open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norðlýsið

**Norðlýsið** hevur fleiri týdningar:
* Norðlýsið er tveymastra skonnart bygd á Tórshavnar Skipasmiðju og sjósett 5. mai 1945.
* Norðlýsið er eitt tíðindablað.

**Norðlýsi** hevur fleiri týdningar:
* Norðlýsi er eitt náttúrufyribrigdi, ið sæst á lofthavinum um veturin.
* Norðlýsi (krimiskaldsøga), eftur Jógvan Isaksen, um tann gravandi blaðmannin Hannis Martinsson.
Rás 2

**Rás 2** er ein útvarpsrás í Føroyum. Høvuðssæti er í Vágsbotni. Rás 2 er nú partur av Miðlahúsinum í Vágsbotni. Rás 2 sendi fyrstu ferð 14. desember 1999. Í 2002 arbeiddi eitt fólk í føstum starvi umframt ein, sum var í starvsvenjing. Í september 2007 keypti P/F Miðlavarpið Rás 2. Tað var Sosialurin sum átti Miðlavarpið. Rás 2 flutti tá inn í Miðlahúsið í Vágsbotni, har sum Sosialurin eisini heldur til. Jonhard Hammer var fyrsti stjórin á Rás 2, eftir at Miðlavarpið hevði keypt útvarpsstøðina.. 

## Sendingar

* Morgunsendingin. Senditíð: Gerandisdagar kl. 9.00-12.00.
* Ynskiløtan. Senditíð: Gerandisdagar.
* Vinnu- og bilradio. Frætt tað seinasta um nýggjar bilar, um viðgerð og umvæling av bilum, um handlar, fyritøkur og annað. Senditíð: Hósdag kl. 17.20 og Leygardag kl. 17.00.
* Hvonn Live: Stóra live-sendingin hjá Rás 2 verður send av Hvonn í Havn 10 ferðir um árið. Hvonn Live bjóðar kendar gestir, livandi tónleik, undirhald, kjak og annað. Senditíð: Leygarkvøld. 
* 3. hálvleikur: Fótbóltsradio fyri fótbóltsfjepparar. Tosað verður við spælarar, venjarar og dómarar um dystirnar, fjepparar senda stuttlig og speisk sms-boð til sendingina, og av og á verða fótbóltsdystir útvarpaðir. Senditíð: Sunnudagar.
* Brot úr vikuni: Leygardagar ber til at hoyra ymiskt, sum Rás 2 hevur havt á skránni gjøgnum vikuna. Senditíð: Leygardagar.

## Keldur


## Ávísingar úteftir

* Rás 2 . 

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Bólkur:Fjølmiðlar
Jehova Vitni

**Jehova Vitni** er ein altjóða kristin trúarrætningur. Jehova Vitni royna at venda aftur til sið og trúgv í kristnu fornkirkjuni, trúgva at afturkoma Jesu Krists verður í næstum og trúgva ikki uppá vanligu kristnu tríeindina. Charles Taze Russell stovnaði í 1870-unum bólkin sum í dag kallar seg Jehova Vitni. Í fyrstuni vórðu tey nevnd *Bíbliunæmingarnir*. Men í 1931 tóku tey við bíbilska navninum Jehova Vitni. Samskipanin, sum byrjaði í smáum, er nú vaksin so mikið, at 8.683.117 vitni íðin boða í flestum londum kring heimin. Jehova Vitni eru serliga kend fyri at boða boðskap sín dyr-til-dura, har tey eisini útvega fólki, ið bjóða teimum inn, bøkur og annað tilfar. Eisini taka Jehova Vitni ikki ímóti blóði, og gera heldur ikki hernaðartænastu, sum hevur skapað stríð í ymiskum londum. Tey hátíðarhalda ikki jól, páskir ella føðingardagar, tí teir verða mettir at vera heidnir heilidagar og ikki í sambæri við kristindóm. Jehova Vitni halda, at Sátan eigur verðsliga heimin og síggja hann sum spiltan, tí avmarka tey samband við verðsliga heimin og fólkið. Fyri at fáa limir at akta, verða summir onkuntíð skildir frá øðrum fólki, um teir hava gjørt okkurt skeivt sambært Jehova Vitnum.

Flestu samkomur Jehova Vitna hava møti tríggjar ferðir um vikuna. Frálæra Jehova Vitna er grundað á Bíbliuna. Møtini byrja og enda við bøn, og á flestu møtunum er eisini "andaligur lovsongur". Atgongdin er ókeypis, og eingin innsavning fer fram. Flestu samkomur halda møti í einum ríkissali. Talan er vanliga um einfaldar bygningar, sum sjálvboðin vitni hava reist. Hvørki halgimyndir, krossar ella annað slíkt er at finna í ríkissalinum. Útreiðslur bólksins verða goldnar við sjálvbodnum gávum.

Í øllum samkomum eru elstar ella umsjónarmenn, sum stíla fyri undirvísingini í samkomuni. Teir hava samkomutænarar at hjálpa sær. Hesir menninir eru ikki hevjaðir yvir hini í samkomuni. Teir verða ikki nevndir við serligum heitum. Teir eru ikki øðrvísi ílatnir enn onnur. Og teir fáa ikki løn fyri sítt arbeiði. Hinir elstu taka sær viliga og við gleði av andaliga tørvinum í samkomuni. Teir kunnu ugga og hjálpa í truplum tíðum. Jehova Vitni halda eisini á hvørjum ári størri og minni stevnur. Tá savnast fleiri samkomur um eina serliga skrá við undirvísing úr Bíbliuni. Á øllum stevnunum er dópur av nýggjum lærisveinum fastur táttur á skránni.

Alheims høvuðsskrivstovan Jehova Vitna er í Warwick í USA. Har situr *Stýrandi Ráðið*, ein bólkur av royndum elstum, sum leiðir ta heimsumfatandi samkomuna. Annars eru eisini meira enn 100 deildarskrivstovur kring heimin. Á teimum arbeiða sjálvboðin við at framleiða og senda bíbilskan lesnað. Boðanararbeiðið á staðnum verður eisini skipað haðani.

## Keldur

## Ávísingar úteftir

* Jehova Vitni: Almenna heimasíðan

Bólkur:Jehova Vitni
Petur Pólson

**Petur Pólson** ella **Petur Pólson Jensen** (18. januar 1973). Føroyskur tónleikari og yrkjari. Hann er lærari í Sandavági, har hann eisini býr. 

## Útgivið

* 1994 - Afturvendandi endurspeglingar av komandi dreymum (yrkingarsavn) 
* 1997 - Ongin sól er til (yrkingarsavn)
* 1998 - Doing Lounge Jesus (CD, saman við Visible Fish)
* 1999 - Guru (yrkingarsavn)
* 2001 - Persona Non Grata (yrkingarsavn)
* 2002 - Clickhaze - EP (CD, saman við Clickhaze)
* 2005 - Koma (CD)
* 2008 - Hamskifti (yrkingarsavn)
* 2009 - Tokyó (CD)
* 2011 - Transit (CD)
* 2014 - Ave (LP og CD, saman við Ave)
* 2014 - Sometimes the World is Dark (LP við CD og leinkju til niðurtøku, saman við Tuxedo Rebels)

## Heiðurslønir

* 1997 - M.A. Jacobsens Heiðursløn fyri "Ongin sól er til"
* 2001 - Prix Føroyar (við Clickhaze)

## Ávisingar úteftir

* PeturPolson.com 
* Rit.fo - Petur Jensen 
* MySpace.com - Petur Pólson 
* Tutl.com - Koma  

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1973
Lindin

**Lindin** er ein kristilig útvarpsrás í Føroyum.

## Ávisingar úteftir
* Lindin, Kristiligt Kringvarp

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Atlantic Radio

**Atlantic Radio** var ein útvarpsrás í Føroyum frá 6. mai 1999 og sendi 24 tímar um døgni fram til oktober sama ár. Frekvensurin var 101,5 MHz. Atlantic Radio var fyrsta privata útvarpstøð í Føroyum. Rás 2 keypti restirnar frá Atlantic Radio og fór at senda í desember 1999. 

Atlantic Radio breyt við allar tradisjónir innan føroyskt útvarp, og støðan fekk beinavegin risastóra undirtøku frá lurtarunum. Ungu og entusiastisku starvsfólkini vóru altíð á staðnum har nakað hendi, og sent var frá ymiskum støðum kring Havnina og kring landið. 

Atlantic radio borðreiddi eisini við einari nýggjari kjakmentan, og hugflogið og spontaniteturin høvdu frítt spæl. Men fólkini dugdu ikki at føra ein lýsingar og sponsorpolitikk, og bleiv lykilin snaraður um, aftaná eitt hálvt ár. 

## Sí eisini
* Lárus Robert Árason (stjóri)
* Johan í Kollafirði (vertur)
* Reidar Jacobsen (vertur)
* Høgni í Borg (vertur)
* Elin Hentze í Stórustovu (vertur)
* Ronni Poulsen (lýsingar og teknikk)
* Bárður Háberg (lýsingar, teknikk og vertur)
* Regin W. Dalsgaard (KT leiðari)

## Ávísing úteftir
* atlradio.fo (síðan er nú niðurløgd)

## Kelda
* Grein á Portalinum

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Oyggjatíðindi

**Oyggjatíðindi** er eitt føroyskt tíðindablað. Tað kom út fyrstu ferð 25. november 1977. Í september 2011 avgjørdi Dan Klein, blaðstjóri á Oyggjatíðindum, at framyvir skuldi Oyggjatíðindi ikki koma út í blaðútgávu, men sum talgilt blað. Henda avgerð varð tikin fyri at tilpassa blaðið teir tendensir, sum talgildu miðlarnir hava við sær. Henda broyting hevur gjørt tað møguligt fyri fólk um allan heimin at lesa tíðindi á heimasíðuni hjá Oyggjatíðindi, umframt at keypa blaðið sum pdf-fílu. Blaðið kom út fyrstu ferð sum Pdf fíla lomgu í 2003, ein tænasta til føroyingar uttanlands.

## Blaðstjórar
* 1977 - 1978 Arni S. F. Joensen
* 1978 (mai - desember) Sigmund Poulsen
* 1978 - 1982 Lasse Klein
* síðan 1982 Dan Klein

## Kelda

* Niels Thomsen og Jette D. Søllinge: *De Danske aviser : 1634 -1989*, bind 3, Odense 1991, s. 699

## Slóðir úteftir
* Oyggjatíðindi

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Fregnir

**Fregnir** var eitt føroyskt tíðindablað, sum kom út fra 6. apríl 2001 til 2004.

## Blaðstjóri

* 2001 - 2004 Jonhard Mikkelsen

## Blaðfólk

* Anna V. Ellingsgaard
* Høgni Mohr
* Sjúrður Skaale
* Carl Johan Jensen
* Heri Simonsen
* Meinhard Jensen
* Sveinur Tróndarson
* Arnbjørn Dalsgarð
* Óla J. Rólantsson
* Uni Arge
* Brynhild Thomsen

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Fylgisveinur

Ein **fylgisveinur** er ein manngjørdur himinknøttur sendur í ringrás um Jørðina, mánan ella aðra gongustjørnu til dømis at gera mátingar ella at senda sjónvarps- og útvarpsbákn. Fylgisveinar, ið ganga í rúmdini, taka myndir av jørðini, og hesar myndir hjálpa veðurfrøðingum í arbeiðinum at seta saman veðurforsøgn komandi dagarnar. Fylgisveinar eru í ringrás um Jørðina, ikki hundraðtals metrar, men hundraðtals kilometrar úti í rúmdini. Haðani hava fylgisveinar ótrúligt útsýni yvir Jørðina. Summir hava myndatól og taka myndir av høvum og londum og siga frá veðrinum og øðrum viðurskiftum á Jørðini, sum broytast alla tíðina. Aðrir fylgisveinar eru millumstøðir í telesamskiftinum ímillum lond. Allir hesir fylgisveinar eru sendar upp av Jørðini. Teir eru eins og ein máni, sum er í ringrás um gongustjørnu.

Bólkur:Fylgisveinar
Høgni Lisberg

**Høgni Lisberg** ella **HOGNI** (føddur 7. juni 1982 í Tórshavn, uppvaksin í Leirvík, búsitandi í Danmark) er ein føroyskur tónleikari. Sum fyrrverandi trummusláari í bólkinum Clickhaze, skifti Høgni kós og fór innan singer/songwriter at royna nýggjar leiðir. Sum sangari, guitarleikari og sangskrivari hevði hann nógv løg uppá hjarta, ið skuldu út. Hetta endaði so við einari fløguútgávu, ið kom út í 2003 og nevndist "Most Beautiful Things", ið fekk sera góð ummæli. Høgni hevur síðani verið virkin við framførslum heima í Føroyum og uttanlands. Hann skrivar og spælir egnan tónleik, sum hittar bæði í Føroyum og í útlandinum. 

## Útgávur
### Egnar útgávur
* 2003 - "Most Beautiful Things"
* 2005 - "Morning Dew"
* 2008 - "hare! hare!"
* 2012 - "Under Streetlights" (staklag)
* 2012 - "Con Man"
* 2013 - *Fólkið í Sprekkunum* (staklag)
* 2013 - *Drukni* (staklag)
* 2014 - Call for a Revolution

### Við Clickhaze
* 2002 "EP"

## Heiður
* Tilnevndur FMA 2014 sum Ársins sangari í Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk bólkurin
* Vann FMA í Ársins útgáva í bólkinum Pop/Rock

## Slóðir
* Hogni.com

Lisberg, Høgni
Lisberg, Høgni
Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar
Bólkur:Føroyskir sangskrivarar
Søga

**Søga** er orð brúkt um upplýsingar um fortíðina. Tá orðið verður brúkt um vitanargrein, sipar *søga* til tulking av vitan um mannasamfeløg, og er skilt við føroyska orðið, at *siga*. At siga merkir at siga frá, og í hesum týdninginum merkir tað, at siga frá tí, í er hent í fortíðini.

*
Upphavsrættur

**Upphavsrættur** (á enskum: *copyright*) er ein avmarkaður rættur, sum fólk, sum skapa verk hava til at ráða yvir verkinum. 

## Upphavsrættur í Føroyum
Upphavsrættur varð yvirtikið sum føroyskt málsøki frá Danmark 1.januar 2010. Tað tók tó nøkur ár at smíða føroysku lógina, sum kom í gildi 30.apríl 2015. Í lógini verður staðfest, hvat tú kanst og ikki kanst gera við tilfar, sum onnur hava skapað. Hetta tilfar kann vera myndir, tekstir, tónleikur, filmur og telduforrit. Eftir lógini verður loyvi givið til ein felagsskap at umsita upphavsrætt í Føroyum. Fjølrit hevur loyvi frá Mentamálaráðnum at virka sum umsitingarfelagsskapur.

## Keldur
Kapittul 3 "Felags umsiting av upphavsrættargjøldum" §40 "''Góðkenning av upphavsrættarfelagsskapi"''

## Slóðir úteftir

* logir.fo
* Fjølrit

Bólkur:Løgfrøði
Jákup Jógvansson

**Jákup Jógvansson** var løgmaður í Føroyum 1677 - 1679. 

Jákup Jógvansson var sýslumaður á Sandi, og var bóndi í Dalsgarði í Skálavík. Hann var sonur Jógvan Poulsen, ið var løgmaður áðrenn Jákup Jógvansson.

## Keldur
* *Løgtingið 150 – Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, S. 366. (brotið *Føroya løgmenn fram til 1816*) (PDF-Download )

Bólkur:Løgmenn í Føroyum
14. september (tíðindablað)

**14. september** var eitt føroyskt tíðindablað, sum var floksblaðið hjá Tjóðveldisflokkinum.

## Blaðstjórar

* 1947 - 1949 D. P. Danielsen
* 1948 - 1962 Erlendur Patursson
* 1962 - 1973 Ólavur Michelsen
* 1973 - 1975 Erlendur Patursson
* 1976 - 1978 Ólavur Michelsen
* 1978 - 1980 Leivur Hansen
* 1983 - 1984 Karin Kjølbro
* 1991 - 1993 Finnbogi Ísakson
* 1992 - 1994 Hergeir Nielsen

## Sí eisini

* Fólkaatkvøðan 14. september 1946 um loysing Danmarkar og Føroya millum.

## Keldur

* Niels Thomsen og Jette D. Søllinge: *De Danske aviser : 1634 - 1991*, bind 3, Odense 1991, s. 697-698

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Tingakrossur

**Tingakrossur** var eitt føroyskt tíðindablað, ið kom út fyrstu ferð 1. januar 1901.

Blaðið varð skrivað á donskum, men var málgagn tjóðskaparrørslunar og seinni Sjálvstýrisfloksins.

## Blaðstjórar

* 1901–1911 Kristin í Geil (Christen Holm Isaksen)
* 1911–1912 Sverri Patursson
* 1912–1914 Petur Alberg
* 1914–1935 Kristin í Geil
* 1935–1939 Eivind Isholm
* 1940–1943 S. E. Matras
* 1943–1954 Louis Zachariasen
* 1960–1963 Hans David Matras
* 1963–1966 Tummas Lenvig
* 1967–1978 Marius Johannesen
* 1979–1985 Hanna Absalonsen
* 1985–1987 Johan Petur Petersen
* 1988–1989 Petur Martin Rasmussen
* 1990 Bergur Jacobsen

## Keldur

* Jette D. Søllinge og Niels Thomsen: *De Danske aviser 1634-1989*, bind 2 (1848-1917), Odense 1989, s. 692
* Niels Thomsen og Jette D. Søllinge: *De Danske aviser 1634-1991*, bind 3 (1918-1991), Odense 1991, s. 694-695
* Arnbjørn Ó. Dalsgarð: *Føroysk blaðsøga 1852 - 2002*; Forlagið Sprotin 2002

## Slóðir úteftir
*Fyrsta útgávan: Tingakrossur - 1. januar 1901, infomedia.dk

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Christen Holm Isaksen

**Christen Holm Isaksen** (24. mai 1877 í Tórshavn, 17. mai 1935) var málari og bróður Petur Alberg. Vanliga varð hann millum manna kallaður **Kristin í Geil** eftir heimahúsum sínum. Útbúgvin fotografur í Keypmannahavn; hann hevur helst lært at mála hjá Niels Kruse málara á Eiði. Tá Tingakrossur varð stovnaður í 1901, varð hin tá 23 ára gamli Kristin í Geil kosin til blaðstjóra, og hetta starv røkti hann, tá sæð verður burtur frá einum ári, uttan slit, til hann fyrst í tríatiárunum legði frá sær vegna sjúku. Øll samtíðarfólk bera samsint Kristini í Geil tað eftirmælið, at dugnaligari blaðmann hava oyggjarnar ikki átt og tjóðskaparsinnað fólk og tey minni mentu í samfelagnum ikki betri stavnamann enn hann. Fyri honum var tjóðskaparrørsla ikki nóg mikið, hon átti at vera sosialistisk.

Kristin í Geil var fyrst og fremst blaðmaður, men hann royndi seg eisini sum bókmentamaður. Hann yrkti sjálvur og týddi yrkingar, m.a. fyrsta sosialist-songin "Brátt lýsir í eystri", men størsta týdningin man hann hava havt innan føroyskt sjónleikarlív, har hann var oddamaður bæði sum fyrireikari og leikari alt frá miðskeiðis í 1890-árunum, til hann vegna heilsubrek gav frá sær. Hann týddi fleiri leikir til føroyskt og skrivaði sjálvur hin vælumtókta sjónleikin "Ófriðarligar tíðir" (1908), sum snýr seg um vitjan enska Brillumansins í Havn í 1808 og óræddu framferð Nólsoyar Páls í hesum døgum.

Bólkur:Føroysk listafólk
Isaksen, Christen Holm
Bólkur:Andlát í 1935
Isaksen, Christen Holm
Niels Andreas Kruse

**Niels Andreas Kruse** (12. august 1871 á Eiði - 16. juni 1953) var málari. Hann var abbi listakvinnuna Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen á Eiði.

## Altartalvur
* Gjáar kirkja
* Selatraðar kirkja

Bólkur:Føroysk listafólk
Kruse, Niels Andreas
Bólkur:Andlát í 1953
Fuglaframi

**Fuglaframi** er ein avís, sum kom út í Føroyum frá 12. apríl 1898 til 8. juli 1902.

Blaðstjóri var Sverre Patursson.

## Keldur

## Ávísingar úteftir
Vestnord - tíðarrit  - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð.

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Bólkur:Føroya søga
Føringatíðindi

**Føringatíðindi** var fyrsta tíðindablað, sum kom út á føroyskum í Føroyum. Blaðið kom út frá januar 1890 til desember 1901, og aftur frá januar til 28. februar februar 1906. Blaðið var málgagn hjá Føringafelagnum, og var tað fyrsta tíðindablaðið ið varð skrivað á føroyskum.

Rasmus Effersøe var blaðstjóri longst, hann var ein av teimum førandi í føroyska sjálvstýrisstríðnum og sendi saman við øðrum innbjóðing til jólafundin í 1988. Redaktør i den korte perioden i 1906, Andrias Christian Evensen, ið var blaðstjóri eitt stutt skifti í 1906 var millum tey fyrstu ið arbeiddu fyri at gera føroyskt til undirvísingar- og kirkjumál.

## Blaðstjórar
* 1890 - 1901 R. C. Effersøe
* Oktober 1895 - Desember 1895 Andr. Sámalson
* Januar 1896 - Oktober 1896 Jóanes Patursson
* 1906 - A. C. Evensen

## Keldur

## Slóðir úteftir
* Vestnord - tíðarrit  - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Bólkur:Føroya søga
Olaf Finsen

**Olaf Finsen** (3. februar 1859 í Tórshavn - 15. september 1937 í Keypmannahavn) var apotekari í Føroyum og borgarstjóri í Havn. 

Hann var sonur Hannes Finsen, amtmann og bróður Niels Ryberg Finsen. 

* 1879 - exam.pharm. 
* 1882 - cand.pharm. 
* 1898 - Fær leysa apoteksloyvið. 

Olaf Finsen var borgarstjóri í Tórshavnar kommunu 1904-1909.

## Kelda
* apotek.fo

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Borgarstjórar í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1859
Bólkur:Andlát í 1937
Dúgvan (tíðindablað)

**Dúgvan** var tíðindablað, sum kom út í Føroyum frá januar 1894 til 1928 og frá 1941 til 1942.

## Blaðstjórar
* P. Jensen
* 1899 - 1900 R.C. Effersøe
* 1899 - 1907 Djóni Isaksen
* 1908 - 1910 Hans Andrias Djurhuus
* 1910 - 1915 **R.C. Effersøe**
* 1916 - 1925 Poul Niclasen

## Ávisingar úteftir
* Vestnord - tíðarrit  - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð.

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Føroyskir tíðindamiðlar

Hetta er ein listi yvir tíðindamiðlar sum fyrr í tíðini vóru til í Føroyum og teir sum enn eru til.

## Tíðindabløð

1 Var ikki virkið árini 1929-1940.
2 Var ikki virkið árini 1955-1959.

## Útvarp

* Atlantic Radio (1999)
* Lindin (2000-)
* Rás 2 (1999 - sep. 2007) og 1. okt. 2007 - undir Miðlavarpinum hjá Sosialinum.
* Útvarp Føroya (1957-)

## Sjónvarp

* Sjónvarp Føroya (1984-)
* Iktus (2008-)

## Annað

* Kringvarp Føroya (2005-)
* Humor.FO (2005-)

## Keldur


*
Bólkur:Listar
Skálafjørður

**Skálafjørður** hevur fleiri týdningar:

***Skálafjørður** er ein fjørður í Eysturoynni, sí Skálafjørður (fjørður).
***Skálafjørður** er bygdin *inn í Skálafjørð*, sí Skálafjørður (bygd) (**Skálabotnur**).

Bólkur:Eysturoy
Hoydal

**Hoydal** hevur fleiri týdningar:

* Ein býarpartur í føroyska høvuðsstaðnum Tórshavn (**í Hoydølum** ella **Hoydalar**).
* Annika Hoydal (f. 1945), tónleikari.
* Dánial Hoydal (f. 1971), rithøvundur.
* Gunnar Hoydal (f. 1941), arkitektur og rithøvundur.
* Høgni Hoydal (f. 1966), politikari.
* Karsten Hoydal (1912-1990) (føddur *í Hoydølum*) politikari og rithøvundur.
* Kjartan Hoydal (1941-2016), havlívfrøðingur.
* Marianna Hoydal (f. 1968), týðari
* Rannvá Næs Hoydal (f. 1993), rithøvundur

Bólkur:Tórshavn
Bólkur:Eftirnøvn
Mongdarlæra

**Mongdarlæra** er tann støddfrøðiliga ástøðin um mongdir, sum umboðar mongdir av óítøkiligum lutum. Hon hevur eina miðstøðu í nútíðarstøddfrøðiligum ástøði, av tí at hon gevur tað grundleggjandi mál, sum øll støddfrøði kann orðberast í.

Mongdarlæran mentist serliga í tíðarskeiðnum, 1880-1920. Georg Cantor lýsti tey fyrstu hugtøkini, Bertrand Russell og David Hilbert veittu munandi hjálp til at gera tað til eitt samsvarandi ástøði. Mongdarhugtakið fekk greiða merking frá Zermelo-Fraenkels grundreglunum.

Teljitøl kunna setast upp sum mongdir við tað, at 0 svarar til ta tómu mongdina, \emptyset, 1 til mongdina, sum inniheldur ta tómu mongdina o.s.fr.

## Keldur

## Slóðir úteftir

Bólkur:Mongdarlæra
Bólkur:Støddfrøði
Sverre Magnus prinsur av Noregi

**Sverre Magnus** av Noregi er føddur tann 3. desember 2005 í Oslo. Hann er annað barn hjá Haakon krúnprinsi og Mette Marit krúnprinsessu.

Sverre Magnus er hin triði í arvafylgjuni til norsku krúnuna aftan á pápan og systrina, Ingrid Alexandru.

## Keldur


## Ávísingar úteftir
* Kongehuset.no - myndir 
* Portal.fo - "Sverri kongur uppkallaður"

Bólkur:Norðmenn
Bólkur:Kongalig
Bólkur:Føðingar í 2005
Jacob Johansen

**Jacob Johansen** (1860-1900) var blaðstjórð á Dimmalætting frá 1889 til 1892.

Hann fekk dóttrina Andreu Árting (1891–1988) uttanfyri hjúnalag við Súsannu Rasmussen (1873–1940).

Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føðingar í 1860
Bólkur:Andlát í 1900
Poul Niclasen

**Poul Niclasen** (3. januar 1889 í Tórshavn - 3. august 1953 í Keypmannahavn) blaðstjóri og politikari (Sambandsflokkurin).

* 1916 - 1925 Blaðstjóri á Dúgvuni
* 1918 - 1936 Blaðstjóri á Dimmalætting
* 1923 - Var saman við J.P. Henriksen, M. A. Jacobsen, Johs. O. Joensen og John E. Joensen við til at stovna Havnar Telvingarfelag.

## Útgivið
* Færøerne i tidens strøm. Tegninger af Ingolf Jacobsen. København : Luno 1940

Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føðingar í 1889
Bólkur:Føroyskir telvarir
Bólkur:Føroyskir politikarar
Georg L. Samuelsen

**Georg Lindenskov Samuelsen** (8. januar 1910 í Tórshavn - 17. februar 1997) blaðstjóri og virkin í Havnar Sjónleikarfelag. Bara 26 ára gamal gjørdist hann í 1936 blaðstjóri á Dimmalætting, eitt starv hann røkti fram til 1. juli 1981. Frá 1945 var hann føroyskur tíðindamaður hjá Berlingske Tidende. 

Sjónleikur hevur havt hansara stóra áhuga, umframt at hava leikt við í fleiri leikum hevur hann týtt sjónleikir og útvarpsleikir. Á ungum árum gav hann út yrkingasavnið "Sól og sirm", 1930. 

* 1936 - 1981 Blaðstjóri á Dimmalætting. 

## Útgivið

* 1930 - *Sól og sirm* (yrkingasavn).

## Kelda

* Kraks Blå Bog 1996, s. 1085

Samuelsen, Georg Lindenskov
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Samuelsen, Georg Lindenskov
Bólkur:Andlát í 1997
Sámal F. Samuelsen

**Sámal F. Samuelsen** róptur **Sámal á Krákusteini** politistur. Var við til at seta Jólafundin í 1888.

Samuelsen, Sámal F.
Bill Justinussen

**Kristian Bill Justinussen** (27. august 1963 í Klaksvík) var formaður fyri Miðflokkin 1997 - 1999, landsstýrismaður 2002 - 2003 og síðan løgtingslimur.

Hann býr á Glyvrum.

Justinussen, Bill
Bólkur:Føðingar í 1963
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Politikarar úr Miðflokkinum
Søren Emil Müller

**Søren Emil Müller** (13. juni 1856 í Havn - 17. oktober 1922) sýslumaður, keypmaður, fulltrúi hjá amtmanninum, seinni fútanum, reiðari og jarðarbrúkari. Hann bygdi eitt pakkhís í Tórshavn í 1890-árunum, pakkhúsið verður nevnt Müllers Pakkhús, og virkaði sum keypmaður og seinni sum reiðari. Hann var eisini blaðstjóri á *[[Dimmalætting]]* 1900–1901, sýslumaður, og starvaðist sum fultrúi hjá amtmanninum og fútanum.

Müller var kommunustýrislimur í Tórshavnar kommunu 1896–1908, 1909–1910 og 1913–1920, og var borgarstjóri 1913–1920. Hann var valdur inn í Løgtingið úr Norðurstreymoy 1891–1903, og úr Suðurstreymoy 1903–1908. Hann var harvið ein av teimum løgtingslimum ið stovnaði Sambandsflokkin í 1906.

Hann var sonur Hans Christopher Müller.

## Keldur

Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føroyskir keypmenn
Bólkur:Føroyskir reiðarar
Bólkur:Borgarstjórar í Føroyum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Sýslumenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1856
Bólkur:Andlát í 1922
Bólkur:Havnafólk
Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum
Sverri Egholm

**Sverri Egholm** (31. august 1930 í Leynum - 24. januar 2001 í Tórshavn) var landsbókavørður og sjónleikari.

Hann tók preliminerprógv í 1948 og examen artium í 1950. Hann tók útbúgving sum bókavørður á Odense centralbibliotek 1951–1953 og tók prógv við Danmarks biblioteksskole í 1955. Egholm var bókavørður á Føroya Landsbókasavni 1955–1963, programfólk í Útvarpi Føroya 1963–1968, landsbókavørður á Føroya Landsbókasavni 1968–1989 og fyribils leiðari av Býarbókasavninum í Tórshavn 1969–1972.

Sverri Egholm var nevndarlimur í Havnar Keypssamtøku frá 1963, nevndarlimur í Føroya Keypssamtøku frá 1965 (nevndarformaður frá 1967), nevndarlimur í Fróðskaparsetur Føroya frá 1968, nevndarlimur í Collegium Academicum Færoense frá 1970 (nevndarformaður frá 1971), limur í Líkningarráð Føroya 1964–1970 og limur í nevndini ið deilir út M.A. Jacobsens Heiðursløn í 1959 og 1967–1972. Hann var eisini ritstjóri á  tíðarritinum *Gluggin* 1955–1957 og skrivaði fleiri blaðgreinar og tíðarritsgreinar um bøkur og bókasøvn.

## Filmar

* 1994 - Maðurin ið slapp at fara (eftir Katrina Ottarsdóttir)
* 1999 - Bye Bye Bluebird (eftir Katrina Ottarsdóttir)

## Útgivið

* 1989 - 2000 Birting
* 1977 - 1980 Bókatiðindi
* 1972 - 1975 Føroyskur bókalisti
* 1996 - 1999 Nýggja kvæðabókin

## Keldur
**Kraks Blå Bog 1974* (1974). (Rosekamp.dk )

## Slóðir úteftir
* Føroya landsbókasavn 

Bólkur:Føðingar í 1930
Bólkur:Andlát í 2001
Bólkur:Føroyskir bókavørðar
Bólkur:Føroyskir sjónleikarar
Maðurin ið slapp at fara

**Maðurin ið slapp at fara** (danskt; *Manden der fik lov at gå*, enskt; *The man who was allowed to leave*) er ein føroyskur filmur av Katrini Ottarsdóttur frá 1994. 

## Søgugongd

Ein tragikomisk søga um ein eldri giftan mann, sum ein dagin ger av at fara frá konuni fyri at liva saman við tí nógv yngri Mariu. Konan tekur hetta heilt róliga. Hon er hvørki óð ella kedd, men heldur at hann skal sleppa at renna hornini av sær. Hon er sannførd um, at hann skjótt verður klókari og fer at koma aftur til sín. Tað ger hann eisini, men ikki akkurát so, sum hon hevði hugsað sær.

## Leikarar

* Adelborg Linklett
* Sverri Egholm
* Eyð Matras
* Hilmar Joensen
* Nora Bærentsen
* Kári D. Petersen
* Anneli Aeristos

## Keldur


## Sí eisini

* Maðurin ið slapp at fara - Internet Movie Database

Bólkur:Føroyskir filmar
Bólkur:Katrin Ottarsdóttir
Atlantic

**Atlantic** er enskt orð, ið merkir *Atlants-*, ofta skilt sum Atlantshavið. Orðið er millum annað liður í føroysku tiltøkunum: 

* Flogfelagið Atlantic Airways (føroyskt *Atlantsflog*). 
* Útvarpsrásin Atlantic Radio. 
* Filmurin Atlantic Rhapsody - 52 scener fra Tórshavn frá 1989. 
* Tónleikaátakið Atlantic Music Event.
Clickhaze

**Clickhaze** var ein føroyskur tónleikabólkur.

## Manning

Popp/rokkbólkur úr Eysturoynni. Stovnaður til Prix Føroyar 1999. Vann Prix Føroyar í 2001.

* Eivør Pálsdóttir (sang)
* Petur Pólson (eisini undir navninum Waco Koresh) (sang, tekstir)
* Bogi á Lakjuni (B.á.L) (gittar)
* Høgni Lisberg (trummur)
* Jens L. Thomsen (bassur)
* Jón Tyril (gittar)
* Mikael Blak (2001-02) (bassur, hammond)

## Útgávur

* 2002 **[[EP (Clickhaze)|EP]]**.

## Umframt:

* 1999 **Prix ‘99** skering 4.
* 2001 **Prix Føroyar 2001** skeringar 1 & 10.
* 2002 **Livandi tónleikur** skering 7.
* 2002 **Tutl 25 ár – Live 2002** skering 1.

## Heiðurslønir

* 2001 - Vunnu Prix Føroyar.

## Ávisingar úteftir

* Clickhaze á MySpace

Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Jensen

**Jensen** er mest vanliga eftirnavnið í Danmark og 15. mest vanliga eftirnavn í Føroyum. Navnið merkir sonur Jens.

=Kend fólk sum eita Jensen:=

## Føroyingar
* Carl Jóhan Jensen, rithøvundur.
* Fríðbjørg Jensen, songkvinna.
* Petur Jensen, tónleikari.
* Ragnvaldur Jensen, svimjari.

## Danir
* Jens Fink-Jensen, rithøvundur.
* Uffe Ellemann-Jensen, politikari.

## Norðmenn
* Siv Jensen, politikari.
* Christian Jensen, politikari.

Bólkur:Eftirnøvn
Prix Føroyar

**Prix Føroyar** var ein tónleikakapping, sum Norðurlandahúsið tók stig til í 1995 í samstarvi við Føroya undirhaldstónleikarafelagi, Sjónvarpi Føroya, Útvarpi Føroya og við hjálp frá ymiskum áhugafeløgum í Føroyum. Meiningin var fyrst og fremst at geva føroyskum tónleikarum møguleikan at framføra egin løg, á einari proffessionellari konsert og harumframt at fáa føroyskan tónleik út í heim.

Í 2005 varð stóra gallakvøldið kallað Atlantic Music Event (AME).

Henda tónleikakappingin er ikki til longur.

## Vinnarar

* 1995 Moirae
* 1997 Mark No Limits
* 1999 TAXI
* 2001 Clickhaze
* 2003 Gestir
* 2005 Go Go Blues

## Atlantic Music Event

### Vinnarar av AME 2005
# Besta lag: Teitur/Josephine 
# Besti sangari: Eivør Pálsdóttir 
# Besti bólkur: GoGo Blues 
# Besta fløga: Teitur: Poetry and Aeroplanes 

*Besti gittarspælari: Rasmus Rasmussen 
*Besti bassspælari: Arnold Ludvig 
*Besti trummuspælari: Rógvi á Rógvu 
*Besti ljómborðsspælari: Kim Hansen 

*Besti húsi: 200/Viva la Republica 
*Best átak uttanlands: Teitur Lassen 
*Besti produsari: Óli Poulsen 
*Herðaklappið: Teitur Lassen

*Mest spælda lag: Páll Finnur Páll/Forelskaður Sjónleikari 
*Mest seljandi bólkur: Týr/Eric The Red ella Trølla Pætur (verður endaliga gjørt upp seinni)

### Tilnevningar AME 2005
#Besta lag: Lena Anderssen “My Lady”,Páll Finnur Páll “Forelskaður sjónleikari, Teitur “Josephine” 
#Besti sangari: Eivør, Guðrun Sólja Jacobsen, Lena Anderssen 
#Besti bólkur: Deja vu, GoGo Blues, Makrel 
#Besta fløga: Lena Anderssen “Can’t erase it”, Teitur “Poetry and Aeroplanes”, Salt “Salt”

## Keldur


Bólkur:Tónleikakappingar

## Ávisingar úteftir

Bólkur:Føroyskur tónleikur
Louis Bergh

**Louis Jacob Andreas Cantor Bergh** (12. september 1834 í Keypmannahavn - 7. november 1910) var ein danskur lærari og blaðstjóri. Hann flutti til Føroya, har hann gjørdist  yvirlærari í realskúlanum í Havn (Thorshavns realskole) frá 1867. Hann arbeiddi fyri, at danskt skuldi vera verandi almenna málið í føroyskum skúlum. Hann var lærari hjá Jóannes Patursson, tá ið Jóannes gekk á realskúla. Sambært Jóannes Patursson vóru tey einastu tvey orðini, ið hann hoyrdi Bergh siga: pínadoy og skerpikjøt. Bergh var lærari á Læraraskúlanum frá 1870 til 1903, hann var blaðstjóri á Dimmalætting frá 1882 til 1885 og fyrsti formaður í Føroya Lærarafelag, har hann var formaður frá 1898 til 1902.

## Keldur

* Anton Degn : *Bergh, L.* í.: Dansk biografisk leksikon, 3. udgave, bind 1 (1979), s. 615

Bergh, Louis
Bólkur:Lærarar
Bólkur:Blaðstjórar
Bólkur:Føðingar í 1834
Bólkur:Andlát í 1910
Niclas Johannesen

**Niclas Johannesen** (f. 5. desember 1965) er mest kendur sum framúrskarandi gittarleikari, tónasmiður og tónleikaprodusari. Hann hevur spælt í fleiri føroyskum bólkum, millum aðrar Chase, og hevur hartil produsera og lagt til rættis fleiri tónleikaútgávur. Til dømis útgávur hjá Brandi Enni og Lenu Anderssen.

Niclas leikti eisini 1.deildarfótbólt sum yngri, bæði við NSÍ í Runavík og HB í Havn. Hann starvaðist eisini eitt skifti sum tíðindamaður fyri Sjónvarp Føroya.

## Heiður
*2017 - Vann FMA virðisløn í bólkinum, ið er tvørtur um sjangrur - Ársins framleiðari

## Keldur


Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Bólkur:Føroyskir guitarleikarar
Bólkur:Føðingar í 1965
Bólkur:NSÍ leikarar
Bólkur:HB leikarar
Páll J. Nolsøe

**Páll Johannes Nolsøe** (føddur 8. september 1908 á Tvøroyri, deyður 25. januar 1996) var landsskjalavørður og rithøvundur. Hann fór niður til Sorø, har hann var liðugur í 1929. Síðan las hann danskt og enskt á Københavns Universitet í eini tvey ár. Hann starvaðist á skrivstovuni hjá Politiken 1935-36. Í 1937 starvaðist hann á blaðnum Tingakrossi og 1938-39 á Dagblaðnum. Árini 1940-47 var hann bókavørður á Froðbiar sóknar bókasavni og 1947–48 var hann lærari í bygdunum Norðra- og Syðradalur. 1948 bleiv hann hjálparfólk á Føroya Landsskjalasavni og hin 21.4.1951 var hann settur í starv sum landsarkivarur.

## Útgivið
* 1947 - Mið, plinkar og ýti
* 1955 - 1991 *Føroya Siglingarsøga*, bind I - XIV (2. útg. 1963)
*Tvøroyrar siglingarsøga I–II. 1962-63 
*Vágs og Porkeris siglingarsøga I-II, 1965
*Midvágs siglingarsøga, 1969
*Sandavágs siglingarsøga, 1970
*Sørvágs siglingarsøga, 1977
*Vestmanna siglingarsøga I, 1979

### Týtt til føroyskt
* 1948 (2. útg. 1970) -  Eilif Mortanssons, *Ein ribbaldur*, upprunaheitið: En vild krabat

## Heiður
* 1965 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens
* 1967 - Fekk heiðursgávu frá Dansk-Færøsk kulturfond

## Keldur

* Kraks Blå Bog 1995, s. 918

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1908
Bólkur:Andlát í 1996
Jákup í Jákupsstovu

**Jákup í Jákupsstovu** varð føddur  7. juli 1922 í Sørvági og doyði 24. februar 1976. Prógv í samfelagsfrøði frá *Institute of Social Studies* í Haag, Holland (196_?).

* 1945 - 1946 Løgtingslimur fyri Javnaðarflokkin
* 1954 - 1971 Skrivari Føroya Fiskimannafelags
* 1954 - 1970 Blaðstjóri á Fiskimannablaðnum

Frá sinum politiska lívið er Jákup í Jákupsstovu helst best kendur fyri sín leiklut í fólkaatkvøðuni tann 14. september 1946, hvørs eftirspæl var m.a. at hann varð tveittur úr Javnaðarflokkinum. Aftaná hann varð tveittur úr Javnaðarflokkinum var hann við til at stovna Tjóðveldisflokkin í 1948.

## Útgivið

* 1965 *Wage Determination and Working Conditions for fishermen in the Faroe Islands*, Haag
* 1974 *Fólkanøvn í Føroyum*

## Heiðursløn

* 1974 Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir

## Kelda

* 1984 Fróðskaparrit 31. bók. 1983, s. 108
* *Løgtingið 150 - Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 297 (PDF-Download )

Jákupsstovu, Jákup í
Bólkur:Føðingar í 1922
Bólkur:Andlát í 1976
Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føroyskir samfelagsfrøðingar
Bólkur:Føroyskir granskarar
Bólkur:Løgtingslimir
Doris Hansen

**Doris Hansen** (fødd í 1943) er fyrrverandi forkvinna í MBF og rithøvundur. Hon var fødd í Øravík í 1943. Hansen er útbúgvin lærari, tali­, lesi­ 
og hoyrilærari. Hon starvast í Tórshavnar kommunu. Hansen hevur verið sera virkin í arbeiðinum at bøta um korini hjá teimum brekaðu, m.a. hevur hon í mong ár verið formaður í MBF. 

## Heiðurslønir
* 1997 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir, fyri bókina *Søgan um hini*.

## Útgivið
* 1996 - *Søgan um hini 1895-1981*, Føroya Skúlabókagrunnur.

## Keldur


Hansen, Doris
Hansen, Doris
Tummas Lenvig

**Tummas Lenvig** (2. november 1923) lærari og sjálvstýrismaður.

* 1963 - 1966 Blaðstjóri á Tingakrossi

## Útgivið

* 1995 - *Fyrsta føroyska skaldsøgan*
* 2001 - *Viljans verk er fólksins frami 1921-1938*

Lenvig, Tummas
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1923
Tekniski Skúlin í Klaksvík

**Tekniski Skúlin í Klaksvík** er ein skúli í røðini av teimum teknisku skúlunum í danska kongsríkinum. 

## Ávísing úteftir
* Tekniski Skúlin í Klaksvík

Bólkur:Skúlar í Føroyum
Terji Rasmussen

**Terji Rasmussen** (1966 í Havn) er tónleikari og sangskrivari. Hann býr í løtuni í Nólsoy. Hann hevur verið virkin í bólkum so sum Frændur, Terji og Føstufressar og Moirae. Terji og Føstufressar vunnu kappingina um bestu útgávu í Planet Awards 2010, sum Miðlahúsið skipar fyri á hvørjum ári beint áðrenn nýggjár.

## Keldur


## Ávisingar úteftir
* Sangtekstir.com
* Terji Rasmussen - Tú (Video)

Rasmussen, Terji
Rasmussen, Terji
Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar
Rani Nolsøe

**Rani Nolsøe** er føroyskur gittarleikari, sangari og sangsskrivari. Rani er klaksvíkingur. Umframt at vera kendur innan føroyskan tónleik, so er Rani Nolsøe eisini kendur sum telvari.

## Frændur

Rani er kendur úr bólkinum Frændur og skrivar bæði orð og løg til bólkin. Frændur vóru nógv frammi í 1980-unum, men enn í dag hava Frændir konsertir í Føroyum, og eisini eru teir av og á í Føroyingahúsinum í Keypmannahavn og framføra, har nógv fólk plaga at savnast saman. Í 2009, tá 25 ár vóru liðin, síðan Frændur veruliga gjørdu vart við seg, gav bólkurin út eina spildur nýggja útgávu, sum kom út 21. november 2009. 

## Ársins herðaklapp

Tónleikabólkurin Frændur fekk heiðurin "Ársins herðaklapp 2009", sum Miðlahúsið letur á hvørjum ári henda heiður til onkran, sum hevur havt serstakan týdning fyri føroyska tónleikaheimin.

## Stjóri í Íverksetarahúsinum

Í løtuni er Rani Nolsøe virkin í Íverksetarahúsinum í Klaksvík, har hann er stjóri. Hann hevur eisini starvast sum lærari í heimsspeki (filosofi) í TSK (Tekniska Skúla í Klaksvík). Rani er kendur fyri sín frálíka gittarleik, og hevur hann verið gittarleikari hjá sangarinnum sum Arnfríð Lútzen og Ingibjørg Hansen. 

## Keldur

* Portal.fo, Frændur lidnir við sangirnar
* Portal.fo, Frændur fingu Ársins Herðaklapp
* Portal.fo, Íverksetarahúsið nýggja nevnd

## Ávisingar úteftir

* Myspace.com, Frændur
* Sangtekstir.com

Bólkur:Frændur
Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar
Bólkur:Føroyskir telvarir
Bólkur:Føroyskir sangskrivarar
Bólkur:Klaksvíkingar
Einar Joensen

**Einar Joensen** (16. september 1910 í Hørg í Sumba - 11. mars 1986) var prentsmiðjueigari og bókaútgevari í Tórshavn. Hann var bróðir Poul F. Joensen.

## Forløg
* 1956 - Einars Prent og Forlag
* 1976 - P/F Einars Prent

## Heiðurslønir

* 1973 Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir

## Útgivið

## Kelda

* 1986 - Marius Johannesen: *Nøkur minningarorð um Einar Joensen*, Varðin bind 53 (1986/1994), s. 7-10

Joensen, Einar
Bólkur:Føðingar í 1910
Bólkur:Andlát í 1986
Rasmus Rasmussen (Regin í Líð)

**Rasmus Rasmussen** (skaldanavn **Regin í Líð**), vanliga nevndur **Rasmus á Háskúlanum** (13. august 1871 í Miðvági - 5. oktober 1962 í Tórshavn) útgav fyrstu føroysku skaldsøguna *Bábelstornið*. Hann var sjálvlærdur lærari, setti saman við Símuni av Skarði Føroya Fólkaháskúla á stovn í 1899. Skrivaði bæði yrkisbøkur undir egnum navni, t.d. "Føroya floru", eins og fagurbókmentir, t.d. fyrstu skaldsøguna og fyrsta stuttsøgusavnið á føroyskum undir dulnevninum "Regin í Líð". Hann var eisini í mong ár løgtingsmaður fyri Sjálvstýrisflokkin. 

* 1892 Fór hann á *Vallekilde háskúla*. 
* 1896 Fór hann á *Askov háskúla* og hitti her Símun av Skarði. 
* 1898-1899 Vóru Rasmus og Símun á *Statens Lærerhøjskole í [[Keypmannahavn]]*. 
* 1899 Føroya Fólkaháskúli varð stovnaður av m.a. Rasmusi Rasmussen.
* 1899-1947 Føroya Fólkaháskúli varð stovnaður og Rasmus arbeiddi sum lærari her inntil hann legði frá sær fyri aldur.
* 1914-1928 Tingmaður fyri Sjálvstýrisflokkin.

## Útgivið

*1909 - *[[Bábelstornið]]* kom út sum bók (áðrenn í Tingakrossi 1908-1909)
*1910 – *Plantulæra*
*1912 – *Glámlýsi*
*1922–1923 – *Voluspá*, yvirsett
*1928 – *Høvdingar hittast*
*1936 – *Føroya Flora*
*1942 – *Tvær fornsøgur*
*1943 – *Tvær skaldsøgur*
*1945 – *Fornmálasagnir og fornmálaljóð*
*1945 – *[[Håvamål|Hávamál]]*, yvirsett
*1946 – *Gróðrarnýtsla fyrr*
*1949 – *Sær er siður á landi*, endurminnngar
*1950 – *Føroysk Plantunøvn*
*1951 – *Yvirlit yvir Føroya søgu*
*1952 – *Gróður og gróðrarvánir*
*2001 – *Rakul – og aðrar søgur*

## Kelda
**Løgtingið 150 – Hátíðarrit*, bind 2 (2002), s. 343. (PDF )
* Fiskimannafelag.fo. 

Rasmussen, Rasmus
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Rasmussen, Rasmus
Bólkur:Andlát í 1962
Axel Tórgarð

**Axel Wenningstedt Tórgarð** (31. mars 1923 í Havn - 24. mars 2011) var ein føroyskur prestur og týðari. Hann var sonur H.C.W. Tórgarð. Hann var stjóri í nýstovnaða Útvarpi Føroya í nøkur ár, til hann gjørdist prestur í Norðurstreymoy; seinastu árini av lívinum var hann serliga virkin sum týðari. Axel Tórgarð hevur serliga týtt klassiskar bókmentir úr enskum til føroyskt, men eisini nakað úr grikskum. Axel eigur børnini Súsonnu, Riu og Hans Tórgarð, sum øll eru sjónleikarar.

## Útgávur

* 1988 - Sofokles: *Antigone*, sjónleikur, týddur úr grikskum, Futura
* 1989 - Euripides: *Medeia*, sjónleikur, týddur úr grikskum, Stiðin
* 1990 - *[https://www.goodreads.com/book/show/32735042-apokr-fisku-b-kurnar-apokr-furnar?ac=1&from_search=true Apokrýfisku bøkurnar]*, Stiðin
* 1990 - J. R. R. Tolkien: *Hobbin* (The Hobbit), Stiðin
* 1993 - J. R. R. Tolkien: *Klávus bóndi á Bóli*, (Farmer Giles of Ham), týtt úr enskum, Stiðin
* 1994 - Axel Tórgarð: *Dagar og nøvn í álmanakkanum*, Stiðin
* 1994 - Lewis Carroll: *Eftir Snarki* (The Hunting of the Snark), týdd úr enskum, Sprotin
* 1998 - William Shakespeare: *Dreymur Jóansøkunátt* (sjónleikur) týtt úr enskum, Stiðin
* 1999 - William Shakespeare: *Julius Caesar* (sjónleikur: The tragedy of Julius Caesar ) týtt úr enskum, Stiðin
* 2000 - William Shakespeare: *Keypmaðurin í Venesia* (sjónleikur: The merchant of Venice ) týtt úr enskum, Stiðin
* 2003 - J. R. R. Tolkien: *Ringliðið* (Ringanna Harri, 1),Týtt úr enskum, Stiðin
* 2004 - J. R. R. Tolkien: *Tey bæði tornini* (Ringanna Harri, 2) Týtt úr enskum, Stiðin
* 2004 - Stefan Zweig: Talvsøga (Schachnovelle, 1943), Stiðin
* 2005 - J. R. R. Tolkien: *Kongurin kemur aftur* (Ringanna Harri, 3) Týtt úr enskum, Stiðin

## Heiðurslønir
* 1989 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.
* 1994 - Heiðursgávu frá grunni Christians á Brekkumørk. 
* 2002 - Heiðursgávu Landsins

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir týðarar
Bólkur:Prestar í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1923
Bólkur:Andlát í 2011
Magnus Dam Jacobsen

**Magnus Dam Jacobsen** (6. juli 1935 í Havn - 21. august 1978 í Keypmannahavn) var fiskimaður, prentari og rithøvundur. Magnus Dam Jacobsen varð føddur og vaks upp í Havn. Hann fór 14 ára gamal til skips, seinni fór hann í prentaralæru í Havn og tók sveinaprógv í Danmark. Hann starvaðist sum prentari. Magnus skrivaði yrkingar, stuttsøgur og skaldsøgur. Hann skrivaði um lívið á landi og á sjógvi, hann lýsti kenslulívið og sambandið millum menniskju, hann skrivaði um samfelagið og tey, ið høvdu ilt við at fóta sær í lívinum. Málsliga legði hann seg eftir at skriva so nær talumálinum, sum til bar. 

## Útgivið

* 1975 - 17 yrkingar.
* 1976 - Í Grønlandi við Kongshavn. Heilsan frá einum proletari.
* 1977 - Skitsur - býurin og stórbýurin (skaldsøga).
* 1982 - Gleðilig jól (yrkingasavn).
* 1988 - Handan fyri havið - býurin og bygdin (skaldsøga).
* 1985 - Seinasta útróðrarferðin og onnur brot (stuttsøgu savn).

Jacobsen, Magnus Dam
Bólkur:Føðingar í 1935
Bólkur:Andlát í 1978
Hvítravnur

**Hvítravnur**, gamalt føroyskt **Gorpur Bringuhvíti** (frøðiheiti - *Corvus corax varius* var. *leucophaeus*) var eitt serføroyskt ravnabrigdi, men er nú útdeyður.

Hann var eisini krunkasvartur, men stórir partar av honum vóru hvítir, tó ofta við nøkrum fáum svørtum fjaðrum uppí. Teir hvítravnarnir, sum eru varðveittir, eru ikki allir meinlíkir, men á øllum eru á høvdi, veingjum og búki hvít øki. Beinini á honum eru líka svørt, sum á tí svarta ravninum, men ikki nevið, tað fer yvir í brúnt. Hvítravnurin tykist hava verið her síðani miðøldina. Ígjøgnum ár og dag hevur nógv verið skrivað um hann, og nógvar myndir eru teknaðar av honum.

Lesur tú tað skrivaða keldutilfarið, ber til at fylgja, hvussu stovnurin er minkaður, so hvørt sum hann varð skotin og skinnini vórðu seld savnarum. Ógvuliga áhugavert er, at hann er á fuglamyndum, sum Díðrikur á Skarvanesi hevur teknað og sum í dag eru í Listaskálanum í Havn.
Sjálvandi verður gravgangur eftir einum dýri, tá ið so lítið er til av tí, og tað bara er at finna í einum fjarskotnum oyggjalandi. Hetta var lagnan hjá hvítravninum, tí hann varð skotin og seldur útlendskum savnarum. M.a. greiðir Niels á Botni frá, at sýðslumaðurin H.C. Müller síðst í farnu øld rindaði 2 ríkisdálar fyri ein hvítravn, ið var skotin í Nólsoy. Soleiðis vórðu teir síðstu hvítravnarnir sæddir: Ein úti í Mykinesi 2. november 1902, ein á heysti 1916 bæði í Velbastaðhaga og úti í Koltri. Og at enda varð tann seinasti higartil sæddur úti í Nólsoy bæði *í stórkavanum í [[1947]]* og aftur seint í 1948. Um hetta mundið aftan á seinna heimsbardaga hava fólk ansað so væl eftir hvítravninum, at lítið sannlíkt er, at hann hevur verið á flogi, uttan at nakar hevur varnast tað.

Náttúrugripasavnið hevur gjørt eina serliga framsýning um hvítravnin. Í tí sambandi hevur verið roynt at leita fram upplýsingar um, hvussu nógvir útstappaðir hvítravnar munnu vera til í dag, og hvar teir eru. Savnið sjálvt eigur ongan, men higartil eru vit komin fram á 15 eintøk, tey eru spjadd soleiðis: í Keypmannahavn (6), New York (4), Uppsala (2), Leiden (1), Braunschweig (1) og Dresden (1).

* *Corvus versicolor feroensis* (Worm, 1655)
* *Corvus færöensis versicolor* (Laverentzen, 1710)
* *Corvus corax varius* var. *leucophaeus* (Brünnich, 1764)
* *Corvus variegatus færøensis* (Ascanius, 1767)
* *Corvus leucophaeus* (Vieillot, 1817)
* *Corvus leucomelas* (Wagler, 1827)


Mynd:Hvidbroget_ravn.jpg|Hvítravnur (kopi) Náttúrugripasavnið
Mynd:Hvidbroget Ravn.jpg|6 hvítravnur, Zoologisk Museum, Keypmannahavn
Mynd:Hvidbroget Ravn.reg.jpg|24-09 1869 Kollafjørður Zoologisk Museum


## Kelda

* Den hvide Ravn af Kurt Starlit Den Hvide Ravn] (danskt)

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Útdeyðir fuglar
Hans Christopher Müller

**Hans Christopher Müller** (føddur 2. september 1818 í Havn, deyður 25. desember 1897 í Havn) var sýslumaðurin í Suðurstreymoyar sýslu, løgtingsmaður og fólkatingsmaður. Tá fyrsta føroyska posthúsið læt upp í Havn 1. mars 1870 stóð hann fyri posthúsinum tey fyrstu árini.

## Lívsleið
Hans Christopher Müller var sonur sýslumannin Rasmus Müller og Siggu Joensdatter. Müller var klókur maður og yvirtók í 1843 embætið sum sýslumaður í Streymoy eftir pápa sín. Hann gjørdist løgtingslimur og seinni,  í 1869, gjørdist hann postekspeditørur í Havn og agentur fyri DFDS (1866). Han var áhugaður í altjóða viðurskiftum og vitjaði handils og heimsframsýningar í Týsklandi og Onglandi. Hann hevði ognað sær eina stóra vitan um Føroya flora og fauna, var sjálvlærdur, og savnaði plantur, sum hann sendi til Japetus Steenstrup í Keypmannahavn. Hann rindaði 2 ríkisdálar fyri hvønn skotnan hvítflekkutan ravn úr Nólsoy, sum skaffaði útstappaði eintøk av hesum ravni til Zoologisk Museum, men sum eisini var viðvirkandi orsøk til at fuglurin bleiv týndur.

## Politisk lívsleið
Hann umboðaði Suðurstreymoy í Løgtinginum 1852-55, 1865-1881 og 1885-92 og Norðstreymoy 1857-59.

Hann stillaði upp til fólkatingsval longu í 1849, eftir at Grundlógin varð samtykt í Fólkatinginum, men hann varð ikki valdur. Hann stillaði eisini upp í 1852, men aftur hesaferð vann løgfrøðingurin Niels Winther. Ikki fyrr enn hesin í 1858 sjálvboðin frásegði sær sín sess, varð Müller valdur inn í Folkatingið. Hann varð afturvaldur tvey tey næstu fólkatingsvalini, men í 1864 vann skúlalærarin Jacob Petersen yvir honum. Í staðin varð Müller valdur inn í Landstingið við einum eykavali, og har sat hann til 1886, tá ið hann ikki varð afturvaldur. Árið eftir, í 1887 varð hann aftur valdur inn í Fólkatingið, har hann sat til 1890. Hann tók sum oftast bert orðið, tá ið talan var um viðurskifti, ið høvdu við Føroyar at gera.

Müller var giftur við Marin Kristinu f. Olsen.

Hann var Riddari av Dannebrog. Müller er grivin á Gamla kirkjugarði í Havn. 

## Keldur

* *Løgtingið 150 – Hátíðarrit*, bind 2 (2002), s. 321. (PDF )

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Føroyskir fólkatingslimir
Bólkur:Føðingar í 1818
Bólkur:Andlát í 1897
Díðrikur í Kárastovu

**Díðrikur í Kárastovu** róptur **Díðrikur á Skarvanesi** (25. juli 1802 - 8. oktober 1865 á Dímun) var málari og hevur gjørt elstu myndirnar, vit vita um í Føroyum.

Forngrípasavnið hevur nakrar tekningar, ið eru væl eldri. T.d. tekning av Havnini frá 1709 og útróðrarmaður og bátur frá uml. 1791. Málningar eru eisini gjørdir í 18. øld av Havnini, tó ikki av føroyingum, men av fólki, sum hava búð her. Hesi koma helst ikki undir føroyska myndlist.

Bólkur:Føroysk listafólk
Bólkur:Føðingar í 1802
Bólkur:Andlát í 1865
Andreas Christian Lützen

**Andreas Christian Lützen** føddur 13. juni 1813 í Suðurjútlandi. Hann kom í 1838 24 ára gamal til Havnar at vera fyrsti einalærari.

A. C. Lützen gjørdist ein av fremstu álitismonum í Havn. Hann gjørdist løgtingsmaður, ríkisdags maður og kommunustýrisformaður í Havn, og hann fekk ein minniligan deyða í 25. juli 1874, tá ið hann small niður deyður, meðan hann talaði fyri kongi, sum var komin á vitjan.

A. C. Lützen giftist við **[[Eva Margreta úr Baianstovu|Evu Margretu úr Baianstovu]]** (fødd Jacobsen). Saman fingu tey børnini, Onnu Lützen, Niklas Lützen, Jacob Lützen, Lütje Lützen, Georg Lützen, Andreas Christian Lützen og Edvard Lützen. Fleiri av børnum og eftirkomarum hansara hava havt stóran týdning í Føroyum.

Einasta dóttir hansara Anna giftist við prestinum og próstinum Jens Christian Evensen. Tey fingu millum annað sonin Andrias Christian Evensen.

Í 1925 varð ein bók skrivað við Annusa endurminningum, ið kom útskrivað í trimum hondskrivaðum eintøkum. 

Lützen, Andreas Christian
Bólkur:Føroyskir keypmenn
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Føðingar í 1813
Bólkur:Andlát í 1874
Bólkur:Danir
Faðir vár

**Faðir vár** er ein kristin bøn sum er at finna í Mattheusevangeliinum, kapittul 6, ørindi 9-13. Milliónir av menniskjum á allari jørðini kenna bønina, sum nógv nevna faðirvár. Orðið verður brúkt um víðagitnu bønina, sum Jesus sjálvur brúkti til fyrimynd fyri bønir til Gud.

Í innganginum til hesa fyrimyndarbønina segði Jesus við áhoyrarar sínar: "Tí skulu tit biðja soleiðis:"

: Faðir vár, Tú, sum ert í Himli.
: Heilagt verði navn Títt.
: Komi ríki Títt.
: Verði vilji Tín, sum í Himli, so á jørð.
: Gev okkum í dag okkara dagliga breyð.
: Og fyrigev okkum syndir okkara, so sum vit eisini fyrigeva teimum, ið móti okkum synda.
: Leið okkum ikki í freistingar, men frels okkum frá tí illa.
: Tí at títt er ríkið, valdið og heiðurin um allar ævir.
: Amen

## Sí eisini
*Feâjir vaar (Faðir vár í týðing Schrøters)

## Ávísingar úteftir
* Faðir vár, fo.wikisource.org
* Faðir vár, wordproject.org
* Faðir vár, tatoeba.org

## Keldur