open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1848

**1848 (MDCCCXLVIII)** var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

## Hendingar
* Carl E Dahlerup settur sum Føroya amtmaður.

## Føðingar
* 23. mai - Otto Lilienthal, týskur uppfinnari (d. 1896)
* 7. juni - Paul Gauguin, franskur listamálari (d. 1903)
* 8. september - Viktor Meyer, týskur evnafrøðingur (d. 1897)
* 

## Andlát
* 9. januar - Caroline Herschel, týskur/bretskur stjørnufrøðingur (f. 1750)
* 20. januar - Christian VIII, kongur av Danmark (f. 1786)
* 23. februar - John Quincy Adams, amerikanskur forseti (f. 1767)
* 8. apríl - Gaetano Donizetti, italskt tónaskald (f. 1791)
*

*
1847

**1847** (MDCCCXLVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi.

## Hendingar
*30. november - Funnings kirkja  verður vígd.
* Porkeris kirkja varð bygd og tikin í nýtslu.

## Føðingar
* 11. februar - Thomas Edison, amerikanskur uppfinnari (d. 1931)
* 3. mars - Alexander Graham Bell, bretskur/amerikanskur uppfinnari (d. 1922)
* 5. september - Jesse James, amerikanskur brotsmaður (d. 1922)
* 2. oktober - Paul von Hindenburg, týskur heryvirmaður og forseti (d. 1934)
*

## Andlát
* 4. november - Felix Mendelssohn, týskt tónaskald (f. 1809)
*

*
1846

**1846** (MDCCCXLVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi.

## Hendingar

* "Trælalógin" frá 1777 verður avtikin. Lógin forðaði ognarleysum at giftast og tryggjaði soleiðis bóndagørðunum arbeiðsmegi. 
* 13. mai - Meksikanska-amerikanska kríggið: USA lýsir kríggj ímóti Meksiko.
* 17. mai - Belgiski ljóðførissmiðurin Adolphe Sax uppfinnur saksofonina.
* 23. september - Týski stjørnufrøðingurin Johann Gottfried Galle staðfestir, at Neptun er gongustjørna.

## Føðingar
* 5. januar - Rudolf Eucken, týskur heimspekingur (d. 1926).
* 5. mars - Andreas William Restorff, føroyskur keyp- og útgerðarmaður (d. 1898)
* 5. mai - Henryk Sienkiewicz, pólskur rithøvundur (d. 1916).
* 30. juni - Peter Carl Fabergé, russiskur smúkkusmiður (d. 1920)
*

## Andlát
*

*
1845

**1845** (MDCCCXLV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

## Hendingar
* 29. desember - Texas gerst 28. lutstaturin í USA.
* Danska hjálandið Trankebar í India verður selt til bretar fyri 1.225.000 ríkisdálar.

## Føðingar
* 21. januar - Harriet Backer, norskur listamálari  (d. 1932)
* 10. mars - Aleksander III av Russlandi russiskur keisari (d. 1894)
* 27. mars - Wilhelm Conrad Röntgen, týskur alisfrøðingar og vísindamaður (d. 1923)
* 24. apríl - Carl Spitteler, sveisiskur rithøvundur (d. 1924)
* 9. mai - Gustaf de Laval, svenskur verkfrøðingur og uppfinnari (d. 1913)
* 12. mai - Gabriel Fauré, franskt tónaskald (d. 1924)
* 25. august - Ludvík II av Bayern, bayerskur kongur (d. 1886)
* 

## Andlát
* 8. juni - Andrew Jackson, amerikanskur forseti (f. 1767)
* 10. juli - Christian Frederik Hansen, danskur arkitektur (f. 1756)
* 12. oktober - Elizabeth Fry, bretskt vælgerðarfólk (f. 1780).
*

*
1844

**1844 (MDCCCXLIV)** var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

## Hendingar
* Krúnprinsur Frederik, seinni Fríðrikur 7., kongur, er á 2 mánaðir langari kongavitjan í Føroyum. Hann gistir m.a. hjá Poul Joensen, Pól á Látrinum, á Eiði.

## Føðingar
* 

## Andlát
* 24. mars - Bertel Thorvaldsen, dansk-íslenskur myndahøggari (f. 1770)

*
1843

**1843** (MDCCCXLIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi.

## Hendingar
* Tivoli letur upp í Keypmannahavn.
*

## Føðingar
* 29. januar - William McKinley, amerikanskur forseti (d. 1901)
* 15. juni - Edvard Grieg, norskt tónaskald (d. 1907)
* 

## Andlát
* 7. juni - Friedrich Hölderlin, týskur yrkjari (f. 1770)
*

*
1842

**1842** (MDCCCXLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
* 12. mai - Jules Massenet, franskt tónaskald (d. 1912)
* 26. juli - Alfred Marshall, bretskur búskaparfrøðingur (d. 1924)
* 9. desember - Peter Kropotkin, russiskur anarkistur (d. 1921)
*

## Andlát
* 23. mars - Stendhal, franskur rithøvindur (f. 1783)
* 28. juli - Clemens Brentano, týskur yrkjari (f. 1778)
* 24. oktober - Bernardo O'Higgins, kilenskur forseti (f. 1778)

*
1841

**1841** (MDCCCXLI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi.

## Hendingar
* 6. apríl - John Tyler gerst 10. amerikanski forsetin. 
*

## Føðingar
* 28. januar - Henry Morton Stanley, walisiskur/amerikanskur blaðmaður og rannsóknarmaður (d. 1904)
* 25. februar - Pierre-Auguste Renoir, franskur listamáleri (d. 1919)
* 8. september - Antonín Dvořák, kekkiskt tónaskald (d. 1904)
* 9. november - Edvard VII, bretskur kongur (d. 1910)
*

## Andlát
* 4. apríl - William Henry Harrison, amerikanskur forseti (f. 1773)
* 1. juni - David Wilkie, skotskur listamáleri (f. 1785) 
* 9. oktober - Karl Friedrich Schinkel, týskur arkitektur og listamáleri (f. 1781) 

*
1840

**1840 (MDCCCXL)** var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

## Hendingar
* 6. februar - Waitanisáttmálin verður undirskrivaður og Nýsæland gerst alment bretskt hjáland. 

## Føðingar
* 2. apríl - Émile Zola, franskur rithøvundur (d. 1902)
* 7. mai - Pjotr Tsjajkovskij, russiskt tónaskald (d. 1893)
* 21. mai - Jens Christian Evensen, føroyskur prestur og lærari (d. 1904)
* 13. oktober - Daniel Niclasen, føroyskur keypmaður og politikari (d. 1900)
* 14. november - Claude Monet, franskur listamálari (d. 1926)
* 21. november - Victoria av Týsklandi, keisarinna av Týsklandi og drotning av Prusslandi (d. 1901)

## Andlát
* 27. mai - Nicolò Paganini, italskt tónaskald og violinleikari (f. 1782)
* 7. juni - Fredrik Vilhelm III, kongur av Prusslandi (f. 1770)
*

*
1830

**1830** (MDCCCXXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi.

## Hendingar
*Christian L Tillisch, amtmaður, gjørdi fyrstu roynd við leigutrøðum í Havn og niðursetubygdunum.
*Frederik F Tillisch, bróður Christian L Tillisch, settur sum Føroya amtmaður.
*Christian Pløyen settur sum fúti í Føroyum.

## Føðingar
* 

## Andlát
* 26. juni - Georg 4., bretskur kongur (f. 1762)

*
1831

**1831** (MDCCCXXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
* 3. januar - Enok Daniel Bærentsen
* 13. juni - James Clerk Maxwell, skotskur støddfrøðingur og alisfrøðingur (d. 1879)
* 8. juli - John Pemberton, amerikanskur uppfinnari (d. 1888)
* 8. desember - Bjørnstjerne Bjørnson, norskur rithøvundur

## Andlát
* 14. november - Georg Wilhelm Friedrich Hegel, týskur heimspekingur (f. 1770)
*

*
1832

**1832** (MDCCCXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

## Hendingar
* 7. mai - London-sáttmálin verður undirskrivaður, har viðurkenningin av Grikkalandi sum sjálvstøðugt kongsríki verður staðfest av Stóra Bretlandi, Fraklandi, Russlandi og Bayern.
*Færø Amts Sparekasse settur á stovn.
*Fyrsta skrivliga grindareglugerð.

## Føðingar
* 

## Andlát
* 22. mars - Johann Wolfgang von Goethe (f. 1749)

*
1836

**1836 (MDCCCXXXVI)** var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi.

## Hendingar
*Landavegurin í Havn fyrsti uttanbíggjavegur í Føroyum. Serliga var hann gjørdur so lættari var at fáa torvið heim av heiðunum í Havn. 
*Fyrsti úthandil hjá Kongliga Einahandlinum, bygdur á Tvøroyri. 

## Føðingar
* 

## Andlát
* 6. mars - Davy Crockett

*
1837

**1837** (MDCCCXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi.

## Hendingar
* 20. juni - Viktoria gerst drotning av tí Sameinda kongaríki Stórabretland og Írland.
*Christian Pløyen settur sum Føroya amtmaður.

## Føðingar
* 10. februar - Aleksandr Pusjkin, russiskur rithøvundur (f. 1799)
* 18. mars - Grover Cleveland, amerikanskur forseti (d. 1908)
* 9. mai - Adam Opel, týskur ídnaðarmaður (d. 1895)
* 28. juni - Vilhelm Boye, danskur fornfrøðingur (d. 1896)
* 23. november - Johannes Diderik van der Waals, niðurlendskur alisfrøðingur (d. 1923)

## Andlát
* 7. februar - Gustav IV Adolf av Svøríki, svenskur kongur (f. 1778)
* 20. juni - Vilhelm IV av Stórabretlandi, bretskur kongur (f. 1765)
*

*
1838

**1838** (MDCCCXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

## Hendingar
* 28. juli - Viktoria drotning í Bretlandi verður krýnd.
*Færøs amt økonomiske fond stovnaður til at fíggja vegagerð og brýr.
*Amtmansbáturin umbygdur til farmabát hjá Kongliga Einahandlinum.
*Úthandil hjá Kongaliga Einahandlinum í Klaksvík.

## Føðingar
* 6. januar - Max Bruch, týskt tónaskald (d. 1920)
* 25. januar - Olaf Skavlan, norskur bókmentasøgufrøðingur (d. 1891)
* 10. mai - John Wilkes Booth, amerikanskur sjónleikari og drápsmaður (d. 1865)
* 25. oktober - Georges Bizet, franskt tónaskald (d. 1875)
*

## Andlát
* 13. mars - Poul Martin Møller, danskur yrkjari og heimspekingur (f. 1794)
* 17. mai - Charles-Maurice de Talleyrand, franskur diplomatur (f. 1754)
* 28. juli - Bernhard Crusell, finskt tónaskald (f. 1775)

*

*
1829

**1829** (MDCCCXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi.

## Hendingar
* Færø Amts Hospital varð tikið í nýtslu.
* Kirkjan í Hvalvík varð bygd hetta árið úr viði frá skotsku barkini Broon, sum fór á land í Saksun í 1828.

## Føðingar
* 16. juni - Geronimo, høvdingur hjá Chiricahua-fólkinum (d. 1909)
* 5. oktober - Chester A. Arthur, amerikanskur forseti (d. 1886)

## Andlát
*

*
1828

**1828** (MDCCCXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi.

## Hendingar
* Føroya Landsbókasavn varð sett á stovn sum sjálveigandi stovnur (Færø Amts Bibliotek).

## Føðingar
* 13. mai - Hannes Kristján Steingrímur Finsen (amtmaður í Føroyum 1871 til 1884).
* 9. september - Leo Tolstoj

## Andlát
*

*
1827

**1827** (MDCCCXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

## Hendingar
* 27. februar – Mardi Gras verður hátíðarhildið fyri fyrstu ferð í New Orleans í Louisiana.
* Mai – Ioannis Kapodistrias verður settur sum fyrsti valdsharri Grikkalands eftir at landið gjørdist frælst frá Osmanska ríkinum.

## Føðingar
* 12. juni - Johanna Spyri, sveisiskur rithøvundur (d. 1901)
* 

## Andlát
* 26. mars - Ludwig van Beethoven, týskur komponistur (f. 1770)
* 19. september - Morten Thrane Brünnich, danskur djórafrøðingur og steinafrøðingur (f. 1737)
* 28. november - William Blake, enskur yrkjari og listamálari (f. 1757)

*
1826

**1826** (MDCCCXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi.

## Hendingar
*Christian L Tillisch, amtmaður, skipaði fyri at skúli kom aftur til Havnar 22 ár eftir, at Latínskúlin læt aftur.

## Føðingar
* 

## Andlát
*4. juli - Thomas Jefferson

*
1825

**1825** (MDCCCXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

## Hendingar
* 3. februar – Ógvuslgur uppgangur skilur Vendsyssel-Thy frá restini av Jútlandi, og ger økið til næststørstu oyggj í Danmark eftir Sæland.
* Christian Tillisch settur sum Føroya amtmaður.
* Sum tann fyrsti nakrantíð isolerar H.C. Ørsted frumevnið aluminium.
* Johan Hendrik Weyhe keypir saman við eiðismonnum sluppina "Carolina" (33 tons)

## Føðingar
* 

## Andlát
* 1. desember – Alexander 1. av Ruslandi (føddur 1777)

*
1824

**1824** (MDCCCXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
* 

## Andlát
*19. apríl - Lord Byron

*
1823

**1823** (MDCCCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
* 

## Andlát
* 26. januar - Edward Jenner (f. 1749)
*

*
1822

**1822** (MDCCCXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

## Hendingar
* 24. mai – Ekvador tók loysing frá Spania og gjørdist sjálvstøðug tjóð.
* 19. juli - Georg IV av Stórabretlandi verður krýndur.
* 7. september - Brasil loysir frá Portugal.

## Føðingar
* 27. apríl - Ulysses S. Grant, amerikanskur forseti (d. 1885)
* 2. juli - Niels Christopher Winther
* 27. desember – Louis Pasteur, franskur mikrobiologur (d. 1895)

## Andlát
*

*
1821

**1821** (MDCCCXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

## Hendingar
* 25. mars - Grikkaland kunngjørdi at landið var sjálvstøðugt, tók loysing frá Osmanska Ríkinum, frælsisstríðið vardi tó nøkur ár afturat, áðrenn landið varð viðurkent sum sjálvstøðug tjóð (1830).
* Guatemala gerst sjálvstøðug tjóð
* 28. juli – Peru kunngjørdi at landið nú var sjálvstøðug tjóð

## Føðingar
* 31. mai - Henriëtte Ronner-Knip

## Andlát
* 5. mai - Napoleon Bonaparte

*
Skiathos

**Skiathos** (grikskt: Σκιάθος) er ein  griksk oyggj í Egearahavinum, sum er ein av oyggjunum í oyggjabólkinum, sum nevnist Sporadurnar.

Skiathos er 64 km², í 2010 var fólkatalið á oynni 5.788. Høvuðsbýurin eitur Skiathos eins og oyggin. 

Oyggin hevur ein flogvøll, sum eitur Alexandros Papadiamantis Airport, flogvøllurin eitur eftir rithøvundanum Alexandros Papadiamantis (1851–1911), sum var frá oynni.

Ferðafólk sum ynskja at sigla til oynna, taka eina ferju frá Volos ella Thessaloniki á meginlandinum ella frá oynni Skopelos.

## Keldur


## Slóðir úteftir

*Almenn heimasíða 

Bólkur:Oyggjar í Grikkalandi
Bólkur:Sporadurnar
1820

**1820** (MDCCCXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi.

## Hendingar
* Liberia í Vesturafrika verður stovnað sum koloni fyri amerikanskar afrikanar.

## Føðingar
* 

## Andlát
* 29. januar - Georg 3., bretskur kongur (f. 1738)
* 24. mai - Jørgen Frantz Hammershaimb

*
1819

**1819** (MDCCCXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
* 25. mars - Venceslaus Ulricus Hammershaimb, føroyskur prestur, politikari og málfrøðingur (d. 1909).
* 24. mai - Viktoria, ensk drotning  (d. 1901).
* 31. mai - Walt Whitman, amerikanskur rithøvundur (d. 1892)
* 13. september - Clara Schumann, týsk tónleikakvinna, klaverleikari og tónaskald (d. 1896).

## Andlát
* 25. august - James Watt, skotskur uppfinnari (f. 1736)
* 12. september - Gebhard Leberecht von Blücher, prusslendskur generalur (f. 1742)
* 15. desember - Daniel Rutherford, skotskur alis-, evna- og plantufrøðingur (f. 1749)
*

*
Didier Drogba

**Didier Yves Drogba Tébily** (føddur 11. mars 1978) er ein fótbóltsleikari av Fílabeinsstrondini, sum spælir fyri Chelsea F.C. og A-landsliðið hjá Fílabeinsstrondini.

## Met

### Í heiminum

* Onze d'Or: 2004
* UEFA Cup Top Scorer: 2003–04
* Ligue 1 Goal of the Year: 2003–04
* Ligue 1 Team of the Year: 2003–04
* Ligue 1 Player of the Year: 2003–04
* African Footballer of the Year: 2006, 2009
* Chelsea Players' Player of the Year: 2007
* Golden Boot Landmark Award 10: 2006–07
* Golden Boot Landmark Award 20: 2006–07
* PFA Team of the Year: 2006–07, 2009–10
* FA Community Shield Man of the Match: 2005
* Côte d'Ivoire Player of the Year: 2007, 2012
* League Cup Final Man of the Match: 2007
* Premier League Golden Boot: 2007, 2010
* FA Cup Final Man of the Match: 2010
* ESM Team of the Year: 2006–07
* UEFA Team of the Year: 2007
* FIFA/FIFPro World XI: 2007
* BBC African Footballer of the Year: 2009
* Chelsea Player of the Year: 2010
* Time Top 100: 2010
* Africa Cup Top Scorer: 2012
* Africa Cup Team of the Tournament: 2006, 2008, 2012
* UEFA Champions League Final Man of the Match: 2012
* Côte d'Ivoire all-time Top Scorer

### Feløg

#### [[Chelsea FC]]

* Premier League: 2004–05, 2005–06, 2009–10, 2014-15
* FA Cup: 2006–07, 2008–09, 2009–10, 2011–12
* Football League Cup: 2004–05, 2006–07
* FA Community Shield: 2005, 2009
* UEFA Champions League: 2011–12

#### [[Galatasaray]]

* Süper Lig: 2012–13

## Keldur


Bólkur:Fótbóltsleikarar av Fílabeinsstrondini
Bólkur:Føðingar í 1978
Lutheranisma

**Lutheranisman** (lutherdómur) er ein kristin trúgv, sum er ein grein av protestantismuni. Lutheranisman er størsti trúarbólkur í Skandinavia, Týsklandi og Dakota í USA og er høvuðstrúgvin í m.a. Svøríki, Noregi, Íslandi og Finnlandi. Fólkakirkjan í Føroyum er eisini evangelisk-luthersk. Lutheranisma byggir á læru Martin Luther. Hann innførdi hesa nýggju læru tíðliga í 16. øld í Týsk-rómverska ríkinum, talan var um eina endurnýggjan og broyting av tí katólsku trúnni. Evangelisk-lutherska trúgvin breiddi seg til fleiri lond í 16. øld, og varð hetta tíðarskeiði seinni nevnt Reformasjónin. Tað eru fleiri ymiskir trúarbólkar innan kristindómin, og er Luteranisman ein teirra. Av teimum umleið 2 milliardir kristnu í heiminum eru umleið 70 milliónir av teimum lutheranarar.

Lutherrósan var persónliga innsiglið hjá Martini Luther og kemur fyrstu ferð fyri á einum brævi frá 1517. Eftir hvat ið skilst teknaði Luther sjálvur rósuna. Svarti krossurin í reyða hjartanum ímyndar treytaleysu trúnna á tann krossfesta Krist og kærleikan í boðskapinum. Hvíta rósan ímyndar gleðina, troystina og friðin í trúnni. Bláa bakgrundin er ein sinnismynd av andaligu og trúarligu vónini um himmalska gleði, sum, sambært Luther, byrjar longu her á foldum. Gylti ringurin, ið kransar bláa litin, boðar, at himmalska gleðin varir í allar ævir og er dýrbærari enn aðrar gleðir og aðrir ágóðar.

## Sí eisini
* Protestantisma

Bólkur:Kristindómur
Bólkur:Átrúnaður
Stjórnin hjá Atla Dam VI

**Sætta sjtórnin hjá Atla Dam** var Føroya Landsstýri frá 15. januar 1991 til 24. apríl 1993. Landsstýrið varð umskipað hin 18. januar 1993, men varð ikki tikið yvir av  stjórnini hjá Maritu Petersen fyrr enn 24. apríl. Umskipanin gekk út uppá at Atli Dam fór úr landsstýrinum, meðan uppgávurnar hjá Maritu Petersen vøru fluttar til Thomas Arabo og Jóannes Eidesgaard. Sætta stjórnin hjá Atla Dam var ein samgonga millum Javnaðarflokkin og Fólkaflokkin.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Atli Dam 6
Stjórnin hjá Atla Dam 6
Bólkur:Listar yvir føroyskir politikarar
Øssur Debes Eiriksfoss

**Øssur Debes Eiriksfoss** er ein føroyskur ítróttamaður, sum íðkar fimleik og frælsan ítrótt, hann er á føroyska fimleika landsliðnum og á føroyska landsliðnum í frælsum ítrótti. Øssur býr í Danmark í løtuni (2013) og íðkar har við Sparta AM. Hann vann flest heiðursmerki fyri Føroyar á Oyggjaleikum 2013 á Bermuda. Hann vann 9 heiðursmerki í alt, 3 gull og 6 silvur, 7 heiðursmerki vóru í fimleiki og tvey í frælsum ítrótti.

## Lívsleið innan fimleik og frælsan ítrótt

### Northern European Championships 2013
Øssur vann eitt silvur heiðursmerki í Norðurevropeisku kappingini í fimleiki, sum var hildin í november 2013 í Norður Írlandi. Hettar er fyrsta heiðursmerki Føroyar hava vunni til NEC.
*Silvur í lop yvir hest.

### HM 2013
Í august 2013 kvalifiseraði Øssur Debes Eiriksfoss seg til HM í amboðsfimleiki, tað var í lopi um hest, hann skal umboða Danmark. Hann er fyrsti føroyski fimleikari sum hevur megna at kvalifisera seg til HM í fimleiki.

### Oyggjaleikir 2013
* Gull í liðfimleiki, hiniir vóru: Bogi Berg, Olivur Debes Eiriksfoss og Jóni Brandsson Christiansen. Gullið var fyrsta liðgullið í fimleiki hjá Føroyum nakrantíð.
* Gull í fimleiki, í lopi um hest, FIG
* Gull í fimleiki, í lopi um hestin, SET
* Silvur í fimleiki, á gólvi
* Silvur í fimleiki, í barr
* Silvur í fimleiki, í ringunum, FIG
* Silvur í fimleiki, í ringum, SET
* Silvur í hæddarlopi - hann leyp 2,01 metrar, sum var nýtt føroyskt met.
* Silvur í trýlopi (triple jump) - hann leyp 14,34 metrar, sum var nýtt føroyskt met.

### EM 2013
Øssur var ein av fimm fimleikarum, sum var valdur út til at umboða Danmark til EM í Moskva.

### DM 2013
Í mars 2013 vann Øssur sítt fyrsta danmarksmeistaraheitið, tá hann vann gull í lopi yvir um hest. Hann fekk 14.35 stig, meðan nr. 2 fekk 13,60 stig.

## Keldur


Bólkur:Ítróttafólk úr Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1990
Stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen II

**Onnur stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen** var stýri í Føroyum frá 14. november 2011 til 15. september 2015 við Kaj Leo Johannesen úr Sambandsflokkinum sum løgmanni og landsstýrisfólkum úr Fólkaflokkinum, Sjálvstýrisflokkinum og Miðflokkinum. Talan var um eina fleirtalsstjórn, og tann fyrsta reint borgarliga samgongan í Føroyum síðan 1985. Kári P. Højgaard varð koyrdu frá sum landsstýrismaður 5. september 2013 orsakað av málinum um CIP sáttmálan og Skálafjarðartunnilin, sama dag tók Sjálvstýrisflokkuirin seg úr samgonguni.

## Keldur


Stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen 2
Bólkur:Listar yvir føroyskir politikarar
Kaj Leo Johannesen 2
Rannvá Djurhuus Carlsson

**Rannvá Djurhuus Carlsson** (fødd 23. mai 1995) er ein føroysk ítróttakvinna, badmintonleikari og fótbóltsspælari. Hon hevur vunnið gull, silvur og bronsu fyri Føroyar á Oyggjaleikunum 2013 á Bermuda. Í fótbólti hevur hon spælt nakrar dystir fyri føroyska U17 landsliðið. Tað er tó badminton, hon er mest kend fyri.

## Lívsleið innan ítrótt
### Oyggjaleikir 2017
Rannvá luttók innan badminton á Oyggjaleikum 2017 fyri Føroyar.
* Bronsu í badminton í einmansleiki hjá kvinnum
* Bronsu í badminton í blandaðum tvímansleiki saman við Niklas Eysturoy.

### Oyggjaleikir 2015
Rannvá luttók innan badminton á Oyggjaleikum 2015 fyri Føroyar.
* Gull í badminton í einmansleiki hjá kvinnum
* Silvur í badminton, liðkapping, saman við Benjamin Gunnarstein, Niclas H. Eysturoy, Aksel Eli Poulsen og Brynhild Djurhuus Carlsson
* Bronsu í badminton í tvímansleiki hjá kvinnum

### Oyggjaleikir 2013
* Gull í badminton í blandaðum tvímansleiki - saman við Niclas Eysturoy
* Silvur í badminton, tvímansleiki hjá kvinnum - saman við systrini Brynhild Carlsson, tær vunnu semifinaluna 2-1 móti Guernsey og taptu 0-2 í finaluni móti Isle of Man
* Bronsu í badminton, einmansleiki hjá kvinnum

### Føroyameistari
* 2015 - Gull í einmansleiki, kvinnur
* 2014 - Gull í einmansleiki, kvinnur
* 2013 - Gull í einmansleiki, kvinnur
* 2013 - Gull í tvímansleiki, kvinnur, saman við Brynhild D. Carlsson
* 2013 - Gull í blandaðum tvímansleiki saman við Aksel Poulsen
* 2012 - Gull í einmansleiki, kvinnur
* 2012 - Gull í tvímansleiki, kvinnur
* 2012 - Gull í blandaðum tvímansleiki saman við Aksel Poulsen
* 2010 - Gull í einmansleiki, kvinnur
* 2009 - Gull í blandaðum tvímansleiki

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Føroyskir badmintonleikarar
Bólkur:Føðingar í 1995
Brynhild Djurhuus Carlsson

**Brynhild Djurhuus Carlsson** (fødd 28. februar 1991) er ein føroyskur badmintonleikari. Í 2013 luttók hon fyri Føroyar á Oyggjaleikunum 2013 á Bermuda saman við systrini Rannvá Djurhuus Carlsson. Tær báðar vunnu silvur í tvímansleiki. Brynhild vann eisini eitt bronsuheiðursmerki í liðkappingini, har oyggjalandslið kappaðust móti hvør øðrum.

## Oyggjaleikir

### Oyggjaleikir 2013
* Silvur í tvímansleiki saman við Rannvá Djurhuus Carlsson
* Bronsu í liðkapping saman við fleiri øðrum føroyskum leikarum

## Føroyameistari
* 2013 - Gull í tvímansleiki saman við Rannvá Djurhuus Carlsson
* 2013 - Silvur í einmansleiki, kvinnur
* 2007 - Gull í tvímansleiki saman við Guðri Poulsen
* 2006 - Gull í tvímansleiki saman við Guðri Poulsen
* 2005 - Gull í blandaðum tvímansleiki saman við Aksel Poulsen

## Keldur


Bólkur:Føroyskir badmintonleikarar
Bólkur:Føðingar í 1991
Bork Havn

**Bork Havn ** er ein lítil býur og ferðavinnustaður við syðra enda av Ringkøbingfjørðin í Jútlandi, eystanfyri fuglaparkina, Tipperne, sum liggur millum Tarm og Nørre Nebel í Ringkøbing-Skjern kommunu. Bork Havn varð bygd í 1933 av *Bork Fiskeriforening*.  Havnin hevur eina havn til stuttleikabátar við plássi til 290 bátar, eina fiskihavn og eina havn til húsbátar.

Havnin er mest kend fyri Bork Havn Musikfestival sum hevur verið hildin á hvørjum ári síðan 1979. Ein eftirskúli er í Bork Havn, og tað ber til at fáa undirvísing í windsurfing. 

Nærhendis liggur Bork Víkingahavn, sum er ein partur av Ringkøbing-Skjern Museum.

## Slóðir úteftir
*Um Bork Havn  á heimasíðuni hjá Ringkøbing-Skjern Kommunu.

Bólkur:Býir í Región Suðurdanmark
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia

**Universidade Federal do Recôncavo da Bahia** í Brasil varð sett á stovn í 2006 og er ein lærdur háskúli í Bahia, Brasil.

## Sí eisini

* Brasil

## Keldur


Bólkur:Lærdir háskúlar í Brasil
Jútland

**Jútland** er ein hálvoyggj í Danmark. Størsti landspartur í Danmark er langa, smala nesið Jútland, sum hevur mark ímótí Týsklandi.

Suðurjútland eitur eisini **Norðurslesvík**. Saman við Suðurslesvík, sum er partur av Týsklandi, er Norðurslesvík partur av gamla hertugadøminum Slesvík. Í 1864 misti Danmark Slesvík og Holstein til Týskland. Her búðu fólk, sum tosaðu danskt, frísiskt og týskt saman. Tá Týskland tapti Fyrra heimsbardaga var møguligt at halda eina fólkaatkvøðu í einum parti av Slesvík um, hvat land, tey skuldu verða partur av. Hetta var 10. feb. og 14. mars í 1920. 15. juni 1920 gjørdist Norðurslesvík aftur alment ein partur av Danmark og verður nú kallað Suðurjútland. 

## Fyrisitingarligar eindir

### Regiónir
Við kommunalreforminum í Danmark hin 1. januar 2007 komu regiónir í staðin fyri amtini. Jútland er býtt sundur í tríggjar regiónir:

* Región Norðurjútland
* Región Miðjútland
* Región Suðurdanmark, sum eisini umfatar Fjón við oyggjum har um leiðir.

### Fyrrverandi amtini
Við kommunalreforminum í 1970 bleiv Jútland býtt sundur í sjey amt:

* Nordjyllands Amt
* Ribe Amt
* Ringkjøbing Amt
* Sønderjyllands Amt
* Viborg Amt
* Vejle Amt
* Århus Amt

## Størstu býir í Jútlandi
Aarhus (249.709) • Aalborg (103.545 (126.556 íroknað. Nørresundby)) • Esbjerg (71.576) • Randers (60.656) • Kolding (57.197) • 
Horsens (53.807) • Vejle (51.341) • Herning (46.279) • Silkeborg (42.724) • Fredericia (39.716) • 
Viborg (35.893) • Holstebro (34.241) • Sønderborg (27.237) • Hjørring (24.762) • Frederikshavn (23.339) • Haderslev (21.213) • Skive (20.633) íbúgvar.

## Keldur


Bólkur:Landafrøði Danmarkar
Bólkur:Hálvoyggjar
Bólkur:Danmark
Región Miðjútland

**Región Miðjútland** (Danskt: **Region Midtjylland**) er ein av teimum fimm regiónunum í Danmark. Regiónin er ein fyrisitingarlig eind við høvuðsábyrgdini fyri heilsuverkinum, regionalari menning og fyri rakturinum av eini røð av almennum stovnum í Miðjútlandi.. 

Región Miðjútland er landsins næststørsta región um hugd verður at fólkatalinum, har búgva 1.277.538 (2014) , og landsins størsta región, um hugd verður at víddini, sum er á 13.005.7 km². Regiónin hevur høvuðssæti í Viborg.

Regiónin hevði í 2010 eina fíggjarætlan á 25,2 mia. kr. og umleið 25.000 starvsfólk.

Bent Hansen (S) hevur verið formaður fyri regiónsráðnum síðan 2007. Hann varð afturvaldur á regiónsvalinum í 2009 við 72.665 persónligum atkvøðum.

## Kommunur í regiónini
í Región Miðjútland eru tað 19 kommunur. Borgarstjórarnir fyri tær 19 kommunurnar og regiónsformaðurin eru tilsamans Kontaktnevndin (Kontaktudvalget) í Región Miðjútlandi..

Við 24,45% ella 306.650 íbúgvum er Aarhus kommuna størsta kommunan í regiónini.

## Keldur


Bólkur:Regiónir í Danmark
Philip Reinert Ovenberg

**Philip Reinert Ovenberg** er ein føroyskur tónleikari, sangari og tónasmiður. Hann hevur gingið á ymiskum tónleikaháskúlum í Danmark og hevur lært til ljóðteknikara á SAE í Onglandi. Hann býr í løtuni (2013) í London, har hann er virkin sum tónleikari og tónasmiður. Hann hevur eisini spælt við bólkinum Blatant.

## Tónleikaútgávur

### Við Feðgum
Tónleikabólkurin Feðgar eru Philip og pápi hansara Petur Mohr Reinert.
* 2013 - Um eg hevði, útgávudagur: 25. juli 2013

### Við Von Ros
Í duo'ini Von Ros eru: Philip Ovenberg og Miquel Plensa. Teir spæla mest electo og indie tónleik.

* 2011 - Von Ros, EP (Collider Records - CR003), útgávudagur: 29/04 - 2011

### Annað
* 2003 - Stjørnan ið hvarv - Jólakalendari, sum varð sendur í útvarpinum hjá Kringvarpi Føroya og endursendur í 2009. Lena Anderssen gjørdi tónleikin. Philip syngur við á trimum sangum á fløguni.

## Keldur


### Slóðir úteftir
* Von Ros á Soundcloud.com

Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar
Bólkur:Føroysk tónaskøld
Bólkur:Føroyskir sangskrivarar
Petur Mohr Reinert

**Petur Mohr Reinert** er ein føroyskur tónleikari. Hann spældi við Black Panters í fleir ár umframt ein hópi av øðrum bólkum s.s. Villagers, Spacemaen, Circels, Fox. Hann hevur eisini spælt hjá Robert McBirnie og Jens Lisberg, sum hann eisini hevur innspælt tónleir fyri. Somuleiðis hevur hann spælt á eini útgávu hjá Fríbjørg jensen. Hann stovnaði bólkin Devon, sum var virkin í 1980'unum og 90'unum. Hann var eisni viðstovnari og spældi í RockMen i 90 árunum. Hann var við til at stovna FUT - Føroya Undirhaldstónleikarafelag, sum skipaði fyri Føroya fyrsta uttandura tónleikafestivali - Ólavsøkufestivalurin, sum eisini verður róptur Ólavsøkukonsertin. Hann var formaður tey bæði tvey fyrstu árini. Í 2013 gav hann fløguna Um eg hevði við bólkinum Feðgar, sum hann stovnaði til endamálið saman við soninum Philip Reinert Ovenberg.

## Tónleikaútgávur

### Við Devon
* 1985 og 1992 - *Náttarlív*
* 1989 og 1992 - *Umsíðir*

### Við Feðgum
Feðgar eru Petur Mohr Reinert og sonur hansara Philip Reinert Ovenberg
* 2013 - *Um eg hevði*

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Sangtekstir.com

Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Størstu býir í Danmark

Listi yvir teir **størstu býirnir og býarøkini í Danmark** og yvirlit yvir gongdina í fólkatslinum seinastu í hesum býum seinastu árini.

## Keldur


Bólkur:Býir í Danmark
Bólkur:Listar
Ystad

**Ystad** er ein býur í Ystads kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 18.350 í 2010. Ferjusamband er til Rønne á Bornholm og til Póllands. Svenska krimirøðin um detektivin Kurt Wallander, sum er bygt á krimisøgur hjá Henning Mankell, fara fram í Ystad og har um leiðir.

## Myndasavn

Mynd:Ystad teatern och småbåtshamnen.jpg|Býur
File:Ystad.jpg|Havn og togstøð 
File:Ystads station.jpg|Togstøð  
File:Fyr5 ystad.jpg|Endurskin  
File:Engelska Bryggan Ystad (högvatten).jpg|Eystrasalt


## Keldur


## Slóðir

Bólkur:Býir í Skåne län
Bólkur:Ystads kommuna
Aldarinnar 100 bøkur sambært Le Monde

**Aldarinnar 100 bøkur** er ein listi yvir 100 bøkur sum sambært einari meiningsmáting hjá franska blaðnum Le Monde í 1999 eru tær bestu í 20. øld.

Við støði í einum fyribilslista á 200 bøkur, sum bókahandlar og journalistar høvdu gjørt, atkvøddu 17.000 fraklendingar við at svara spurninginum "Hvørjar bøkur hava fest seg í títt minni?" (« Quels livres sont restés dans votre mémoire ? »).

Listin er ein blanding av sera góðum skaldsøgum, yrkingasøvn, sjónleikir og teknurøðir. Tey fyrstu 50 verkini á listanum vóru evni í einari essay av Frédéric Beigbeder, *[[Dernier inventaire avant liquidation|Dernier inventaire avant liquidation]]* (The Last Inventory Before Liquidation), har hann gjørdi vart við at fronsk verk domineraðu listan.

## Aldarinnar 100 bøkur

## Keldur


## Sí eisini
* Móttakarar av Nobelheiðurslønini í bókmentum
*Goncourt-heiðurslønin
*Pulitzer-heiðurslønin
*Booker-heiðurslønin

## Slóðir

Bólkur:Bókmentir
Hvonn (planta)

**Heima hvonn** ella **Bjarga hvonn** ( Angelica Archangelica L. ) er ein 120-230 cm høg planta, sum veksur tætt við strondina.
Leggurin er snøggur, og blaðleggurin hevur onga ella bara eina grunna foyru. Mittasti blaðparturin er 3-flipputur, og blaðpartarnir eru grovt og óregluliga tentir. Krúnubløðini eru gulgrøn, og skjólið er knattrunt. Rótin og soð av allari plantuni varð áður nýtt m.a. móti landfarsótt og øðrum smittandi sjúkum, yvirhøvur. Eisini Vóru leggurin og blaðstelkarnir nýttir sum leskiligt grønmeti fyrrapart á sumri. Nú verður hvonnin nýtt í køkubúðum og at tilvirka ymiskar likørir av. Plantan er eisini frálíkt kryddarí til snaps. Hvonnin veksur spjadd um alt landið í fuglabjørgum og summastaðni enn í hvanngørðum. Veksur annars í Norður- og Eysturevropa, Norðurasia, og Grønlandi, men dyrkað og villvaksandi fleiristaðni. Ein summarplanta, gerst 100-200 cm høg. Líkist Bakka Sløkju, men er størri og førligari.

Hvonn er ein tveyárig planta, men man kann fáa hana til at liva longri um blomstrini vera skorin av áðrenn tey blóma, ella um plantan skjerst av heilt niðri omanfyri rótina, so deilist plantan og ein nýggj kemur upp. Fræðini missa skjótt eginleikan til at spíra; tí mugu sáðini setast niður skjótast gjørligt um áðrenn heysti byrjar. Best er at planta oman á moldini, tá sólin ger at plantan spírar skjótast, umleið ein metur ímillum sáðini.

Bløðini kunnu takast áðrenn plantan blomstrar, meðan tey enn eru frísk og grøn. Turka tey væl, so halda tey farvu og lugt. Tey eru lekkur at drekka sum Tea. Sum Tea sigist at hvonnin mótvirkar hugin til alkahol og er viðhvørt ein partur av avvenjing. Kann eisini bloyta ein klút við køldum Tea fyri at koyra uppá eyguni fyri at minka um rukkir og troytt eygu.
Annars í smør. Kann eisini brúkast í krem, at smyrja á bringuna móti krím.
Hvonn er eisini eitt frálíkt krydd. Bløðini og rótin eru serligani góð í fiskarættir. Stelkarnir kókast fyri at fáa tann bitra smakkin úr og kunnu so nýtast sum grønnmeti. Sáðini brúkast sum krydd, millum annað í Gin, Vermouth og Absint. Hvonn bríkast eisini í millum annað rabarbusúlutoy, men kann eisini brúkast einsamøll.

Í millum annað rótini er ein serlig olia, í er góð til at stimulera fordoyilsina; virkar slímloysandi, móti blóðmangul, bronkittis og luft í maganum. Olian er vatndrívandi og sveittadrívandi.

**Søgan**

Navnið 'Angelica Archangelica', merkjur ærka-eingilin; og kemur frá Evropa har Ærka-eingulin Mikkjal vísti seg fyri munkum. Hann greiddi frá at hvonnin kundi brúkast sum heilivágur móti pestuni.

Bólkur:Plantur
Queen

**Queen** var ein enskur tónleikabólkur úr London í Onglandi. Metingarnar siga, at teir hava selt yvir 300 million eintøk síðan fyrsta singulplátan *"Keep Yourself Alive"* kom út í 1973. 

## Queen útgávur

**Queen* (1973)
**Queen II* (1974)
**Sheer Heart Attack* (1974)
**[[A Night at the Opera]]* (1975)
**A Day at the Races* (1976)
**News of the World* (1977)
**Jazz* (1978)
**The Game* (1980)
**Flash Gordon* (1980)
**Hot Space* (1982)
**The Works* (1984)
**A Kind of Magic* (1986)
**The Miracle* (1989)
**Innuendo* (1991)
**Made in Heaven* (1995)

## Limir

Sjálv um Freddie Mercury sum oftast var miðdepil fyri uppmerksemi, vóru tað allir fýra limirnir í Queen, sum skrivaðu tey stóru hittini:
*Freddie Mercury, vokalistur («Bohemian Rhapsody»)
*Brian May, gittari («We Will Rock You»)
*Roger Taylor, trummer & perkusjón («Radio Ga Ga»)
*John Deacon, bassgittari («Another One Bites the Dust»)

## Keldur


Bólkur:Bretskir tónleikabólkar
FARC

**Fólksins Herur** er best kendur sum **FARC** (stytting fyri *Fuerzas armadas revolucionarias de Colombia*) ella **FARC-EP**. Hetta er ein marxistiskur-leninistiskur uppreistrarherur í Kolumbia, sum hevur stríðst síðandi 1964. FARC er hernaðarligi vongurin hjá kommunistaflokkinum í landinum. ES, USA , Avstralia, Kanada, v.f. meta FARC sum ein yvirgangsbólk, meðan lond sum Kuba, Venesuela, Kili og Brasil meta bólkin sum ein sum stríðist fyri frælsi. FARC hevur fíggja sítt virksemi við millum annað at leggja skatt á bøndur sum framleiða kokain , og teir eru eisini kendir fyri at hava burturflutt fólk. Kendasta burturflytingin var av forsetavalevninum Íngrid Betancourt, ið sæt fangi í seks og eitt hálvt ár frá februar 2002 til juli 2008 .

Mett verður, at FARC hevur umleið 8.000 limir. Tann vinstrasinnaða uppreistrarrørslan hevur ligið í stríði við tann kolombiska stjórnarherin í uml. 50 ár. 

## Hendingarøð

*1964: FARC verður stovnað sum ein vápnað undirdeild hjá kommunistaflokkinum
*2002: FARC er í hæddini við 20.000 hermonnum, ið hava tamarhaldið á triðinginum av landinum
*2008: Ringasta árið hjá FARC, sum tapir fleiri stríð
*2012: Friðartingingar byrja í Havanna
*2016: Friðaravtala undirskrivað

## Kelduávísingar



Bólkur:Yvirgangsfelagsskapir
Kaspiska havið

**Kaspiska havið** er 28 m. lægri enn Atlantshavið og dýpist ikki, hóast Volga og aðrar stórar áir renna út í tað. Hetta kemur av, at eins nógv vatn guvar úr tí og tað, sum rennur í tað, tí hitin er so mikil har á leiðini. Vatnið verður kallað hav, tí tað er salt. Saltið kemur við áunum og guvar ikki burtur saman við vatninum. Fleiri vøtn eru eins sølt og saltari enn Kaspiska havið. Tey eru bert har, sum veðurlagið er sera turt. Á hvørjum vetri liggur tjúkkur ísur á norðara parti av havinum. Tá dámar t.d. kópunum at bólta sær á ísinum. Har er ov mikið at liva av hjá teimum, tí havið er eitt tað fiskaríkasta í heiminum. Fleiri túsund bátar liggja við Volgaósan og fiska laks, sild, stør og annan fisk, sum har er ørgrynni av. Í januar mánað stendur størurin á høvdinum undir ísinum og svevur. Hann kann verða 9 m. langur og vigar tá 1400 kg. Hann verður dúgliga veiddur, um veturin við króki og um summarið við garni. Fiskurin er vælsmakkandi, rognið verður kallað kaviar.

Bólkur:Vøtn
Bólkur:Evropa
Bólkur:Asia
Volga

**Volga** er 3690 km. long og tí longsta á í Evropa. Volga hevur uppruna sín á Valdajheyggjunum í Russlandi, sum eru 330 m. omanfyri sjóvarmálan. Haðani rennur hon fyrst eystureftir og síðani suðureftir í Kaspiska havið. Fram við ánni standa einir 40 býir og yvir túsund bygdir. Volga rennur ígjøgnum fleiri stór vøtn, sum eru komin av tí, at teir hava gjørt stórar byrgingar um ánna. Áður enn byrgingarnar vóru gjørdar, kundi áin vera heldur grunn at sigla á í turrtíðini, men nú er tann vandin av. Við byrgingarnar hava teir stór elverk, sum lata streym til teir nógvu býirnar og tann stóra ídnað, sum er á hesum leiðum. Tað sigla nógv skip á Volga bæði farmaskip, ferðamannaskip og fiskiskip. Ferðamannaskipini sigla í fastari sigling yvir um ánna og ímillum býirnar fram við ánni. Farmaskipini sigla við koli úr kolanámunum við Donbass, málmur úr málmholunum í Ural, olju úr oljukeldunum við Baku og traktorum, bilum og øðrum ídnaðarvørum úr Gorkij og øðrum ídnaðarbýum og matvørum frá landbúnaðarøkjunum til býirnar. Gorkij var áður av gitnastu keypstevnubýum, tí hagar kundu skipini stevna úr øllum ættum av landinum. Nú er hann av mætastu ídnaðarbýum og hevur landsins størstu bilverksmiðjur. 

Syðri í ánni er Volgograd, sum fyrr æt Stalingrad, har gera teir traktorar og landbúnaðarmaskinur. Har eru stór sagiløg í býnum. Sunnanfyri Volgograd gongur ein siglirenna yvir í Don. Hon er umleið 100 km. long. Skipini, sum skulu sigla úr Volga inn í siglirennuna, mugu fara upp ígjøgnum Volgabakkan, sum er 90 m. høgur. Í bakkanum eru 9 byrgingar. Donbakkin er 40 m. høgur og hevur 4 byrgingar. Leiðin millum Astrakhan og Volga er einar 500 km. long. Alt lendið har á leiðini er oyðin saltsteppa. Tá ið skerpingurin herjar, torna áir og vøtn heilt upp, so at bara tað saltið, sum vatnið í regntíðini loysti úr jørðini og hevði við sær, verður liggjandi eftir sum tjúkk skón. Bara úr einum av hesum turru vøtnunum fæst fjórðingurin av øllum tí salti, sum teir nýta í Russlandi. Volgaoyrin er einar 80 km. breið og 150 km. long. Áin rennur ígjøgnum oyrina í óteljandi støðum. Á oyrini eru túsundtals oyggjar og hólmar, har hópur av palikanum, skørvum og øðrum fuglum halda til. Ovast á oyrini er býurin Astrakhan. Hann er umgyrdur av høgum verjugørðum, so at áarvatnið skal ikki fløða inn yvir hann, tí mangan rennur vatnið upp yvir býnum.

Bólkur:Áir
Býir í Svøríki eftir fólkatali

**Listi yvir býir í Svøríki** sum høvdu í minsta lagi 20.000 íbúgvar í 2010. Viðvíkjandi trimum teimum størstu býunum eru forstaðirnir hjá hesum taldir við.

# Stockholm (við forstøðum), 1,372,565
# Göteborg (við forstøðum), 549,839
# Malmö (við forstøðum), 280,415
# Uppsala, 140,454
# Västerås, 110,877
# Örebro, 107,038
# Linköping, 104,232
# Helsingborg, 97,122
# Jönköping, 89,396
# Norrköping, 87,247
# Lund, 82,800
# Umeå, 79,594
# Gävle, 71,033
# Borås, 66,273
# Eskilstuna, 64,679
# Södertälje, 64,619
# Karlstad, 61,685
# Täby, 61,272
# Växjö, 60,887
# Halmstad, 58,577
# Sundsvall, 50,712
# Luleå, 46,607
# Trollhättan, 46,457
# Östersund, 44,327
# Borlänge, 41,734
# Tumba, 37,852
# Upplands Väsby, 37,594
# Falun, 37,291
# Kalmar, 36,392
# Kristianstad, 35,711
# Karlskrona, 35,212
# Skövde, 34,466
# Skellefteå, 32,775
# Lidingö, 31,561
# Uddevalla, 31,212
# Landskrona, 30,499
# Nyköping, 29,891
# Motala, 29,823
# Vallentuna, 29,519
# Örnsköldsvik, 28,991
# Trelleborg, 28,290
# Åkersberga, 28,033
# Varberg, 27,602
# Karlskoga, 27,084
# Lidköping, 25,644
# Alingsås, 24,482
# Märsta, 24,068
# Boo, 24,052
# Ängelholm, 23,240
# Sandviken, 22,965
# Piteå, 22,913
# Kungälv, 22,768
# Visby, 22,593
# Katrineholm, 21,993
# Vänersborg, 21,699
# Västervik, 21,140
# Enköping, 21,121
# Falkenberg, 20,035

*Tølini eru frá 2010, tey eru frá svensku hagstovuni, sum dagførir hesi tølini fimta hvørt ár.*

## Keldur


## Slóðir


Bólkur:Listar
Suðurevropa

**Suðurevropa** er eitt landafrøðilig øki í Evropa. Longur suður í Evropa vit koma, hægri stendur sólin á himlinum, og hægri hon stendur, meira hon vermir. Tí er veðurlagið lýggjari í Miðjarðarhavslondunum í Suðurevropa enn í t.d. Norðurevropa. Norðanfyri Alpurnar og á Pofløtuni eru tað meira sumrini enn vetrarnir, ið eru lýggjari, men úti móti havinum eru vetrarnir eisini mildir. Um summarið er himmalin eisini næstan altíð heiður, tí regnar har sjáldan. Um veturin afturímóti regnar tað altíð av og á, men har er tó so lýtt, at kavi og frost eru næstan ókend, og um hann kavar onkra náttina, bráðnar alt burtur aftur um dagin. Í meginpartinum av Miðjarðarhavslondunum er miðalhitin tann heitasta mánaðin um summarið millum 25 og 30&nbsp;°C, og tann kaldasta mánaðin millum 10 og 15&nbsp;°C. Hetta veðurlagið kalla vit subtropuveðurlag. 

Bólkur:Evropa
Edlafiskur

**Edlafiskur** er mjávaksin fiskur, høvdið er flatt, og gronin minnir um krokodillunev. Eyguni eru smá og sita út móti hvørji lið á skøltinum. Fremri rundingur á eyganum situr yvir miðjuni á kjaftinum. Hann er roðslusettur líka úr klingruni fram móti eygunum. Hann hevur næstan beina striku frá kápuklovinum aftur í klingruna. Uggafjaðrarnar eru langar, og mittasti teinur er sjónliga longstur. Ryggfjøðurfestið er langt, um tvær ferðir gotfjøðurfestið. Ryggfjøðurin er umleið líka høg sum bulurin og byrjar beint yvir búkfjaðrunum. Hann hevur eina gotfjøður. Miðalstóran, eitt sindur sýldan stert. Stóran kjaft við nógvum hvøssum tonnum. Hann er botnfiskur á dýpum úr 600 m. niður á 3500 m. ella enn djúpari. Edlafiskur verður upp í 67 cm langur, vanliga er hann um 55 cm. 

Hann er undir Íslandi og úr Davisfirði til Suðurafrika og Brasil. Í Indiahavinum og Kyrrahavinum. Hann er fingin vestur av Føroyabanka á umleið 700 metra dýpi, út av Lúsabanka á 1800 m dýpi, út av Bankarygginum á 730 metra dýpi, og á Íslandsrygginum á 500-700 m dýpi.

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Baraldur

**Baraldur** (frøðiheiti *Juniperus communis*) hevur verið nógv vanligari í Føroyum fyrr. Plantusáðkanningar vísa, at baraldur var í stórari afturgongd fyri landnám, helst orsakað av veðurlagsbroytingum, og tá ið fólk búsettust her, minkaði hann uppaftur meira. Tað, sum eftir er av baraldi, hevur verið rímiliga støðugt. Mett verður ikki, at seyður ger stórvegis skaða á barald. Útbreiðslan av vanligum baraldi er pólkringin bæði norðan fyri og sunnan fyri okkum. Baraldur er á reyðlista í Føroyum. Fyrsta skráseting av plantuni, ið er til skjals á Føroya Náttúrugripasavni, er frá 1920, og varð hon tá funnin á Kirkjubøreyni. Onnur skráseting er frá 1924 úr Svínoy. Lítið er til av baraldi á teimum fáu økjunum, har vit finna hann, oftast bert einstakar til heilt fáar plantur á hvørjum plássi. Størsta skipanin er at finna í Svínoy. Oftast er plantan at finna uppi á stórum klettum í hamrum undantikið í Svínoy og á Kirkjubøreyni, har hon veksur í vátlendi.

## Sí eisini
* Plantulívið í Føroyum

Bólkur:Plantur í Føroyum
Bólkur:Plantur
1477

## Hendingar
* Universitetið í Tübingen varð stovnað
* Universitetið í Uppsala varð stovnað

## Føðingar
*

## Andlát
*

*
Tübingen universitet

**Tübingen universitet** (týskt: *Eberhard Karls Universität Tübingen*) í Tübingen í Týsklandi varð sett á stovn í 1477.

## Teirra millum, sum hava gingið á Tübingen, eru
* Georg Wilhelm Friedrich Hegel
* Friedrich Hölderlin
* Christiane Nüsslein-Volhard
* Paul Tillich

Tubingen
Tubingen
1960-árini

**1960-árini** vardu frá 1960 til og við 1969. Tað var sjeynda áratíggju í 20. øld. 

Øldir: 19. øld - **[[20. øld]]** - 21. øld

Áratíggju: 1910-árini 1920-árini 1930-árini 1940-árini 1950-árini - 1960-árini - 1970-árini 1980-árini 1990-árini 2000-árini 2010-árini

Ár: 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969
----

## Hendingar
* Kubakreppan.
* John F. Kennedy myrdur í 1963; bróðir hansara Robert F. Kennedy varð myrdur í 1968.
* My lai hópmorðið í Vietnam 16. mars 1968.
* Martin Luther King Jr. varð myrdur hin 4. apríl 1968.
* *[[James Bond]]* filmar gjørdist heimskendir og vælumtóktir.

## Løgmenn
* Petur Mohr Dam
* Hákun Djurhuus
* Kristian Djurhuus

## Heimsins leiðarar
* Dwight D. Eisenhower
* John F. Kennedy
* Lyndon Johnson
* Richard Nixon
* Harold Macmillan
* Alec Douglas-Home
* Harold Wilson
* Nikita Khrusjtjov
* Leonid Bresjnev
* Mao Zedong
* Indira Gandhi
* Gamal Abdel Nasser
* Fidel Castro
* Francisco Franco
* Kim Il-sung

## Listafólk og tónleikabólkar
Listafólk eru eitt nú rithøvundar, sjónleikarar, filmsleikstjórar, listamálarar vm.
* Julie Andrews
* Frankie Avalon
* Brigitte Bardot
* The Beach Boys
* The Beatles
* The Byrds
* The Kinks
* The Who
* Genesis
* Tony Curtis
* The Doors
* The Marvelettes
* Bob Dylan
* Cary Grant
* Connie Francis
* Grateful Dead
* Jimi Hendrix
* Alfred Hitchcock
* Dustin Hoffman
* Rock Hudson
* Jefferson Airplane
* James Brown
* Janis Joplin
* Jack Lemmon
* Jackson 5
* Jerry Lewis
* Gina Lollobrigida
* Sophia Loren
* Dean Martin
* Paul Newman
* Arthur Penn
* Sidney Poitier
* Rolling Stones
* Peter Sellers
* Frank Sinatra
* John Steinbeck
* Sly & The Family Stone
* Sonny and Cher
* Andy Warhol
* John Wayne
* Raquel Welch
* The Eagles
* Pink Floyd

## Slóðir úteftir

Bólkur:1960-árini
1950-árini

**1950-árini** vardu frá 1950 til og við 1959. Tað var sætta áratíggju í 20. øld. 

Øldir: 19. øld - **[[20. øld]]** - 21. øld

Áratíggju: 1900-árini 1910-árini 1920-árini 1930-árini 1940-árini - 1950-árini - 1960-árini 1970-árini 1980-árini 1990-árini 2000-árini

Ár: 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959
----

## Hendingar
* Korea-kríggið

## Løgmenn
* Kristian Djurhuus
* Petur Mohr Dam

## Heimsins leiðarar
* Josef Stalin
* Nikita Khrusjtjov
* Dwight D. Eisenhower
* Harry S. Truman
* Winston Churchill
* Konrad Adenauer
* Mao Zedong
* Gamal Abdel Nasser
* Francisco Franco
* Kim Il-sung

## Listafólk
* Abbott og Costello
* Brigitte Bardot
* Chuck Berry
* Marlon Brando
* James Dean
* Ava Gardner
* Audrey Hepburn
* Alfred Hitchcock
* Buddy Holly
* Jerry Lewis
* Gina Lollobrigida
* Peter Malberg
* Dean Martin
* Groucho Marx
* Marilyn Monroe
* Paul Newman
* Elvis Presley
* Little Richard
* Douglas Sirk
* James Stewart
* James Dean
* Elizabeth Taylor
* John Wayne

## Slóðir úteftir

Bólkur:1950-árini
1940-árini

**1940-árini** vardu frá 1940 til og við 1949. Tað var fimta áratíggju í 20. øld. 

Øldir: 19. øld - **[[20. øld]]** - 21. øld

Áratíggju:  1890-árini 1900-árini 1910-árini 1920-árini 1930-árini - 1940-árini - 1950-árini 1960-árini 1970-árini 1980-árini 1990-árini

Ár: 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949
----

## Hendingar
* Fyrri heimsbardagi
* Fyrsta atombumban

## Løgmenn
* Andrass Samuelsen

## Heimsins leiðarar
* Adolf Hitler
* Winston Churchill
* Josef Stalin
* Franklin D. Roosevelt
* Harry S. Truman
* Benito Mussolini
* Francisco Franco

## Listafólk
* Fred Astaire
* Abbott and Costello
* Ingrid Bergman
* Humphrey Bogart
* James Cagney
* Bing Crosby
* Bette Davis
* Clark Gable
* Judy Garland 
* Cary Grant
* Rita Hayworth
* Katharine Hepburn
* Bob Hope
* Gene Kelly
* James Stewart
* Spencer Tracy

## Slóðir úteftir

Bólkur:1940-árini
1920-árini

**1920-árini** vardu frá 1920 til og við 1929. Tað var triðja áratíggju í 20. øld. 

Øldir: 19. øld - **[[20. øld]]** - 21. øld

Áratíggju: 1870-árini 1880-árini 1890-árini 1900-árini 1910-árini - 1920-árini - 1930-árini 1940-árini 1950-árini 1960-árini 1970-árini 

Ár: 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929
----

## Hendingar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:1920-árini