...an ölern

## Persöönelkhaiden
* Piter Feddes (1586-amanbi 1623), konstmooler.

## Kwelen
Waastfresklun/fe

**Waastfresklun** (üüb Waastfresk: *Fryslân*, üüb Holuns: *Friesland*) as ian faan a twaalew prowinsen faan Holun. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 659.551 lidj (2023). At hoodsteed faan't prowins as Ljouwert.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting

Waastfresklun hee sant 1. Janewoore 2019 18 gemeenden.

## Kultüür
* Omrop Fryslân as en fernseen- an raadiosender uun Waastfresklun.

## Kwelen an Futnooten
Flylân

**Flylân** (Ütjspriik üüb Frysk: [flilɔ:n]; üüb Holuns: *Vlieland*) as ian faan dön Waastfresk Eilunen an ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. Det hee 1085 lidj (2017). Det leit uun a nuurd faan't prowins twesken dön eilunen faan Texel an Skylge. At hoodsteed as East-Flylân.

## Geografii

At eilun hee föl dünen. En sunbeenk, De Richel, wat tu a nuurduast faan't eilun leit, hiart uk tu't gemeend. At eilun wurd faan Texel faan det Aailânske Gat skääsd. De huuchst ponkt faan't eilun as't Fjoerboetsdún (45m), wat uun a nuurduast faan't eilun leit.

## Histoore
Föör 1942 wiar't eilun dial faan det Nuurdholun Prowins.
 
## Kwelen
It Hearrenfean

**It Hearrenfean** (Ütjspriik üüb Frysk: [ətjɛrnfɪ.ən] ; üüb Holuns: *Heerenveen*) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a süüd faan’t prowins. Uun a nuurd leit a gemeenden Ljouwert an Smellingerlân, uun a nuurduast at gemeend Opsterlân, uun a süüduast Eaststellingwerf, uun a süüd Weststellingwerf an uun a waast De Fryske Marren. Det hee 50.203 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as It Hearrenfean.

## Geografii
Steeden an taarpen uun't gemeend san:

## Befölkring
### Spriiken
Uun a waast wurt det Feanstersk, wat en spriikwiis faan Stedfrysk as, spreegen. Uun a uast wurt det Klaaifrysk spriikwiis faan Waastfresk spreegen.

## Histoore
1. Janewoore 2014 dial faan det iar Boarnsterhim Gemeende wurd dial faan It Hearrenfean.

## Kwelen
Kollumerlân

**Kollumerlân** of **Kollumerlân en Nijkrúslân** (Ütjspriik üüb Frysk: [kɔləmərlɔ:n] of [kɔləmərlɔ:nɛnɛ.i̯kryslɔ:n] ; üüb Holuns: *Kollumerland* of *Kollumerland en Nieuwkruisland*) wiar ian faan dön 20 gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend lai uun a nuurduast faan’t prowins. Det hed 12.872 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend wiar Kollum.

## Geografii
Steeden an taarpen uun't gemeend wiar:

## Befölkring
### Spriiken
Det Wâldfrysk spriikwiis wurd uun't gemeend spreegen. Uun a uastdial faan't gemeend wiar tau needersaksisk spriikwiisen, Westerkertiersk an Pompstersk, spreegen.

## Histoore
Kollumerlân wurd 1. Janewoore 2019 dial faan det nei-grünlaanjen gemeend Noardeast-Fryslân.

## Kwelen


## Luke uk diar
* Noardeast-Fryslân
Opsterlân

**Opsterlân** (Ütjspriik üüb Frysk: [opstrlɔ:n]; üüb Holuns: *Opsterland*) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a süüduast faan’t prowins. Det hee 29.718 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as Beetstersweach.

## Geografii

Steeden an taarpen uun't gemeend san:

## Histoore
A Gritenij Opsterlân wurd 1851 en gemeend efter’t iinfeering uun Holun faan’t gemeendrocht faan Johan Rudolph Thorbecke.

## Kwelen
Skiermûntseach

**Skiermûntseach** (Ütjspriik üüb Frysk: [ski.ə(r)muntsɪ.əx]; üüb Holuns: *Schiermonnikoog*) as ian faan dön Waastfresk Eilunen an ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a nuurd faan’t prowins, twesken It Amelân an Rottumerplaat. Det hee 941 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as Skiermûntseach.

## Kwelen
Smellingerlân

**Smellingerlân** (Ütjspriik üüb Frysk: [smɛlɪŋərlɔ:n]; üüb Holuns: *Smallingerland*) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a uast faan’t prowins. Det hee 55.695 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as Drachten.

## Geografii
### Sia
* De Leien

### Steeden uun Taarpen
Steeden uun taarpen uun't gemeend san:

## Kwelen
Súdwest-Fryslân

**Súdwest-Fryslân** (Ütjspriik üüb Frysk: [sytvɛstfrislɔ:n]) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a waast faan’t prowins. Det hee 84.158 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as Snits.

## Geografii

### Sian
* De Morra
* De Fluezen (21 km²)
* Hegemer Mar (6,5 km²)
* Aldegeaster Brekken
* Flakke Brekken
* Ringwiel (1,12 km²)
* Sânmar
* Grutte Gaastmaar
* De Kûfurd
* Witte Brekken
* Swarte Brekken
* Aldhôf
* Snitser Mar

### Steeden an Taarpen
Dön tjiin gratst steeden uun't gemeend san:

Öler steeden an taarpen uun't gemeend san: 

## Befölkring
### Spriiken
Det Súdwesthoeksk spriikwiis faan't Waastfresk wurd uun a süüdwaast faan't gemeend spreegen. Uun Hylpen, wat uun a süüdwaast leit, wurd det Hylpersk spreegen. Uun dön öler dialen faan't gemeend as Klaaifrysk spreegen. Föör det 20. juarhunert wurd det Molkwardersk spriikwiis uun Molkward spreegen.

## Histoore
At gemeend wurd 1. Janewoore 2011 grünjlaanjen.

## Kwelen
Tytsjerksteradiel

**Tytsjerksteradiel** (Ütjspriik üüb Frysk: [titsjɛrkstəradi.əl]; üüb Holuns: *Tietjerksteradeel*) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a nuurduast faan’t prowins. Uun a nuurd leit Dantumadiel, uun a uast Achtkarspelen, uun a süüd Smellingerlân, uun a waast Ljouwert an uun a nuurdwaast Noardeast-Fryslân. Det hee 31.963 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as Burgum.

## Geografii
### Sian
* Burgumer Mar
* De Leien

### Steeden an taarpen
Steeden an taarpen uun't gemeend san: 

## Kwelen
De Waadhoeke

**De Waadhoeke** as det neist faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a nuurdwaast faan’t prowins. Uun a nuurdwaast leit det Waastfresk Heef, a nuurduast at gemeend Noardeast-Fryslân, uun a waast Ljouwert, uun a süüd Súdwest-Fryslân an uun a süüduast Harns. Det hee 46.133 lidj (2019). At hoodsteed faan’t gemeend as Frjentsjer.

## Geografii
### Steeden an taarpen
Dön tjiin gratst steeden uun't gemeend san:

Öler steeden an taarpen uun't gemeend san:

## Histoore
De Waadhoeke wurd 1. Janewoore 2018 grünjlaanjen. Det wiar iar: It Bilt, Frjentsjerteradiel, Littenseradiel an Menaldumadiel.

## Kwelen
Weststellingwerf

**Weststellingwerf** (Ütjspriik üüb Frysk: [vɛstɛlɪŋvɛrf]) as ian faan dön aagetanj gemeenden faan Waastfresklun. At gemeend leit uun a süüd faan’t prowins. Det hee 25.608 lidj (2017). At hoodsteed faan’t gemeend as Wolvegea.

## Geografii

Steeden uun taarpen uun't gemeend san: 

## Befölkring
### Spriiken
För't miast wurd uun't gemeend det needersaksisk spriikwiis Stellingwerfs spreegen. En öler spriikwiis, wat Koloniaals het, wurd am Noardwâlde spreegen.

## Kwelen
Achtkarspelen/go

*Hoorninger Fräisch*
**Achtkarspelen** as iin fun dä twonti gemiine fun Weestfräischloun. E gemiine lait oun’t noordweesten fun’t prowins. Dat heet 27.943 jüde (2017). E haudstää fun’t gemiine äs Bûtenpost.

## Kwele
Bûtenpost

**Bûtenpost** (Ütjspriik üüb Frysk: [butnpɔst]; üüb Holuns: *Buitenpost*) as’t hoodsteed faan det Achtkarspelen Gemeend. At taarep leit uun a nuurduast faan’t gemeend an hee amanbi 5095 lidj (2011).

## Kwelen
Jopie Huisman

**Jopie** (eegentelk:Jotje) **Huisman** (* 18. Oktuuber 1922 uun Warkum, † 29. September 2000 uk diar) wiar en waastfresken konstmooler.

## Bilen

Jopie_Huisman_Museum_01.JPG|Jopie Huisman museum uun Warkum


## Luke uk diar
* Huisman ütjstelang uun't MKDW.
Ruggell (Gemeend)

**Ruggell** as ian faan dön elwen gemeenden faan Liechtenstein. At gemeend leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 2001 lidj (2010). 

## Geografii
At gemeend leit bi de Rhein Struum.

## Kwelen
Dithmarschen (Kreis)

De **Dithmarschen Kreis** (üüb Tjiisk: *Kreis Dithmarschen*) as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a nuurdwaast faan’t bundeslun. Uun a nuurd lei de Nuurdfresklun Kreis an de Sleeswich-Flensborig Kreis, uun a nuurduast leit de Rendsborig-Eckernförde Kreis, uun a süüduast de Steinborig Kreis, uun a süüd de Ialew Struum an uun a waast det Haliglun Bocht. Det hee 133.900 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Heide.

## Geografii
A kreis as de fjuardgratst uun Sleeswich-Holstian.

### Indialing faan Ferwalting

A kreis hee tau steeden, wat frei faan amten san:

* Brunsbüttel
* Heide

A kreis hee uk seeks amten:

## Politiik
Det letst kreisdaiswool wiar de 6. Mei 2018. Det naist wool as 2023.

## Kwelen
De Jouwer

**De Jouwer** (üüb Holuns: *Joure*) as en steed uun Waastfresklun an't hoodsteed faan det De Fryske Marren Gemeend. At steed leit uun a uast faan't gemeend.
Brunsbüttel

**Brunsbüttel** [ˈbrʊnsbʏtl] (üüb Plaattjiisk: *Bruunsbüddel*) as en amtfrei steed uun de Dithmarschen Kreis faan Sleeswich-Holstian. At steed leit bi a mös faan a Ialew Struum iin uun't Nuurdsia an hee de bedüüdenst siahuuwen bi a waasteeg faan't bundeslun. Det hee 12.834 lidj (2011).

Uun Brunsbüttel as een slüüs faan a Nuurd-Uastsia-Kanool.

## Bile
Brunsbüttel_01.jpg|Brunsbüttel (1895)


## Kwelen
Heide (Holstian)

**Heide** (üüb Plaattjiisk: *De Heid* of *Heid*) as en amtfrei steed uun de Dithmarschen Kreis faan Sleeswich-Holstian. Det as uk at hoodsteed faan't kreis. Det hee 20.768 lidj (2011).

## Geografii
De Green Küstwai gungt troch't steed.

### Kliima

## Persöönelkhaiden
* Klaus Groth (1819–1899), plaattjiisk dachter an skriiwer.

## Kwelen
Damwâld

**Damwâld** (Ütjspriik üüb Frysk: [damvɔ:t]; üüb Holuns: *Damwoude*) as't hoodsteed faan det Dantumadiel Gemeend. Det leit uun a nuurd faan't gemeend. Det hee 4465 lidj (2011).

## Histoore
At taarep wurd 1971 faan det tupfeering faan Dantumawâld, Ikkerwâld an Moarrewâld grünjlaanjen.

## Gebüüden

Hoofdweg 46 Damwoude.jpg|Det Ual Gemeendhüs faan Moarrewâld
Hoofdweg 42 Damwoude.jpg|De Krúswei
Murmerwoude (Damwâld) Bonifatiuskerk.jpg|St.-Bonifatius Sark
Sint Benedictuskerk Damwoude.jpg|St.-Benedictus Sark
Ikkerwald tsjerke.JPG|At Sark uun Ikkerwâld
Zijgevel - Dantumawoude - 20047639 - RCE.jpg|A Sark faan a Menoniiten


## Kwelen
Hylpen

**Hylpen** (üüb Holuns: *Hindeloopen*) as en steed uun det Súdwest-Fryslân Gemeend. Det leit uun a süüdwaast faan't gemeend.
Sleeswich-Flensborig (Kreis)

De **Sleeswich-Flensborig Kreis** (üüb Tjiisk: *Kreis Schleswig-Flensburg*, üüb Deensk: *Kreis Slesvig-Flensborg*) as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a nuurduast faan’t bundeslun. Ofwel a nööm, hiart at steed Flensborig ei tu a kreis; auer as't en steed, wat frei faan kreiser as. Uun a nuurd lei Deenemark an Flensborig, uun a uast at Uastsia, uun a süüduast de Rendsborig-Eckernförde Kreis, uun a süüdwaast de Dithmarschen Kreis an uun a waast de Nuurdfresklun Kreis. Det hee 196.025 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Sleeswich.

## Geografii
A kreis as de traadgratst uun Sleeswich-Holstian. A eeg faan a kreis lingt loongs at Flensborig Förde, faan det deensk grens tu Flensborig an do faan Mürwik tu a dial faan't Schwansen uun a süüd faan't Schlei.

### Indialing faan Ferwalting

A kreis hee fiiw gemeenden an steeden, wat amtsfrei san:

A kreis hee uk tretanj amten:

## Politiik
A kreisdai faan a kreis hee 56 saten.

## Kwelen
Rendsborig-Eckernförde (Kreis)

De **Rendsborig-Eckernförde Kreis** (üüb Tjiisk: *Kreis Rendsburg-Eckernförde*, üüb Deensk: *Kreis Rendsborg-Egernførde*) as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a nuurduast faan’t bundeslun. Uun a nuurdwaast leit de Sleeswich-Flensborig Kreis, uun a nuurduast at Uastsia, uun a süüduast lei de Plöön Kreis, Kiil, Neumünster an de Segeberig Kreis, uun a süüdwaast leit de Steinborig Kreis an uun a waast leit de Dithmarschen Kreis. Det hee 269.362 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Rendsborig.

## Geografii
A kreis as de gratst uun Sleeswich-Holstian.

### Indialing faan Ferwalting

A kreis hee seeks gemeenden an steeden, wat amtsfrei san:
* Büdelsdorf
* Eckernförde
* Rendsborig
* Altenholz
* Kronshagen
* Wasbek
A kreis hee uk fjauertanj amten:
* Achterwehr
* Bordesholm
* Dänischenhagen
* Dänischer Wohld
* Eiderkanal
* Flintbek
* Fockbek
* Hohner Harde
* Hüttener Berge
* Jevenstedt
* Madelholstian
* Molfsee
* Nortorfer Lun
* Schlei-Ostsee (hoodsteed: Eckernförde)

## Geografii
De Nuurd-Uastsia-Kanool leept troch a kreis.

## Kwelen
Pinneberig (Kreis)

De **Pinneberig Kreis** (üüb Tjiisk an Deensk: *Kreis Pinneberg*, üüb Plaattjiisk: *Kreis Pinnbarg*) as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a süüdwaast faan’t bundeslun. Uun a nuurduast leit de Segeberig Kreis, uun a süüduast Hamborig, uun a süüdwaast de Ialew Struum an uun a nuurdwaast de Steinborig Kreis. Det hee 296.341 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Pinneberig.

## Geografii
A kreis as de letjst uun Sleeswich-Holstian. Haliglun hiart tu a kreis.

### Indialing faan Ferwalting
A kreis hee fiiw amten an tretanj steeden an gemeenden, wat amtsfrei san.

## Luke uk diar
* Websidj faan't ferwalting faan a kreis

## Kwelen
Uastholstian (Kreis)

De **Uastholstian Kreis** (üüb Tjiisk: *Kreis Ostholstein*, üüb Deensk: Kreis *Østholsten*, üüb Plaattjiisk: *Kreis Oostholsteen*) as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a süüduast faan’t bundeslun. Uun a nuurd leit det Kiil Bocht, uun a uast det Lübeck Bocht, uun a süüd lei Lübeck an de Stormarn Kreis an uun a waast de Plöön Kreis an de Segeberig Kreis. Det hee 198.413 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Eutin.

## Geografii
A kreis as de füftgratst uun Sleeswich-Holstian. At eilun Fehmarn as dial faan a kreis.

### Indialing faan Ferwalting

A kreis hee sööwentanj steeden an gemeenden, wat amtsfrei san:

A kreis hee trii amten an dial faan en öler amt, Grat Plön-Sia, wat mä de Plön Kreis diald wurt.
* Lensahn
* Oldenborig-Lun
* Uastholstian-Maden

## Kwelen
Segeberig (Kreis)

De **Segeberig Kreis** (üüb Tjiisk an Deensk: *Kreis Segeberg*) as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a süüd faan’t bundeslun. Uun a nuurd lei de Rendsborig Eckernförde Kreis, Neumünster an de Plöön Kreis, uun a uast de Uastholstian Kreis, uun a süüduast de Stormarn Kreis, uun a süüd Hamborig, uun a süüdwaast de Pinneberig Kreis an uun a waast de Steinborig Kreis. Det hee 260.665 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Bad Segeberig.

## Geografii
A kreis as de seekstgratst uun Sleeswich-Holstian.

### Indialing faan Ferwalting

A kreis hee sööwen gemeenden an steeden, wat amtsfrei san:
* Bad Bramstedt
* Bad Segeberg
* Ellerau
* Henstedt-Ulzburg
* Kaltenkirchen
* Norderstedt
* Wahlstedt

A kreis hee uk aacht amten:
* Bad Bramstedt-Lun
* Boostedt-Rickling
* Bornhöved
* Itzstedt
* Kaltenkirchen-Lun
* Kisdorf
* Leezen
* Trave-Lun

## Kwelen
Segebeerch (Krais)

Di **Segebeerch Krais** (aw Tjüsch än Daansch: *Kreis Segeberg*) äs aan fun dä alben kraise fun Sleeswich-Holstiin. E krais lait oun't sööden fun't bundesloun. Oun't noorden läie di Rendsborj-Eckernförde Krais, Neumünster än di Plöön Krais, oun't aasten di Aastholstiin Krais, oun't söödaasten di Stormarn Krais, oun't sööden Hamborj, oun't söödweesten di Pinnebeerch Krais än oun't weesten di Stiinborj Krais. Dat heet 277.175 jüde (2019). E haudstää fun e krais äs Bad Segebeerch.

## Geografii
Mä en grotens fun 1344 km² äs e krais di seekstgrotste oun Sleeswich-Holstiin.

## Jüde
Et jeeft nü 65.065 mår jüde oun e krais as et jäif oun 1987.

* 1987 - 212.110
* 1995 - 237.083 (+ 24.973)
* 2001 - 252.758 (+ 15.675)
* 2011 - 260.665 (+ 7907)
* 2019 - 277.175 (+ 16.510)

## Kwäle
Nöördfreesklöön (Krais)

Di **Nöördfreesklöön Krais** is aon foon de älben kraise foon Sleeswich-Holstian. E krais lait öön’t nöördwästen foon’t bundeslöön. Öön’t nöörden lait Däänemark, öön’t uusten di Sleeswich-Flensborch Krais, öön’t söö’en di Dithmarschen Krais än öön’t wästen e Nöördsii. Dat heet 163.665 jude (2011). E häädstää foon e krais is Hüsem.

## Geografii
E krais is di tweedgrotst öön Sleeswich-Holstian.

## Kule
Plöön (Kreis)

De **Plöön Kreis** as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a uast faan’t bundeslun. Uun a nuurd leit det Kiil Bocht, uun a uast de Uastholstian Kreis, uun a süüd de Segeberig Kreis an uun a waast lei Neumünster, de Rendsborig-Eckernförde Kreis an Kiil. Det hee 127.676 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Plöön.

## Geografii
A kreis as de fjuardletjst uun Sleeswich-Holstian.

### Indialing faan Ferwalting

A kreis hee trii amtsfrei steeden,
* Plöön
* Preetz
* Schwentinental
an trii amtsfrei gemeenden:
* Ascheberg
* Bönebüttel
* Bösdorf

A kreis hee uk sööwen amten:
* Bokhorst-Wankendorf
* Großer Plöner See
* Lütjenburg
* Preetz-Lun
* Probstei
* Schrevenborn
* Selent/Schlesen

## Kwelen
Aastholstiin (Krais)

Di **Aastholstiin Krais** (aw Tjüsch: *Kreis Ostholstein*, aw Daansch: *Kreis Østholsten*) äs aan fun dä alben kraise fun Sleeswich-Holstiin. E krais lait oun't söödaasten fun't bundesloun. Oun't noorden lait jü Kiil Bocht, oun't aasten jü Lübeck Bucht, oun't sööden läie Lübeck än di Stormarn Krais än oun't weesten di Plöön Krais än di Segebeerch Krais. Dat heet 200.539 jüde (2019). E haudstää fun e krais äs Eutin.

## Geografii
Mä en grotens fun 1393 km² äs e krais di füftgrotst oun Sleeswich-Holstiin. Et ailoun Fehmarn lait oun e krais.

## Jüde
Et jeeft nü 16.980 mår jüde oun e krais as et jäif oun 1987.

* 1987 - 183.559
* 1995 - 197.378 (+ 13.819)
* 2001 - 203.386 (+ 6008)
* 2011 - 198.413 (- 4973)
* 2019 - 200.539 (+ 2126)

## Ferkiir
E Fehmarnsünbrouk ferbant et ailoun Fehmarn mä et fastloun. En fääre käärt twosche Puttgarden aw Fehmarn tu Rødby aw Lolland oun't Daansch.

## Politiik
E kraisdai heet 61 sate.

## Kwäle
Noortfriislun (Krais)

De **Noortfriislun Krais** es iaan fan de elben Kraiser fan Sleeswich-Holstean. E Krais lait uun’e Nürwes fan’t Bundeslun. Uun’e Noort lait Deänemark, uun’e Oos de Sleeswich-Flensbörri Krais, uun’e Siid de Dithmarschen Krais en uun’e Wes de Noortsee. Dat hat 163.665 Lid’n (2011). E Hoadstad fan e Krais es Hüsem.

## Geografii
### Steed'n
* Freerkstad
* Hüsem
* Tönnung

## Kweln
Stormarn (Kreis)

De **Stormarn Kreis** as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a süüduast faan’t bundeslun. Uun a nuurduast lei de Uastholstian Kreis an Lübeck, uun a süüduast leit de Hertoochdoom Lauenborig Kreis, uun a süüdwaast Hamborig an uun a nuurdwaast de Segeberig Kreis. Det hee 230.556 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Bad Oldesloe.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting

* Amtsfrei gemeenden:
# Ahrensburg
# Ammersbek
# Bad Oldesloe
# Bargteheide

* Amten:
# Amt Bad Oldesloe-Land
# Amt Bargteheide-Land
# Amt Nordstormarn
# Amt Siek
# Amt Trittau

## Kwelen
Pinnebeerch (Krais)

Di **Pinnebeerch Krais** (aw Tjüsch än Daansch: *Kreis Pinneberg*) äs aan fun dä alben kraise fun Sleeswich-Holstiin. E krais lait oun‘t söödweesten fun’t bundesloun. Oun‘t noordaasten lait di Segebeerch Krais, oun’t söödaasten Hamborj, oun’t söödweesten di Elbe Struum än oun‘t weesten di Stiinborj Krais. Dat heet 316.103 jüde (2019). E haudstää fun e krais äs Pinnebeerch.

## Geografii
Mä en grotens fun 664 km² äs e krais di mänste oun Sleeswich-Holstiin. Et ailoun Haliloun (*Deät Lun*) hiirt tu e krais.

## Jüde
Et jeeft nü 56.511 mår jüde oun e krais as et jäif oun 1987.

* 1987 - 259.592
* 1995 - 282.538
* 2001 - 293.914
* 2011 - 296.341
* 2019 - 316.103

## Kwäle
Pinnebeerch (Krais)/hf

Di **Pinnebeerch Krais** is aon foon de älben kraise foon Sleeswich-Holstian. E krais lait öön’t söodwästen foon’t bundeslöön. Öön’t nöörduusten lait di Seegebeerch Krais, öön’t söö’uusten Hamborch, öön’t sööwästen di Elbe Struum än öön’t wästen di Stianborch Krais. Dat heet 296.341 jude (2011). E häädstää foon e krais is Pinnebeerch.

## Kule
Sleeswich

Wat menst dü?

* at stääd Schleswig
* di loonsidal faan Schleswig-Holstian
* at Hertoochdoom Schleswig
Hertoochdoom Lauenborig (Kreis)

De **Hertoochdoom Lauenborig Kreis** (üüb Tjiisk: *Kreis Herzogtum Lauenburg*) as ian faan dön elwen kreiser faan Sleeswich-Holstian. A kreis leit uun a süüduast faan’t bundeslun. Uun a nuurd leit Lübeck, uun a uast Mekelnborig-Föörpomern, uun a süüd lei Niidersaksen an Hamborig uun a waast de Stormarn Kreis. Det hee 187.137 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Ratzeborig.

## Geografii
### Indialing faan Ferwalting

## Histoore
Faan 1811 tu 1814 wiar't gebiit faan de Hertoochdoom Lauenborig faan nü dial faan det Bouches-de-l'Elbe Department faan det Iarst Fraansöösk Keiserrik.

## Kwelen