open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1973

**1973** var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

## Hendingar
* Brúgvin um Streymin verður tikin í nýtslu og gevur vegasamband millum Eysturoy og Streymoy.
* Sjáldsama sniðið á operahúsinum í Sydney vekur altjóða undran og umrøða.

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 8. juni - Føroyar-Ísland 0-4 (0-1) í Klaksvík 
* 13. juni - Hetland-Føroyar 5-1 (4-1) í Seafield 
* 18. juni - Orknoyggjar-Føroyar 2-1 (1-1) í Kirkwall
* 15. august - AB stovnað

## Føðingar

* 18. januar - Petur Pólson Jensen, føroyskur tónleikari
* 11. februar - Varg Vikernes, norskur tónleikari
* 21. februar - Heri Joensen, føroyskur tónleikari (Týr)
* 26. februar - Ole Gunnar Solskjær, norskur fótbóltsleikari
* 19. oktober - Linda Andrews, føroysk songkvinna
* 26. oktober - Seth MacFarlane, amerikanskur skemtari og sjónleikari
* 23. desember - Jón Tyril, føroyskur tónleikari

## Andlát
* 11. september - Salvador Allende, kilenskur politikari og forseti í Kili 1970-1973. (f. 1908)
*

*
1972

**1972 (MCMLXXII)** var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi.

## Hendingar
* 2. juli - Ellis- og røktarheimið á Sýnini í Miðvági tikið í brúk

### List
#### Bókmentir
*Simultan* hjá Ingeborg Bachman; best kend í hesum savni man søgan "Drei Wege zum See" vera. 

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 25. juni - Føroyar-Hetland 6-2 (4-1) í Tórshavn 
* 12. juli - Ísland-Føroyar 3-0 (3-0) í Reykjavík

## Føðingar

* ? - Sigri Mitra Gaïni
* 5. februar - Krúnprinsessa Mary
* 2. mai - Dennis Holm, føroyskur politikari
* 23. juni - Zinedine Zidane, franskur fótbóltsleikari
* 18. juli - Bárður Oskarsson, føroyskur rithøvundur og listamaður
* 27. september - Gwyneth Paltrow, amerikonsk sjonleikarinna.
* 17. oktober - Eminem, amerikanskur rappari
* 8. november - Aksel V. Johannesen, føroyskur politikari

## Andlát
* 14. januar - Fríðrikur IX, danskur kongur 
* 24. mai - Asta Nielsen, donsk sjónleikarinna (f. 1881) 
* 26. desember - Harry S. Truman, amerikanskur forseti (f. 1884) 

*
1963

**1963** (MCMLXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

## Hendingar
* Hvalbiartunnilin millum Tvøroyri og Hvalba er liðugur. Tunnilin er fyrsti vegtunnil í Føroyum.
* 1. juli - Vága floghavn letur fyri fyrstu ferð upp fyri vanligari flogferðslu. Fyrsta flogferð er tó ikki fyrr enn 17. juli.
* 7. juli - Christianskirkjan í Klaksvík verður vígd.
* 17. juli - Fyrsta flogferð frá Vága floghavn. Floghavnin opnaði 1. juli sama ár.

### List
#### Bókmentir

#### Tónleikur
#### Útgávur hetta árið
* *Please Please Me* og *With the Beatles* (The Beatles).

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 29. juni - Hetland-Føroyar 2-3 (0-2) í Lerwick.

## Bókmentir
* M.A. Jacobsens Heiðursløn fyri Poul F. Joensen.

## Føðingar
* 7. januar - Rand Paul, amerikanskur politikari.
* 17. mars - Annika Johannessen, føroyskur/danskur sjónleikari
* 10. apríl - Mark Oliver Everett, amerikanskur tónleikari.
* 9. august - Whitney Houston, amerikonsk songkvinna og sjónleikari (d. 2011)
* 15. august - Alejandro González Iñárritu, meksikanskur filmsleikstjóri (*Birdman*)

## Andlát
* 23. januar - Józef Gosławski, pólskur myndahøggari (f. 1908)
* 30. januar - Francis Poulenc, franskur tónaskald og klaverleikari (f. 1899)
* 11. februar - Sylvia Plath, amerikanskur rithøvundur (f. 1932)
* 5. mars - Patsy Cline, amerikonsk countrysangarinna (f. 1932)
* 3. juni - Johannes XXIII, italskur pavi (f. 1881)
* 10. oktober - Édith Piaf, fronsk songkvinna (f. 1915)
* 22. november - John Fitzgerald Kennedy, amerikanskur forseti (f. 1917)
* 22. november - C. S. Lewis, bretskur rithøvundur (f. 1898)
* 22. november - Aldous Huxley, bretskur rithøvundur (f. 1894)
* 24. november - Lee Harvey Oswald, amerikanskur drapsmaður (f. 1939)

*
1964

**1964** (MCMLXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum  mikudegi.

## Hendingar
* 7. mars - Faroe Airways flygur fyrstu ferð til Føroya.

### List
#### Bókmentir
*In his own write* hjá John Lennon.

#### Tónleikur
#### Útgávur hetta árið
*A Hard Day's Night* (The Beatles).
*Beatles For Sale* (The Beatles).

#### Filmar
*A Hard Day's Night* hjá The Beatles.

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 19. juli - Føroyar-Ísland (B) 1-3 (0-1) í Tórshavn.

## Føðingar
* 26. januar - Torkil Nielsen í Sandavági, fótbóltsleikari (1-0 á Eysturríki 1990).
* 26. august - Daphne Caruana Galizia (d. 2017)
* 28. august - Kaj Leo Johannesen

## Andlát
*

*
Kjartan Mohr

**Kjartan Mohr** (8. desember 1899 í Tórshavn - 17. mai 1979) var skipasmiður, limur í Tórshavnar býráði og løgtinginum.

* 1949 - 1951 Býráðsformaður í Tórshavn.
* 1954 - 1958 løgtingslimur (Uttanflokka).
* 1958 - 1978 løgtingslimur (Framburðsflokkurin).
* 1971 - 1971 Býráðsformaður í Tórshavn.

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1899
Bólkur:Andlát í 1979
1962

**1962** (MCMLXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

## Hendingar
* 1. januar - Vestursámoa verður frælst ríki.
* 8. november - Løgtingsval

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 3. august - Ísland (B)-Føroyar 10-0 (8-0) í Reykjavík

## Bókmentir
* Føroyingasøga - umsett hava Heðin Brú og Rikard Long. Tórshavn: Skúlabókagrunnurin - 105 s.

## Føðingar
* 5. november - Turid Birkeland

## Andlát
* 4. august - Marilyn Monroe, amerikansk sjónleikarinna (f. 1926)
* 5. oktober - Rasmus Rasmussen (Regin í Lið).

*
1. juli

**1. juli** er dagur 182 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 183 um skotár er). 183 dagar eru eftir av árinum. 

## Hendingar

* 1523 - Tveir augustinaramunkar, Johann Esch og Heinrich Voes, verða brendir á báli av katólskum myndugleikum í Brússel vegna sína luthersku trúgv. Teir eru teir fyrstu, sum doyggja fyri luthersku trúnna.  
* 1569 - Kongsríki Pólland og stórhertogadømið Litava verða løgd saman í Samveldið Pólland-Litava. 
* 1690 - Orrustan við Boyne-ánna í Írlandi. 
* 1863 - Trælahald verður avtikið í Surinam og á Niðurlendsku Antillunum. Ein 10 ára skiftistíð fram til 1873 verður tó ásett í lógini.
* 1963 - Vága floghavn letur fyri fyrstu ferð upp fyri vanligari flogferðslu.
* 2000 - Nýggju ung fólk verða traðkaði í hel á Pearl Jam-konsertini á Roskilde Festival.
* 2002 - Tvey flogfør bresta saman í loftrúminum yvir býunum Owingen og Überlingen í Týsklandi, 71 fólk ið vóru við flogførunum lótu lív.
*


## Føðingar
* 1873 - Andrass Samuelsen, løgmaður árini 1948-1950 (d. 1954).
* 1916 - Olivia de Havilland, bretsk-amerikonsk sjónleikarinna.
* 1945 - Debbie Harry, amerikonsk songkvinna.
* 1952 - Dan Aykroyd, kanadiskur sjónleikari.
* 1961 - Diana prinsessa (d. 1997).
* 1961 - Carl Lewis, amerikanskur atletur.
* 1967 - Pamela Anderson, kanadisk sjónleikarinna og modell.
* 1976 - Ruud van Nistelrooy, niðurlendskur fótbóltsleikari.
* 1976 - Patrick Kluivert, niðurlendskur fótbóltsleikari.
* 1983 - Marit Larsen, norsk songkvinna.
* 1986 - Agnez Mo, indonesisk songkvinna.

## Andlát
* 1896 - Harriet Beecher Stowe, amerikanskur rithøvundur (f. 1811).
* 1997 - Robert Mitchum, amerikanskur sjónleikari (f. 1917).
* 2000 - Walter Matthau, amerikanskur sjónleikari (f. 1920).
* 2004 - Marlon Brando, amerikanskur sjónleikari (f. 1924).
* 2009 - Karl Malden, amerikanskur sjónleikari (f. 1912). 

Juli, 01.
2. juli

**2. juli** er dagur 183 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 184 um skotár er). 182 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Syftunsøka. Hildin til minnis um enska biskupin í Winchester Swinthun, sum doyði ár 862. 15. juli ár 971 varð hann skírdur halgimenni. Dómkirkjan í Stavanger í Norra er vígd honum. Minningardagur hansara er í Stórabretlandi 15. juli, men í Føroyum og Norra er hann tann 2. juli, sum var deyðadagur hansara. Tað er tí helst úr Norra, at syftunsøkudagur er komin higar.

2. juli er eisini ein gomul Mariumessa, vitjunardagur Mariu, til minnis um at Maria Moy vitjaði skyldkonu sína Elisabeth, móðir Doyparans.

## Hendingar

* 1967 - Leguhúsið hjá Brøðrasamkomuni, Zarepta í Vatnsoyrum verður tikið í nýtslu.
* 1972 - Ellis- og røktarheimið á Sýnini í Miðvági verður tikið í nýstlu.
* 1988 - Føroyar gerst limur í altjóða fótbóltssambandinum FIFA.

### Ítróttur

#### Fótbóltur
* 2014 - Champions League: HB - Lincoln úr Gibraltar 1-1, Levi Hanssen skorar útjavnandi málið hjá HB í 71. minutti.


## Føðingar
* 1822 - Niels Christopher Winther, føroyskur løgtingslimur og blaðútgevi (*[[Færingetidende]]*) (d. 1892)
* 1903 - Olav V, norskur kongur (d. 1991)
* 1903 - Alec Douglas-Home, bretskur politikari (d. 1995)
* 1925 - Patrice Lumumba, kongolesiskur politikari (d. 1961)
* 1929 - Imelda Marcos, filipinsk forsetafrú.
* 1930 - Carlos Menem, argentinskur forseti.
* 1940 - Vicente Fox, meksikanskur forseti.
* 1986 - Lindsay Lohan, amerikonsk sjónleikarinna.

## Andlát
* 1778 - Jean-Jacques Rousseau, sveisisk-franskur heimspekingur (f. 1712)
* 1850 - Robert Peel, bretskur politikari (f. 1788)
* 1937 - Amelia Earhart, amerikonsk floghetja (hvarv hendan dag) (f. 1897)
* 1961 - Ernest Hemingway, amerikanskur rithøvundur (f. 1899)
* 1997 - James Stewart, amerikanskur sjónleikari (f. 1908)
* 2011 - Itamar Franco, brasilskur forseti (f. 1930)
* 2023 - Milan Milutinović, fyrrverandi forseti í Serbia (f. 1942)

Juli, 02.
Mars

**Mars** er 3. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.

## Hendingar í mars

* 8. mars - Altjóða kvinnudagur
* 12. mars - Grækarismessa
* 23. mars - Norðurlandadagur


Bólkur:Mánaðir
Bólkur:Dagar
Vika

Ein vika er ein tíðareind, sum er longri enn ein dagur og stytri enn ein mánaður.

* 1 vika = 7 dagar
* 1 vika = 168 tímar = 10.080 minuttir = 604.800 sekund
* 1 ár = 52 vikur + 1 dagur (2 dagar um tað er skotár)
* 1 vika = uml. 23% av einum miðal mánaði

*
3. juli

**3. juli** er dagur 184 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 185 um skotár er). 181 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 1983 - Grønland-Føroyar 2-3 í Nuuk.


## Føðingar
* 1883 - Franz Kafka, kekkiskur rithøvundur (d. 1924)
* 1940 - Jerzy Buzek, pólskur politikari.
* 1942 - Gunilla Bergström, svenskur barnabókahøvundur (d. 2021).
* 1951 - Jean-Claude Duvalier, forseti Haiti (d. 2014)
* 1962 - Tom Cruise, amerikanskur sjónleikari.
* 1964 - Yeardley Smith, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1987 - Sebastian Vettel

## Andlát
* 1971 - Jim Morrison, amerikanskur tónleikari (f. 1943)
* 2012 - Andy Griffith, amerikanskur sjónleikari (f. 1926)
* 2021 - Guttorm Sørensen, føroyskur rennari (f. 1968).

Juli, 03.
Juni

**Juni** er 6. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.

## Hendingar í juni

* 5. juni - Grundlógardagur Danmarkar
* 6. juni - Tjóðardagur Svøríkis
* 9. juni - Tjóðardagur Álands
* 17. juni - Tjóðardagur Íslands
* 21. juni - Tjóðardagur Grønlands
* 24. juni - Jóansøka


Bólkur:Mánaðir
Bólkur:Dagar
November

**November** er 11. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.

Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum *novem*, ið merkir *níggju*. November var nevniliga níggjundi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.

## Hendingar í november

* 1. november - minningardagur teirra sjólátnu í Føroyum


Bólkur:Mánaðir
Bólkur:Dagar
August

**August** er 8. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar. Til heiðurs fyri Augustus keisara í Rom varð ein mánaður uppkallaður eftir honum, eins og juli er uppkallaður eftir Julius Cæsar, (d. ár 44 f.Kr). Fyri at mánaðurin hjá Augustusi ikki skuldi vera styttri enn tann hjá Juliusi, varð ein dagur fluttur frá februar til august, so bæði juli og august gjørdust eins langir. 

## Hendingar í august

* 1. august 30 f.Kr. - Marcus Antonius, rómverskur politikari, herovasti og elskarin hjá Kleopatra, fremur sjálvmorð í Alexandria í Egyptaland.
* 1. august 1800 - Bretski kongur Georg III undirskrivar lógina *Act of Union 1800*, sum sameinir Kongaríki Stórabretland og Kongaríki Írland til Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland.
* 1. august 1980  - Vigdís Finnbogadóttir verður sum fyrsta kvinna í heiminum, vald til forseta, tá hon vinnur tað íslenska forsetavalið.
* 1. august 2014 - Pamela Anderson kom til Føroya á vitjan umboðandi felagsskapin Sea Shepherd. Hon og onnur frá Sea Shepherd høvdu tíðindafund á Hotel Føroyum.
* 3. august 1492 - Í lýsingini tann 3. august seta trý skip, *Santa María, Niña* og *Pinta*, seglini og fara úr spanska havnarbýnum Palos í einari roynd at finna sjóleiðina til India vestur um hav. Fyrsta ferðin hjá Kristoffuri Kolumbus er byrjað.
* 3. august 1914 - Fyrsta skipið siglir ígjøgnum nýggju Panamaveitina.
* 3. august 1958 - Amerikanski kjarnorkurikni kavbáturin *Nautilus* siglir undir ísinum á Norðpólin.
* 3. august 2007 - Russiski trolarin Olshana, við 270 tonsum av dieselolju umborð, søkkur í Tangafirði vestanfyri 
* 10. august 1961 - Vjetnamkríggið: Amerikonsk hernaðarflogfør byrja at spræna evnafrøðilig evni til leyvoyðing út yvir landið.  
* 10. august 2003 - Hitabylga í Evropa. Hitin í Suðurfraklandi er ymsastaðni meiri enn 40 stig. 
*13. august 1961 - Tíðliga á morgni byrja eysturtýskir hermenn at byggja múrur uttan um Vesturberlin.
* 23. august 1989 - Ungarn letur markið til Eysturríki upp.
* 28. august 1963 - Martin Luther King heldur heimsgitnu røðuna við heitinum "I have a dream" í Washington, meðan 200 túsund fólk lurta eftir honum.
* 28. august 1985 - Heimsins fyrsta roykibann kemur í gildi, tá ein matstova í Colorado, USA, bannar royking innandura.
* 31. august 1997 - Diana prinsessa av Wales letur lív aftaná eina bilvanlukku í París. 
* 31. august 2019 - Løgtingsval í Føroyum. 


Bólkur:Mánaðir
Bólkur:Dagar
Oktober

**Oktober** er 10. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.

Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum *octō*, ið merkir *átta*. Oktober var nevniliga áttandi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.

## Hendingar í oktober

* 24. oktober - dagur Sameindu Tjóða


Bólkur:Mánaðir
Bólkur:Dagar
September

**September** er 9. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.

Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum *septem*, ið merkir *sjey*. September var nevniliga sjeyndi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.

## Hendingar í september

* 1. september 1958 - Ísland útvíkkar fiskimark sítt, og byrjar harvið Toskastríðið ímóti Stóra Bretlandi.
* 1. september 1969 – Muammar Gaddafi kemur til valdið í Libya .
* 1. september 1972 – Amerikanski Bobby Fischer gerst heimsmeistari í talvi, tá hann vinnur á russiska Boris Spassky í serligum talvdysti í Reykjavík.
* 1. september 1984 - Sjónvarp Føroya verður alment tikið í brúk.
* 1. september 1985 - Vrakið av skipinum Titanic verður funnið á botninum á Atlantshavinum. 
* 1. september 2015 - Løgtingsval í Føroyum. 
* 2. september 1752 - Stóra Bretland byrjar at ganga eftir Gregorianska kalendaranum, næstan 200 ár aftaná restina av Vesturevropa.
* 2. september 1807  - Bretski flotin bumbar Keypmannahavn , í roynd at forða dønum at yvirgeva flota sín til Napoleon.
* 2. september 1811  – Háskúlin í Oslo  verður settur á stovn sum Kongaligi Fredericks Háskúli.
* 3. september 1967 - "H-dagurin" í Svøríki. Ferðsla broytist yvir í koyring á høgru vegsíðu.
* 6. september 1968 - Svasiland verður sjálvstøðugt
* 6. september 1991 - Leningrad í Russlandi skiftir navn til Sankta Pætursborg.
* 11. september 1919 - Amerikanski flotin ger innrás í Honduras,
* 11. september 2001 - Yvirgangsatsókn 9/11: 2996 fólk lata lív tá yvirgangssamtakið Al-Qaeda tekur yvir fýra flogfør og brotlendir tey í báðar bygningar World Trade Center , Pentagon og tann síðsta á eini mark í Pennsylvania, USA. 
* 17. september 1983 - Perlan í Vágsbotni verður tikin niður. 
* 20. september 1519 - Portugisiski sjófarin Ferdinand Magellan  byrjar sína fyrstu siglingarferðina um knøttin. 
* 22. september 1761 - Georg III av Stórabretlandi og Charlotte av Mecklenburg-Strelitz verða krýnd kongur og drotning av Stórabretlandi og Írlandi.
* 22. september 1862 - Amerikanski forsetin Abraham Lincoln  lýsir trælirnar í amerikansku suðurstatunum sum fræls menniskju frá 1. januar 1863.
* 25. september 1237 - Í York  verður millumlandasáttmáli undirskrivaður, ið staðfestir markið millum Ongland og Skotland 
* 29. september 1789 - Tað var hendan dagin, at amerikanska kongressin hittist fyri fyrstu ferð.
* 29. september 1903 - Prussland verður fyrsta land í heiminum, ið krevur at øll ið eiga akfar, skulu bera koyrikort. 
* 30. september 1966 - Íslenska sjónvarpið (RÚV)  sendir fyri fyrstu ferð.



Bólkur:Mánaðir
Bólkur:Dagar
1888

**1888** (MDCCCLXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

## Hendingar
* Tiltikni jólafundurin verður hildin í Tinghúsinum. Fundurin samtykti m.a., at virkast skuldi fyri:
- At kristniundirvísingin skuldi vera á før. 
- At føroyskt skuldi verða fak í skúlanum. 
- At undirvísast skuldi í føroyskari søgu. 
- At loyvt skuldi verða at prædika á før. 
- At stovnseta føroyskan háskúla. 
At fremja hesi endamál varð Føroyingafelag stovnað ein mánað seinni. 
* 26. desember- Jólafundurin

## Føðingar
* 1. februar - Poul Hans Jacob Joensen
* 26. mars - Elsa Brändström
* 11. mai - Irving Berlin
* 13. juni - Fernando Pessoa
* 25. juni - Christian Sofus Johan Helenius Danielsen
* 23. juli - Raymond Chandler
* 16. september - Frans Eemil Sillanpää
* 9. oktober - Nikolai Bukharin
* 15. november - Harald Sverdrup

## Andlát
* 16. august - John Pemberton, amerikanskur uppfinnari (f. 1831)
* 28. oktober - Niels Jacob Joensen
* 20. november - Jacob Andreas Lunddahl
* 25. november - Jógvan Joensen

*
16. september

**16. september** er dagur 259 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 260 um skotár er). 106 dagar eru eftir av árinum. Dagurin eitur Eufemia. Kvinnuligur pínsluváttur, sum varð tikin av døgum undir Diocletianus keisara. Grikst navn sum merkir "gott umdømi".

## Hendingar

* 2004 - Danska hóvið boðaði hendan dagin frá, at Joachim prinsur og Alexandra skuldu skiljast.


## Føðingar
*1924 - Lauren Bacall, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2014)
*1925 - B.B. King, amerikanskur bluestónleikari (d. 2015)
*1927 - Peter Falk, amerikanskur sjónleikari (d. 2011)
*1934 - Ronnie Drew, írskur sangari (d. 2008)
*1984 - Katie Melua, georgisk-bretsk songkvinna

## Andlát
* 1736 - Daniel Gabriel Fahrenheit, týskur alisfrøðingur og verkfrøðingur (f. 1686)
* 1977 - Maria Callas, griksk-amerikonsk operasongkvinna (f. 1923)
* 2025 - Robert Redford, amerikanskur sjonleikari (f. 1936).

September, 16.
4. juli

**4. juli** er dagur 185 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 186 um skotár er). 180 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* Sambandsríkið Amerika hevur tjóðardag. Amerikanar hátíðarhalda fullveldið teirra frá bretum. Dagurin er til minnis um óheftislýsingina. 

### Ítróttur

* 2009 - Oyggjaleikirnir endaðu á Álandi. Føroyar vann kappingina á fyrsta sinni.

#### Fótbóltur
* 1981 - Føroyar-Hetland 4-1


## Føðingar
* 1807 - Giuseppe Garibaldi (d. 1882).
* 1872 - Calvin Coolidge, forseti USA (d. 1933).
* 1910 - Gloria Stuart, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2010).
* 1924 - Eva Marie Saint, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1927 - Gina Lollobrigida, italsk sjónleikarinna (d. 2023).
* 1928 - Edmund í Garði á Strondum.
* 1949 - Horst Seehofer, týskur politikari.
* 1978 - Becki Newton, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1992 - Basim, danskur sangari.

## Andlát
* 1826 - John Adams, forseti USA (f. 1735).
* 1826 - Thomas Jefferson, forseti USA (f. 1743).
* 1831 - James Monroe, forseti USA (f. 1758).
* 1934 - Marie Curie (f. 1867).
* 1939 - Michal Samuelsen, róptur Mikkjal í Vík (f. 1862), útróðrarmaður, formaður í Haldórsvíkar Sóknarstýri, løgtingslimur.
* 2003 - Barry White, amerikanskur sangari (f. 1944).

Juli, 04.
5. juli

**5. juli** er dagur 186 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 187 um skotár er). 179 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1884 - Kamerun gerst týskt hjáland.
* 1962 - Eftir harðligt frælsiskríggj, sum vardi í átta ár, lýsir seg táverandi franska hjálandið Algeria sjálvstøðugt frá Fraklandi.
* 1975 - Kap Verde gerst sjálvstøðugt land.
* 2003 - SARS verður mett at verða yvirvunnið av WHO.
*
### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 1981 - Føroyar-Hetland 2-2 í Tórshavn


## Føðingar
* 1857 - Clara Zetkin, týskur politikari og stríðskvinna fyri kvinnurættindum (d. 1933)
* 1911 - Georges Pompidou, forseti Fraklands (d. 1974).
* 1928 - Pierre Mauroy, franskur politikari (d. 2013)
* 1928 - Hans Jacob Birgir Danielsen í Kvívík.
* 1932 - Gyula Horn, ungarskur politikari (d. 2013)
* 1963 - Edie Falco, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1966 - Gianfranco Zola, italskur fótbóltsleikari.
* 1987 - Alexander Kristoff, norskur kappsúkklari
* 1989 - Sjinkie Knegt, niðurlendskur ítróttamaður
* 1990 - Jutta Thomsen, føroyskur fyrrverandi elitusvimjari

## Andlát
* 1969 - Walter Gropius, týskur arkitektur (f. 1883)

Juli, 05.
6. juli

**6. juli** er dagur 187 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 188 um skotár er). 178 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1415 - Á kirkjufundinum í Konstanz (1414-1418) verður gudfrøðingur og prædikumaður **[[Jan Hus]]** brendur á báli. 
* 1535 - Enski gudfrøðingur og heimspekingur Thomas More verður hálshøgdur í The Tower of London, aftaná at hann varð funnin sekur í svikagerð móti enska konginum Henrik VIII.
* 1560 - Edinburgh-sáttmálin millum Skotland og Ongland verður undirskrivaður.
* 1919 - Enska luftskipíð R-34 lendir í New York City. Hetta er fyrstu ferð nakrantíð, eitt luftskip hevur flogið tvørtur um Atlantshavið.
* 1966 - Malavi verður sjálvstøðugt.
* 1980 - Trælahald verður avtikið í Mauretania.


## Føðingar
* 1767 - Jørgen Frantz Hammershaimb, føroyskur løgmaður (d. 1820)
* 1832 - Maximilian I, Meksikokeisari (d. 1867)
* 1859 - Verner von Heidenstam, svenskur rithovundur (d. 1940)
* 1887 - Marc Chagall, russisk-franskur listmalari (d. 1985)
* 1907 - Frida Kahlo, meksikanskur listmálari (d. 1954)
* 1921 - Nancy Reagan, amerikonsk sjonleikarinna og forsetafru (d. 2016)
* 1923 - Wojciech Jaruzelski, polskur forseti (d. 2014)
* 1927 - Janet Leigh, amerikonsk sjonleikarinna (d. 2004)
* 1935 - Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama.
* 1935 - Magnus Dam Jacobsen, føroyskur rithøvundur (d. 1978)
* 1946 - George W. Bush, amerikanskur forseti.
* 1946 - Sylvester Stallone, amerikanskur sjonleikari.
* 1951 - Geoffrey Rush, avstralskur sjonleikari.
* 1952 - Hilary Mantel, enskur rithovundur.
* 1961 - Jonas Jonasson, svenskur rithovundur.
* 1975 - 50 Cent, amerikanskur rappari.
* 1979 - Kevin Hart, amerikanskur sjonleikari.
* 1986 - Luigi Di Maio, italskur politikari.
* 1987 - Kate Nash, ensk songkvinna.
* 1988 - Yohan Borðoy, føroyskur fótbóltsleikari.

## Andlát
* 1553 - Edvard VI, enskur kongur (f. 1537)
* 1881 - Harald Andreas Christian Krog, prestur i Suðuroy, løgtingslimur.
* 1953 - Christian Sofus Johan Helenius Danielsen, postmeistari í Havn, løgtingslimur.
* 1962 - William Faulkner, amerikanskur rithovundur (f. 1897)
* 1971 - Louis Armstrong, amerikanskur tonleikari (f. 1901)
* 1981 - Fríðrikur Bláhamar, fiskimaður, siglingarmaður, reiðari og stjóri í Vestmanna, løgtingslimur.
* 2004 - Thomas Klestil, eysturikskur forseti (f. 1932)
* 2005 - Claude Simon, franskur rithovundur (f. 1913)
* 2009 - Robert McNamara, amerikanskur politikari (f. 1916)
* 2019 - Cameron Boyce, amerikanskur sjonleikari (f. 1999)
* 2020 - Ennio Morricone, italskt tonaskald (f. 1928)
* 2022 - James Caan, amerikanskur sjónleikari (f. 1940).

Juli, 06.
7. juli

**7. juli** er dagur 188 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 189 um skotár er). 177 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1963 - Christianskirkjan í Klaksvík varð vígd.
* 1994 - Løgtingsval


## Føðingar
* 1860 - Gustav Mahler, eysturíkst tónaskald (d. 1911)
* 1867 - Andreas Hans Emil Christian Weihe á Selatrað (d. 1946)
* 1882 - Janka Kupala, hvítarrussiskur rithøvundur (d. 1942)
* 1922 - Jákup í Jákupsstovu, føroyskur politikari (d. 1976)
* 1939 - Jákup Eli Frits Lamhauge á Glyvrum.
* 1940 - Ringo Starr, enskur tónleikari.
* 1941 - Michael Howard, valisiskur politikari.
* 1947 - Gyanendra, nepalskur kongur, 2001-2008.
* 1949 - Shelley Duvall, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1968 - Jorja Fox, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1970 - Erik Zabel, týskur súkklari.

## Andlát
* 1307 - Edvard 1., enskur kongur (f. 1239)
* 1890 - Henri Nestlé, týsk-sveisiskur ídnaðarmaður og uppfinnari (f. 1814)
* 1901 - Johanna Spyri, sveisiskur rithøvundur (f. 1827)
* 1930 - Arthur Conan Doyle, skotskur rithøvundur (f. 1859)
* 1967 - Vivien Leigh, ensk sjónleikarinna (f. 1913)
* 1976 - Gustav Heinemann, týskur forseti (f. 1899)
* 2014 - Eduard Shevardnadze, georgiskur forseti (f. 1928)
* 2014 - Alfredo Di Stefano, argentinsk-spanskur fótbóltsleikari (f. 1926) 
* 2021 - Pól á Kletti, føroyskur blaðmaður, ritstjóri og rithøvundur (f. 1959).

Juli, 07.
15. september

**15. september** er dagur 258 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 259 um skotár er). 107 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 2007 - føroysk sendistova letur upp í Reykjavík
* 2011 - Fólkatingsval í Danmark.


## Føðingar
* 1857 - William Howard Taft, amerikanskur forseti (d. 1930)
* 1890 - Agatha Christie, enskur rithøvundur (d. 1976)
* 1914 - Jens Otto Krag, danskur politikari (d. 1978)
* 1942 - Wen Jiabao, kinesiskur politikari.
* 1942 - Emmerson Mnangagwa, forseti Simbabvi.
* 1945 - Jessye Norman, amerikonsk sopransangarinna
* 1946 - Oliver Stone, amerikanskur filmleikstjóri
* 1972 - Letizia, sponsk drotning
* 1980 - Jolin Tsai, taivonsk songkvinna.
* 1984 - Harry prinsur, hertugi av Sussex.

## Andlát
* 1972 - Ásgeir Ásgeirsson, 2. forseti Íslands (f. 1894)
* 2017 - Harry Dean Stanton, amerikanskur sjónleikari  (f. 1926)

September, 14.
Gregorianski kalendarin

**Gregorianski kalendarin** verður brúktur í Vesturheiminum. Hann er ein tillaging av julianska kalendaranum. Aloysius Lilius skeyt upp at brúka kalendaran, og Gregorius XIII pávi, sum kalendarin fekk navn eftir, setti hann í gildi 24. februar 1582. Summir mæltu til at rætta kalendaran við at loypa leypárini um 10 ferðir. Soleiðis hevði kalendarin verið fluttur 10 dagar fram. Gregorius XIII pávi vildi kortini hava hetta gjørt í einum við at stytta oktober 10 dagar, og soleiðis kom dagurin eftir hósdag 4. oktober 1582 at eita fríggjadagur 15. oktober 1582. Ymiskt var, hvussu lond tóku ímóti gregorianska kalendaranum, men so við og við tóku øll katólsk og síðan protestantisk lond við kalendaranum.

Gregorianski kalendarin varð gjørdur, tí at julianski kalendarin var eitt sindur skeivur. Miðalsólárið er ikki eitt heilt dagatal – tað er 365,2422 dagar ella umleið 365 dagar – so neyðugt er við árum við ymiskari longd, og tí vórðu leypár (eisini nevnd skotár) sett inn í julianska kalendaran. Julianski kalendarin hevði fast leypár 4. hvørt ár, t.v.s. 100 leypár fyri hvørji 400 ár. Við rættingum í gregorianska kalendaranum verða 97 leypár fyri hvørji 400 ár. Í gregorianska kalendaranum er árið í miðal 365 dagar ella 365,2425 dagar; hetta er so mikið neyvt, at tað ganga 3571 ár, áðrenn kalendarin er eitt samdøgur skeivur.

Í Danmark var ikki farið yvir til gregorianska kalendaran fyrr enn ár 1700. Danski astronomurin Ole Rømer arbeiddi við málinum, og tá Fríðrikur IV kongur tók við eftir Christian V í 1699, fekk Ole Rømer sannført hann um broytingina. Kongur gjørdi av, at dagurin eftir sunnudag 18. februar 1700 skuldi eita mánadagur 1. mars 1700. Men í Føroyum hendi hetta skiftið ikki fyrr enn í november 1700, tá dagurin aftan á leygardag 16. november varð sunnudagur 28. november.

Katólska kirkjan vildi hava kalendaran endurskoðaðan fyri at páskirnar kundu verða hildnar á teirri tíðini, ið katolikkar hildu verða komið ásamt um á fyrsta ráðnum í Nicæa í 325. Sjálvt um ein kirkjulóg frá ráðnum sigur, at allar kirkjur skulu halda páskir í senn, gjørdu tær ikki tað. 

Eftir tí gregorianska kalendaranum er árið býtt í 12 mánaðir:

## Kelda

* Peter Øhrstrøm: *Tid - et filosofisk begreb og en målelig størrelse*, systime 2006.

Bólkur:Tíð
10. juli

**10. juli** er dagur 191 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 192 um skotár er). 174 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1890 - Wyoming verður innlimaður í Sambandsríkið Amerika sum 44. stakríki.
* 1913 - Hitin í Deyðadalinum í Kalifornia kemur upp á 56,7 °C (134 °F), sum er hægsti skjalafesti hiti nakrantíð. 
* 1923 - Stórheglingur hevur við sær, at 23 lata lív av kavasteinum í núverandi Russlandi, táverandi Sovjetsamveldinum.
* 2016 - Portugal gerst evropameistari í fótbólti í 2016, tá ið liðið vinnur finaluna móti Fraklandi 1-0 eftir longda leiktíð.
* 2017 - Irakiska borgarakríggið: Mosul verður frígjørt frá muslimska yvirgangsfelagsskapinum, Islamiski staturin.



## Føðingar
* 1509 - Jean Calvin (d. 1564)
* 1856 - Nikola Tesla (d. 1943)
* 1871 - Marcel Proust, franskur rithøvundur (d. 1922)
* 1895 - Carl Orff, týskt tónaskald (d. 1982)
* 1921 - Eunice Kennedy Shriver (d. 2009)
* 1931 - Alice Munro, kanadiskur rithøvundur.
* 1943 - Arthur Ashe, amerikanskur tennisleikari (d. 1993)
* 1945 - Virginia Wade, bretsk tennisleikarinna.
* 1954 - Neil Tennant, bretskur sangari.
* 1980 - Jessica Simpson, amerikonsk songkvinna og sjónleikarinna.

## Andlát
* 138 - Hadrian, rómverskur keisari (f. 76)
* 1989 - Mel Blanc, amerikanskur sjónleikari (f. 1908)
* 2015 - Omar Sharif, egyptiskur sjónleikari (f. 1932)

Juli, 10.
11. juli

**11. juli** er dagur 192 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 193 um skotár er). 173 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1920 - Húsa kirkja verður vígd.
* 1921 - Stóra Bretland og Lýðveldið Írland gera eina avtalu um vápnahvíld. Hervið endar Írska frælsiskríggið. 
* 1972 - Fyrsti talvdysturin millum Boris Spasskij og Bobby Fischer um heimsmeistaraskapin byrjar í Reykjavík.
* 1987 - Sambært ST búgva 5 milliardir fólk á jørðini. 

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 2013 - FC Inter Turku - Víkingur 0-1. Víkingur spældi heimadystin javnt og eftir at hava vunnið 1-0 á útivølli komu teir sostatt víðari í UEFA Europa League og skuldu møta rumenska Petrolul Ploiești í aðru rundu.
* 2013 - HB - ÍBV 0-1. HB og ÍBV høvdu spælt javnt 1-1 í Íslandi, og tí skuldi HB antin spæla 0-0 ella vinna heimadystin, fyri at koma víðari til annað innleiðandi umfar í UEFA Europa League, men ÍBV fekk brotspark og skoraði tá bert 2 minuttir vóru eftir av dystinum. HB kom sostatt ikki víðari.


## Føðingar
* 1274 - Robert I, skotskur kongur (d. 1329).
* 1767 - John Quincy Adams, amerikanskur forseti (d. 1848).
* 1899 - E. B. White, amerikanskur rithøvundur (d. 1985).
* 1909 - Malla Samuelsen, foroyskur politikari (d. 1997).
* 1920 - Sverri Djurhuus, foroyskur rithøvundur (d. 2003).
* 1929 - David Kelly, írskur sjónleikari (d. 2012).
* 1959 - Suzanne Vega, amerikonsk songkvinna.
* 1982 - Guðrun Sólja Jacobsen, føroysk songkvinna.
* 1983 - Marie Serneholt, svensk songkvinna.
* 1990 - Caroline Wozniacki, donsk tennisleikarinna.

## Andlát
* 1937 - George Gershwin, amerikanskt tónaskald (f. 1898)
* 1989 - Laurence Olivier, enskur sjónleikari (f. 1907)
* 2007 - Lady Bird Johnson, amerikonsk forsetafrú (f. 1912)
* 2024 - Shelley Duvall, amerikonsk sjonleikarinna (f. 1949) 

Juli, 11.
12. juli

**12. juli** er dagur 193 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 194 um skotár er). 172 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1691 - Orrustan við Aughrim, eystanfyri Galway í Írlandi, har hermenn hjá Jákupi II av Skotlandi  bresta saman við hermonnunum hjá Vilhjálmi III av Onglandi. Herurin hjá Vilhjálmi vinnur endiliga á Jákupi. 7000 hermenn lótu lív og var hetta blóðugasti bardagin í Írlandi nakrantíð.
* 1776 - Í Plymouth í Onglandi byrjar bretski rannsóknarfarin James Cook ferðina til Alaska at finna siglingarleið norðanfyri millum Kyrrahav og Atlantshav.  Hetta er triðja og eisini seinasta rannsóknarferð hjá Cook, tí hann verður dripin á ferðini í Hawaii í 1779. 
*


## Føðingar
* 1817 - Henry David Thoreau, amerikanskur rithøvundur og heimspekingur (d. 1862).
* 1904 - Pablo Neruda, kilianskur rithøvundur (d. 1973).
* 1937 - Lionel Jospin, franskur politikari.
* 1952 - Irina Bokova, bulgarskur politikari.
* 1959 - Tupou VI, kongur í Tonga.
* 1959 - Pól á Kletti, foroyskur rithøvundur (d. 2021).
* 1976 - Anna Friel, ensk sjónleikarinna.
* 1997 - Malala Yousafzai, pakistanskur aktivistur.

## Andlát
* 1804 - Alexander Hamilton, amerikanskur politikari (f. 1757)
* 1980 - Bjarni Niclasen, føroyskur rithøvundur (f. 1919)

Juli, 12.
Anne Frank

**Anne Frank**, fødd **Annelies Marie Frank** í Frankfurt 12. juni 1929, deyð mars 1945, var av jødiskari ætt, og familjan mátti tí flyta til Amsterdam í 1933 fyri at sleppa undan vaksandi nasistiska áganginum í Týsklandi.

Ágangurin móti jødum í Niðurlondum vaks eisini, eftir at landið varð hersett av týskarum, og tí máttu tey fjala seg fyri teimum. Í juli 1942 noyddust tey at búgva í fjaldum rúmum í bygninginum, har pápin Otto Frank hevði arbeitt.

Tvey ár seinni tann 4. august 1944 vóru tey avdúkað og flutt til týningarleguna Auschwitz. Har blivu menn og kvinnur skild sundur og sóu einki til hvønn annan meira. Í oktober sama ár vóru Anne, systirin Margot og Augusta von Pels, sum eisini hevði goymt seg saman við teimum, fluttar til Bergen Belsen. Mamman, Edith Frank var verandi eftir í Auschwitz. Í mars 1945 fór tyfus at ganga í leguni og drap 17 000 fangar, harímillum Anne og systrina Margot.

Tær liggja grivnar á ókendum stað í hópgrøv í Bergen Belsen saman við øllum hinum, ið máttu lata lív í týningarleguni. Anne Frank gjørdist kend, av tí at hon skrivaði dagbók meðan hon fjaldi seg í Amsterdam. Dagbókin varð funnin í 1946 og givin út. Síðan er hon spæld bæði á palli og sum filmur.

## Bøkur

* *Anna Frank - dagbókin* / Frida Sofía Johannesen týddi., 2. uppl. - Tórshavn: Føroya lærarafelag, 2002. - 318 s. : myndir ISBN 99918-1-281-4
** *Anna Frank - dagbókin*. ljóðbók (fløga) / Katarina Nolsøe lesur. - Tórshavn: Ljóðbókanevndin, 2003. - 12 fløgur í 1 húsa (uml. 13 tímar)
* Carol Ann Lee: *Roser på jorden: en biografi om Anne Frank*; oversat af Helga W. Lindhardt. Keypmannahavn: Rosinante, 1999. - 311 s.
* *Anne Franks verden* / oversat og bearbejdet af Mia Bülow-Olsen & Sten Larsen; udarbejdet af The Anne Frank House, Holland; forord ved Herbert Pundik. Valby: Maaholm, 2004. - 144 s.

## Ávísingar úteftir

* Anne Frank Museum Amsterdam - the official Anne Frank House website
* Bókadeild Føroya Lærarafelags - Anna Frank Dagbókin 

Bólkur:Týskarar
Bólkur:Týskir rithøvundar
Bólkur:Seinni heimsbardagi
Bólkur:Kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1929
Bólkur:Andlát í 1945
13. juli

**13. juli** er dagur 194 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 195 um skotár er). 171 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1772 - Onnur rannsóknarferðin hjá James Cook byrjar í Plymouth.  
*


## Føðingar
* 1877 - Erik Scavenius, danskur politikari (d. 1962)
* 1922 - Anker Jorgensen, danskur politikari (d. 2016)
* 1934 - Wole Soyinka, nigerianskur rithøvundur.
* 1940 - Patrick Stewart, enskur sjónleikari.
* 1942 - Harrison Ford, amerikanskur sjónleikari.
* 1979 - Craig Bellamy, valisiskur fótbóltsleikari.
* 1985 - Guillermo Ochoa, meksikanskur fótbóltsleikari.

## Andlát
* 1951 - Arnold Schoenberg, eysturríkst tónaskald (f. 1874) 
* 1954 - Frida Kahlo, meksikanskur málari (f. 1907)
* 2014 - Nadine Gordimer, suðurafrikanskur rithøvundur (f. 1923)
* 2017 - Liu Xiaobo, kinesiskur aktivistur (f. 1955)

## Íspunnar hendingar
* 2305 - Í Star Trekheiminum verður Jean-Luc Picard borin í heim í Labarre, Fraklandi, jørðin

Juli, 13.
14. juli

**14. juli** er dagur 195 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 196 um skotár er). 170 dagar eru eftir av árinum. 

Tjóðardagur Fraklands (*Bastilludagur*).

## Hendingar

* 1789 - Franska kollveltingin: Bastiljan í Paris verður stormað.
* 1933 - Nazistiska stjórnin bannar allar andstøðuflokkar í Týsklandi.
* 1976 - Deyðarevsing verður avtikin í Kanada.
* 2013 - Ein 18 ára gamal maður stingur fýra fólk við knívi í Norðdepli, fyrst tvey ung fólk og síðan ommu og abba tann unga mannin. Maðurin verður handtikin, og tey fýra offrini innløgd á Klaksvíkar Sjúkrahús.


## Føðingar
* 1858 - Emmeline Pankhurst, ensk stríðskvinna fyri kvinnurættigheitum (d. 1928)
* 1913 - Gerald Ford, amerikanskur forseti (d. 2006)
* 1918 - Ingmar Bergman, svenskur leikstjóri (d. 2007)
* 1974 - David Mitchell, enskur skemtari og sjónleikari
* 1977 - Victoria av Svøríki, svensk krúnprinsessa
* 1980 - Rasmus Rasmussen, føroyskur tónleikari (d. 2012)

## Andlát
* 1881 - Billy the Kid, amerikanskur brotsmaður (f. 1859)

Juli, 14.
9. juli

**9. juli** er dagur 190 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 191 um skotár er). 175 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1810 - Napoleon undirskrivar *Rambouillet*-fyriskipan um at hertaka og innlima Kongsríki Holland. Niðurlond verða verandi undir fronskum valdi til 1813. 
* 1816 - Spanska varakongsríki í sunnara parti av Suðuramerika lýsir seg sjálvstøðugt sum "Sameindu landslutirnir við ánna La Plata", ið seinni verður nevnt Argentina.
* 2002 - Afrikanska Samveldið verður sett á stovn í Durban í Suðurafrika.
* 2005 - 11. Oyggjaleikirnir byrja í Hetlandi.
* 2006 - Italia vinnur HM-finaluna í fótbólti í Berlin móti Fraklandi.
* 
### Ítróttur
#### Fótbóltur
* 2006 - Zinédine Zidane spælir sín seinasta landsdyst fyri Frakland í HM-finaluni í Berlin móti Italia. 
* 2013 - EB/Streymur - FC Lusitans 5-1.  Málini: 1-0: Arnbjørn Hansen 3. min., 2-0: Levi Hanssen 38. min., 2-1: Luis Dos Reis 66. min. 3-1: Gunnar Zachariasen 72. min., 4-1: Levi Hanssen 85. min. og 5-1: Leif Niclasen 90.+3. EB/Streymur vann eisini fyrra dystin móti Lusitans úr Andorra, teir vunnu tann dystin 2-0, so samlaða støðan gjørdist 7-1. EB/Streymur kom sostatt víðari í UEFA Europa League til 2. rundu, og skuldi spæla móti Dinamo Tblisi úr Georgia.


## Føðingar
* 1914 - Willi Stoph, týskur politikari (d. 1999)
* 1916 - Edward Heath, bretskur politikari (d. 2005)
* 1929 - Hassan II, marokkanskur kongur (d. 1999)
* 1935 - Mercedes Sosa, argentinsk songkvinna (d. 2009)
* 1937 - David Hockney, bretskur málari.
* 1953 - Martin Næs, føroyskur tónleikari og rithøvundur.
* 1956 - Tom Hanks, amerikanskur sjónleikari.
* 1976 - Fred Savage, amerikanskur sjónleikari.

## Andlát
* 1850 - Zachary Taylor, amerikanskur forseti (f. 1783) 

Juli, 09.
8. juli

**8. juli** er dagur 189 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 190 um skotár er). 176 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1709 - Slagið við Poltava: Svenski herurin, við sjálvum Karl XII kongi á odda, tapir móti hermonnum hjá Pæturi Mikla russakeisara.
* 1760 - Bretska sjóverjan vinnur á fraklendingunum í seinasta sjóbardaga í gomlu hjálondum Fraklands í Norðuramerika.
* 1859 - Carl Ludvig Eugen Bernadotte (1826-1872) verður kongur av Svøríki (Karl XV) og kongur av Noregi (Karl IV).
*


## Føðingar
* 1831 - John Pemberton, amerikanskur uppfinnari (d. 1888)
* 1838 - Ferdinand von Zeppelin, týskur uppfinnari (d. 1917)
* 1839 - John D. Rockefeller, amerikanskur ríkmaður (d. 1937)
* 1863 - Johan Kristian Frederik Dam í Kollafirði.
* 1908 - Nelson Rockefeller, amerikanskur politikari (d. 1979)
* 1919 - Walter Scheel, týskur forseti (d. 2016)
* 1930 - Jógvan Ingvard Olsen á Toftum.
* 1940 - Øssur Dam Jacobsen í Vestmanna.
* 1945 - Micheline Calmy-Rey, sveisiskur politikari.
* 1951 - Anjelica Huston, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1958 - Kevin Bacon, amerikanskur sjónleikari og tónleikari.
* 1970 - Beck, amerikanskur sangari.
* 1980 - Robbie Keane, írskur fótbóltsleikari.
* 1981 - Anastasia Myskina, russisk tennisleikarinna.
* 1992 - Son Heung-min, suðurkoreanskur fótbóltsleikari.
* 1998 - Jaden Smith, amerikanskur sjónleikari.

## Andlát
* 975 - Edgar I kongur av Onglandi (f. uml. 942)
* 1695 - Christiaan Huygens, niðurlendskur støddfrøðingur (f. 1629)
* 1822 - Percy Bysshe Shelley, enskt skald (f. 1792)
* 1859 - Oskar I kongur av Noregi (f. 1799)
* 1994 - Kim Il Sung, norðurkoreanskur politikari (f. 1912)
* 2011 - Betty Ford, amerikonsk forsetafrú (f. 1918)
* 2012 - Ernest Borgnine, amerikanskur sjónleikari (f. 1917)
* 2022 - Shinzo Abe, fyrrverandi japanskur forsætisráðharri (f. 1954).
* 2024 - Jógvan Sundstein, føroyskur politikari (f. 1933)

Juli, 08.
15. juli

**15. juli** er dagur 196 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 197 um skotár er). 169 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1799 - Rosettusteinurin verður funnin í Egyptalandi.
*1815 – Napoleonsku kríggini: Napoleon Bonaparte yvirgevur seg umborð á skipinum HMS *Bellerophon*.
*1910 - Emil Kraepelin gevur Alzheimers sjúkdóminum navn, eftir arbeiðsfelaga sínum Alois Alzheimer.
*1974 - Í Kypros verður hernaðarkvett framt, stuðlað av griksku hernaðarjuntuni. Kypriski forsetin, Makarios erkibispur, verður koyrdur frá og Nikos Sampson tekur valdið. 
* 1995 - Fyrsta sølan fer fram á nethandlinum amazon.com. 
*2006 - Twitter opnar fyri almenninginum, og gerst ein av heimsins størstu samfelagsmiðlum.


## Føðingar
* 1606 - Rembrandt, niðurlendskur listamaður (d. 1669)
* 1930 - Jacques Derrida, franskur heimspekingur (d. 2004)
* 1946 - Linda Ronstadt, amerikonsk songkvinna.
* 1949 - Carl Bildt, svenskur politikari.
* 1961 - Forest Whitaker, amerikanskur sjónleikari.
* 1963 - Brigitte Nielsen, donsk model og sjónleikarinna.
* 1973 - John Dolmayan, amerikansk-armenskur trummusláari í System of a Down.
* 1979 - Alexander Frei, sveisiskur fótbóltsleikari.

## Andlát
* 1904 - Anton Tjekhov, russiskur rithøvundur (f. 1860)
* 1997 - Gianni Versace, italskur klædnasniðgevi og stovnari av mótahúsinum Versace (f. 1946)
* 2017 - Martin Landau, amerikanskur sjónleikari (f. 1928)

Juli, 15.
16. juli

**16. juli** er dagur 197 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 198 um skotár er). 168 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1661 - Fyrstu pengaseðlarnir í Evropa verða útgivnir av svenska bankanum *Stockholms Banco*. 
* 1931 - Haile Selassie I keisari undirskrivar fyrstu grunnlóg Etiopia. 
* 1935 - Heimsins fyrsti parkeringsmálari verður settur upp í Oklahoma, USA.
* 1945 - Manhattan verkætlanin: Atomiska øldin byrjar, tá USA hepnast art bresta eina plutoniumbygda royndar atombumbu tætt við býin Alamagordo í New Mexico. 
* 1965 - Mont Blanc bergholið, ið bindur Frakland og Italia saman opnar fyri almennninginum. 
* 1969 - Apollo programmið: *[[Apollo 11]]*, fyrsta rúmdarferja ið roynir at senda rúmdarmenn upp á mánan, verður skotin upp frá Kennedy Space Center í Florida, USA.
* 1979 - Saddam Hussein gerst forseti í Irak.
* 2008 - Sekstan smábørn í Gansu umráðinum í Kina, verða sjúkugreind við nýrasteini, aftaná at hava inntikið eitrað móðurmjólkapulvur, ið hevur verið at fáa í kinesiskum handlum. Mett verður at umleið 330.000 smábørn eru rakt av hendingini.

## Føðingar
*1872 - Roald Amundsen, norskur rannsóknarmaður (d. 1928)
*1896 - Trygve Lie, norskur diplomatur (d. 1968)
*1907 - Barbara Stanwyck, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1990)
*1911 - Ginger Rogers, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1995)
*1948 - Lars Lagerbäck, svenskur fótbóltsvenjari.
*1964 - Miguel Indurain, spanskur súkklari.
*1967 - Will Ferrell, amerikanskur sjónleikari.
*1971 - Corey Feldman, amerikanskur sjónleikari.
*1988 - Sergio Busquets, spanskur fótbóltsleikari.
*1989 - Gareth Bale, valisiskur fótbóltsleikari.

## Andlát
* 1999 - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (f. 1960)

Juli, 16.
17. juli

**17. juli** er dagur 198 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 199 um skotár er). 167 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1762 - Jekaterina II (Katarina hin stóra) verður keisarinda í Russlandi eftir Pjotr III verður dripin.
* 1918 - Russiska Romanov familjan verður myrd av bolsjevikkum í Jekaterinburg, Russlandi. Tey avrættaðu eru: Fyrrverandi keisarin Nikolaj II, kona hansara Alexandra Feodorovna, og børn teirra, Olga, Tatiana, Maria, Anastasia, og Alexei. 
* 1918 - RMS *Carpathia*, skipið ið bjargaði 705 yvirlivandi frá RMS ''Titanic'', verður søkt uttanfyri Írland av týskum kavbáti. 5 fólk lata lív.
* 1945 - Seinni heimsbardagi: Teir tríggir høvuðsleiðaranir hjá "teimum sameindu", Winston Churchill, Harry S. Truman og Joseph Stalin, møtast í týska býnum Potsdam at avgera framtíðina hjá yvirvunna Týsklandi.
* 1948 - Suðurkoreanska grunnlógin verður kunngjørd.
* 1955 - Disneyland verður latið upp av Walt Disney í Anaheim, Kalifornia, USA
* 1975 - Eitt amerikanskt Apollorúmdarfar og eitt sovjetiskt Sojus binda seg saman í ringrás um jørðina. Hetta er fyrstu ferð rúmdarfør frá tveimum ymsum londum binda seg upp á henda hátt
* 1975 - Eysturtimor verður innlimað sum 27. landslutur í Indonesia
* 1979 - Forsetin í Nikaragua Anastasio Somoza Debayle sigur frá sær og flýggjar til Miami, Florida, USA
* 2012 - Fýra monnum eydnast at klatra upp á toppin á Trøllkonufingri, ið er ein 313 metrar høgur drangur. Teir fýra eru: Herman Eysturoy, Absalon Eysturoy, Aksel Poulsen og Bjartur Lamhauge. Tríggir aðrir eru eisini við á túrinum, men koma ikki heilt upp á toppin, teir eru: Heini Hátún, Hjálmar Hátún og ein dani.
* 2014 – Malaysia Airlines Flight 17, ið er ein Boeing 777, brotlendir nær við markið av Ukrainu og Russlandi. Staðfest verður at flogfarið er skotið niður. Øll 298 fólkini umborð lata lív.  


## Føðingar
* 1674 - Isaac Watts, enskt sálmaskald (d. 1748)
* 1899 - James Cagney, írskur-amerikanskur sjónleikari (d. 1986)
* 1901 - Bruno Jasieński, pólskur yrkjari (d. 1938)
* 1912 - Art Linkletter, kanadiskur sjónvarpsvertur (d. 2010)
* 1918 - Carlos Manuel Arana Osorio, forseti í Guatemala (d. 2003)
* 1920 - Juan Antonio Samaranch, forseti í Altjóða Olymipsku Leikanevndini (d. 2010)
* 1935 - Donald Sutherland, kanadiskur sjónleikari (d. 2024)
* 1939 - Seyed Ali Khamenei, iranskur politikari.
* 1940 - Hans Jacob Debes, føroyskur søgufrøðingur (d. 2003)
* 1947 - Camilla, hertuginda í Cornwall.
* 1947 - Dorthe Kollo, danskur sangari.
* 1952 - David Hasselhoff, amerikanskur sjónleikari og tónleikari.
* 1954 - Angela Merkel, Samveldiskanslari i Tysklandi.
* 1958 - Anne Dorthe Michelsen, danskur sangari (Tøsedrengene).
* 1972 - Jaap Stam, niðurlendskur fótbóltsspælari.
* 1974 - Claudio López, uruguayskur fótbóltsspælari.
* 1976 - Anders Svensson, svenskur fotboltsleikari.
* 1978 - Line Daugaard, danskur hondbóltsspælari.

## Andlát
* 1790 - Adam Smith, skotskur búskaparfrøðingur (f. 1723)
* 1959 - Billie Holiday, amerianskur djasssangari (f. 1915)
* 2005 - Sir Edward Heath, bretskur forsætismálaráðharri (f. 1916)

Juli, 17.
18. juli

**18. juli** er dagur 199 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 200 um skotár er). 166 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1389 - Frakland og Ongland skriva undir friðaravtalu. Friðurin varir í 13 ár, ið er longsta friðarløta í 100-ára krígnum.
*1812 -  Örebro sáttmálin endar bæði tað Anglo-russiska og Anglo-svenska kríggið. 
*1925 - Adolf Hitler útgevur manifest sítt *[[Mein Kampf]]*.
*1968 - Tøknifyritøkan Intel verður sett á stovn.


## Føðingar
* 1887 - Vidkun Quisling, norskur politikari (d. 1945)
* 1914 - Gino Bartali, italskur súkklari (d. 2000)
* 1918 - Nelson Mandela, suðurafrikanskur forseti (d. 2013)
* 1921 - John Glenn, amerikanskur astronaut og politikari (d. 2016)
* 1938 - Líggjas í Bø, føroyskur rithøvundur.
* 1951 - Elio Di Rupo, belgiskur politikari.
* 1975 - Daron Malakian, amerikanskur-armenskur gittarspælari í System of a Down.
* 1980 - Kristen Bell, amerikonsk sjónleikarinna.

## Andlát
* 1817 - Jane Austen, enskur rithøvundur (f. 1775)

Juli, 18.