Rólandskvæði

**Rólandskvæði** (franskt *La Chanson de Roland*) er ein episk yrking, ella kappakvæði, ið byggir á Runsivalsstríðið í ár 778, undir stjórnaskeiði Karlamagnusar. Hon er elsti varðveitti teksturin í fronskum bókmentum, og finst í fleiri útgávum, og sýnir hetta hvussu vælumtóktur hesin tekstur var frá 12'tu til 14. øld.

Ætlandi varð yrkingin skrivað í tíðarskeiðnum millum 1040 og 1115; elsta útgávan frá 1040, við seinni ískoytum og broytingum gjørdar fram til uml. 1115. Endaligi teksturin fevnir uml. 4.000 reglur. Yrkingin er, saman við spanska *Cantar de Mio Cid*, eitt framúr dømi um kappakvæði (*chanson de geste*), ið var ein bókmentagrein sum blomstraði frá 11'du til 15. øld, og fagnaði kappabrøgdum.  

## Persónar (karakterir)

### Høvuðspersónar
*Baligant, emirur í Bábylon; Marsilúur útvegar sær hjálp frá honum móti Karlamangusi.
*Blancandrin, vísur heidningur; skjýtur upp at mutra Karlamangnus úr Spania við gíslum og gávum, og skjýtur síðan upp at vanæra eitt lyfti um at loyva Marsilúi at doypast.
*Bramimonde, drotningin í Saragossa, kona kong Marsilú; verður fangað og umvend av Karlamagnusi eftir at býurin er fallin.
*Karlamagnus (*Charlemagne*), Halgi rómverski keisari; hansara herur berjist móti sarasenum í Spania.
*Gýðin jall (*Ganelon*), vondi svíkjarin, aðalsmaður og stjúkfaðir Rólants, hann eggjar Marsilúi at leypa á franska herin.
*Kongurin Marsilúur (*King Marsilla*), saraseni, kongur í Spania; Rólant særir hann og hann doyr seinni av sárinum.
*Nemus hertugin (*Naimon*), tólvjavningur, trúfasti ráðgevin hjá Karlamagnusi keisara.
*Ólivar (*Oliver*), tólvjavningur, vinur Rólants; verður deyðiliga særdur av Margarice. Hann ímyndar vísdóm.
*Rólant (*Roland*), tólvjavningur, hetjan í kvæðnum; systursonur Karlamagnusar; leiðir aftasta verjuliðið av franska herinum; hann brestir tinningin av at blása so hart í hornið Ólivant og doyr seinni av hesum. 
*Turpin erkibisp (*Turpin archbishop of Rheims*), umboðar herliðið hjá Katólsku kirkjuni.

### Aðrir persónar
*Aude, trúlovað við Rólanti, og systir Ólivar.
*Basan, franskur barónur, myrdur meðan hann er sendimaður hjá Marsilúi.
*Bernhardur (*Bérengier*), ein av tólvjavningunum ið varð dripin av herinum hjá Marsilúi; hann drepur Estramarin; verður sjálvur dripin av Grandoyne.
*Besgun, høvuðskokkur í heri Karlamagnusar; hann verjir Gýðin jall eftir at svík Gýðin jals er avdúkað.
*Geboin, verjir yvir deyðu frankunum; verður leiðari í øðrum raði Karlamagnusar.
*Godefroy, merkisberi hjá Karlagnusi; bróður Thiery, verji Karlamagnusar móti Pinabel.
*Grandoyne, krígsmaður í partinum hjá Marsilúi; sonur kong Capuel í Kappadokia; drepur Gerin, Gerier, Berenger, Guy S. Antoine, og Astorge hertugin; verður dripin av Rólanti.
*Hamon, samhersleiðari í áttandu herdeild Karlamagnusar.
*Lorant, franskur hersleiðari av eina fyrstu herdeildunum móti Baligan; dripin av Baligant.
*Milon, verjir deyðu frankarnar meðan Karlamagnus eltir sarasenherin.
*Olgar Danski (*Ogier the Dane*), ein dani ið leiðir triðja raðið í heri Karlamagnusar móti herinum hjá Baligant. 
*Othon, verjir deyðu frankarnar meðan Karlamagnus eltir sarasenherin.
*Pinabel, berjist fyri Gýðin jall í hólmgonguni (einvígginum).  
*Thierry, berjist fyri Karlamagnus í hólmgonguni (einvígginum).

Bólkur:Týsk-Rómverskir Keisarar
Bólkur:Frankiskir kongar
Bólkur:Karolingar
Bólkur:Týskarar
Bólkur:Frankar
Bólkur:Kvæði