open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cephalotaxus

**Cephalotaxus** as det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a Cephalotaxaceae. Jo hiar tu a Konifeeren an san nai mä a Iiwenplaanten (Taxaceae). Diar hiar sööwen bit elwen slacher tu.

## Slacher
C. alpina – C. fortunei – C. griffithii – C. hainanensis – C. harringtonia – C. nana – C. oliveri

## Ufstamang

## Luke uk diar
Tsüpresenplaanten

**Tsüpresenplaanten** (*Cupressaceae*) san en plaantenfamile uun det order faan a Konifeeren (Coniferales). Jo lewe üüb aal a kontinenten bütj a Antarktis. Tu det famile hiar 113 slacher.

Tsüpresen haa aparte bleeden, diar üs fiin twiigen waaks.

## Onerfamilin
Athrotaxidoideae - Callitroideae - Cunninghamioideae - Cupressoideae - Sequoioideae - Taiwanioideae - Taxodioideae

## Sköölen
Actinostrobus – Athrotaxis – Austrocedrus – Callitris – Calocedrus – Chamaecyparis – Cryptomeria – Cunninghamia – Cupressus – Diselma – Fitzroya – Glyptostrobus – Juniperus – Libocedrus – Metasequoia – Microbiota – Neocallitropsis – Papuacedrus – Pilgerodendron – Platycladus – Sequoia – Sequoiadendron – Taiwania – Taxodium – Tetraclinis – Thuja – Thujopsis – Widdringtonia
: → ferlicht uk: Callitropsis – Fokienia – Hesperocyparis – Xanthocyparis

## Bilen

Cupressaceae DescriptionLeaves.PNG|1. banenbleed an2. bütjenbleed
Thujopsis dolabrata SZ119.png|Twiig faan*Thujopsis dolabrata*
Refugee Tree.jpg|*Thuja plicata*
Taxodium distichum Caddo Lake TX 2.jpg|*Taxodium distichum*



## Luke uk diar
Pinaceae

**Pinaceae** of *Sjüürenoortagen* san en plaantenfamile uun det order faan a Konifeeren (Coniferales). Flook bekäänd slacher faan jodiar näädelbuumer fersurge üs mä holt.

## Sköölen
Abies – Cathaya – Cedrus – Keteleeria – Larix – Nothotsuga – Picea – Pinus – Pseudolarix – Pseudotsuga – Tsuga

Tu jodiar 11 sköölen hiar amanbi 230 slacher.

## Bilen

PinusSylvestris.jpg|Pinus sylvestris
Cedrus libani by Bobjudge 3.jpg|Cedrus libani
Pinus halepensis2.jpg|Pinus halepensis



## Luke uk diar
Tseedern

__NOTOC__

**Tseedern** (*Cedrus*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Pinaceae. Diar jaft at tau slacher faan: "Cedrus deodara" an "Cedrus libani".

## Slacher
* *Cedrus libani*
*: Onerslach "C. l. subsp. libani": Süüdelk Türkei, Tsüüpern an Liibanon
*: Onerslach "C. l. subsp. atlantica": Marokko an Algeerien
* *Cedrus deodara*
*: Uun't Himalaya: Afghaanistaan, Pakistaan, Indien

## Bilen

Cèdre du Chélia 8 (Algeria).jpg|Atlastseeder uun Algeerien(C. l. atlantica)
Groesste Zeder Deutschlands.jpg|Liibanontseeder(C. l. libani)
Cedrus deodara Manali 2.jpg|Himalayatseeder(C. deodara)
Junge Zederzapfen nahe.jpg|Taaper faan C. l. libani


## Nat
 Faan Tseedern woort tseedernholt maaget. Wat üs "tseedernholt" ferkääft woort, komt oober flooksis goorei faan tseedern. Det koon uk faan Thuja plicata (ingelsk: "red cedar") kem, of uk faan Cedrela odorata ("spoonsk tseeder"). Uun ualang tidjen san faan Liibanontseedern skeb baud wurden.

Faan tseedern woort uk plaantenööle wonen.

## Luke uk diar
Gnetum

***Gnetum*** as det iansagst skööl uun det plaantenfamile faan a **Gnetaceae** uun det order faan a Gnetales. Diar hiar son 30 slacher tu, diar uun a troopen lewe.

## Slacher
G. africanum – G. arboreum – G. buchholzianum – G. catasphaericum – G. contractum – G. costatum – G. cuspidatum – G. diminutum – G. giganteum – G. gnemon – G. gnemonoides – G. gracilipes – G. hainanense – G. klossii – G. latifolium – G. leptostachyum – G. loerzingii – G. luofuense – G. macrostachyum – G. microcarpum – G. montanum – G. neglectum – G. oxycarpum – G. parvifolium – G. pendulum – G. ridleyi – G. tenuifolium – G. ula

## Luke uk diar
Ephedra

***Ephedra*** ([], faan ualgreks ἐφέδρα *ephédra* "hingststört") as det iansagst skööl uun det plaantenfamile faan a Ephedraceae. Jo hiar tu det order faan a Gnetales. Diar hiar son 35 bit 70 slacher tu.

## Slacher
E. alata – E. altissima – E. americana – E. antisyphilitica – E. aphylla – E. aspera – E. aurantiaca – E. boelckei – E. botschantzevii – E. breana – E. brevifoliata – E. californica – E. chilensis – E. compacta – E. coryi – E. cutleri – E. dahurica – E. dawuensis – E. distachya – E. equisetina – E. fasciculata – E. fedtschenkoae – E. foeminea – E. foliata – E. fragilis – E. frustillata – E. funerea – E. gerardiana – E. glauca – E. gracilis – E. holoptera – E. intermedia – E. kardangensis – E. khurikensis – E. laristanica – E. lepidosperma – E. likiangensis – E. lomatolepis – E. major – E. milleri – E. minuta – E. monosperma – E. multiflora – E. nevadensis – E. ochreata – E. oxyphylla – E. pachyclada – E. pangiensis – E. pedunculata – E. pentandra – E. procera – E. przewalskii – E. pseudodistachya – E. regeliana – E. rhytidosperma – E. rituensis – E. rupestris – E. sarcocarpa – E. saxatilis – E. sinica – E. somalensis – E. strobilacea – E. sumlingensis – E. tilhoana – E. torreyana – E. transitoria – E. triandra – E. trifurca – E. trifurcata – E. tweedieana – E. viridis – E. vvedenskyi

## Luke uk diar
Tsüpresen

**Tsüpresen** (*Cupressus*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Tsüpresenplaanten (Cupressaceae) an haa det famile uk a nööm den. At jaft son 30 slacher faan tsüpresen.

## Slacher
C. abramsiana – C. arizonica – C. atlantica – C. austrotibetica – C. bakeri – C. benthamii – C. butanoensis – C. cashmeriana – C. chengiana – C. duclouxiana – C. dupreziana – C. forbesii – C. funebris – C. gigantea – C. glabra – C. goveniana – C. guadalupensis – C. lusitanica – C. macnabiana – C. macrocarpa – C. montana – C. nevadensis – C. nootkatensis – C. pygmaea – C. revealiana – C. sargentii – C. sempervirens – C. stephensonii – C. tonkinensis – C. torulosa – C. vietnamensis

## Bilen

Cupressus dupreziana1.jpg|Cupressus dupreziana
Cupressus gigantea Bajie.jpg|Cupressus gigantea
Cypress1(js).jpg|Cupressus sempervirens
Cupressus torulosa Manali-Leh.jpg|Cupressus torulosa



## Luke uk diar
Spoonsk Tseeder

At **Spoonsk Tseeder** (*Cedrela odorata*) het so, as oober goornian tseeder. Tseedern san näädelbuumer, oober at Spoonsk Tseeder hiart tu't skööl faan a Tsedreelen, det san bloosenplaanten. Tsedreelen hiar tu't famile faan a Mahagooniplaanten (Meliaceae). Jo lewe uun a troopen an subtroopen.

## Bilen

Cedrela odorata-fruit.jpg|Frücht
Starr 030807-0051 Cedrela odorata.jpg|Buum
Starr 030807-9001 Cedrela odorata.jpg|Twiig
Cedrela 001.jpg|"Tseedern"holt



## Luke uk diar
Tsedreelen

**Tsedreelen** (*Cedrela*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Mahagooniplaanten (Meliaceae). 

## Slacher
C. alliacea – C. alternifolia – C. amara – C. bogotensis – C. brachystachva – C. brasiliensis – C. brevipetiolulata – C. brownii – C. caldasana – C. cedro – C. celebica – C. cubensis – C. dugesii – C. fissilis – C. fuscata – C. glaziovii – C. hassleri – C. herrerae – C. hirsuta – C. huberi – C. impari-pinnata – C. kotschyi – C. lilloi – C. longiflora – C. longipes – C. longipetiolulata – C. macrocarpa – C. mahagoni – C. montana – C. mourae – C. multijuga – C. odorata – C. pachyrhachis – C. palustris – C. pilgeri – C. poblensis – C. regnellii – C. rehderiana – C. rosmarinus – C. saltensis – C. salvadorensis – C. subandina – C. teysmanni – C. tonduzii – C. tubiflora – C. tuna – C. velloziana – C. weberbaueri – C. whitfordii – C. yucatana

## Luke uk diar
Mahagooniplaanten

**Mahagooniplaanten** (Meliaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Siapenbuumer (Sapindales). Diar hiar son 50 sköölen mä 1400 slacher tu. Jo waaks miast uun a troopen.

## Sköölen
Aglaia – Anthocarapa – Aphanamixis – Astrotrichilia – Azadirachta – Cabralea – Calodecaryia – Capuronianthus – Carapa – Cedrela – Chisocheton – Chukrasia – Cipadessa – Dysoxylum – Ekebergia – Entandrophragma – Guarea – Heynea – Heckeldora – Humbertioturraea – Khaya – Lansium – Lepidotrichilia – Lovoa – Malleastrum – Melia – Munronia – Naregamia – Neobeguea – Nymania – Owenia – Pseudobersama – Pseudocarapa – Pseudocedrela – Pterorhachis – Reinwardtiodendron – Ruagea – Sandoricum – Schmardaea – Soymida – Sphaerosacme – Swietenia – Synoum – Toona – Trichilia – Turraea – Turraeanthus – Vavaea – Walsura – Xylocarpus

## Luke uk diar
Swietenia

***Swietenia*** as en plaantenskööl uun det famile faan a Mahagooniplaanten (Meliaceae). Diar jaft at trii slacher faan, diar huuchwäärdag holt leewre.

## Slacher
* Swietenia humilis, Madelameerikoo
* Swietenia macrophylla, nuurdelk Süüdameerikoo
* Swietenia mahagoni, nuurdelk Kariibik

## Bilen

Bark I IMG 6223.jpg|Buark faan S. mahagoni
Swietenia macrophylla wood.jpg|Holt faan S. macrophylla
Swietenia mahagoni Ypey9.jpg|Twiig an frücht faan S. mahagoni



## Luke uk diar
Balsambuumer

**Balsambuumer** (Burseraceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Siapenbuumer (Sapindales). Diar hiar uk Myrrhe (*Commiphora myrrha*) an Weihrauch (*Boswellia sacra*) tu.

## Sköölen
Aucoumea – Beiselia – Boswellia – Bursera – Canarium – Commiphora – Crepidospermum – Dacryodes – Garuga – Haplolobus – Pachylobus – Protium – Santiria – Scutinanthe – Tetragastris – Trattinnickia – Triomma

## Luke uk diar
Grat Leewentsbuum

Di **Grat Leewentsbuum** (*Thuja plicata* of uk *Thuja gigantea*) as en plaantenslach uun det famile faan a Tsüpresenplaanten (Cupressaceae). Uun't ingelsk het hi *Western Red Cedar*, an diaram woort sin holt uk üs "tseedernholt" ferkääft.

## Bilen

Blätterwerk junger Riesen-Lebensbaum.JPG|Bleeden
Thuja plicata Germany.JPG|Uun a tanen
QuinaultLakeCedar 7274c.jpg|Di gratst Grat Leewentsbuum



## Luke uk diar
Leewentsbuumer

**Leewentsbuumer** (*Thuja*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Tsüpresenplaanten (Cupressaceae) mä tau slacher uun Nuurdameerikoo an trii uun Uastaasien.

## Slacher
* Korea Leewentsbuum (Thuja koraiensis)
* Waastelk Leewentsbuum (Thuja occidentalis)
* Grat Leewentsbuum (Thuja plicata)
* Jaapan Leewentsbuum (Thuja standishii)
* Sichuan Leewentsbuum (Thuja sutchuenensis)

## Luke uk diar
Austrobaileyales

**Austrobaileyales** san en order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä trii familin. Hör früchten san miast beien.

## Familin

*Austrobaileyaceae
*Schisandraceae
*Trimeniaceae

## Luke uk diar
Berberidopsidales

**Berberidopsidales** san en letj order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä man tau familin. Det ian lewet uun Chiile an det ööder uun Austraalien. Berberidopsidales san nai mä Santalales.

## Familin
* Aextoxicaceae 
* Berberidopsidaceae 

## Luke uk diar
Bruniales

**Bruniales** san en order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä tau familin an 14 sköölen. Jo lewe uun't süüdelk Afrikoo an süüdelk Ameerikoo.

## Familin
* Bruniaceae
*: Audouinia – Berzelia – Brunia – Linconia – Staavia – Thamnea – ... 
* Columelliaceae
*: Columellia – Desfontainia

## Luke uk diar
Celastrales

**Celastrales** san en order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä tau familin.

## Familin
* Celastraceae, ~ 1.200 slacher
* Lepidobotryaceae, 2 sköölen mä eder ään slach:
*: *Lepidobotrys
*:: *Lepidobotrys staudtii*, Waastafrikoo
*: *Ruptiliocarpon
*:: *Ruptiliocarpon caracolito*, Süüdameerikoo

## Luke uk diar
Hurnbleed

**Hurnbleed** (*Ceratophyllum*) as det iansagst plaantenskööl uun det famile Ceratophyllaceae an det order Ceratophyllales. Jo plaanten lewe uun swetweeder an haa nian ruter.

## Slacher
C. australe – C. demersum – C. echinatum – C. muricatum – C. submersum – C. tanaiticum

## Bilen

Ceratophyllum demersum (inflorescence).jpg|Ceratophyllum demersum
Ceratophyllum demersum 240907.jpg|Ceratophyllum demersum
CeratophyllumSubmersum.jpg|Ceratophyllum submersum



## Luke uk diar
US-Presidentenwool 2020

__NOTOC__

De 3. Nofember 2020 wiar at wool för a president faan a Ferianagt Stooten.

## Debaten uun't kasche
* Twesken Donald Trump an Joe Biden: 29. September, 15. an 22. Oktuuber.
* Twesken Mike Pence an Kamala Harris: 7. Oktuuber.

## A Wool
Dön iarst woollokaalen, Dixville Notch an Millsville uun New Hampshire, maaget am madernaacht de 3. Nofember eeben. Dön letst woollokaalen, uun a bundesstoot Hawaii slood de 3. Nofember am a klook njüügentanj (6:00 de 5. Nofember CET). 

Auer det COVID-19 pandemii jaft at föl briafwoolseedler. A steegdaar för't uunemen faan briafwoolseedler (wat de 3. Nofember of tuföören wechstjüürd wurd) san:

* 2. Nofember: Louisiana an Vermont.
* 3. Nofember: Alabama, Arizona, Arkansas, Colorado, Connecticut, Delaware, Florida, Georgia (för saldooten uun't ütjlun de 6. Nofember), Hawaii, Idaho, Indiana, Maine, Michigan, Missouri, Montana, Nebraska, New Hampshire, New Mexico, Oklahoma, Oregon, Rhode Island, South Carolina, South Dakota, Tennessee, Texas, Wisconsin an Wyoming.
* 6. Nofember: Virginia, Kansas, Kentucky, Massachusetts an Pennsylvania.
* 9. Nofember: Iowa, North Dakota an West Virginia.
* 10. Nofember: Minnesota, Mississippi, Nevada, New Jersey, New York.
* 12. Nofember: North Carolina.
* 13. Nofember: Alaska, Washington D.C., Maryland an Ohio.
* 17. Nofember: Illinois an Utah.
* 20. Nofember: California.
* 23. Nofember: Washington (Bundesstoot).

De 14. Deetsember: A woolmaaner meet uun a hoodsteeden faan hör bundesstooten an steme amtelk för a president an vize-president.

De 3. Janewoore 2021: De 117. Kongres faan a Ferianigt Stooten meet.

## Meeningsamfraagen
Resultooten faan det letst meeningsamfraag föör a wool efter bundesstoot:
(% = am hü föl prosent de een kandidaat föör de öler leit; witj taalen = woolmaaner an -wüfen)

## Resultooten efter Bundesstoot an Washington D.C.

## Luke uk diar

* Landeszentrale für politische Bildung (huuchtjiisk)

## Kwelen
Chloranthaceae

**Chloranthaceae** san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Chloranthales.

## Sköölen
Tu det plaantenfamile hiar sjauer sköölen mä 70 bit 80 slacher:
* Ascarina
* Chloranthus
* Hedyosmum
* Sarcandra

## Luke uk diar
Mike Pence

**Michael Richard „Mike“ Pence** (* 7. Jüüne 1959 uun Columbus, Indiana) as en US-ameerikoons poliitiker faan det Republikoons Partei. Sant 20. Janewoore 2017 as hi de 48. vize-president faan dön Ferianigt Stooten uun Donald Trump sin presidentskap. Faan 2013 tu 2017 wiar hi guwernöör faan Indiana an faan 2001 tu 2013 wiar hi lasmoot faan't US-Representantenhüs.

## Luke uk diar
* *Vize-presidenten faan dön Ferianigt Stooten sant 2001*: Dick Cheney (2001-2009), Joe Biden (2009-2017), Mike Pence (2017-2021), Kamala Harris (2021-).
Commelinales

**Commelinales** (*"Hemelbluumen"*) san en order faan bloosenplaanten mä fiiw familin.

## Familin
* Commelinaceae
* Haemodoraceae
* Hanguanaceae
* Philydraceae
* Pontederiaceae

### Ufstamang

## Luke uk diar
Joe Biden

**Joseph Robinette „Joe“ Biden, Jr.** (Ütjspriik: [ˈd͡ʒəʊzəf ˌrɒbᵻˈnɛt ˈbaɪdən]; * 20. Nofember 1942 uun Scranton, Pennsylvania) as en US-ameerikoons poliitiker an sant a 20. Janewoore 2021 de 46. president faan dön Ferianigt Stooten. Uun dön US-Presidentenwool 2020 as hi för fjauer juar weelet wurden. Hi as faan det Demokraatisk Partei.

Faan 1973 tu 2009 wiar hi fertreeder faan det bundesstoot Delaware uun a Senaat faan dön Ferianigt Stooten. Faan 2009 tu 2017 wiar hi uun Barack Obama sin presidentskap de 47. US-vize-präsident. Hi wurd de 18. August 2020 a kandidaat för det Demokraatisk Partei uun det US-Presidentenwool 2020.

Hi seed föl juaren uun det *[[Senate Foreign Relations Committee]]*. Hi wiar 1991 jin a Golfkrich, man wiar diarför, dat lunen uun a uast faan Euroopa lasmooten faan NATO wurd. 2002 saad hi jä tu't resolutschuun tu de Irak-Krich, man naan diartu, dat at taal faan US-saldooten 2007 uun Irak tunimen wurd skul.  Hi wiar faan 1987 tu 1995 uk föörstmaan faan det *[[Senate Judiciary Committee]]*.

Hi fersoocht 1988 an 2008, man saner lok, a kandidaat faan det Demokraatisk Partei för't presidentskap tu wurden. 23. August 2008 neemd Barack Obama Biden tu a kandidaat för't vize-presidentskap. Hi wurd vize-president, efter dat Obama a 4. Nofember 2008 a presidentenwool woon.

## Luke uk diar
* *Presidenten faan dön Ferianigt Stooten (2001-)*: George W. Bush (2001-2009), Barack Obama (2009-2017), Donald Trump (2017-2021), Joe Biden (2021-).
* *Vize-presidenten faan dön Ferianigt Stooten sant 2001*: Dick Cheney (2001-2009), Joe Biden (2009-2017), Mike Pence (2017-2021), Kamala Harris (2021-).
US-Presidentenwool 2008

Di 4. Nofember 2008 as auer di president faan a Ferianagt Stooten faan Ameerikoo (USA) ufstemet wurden.
Crossosomatales

**Crossosomatales** san en order faan bloosenplaanten mä sööwen familin.

## Familin
* Aphloiaceae
* Crossosomataceae
* Geissolomataceae
* Guamatelaceae
* Stachyuraceae
* Staphyleaceae
* Strasburgeriaceae

## Luke uk diar
Dilleniaceae

**Dilleniaceae** (*"Ruusaapelplaanten"*) san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Dilleniales. Jo lewe uun a troopen, man uk bit ap tu miatag breetjin.

## Sköölen
Acrotrema – Curatella – Davilla – Didesmandra – Dillenia – Doliocarpus – Hibbertia – Neodillenia – Pinzona – Schumacheria – Tetracera

## Bilen

Davilla sessilifolia Fraga - Flickr - Alex Popovkin, Bahia, Brazil (7).jpg|*Davilla sessilifolia*
Flickr - João de Deus Medeiros - Doliocarpus brevipedicellatus (1).jpg|*Doliocarpus brevipedicellatus*
Simpoh (3522504470).jpg|mini|*Dillenia suffruticosa*
Hibbertia stellaris.jpg|miniatur|*Hibbertia stellaris*



## Luke uk diar
Escalloniaceae

**Escalloniaceae** san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Escalloniales. Diar hiar sööwen bit njügen sköölen mä amanbi 130 slacher tu.

## Sköölen
Anopterus – Eremosyne – Escallonia – Forgesia – Polyosma – Tribeles – Valdivia

## Luke uk diar
Garryales

**Garryales** san en order faan bloosenplaanten mä man tau familin.

## Familin

* Garryaceae
*: Sköölen: Aucuba – Garrya
* Eucommiaceae
*: Skööl: Eucommia

## Luke uk diar
Geraniales

**Geraniales** san en order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida).

## Familin
* Francoaceae
* Geraniaceae
* Greyiaceae
* Melianthaceae
* Vivianiaceae

## Luke uk diar
Huerteales

**Huerteales** san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä sjauer familin.

## Familin an sköölen
* Dipentodontaceae
*: Sköölen: Dipentodon – Perrottetia
* Gerrardinaceae
*: Skööl: Gerrardina
* Petenaeaceae
*: Skööl: Petenaea
* Tapisciaceae
*: Sköölen: Huertea – Tapiscia

## Luke uk diar
Gunnerales

**Gunnerales** san en letj order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida). Diar hiar man tau familin tu, diar enööder goorei like.

## Familin an sköölen
* Gunneraceae mä man ian skööl:
*: Gunnera, mä 40 bit 50 slacher
* Myrothamnaceae mä man ian skööl:
*: Myrothamnus, mä tau slacher

## Luke uk diar
Icacinales

**Icacinales** san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä tau familin.

## Familin an sköölen
* Icacinaceae
*: Sköölen: Alsodeiopsis – Casimirella – Cassinopsis – Desmostachys – Hosiea – Icacina – Iodes – Lavigeria – Leretia – Mappia – Mappianthus – Merrilliodendron – Miquelia – Natsiatopsis – Natsiatum – Nothapodytes – Phytocrene – Pleurisanthes – Polyporandra – Pyrenacantha – Ryticaryum – Sarcostigma – Sleumeria – Stachyanthus
* Oncothecaceae
*: Skööl: Oncotheca

## Luke uk diar
Metteniusaceae

**Metteniusaceae** san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Metteniusales mä elwen sköölen.

## Sköölen
Apodytes – Calatola – Dendrobangia – Emmotum – Metteniusa – Oecopetalum – Ottoschulzia – Pittosporopsis – Platea – Poraqueiba – Rhaphiostylis

## Luke uk diar
Sürkliaweroortagen

**Sürkliaweroortagen** (Oxalidales) as en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä sööwen familin.

## Familin
* Brunelliaceae
* Cephalotaceae
* Connaraceae
* Cunoniaceae
* Elaeocarpaceae
* Huaceae
* Oxalidaceae (Sürkliawerplaanten)

### Ufstamang

## Luke uk diar
Aljaksandr Lukaschenka

**Aljaksandr Ryhorawitsch Lukaschenka** (üüb Witjrüs: Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка *Alaksandr Ryhoravič Łukašenka*, üüb Rüs: Александр Григорьевич Лукашенко *Aleksandr Grigor'evič Lukašenko*; 30. August 1954 uun Kopys, Witjrüs SSR) as en witjrüs poliitiker an sant 1994 president faan't lun.
US-Presidentenwool 2004

Di 2. Nofember 2004 as auer di president faan a Ferianagt Stooten faan Ameerikoo (USA) ufstemet wurden.
Paracryphiaceae

**Paracryphiaceae** san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Paracryphiales. Diar hiar trii sköölen mä amanbi 36 slacher tu.

## Sköölen
* Paracryphia
* Quintinia
* Sphenostemon

## Luke uk diar
Barbeya oleoides

***Barbeya oleoides*** as di iansagst plaantenslach uun det skööl Barbeya an uun det famile Barbeyaceae. Det plaant hiart tu a Ruusenoortagen (Rosales).

B. oleoides as en letjen buum, di en oliiwenbuum liket. Hi wääkst uun't nuurduastelk Afrikoo.

## Luke uk diar
Petrosaviaceae

**Petrosaviaceae** san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Petrosaviales. Diar hiar man tau sköölen mä sjauer slacher tu.

## Sköölen an slacher
* Japonolirion
*: J. osense
* Petrosavia
*: P. sakuraii – P. sinii – P. stellaris

## Luke uk diar
Dirachma

***Dirachma*** as det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a Dirachmaceae. Diar hiar man tau slacher tu. Ään wääkst uun Somaalia an di ööder üüb Sokotra.

## Slacher


* *[[Dirachma somalensis]]* uun Somaalia
* *[[Dirachma socotrana]]* üüb Sokotra

## Luke uk diar
Muurbeiplaanten

**Muurbeiplaanten** (Moraceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Ruusenoortagen (Rosales). Diar hiar 37 bis 40 sköölen mä 1100 bit 1400 slacher tu. A miast slacher hiar tu det skööl faan a Fiigen (*Ficus*).

## Sköölen
Antiaris – Antiaropsis – Artocarpus – Bagassa – Batocarpus – Bleekrodea – Bosqueiopsis – Brosimum – Broussonetia – Castilla – Clarisia – Dorstenia – Fatoua – Ficus – Helianthostylis – Helicostylis – Hullettia – Maclura – Malaisia – Maquira – Mesogyne – Milicia – Morus – Naucleopsis – Perebea – Poulsenia – Pseudolmedia – Pseudomorus – Scyphosyce – Sloetia – Sorocea – Sparattosyce – Streblus – Treculia – Trilepisium – Trophis – Trymatococcus – Utsetela

#### Enkelt slacher
* Ficus
*: Banyanbuum (*[[Ficus benghalensis]]*)
*: Benjamin, Birkenfiig (*[[Ficus benjamina]]*)
*: Echt Fiig (*[[Ficus carica]]*)
*: Gumebuum (*[[Ficus elastica]]*)
*: *[[Ficus rubiginosa]]*
* Milicia
*: *[[Milicia excelsa]]*
* Morus

## Luke uk diar
Rhamnaceae

**Rhamnaceae** san en plaantenfamile uun det order faan a Ruusenoortagen (Rosales). Diar hiar son 52 sköölen mä 925 bit 1000 slacher tu. Jo waaks uun a troopen an subtroopen.

## Sköölen
Adolphia – Alphitonia – Alvimiantha – Ampelozizyphus – Auerodendron – Bathiorhamnus – Berchemia – Berchemiella – Blackallia – Ceanothus – Chaydaia – Colletia – Colubrina – Condalia – Crumenaria – Cryptandra – Discaria – Doerpfeldia – Emmenosperma – Frangula – Gouania – Helinus – Hovenia – Hybosperma – Johnstonalia – Karwinskia – Kentrothamnus – Krugiodendron – Lasiodiscus – Maesopsis – Nesiota – Noltea – Paliurus – Papistylus – Polianthion – Phylica – Pleuranthodes – Pomaderris – Pseudoziziphus – Reissekia – Retanilla – Reynosia – Rhamnella – Rhamnidium – Rhamnus – Sageretia – Sarcomphalus – Schistocarpaea – Scutia – Siegfriedia – Serichonus – Smythea – Spyridium – Stenanthemum – Talguenea – Trevoa – Trymalium – Ventilago – Ziziphus 

## Luke uk diar
Dünsuurner

**Dünsuurner** (*Hippophae*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Dünsuurnplaanten (Elaeagnaceae).

## Slacher
* H. goniocarpa
* H. gyantsensis
* H. litangensis
* H. neurocarpa
* Dünsuurn (H. rhamnoides)
* H. salicifolia
* H. tibetana

## Luke uk diar
Dünsuurnplaanten

**Dünsuurnplaanten** of **Öölewilagplaanten** (Elaeagnaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Ruusenoortagen (Rosales) mä trii sköölen an 50 bit 100 slacher.

## Sköölen an slacher
* Öölewilger (Elaeagnus)
*: E. angustata – E. angustifolia – E. annamensis – E. arakiana – E. argyi – E. bambusetorum – E. bockii – E. bonii – E. calcarea – E. caudata – E. cinnamomifolia – E. commutata – E. conferta – E. courtoisii – E. davidii – E. delavayi – E. difficilis – E. elongatus – E. epitricha – E. fasciculata – E. formosana – E. formosensis – E. fruticosa – E. geniculata – E. glabra – E. gonyanthes – E. griffithii – E. grijsii – E. guizhouensis – E. henryi – E. heterophylla – E. hunanensis – E. indica – E. infundibularis – E. jiangxiensis – E. jingdongensis – E. kanaii – E. lanceolata – E. lanpingensis – E. laosensis – E. latifolia – E. liuzhouensis – E. longiloba – E. loureiroi – E. luoxiangensis – E. luxiensis – E. macrantha – E. macrophylla – E. magna – E. maritima – E. matsunoana – E. maximowiczii – E. micrantha – E. mollis – E. montana – E. multiflora – E. murakamiana – E. numajiriana – E. obovatifolia – E. obtusa – E. oldhamii – E. ovata – E. pallidiflora – E. parvifolia – E. pilostyla – E. pingnanensis – E. pungens – E. pyriformis – E. × reflexa – E. retrostyla – E. rivularis – E. rotundata – E. sarmentosa – E. schlechtendalii – E. songarica – E. stellipila – E. × submacrophylla – E. takeshitai – E. taliensis – E. tarokoensis – E. thunbergii – E. tonkinensis – E. tricholepis – E. triflora – E. tubiflora – E. tutcheri – E. umbellata – E. viridis – E. wenshanensis – E. xichouensis – E. xingwenensis – E. xizangensis – E. yakusimensis – E. yoshinoi
* Dünsuurner (Hippophae)
*: H. goniocarpa – H. gyantsensis – H. litangensis – H. neurocarpa – H. rhamnoides – H. salicifolia – H. tibetana
* Bofelbeien (Shepherdia)
*: S. argentea – S. canadensis – S. rotundifolia

## Luke uk diar
Picramniaceae

**Picramniaceae** san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Picramniales mä man tau sköölen.

## Sköölen
* Alvaradoa, fiiw slacher uun Madel- an Süüdameerikoo
* Picramnia, 41 slacher uun Ameerikoo

## Luke uk diar
Dünsuurn

**Dünsuurn** (*Hippophae rhamnoides*) as en plaantenslach uun det famile faan a Dünsuurnplaanten (Elaeagnaceae). Hat woort uk "sitroon faan a nuurd" näämd, auer a beien so föl witamiin C hual.

## Onerslacher
H. r. subsp. carpatica – H. r. subsp. caucasica – H. r. subsp. fluviatilis – H. r. subsp. mongolica – H. r. subsp. rhamnoides – H. r. subsp. sinensis – H. r. subsp. turkestanica – H. r. subsp. wolongensis – H. r. subsp. yunnanensis

## Bilen

Sanddorn mit vielen Beeren.jpg|Twiig mä früchten
Hippophae rhamnoides Sturm41.jpg|Tiaknang faan twiigen, bleeden, bloosen an früchten
Облепиха (на базаре Баку).jpg|Dünsuurn tu ferkuup


Argousier natvit france.jpg|Dünsuurn produkten faan Frankrik
Sanddorn Kandis.JPG|"Fresk" dünsuurn mä kandis
Sanddornprodukte-Hiddensee2.jpg|Dünsuurn produkten faan Hiddensee


## Luke uk diar
Pskow (Prowins)

Det **Pskow Prowins** (üüb Rüs: Пско́вская о́бласть *Pskóvskaja óblast’*) as ian faan a prowinsen uun Rüslun. At prowins leit uun a süüdwaast faan det Nuurdwaastrüslun Bundesdistrikt faan't lun. Uun a nuurd leit det Leeningrad Prowins, uun a nuurduast det Nowgorod Prowins, uun a süüduast lei det Twer Prowins an det Smolensk Prowins, uun a süüd Witjrüslun, uun a süüdwaast Letlun an uun a nuurdwaast Eestlun. Det hee 626.115 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Pskow.

## Geografii
### Lunskap
Wichtig sian uun't prowins san:
* Eserischtsche Sia
* Peipus-Sia
* Pitelis Sia
* Sebeschskoje Sia
* Sennitsa Sia
* Uswjaty Sia
* Schischitskoje Sia

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

## Luke uk diar
* Pskow Guwernement

## Kwelen
Leeningrad (Prowins)

Det **Leeningrad Prowins** (üüb Rüs: Ленингра́дская о́бласть *Leningrádskaja óblast’* [lʲɪnʲɪnˈgratskəjə ˈobləsʲtʲ]) as ian faan a prowinsen uun Rüslun. At prowins leit uun a süüdwaast faan det Nuurdwaastrüslun Bundesdistrikt faan't lun. Uun a nuurd lei de Ladoga Sia, at Republiik Kareelien, de Onega Sia, uun a uast leit de Wologda Prowins, uun a süüd lei det Nowgorod Prowins an det Pskow Prowins an uun a waast Eestlun, at Uastsia an Finlun. Det hee 1.847.867 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Sankt Petersburg, uk wan't steed nian dial faan't prowins as. At prowins as efter de komunistisk poliitiker Wladimir Leenin neemd.

## Geografii
### Lunskap
* Stuumer: de Newa Struum an de Swir Struum.

Dön wichtigst sian san:
* Glubokoje Sia
* Komsomolskoje Sia
* Krasnoje Sia
* Ladoga Sia
* Onega Sia
* Otradnoje Sia
* Suchodolskoje Sia
* Jastrebinoje Sia

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

### Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee ian steed (Sosnowy Bor) an sööwentanj distrikten:

## Befölkring
### Spriiken
Det Wepsisk Spriik, ian faan dön Finno-Ugrisk Spriiken, wurt uun hög taarpen uun a uast faan't prowins snaaket. Öler finno-ugrisk spriiken, Ingrisk an Wotisk, wurd uun a waast faan't prowins snaaket.

## Kwelen
Morus

Wat menst dü?

* Morus (fögler)
* Morus (plaanten)

Of menst dü ferlicht:

* Thomas Morus (Thomas More), di humanist (1478-1535)
Muurbei

Wat menst dü?

* Muurbei (Vaccinium uliginosum) uun det famile faan a Hiasplaanten (Ericaceae)
* Muurbeien (Morus) uun det famile faan a Muurbeiplaanten (Moraceae)
Echt Fiig

At **Echt Fiig** (*Ficus carica*) as en plaantenslach uun det skööl faan a Fiigen. Hör früchten kön eden wurd.

## Bilen

Feigenbaum.JPG|Fiigenbuum
Ficus carica 009.JPG|Buark
20140627Ficus carica2.jpg|Bleeden
Ficus carica L, 1771.jpg|Tiaknang
Starr-140925-1987-Ficus carica-Brown Turkey fruit-Pali o Waipio Huelo-Maui (24950994930).jpg|Rip früchten
Feige-Schnitt.jpg|Apskäären frücht
Figue sec.JPG|Drüget früchten



## Büürerei



## Luke uk diar
Muurbeien

**Muurbeien** (*Morus*) san en plaantenskööl uun det famile faan a Muurbeiplaanten (Moraceae). Sodenang san jo nai mä Fiigen (*Ficus*).

## Slacher
M. alba – M. albida – M. alpina – M. altissima – M. amamiana – M. arabica – M. arbuscula – M. argutidens – M. australis – M. barkamensis – M. betulifolia – M. bombycis – M. boninensis – M. brunoniana – M. calva – M. canina – M. cathayana – M. caudatifolia – M. cavaleriei – M. celtidifolia – M. chinlingensis – M. confinis – M. cordatifolia – M. crataegifolia – M. deqinensis – M. exsucca – M. formosensis – M. goldmanii – M. gongshanensis – M. grisca – M. grisea – M. gyirongensis – M. hachijoensis – M. hastifolia – M. humilis – M. indica – M. insignis – M. insularis – M. integrifolia – M. inusitata – M. japonica – M. jinpingensis – M. kagayamae – M. kaki – M. koordersiana – M. lactea – M. laevigata – M. leucophylla – M. levasseurei – M. lhou – M. liboensis – M. longistylus – M. macroura – M. mairei – M. mallotifolia – M. marmolii – M. mauritiana – M. mesozygia – M. microphilyra – M. miyabeana – M. mizuho – M. mollis – M. mongolica – M. multicaulis – M. nigra – M. nigriformis – M. notabilis – M. ovalifolia – M. pandurata – M. parvifolia – M. pendulina – M. peruviana – M. pyramidalis – M. radulina – M. ribesioides – M. riparia – M. rotundiloba – M. rubra – M. scabriuscula – M. serrata – M. tiliaefolia – M. tomentosa – M. trianae – M. trilobata – M. urticaefolia – M. vernonii – M. vitifolia – M. wallichiana – M. wittiorum – M. yoshimurai – M. yunnanensis – M. zanthoxylon 

## Luke uk diar

* Ei ferwaksle mä: Muurbei (Hiasbei) *Vaccinium*
Rööwsiad

**Rööwsiad** (*Brassica rapa*), uk: *Kualrööwen* (?) as en plaantenslach uun det famile faan a Krüsbloosen (Brassicaceae). Det plaant woort al sant a stiantidj aptaanj, an diar san flook kultuurplaanten faan ufkimen.

## Onerslacher
* B. r. subsp. campestris: "Wil" rööwsiad
* B. r. subsp. chinensis: Pak Choi
* B. r. subsp. cymosa
* B. r. subsp. dichotoma
* B. r. sunsp. komatsuna: Komatsuna
* B. r. subsp. narinosa
* B. r. subsp. nipposinica
* B. r. subsp. oleifera: "Wil" rööwsiad
* B. r. subsp. parachinensis
* B. r. subsp. pekinensis: Sjiinakual
* B. r. subsp. perviridis
* B. r. subsp. rapa: Weederrööw
*: var. teltowiensis: "Teltower Rübchen"
*: var. majalis: Meirööw
*: var. ecsulenta: Harewströöw
* B. r. subsp. rapifera: Rööwstaal
* B. r. subsp. silvestris: Rööwstaal
* B. r. subsp. trilocularis

## Bilen

Baby Pak Choi (02).JPG|Shanghai Pak Choi, "mosterkual"
Bokchoy.jpg|Baby Pak Choi
Napa cabbages.png|Sjiinakual
Komatsuna.jpg|Komatsuna
Brassica rapa subsp. oleifera, raapzaad plant.jpg|Wil rööwsiad (oleifera)
Brassica rapa ssp rapa var pygmaea.jpg|"Teltower Rübchen"
Brassica rapa turnip.jpg|Meirööw
Herbstruebe-1.jpg|Harewströöw
Raapstelen Brassica campestris greens.jpg|Rööwstaal (silvestris)
Cimadirapa.JPG|Rööwstaal (silvestris var. esculenta)



## Luke uk diar
Armeens Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Armeens Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Armeens SSR*, *Sowjetisk Armeenien* of *Armeenien*; üüb Armeens: Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն *Haykakan Sovetakan Soc'ialistakan Hanrapetut'yun*; üüb Rüs: Армянская Советская Социалистическая Республика *Armjanskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1936 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. 

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't republiik wiar:

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Armeens SSR 3.287.677 lidj: 1.661.910 diarfaan wiar wüfhööd an 1.625.767 karmen, 2.229.540 lewet uun a steeden an 1.058.137 üüb't lun.

## Histoore
Det Armeens SSR wurd uun Deetsember 1920 üüs en suwereen stoot grünjlaanjen. Det wurd 1922 dial faan det Transkaukaasisk SSR, wat dial faan det nei grünjlaanjen Sowjetunioon wurd. 1936 wurd det Transkaukaasisk SSR ufskaafet an iin uun trii republiiken apdiald: det Armeens SSR, det Aserbaidschaans SSR an det Georgisk SSR. 23. August 1990 wurd det at Republiik Armeenien amneemd, man bleew at republiik dial faan't Sowjetunioon. 23. September 1991 ferklaaret at republiik sin suwereniteet. At suwereniteet wurd 31. Deetsember 1991 uunkäänd, üüs at Sowjetunioon ham apliaset.

## Politiik
Det iansig regiaringspartei wiar det Armeens Komunistisk Partei, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner
Hoodmaaner faan det Komunistisk Partei faan Armeenien:
* Gevork Alikhanyan (Deetsember 1920 – April 1921)
* Sargis Lukashin (April 1921 – 29. April 1922)
* Askanaz Mravyan (29. April 1922 – Marts 1923)
* Ashot Hovhannisyan (Marts 1923 – Jüüle 1927)
* Haik Osepyan (Jüüle 1927 – April 1928)
* Aykaz Kostanyan (April 1928 – 7. Mei 1930)
* Aghasi Khanjian (7. Mei 1930 – 6. Jüüle 1936)
* Amatuni Vartapetyan (13. Jüüle 1936 – 21. September 1937)
* Grigory Arutyunov (24. September 1937 – Nofember 1953)
* Suren Tovmasyan (Nofember 1953 – 28. Deetsember 1960)
* Yakov Zarobyan (28. Deetsember 1960 – 5. Febrewoore 1966)
* Anton Kochinyan (5. Febrewoore 1966 – 27. Nofember 1974)
* Karen Demirchyan (27. Nofember 1974 – 21. Mei 1988)
* Suren Arutyunyan (21. Mei 1988 – 6. April 1990)
* Vladimir Movsisyan (6. April 1990 – 30. Nofember 1990)
* Stepan Pogosyan (30. Nofember 1990 – 14. Mei 1991)
* Aram Gaspar Sargsyan (14. Mei 1991 – 7. September 1991)

## Kwelen
Aserbaidschaans Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Aserbaidschaans Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Aserbaidschaans SSR*, *Sowjet Aserbaidschaan* of *Aserbaidschaan*; üüb Aserbaidschaans: Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы / Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası; üüb Rüs: Азербайджанская Советская Социалистическая Республика *Azerbaydžanskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1936 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.

## Geografii
### Steeden
Dön tjiin gratst steeden faan't republiik wiar:

### Iindialing faan Ferwalting
Det Aserbaidschaans SSR hed ian autonoom republiik (Det Autonoom SSR Nachitschewan, det Autonoom Republiik Nachitschewan faan nü) an ian autonoom gebiit (det Autonoom Gebiit Bergkarabach, det amstreden Republiik Bergkarabach faan nü).

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Aserbaidschaans SSR 7.037.867 lidj: 3.602.998 diarfaan wiar wüfhööd an 3.434.869 karmen, 3.789.985 lewet uun a steeden an 3.247.882 üüb't lun.

## Histoore
Det Aserbaidschaans SSR wurd 28. April 1920 üüs en suwereen stoot grünjlaanjen. Det wurd 1922 dial faan det Transkaukaasisk SSR, wat dial faan det nei grünjlaanjen Sowjetunioon wurd. 1936 wurd det Transkaukaasisk SSR ufskaafet an iin uun trii republiiken apdiald: det Aserbaidschaans SSR, det Armeens SSR an det Georgisk SSR. 5. Febrewoore 1991 wurd det at Republiik Aserbaidschaan amneemd, man bleew at republiik dial faan't Sowjetunioon. 18. Oktuuber 1991 ferklaaret at republiik sin suwereniteet. At suwereniteet wurd 31. Deetsember 1991 uunkäänd, üüs at Sowjetunioon ham apliaset.

At jaft 1988-1994 en krich twesken Aserbaidschaan an det autonoom regiuun Bergkarabach.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Aserbaidschaans Komunistisk Partei, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner
* Sergej Kirow (1921-1926)
* Ruhulla Akhundov (1925-1926)
* Mir Jafar Baghirov (1933-1953)
* Imam Mustafayev (1954-1959)
* Veli Akhundov (1959-1969)
* Heydar Aliyev (1969-1982)
* Kamran Baghirov (1982-1988)
* Abdurrahman Vazirov (1988-1990)
* Ayaz Mutallibov (1990-1991)

## Kwelen
Georgisk Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Georgisk Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Georgisk SSR*, *Sowjet Georgien* of *Georgien*; üüb Georgisk: საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა sakartvelos sabč'ota socialist'uri resp'ublik'a; üüb Rüs: Грузинская Советская Социалистическая Республика *Gruzinskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1936 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.

## Geografii

Twesken 1944 an 1955 dialen faan det Karatschaiisk AP an det Tschetscheens-Inguschisk ASSR wiar dialen faan det Georgisk SSR. Do wurd jo weler dialen faan det Rüs SFSR.

### Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't republiik wiar:

### Iindialing faan Ferwalting
Det Georgisk SSR hed tau autonoom sosialistisk sowjetrepubliiken (ASSR) an ian autonoom gebiit:
* det Abchaasisk ASSR (det amstreden Republiik Abchaasien faan nü)
* det Adschaarisk ASSR (det Autonoom Republiik Adschaarien faan nü)
* det Süüdoseetisk Autonoom Prowins (det amstreden Süüdoseetien faan nü)

## Befölkring
At jeew sööwen folksteelingen uun't Sowjetunioon. Onern san a resultooten diarfaan för det Georgisk SSR (uk üüs dial faan det Transkaukaasisk SSR):

## Histoore
Det Georgisk SSR wurd 25. Febrewoore 1921 üüs en suwereen stoot grünjlaanjen. Det wurd 1922 dial faan det Transkaukaasisk SSR, wat dial faan det nei grünjlaanjen Sowjetunioon wurd. 1936 wurd det Transkaukaasisk SSR ufskaafet an iin uun trii republiiken apdiald: Det Georgisk SSR, det Armeens SSR an det Aserbaidschaans SSR. 4. Nofember 1990 wurd det at Republiik Georgien amneemd, man bleew at republiik dial faan't Sowjetunioon. 9. April 1991 ferklaaret at republiik sin suwereniteet. At suwereniteet wurd 31. Deetsember 1991 uunkäänd, üüs at Sowjetunioon ham apliaset.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Georgisk Komunistisk Partei, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner
* Fillip Ijesejewitsch Macharadse (Febrewoore 1921-April 1922)
* Michail Stepanowitsch Okurdschawa (April 1922-Oktuuber 1922)
* Wissarion Wissarionowitsch Lominadse (Oktuuber 1922-1924)
* Michail Iwanowitsch Kachiani (1924-6. Mei 1930)
* Lewan Dawidowitsch Gogoberidse (6. Mei 1930-20. Nofember 1930)
* Samson Andrejewitsch Mamulja (20. Nofember 1930-13. Oktuuber 1931)
* Lawrentij Iosifowitsch Kartwelischwili (13. Oktuuber 1931-14. Nofember 1931)
* Lawrentij Pawlowitsch Berija (14. Nofember 1931-31. August 1938)
* Kandid Nestorowitsch Tscharkwiani (31. August 1938-27. Marts 1952)
* Akakij Iwanowitsch Mgeladse (29. Mart 1952-14. April 1953)
* Aleksandr Iordanowitsch Mirtschulawa (14. April 1953-4. September 1953)
* Vasilij Pawlowitsch Mschawandadse (4. September 1953-28. September 1972)
* Eduard Ambrosijewitsch Schewardnadse (28. September 1972-2. Jüüle 1985)
* Dschumber Il'jitsch Patiaschwili (6. Jüüle 1985-14. April 1989)
* Giwi Grigor'jewitsch Gumbaridse (14. April 1989-14. Nofember 1990)
* Sviad Konstantinowitsch Gamsachurdija (14. Nofember 1990-14. April 1991)

## Luke uk diar
* Demokraatisk Republiik Georgien (1918-1921)

## Kwelen
Raps

**Raps**,  **rauwsädj** (*Brassica napus*) as en plaantenslach uun det skööl faan a kualplaanten (Brassica). Raps hää en grat bedüüdang för a büürerei, faan det siad woort plaantenööle of "rapskuuk" wonen.

## Onerslacher
* Steegrööw (*Brassica napus subsp. rapifera* of uk *Brassica napus subsp. napobrassica*)
* B. n. subsp. napus
* B. n. subsp. pabularia

## Bilen

Brassica napus - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-169.jpg|*Brassica napus*
Raps_Frühjahr.jpg|Jong raps
Raps Rapeseed Brassica napus 04.jpg|Früchten
RapsSchote1.JPG|Siad



## Fung



## Luke uk diar
Steegrööw

At **Steegrööw** (Brassica napus rapifera), uk wel Güül Rööw ?, Kualrööw ?, Böderrööw ?, Koroobe ?? as en plaantenslach uun det skööl faan a kualplaanten (Brassica). Eegentelk as't en onerslach faan Raps (Brassica napus).

## Bilen

CDC rutabaga.jpg|Potset steegrööw
Steckrübe.jpg|Apskäären steegrööw
LabskausBC.jpg|Steegrööwen kön uun labskaus ferwerket wurd



## Luke uk diar
Eestnisk Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Eestnisk Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Eestnisk SSR*, *Sowjet Eestlun* of *Eestlun*; üüb Eestnisk: Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik; üüb Rüs: Эстонская Советская Социалистическая Республика *Estonskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. At republiik wurd faan föl lunen ei uunkäänd.

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Eestnisk SSR 1.572.916 lidj: 837.677 diarfaan wiar wüfhööd an 735.239 karmen, 1.125.975 lewet uun a steeden an 446.941 üüb't lun.

## Histoore
17. Jüüne 1940 wurd at Republiik Eestlun faan det Sowjetisk Armee besaat. Det Eestnisk SSR wurd 21. Jüüle 1990 grünjlaanjen an wurd 6. August 1940 dial faan't Sowjetunioon. At republiik wurd faan 1941 tu 1944 faan Tjiisklun besaat. 22. September 1944 wurd Tallinn faan det Sowjetisk Armee welernimen. 8. Mei 1990 wurd at republiik det Republiik Eestlun. 20. August 1991 wurd at lun weler suwereen.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Eestlun, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner
* Karl Säre (1940-1941)
* Nikolai Karotamm (1944-1950)
* Johannes Käbin (1950-1978)
* Karl Vaino (1978-1988)
* Vaino Väljas (1988-1990)

## Kwelen
Letisk Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Letisk Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Letisk SSR*, *Sowjet Letlun* of *Letlun*; üüb Letisk: Latvijas Padomju Sociālistiskā Republika; üüb Rüs: Латвийская Советская Социалистическая Республика *Latvijskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. At republiik wurd faan föl lunen ei uunkäänd.

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Letisk SSR 2.680.029 lidj: 1.433.713 diarfaan wiar wüfhööd an 1.246.316 karmen, 1.905.911 lewet uun a steeden an 774.118 üüb't lun.

## Histoore
At republiik Letlun wurd 17. Jüüne 1940 faan det Ruad Armee besaat. Det Letisk SSR wurd 21. Jüüle grünjlaanjen an wurd 5. August dial faan't Sowjetunioon. Det wurd faan 1941 tu 1944 faan Tjiisklun besaat. Det wurd 4. Mei 1990 weler suwereen.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Letlun, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner
* Jānis Kalnbērziņš (1940-1941, 1944-1959)
* Arvīds Pelše (1959-1966)
* Augusts Voss (1966-1984)
* Boris Pugo (1984-1988)
* Jānis Vagris (1988-1990)
* Alfrēds Rubiks (1990-1991)

## Kwelen
Liitauisk Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Liitauisk Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Liitauisk SSR*, *Sowjet Liitauen* of *Liitauen*; üüb Liitauisk:  Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika; üüb Rüs: Литовская Советская Социалистическая Республика *Litovskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. At republiik wurd faan föl lunen ei uunkäänd.

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Liitauisk SSR 3.689.779 lidj: 1.942.605 diarfaan wiar wüfhööd an 1.747.174 karmen, 2.509.311 lewet uun a steeden an 1.180.468 üüb't lun.

## Histoore
At republiik Liitauen wurd 16. Jüüne 1940 faan det Ruad Armee besaat. Det Liitauisk SSR wurd 21. Jüüle grünjlaanjen an wurd 3. August dial faan't Sowjetunioon. Det wurd faan 1941 tu 1944 faan Tjiisklun besaat. At lun wurd 11. Marts 1990 weler suwereen.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Liitauen, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner
* Antanas Sniečkus (1940-1941, 1944-1974)
* Petras Griškevičius (1974-1987)
* Ringaudas Songaila (1987-1988)
* Algirdas Brazauskas (1988-1990)

## Kwelen
Witjrüs Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Witjrüs Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Witjrüs SSR*, *Sowjet Witjrüslun* of *Witjrüslun*; üüb Witjrüs: Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка *Biełaruskaja Savietskaja Sacyjalističnaja Respublika*; üüb Rüs: Белорусская Советская Социалистическая Республика *Belorusskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1922 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.

## Geografii

### Iindialing faan Ferwalting
Prowinsen:
* Babrujsk (1944-1954)
* Belastok (1939-1944)
* Brest (1939-1991)
* Baranawitschy (1939-1954)
* Homelj (1938-1991)
* Hrodna (1939-1991)
* Mahiljou (1938-1991)
* Minsk (1938-1991)
* Pinsk (1939-1954)
* Poleesien (1938-1954)
* Polatsk (1944-1954)
* Wilejka (1939-1944), amneemd Maladsetschna (1944-1960)
* Witsebsk (1938-1991)

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Witjrüs 10.199.709 lidj: 5.423.874 diarfaan wiar wüfhööd an 4.775.835 karmen, 6.678.585 lewet uun a steeden an 3.521.124 üüb't lun.

## Histoore
Waast Witjrüslun wurd 1939 dial faan't republiik efter det Ruad Armee besaatet at uastdial faan Poolen. At lun wurd 1991 üüs at republiik Witjrüslun suwereen.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Witjrüslun, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner

## Kwelen
Ukrainisk Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Ukrainisk Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Ukrainisk SSR*, *Sowjet Ukraine* of *Ukraine*; üüb Ukrainisk: Украї́нська Радя́нська Соціалісти́чна Респу́бліка *Ukrayins'ka Radjans'ka Socialistyčna Respublika*; üüb Rüs: Украи́нская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика *Ukraínskaja Sovétskaja Socialistíčeskaja Respúblika*) wiar faan 1922 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.

## Geografii

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Ukrainisk SSR 51.706.742 lidj: 27.798.978 diarfaan wiar wüfhööd an 23.907.764 karmen, 34.587.662 lewet uun a steeden an 17.119.080 üüb't lun.

## Histoore
At lun wurd 24. August 1991 üüs at republiik Ukraine suwereen.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Ukraine, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner

## Kwelen
Moldaawisk Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Moldaawisk Sosialistisk Sowjetrepubliik** (üüb Rumeens: Republica Sovietică Socialistă Moldovenească / Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ; üüb Rüs: Молда́вская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика *Moldávskaja Sovétskaja Socialistíčeskaja Respúblika*) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Moldaawisk SSR 4.337.592 lidj: 2.279.432 diarfaan wiar wüfhööd an 2.058.160 karmen, 2.301.185 lewet üüb't lun an 2.036.407 uun a steeden.

## Histoore
Det Ruad Armee besaat 28. Jüüne 1940 det Besarabien regiuun faan Rumeenien. 2. August wurd faan at waastdial faan det Moldaawisk ASSR (1924-1940; dial faan det Ukrainisk SSR) an dialen faan Besarabien det Moldaawisk SSR grünjlaanjen. 1941-1944 wurd at republiik faan Rumeenien besaatet. Det wurd 27. August 1991 üüs at republiik Moldaawien suwereen.  

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Moldaawien, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner

## Kwelen
Turkmeens Sosialistisk Sowjetrepubliik

Det **Turkmeens Sosialistisk Sowjetrepubliik** (kurt: *Turkmeens SSR*, *Sowjet Turkmeenistaan*, *Sowjet Turkmeenien*, *Turkmeenistaan* of *Turkmeenien*; üüb Turkmeens: Түркменистан Совет Социалистик Республикасы / Türkmenistan Sowet Sotsialistik Respublikasy; üüb Rüs: Туркменская Советская Социалистическая Республика *Turkmenskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika*) wiar faan 1925 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.

## Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Turkmeens SSR 3.533.925 lidj: 1.793.121 diarfaan wiar wüfhööd an 1.740.804 karmen, 1.930.408 lewet üüb't lun an 1.603.517 uun a steeden.

## Histoore
At lun wurd 27. Oktuuber 1991 üüs at republiik Turkmeenistaan suwereen.

## Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Turkmeenistaan, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.

### Hoodmaaner

## Kwelen