open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kuuba/fe

**Kuuba** (üüb Spaans: *Cuba*) as en stoot an en eilun faan a Grat Antilen uun a Kariibik. Uun a nuurd lei a Golf faan Meksiko an a Atlantik an uun a süüd at Kariibisk Sia. Det hee 11.181.595 lidj (2020). At hoodsteed faan't lun as Havanna.

## Geografii
Kuuba as det gratst lun uun dön Grat Antilen. De huuchst ponkt uun't lun as Pico Turquino (1974 m), wat uun a süüduast faan't lun stäänt.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

### Iindialing faan Ferwalting
At lun hee'n spesiaal munisipaliteet (Isla de la Juventud) an füftanj prowinsen:

## Befölkring
### Spriiken
Det amtelk spriik faan't lun as Spaans.

## Kwelen
Kuugelbluumen

A **Kuugelbluumen ** (*Globularia*) san en plaantenskööl uun't famile faan a Waibleedplaanten (Plantaginaceae). diar jaft'at 22 bit 30 slacher faan. Jo waaks fööraal trinjam't Madlunsia an uun Makaroneesien.

## Slacher
G. alypum – G. amygdalifolia – G. anatolica – G. arabica – G. ascanii – G. bisnagarica – G. cordifolia – G. davisiana – G. dumulosa – G. fuxeensis – G. hedgei – G. incanescens – G. linifolia – G. liouvillei – G. majoricensis – G. meridionalis – G. nainii – G. neapolitana – G. nudicaulis – G. orientalis – G. punctata – G. repens – G. salicina – G. sarcophylla – G. sintenisii – G. spinosa – G. stygia – G. trichosantha – G. vulgaris

## Luke uk diar
San Salvador

**San Salvador** as a hoodsteed faan El Salwadoor. At steed leit uun a maden faan't lun. Det hee 209.600 lidj (2020).

## Geografii
### Kliima

## Luke uk diar

## Kwelen
Globularia salicina

***Globularia salicina*** as en plaantenslach uun det skööl faan a Kuugelbluumen (*Globularia*). Det plaant wääkst üüb a Kanaaren an üüb Madeira.

## Luke uk diar
Lemna

A ***Lemna*** san en plaantenskööl uun't famile faan a Araceae.

## Slacher
L. aequinoctialis – L. disperma – L. gibba – L. japonica – L. minor – L. minuta – L. obscura – L. perpusilla – L. tenera – L. trisulca – L. turionifera – L. valdiviana – L. yungensis

#### Enkelt slacher
* Podkluader (*Lemna minor*)

## Luke uk diar
Alisma

A ***Alisma*** san en plaantenskööl uun det famile Alismataceae. Diar jaft'at njügen of tjiin slacher faan.

## Slacher
A. canaliculatum – A. gramineum – A. lanceolatum – A. nanum – A. plantago-aquatica – A. praecox – A. rariflorum – A. subcordatum – A. triviale – A. wahlenbergii

#### Enkelt slacher
* Hekbleeden (*Alisma plantago-aquatica*)

## Luke uk diar
Hydrocharitaceae

A **Hydrocharitaceae** san en plaantenfamile uun det order faan a Alismatales. Diat hiar 4 onerfamilin, 16 bit 18 sköölen an 116 bit 120 slacher tu. Jo waaks eder uun swetweeder of uk uun saaltweder.

## Sköölen
Appertiella – Blyxa – Egeria – Elodea – Enhalus – Halophila – Hydrilla – Hydrocharis – Lagarosiphon – Limnobium – Najas – Nechamandra – Ottelia – Stratiotes – Thalassia – Vallisneria

## Luke uk diar
Basseterre

**Basseterre** as at hoodsteed faan Saint Kitts an Nevis, uun a Kariibik. At steed leit uun a süüduast faan't eilun Saint Kitts, uun det Saint George Basseterre Sarkspal. Det hee 14.000 lidj (2018).

## Geografii
### Kliima

## Histoore
At steed wurd 1627 faan Pierre Belain d'Esnambuc grünjlaanjen.

## Luke uk diar

## Kwelen
Christ Church Nichola Town

Det **Christ Church Nichola Town Sarkspal** as ian faan a sarkspalen faan Saint Kitts an Nevis uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a nuurduast faan't eilun Saint Kitts. Det hee 2626 lidj (2011).

## Geografii
### Steeden
* Mansion
* Nichola Town

## Kwelen
Saint Kitts (Eilun)

**Saint Kitts**, amtelk **Saint Christopher Eilun** (üüb Ingels: *Saint Christopher Island*; ufkorting *St. Kitts*), as en eilun uun a Kariibik. Det hiart tu a Eilunen auer a Winj. Det maaget, tup mä't eilun Nevis, a eilunstoot Saint Kitts an Nevis. At eilun as faan en 3 km widj siastruat, wat "The Narrows" het, faan Nevis skääsd. At eilun Sint Eustatius leit 13 km tu a nuurd. Tu a uast leit at lun Antiigua an Barbuuda.

Üüb't eilun stun trii sköölen faan berger: uun a nuurd waast dön Mount-Misery-Berger, uun a maden dön Verchilds-Berger an uun a süüduast dön Olivees-Berger. De huuchst ponkt üüb't eilun as a ialberig Mount Liamuiga (1156 m). Det letst ütjbreeg faan Mount Liamuiga wiar föör 1620 juaren.

## Luke uk diar
San Ignacio (Belize)

**San Ignacio** as det traadgratst steed uun Belize. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 24.231 lidj (2021).

## Kwelen
San Pedro (Belize)

**San Pedro** as det fjuardgratst steed uun Belize. At steed leit uun a nuurduast faan't lun, üüb det Ambergris Caye Eilun. Det hee 22.755 lidj (2021).

## Kwelen
Araceae

A **Araceae** san en plaantenfamile uun't order faan a Alismatales. Diar hiar muar üs 100 sköölen mä 3.000 bit 4.000 slacher tu.

## Sköölen

Adelonema – Aglaodorum – Aglaonema – Alloschemone – Alocasia – Ambrosina – Amorphophallus – Amydrium – Anadendrum – Anaphyllopsis – Anaphyllum – Anchomanes – Anthurium – Anubias – Apoballis – Aridarum – Ariopsis – Arisaema – Arisarum – Arophyton – Arum – Asterostigma – Bakoa – Bakoaella – Biarum – Bidayuha – Bognera – Bucephalandra – Burttianthus – Caladium – Calla – Callopsis – Carlephyton – Cercestis – Chlorospatha – Colletogyne – Colobogynium – Colocasia – Croatiella – Cryptocoryne – Culcasia – Cyrtosperma – Dieffenbachia – Dracontioides – Dracontium – Dracunculus – Eminium – Englerarum – Epipremnum – Fenestratarum – Filarum – Furtadoa – Galantharum – Gamogyne – Gearum – Gonatopus – Gorgonidium – Gosong – Gymnostachys – Hapaline – Helicodiceros – Hera – Heteroaridarum – Heteropsis – Holochlamys – Homalomena – Hottarum  – Idimanthus – Incarum – Jasarum – Kiewia – Lagenandra – Lasia – Lasimorpha – Lemna – Leucocasia – Lorenzia – Lysichiton – Mangonia – Monstera – Montrichardia – Nabalu – Naiadia – Nephthytis – Ooia – Orontium – Pedicellarum – Peltandra – Philodendron – Philonotion – Phymatarum – Pichinia – Pinellia – Piptospatha – Pistia – Podolasia – Pothoidium – Pothos – Protarum – Pseudohydrosme – Pursegloveia – Pycnospatha – Remusatia – Rhaphidophora – Rhodospatha – Rhynchopyle – Sauromatum – Scaphispatha – Schismatoglottis – Schottariella – Schottarum – Scindapsus – Spathantheum – Spathicarpa – Spathiphyllum – Spirodela – Stenospermation – Steudnera – Stylochaeton – Symplocarpus – Synandrospadix – Syngonium – Taccarum – Tawaia – Thaumatophyllum – Theriophonum – Toga – Typhonium – Typhonodorum – Ulearum – Urospatha – Vesta – Vietnamocasia – Wolffia – Wolffiella – Xanthosoma – Zamioculcas – Zantedeschia – Zomicarpa – Zomicarpella

#### Enkelt sköölen an slacher
* *[[Calla]]*
*: Draagrut (*Calla palustris*)
* *[[Colocasia]]*
*: Taro (*Colocasia esculenta*)
* *[[Lemna]]*
*: Podkluader (*Lemna minor*)

## Luke uk diar
Alismataceae

A **Alismataceae** san en plaantenfamile uun det order faan a Alismatales. Diar hiar son 100 slacher tu. Jo waaks uun of naibi weeder.

## Sköölen
Albidella – Alisma – Aquarius – Astonia – Baldellia – Burnatia – Butomopsis – Caldesia – Damasonium – Echinodorus – Helanthium – Hydrocleys – Limnocharis – Limnophyton – Luronium – Ranalisma – Sagittaria – Wiesneria

#### Enkelt sköölen an slacher
* Alisma
*: Hekbleeden (*Alisma plantago-aquatica*)

## Luke uk diar
Knut Kiesewetter

**Knut Kiesewetter** (* 13. September 1941 uun Stettin; † 28. Detsember 2016 uun Garding) wiar en sjiisken musiiker.

Knut wooks uun Garding ap an lewet loong üüb san *Freesenhoff* uun Boomsteed. Hi hää jazzmusiik maaget, as leeder oober fööraal mä sin folkmusiik bekäänd wurden. Knut soong huuchsjiisk, plaatsjiisk an uk nuurdfresk. För sin plaad *Leeder vun mien Fresenhof* (1976) füng hi en *Gulen Sjalplaad*. 2012 füng Knut di Fersiinstorden faan't lun Schleswig-Holstian för sin fersiinsten am't plaatsjiisk an nuurdfresk spriak.

## Diskografii (ütjwool)
* 1964: *Songs und Balladen* (mä Hartmut an Sigrun Kiesewetter)
* 1964: *Halleluja – Deutsche Spirituals* (Polydor)
* 1967: *That’s Me* (Star-Club Records)
* 1968: *The Gospel Train*
* 1968: *Happy Dixie*
* 1969: *Knut’s kaputte Witzkiste* (FASS)
* 1970: *Knut’s kaputte Witzkiste 2 – Treffen sich zwei…* (FASS)
* 1970: *Stop! Watch! And Listen!* (MPS)
* 1972: *Das darf doch nicht wahr sein* (Somerset)
* 1972: *Fahr mit mir den Fluß hinunter* (BASF)
* 1972: *Die besten Ostfriesenwitze vertellt vun Knut Kiesewetter*
* 1973: *Ihr solltet mich nicht vergessen* (BASF)
* 1974: *Keiner hat mich richtig lieb* (Polydor)
* 1976: *Leeder vun mien Fresenhof* (Polydor)
* 1976: *Vom Traum, ein großer Mann zu sein* (Polydor)
* 1976: *STARGALA Knut Kiesewetter* (Doppelalbum, Polydor)
* 1978: *Wo büst du ween* (Polydor)
* 1978: *Springe nicht in mein Boot* (Polydor)
* 1980: *Jazz Again* (Polydor)
* 1982: *So sing ich nur für dich*
* 1983: *Lass sie niemals siegen* (RCA)
* 1985: *I’m Still Singing* (RCA)
* 1987: *Wiehnachtstied op uns Fresenhof*
* 1989: *Wenn man nicht in ist* (BMG Ariola)
* 1991: *Morgenlicht* (Dino, Knut Kiesewetter an Famile)
* 2005: *Wiehnachtstied* (4 CD)
* 2007: *50 Years on Stage* (4 CD)

## Buken
* *Fresenhof – Ein Stück von mir. Autobiografie in Anekdoten.* Husum Verlag, Husum 2016, .

## Iarangen
* 1973: *Goldene Europa*
* 2000: *Ritter der Ronneburg*
* 2012: Fersiinstorden faan't lun Schleswig-Holstian

## Luke uk diar

*
Euphorbia gossypina

***Euphorbia gossypina*** as en plaantenslach uun det skööl faan a Euphorbia. Hat komt eegentelk faan Uastafrikoo, wääkst oober uk t.b. üüb a Kanaaren.

## Onerslacher
* E. g. subsp. gossypina
* E. g. subsp. mangulensis
* E. g. var. coccinea

## Luke uk diar
Saint Vincent (Eilun)

**Saint Vincent** as en eilun uun a Kariibik. Det as det gratst eilun uun Saint Vincent an a Grenadiinen. At eilun hiart tu dön Eilunen auer a Winj. Tu a süüd san a Grenadiinen, tu a nuurd leit Saint Lucia, tu a süüd Grenaada an tu a uast Barbaados.

## Geografii
De huuchst ponkt üüb't as de aktiif ialberig La Soufrière (1220 m), wat uun a nuurd faan't eilun stäänt. De letst ütjbreeg faan a ialberig wiar uun a juaren 2020 an 2021. En öler berig üüb't eilun as Grand Bonhomme (973 m), wat uun a süüdwaast faan't eilun stäänt.
Meksiko/fe

**Meksiko**, amtelk dön **Ferianigt Meksikaans Stooten** (üüb Spaans: *México* an *Estados Unidos Mexicanos*), as en lun uun Nuurd-Ameerika. Uun a nuurd lei dön Ferianigt Stooten faan Ameerika, uun a süüd an waast a Pasiifik, uun a süüduast Guatemaala, Belize an a Kariibik, an uun a uasten a Golf faan Meksiko. Det hee 126.014.024 lidj (2020). At hoodsteed faan't lun as Meksiko-Steed.

## Geografii
De huuchst ponkt uun't lun as de inaktiif ialberig Pico de Orizaba (5636 m), wat uun a süüd faan't lun stäänt.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

### Indialing faan Ferwalting
Meksiko hee 31 bundesstooten + Meksiko Steed:

## Befölkring
### Spriiken
Det amtelk spriik faan't lun as Spaans.

## Kwelen
Nikaraagua/fe

**Nikaraagua**, amtelk det **Republiik faan Nikaraagua** (üüb Spaans: *Nicaragua* an *República de Nicaragua*), as en lun uun Madel-Ameerika. Uun a nuurd leit Hondurras an uun a süüd Costa Rica. Uun a waast as a Pasiifik an uun a uasten a Kariibik. Det hee 6.595.674 lidj (2020). At hoodsteed faan't lun as Managua.

## Geografii
Nikaraagua as det gratst lun uun Madel-Ameerika. Det as aachtsis grater üüs Sleeswich-Holstian.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

### Indialing faan Ferwalting
At lun hee tau autonoom regiuunen (det Autonoom Regiuun faan det Nuurd-Karibikküst an det Autonoom Regiuun faan det Süüd-Karibikküst) an füftanj departmenten.

## Befölkring
### Spriiken
Det amtelk spriik faan't lun as Spaans.

## Kwelen
Panama/fe

**Panama**, amtelk at **Republiik faan Panama** (üüb Spaans: *Panamá* an *República de Panamá*) as en lun uun Madel-Ameerika, uun a waast leit Costa Rica an uun a uast Kolumbien. Uun a nuurd as a Kariibik an uun a süüd as a Pasiifik. Det hee 4.278.500 lidj (2020). At hoodsteed faan't lun as Panama-Steed.

## Geografii
Panama as det fjuardgratst lun uun Madel-Ameerika. Det as bal fiiwsis grater üüs Sleeswich-Holstian.

De huuchst ponkt uun't lun as a Volcán Barú (3475 m), wat uun a waast faan't lun stäänt.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

### Indialing faan Ferwalting
At lun hee njüügen prowinsen an fjauer teritoorien.

## Befölkring
### Spriiken
Det amtelk spriik faan't lun as Spaans.

## Kwelen
Guatemala Steed

**Guatemala-Steed** (üüb Spaans: *Ciudad de Guatemala*, amtelk *La Nueva Guatemala de la Asunción*) as at hoodsteed faan Guatemaala. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 923.392 lidj (2018). Det as uk at hoodsteed faan det Guatemaala Department.

## Geografii
### Kliima

## Kwelen


## Luke uk diar
Yucatán (Hualeweilun)

**Yucatán** as en hualeweilun uun Nuurd-Ameerika, wat a Golf faan Meksiko faan a Kariibik skääst. At nuurddial faan't hualeweilun hiart tu Meksiko an at süüddial tu Guatemaala an Belize. At kliima faan't hualeweilun as troopisk an hiat. At jaft föl orkaanen.

Uun a süüd san rinwalder an uun a maden san tacht walder. Uun't kalkstianlun san flooksis weederfald iinbreegen ("*doliinen*", üüb Spaans: *Cenotes*) tu finjen.

## Luke uk diar

* Yucatán (Bundesstoot)
Tegucigalpa

**Tegucigalpa** [teɣusiˈɣalpa] as at hoodsteed faan Honduuras. At steed leit uun a süüd faan't lun, bi de Choluteca Struum. Det hee 1.092.960 lidj (2020). Det as uk at hoodsteed faan det Francisco Morazán Department.

## Geografii
### Kliima

## Histoore
At steed wurd de 29. September 1578 grünjlaanjen.

## Sastersteeden
*  Taipeh, uun Taiwaan
*  Madrid, uun Spanje
*  Lima, uun Peruu
*  Bogotá, uun Kolumbien
*  Belo Horizonte, uun Brasiilien
*  New Orleans, uun dön Ferianigt Stooten
*  Gainesville, uun dön Ferianigt Stooten
*  Guadalajara, uun Meksiko
*  Guatemala-Steed, uun Guatemaala
*  Amman, uun Jordaanien

## Kwelen


## Luke uk diar
Mount Gimie

A **Mount Gimie** as mä en hööchde faan 950 meetern di huuchst berag üüb det kariibisk eilun St. Lucia. Trinjam as troopenwalt. 

## Luke uk diar
* Peakbagger.com
Asunción

**Asunción** [asunˈsi̯ɔn] as at hoodsteed faan Paraguay. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun, bi de Paraguay Struum. Det hee 521.600 lidj (2020). Det as uk at hoodsteed faan det Central Department.

## Geografii
### Kliima



## Kwelen


## Luke uk diar
San Lorenzo

Wat menst dü?

* San Lorenzo (Paraguay), en steed uun Paraguay
* San Lorenzo, en steed uun Ekwadoor
San Lorenzo (Paraguay)

**San Lorenzo** as det fjuardgratst steed uun Paraguay. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun, uun det Central Department, uun a süüduast faan Asunción. Det hee 258.900 lidj (2020).

## Kwelen


## Luke uk diar
Ciudad del Este

**Ciudad del Este** [sjuˈðað ðel ˈeste] as det naistgratst steed uun Paraguay. At steed leit uun a süüduast faan't lun, amanbi 305 km uun a uast faan Asunción. Det hee 304.300 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Alto Paraná Department.

## Geografii
### Kliima



## Kwelen


## Luke uk diar
Androscoggin County (Maine)

**Androscoggin County** as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Maine. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 108.277 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Auburn.

## Kwelen
Kingston (Jamaika)

**Kingston** as at hoodsteed faan Jamaika. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 584.627 lidj (2011). Det as uk at hoodsteed faan det Kingston Sarkspal.

## Geografii
### Kliima




## Kwelen


## Luke uk diar
Ficus rubiginosa

A ***Ficus rubiginosa*** as en buum an en plaantenslach uun det skööl faan a Fiigen (*Ficus*). Hi komt eegentelk faan Uastaustraalien, wääkst daalang oober uk t.b. üüb a Kanaaren.

## Luke uk diar
Kyjiw (Prowins)

Det **Kyjiw Prowins** (üüb Ukrainisk: Ки́ївська о́бласть *Kýjivs’ka óblast’* of Ки́ївщина *Kýjivščyna*) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.767.940 lidj (2019). At hoodsteed faan’t prowins as Kyjiw.

## Geografii
### Kliima



### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee sööwen distrikten:

## Kwelen
Kyjiw (Steed)

**Kyjiw** (üüb Ukrainisk: Київ *Kyjiw* [ˈkɪjiu̯]; üüb Rüs: Киев *Kijew*; üüb Tjiisk: *Kiew* of *Kyjiw*; üüb Ingels: *Kyiv*, iar *Kiev*; üüb Poolsk: *Kijów*) as det hoodsteed an gratst steed faan a Ukraine. At steed leit uun a nuurd faan't lun, bi de Dnipro Struum. Det hee 2.962.180 lidj (2021). Det as uk at hoodsteed faan det Kyjiw Prowins, uk wan at steed nian dial faan't prowins as.

## Geografii
### Iindialing faan Ferwalting
At steed hee tjiin distrikten:

## Kwelen
Joan Pau Pujol

**Joan Pau Pujol** (üüb Spaans: *Juan Pablo Pujol*; * 18. Jüüne 1570 uun Mataró; † 17. Mei 1626 uun Barcelona) wiar en katalaans komponist, organist an kapelmääster faan det Leed Renaissance an faan det Ääder Barok.

## Luke uk diar
Portmore

**Portmore** as det naistgratst steed uun Jamaika. At steed leit uun a süüduast faan't lun, twesken Kingston an Spanish Town, uun det Saint Catherine Sarkspal. Det hee 182.153 lidj (2011).

## Kwelen
Larry Coryell

**Larry Coryell** (* 2. April 1943 uun Galveston, Texas; † 19. Febrewoore 2017 uun New York) wiar en US-Amerikoonsken gitaarspeler. Hi hää fööraal jazzrock spelet.

Uun sin loong musiikerleewent hää Larry Coryell tuupspelet mä Gary Burton, Herbie Mann, Jim Pepper, John McLaughlin, Miroslav Vitouš, Wolfgang Dauner, Volker Kriegel, Randy Brecker, Alphonse Mouzon, Philip Catherine, Charles Mingus,  Stéphane Grappelli, Niels-Henning Ørsted Pedersen, Paco de Lucía, Al Di Meola, Badi Assad, John Abercrombie, Biréli Lagrène, Elios Ferré, Andreas Dombert, Paulo Morello, Helmut Kagerer.

## Diskografii <small>(ütjwool)</small>

* Larry Coryell: *Coryell* (1969)
* *Spaces* (1969)
* *At the Village Gate* (mä Mervin Bronson, Harry Wilkinson, Julie Coryell, 1971)
* *The Real Great Escape* (1973)
* *Introducing Eleventh House* (1974)
* *The Restful Mind* (mä Ralph Towner, Glen Moore an Collin Walcott, 1975)
* *Standing Ovation* (1978)
* Charles Mingus: *Three or Four Shades of Blue* (1977)
* Igor Stravinsky: *Le Sacre du Printemps* (1983)
* Coryell, Dombert, Morello, Kagerer: *Night of Jazz Guitars* (2011)
* *Live in Europe 2004 Vol. 1, 2* (2015)
* *Barefoot Man: Sanpaku* (2016)
* *Seven Secrets* (üs Larry Coryell's 11th House) (2016)
* Larry Coryell & Philip Catherine: *Jazz at Berlin Philharmonic XI: The Last Call* (ACT, 2017, ed. 2021)
* *Tricycles* (2003, ed. 2021)

## Luke uk diar

* Larry Coryell üüb YouTube :
*: Larry Coryell + Philip Catherine *Twin House* (1977)
*: Larry Coryell + Philip Catherine *Splendid* (1978)
Bila Tserkwa (Distrikt)

De **Bila Tserkwa Distrikt** (üüb Ukrainisk: Білоцеркі́вський райо́н *Bilocerkívs'kyj rajón*) as een faan a distrikten uun det Kyjiw Prowins, Ukraine. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 436.115 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Bila Tserkwa.

## Geografii
### Kliima

### Steeden an Taarpen
* Bila Tserkwa (Біла Церква)
* Wolodarka (Володарка)
* Hrebinky (Гребінки)
* Kowaliwka (Ковалівка)
* Mala Wilschanka (Мала Вільшанка)
* Medwyn (Медвин)
* Rokytne (Рокитне)
* Skwyra (Сквира)
* Stawyschtsche (Ставище)
* Taraschtscha (Тараща)
* Tetijiw (Тетіїв)
* Usyn (Узин)
* Fursy (Фурси)

## Kwelen
Boryspil (Distrikt)

De **Boryspil Distrikt** (üüb Ukrainisk: Бори́спільський райо́н *Borýspil'skyj rajón*) as een faan a distrikten uun det Kyjiw Prowins, Ukraine. A distrikt leit uun a uast faan't prowins. Det hee 203.273 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Boryspil.

## Geografii
### Steeden an Taarpen
* Boryspil (Бориспіль)
* Woronkiw (Вороньків)
* Hora (Гора)
* Diwytschky (Дівички)
* Hnidyn (Гнідин)
* Perejaslaw (Переяслав)
* Schtschasliwe (Щасливе)
* Studenyky (Студеники)
* Taschan (Ташань)
* Tsybli (Циблі)
* Jahotyn (Яготин)

## Kwelen
Obuchiw (Distrikt)

De **Obuchiw Distrikt** (üüb Ukrainisk: Обу́хівський райо́н *Obúchivs'kyj rajón*) as een faan a distrikten uun det Kyjiw Prowins, Ukraine. A distrikt leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 228.829 lidj (2021).

## Kwelen
Beltringhiirder Kuuch

De **Beltringhiirder Kuuch** (üüb Tjiisk: *Beltringharder Koog*) as a nööm faan en kuuch uun a süüd faan Kreis Nuurdfresklun as. A kuuch leit uun a süüd faan Briadsteed an uun a nuurdwaast faan Hüsem.

A kuuch wurd twesken 1982 an 1987 iindiked. A kuuch bant at eilun Nuurdstrun tu't feestlun uun, so dat det en dial faan en hualeweilun wurd.

At gebiit faan a kuuch hiart tu trii gemeenden: at süüddial faan a Reußenkuuger uun a nuurd, at uastdial faan Haatstinger Määrsch uun a maden an at nuurddial faan Nuurdstrun uun a süüd.

De Arlau Struum leept troch a süüd faan a kuuch.

## Luke uk diar
Espírito Santo (Bundesstoot)

De **Espírito Santo Bundesstoot** (üüb Portugiisk: * Estado do Espírito Santo*) as een faan dön aacht-an-twuntig bundesstooten uun de süüdameerikoons stoot Brasiilien. A bundesstoot leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 4.018.650 lidj (2017). At hoodsteed faan a bundesstoot as Vitória.

## Kwelen
Brasília

**Brasília** as at hoodsteed an det traadgratst steed uun Brasiilien. At steed leit uun a maden faan't lun, uun a Distrito Federal do Brasil. Det hee 2.988.440 lidj (2021).

## Geografii
### Kliima
Brasília hee'n troopisk kliima.



## Kwelen
Plaket Aloe

At **Plaket Aloe** (*Aloe maculata*) as en plaantenslach uun det skööl faan a Aloen (*Aloe*). Hat wääkst fööraal uun Süüdafrikoo.

## Luke uk diar
Güül Oleander

A **Güül Oleander** (*Cascabela thevetia*, *Thevetia peruviana* of *Cascabela peruviana*) as en plaantenslach uun det famile faan a Hünjgiftplaanten (Apocynaceae). Hi komt eegentelk faan Süüdameerikoo, wääkst daalang oober aueraal uun a troopen an subtroopen.

Det plaant as giftag, woort oober uk uun a medesiin iinsaat.

## Luke uk diar
Cascabela

A ***Cascabela*** san en plaantenskööl uun det famile faan a Hünjgiftplaanten (Apocynaceae). Diar jaft'at sääks slacher faan. Jo kem faan Madel- an Süüdameerikoo.

## Slacher
* C. balsaensis
* C. gaumeri
* C. ovata
* C. pinifolia
* C. thevetia - Güül Oleander
* C. thevetioides

## Luke uk diar
Valencia

**Valencia** as det traadgratst steed uun Spanje. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 800.215 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan't Prowins Valencia an faan't Valencia Autonoom Gemianskap.

## Geografii
### Kliima



## Kwelen
Málaga

**Málaga** as det seekstgratst steed uun Spanje. At steed leit uun a süüd faan't lun, uun Andaluusien, bi't Madlunsia. Det hee 577.405 lidj (2021).

## Geografii
### Kliima
Málaga hee'n madlunsia-kliima.

## Kwelen
Sansevieria

A ***Sansevieria*** of **Bajonetplaanten** san en plaantenskööl uun det famile faan a Spargelplaanten (Asparagaceae). Diar jaft'at 67 slacher faan. Sansevieria wurd hal üs potbluumen häälen.

## Slacher
S. aethiopica – S. arborescens – S. ascendens – S. aubrytiana – S. bacularis – S. bagamoyensis – S. ballyi – S. bella – S. braunii – S. burdettii – S. burmanica – S. canaliculata – S. caulescens – S. conduplicata – S. concinna – S. conspicua – S. cylindrica – S. dawei – S. dhofarica – S. dooneri – S. downsii – S. dumetescens – S. ebracteata – S. ehrenbergii – S. eilensis – S. erythraeae – S. fasciata – S. fischeri – S. formosa – S. forskaliana – S. francisii – S. frequens – S. gracilis – S. gracillima – S. hallii – S. hargeisana – S. humiflora – S. hyacinthoides – S. itumei – S. kirkii – S. liberica – S. lineata – S. longiflora – S. longistyla – S. lunatifolia – S. masoniana – S. metallica – S. newtoniana – S. nilotica – S. nitida – S. parva – S. patens – S. pearsonii – S. pedicellata – S. perrotii – S. pfisteri – S. phillipsiae – S. pinguicula – S. powellii – S. powysii – S. raffillii – S. roxburghiana – S. sambiranensis – S. scimitariformis – S. senegambica – S. sinus-simiorum – S. sordida – S. stuckyi – S. subspicata – S. subtilis – S. suffruticosa – S. trifasciata – S. varians – S. volkensii – S. zeylanica

## Luke uk diar
Republiik Irlönj

E **Republiik Irlönj** as en lönj önjt nordweesten foon Euroopa. Deer booge 4.761.865 manschne (2016). E hoodstää foont lönj as Dublin.

## Geografii
### Stääse
Da tiin grutste stääse önjt lönj san:

## Politiik
E Republiik Irlönj as sunt 1973 lasmoot foon jü Europäisch Unjoon.

## Siie uk

## Kwäle
Peter von Scholten

**Peter Carl Frederik (Friedrich) von Scholten** (* 17. Mei 1784 uun Vestervig bi Thisted, Denemark; † 26. Janewoore 1854 uun Altona) wiar faan 1827 tu 1848 generoolguwernöör faan Deensk-Waastindien (dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen faan nü).

## Luke uk diar
Saint John (Ameerikoons Jongfoomen Eilunen)

**Saint John Eilun** (üüb Deensk: *Sankt Jan*) as ian faan dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen, wat en bütjergebiit faan dön Ferianigt Stooten faan Ameerika san. Tu a uast lei dön Britisk Jongfoomen Eilunen an tu a waast leit Saint Thomas Eilun. Diar wene 3881 lidj (2020).

## Geografii
### Steeden
* Coral Harbour
* Cruz Bay

## Histoore
Föör 1917 wurd at eilun dial faan dön Deensk-Waastindien.

## Kwelen
Saint Croix (Ameerikoons Jongfoomen Eilunen)

**Saint Croix** [ˈkrɔɪ] as en eilun faan dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen, wat en US-amerikoons bütjergebiit san. At eilun leit uun dön Letj Antilen, tu a süüd faan dön öler Ameerikoons Jongfoomen Eilunen. Tu a süüduast leit Puerto Rico an tu a süüdwaast lei dön Britisk Jongfoomen Eilunen. Det hee 41.004 lidj (2020).

## Geografii
Saint Croix as mä'n gratens faan 213 km² det gratst faan dön Amerikoons Jungfoomeneilunen. Üüb't eilun lei a steeden Christiansted an Frederiksted.

## Histoore
At eilun wurd uursprüngelk faan dön Kariben an dön Arawak besiidelt. Christof Kolumbus luniget 14. Nofember 1493 uun a nuurd faan't eilun an ded tu det a nööm *Santa Cruz* (Spaans för *Halig Krüs*). Bi'n ütjenölersaating mä a bewenern faan't eilun kaam en spanjer an en kariibe am't leewent. De föörfaal feerd tu en krich, wat iarst tu aanj broocht hed, üüs a spanjern hör kolonii üüb't eilun apded.

Uun det 17. juarhunert wurd det eilun faan ingeluners an holuners besiidelt. Dön bialen kolonien raaget dach bal uun't stridjen mäenöler. Woorskiinelk ded diarfaan a holuner hör siidlung ap. 1650 kaam en spaans floot faan fiiw skeb an 1200 saldooten faan Puerto Rico. Jo besaatet at eilun an maaget al a ingeluners duad. A spanjers wurd dach weleram kurt diarüüb faan a fransuusen ferdrewen. 
 13. Jüüne 1733 wurd Saint Croix tu det Deensk Waastindien Kompanii ferkeeft. At kompanii lai neen wäärt üüb't natschunaliteet faan a siidlers, diarfaan leet jo heer spaans juuden, fraansöösk Hugenotten an ingels siidler deel.

1917 wurd at eilun tu dön Ferianigt Stooten ferkeeft.

## Kwelen
Saint Thomas (Ameerikoons Jongfoomen Eilunen)

**Saint Thomas Eilun** (üüb Deensk: *Sankt Thomas*) as en eilun faan dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen uun det Karibik, wat tu dön ei inkorporiaret bütjergebiiten faan dön Ferianigt Stooten täält. At eilun leit twesken Puerto Rico, tu a waast, an Saint John Eilun, tu a uast. Det hee 42.261 lidj (2020).

Üüb't eilun as uk at hoodsteed faan't gebiit, Charlotte Amalie. Faan 1672 tu 1917 wiar at Saint Thomas det wichtist faan dön trii eilunkolonien uun dön iar Deensk Waastindien.

## Kwelen
Charlotte Amalie (Steed)

**Charlotte Amalie** as det gratst steed uun dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen. At steed leit uun a maden faan't eilun Saint Thomas. Det hee 14.506 lidj (2020).

## Histoore
At steed wurd efter Köningin Charlotte Amalie von Hessen-Kassel (1650–1714), Köning Christian V. faan Denemark sin wüf, neemd. 

## Kwelen
Christiansted

**Christiansted** as det füftgratst steed uun dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen. At steed leit uun a nuurd faan't eilun Saint Croix. Det hee 1770 lidj (2020).

## Histoore
Christiansted wurd 1733 grünjlaanjen. At steed wurd efter Köning Christian VI. faan Denemark neemd. 

## Kwelen
Frederiksted

**Frederiksted** as det fjuardgratst steed uun dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen. At steed leit uun a waast faan't eilun Saint Croix. Det hee 2274 lidj (2020).

## Histoore
At steed wurd 1751 grünjlaanjen. Det wurd efter Köning Frederik V. faan Denemark neemd.

## Kwelen
Brest (Finistère)

**Brest** as det naistgratst steed uun a Bretagne, Frankrik. At steed leit uun a waast faan't regiuun, uun det Finistère Department, amanbi 211 km uun a nuurduast faan Rennes. Det hee 139.602 lidj (2018). At steed as at hoodsteed faan det Brest Arrondissement.

## Geografii
### Kliima

## Kwelen
Quimper

**Quimper** (üüb Bretoonsk: *Kemper*) as det traadgratst steed uun a Bretagne, Frankrik. At steed leit uun a süüdwaast faan't regiuun, uun det Finistère Department. Det as at hoodsteed faan't department. Det hee 63.166 lidj (2018).

## Kwelen
Lorient

**Lorient** (üüb Bretoonsk: *An Oriant*) as det fjuardgratst steed uun a Bretagne, Frankrik. At steed leit uun a süüd faan't regiuun, uun det Morbihan Department. Det hee 57.084 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Lorient Arrondissement.

## Kwelen
Saint-Malo

**Saint-Malo** (üüb Bretoonsk: *Sant-Maloù*) as det seekstgratst steed uun a Bretagne, Frankrik. At steed leit uun a nuurduast faan't regiuun, uun det Ille-et-Vilaine Department. Det hee 46.478 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Saint-Malo Arrondissement.

## Geografii
### Kliima

## Kwelen
Saint-Brieuc

**Saint-Brieuc** ([sɛ̃ bʁijø]; üüb Bretoonsk: *Sant-Brieg* [sãnt ˈbriːɛk]) as det sööwenstgratst steed uun a Bretagne, Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Côtes d'Armor Department. Det as at hoodsteed faan't department. Det hee 44.170 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Saint-Brieuc Arrondissement.

## Kwelen
Amiens

**Amiens** as det naistgratst steed uun Hauts-de-France, Frankrik. At steed leit uun a waast faan't regiuun, uun det Somme Department. Det as at hoodsteed faan't department. Det hee 134.706 lidj (2019).

## Persöönelkhaiden
* Emmanuel Macron, sant 2017 president faan Frankrik.

## Kwelen
Lannion

**Lannion** ([lanjɔ̃]; üüb Bretoonsk: *Lannuon*) as det tjiinstgratst steed uun a Bretagne, Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Côtes-d'Armor Department., bi de Léguer Struum. Det hee 20.040 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Lannion Arrondissement.

## Kwelen
Murcia (Steed)

**Murcia** [ˈmurθja] as det sööwenstgratst steed uun Spanje. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 460.349 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan det Murcia Regiuun.

## Kwelen
Arrondissement Dinan

Det **Dinan Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Dinan*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Dinan*) as det naistletjst faan a arrondissementen uun de Côtes-d'Armor Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun det uastermiast dial faan't department. Det hee 103.462 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Dinan.

## Geografii
### Kantoonen
At arrondissement hee seeks kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
* Broons
* Dinan
* Lanvallay
* Plancoët
* Pléneuf-Val-André
* Pleslin-Trigavou

### Komuunen
At arrondissment hee 67 komuunen:

* Aucaleuc - Beaussais-sur-Mer - Bobital - Bourseul - Broons - Brusvily - Calorguen - Caulnes - Les Champs-Géraux - La Chapelle-Blanche - Corseul - Créhen -  Dinan - Évran - Fréhel - Guenroc - Guitté - Le Hinglé - Lancieux - Landébia - La Landec - Langrolay-sur-Rance - Languédias - Languenan - Lanvallay - Matignon -  Mégrit - Plancoët - Pléboulle - Plélan-le-Petit - Pleslin-Trigavou - Pleudihen-sur-Rance - Pléven - Plévenon - Plorec-sur-Arguenon - Plouasne - Plouër-sur-Rance - Pluduno - Plumaudan - Plumaugat - Quévert - Le Quiou - Ruca - Saint-André-des-Eaux - Saint-Carné - Saint-Cast-le-Guildo - Saint-Hélen -  Saint-Jacut-de-la-Mer - Saint-Jouan-de-l'Isle - Saint-Judoce - Saint-Juvat - Saint-Lormel - Saint-Maden - Saint-Maudez - Saint-Méloir-des-Bois - Saint-Michel-de-Plélan - Saint-Pôtan - Saint-Samson-sur-Rance - Taden - Trébédan - Tréfumel - Trélivan - Tréméreuc - Trévron - La Vicomté-sur-Rance - Vildé-Guingalan - Yvignac-la-Tour.

## Kwelen
Arrondissement Guingamp

Det **Guingamp Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Guingamp*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Gwengamp*) as det naistgratst faan a arrondissementen uun de Côtes-d'Armor Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a waast faan't department. Det hee 125.127 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Guingamp.

## Geografii
### Kantoonen
At arrondissement hee sööwent kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
* Bégard
* Callac
* Guingamp
* Paimpol
* Plélo
* Plouha
* Rostrenen

### Komuunen
* Bégard - Belle-Isle-en-Terre - Bon Repos sur Blavet - Boqueho - Bourbriac - Brélidy - Bringolo - Bulat-Pestivien - Calanhel - Callac - Canihuel - Carnoët - Châtelaudren-Plouagat - Coadout - Cohiniac - Duault - Glomel - Gommenec’h - Gouarec - Goudelin - Grâces - Guingamp - Gurunhuel - Kerfot - Kergrist-Moëlou - Kerien - Kermoroc’h - Kerpert - La Chapelle-Neuve - Landebaëron - Lanleff - Lanloup - Lannebert - Lanrivain - Lanrodec - Lanvollon - Le Faouët - Le Merzer - Le Moustoir - Lescouët-Gouarec - Locarn - Loc-Envel - Lohuec - Louargat - Maël-Carhaix - Maël-Pestivien - Magoar - Mellionnec - Moustéru - Pabu - Paimpol - Paule - Pédernec - Peumerit-Quintin - Pléguien - Pléhédel - Plélauff - Plélo - Plerneuf - Plésidy - Plévin - Ploëzal - Ploubazlanec - Plouëc-du-Trieux - Plouézec - Plougonver - Plouguernével - Plouha - Plouisy - Ploumagoar - Plounévez-Quintin - Plourac’h - Plouvara - Plourivo - Pludual - Plusquellec - Pommerit-le-Vicomte - Pont-Melvez - Pontrieux - Quemper-Guézennec - Rostrenen - Runan - Saint-Adrien - Saint-Agathon - Saint-Clet - Saint-Connan - Sainte-Tréphine - Saint-Fiacre - Saint-Gilles-les-Bois - Saint-Gilles-Pligeaux - Saint-Igeaux - Saint-Jean-Kerdaniel - Saint-Laurent - Saint-Nicodème - Saint-Nicolas-du-Pélem - Saint-Péver - Saint-Servais - Senven-Léhart - Squiffiec - Trébrivan - Treffrin - Tréglamus - Trégomeur - Trégonneau - Tréguidel - Trémargat - Tréméven - Tréogan - Tressignaux - Trévérec - Yvias

## Kwelen
Arrondissement Lannion

Det **	Lannion Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Lannion*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Lannuon*) as det letjst faan a arrondissementen uun de Côtes-d'Armor Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a nuurdwaast faan't department. Det hee 99.520 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Lannion.

## Geografii
### Kantoonen
At arrondissement hee fiiw kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
* Bégard
* Lannion
* Perros-Guirec
* Plestin-les-Grèves
* Tréguier

### Komuunen
At arrondissement hee 57 komuunen:
* Berhet - Camlez - Caouënnec-Lanvézéac - Cavan - Coatascorn - Coatréven - Kerbors - Kermaria-Sulard - Langoat - Lanmérin - Lanmodez - Lannion - Lanvellec -  Lézardrieux - Loguivy-Plougras - Louannec - Mantallot - Minihy-Tréguier - Penvénan - Perros-Guirec - Plestin-les-Grèves - Pleubian - Pleudaniel - Pleumeur-Bodou - Pleumeur-Gautier - Plouaret - Ploubezre - Plougras - Plougrescant - Plouguiel - Ploulec'h - Ploumilliau - Plounérin - Plounévez-Moëdec - Plouzélambre -  Plufur - Pluzunet - Prat - Quemperven - La Roche-Jaudy - Rospez - Saint-Michel-en-Grève - Saint-Quay-Perros - Tonquédec - Trébeurden - Trédarzec -  Trédrez-Locquémeau - Tréduder - Trégastel - Trégrom - Tréguier - Trélévern -  Trémel - Trévou-Tréguignec - Trézény - Troguéry - Le Vieux-Marché

## Kwelen
Arrondissement Saint-Brieuc

Det **Saint-Brieuc Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Saint-Brieuc*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Sant-Brieg*) as det gratst faan a arrondissementen uun de Côtes-d'Armor Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a uast faan't department. Det hee 271.475 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Saint-Brieuc.

## Geografii
### Kantoonen
At arrondissement hee füftanj kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
* Broons
* Lamballe
* Loudéac
* Mûr-de-Bretagne
* Paimpol
* Plaintel
* Plélo
* Plénée-Jugon
* Pléneuf-Val-André
* Plérin
* Ploufragan
* Plouha
* Saint-Brieuc-1
* Saint-Brieuc-2
* Trégueux

## Kwelen
Wladimir Köppen

**Wladimir Peter Köppen** (üüb Rüs: Влади́мир Петро́вич Кёппен *Vladímir Petróvič Kjóppen*; * 25. September 1846 uun Sankt Petersburg; † 22. Jüüne 1940 uun Graz) wiar en rüs-tjiisk geograaf, meteoroloog, klimatoloog an botaaniker. Hi as fööraal för sin süsteem faan kliimaklasifikatschuun bekäänd. Hi werket tup mä de tjiisk kliimatoloog Rudolf Geiger (1894-1981), am't süsteem tu skeeben.

## Literatüür
* Geiger, Rudolf, "Köppen, Wladimir" uun: *Neue Deutsche Biographie* 12 (1980), s. 371-372 https://www.deutsche-biographie.de/gnd118713418.html#ndbcontent.

## Kliimakoord efter Köppen

## Luke uk diar

* Kliima
Rudolf Geiger

**Rudolf Oskar Robert Williams Geiger** (* 24. August 1894 uun Erlangen; † 22. Janewoore 1981 uun München) wiar en tjiisk meteoroloog an kliimatoloog. Hi werket mä de rüs-tjiisk kliimatoloog Wladimir Köppen, am en süsteem faan kliimaklasificatschuun tu skeeben.
Lille

**Lille** (üüb Neederluns: *Rijsel*) as at hoodsteed faan det Hauts-de-France Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 234.475 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Nord Department.

## Geografii
### Kliima



## Kwelen
Dijon

**Dijon** as at hoodsteed faan det Bourgogne-Franche-Comté Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 158.002 lidj (2019). At steed as uk at hoodsteed faan det Côte-d'Or Department.

## Kwelen
Saint-Étienne

**Saint-Étienne** as det naistgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a maden faan't regiuun. Det hee 173.821 lidj (2019). At steed as at hoodsteed faan det Loire Department.

## Kwelen
Girona (Prowins)

Det **Girona Prowins** (üüb Katalaans: *Província de Girona*; üüb Spaans: *Provincia de Gerona*) as ian faan a prowinsen faan Kataloonien uun Spanje. At prowins leit uun a nuurduast faan det autonoom gemianskap. Det hee 786.596 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Girona.

## Kwelen
Arrondissement Brest

Det **Brest Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Brest*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Brest*) as det naistletjst faan a arrondissementen uun de Finistère Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a nuurdwaast faan't department. Det hee 376.671 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Brest.

## Geografii
### Komuunen
At arrondissement hee 77 komuunen:

## Kwelen
Arrondissement Châteaulin

Det **Châteaulin Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Châteaulin*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Kastellin*) as det naistgratst faan a arrondissementen uun de Finistère Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a maden faan't department. Det hee 81.420 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Châteaulin.

## Kwelen
Arrondissement Morlaix

Det **Morlaix Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Morlaix*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Montroulez*) as det letjst faan a arrondissementen uun de Finistère Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a nuurduast faan't department. Det hee 129.101 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Morlaix.

## Kwelen
Tourcoing

**Tourcoing** (üüb Neederluns: *Toerkonje*) as det fjuardgratst steed uun det Hauts-de-France Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Nord Department. Det hee 98.656 lidj (2019).

## Kwelen
Calais

**Calais** as det seekstgratst steed uun det Hauts-de-France Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Pas-de-Calais Department, bi de Ingelsk Kanool. Det hee 72.509 lidj (2019).

## Kwelen
Arrondissement Quimper

Det **Quimper Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Quimper*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Kemper*) as det gratst faan a arrondissementen uun de Finistère Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a süüd faan't department. Det hee 324.543 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Quimper.

## Kwelen
Arrondissement Fougères-Vitré

Det **Fougères-Vitré Arrondissement** as det naistgratst faan a arrondissementen uun det Ille-et-Vilaine Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a uast faan't department. Det hee 185.402 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Fougères.

## Kwelen
Arrondissement Lorient

Det **Lorient Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Lorient*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant an Oriant*) as det letjst faan a arrondissementen uun det Morbihan Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a süüdwaast faan't department. Det hee 315.118 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Lorient.

## Kwelen
Claude Monet

**Claude Monet** ([klod mɔnɛ] bäären *Oscar-Claude Monet*; * 14. Nofember 1840 uun Pariis; † 5. Deetsember 1926 uun Giverny, Eure Department) wiar en fraansöösk konstmooler. Hi wiar een faan dön bedüüden konstmoolern faan Impresionismus.

## Luke uk diar
Finansen

A **finansen** san en ütjdruk för't finanswiartskap. Jo beskriiw, hü a stoot, oober uk beenken, onernemen an priwoot hüshualangen mä jil amgung.

## Luke uk diar
Arrondissement Bernay

Det **Bernay Arrondissement** as det gratst arrondissement uun det Eure Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 226.533 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissment as Bernay.
## Geografii
### Kantoonen
At arrondissement hee seekstanj kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
# Amfreville-la-Campagne
# Beaumesnil
# Beaumont-le-Roger
# Bernay-Est
# Bernay-Ouest
# Beuzeville
# Bourgtheroulde-Infreville
# Brionne
# Broglie
# Cormeilles
# Montfort-sur-Risle
# Pont-Audemer
# Quillebeuf-sur-Seine
# Routot
# Saint-Georges-du-Vièvre
# Thiberville

## Kwelen
Arrondissement Pontivy

Det **Pontivy Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Pontivy*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Pondi*) as det gratst faan a arrondissementen uun det Morbihan Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a nuurd faan't department. Det hee 155.451 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Pontivy.

## Kwelen
Arrondissement Vannes

Det **Vannes Arrondissement** (üüb Fraansöösk: *Arrondissement de Vannes*, üüb Bretoonsk: *Arondisamant Gwened*) as det naistgratst faan a arrondissementen uun det Morbihan Department faan a Bretagne, Frankrik. Det leit uun a süüduast faan't department. Det hee 284.298 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Vannes.

## Kwelen
Arrondissement Évreux

Det **Évreux Arrondissement** as det letjst arrondissement uun det Eure Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 138.110 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissment as Évreux.

## Geografii
### Kantoonen
At arrondissment hee füftanj kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
# Breteuil
# Conches-en-Ouche
# Damville
# Évreux-Est
# Évreux-Nord
# Évreux-Ouest
# Évreux-Sud
# Le Neubourg
# Nonancourt
# Pacy-sur-Eure
# Rugles
# Saint-André-de-l'Eure
# Verneuil-sur-Avre
# Vernon-Nord
# Vernon-Sud

## Kwelen
Arrondissement Les Andelys

Det **Les Andelys Arrondissement** as det naistgratst arrondissement uun det Eure Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 235.319 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissment as Les Andelys.

## Geografii
### Kantoonen
At arrondissement hee twaalew kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:

# Les Andelys
# Écos
# Étrépagny
# Fleury-sur-Andelle
# Gaillon
# Gaillon-Campagne
# Gisors
# Louviers-Nord
# Louviers-Sud
# Lyons-la-Forêt
# Pont-de-l'Arche
# Val-de-Reuil

## Kwelen
Évreux

**Évreux** [evʁø] as at hoodsteed faan det Eure Department uun a Normandie, Frankrik. At steed leit uun a uast faan't department. Diar wene 46.707 lidj (2018). Det as uk at hoodsteed faan det Évreux Arrondissement.

## Kwelen
Tongbreeger

En **Tongbreeger** (ingelsk: *tongue twister*) as en sats of en rä faan wurden, diar swaar ütjtuspreegen san. Det san miast wurden, diar enööder like an lacht trochenööder smeden wurd.

## Bispalen
; Huuchsjiisk
: Fischers Fritz fischt frische Fische, frische Fische fischt Fischers Fritz.
: Der fiese friesische Fliesenleger fliest mit fiesem friesischem Fliesenkleber.
; Ingelsk
: A big bug bit the little beetle, but the little beetle bit the big bug back.
; Öömrang
: Matje klütjet Hanjes njokswentjwel, Matje wal wel Hanjes njokswentj haa.

## Luke uk diar
Arrondissement Bayeux

Det **Bayeux Arrondissement** as det letjst arrondissement uun det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a nuurdwaast faan't department. Det hee 73.698 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Bayeux.

## Kwelen
Arrondissement Caen

Det **Caen Arrondissement** as det naistgratst arrondissement uun det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a maden faan't department. Det hee 388.206 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Caen.

## Kwelen
Arrondissement Lisieux

Det **Lisieux Arrondissement** as det gratst arrondissement uun det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a uast faan't department. Det hee 160.551 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Lisieux.

## Kwelen
Grenoble

**Grenoble** [gʀəˈnɔbl] as det traadgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 157.650 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Isère Department.

## Geografii
At steed Grenoble leit bi a mös faan de Drac Struum iin uun de Isère Struum.

### Kliima

## Kwelen
Île d’Ouessant

**Ouessant** (, ) as en fransöösk eilun an en gemeen mä  iinwenern (Stant ) uun a Atlantik waasten faan a Bretagne. Hat as det waastermiast siidlang faan Frankrik (ufsen faan a bütjluns regiuunen an teritoorien). Det eilun hiart tu't Arrondissement Brest uun't Département Finistère faan a Bretagne.

## Laag

Ouessant as 15,58&nbsp;km² grat an leit son 20 km waasten faan Finistère. Tuup mä a Scilly Eilunen uun't nuurden san jo di waastelk ütjgung faan a Ingelsk Kanool iin uun a Atlantik. A huuchst ponkt faan't eilun as  huuch.

Üüb Ouessant stäänt di ialtürn *Phare du Créac’h*, ingelsk: *Ushant Lighthouse*, an hi betiakent det süüdelk iinfaard tu a Ingelsk Kanool för skeb, diar faan a Atlantik iin kem.

## Bilen

Kirche in Lampaul auf Ile d'Ouessant.jpg|Sark uun Lampaul
Le Phare du Créac'h.JPG|Ialtürn Phare du Créac'h
Ouessant IMAG0393.jpg|Stiankreis Pen-ar-Lan
Combat d'Ouessant juillet 1778 par Theodore Gudin.jpg|*Siasliak bi Ouessant (1778)*, moolet faan Theodore Gudin


## Luke uk diar
Roc'h Ruz

A **Roc’h Ruz** as mä en hööchde faan 385&nbsp;meetern di huuchst berag faan a Bretagne. Hi hiart tu't masiif faan a Monts d’Arrée an leit uun a *Regiunaal Natuurpark Armorique*. Di berag hiart tu't gemeen Plounéour-Ménez.

## Luke uk diar
Caen

**Caen** [kɑ̃] as at hoodsteed faan det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't department. Det hee 105.512 lidj (2018). Det as uk at hoodsteed faan det Caen Arrondissement.

## Kwelen
Clermont-Ferrand

**Clermont-Ferrand** [klɛʁ.mɔ̃ fe.ʁɑ̃ ] as det füftgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun. At steed leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 146.734 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Puy-de-Dôme Department.

## Kwelen
Valence

**Valence** ([valɑ̃s]; üüb Oksitaans: *Valença* [vaˈlensɔ]) as det aachstgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 64.726 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Drôme Department.

## Kwelen
Annecy

**Annecy** [ansi] as det seeksgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 128.199 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Haute-Savoie Department.

## Kwelen
Arrondissement Vire

Det **Vire Arrondissement** as det naistletjst arrondissement uun det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a süüdwaast faan't department. Det hee 71.601 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Vire.

## Kwelen
Chambéry

**Chambéry** [ʃɑ̃beʁi] as det njüügenstgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 58.833 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Savoie Department

## Kwelen
Villeurbanne

**Villeurbanne** [vilœʁban] as det fjuardgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. Det leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Métropole de Lyon Department. Det hee 150.659 lidj (2018).

## Kwelen
Gex (Arrondissement)

Det **Gex Arrondissement** as det letjst faan a arrondissementen uun det Ain Department uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun, Frankrik. At arrondissement leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 96.535 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Gex.

## Kwelen