open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olympia (Grikkaland)

**Olympia** (Grikst: Ολυμπία *Olympía*) var eitt halgistað í forna Grikkalandi og er kent fyri at vera heimstaðið fyri fornu olympisku leikirnir í klassisku griksku tíðini. Olympisku leikirnir vóru hildnir hvørt fjórða ár frá í hvussu er ár 776 f.kr.. Fyrstu leikirnir vóru hilndar fyri at heiðra grikska gudin  Zeus. Theodosius I keisari avtók olympisku leikirnir í ár 394 e.kr. av tí at hann metti at leikirnir vóru heidnir.

Olympia hevur fingið status sum Heimsarvur (World Heritage Site) av UNESCO.

## Keldur


Bólkur:Grikkaland
Bólkur:Grikkaland í fornøld
Bólkur:Grikkalands søga
Bólkur:Býir í forna Grikkalandi
Bólkur:Heimsarvar
Kongressin í USA

**Kongressin í USA** (enskt: **United States Congress**) er lóggevandi valdið í USA. Kongressin hevur tvey kømur: Senatið, sum hevur 100 limir og Umboðsmannatingið (*House of Representatives*), sum hevur 435 limir. Hvør statur í USA hevur tveir senatorar og - alt an uppá tal av íbúgvum - millum 1 og 53 limir í Umboðsmannatinginum. Harumframt sita fimm útnevnd frá hjálondunum hjá USA í eitt tvey-ára tíðarskeið, umframt ein kommiserur, sum situr í eitt fýra-ára skeið. Hesir seks persónarnir hava ikki atkvøðurætt. 
Kongressin hevur ábyrgdina fyri fíggjarmálum, serliga mál sum viðvíkja fíggjarætlan, verju av USA, landsins almennu viðurskifti og regulering av handilsavtalum við onnur lond. Harumframt fastsetir Kongressin tær yvirorðnaður rammurnar fyri tær lóggevandi stjórnirnar í lutastatum USA's. Tað merkir, at hvør einstakur lutastatur framhaldandi hevur sjálvavgerðarrætt, sum vísir seg í ymiskum konkretum lógum. Umframt tær lóggevandi funktiónirnar hevur Kongressin makt til at kanna og føra eftirlit við tí útøvandi maktini - við forsetanum og hansara umsiting. Kongressin hevur ekslusiva makt til at byrja ríkisrættarmál móti forsetanum, dómarum og øðrum embætismonnum í føderalum regi - tvs. hesi hoyra ikki til lutastatirnir. 

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Bókasavnið hjá Kongressini í USA 
* Umboðsmannatingið (House of Representatives)
* Senatið í USA

Bólkur:Kongressin í USA
Bólkur:USA
Bólkur:Politikkur í USA
Bólkur:Tjóðarting
Listi yvir stjórar í peningastovnum í Føroyum

## Stjórar í Eik Banka (fyrr Føroya Sparikassi og Færø Amts Sparekasse)
Stjórar og stjórnarlimir í Eik Banki hava verið: 

## Stjórar í BankNordik (fyrr Føroya Banki og Sjóvinnubankin)

### Stjórar í Føroya Banka (fram til samanlegging við Sjóvinnubankan)

Niðanfyri sæst listi yvir stjórar í gamla Føroya Banka fram til samanleggingina við Sjóvinnubankan í 1994:

### Stjórar í Sjóvinnubankanum (fram til samanlegging við gamla Føroya Banka)
Niðanfyri sæst listi yvir stjórar í gamla Sjóvinnubankanum fram til samanleggingina við Føroya Banka í 1994:

### Stjórar í Føroya Banka/BankNordik

Niðanfyri sæst listi yvir stjórar Føroya Banka/BankNordik eftir samanleggingina av Sjóvinnubankanum og Føroya Banka í 1994:

Tekniskt sæð yvirtók Sjóvinnubankin Føroya Banka, so hesir stjórar kunnu eisini síggjast sum framhald av stjórunum í Sjóvinnubankanum.

## Stjórar og stjórnarlimir í Norðoya Sparikassa
Stjórar  og stjórnarlimir í Norðoya Sparikassa hava verið:

## Stjórar í Suðuroyar Sparikassa
Stjórar í Suðuroyar Sparikassa hava verið:

## Stjórar í Fossbankanum
Stjórar í Fossbankanum vóru:

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Banknordik.fo, Føroyar og bankarnir í 100 ár, Jørn Astrup Hansen og Jóan Pauli Joensen. (pdf-fíla, 302 síður) 

Bólkur:Føroyskir peningastovnar
Bólkur:Listar
Palau

**Palau** ella **Belau** er ein kyrrahavsoyggj í Mikronesia. Koror er tann størsti býurin í Palau, men høvuðsstaðurin er Ngerulmud. Tjóðveldið Palau er eitt av heimsins minstu londum. Víddin á lendinum er 465,55 km2. Palau er limur í Compact of Free Association við USA. Á hesi oyggj búgva um 18 000 fólk í 2014. Hon hevur tropiskt veðurlag og er mest sum øll avvaksin við tjúkkum tropiskum regnskógi.  

Palau er býtt í 16 statir:
* Aimeliik
* Airai
* Angaur
* Hatohobei
* Melekeok
* Ngaraard
* Ngarchelong 
* Ngardmau
* Ngaremlengui
* Ngatpang
* Ngchesar
* Ngiwal 
* Kayangel
* Koror
* Peleliu
* Sonsorol

## Keldur


Bólkur:Kyrrahavsoyggjarnar
Bólkur:Oyggjar
Tjóðsangur

Ein **tjóðsangur** er sum oftast ein tjóðskaparligur sangur ella tónleikur, sum skal vera eitt symbol fyri eitt ávíst land til almennar hendingar ella stevnur av ymiskum slagi, t.d. verða tjóðsangirnir altíð spældir beint áðrenn ein almennan fótbóltslandsdyst, og tá heiðursmerkjahandan er á t.d. OL, so hoyrist eitt brot av tónleikinum til tjóðsangin hjá tí landi, sum vann gullið. Ein tjóðsangur kann vera formliga viðurkendur sum tjóðsangur av myndugleikunum í einum landi, men hann kann eisini vera uttan formliga viðurkenning, men bert verða brúktur sum tjóðsangur.

Við menningini av tjóðum í 19. øld og 20. øld hava mest sum øll lond valt ein tjóðsang. Í summum londum eru eisini regiónalir tjóðsangir, har lutastatir ella aðrar subtjóðareindir hava teirra egna almenna ella óalmenna tjóðsang. Summar millumtjóða sambond hava eisini teirra egna tjóðsang.

Tjóðsangir eru ofta skrivaðir sum ein hymna ella marsjur. Í Miðamerika brúka tey vanliga meira operalíknandi tónleikaverk. Summi lond brúka eina fanfaru.

Um tjóðsangurin hevur meira enn eitt vers, so er tað vanligt bert at syngja fyrsta versið, í Týsklandi er tað tó triðja versið. Ein tjóðsangur varir í miðal ein minutt. Í londum, har tað er meira enn eitt alment mál, er tað sum oftast ein versjón á hvørjum av teimum almennu málunum, eitt nú í Belgia, Finlandi, Sveis og Suðurafrika. Tað eru fleiri dømi um lond, sum hava felags tjóðarlag. Nevnast kann t.d., at Finland og Estland hava sama tjóðlag, men tjóðarsangirnir hava hvør sín tekst. Tað eru eisini fleiri lond, sum brúka sama tjóðlag, sum Bretland, men við øðrum teksti.

Í Føroyum hava vit tjóðsangin *[[Tú alfagra land mítt]]*, sum Símun av Skarði hevur yrkt, og sum Peter Alberg gjørdi lagið til. Danmark hevur ein tjóðsang: *[[Der er et yndigt land]]*, sum Adam Gottlob Oehlenschläger yrkti í 1823, og ein kongaligan tjóðsang *[[Kong Christian stod ved højen mast]]*, sum Johannes Ewald yrkti í 1779. Í Grønlandi brúka tey tjóðsangin *[[Nunarput utoqqarsuanngoravit]]*, sum Henrik Lund hevur yrkt, og Jonathan Petersen gjørdi lag til.

## Keldur


## Slóðir úteftir

* szbszig.atw.hu tekstur og sangur av tjóðsangum frá øllum londum
* NationalAnthems.me  Tjóðsangir frá øllum londum í heiminum (og søguligar tjóðsangir) við ljóð-streaming, teksti, kunning og slóðum.
* NationalAnthemsong.com Tjóðsangir við video, yrkingum og instrumental tónleiki hjá fleiri tjóðum kring heimin.
* national-anthems.net  tekstur og instrumental innspælingar av tjóðsangum frá øllum londum í heiminum.
* Nationalanthems.info, yrkingar og søgan hjá tjóðsangum kring allan heimin.
* Nationalanthems.us, online forum on lyrics, sheet music and links of national anthems
* Upptøkur av tjóðsangum frá londum kring heimin tað er US Navy band, sum spælir løgini.

Bólkur:Tjóðarsangur
Bólkur:Samfelag
The Walt Disney Company

**The Walt Disney Company**, eisini kent sum **Disney**, er ein ein amerikonsk fyritøka við høvuðssæti í Walt Disney Studios, Burbank, Kalifornia í USA. Fyritøkan er kend um allan heimin og er tann størsta fjølmiðlafyritøkan í heiminum, um hugsað verður um inntøkur. Tað vóru brøðurnir Walt og Roy Disney, sum stovnaðu fyritøkuna hin 16. oktober 1923. Tá var navnið á fyritøkuni "Disney Brothers Cartoon Studio". Tá fyritøkan broytti navn í 1986 til The Walt Disney Company, bleiv tað samstundis víðkað um virksemið, og tey fóru í holt við nýggj vinnuøki, eitt nú sjónleikur, útvarp, tónleik, bókaforløg og internetmiðlar. Harumframt hevur fyritøkan ment nýggj øki innanfyri sjálva fyritøkuna fyri at víðka um málbólkin, sum til tá í høvuðsheitum vóru smábørn og barnafamiljur. 

Fyritøkan er nokk mest kend fyri sínar filmsframleiðslur frá teirra egna filmsstudio, Walt Disney Studios, sum í dag er eitt av teimum størstu og kendastu filmsstudium í USA. Disney eigur og rekur ABC-sjónvarps-transmissiónsnetverk, eitt nú kaðalsjónvarps-kanalirnar Disney Channel, ESPN, A+E Networks og ABC Family; bókaforlag, fjepparavøru (merchandise) og teaturframførslur; samstundis sum fyritøkan eisini eigur og rekur 14 tema- og stuttleikaparkir kring heimin. Fyritøkan hevur eisini havt eina vælvirkandi tónleikadeild, umframt at hon hevur havt samstarv við Dow Jones Industrial Average síðan 6. mai 1991. Ein av teimum fyrstu og kendastu teknifilmsskapningunum hjá fyritøkuni, Mickey Mouse, er almenni maskotturin hjá The Walt Disney Company. 

## Sí eisini

* Disney biografspælifilmar

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Almenna heimasíðan hjá The Walt Disney Company
* Almennur bloggur um The Walt Disney Company
* Portrait of Walt Disney Company at independent data base mediadb.eu 

Bólkur:Disney
Bólkur:Amerikanskar fyritøkur
Bólkur:1923
Umboðsmannatingið í USA

**Umboðsmannatingið í USA** (enskt: **United States House of Representatives**) er annar helmingurin av føderala lóggevandi tinginum í USA, Kongressini. Hin helmingurin er Senatið. Í USA verður Umboðsmannatingið ofta bert nevnt *the House*. Tað eru 435 limir í Umboðsmannatinginum, sum øll standa fyri vali annað hvørt ár. Harumframt eru tað seks limir, ið ikki hava atkvøðurætt. Tingið hevur, eins og øll Kongressin í USA, bústað í Capitol-bygninginum í Washington, D.C.. Ólíkt Senatinum, so kann talið av limum frá hvørjum stati í Umboðsmannatinginum broytast, alt eftir íbúgvatalinum. Sambært tí amerikonsku grundlógini so verður býti av umboðum frá teimum ymisku statunum í USA dagført 10. hvørt ár, grundað á fólkateljingum (seinasta fólkateljingin ella manntalið var í 2010). Kalifornia (umleið 37 milliónir íbúgvar) hevur sostatt 53 limir og Alaska (umleið 660.000 íbúgvar) bert ein lim í Umboðsmannatinginum.

Formaður Tingsins, nevndur *The Speaker*, leiðir fundirnar og er nummar trý í tí politiska stiganum (hierarkinum) næst eftir forsetanum og varaforsetanum. Í 2007 var republikanarin Dennis Hastert avloystur av demokratinum Nancy Pelosi, sum harvið gjørdist tann fyrsti kvinnuligi formaðurin og tann 60. formaðurin í raðfylgjuni. Republikanarin John Boehner tók við álitisstarvinum sum *The Speaker* hin 5. januar 2011.

Tíðliga í januar mánaði í 2023 varð republikanski Kevin McCarthy valdur til formann fyri Umboðsmannatingið. Hann varð valdur við 216 atkvøðum av 428 tinglimum. Talan var um longstu tilnevningartilgongd í 164 ár. Tað var fyrstu ferð síðan 1859, at tilnevningin tók fleiri enn níggju atkvøðugreiðslur.

Í verandi Tinginum hava republikanararnir meiriluta við 222 limum, meðan demokratarnir hava 212 limir. Steve Scalise varð valdur til meirilutaleiðara og Hakeem Jeffries gjørdist leiðari fyri minniluta.

## Keldur

## Slóðir úteftir
* Almenn heimasíða hjá Umboðsmannatinginum

Bólkur:Kongressin í USA
Bólkur:Tjóðarting
Panoramio

**Panoramio** er ein *geolokatións-heimasíða*, har fólk kunnu deila sínar myndir við allan heimin. Heimasíðan er fyrst og fremst ætlað náttúru- og býarmyndum, sum brúkarin leggur á heimskortið júst har sum viðkomandi stóð, tá myndin varð tikin, og síðan verða myndirnar eftirhugdar av einum toymi á Panorio, og tey avgerða so, um myndirnar verða góðtiknar til Google Earth. Tær myndir á Panoramio, sum verða góðtiknar til Google Earth kunnu síggjast av brúkarum frá øllum heiminum, um tey brúka Google Earth ella Google Maps. Brúkarin finnur fram til eitt stað í heiminum, sum hann ella hon er áhugað í, og so ber til at síggja myndir frá tí staðnum, sum brúkarir á Panoramio hava lagt út. Brúkarar kunnu eisini seta lyklaorð á myndirnar, soleiðis at tað gerst lættari hjá øðrum brúkarum at finna fram til t.d. eitt bygdanavn, landanavn, eitt ávíst evni osfr. Panoramio heimasíðan er tøk á fleiri ymiskum málum. Høvuðsskrivstovan hjá Panoramio er í Zurich; í skrivstovubygninginum hjá Google í Sveis.

## Søgan
Tað vóru Joaquín Cuenca Abela og Eduardo Manchón Aguilar, tveir spaniumenn ið byrjaðu Panoramio heimasíðuna á sumri í 2005. Síðan gjørdist almenn 3. oktober 2005. Í mars 2007 vóru meira enn 1.000.000 myndir lagdar út av brúkarum, og tveir mánaðir seinni vóru yvir 2 milliónir myndir á Panoramio. Hin 30. mai 2007 kunngjørdi internetfyritøkan Google, at tey høvdu ætlanir um at keypa Panoramio, og tað gjørdi Google so eisini í juli 2007. Teir báðir stovnararnir vóru verandi har til 2010.

## Keldur


## Slóðir úteftir
* Almenn heimasíða hjá Panoramio
* Google Earth
* Google Earth adds Wikipedia, Panoramio layers 
* Panoramio Team til tann fyrsta toppfundin hjá administratorum. Apríl 2010 í Zurich

Bólkur:Google
Bólkur:Fyritøkur
Biên Hòa

**Bien Hoa** er ein býur í Vjetnam, hann er høvuðsstaður í Dong Nai landslutinum. Býurin er 32 km eystanfyri Ho Chi Minh City. Bien Hoa Floghavn er 5 km frá miðbýnum.

## Fólkatalið
Í 1989 var íbúgvatalið í Bien Hoa mett at vera 273.879. Í 1999 var fólkatalið vaksið til 435.400 í 2009 til 652.646.

## Søga
Bien Hoa vaks til ein stóran forstað til Saigon, tá hesin vaks. Eftir Fyrra indokinesiska kríggið streymaðu flóttafólk til Bien Hoa og fleiri tíggjutúsund fólk búsettust har. Tey komu frá norðaru og miðøkjunum í Vietnam. Undir Vjetnamkrígnum, sum vardi frá 1955 til 1975, brúkti amerikanska flogvápnið Bien Hoa Air Base árini 1961 til 1973. 

Sum fleiri aðrir býir í Vjetnam upplivdi eisini Bien Hoa fíggjarliga afturgongd frá 1975 til seinna helming av 1980-árunum. 

### Í dag
Í dag er býurin komin fyri seg aftur fíggjarliga. Býurin er ein vinnulívsmiðdepil í Suðurvjetnam, og fleiri verksmiðjur og vøruhús er í økinum uttanfyri býin, ofta við fígging frá Japan, Singapor, USA, Sveis og øðrum útlendskum íleggjarum. Har eru fleiri stuttleikaparkir, náttklubbar og matstovur, sum liggja framvið Dai Nai Ánni.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Býir í Vjetnam
Mustafa Kemal Atatürk

**Mustafa Kemal Atatürk** (19. mai 1881 – 10. november 1938) var fyrsti forseti hjá Turkaland, 1923-1938. 

Í oktober sama ár varð landið lýst lýðveldi, og Mustafa Kemal varð valdur forseti. Hann var heryvirmaður og hevði verið uppi í at stovna eina tjóðskaparfylking seinast í heimsbardaganum. Mustafa varð afturvaldur í 1927, 1931 og 1935; hann varð nevndur *Atatúrk*, sum merkir "faðir turkanna", og hesi árini setti hann stórar nýskipanir í verk og nútíðargjørdi landið. Ímillum nýskipaninar varð nýggj stýrisskipan, nýggj sivil rættarskipan, valrættur til konufólk, latínska stavraðið varð tikið í nýtslu, og fleirkonuhjúnalag varð bannað. Eisini eggjaði hann landsmonnum at ganga í evropeiskum klæðum og skipaði fyri einari fýra-ára búskaparætlan. Kemal Atatúrk doyði í 1938.

## Sí eisini
* Listi yvir forsetar Turkalands
* Turkaland

Bólkur:Turkiskir politikarar
Bólkur:Forsetar
Bólkur:Føðingar í 1881
Bólkur:Andlát í 1938
Listi yvir forsetar Turkalands

Niðanfyri sæst ein **listi yvir forsetar í [[Turkaland]]i**.

## Keldur


Bólkur:Turkaland
Bólkur:Forsetar
Bólkur:Listar
Mia Love

**Ludmya Mia Bourdeau Love** (f. 6. desember 1975 í New York City) er ein amerikanskur politikari og Republikanskur limur í Umboðsmannatinginum fyri Utah. Hon hevur verið borgarstjóri í Saratoga Springs í Utah 2010-2014. Hon er fødd í New York og býr nú í Utah. Love er gift við Jason Love, og tey eiga 3 børn. Love er konservativ; hon er m.a. hart í móti fosturtøku. 

Bólkur:Amerikanskir politikarar
Bólkur:Afroamerikanarar
Bólkur:Føðingar í 1975
Giorgos Andrea Papandreou

**Giorgos Andrea Papandreou** (grikskt: Γεώργιος Α. Παπανδρέου ella tann styttri formurin: Γιώργος, føddur 16. juni 1952 í  Minnesota, USA) er ein grikskur politikari, limur í sosialistiska flokkinum PASOK. Á valinum 4. oktober 2009 fekk flokkur hansara meiriluta og kom til valdið og hann gjørdist forsætisráðharri Grikkalands, eins og faðir hansara Andreas Papandreou og abbi hansara Giorgios Papandreu hava verið tað áður. Í 1988-89 og aftur í 1994-96 var hann undirvísingar- og kirkjumálaráðharri, 1999 til 2004 var hann uttanríkisráðharri. Hann var leiðari fyri flokkin PASOK frá februar 2004 til mars 2012. Georg Papandreou gjørdist 182. forsætisráðharri Grikkalands hin 6. oktober 2009. Hann fór frá hin 11. november 2011 fyri at ein tjóðareindarstjórn (national unity government) kundi taka sær av fíggjarkreppuni í landinum. 

## Hygg eisini at
*Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Grikskir politikarar
Bólkur:Forsætisráharrar Grikkalands
Bólkur:Føðingar í 1952
Andreas Papandreou

**Andreas G. Papandreou** (grikskt: Ανδρέας Γ. Παπανδρέου, føddur 5. februar 1919, deyður 23. juni 1996) var ein grikskur politikari og økonomur. Hann spældi ein týðandi leiklut í grikskum politikki í 1970-árunum, 1980-árunum og 1990-árunum. Andreas bleiv oftast nevndur við sínum fornavni í Grikkalandi, nakað sum er rættiliga óvanligt annars í Grikkalandi. Tvær ferðir var hann forsætisráðharri Grikkalands, fyrru ferðina frá 21. oktober 1981 til 2. juli 1989, seinnu ferðina frá 13 oktober 1993 til 22. januar 1996). Hann var sonur Georgios Papandreou, sum var forsætisráðharri í Grikkalandi tríggjar ferðir: 1944–1945, 1963 og 1964–1965. Sonur Andreas, sum eitur eftir abba sínum, Georgios Andrea Papandreou, hevur eins og pápin og abbin, verið forsætisráðharri Grikkalands, tað var hann frá 2009 til 2011. Andreas Papandreou var vællærdur, akademikari sum hevði lisið økonomi á Harvard University í USA. Tá hann kom til valdið í 1981, broyttist grikska politiska søgan, og eitt nærum 50-ára konservativt stýrt land broytti kós tann sosialistiska vegin. 

## Hygg eisini at
*Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands

## Keldur


## Slóðir úteftir
* The Andreas Papandreou Foundation 
* Biografi frá pasok.gr 
* Tribute to Andreas Papandreou 
* Clara Thomas Archives and Special Collections - Archival photographs of Andreas Papandreou from the Toronto Telegram Fonds - Clara Thomas Archives and Special Collections, York University

Bólkur:Grikskir politikarar
Bólkur:Forsætisráharrar Grikkalands
Bólkur:Føðingar í 1919
Bólkur:Andlát í 1996
Georgios Papandreou

**Georgios Papandreou**  (føddur 13. februar 1888 í Kalentzi - doyði 1. november 1968 í Athen) var ein grikskur politikari. Hann var forsætisráðharri frá 1944 til 1945 og aftur frá 1963 til 1965, tá Kong Konstantin setti hann frá. Hernaðarjuntaðin setti Papandreou í húsavarðhald, har hann sat til hann doyði í 1968. Sonur hansara, Andreas Papandreou, og abbasonur hansara Giorgos Andrea Papandreou hava eisini verið forsætisráðharrar í Grikkalandi.

Papandreou var varaforseti 1950–1952 í stjórnunum hjá Nikolaos Plastiras and Sofoklis Venizelos. Hann var eisini ráðharri fleiri ferðir í sínum longu politisku lívsleið, sum vardi í fimm áratíggju, byrjaði í 1923. Hann var sosialis, men samstundis antikommunist. Hann var eisini ímóti kongaveldinum. Hann stuðlaði tí liberala Eleftherios Venizelos, sum útnevndi Papandreou til guvernør av Khios eftir Balkankríggið í 1912. Tvær ferðir bleiv hann giftur. Fyrra kona hansara var Sofia Mineyko, sum var úr Póllandi, sonur teirra Andreas Papandreou varð føddur á Khios í 1919. Seinna kona hansara var sjónleikarinnan Cybele Andrianou. Tey fingu sonin Georgios G. Papandreou.

## Hygg eisini at
*Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands

Bólkur:Grikskir politikarar
Bólkur:Forsætisráharrar Grikkalands
Bólkur:Føðingar í 1888
Bólkur:Andlát í 1968
Heiðursmerkjabýtið á Summar-OL 2012

Her sæst virlit yvir heiðursmerki, sum vóru latin á Summar-OL 2012 í London.

Vertslandið Stóra Bretland sæst við myrkagráari bakgrund.



## Keldur


Bólkur:Summar-OL 2012
Bólkur:Listar
Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands

Hetta er ein listi yvir teir persónar, sum hava sitið við ovasta valdinum í griksku stjórnini í tí nýmótans grikska lýðveldinum, frá tí at grikkar fingu teirra egnu sjálvstøðugu tjóð við tí griksku kollveltingini fram til dagin í dag. Sjálvt um ymisk almenn og hálv-almenn heiti hava verið brúkt í teimum fyrstu tíggjuáraskeiðunum í tí sjálvstøðuga Grikkalandi, so hevur heitið *forsætisráðharri* (Prime Minister á enskum og Πρωθυπουργός / prothypourgos) verið tann almenna heitið sum hevur verið brúkt í hvussu so er síðan 1843. 

Listi yvir forsætisráðharrar í Grikkalandi

## Keldur


Bólkur:Grikkaland
Bólkur:Statsleiðarar Grikkalands
Bólkur:Grikskir politikarar
Bólkur:Listar
Antonis Samaras

**Antonis Samaras** (grikskt: Αντώνης Σαμαράς, føddur 23. mai 1951) er ein grikskur politikari og økonomur, sum hevur verið forsætisráðharri í Grikkalandi frá 2012 til 2015.

Hann var fíggjarmálaráðharri í 1989, uttanríkisráðharri 1989-90 og aftur frá 1990-92. Hann er eisini kendur fyri at vera orsøk til at stjórnin hjá flokki hansara fall í 1993. Hann fór so úr flokkin, men í 2004 gjørdist hann aftur limur í flokkinum og í 2009 vann hann eitt tætt stríð um formanspostin. Hann var tann 7. leiðarin fyri flokkin, síðan flokkurin varð stovnaður í 1974. Í 2009 gjørdist hann eisini mentamálaráðharri. Hann hevur verið leiðari fyri konservativa flokkin Nýtt Demokrati til juli 2015 og hevur verið forsætisráðharri í Grikkalandi frá 20. juni 2012 til 26. januar 2015. 

Eftirmaður hjá Antonis Samaras sum forsætisráðharri í Grikkalandi gjørdist Alexis Tsipras.

## Hygg eisini at
*Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Antonis SAMARAS, europa.eu (á donskum)

Bólkur:Grikskir politikarar
Bólkur:Forsætisráharrar Grikkalands
Bólkur:Føðingar í 1951
Johan Dahl

**Johan Dahl** (føddur 19. september 1959) er føroyskur politikari og vinnulívsmaður. Hann er uppvaksin í Fámjin, hann er sonur Jógvan Dahl, sála, úr Vági og Ebbu, fødd Albinus, sála, úr Fámjin. Hann er giftur við Lindu Herdalur. Johan hevur verið landsstýrismaður í Vinnumálum síðan 2008. Hann hevur bankaútbúgving og ávís prógv innan merconom. Sum ungur arbeiddi hann í Sjóvinnubankanum, og í 1982 gjørdist hann stjóri í Vágs Skipasmiðju, sum A/S J. Dahl átti. Johan er eftirkomari hjá Dahl familjuni í Vági, sum stovnaðu fyritøkuna á Gørðunum. Hann var stjóri har til 1990. Síðan var hann stjóri í World Seafood 1991–1992, stjóri í Sp/f Faromar frá 1997, stjóri í Faroe Coldstores frá 1998, stjóri á  Kollafjørð Pelagic og stjóri fyri frystigoymsluna Kloosterboer Terminal Faroe Islands í Kollafirði. Hann var stýrislimur í Føroya Arbeiðsgevarafelag 1982–1990 og stýrisformaður í Seamark Scandinavia A/S 2004–2007.

Johan Dahl hevur verið valdur inn á Føroya Løgting síðan 2002, og hevur sum løgtingslimur verið limur í Vinnunevndini 2002–2006, limur í Fíggjarnevndini 2002–2004, limur 2002–2004 og formaður 2004–2008 í Uttanríkisnevndini umframt næstformaður 2004–2006 og formaður 2006–2008 í Vinnunevndini. Johan Dahl bleiv útnevndur til fiskimálaráðharra í tí fyrstu stjórnini hjá Jóannes Ejdesgaard hin 3. februar 2004, men bleiv koyrdur longu 23. februar, eftir at nógv hevði verið frammi í føroysku fjølmiðlunum um ymiskt frá hansara fortíð. Hann hevur verið vinnumálaráðharri síðan 26. september 2008, og var virkandi fiskimálaráðharri frá 4. mai til 14. november 2011. Johan Dahl hevur eisini verið næstformaður Sambandsflokksins síðan 2007.

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Johandahl.net 
*Samband.fo

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1959
Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Vinnumálaráðharrar í Føroyum
Bólkur:Innlendismálaráðharrar í Føroyum
Bólkur:Fiskimálaráðharrar í Føroyum
Stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard I

**Fyrsta stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard** var Føroya landssstýri frá 3. februar 2004 til 4. februar 2008, við Jóannes Eidesgaard frá Javnaðarflokkinum sum løgmanni. Tríggir flokkar fóru í samgongu: Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin. Valbókstavirnir hjá hesum flokkum eru ávikavist A, B og C, og landsstýrið varð tí umrøtt sum «ABC-samgongan». Í januar 2008 gjørdist tað greitt, at hesir flokkar ikki kundu semjast um at halda fram í samgongu eftir løgtingsvalið, sum var í sama mánaða.

## Keldur


Stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard I
Bólkur:Listar
Bólkur:Listar yvir føroyskir politikarar
Jóannes Eidesgaard 1
Løgtingslimir í Føroyum 2004-2008

**Løgtingið hevði 32 løgtingslimir frá 2004 til 2008**.

## Fastir limir
Her verður meint við teir løgtingslimir, sum vóru valdir, og harumframt fastir varalimir, sum møttu fyri teir fólkavaldu, sum fóru í landsstýri, hesi eru nevnd í "Viðmerkingum" til høgru í talvuni. 

## Slóðir úteftir
*Løgtingslimir 
*Valúrslit 2004 frá Útvarpi Føroya

Bólkur:Føroyskur politikkur
Bólkur:Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Bólkur:Listar yvir føroyskir politikarar
Løgtingslimir í Føroyum 2002-2004

**Føroya Løgting hevði 32 limir** millum løgtingsvalini 2002 og 2004.

## Fastir løgtingslimir
Her verður roknað við øllum fólkavaldum limum Løgtingsins, umframt teimum føstu varalimunum, sum møttu fast fyri tey sum fóru í Føroya Landsstýri.

## Uttanhýsis slóðir
*Valúrslit 2002 frá Útvarpi Føroya

Bólkur:Føroyskur politikkur
Bólkur:Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Bólkur:Listar yvir føroyskir politikarar
Kristina Háfoss

**Kristina Háfoss** (fødd Danielsen, 26. juni 1975, uppvaksin á Argjum) er ein føroyskur økonomur, løgfrøðingur, politikari og fyrrverandi svimjari. Hon var fyrstu ferð vald inn á Føroya Løgting í 2002 fyri Tjóðveldi, í 2008 var hon mentamálaráðharri í eitt hálvt ár, í 2015 varð hon vald til fíggjarmálaráðharra, sum onnur kvinnan í føroysku politisku søguni, tann fyrsta var Jóngerð Purkhús.

## Bakgrund og yrkisleið
Kristina er útbúgvin cand.jur. og cand.polit. frá Københavns Universitet í ávikavist 2002 og 2003. Hon var sett í starv í tað danska Uttanríkisráðið 1998–1999, í danska Fíggjarmálaráðnum 1999–2000 og á Løgmansskrivstovuni sumrini 1999 og 2000.  Harumframt var hon fíggjarligur ráðgevi undir arbeiðnum við at skriva eitt útoyggjaálit 2000–2001, økonomur í Landsbanka Føroya 2004–2005 og verkætlanarleiðari og íløguráðgevi í Føroya Banka í 2006. Síðan 2007 hevur hon verið deildarleiðari í Tryggingarfelagnum Føroyar. 

Av hennara nevndar- og formanssessum kunnu nevnast: Forkvinna í Meginfelag Føroyskra Studenta (MFS) 1999–2000, forkvinna í Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya (BLF) 2005–2006, stýrislimur í P/F Smyril Line síðan 2011 og stýrislimur í tveimum av dótturfeløgunum hjá Tryggingarfelagnum Føroyar síðan 2011.

Sum ung svam hon fyri Havnar Svimjifelag og Føroyar, hon gavst at svimja meðan hon gekk í Hoydølum, og fór í staðin at spæla flogbólt. Kristina er abbadóttir Louis Zachariasen.

## Politiskt arbeiði
Kristina Háfoss var næstformaður í Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelag 2001–2002, vald inn á Ting í Suðurstreymoyar valdømi 2002–2004 og limur í starvsnevnd Tjóðveldisflokksins 2004–2005. Í februar 2008 gjørdist hon landsstýriskvinna í mentamálum í aðru stjórn Jóannesar Eidesgaard, men segði sessin frá sær aftur av persónligum ávum í august sama ár. Á løgtingsvalinum 2011 var hon vald inn í Løgtingið, har flokkur hennara kom at sita í andstøðu. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon afturvald og Tjóðveldi gjørdist partur av stjórnini hjá Aksel V. Johannesen. Hin 15. september 2015 varð Kristina útnevnd fíggjarmálaráðharri.

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Tjodveldi.fo, Um meg, Kristina Háfoss 

Bólkur:Mentamálaráðharrar í Føroyum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Føðingar í 1975
Bólkur:Føroyskar kvinnur í politikki
Bólkur:Politikarar úr Tjóðveldi
Bólkur:Føroyskir svimjarar
Bólkur:Havnafólk
Bólkur:Argjafólk
Eleftheria Arvanitaki

**Eleftheria Arvanitaki** (grikskt: Ελευθερία Αρβανιτάκη, fødd 17. oktober 1957 í Pireus) er ein griksk songkvinna. Hon er ættað av oynni Ikaria. 14. mars 2010 metti sjónvarpstøðin Alpha TV, at Arvanitaki var sætt besta songkvinnan í Grikkalandi síðan 1960. 

## Lívsleið

Arvanitaki byrjaði sína lívsleið sum songkvinna í 1980, tá hon gjørdist partur av tónleikabólkinum "Opisthodromiki Kompania" / "Οπισθοδρομική Κομπανία" og í 1981 hevði hon sín fyrsta leiklut sum gestasangari á einari fløvu (CD), tað var fløvan hjá Vangelis Germanos, sum hevur heitið "Ta Barakia". Hon fór úr bólkinum og byrjaði sína solo lívsleið í august 1984 við fløvuni *Eleftheria Arvanitaki*. Í august 2004 luttók hon í endahátíðarhaldinum á Olympisku Leikunum í Athen. Hon hevur framført í ymiskum WOMAD og øðrum tónleikafestivalum. Í 2006 luttók hon í jólakonsertini "Frostroses" (Frostrósur) í Reykjavík, Ísland sum partur av einum bólki av songkvinnum sum nevndist  "European Divas". Hinar "divurnar" vóru Sissel Kyrkjebø (Noreg), Eivør Pálsdóttir (Føroyar), Petula Clark (Stóra Bretland), Ragga Gisla (Ísland) og Patricia Bardon (Írland).
Orsakað av at Arvanitaki hevur kontrakt við Universal Music Group's jazz label Verve Records, er tónleikur hennara blivin útgivin altjóða í ein ávísan mun. Verve hevur givið henni EmArcy label, sum er evropeiski jazz-armurin hjá Universal, hvørs fokus inniber at menna lokal evropeisk talent til ein altjóða kalibur. Hennara upptøkur eru fyri tað mesta framleiddar undir hennara heimsligu avtalu við Universal Music Greece. Hon er systkinabarn við heiðurløn vinnandi griksk-avstralska filmsmakaran Anthony Maras. Arvanitaki hevur vunnið MAD Video Music Awards prísin.

## Tónleikaútgávur

*Hon luttók eisini í fýra tónleikaútgávum saman við "Opisthodromiki Kompania".

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Almenn heimasíða hjá Eleftheriu Arnvanitaki
*Biografi (GR) frá music.net.cy

Bólkur:Grikskar songkvinnur
Bólkur:Føðingar í 1957
Neil Armstrong

**Neil Alden Armstrong** (f. 5. august 1930 – d. 25. august 2012) og felagi hansara Buzz Aldrin vóru fyrstu menn á mánanum, tá teir fóru hagar við rúmdarfarinum Apollo 11. Tað hendi tann 20. juli 1969. Tá hann setti fótin á mánan, segði Armstrong tey kendu orðini "That's one small step for man, one giant leap for mankind". Armstrong og Aldrin vóru í tveir og ein hálvan tíma á mánanum og gjørdu kanningar. Armstrong var eisini flogskipari undir Koreakrígnum, royndarflogskipari, flogverkfrøðingur og professari. Hann hevur eisini fingið eina stjørnu á Walk of Fame í Hollywood. Armstrong byrjaði hjá Nasa í 1962, og hann gavst tvey ár aftan á mánaferðina. Seinni arbeiddi hann sum professari í verkfrøði. 

Amerikanski rúmdarmaðurin, Neil Alden Armstrong, ið var fyrsti frá mannaættinum sum setti fótin á mánan doyði 82 ára gamal 25. august 2012. Hann varð lagdur undir skurð fyri hjartatrupulleikar fyrr í mánaðinum. Hann fylti 82 ár eisini fyrr í sama mánaði. 

Bólkur:Amerikanarar
Bólkur:Rúmdarmenn
Bólkur:Føðingar í 1930
Bólkur:Andlát í 2012
Jákup Eli Joensen

**Jákup Eli Joensen** (føddur 19. november 1982) er ein føroyskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Hann er ættaður úr Sumba, men hevur búð í Havn síðan hann var tannáringur. Hansara stóri áhugi er tónleikur. Í 2011 gav hann út fløguna Kom við mer, og ein av sangunum, Vanja, gjørdist landaplága í Føroyum tað árið. Við ársenda varð sangurin tilnevndur Ársins sangur til Planet Awards 2011, sum er eitt afturvendandi tónleikatiltak, sum Miðlahúsið skipar fyri. Sangurin Vanja var tilnevndur saman við 4 øðrum sangum, m.a. einum hjá Páll Finnur Páll og einum hjá nýggja bólkinum Glóð. Tað gjørdist sangurin hjá Jákupi Eli, Vanja, sum vann eina planet heiðursløn til  í bólkinum *Ársins sangur*. Jákup Eli fær íblástur til sín tónleik frá tónleikabólkinum Páll Finnur Páll, segði hann við morgunsendingina Summarmorgun 24. august 2011. Jákup Eli framførdi á Summarfestivalinum í 2012 á Føroya Tele pallinum.
Í august 2012 hevur ein nýggjur føroyskur tónleikabólkur All-in útgivið sangin Vanja í einari heilt aðrari versjón, enn tann upprunaliga hjá Jákup Eli, men tó við sama lagi. Tað eru fleiri sangarar, sum syngja sangin, og teir hava eisini gjørt ein video til sangin. Alt hetta er gjørt í samráð við Jákup Eli, sum eigur bæði orð og lag á sanginum Vanja. Teir fýra í dreingjabólkinum (Boy-Band) eru: Terji Djurhuus, Jóannes Lamhauge, Ólavur á Váli og Dánjal Gomez Gudjónsson.

## Útgávur
* 2011 - Kom við mer
* 2012 - Sjúkan, sum fór at spæla tónleik

## Ársins sangur
Sangurin Vanja hjá Jákup Eli gjørdist Ársins sangur á árligu Planet Awards bæði í 2011 og 2012. Í 2011 var tað hansara egna útgáva, í 2012 var tað í nýggjari útseting og sungið av føroyska tóleikabólkinum All in.

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Sangtekstir.com

Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar
Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Bólkur:Planet Awards vinnari
Bólkur:Føroyskir sangskrivarar
Bólkur:Sumbingar
Naddoddur

**Naddoddur** (norrønt: **Naddoddr**, íslendskt: **Naddoður** ella **Naddoddur Ásvaldsson**) var víkingur, ið uppdagaði Ísland umleið ár 860.

## Søga
Sambært Landnámabók var Naddoddur føddur í Agder í Noregi og var millum fyrstu norðmenn í Føroyum, eftir at Grímur Kamban sum tann fyrsti hevði sett búgv har.

Einaferð var hann ávegis aftur til Føroya úr Noregi, men á veg heimaftur kom hann í ódnarveður, misti rætningin og sigldi tí til Íslands. Hann legði at landi í Reyðarfjørði, men fann har ongi fólk. Tað kavaði tann dagin, tey fóru aftur til Føroya, og kallaðu tey tí nýggja landið fyri *Snjóland*. Seinni fekk landið sítt núverandi navn, *Ísland*.

Møguliga er Naddoddur faðir at Ann Naddodsdóttir úr Hetlandi. í 1850 funnu granskarar navnið á Naddoddi í rúnusteini á oynni Bressay í Hetlandi. Á rúnasteininum var ogam-alfabeti, ið er blandingur av piktiskum og norrønum:

:CROSCC NAHHTVVDDARRS DATTR ANN

Hetta hava granskarar tulkað sum "ein krossur til minni um Ann, dóttir Naddodds"

Tað kann tó ikki prógvast, at faðirin til kvinnuna Ann er sami Naddoddur, sum tann, ið uppdagaði Ísland. Tað er eisini vorðið sagt, at Naddoddur sigldi víðari og kom til Amerika 150 ár áðrenn Leivur Hepni, men er tað einans gitingar.

## Sí eisini
* Víkingaøld í Føroyum
* Víkingur

## Slóðir úteftir
* Naddoddur rúmlega hálfnaður, timarit.is
* Aðferðir og viðhorf, timarit.is
* Rán eða ræktun, timarit.is
* Um líf- og helstrauma Íslands, timarit.is
* Landnámabók Fyrsti hluti 1. Kapituli. (''Nefna sumir til Naddoð víking''), norroen.info
* Landnámabók / Book of the Settlement of Iceland - Chapter I. (''Naddod the Viking''), northvegr.org

## Keldutilfar

Bólkur:Føroyingar
Bólkur:Føroya søga
Bólkur:Víkingatíðin
James Cook

**James Cook** (f. 7. november 1728 í Yorkshire í Ongland, d. 14. februar 1779 í Kealakekua í Hawai'i) gjørdist kendur, tá ið hann kortlegði stórar partar av Kanada í Sjeyárabardaganum (1756-1763). Bæði í Kanada og í Kyrrahavi teknaði hann nágreiniligari enn nakar annar undan honum. Hann kom til stórar partar av Polynesia, granskaði Suðuríshavið, sigldi kring Nýsæland, kortlegði eysturstrondina við Avstralia og savnaði nógv vísindaligt tilfar. Vísindamenn og listamenn, sum vóru við honum, eygleiddu og festu á blað alla atkomiliga vitan um dýr, fólk og londini, teir vitjaðu. Árini 1768-1779 varð Cook høvuðsmaður fyri teimum rannsóknarferðum í Kyrrahavi og útvegaði evropearum størri vitan um Kyrrahavsoyggjar og Avstralia, enn nakar maður hevði gjørt. Hann var frálíkur sjómaður, rannsóknarfari og oddamaður. Hann var strangur, men virdur maður, og bjargaði heilsuni á monnum sínum, tí at hann legði stóran dent á, at teir fingu rættan kost og vóru reinførir. Hann legði sær altíð nær at fáa gott vinalag við teir polynesarar, hann vitjaði. Allir, sum vóru við á ferðum Cooks, fingu stóra virðing fyri honum, og vórðu honum trúfastir. 
### Tær tríggjar rannsóknarferðirnar
Frá 1768 til 1771 sigldi Cook fyrst til Tahiti, síðan kring Nýsæland, sum hann kortlegði, og haðan til eysturstrondina á Avstralia. Hesi bæði londini vóru áður hildin at vera partur av *Terra Australis* (Suðurland), eitt ovurstórt sagnmeginland. Á aðru ferð síni (1772 til 1775) granskaði Cook Suðuríshavið, suður at ísmarkinum. Cook fann einki land, og tað bendi á, at nevnda sagnland bara kundi verða kring Suðurpólin. Hann kom til næstan allar teir stóru oyggjaflokkarnar í Suðurkyrrahavi. Í 1776 til 1779 leitaði hann eftir Útnyrðingsleiðini úr Evropa, norðan fyri Alaska, til Asia. Á vegnum granskaði hann Hawai'i, og har varð hann dripin í 1779. 


## Slóðir úteftir
*

## Keldur


Bólkur:Onglendingar
Bólkur:Sjófarar
Bólkur:Føðingar í 1720-árunum
Bólkur:Andlát í 1770-árunum
Listi yvir fólkatingslimir úr Føroyum

**Listi yvir fólkatingslimir** sum umboða Føroyar tekur øll umboð við, sum eru vald til danska Fólkatingið úr Føroyum. Frá 1849 til 1953 var Fólkatingið eitt av tveimum kømrum í Ríkisdegnum; hitt kamarið var Landstingið. Føroyar valdi eitt umboð til hvørt kamarið, og síðan 1953 velur Føroyar tvey umboð til Fólkatingið. Tað hevur verið vanligt fyri føroysk umboð at hava tilknýti til fólkatingsbólkin hjá ein donskum politiskum flokki, men eisini í nýggjari tíð finnast tað undatøk. Umboð fyri Tjóðveldi eru vanliga ikki við í nøkrum fólkatingsbólki hjá einum donskum flokki. Teir sum í løtuni (2011-) umboða Føroyar á Fólkatingi eru Edmund Joensen úr Sambandsflokkinum og Sjúrður Skaale úr Javnaðarflokkinum, teir eru við í fólkatingsbólkunum hjá ávikavist Venstre og Socialdemokraterne.

## Fólkatingið áðrenn 1953

## Landstingið áðrenn 1953

## Fólkatingið eftir 1953

## Kelda
* *Løgtingið 150 - Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2 (manuelt framfunnið frá einstøku persónslýsingunum) (PDF-Download )

Bólkur:Listar
Bólkur:Føroyskur politikkur
Bólkur:Listar yvir føroyskir politikarar
Bólkur:Føroyskir fólkatingslimir
Bólkur:Fólkatingið
Póllandbóltur

**Póllandbóltur** ella **Polandball** sum tað eitur á enskum og fleiri øðrum málum (eisini kent sum **Countryball**) er eitt brúkaraskapt internetfenomen. Tað byrjaði á /int/ board of Krautchan.net í 2009. Fenomenið tekur skap eftir einum stórum tali av teknirøðum á internetinum. Teknirøðsfigurnarnir umboða lond og eru teknaðir sum bóltar. Bóltarnir samskifta á hálvbrotnum enskum máli og skemtast við tjóðareyðkennum og altjóða relatiónum. Stílurin verður nevndur bæði Póllandbóltar og Landabóltar (Pollandball og Countryball). Bóltarnir eru teknaðir við litunum á fløggunum hjá ávísum londum. 

## Upprunin til Póllandbóltin
Póllandbóltur byrjaði sum eitt slag av spæli "internetskríggi" millum pólskar brúkarar og brúkarar úr øðrum londum kring heimin á heimasíðuni drawball.com. Heimasíðan loyvir brúkarum at tekna tað sum tey hava hug til. Síðan loyvir eisini brúkarum at tekna útyvir tað sum onnur hava teknað. Krautchan.net er eitt internetforum á týskum máli. /int/ board hjá hesi síðu verður ofta brúkt av enskt-mæltum internetbrúkarum. Sagt verður, at bretski internetbrúkarin *Falco* hevur uppfunnið byrjanina til Póllandbóltin. Hann brúkti MS Paint fyri at skapa bóltarnar. Síðan var tað ein pólskur brúkari, Wojak, sum gav sítt íkast á hálvbrotnum enskum máli. Seinni hava nógvir russar tikið Póllandbóltin til sín og hava gjørt nógvar teknirøðir um tað.

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Polandball á Knowyourmeme.com
* Polandball á militaryphotos.net

Bólkur:Internetið
Bólkur:Teknirøðir
Buddha

**Siddhartha Gautama** (sanskrit: सिद्धार्थ गौतम *Siddhārtha Gautama*) f. uml. 563 f.Kr. í Lumbini í Nepal, d. uml. 483 f.Kr. í Kushinagar í India) var ein ferðandi asketur og andaligur lærari, ið grundlegði buddhismuna.

Siddhārtha Gautama var ein ríkur kongasonur og búði í India, har hann á ungum árum livdi avbyrgdur frá lívsins veruleika í gleði og gleimi. 29 ára gamal fór hann heiman at síggja veruliga lívið. Ein dagin gongur hann seg fram á ein sjúkan mann, ein biddara og ein deyðan. Tað tók honum so fast, at hann gjørdi av at lata alt, hann átti, kvittaði við sítt gagnleysa lív og fór at leta eftir lívsins sonnu meining sum biddari í nøkur ár. Meðan hann sat undir einum bodhitræi í bygdini Uruvela í 528 f.Kr., birtist brádliga fyri honum tað, hann hevði leitað eftir, og hann skilti meiningina og tað óskiljandi við allari líðing. Lív sítt halgaði hann at undirvísa teimum, sum vóru hugað at lýða á læru hansara. Hann tráðaði ikki eftir at vera gudur, men tá ið hann var deyður, gjørdu læruveinar hansara eina nýggja trúarlæru, teir tilbóðu hann og boðaðu tað, hann hevði lært. Henda nýggja trúarlæra varð kallað buddisma eftir indiska orðinum "buddha", sum merkir "hin upplýsti".

## Keldur


Bólkur:Buddhisma
Húsareyn

**Húsareyn** er eitt fjall í Føroyum, sum er 345 metrar høgt. Húsareyn er á Streymoynni, í ein útnyrðing av Tórshavn.
  

Bólkur:Fjøll í Føroyum
Bólkur:Streymoy
Nes, Vágur

**Nes** (danskt: *Næs*) er ein bygd í Suðuroy í Føroyum. Listakvinnan Ruth Smith búði á Nesi í nøkur ár, til hon druknaði á Vágsfjørði, uttanfyri Nes, har hon plagdi at svimja. Nes hoyrir til Vágs kommunu. Nes liggur millum bygdirnar Vág og Porkeri. Av Nesi sær man beint yvir á bygdirnar Lopra og Akrar. Toppurin á Beinisvørði sæst eisini av Nesi.

Nes hevur 30 íbúgvar (2015).

## Myndir

Nes Vágur Faroe Islands 2011.jpg|Á Nesi
Nes Vágur in 2011.jpg|Á Nesi


## Keldur


Bólkur:Bygdir í Føroyum
Bólkur:Suðuroy
Bólkur:Vágur
Við Áir

**Við Áir** er eitt stað á eystursíðuni á Streymoynni, beint sunnanfyri Hvalvík. 

## Hvalastøðin við Áir
Ein hvalastøð var í har til 1984, tá seinasti hvalurin varð dripin har. Bæði bygningar og maskinur eru til enn, og arbeitt verður við at gera hvalastøðina til eitt sjóvinnusavn og upplivingardepil. Landsstýrið samtykti í 1989, at hvalastøðin við Áir skuldi varðveitast. Í 2007 varð eitt álit skrivað og handað landsstýrismanninum í mentamálum. Mentamálaráðið, Søvn Landsins og Sunda kommuna arbeiða í felag fyri, at hvalastøðin aftur gerast ein virkin miðdepil í Sundalagnum. 
Peningur varð eisini játtaður, soleiðis at varðveitingararbeiði kundi fara í gongd í 2011. Á heysti 2011 var hvalastøðin opin fyri almenninginum, har umleið 500 fólk vitjaðu. 

## Skúlin Við Áir - Dugni
Dugni hevur ein skúla Við Áir. Hesin skúlin er fyri fólk við skerdum arbeiðsførleika. Tey kunnu taka 9. flokk, 10. flokk ella FHS. Fólk kunnu sostatt umskúlast ella fara undir endurbúgving, so tey kunnu arbeiða innan okkurt annað økið, sum tey megna. Arbeiðsførleikin kann vera skerdur antin kroppsliga, sálarliga ella sosialt. Skúlin er ein kostskúli, og næmingar kunnu búgva á kostdeild skúlans.

## Keldur


Bólkur:Streymoy
Buôn Ma Thuột

*Buôn Ma Thuột* (**Buon Ma Thuot**) er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Đắk Lắk landslutinum. Fólkatalið í býnum er umleið 300.000 og er tann størsti býurin í Central Highlands regiónini (Tay Nguyen). Býurin liggur umleið 350 km frá Ho Chi Minh City. Býurin liggur í hálendi á einum rættiliga fløtum øki, í meðal 536 metrav yvir havinum.

Slagið um Ban Me Thuot fór fram í býnum í mars 1975, tað spældi ein avgerandi leiklut í Vjetnamkrígnum, ið førdi til at Norðuvjetnam við tí kommunistiska Fólkaheri Vjetnams vann á II Corps (Quân đoàn II) hjá Suðurvjetnam, og at enda tók ræði á Suðurvjetnam, ið var eitt sjálvstøðugt lýðveldi frá 1955 til 30. apríl 1975. 

Buon Me Thuot Floghavnin liggur í býnum. 

Bólkur:Býir í Vjetnam
Listi yvir úrslit hjá føroyska A-landsliðnum í fótbólti

**[[Føroyska fótbóltsmanslandsliðið|A-landsliðið hjá Føroyum]]** umboðar Føroyar í altjóða fótbólti. Tað er Fótbóltssamband Føroya (FSF) sum hevur ábyrgdina av føroysku landsliðunum í fótbólti. Føroyar luttekur sum limur í  Union of European Football Associations (UEFA). Føroyar gjørdist limur í International Federation of Association Football (FIFA) hin 2. juli 1988 og í UEFA í 1990. 

## Úrslit
;Lykil
*H = Heimavøllur
*A = útivøllur
*N = Neutralur vøllur
*(X) = Mál skoraði
*(OG) = Sjálvmál
*Ásk. = Áskoðarar
*Málini hjá Føroyum verða víst fyrst í hvørjum føri 

## Keldur


Bólkur:Listar
Bólkur:Fótbóltur í Føroyum

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Football.fo, Almenn heimasíða
*Føroyar hjá FIFA
*Føroyar hjá UEFA
Nólsoy, Nólsoy

**Nólsoy** er ein bygd í Nólsoy í Føroyum. Nólsoy hevur 217 íbúgvar (2015).

## Keldur


Bólkur:Bygdir í Føroyum
Bólkur:Nólsoy
Sørvágsfjørður

**Sørvágsfjørður** er ein fjørður í Vágoynni í Føroyum. Við fjørðin liggja bygdirnar Sørvágur og Bøur. Sørvágur liggur inni í botninum á fjørðinum, meðan Bøur liggur longri vesturi á norðara armi á fjørðinum.

## Slóðir

Bólkur:Vágar
Bólkur:Firðir í Føroyum
Bólkur:Sørvágur
Jákup Mikkelsen

*Jákup Mikkelsen (1970) - landsliðsleikari í fótbólti, málmaður
*Jákup Mikkelsen (politikari) (løgtingslimur fyri Fólkaflokkin)
Útoyggjar

**Útoyggjar** er eitt føroyskt heiti, ið verður nýtt um tær smáu oyggjarnar í Føroyum, serliga tær, ið liggja langt bururi frá meginøkinum, ella sum ikki hava gott ferðasamband til meginøkið. Suðuroy og Sandoy verða mettar at vera ov stórar til at koma undir heitið Útoyggjar. Tað finst ein serligur stuðul, ið fólk á útoyggjum kunnu søkja um, fyri at menna útoyggjarnar, stuðulin kann brúkast til ymiskar verkætlanir og verður nevndur *Útoyggjastuðul*. Í desember 2001 varð eitt áhugafelag sett á stovn, Útoyggjafelagið, sum skal arbeiða fyri at menna útoyggjarnar eitt nú við at skipa fyri tiltøkum, verkætlanum og øðrum virksemi, ið kann føra til økt virksemi, trivnað og betur umstøður at búleikast á útoyggj. Einaferð um árið skipar Útoyggjafelagið fyri Útoyggjastevnu.

## Útoyggjar
Hesar oyggjar verða mettar sum útoyggjar í Føroyum.
* Fugloy
* Svínoy
* Kalsoy
* Mykines
* Hestur
* Koltur
* Skúvoy
* Stóra Dímun

## Keldur


## Slóðir úteftir
* Utoyggj.fo  Almenna heimasíðan hjá Útoyggjafelagnum

Bólkur:Oyggjar í Føroyum
Tunguliðsá

**Tunguliðsá** er ein á í Føroyum, hon rennur oman gjøgnum Sørvág, áin rennur saman við Hanusará.

Bólkur:Áir í Føroyum
Bólkur:Vágar
Bólkur:Sørvágur
Dan M. Knudsen

**Dan Michael Knudsen** (f. 1962) er fyrrverandi ríkisumboð Í Føroyum. Hann var útnevndur ríkisumboð í 2008, tá hann tók við eftir Søren Christensen, og er av útbúgving Cand.rer.soc frá Syddansk Universitet í 1997. Árini 1997-2000 arbeiddi hann hjá Fíggjarmálaráðnum í Landsstýrinum. Hann var ríkisumboðsmaður í Føroyum til 15. maj 2017, tá Lene Moyell Johansen tók við embætinum.

## Keldur
*STM.DK: "Amtmænd og Rigsombudsmænd siden 1816"

Bólkur:Føðingar í 1962
Two Harbors

**Two Harbors** er onnur bygdin í Catalinaoy, Kalifornia. Two Harbors gekk áður undir navninum **The Isthmus** (á føroyskum eiði). Two Harbors er norðasta bygdin í Catalinaoynni. Grundarlagið undir búskapinum er ferðavinna. Catalina Express siglir 2-4 ferðir um dagin av San Pedro og Marina del Rey til Two Harbors. 

Two Harbors hevur bara umleið 300 íbúgvar. 

Bólkur:Býir í Kalifornia
Tjóðarlundir í USA

Hugtakið **[[tjóðargarður]]** sá dagsins ljós í Sambandsríkinum Amerika um 1870 so hvørt sum íbúgvararnir fluttu seg longur og longur vestureftir. Niðursetufólkini samtyktu, at heilt serliga náttúran í Yellowstone-økinum var fólkaogn. Heimsins fyrsti tjóðargarður varð tí grundlagdur í Yellowstone  í 1872. Týdningarmesta endamálið í dag við tjóðargørðum er at tryggja lívfrøðiliga margfeldinum. 

Bólkur:Landafrøði hjá USA
Hvalastøðin á Gjánoyri

**Hvalastøðin á Gjánoyri** var tann fyrsta av 7 hvalastøðum í Føroyum. Tað vóru norðmenn, sum bygdu hvalastøðina við tí navnframa Grøn á odda í 1894. Gjánoyri liggur stutt sunnanfyri Langasand. Nógv virksemi var her í eitt tíðarskeið fram til 1925, tá hon læt aftur. Í dag sæst nær um ongin farleið frá hesi áhugaverdu tíðini í føroyskari vinnulívssøgu. Tá hvalaveiðan minkaði aftaná 1. heimsbardaga, vóru bygningar og útgerð tikin niður eftir at støðin læt aftur, og oyran fekk óspiltu náttúruna aftur.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Streymoy
Bólkur:Føroya søga
Bólkur:Hvalastøðir í Føroyum
Ron Paul

**Ronald Ernest Ron Paul** (f.  20. august 1935 í Pittsburgh, Pennsylvania) er republikanskur limur í Umboðsmannaráðnum fyri Texas. Ron Paul, sum er úr Texas, er væl umtóktur millum tað yngra fólkið, tí hann hevur verið hart ímóti amerikonsku krígsførsluni í Irak og Afganistan. Hann hevur eisini funnist hvassliga at fíggjarpolitikkinum hjá Barack Obama, sum hevur økt ta almennu skuldina. 

Bólkur:Amerikanskir politikarar
Vørðufelli

**Vørðufelli** er eitt fjall í Føroyum, sum er 284 metrar høgt. Vørðufelli er á Vágoynni, í Sørvági.

## Keldur


## Slóðir úteftir
* Kopula.dk, danskur bloggur við myndum, um ein gongutúr niðan á Vørðufelli í Sørvági. 

Bólkur:Fjøll í Føroyum
Bólkur:Vágar