open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Snjófuglur

**Snjófuglur** (frøðiheiti - *Plectrophenax nivalis*) er sum grátítlingur til støddar. Liturin skiftir eftir aldri og ársins tíð. Steggin er um heystið brúnur um háls og høvur, brún- og svartflekkutur á kápuni, men tað brúna lýsnar, alt sum frá líður, og tá ið summarið er komið, er han einans svartur og hvítur. Veingirnir eru svartir og hvítir alla ársins tíð. Um heystið líkist bøgan nógv steggjanum, men er meira gráreyð omaná; hon bleikist lítið, so á sumri eru tey góð at kenna at. Og hon er altíð nógv minni hvít á veingjunum. Nevið er gult á vetri, svart á sumri. Tað er harðbalin fuglur og tekur sær heim langt norðuri í kuldalondum, sum á Svalbarði, Grønlandi og Novaja Semliu í Russlandi. Eisini eigur hann nógvur í Noregi og Íslandi, men høgt uppi í kuldanum. Á vetri leita summir til lýggjari lond, eitt nú Føroyar. Her halda teir sær um hægstu fjøllini, men í kavaroki koma teir í flokkum oman í bøin. Og føði finna teir, tí feitir eru teir.

Móti sumri fara teir norður aftur. Nøkur fá hjún verða tó eftir á hægstu fjøllunum og eiga í grótreynunum har uppi. Reiðrið líkist steinstólpureiðri. Oftast eru 5 egg. Steggin syngur hugaliga fyri bøgu síni, meðan hon vermir. Floygdir ungar eru brúngráir omaná, gulgráir í neðra. Í Íslandi eru nógvir snjófuglar um veturin. Tá er sjáldan ella aldri tátt, og so gongst teimum stravið at føða seg. Men so hjálpir fólkið teimum. Mangastaðni hava skúlabørnini tikið sær fyri at geva teimum matmolar og annað, og tá verða teir frálíka spakir. Soleiðis áttu føroysk børn eisini at lívgað okkara smáfuglar — eitt nú grátítlingar, kvørkveggjur, starar, — tað verður børnunum til gleði so væl sum fuglunum. 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Dvørgspurvur

**Dvørgspurvur** (frøðiheiti - *Emberiza pusilla*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Aurelius Augustin

**Augustin av Hippo** (354-430) eisini kendur sum **Sankta Augustin**, var heimspekingur, lærari í retorikki, katólskur bispur og tann týdningarmesti av øllum teimum latínsku kirkjufedrunm. Hann hevði stóran áhuga fyri hugtakinum tíð.

í 2004 týddi Eilif Samuelsen Játtanir Augustinussar (*Augustini Confessiones* á latínskum) til føroyskt og gav týðingina út á egnum forlag.
 

## Føroyskar útgávur
* Játtanir Augustinusar , hemlid.fo (*Eilif Samuelsen týddi*)

## Keldur


Bólkur:Heimspekingar
Bólkur:Halgimenni
Ígða

**Ígða** (frøðiheiti - *Fringillidae*) 

## Slag
**Fringilla coelebs* (Bókígða)
**Fringilla montifringilla* (Fjallígða) 
**Serinus serinus* (Gulígða)
**Bucanetes githagineus* (Oyðuígða)
**Carduelis cannabina* (Línígða) 
**Carduelis carduelis* (Fagurígða)
**Carduelis chloris* (Grønígða)
**Carduelis flavirostris* (Íriskur) 
**Carduelis spinus* (Barrígða)
**Carpodacus erythrinus* (Roðaígða)
**Pyrrhula pyrrhula* (Prýðisígða)

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Gulígða

**Gulígða** (frøðiheiti - *Serinus serinus*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Krossnev

**Krossnev** (frøðiheiti - *Loxia curvirostra*) livir mest í grannaskógum, og um veturin føðir hann seg mest av grannafræ, um summarið etur hann eisini ormar. Tað er spakur fuglur, men hagfastur er hann ikki, og á sumri ger hann stór rensl út í onnur lond — eisini higar til okkara. Til støddar er han nakað sum grátítlingur, men tjúkkari. Nevið er stutt og fórtligt; bæði yvirnevið og undirnevið hava stóran krók, sum skarast um hvønn annan — harav hava teir navnið. Veingir og vel eru morlitt, men annars er liturin sera ójavnur. Bøgan er grøn omaná, gulgrá í neðra. Ungarnir eru grásprøklutir við gulligum baki. Steggjarnir eru fyrst gulir, men teir rodna, alt sum teir eldast, og verða til endan fagurt reyðir. Tað, ið higar kemur, er mest ungfuglur, alreyður steggi er sera sjaldsamur at síggja. Summi árini koma teir í flokkum. Á sumri 1927 var meingi av teimum um allar Føroyar. Her eru eingir grannakonglar at høgga í, so ótu teir hømiliufræ í staðin. Tá ið leið út í august, rýmdu teir.

## Slag
**Loxia pytyopsittacus* (Stórt krossnev)
**Loxia leucoptera* (Vongblikut krossnev) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Kelda


Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Reyðkollur

**Reyðkollur** (frøðiheiti - *Carduelis flammea*) er heldur minni enn steinstólpa. Á sumri er hann grásprøklutur á kápuni, hvítur við gráum strikum í neðra; veingirnir eru dimmir við hvítari rond; skallin er glitrandi reyður; steggin er eisini reyður á bringuni og drunninum. Um veturin er bøgan brúnlig, har sum hon var hvít, og oman á skallanum. Hann eigur í Norðanlondum, eitt nú Íslandi og Noregi. Um veturin flytur hann seg suður, men summir verða eftir, og í kava leita teir at húsum eftir føði. Hann er sera spakur fuglur. Í Føroyum síggjast teir stundum, mest vár og heyst; hent seg hevur, at teir hava klakt og fingið ungar. 

Carduelis flammea flammea MHNT.ZOO.2010.11.221 Luleå.jpg|*Carduelis flammea flammea*
Carduelis flammea cabaret MHNT.ZOO.2010.11.221 Naurois HdB Tolborough.jpg|*Carduelis flammea cabaret*


## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Gráspurvur

**Gráspurvur** (frøðiheiti - *Passer domesticus*) líkist nógv skógspurvi, men kennist frá honum av tí, at hann er gráur oman á høvdinum og hevur ongan svartan blett á vanganum. Velið er mest svart við klønum gráum strikum. Bøgan er svartflekkut á bakinum, annars mest grá. Hann livir víða um verð og heldur seg helst tætt upp at húsum. Í Føroyum er hann nýkomin. Í 1935 sóust teir fyrstu suðuri í Vági, um 1940 á Tvøroyri og um 1944 í Havn. Og í øllum hesum støðum hava teir nørst óføra skjótt; hann klekir minst tvær ferðir um árið, kanska tríggjar. Tað sigst, at teir eta ber og gularótafræ í urtagørðunum.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Skógspurvur

**Skógspurvur** (frøðiheiti - *Passer montanus*) er til støddar nakað sum grátítlingur. Omaná er hann flekkutur av brúnum og svørtum, uppi á høvdinum reyðbrúnur, vangarnir eru hvítir við svørtum bletti í; tvørtur um veingin ganga tvær hvítar rendur. Velið er grátt. Í 1866 komu tveir til Skúvoyar. Teir klaktu tvær ferðir um árið, og við tíðini nørdust teir so, at fleiri stórir flokkar vóru altíð at síggja í bønum; aðrar oyggjar komu teir ikki í. Teir ótu kornið av veltunum, og Skúvoyingar vistu sær eingi ráð til at sleppa av við teir. Men so hvurvu teir líka brádliga, sum teir vóru komnir. Síðan tá hava teir lítið sæst í Føroyum. 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Skjóra

**Skjóra** (frøðiheiti - *Pica pica* ) eigur í Evropa og Ásia. Men hon er ikki í norðastu grendunum, til dømis í Íslandi. 

Skjóra er sera tjóvsk. Hon tekur ofta myntir, prýðislutir og annað, ið glitrar og skyggir, og goymir ella grevur tað niður. 

## Myndasavn


Mynd:Pica_pica_-Helsinki,_Finland-8a.jpg
Mynd:Pica_pica.01.jpg
Mynd:Elster_Ei.jpg
Mynd:Pica_pica_map.png|Útbreiðsluøki.


## Slag

* *Garrulus glandarius* (Gnelliskjóra). 

## Keldur


## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Rókur

**Rókur** (frøðiheiti: *Corvus monedula*) líkist kráku í vakstrarlag, men er nógv minni, ikki størri enn ein lítil dúgva, og klænri upp á seg. Vanligi rókurin er vakurt gráur um hálsin og vangarnar, annars er hann svartur omaná og dimmgráur í neðra; eyguni eru hvít. Eitt annað slag er alt svart við dimmum eygum; tað er nevnt rókurin svarti. Vanligi rókurin eigur í Norðanlondunum, rókurin svarti í Onglandi og Skotlandi. 

Rókur er vitugur fuglur; altíð væl hýrdur fær hann lív í, har hann kemur. Hann livir helst í stórum flokkum, ofta saman við hjaltakrákum ella starum. Ongum fugli ger hann ónáðir, tekur hvørki egg ella ungar. Hann heldur seg nógv at bygdum, og eigur ofta uppi á klokkutornum ella hústekjum og skorsteinum; flestu eiga tó í skógum. Áður kom hann ikki so sjáldan til Føroyar — tó ikki so nógvur sum hjaltakrákan. Eisini hann er nógv fækkaður, men enn hendir tað at síggja bæði hin vanliga rókin og rókin svarta.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Hamilcar Barca

**Hamilcar Barca** (ca. 275 – 228 f.Kr.) var ein Kartanskur leiðari. Hann var pápi at tí kenda Hannibal. Hann grundlegði býin Barcelona í triðju øld f.kr. 

Bólkur:Søga
Alpurnar

**Alpurnar** eru ein stór evropeisk fjallaketa. Tær røkka frá Eysturríki og Slovenia í eystri, gjøgnum Italia, Sveis, Liktinstein og Týskland; til Fraklands í vesturi. Alpurnar eru ungur fjallaryggur. Kjølurin í Noregi er 10 ferðir so gamal. Tí hevur tíðarinnar tonn ikki máað so nógv burtur av Alpunum, og enn eru fjøll í Alpunum, sum er hægri enn 4 800 m. 

Hægst uppi í Alpunum í Miðevropa eru nógvir jøklar. Í ístíðini lógu Alpurnar sum Norðurlond undir ísi. Meðan jøklarnir skruddu, máaðu teir nógv lendi burtur, og eftir vóru stórir u-skapaðir dalar. Í hesum dølum er fruktagott lendi. Har eru mangir býir og nógv gistingarhús. Um veturin standa tey á skíðum í Alpunum, og um summarið ganga tey á teimum vøkru og stórslignu fjøllunum. 

## Hægstu Fjøllini

# Mont Blanc (4 810 m)
# Monte Rosa (4 634 m)
# Dom (4 545 m) 
# Weisshorn (4 506 m)
# Matterhorn (4 478 m)
# Grand Combin (4 314 m)
# Finsteraarhorn (4 273 m)
# Aletschhorn (4 193 m)
# Barre des Écrins (4 102 m)
# Gran Paradiso (4 061 m)

Bólkur:Fjøll
Tiberius

**Tiberius Julius Caesar Augustus** (føddur 16. november 42 f.Kr., deyður 16. mars 37 e.Kr.), føddur **Tiberius Claudius Nero**, var rómverskur keisari frá ár 14 e.kr. til 37 e.kr. 

Bólkur:Rómverjar
Bólkur:Kongalig
Bólkur:Søga
Tey punisku kríggini

**Tey punisku kríggini** vóru ein røð av kríggjum ímillum rómverjar og karthagobúgvar. Tey verða býtt upp í trý, tað fyrsta (264 f.Kr til 241f.Kr.), annað (218 til 202 f.Kr.) og tað triðja (149 f.Kr. til 146 f.Kr.). 

Karthago tapti øll trý kríggini.

Bólkur:Søga
Mont Blanc

**Mont Blanc** ella **Monte Bianco** (føroyskt: Hvítt fjall) er hægsta fjall í Alpunum og Vesturevropa. Tað rísur 4.810,45 metrar og er tað 11 hægsta fjallið í verðini. Jacques Balmat og Michel Paccard úr Fraklandi vóru fyrstir upp á Mont Blanc. Tað var 8. august 1786.

## Keldur


Bólkur:Fjøll
Kráka

**Krákufuglar** (frøðiheiti *Corvus corone*) eru sera eyðkendir bæði í atferð, stødd og á hása, hvølla látinum. 116 krákufuglasløg eru til. Í landbúnaðinum gera teir skaða, tí teir eta t.d. korn og fræ. Krákufuglar eta alt møguligt. Umframt korn eta teir skordýr, fruktir, smá súgdýr og ræ, eisini pisur og fuglaegg. 

## Útbreiðsla

Nógv kráka eigur bæði í Evropa, Ásia og Norðuramerika. Men hóast nógv skjórusløg halda til í teimum tøttu skógunum í bæði Ásia og Suðuramerika, so eru tær sjáldan at síggja. Í oyggjunum í Norðuratlantshavi er hon vanlig allastaðni. Í Norðuratlantshavi eigur hon bæði í bjørgum og bygdum lendi, og kappast hon tí við ravnin. Krákur í Norðursvøríki og Norðurnoregi flyta stutt, og nakrar teirra koma ivaleyst í Norðuratlantshav. Ógvuliga fáar koma til Íslands eins og bæði rókur og felliskráka, kanska úr Svøríki og Noregi. Hjaltakráka eigur í Orknoyggjum og er heldur sjáldsom at síggja í hinum skotsku oyggjunum. Í Føroyum sæst hon eisini sjáldan.

## Slag

* *Corvus frugilegus* (Felliskráka) 
* *Pyrrhocorax pyrrhocorax* (Tindakráka)

## Sí eisini

* Skjóra
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Felliskráka

**Felliskráka** (frøðiheiti - *Corvus frugilegus*)

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Turkiskt mál

**Turkiskt mál** er høvuðsmálið í Turkalandi, í Norðurkýpros og í Kýpros (saman við grikskum). Harumframt verður turkiskt eisini tosað í fleiri londum kring heimin, har turkiskir minnilutar búgva.

## Mállæra
### Navnorð
Tað er onki bundið kenniorð (definite article) á turkiskum, men tann bundni formurin verður vístur við at hvønnfall ending verður brúkt (sí niðanfyri). Turkisk navnaorð verða bend við at fáa ávísar endingar, eins og í latíni. Tað eru seks føll á turkiskum, har allar endingarnar fylgja sjálvljóðsharmoni við nýtslu av hevja tónatión (superscript notation). Fleirtalsmarkørurin *-ler*² fylgir beinleiðis navnorðinum áðrenn nakað annað fall ella nakra aðra ending (t.d. *köylerin* "bygdanna" ella *av bygdunum*).

Hvønnfalls markørurin verður bert brúktur til bestemta kenniorðið (definite objects); samanber *(bir) ağaç gördük* "vit sóu **eitt** træ" við *ağacı gördük* "vit sóu træ"-**ið**. Fleirtals markørurin *-ler*² verður vanliga ikki brúktur tá ein flokkur ella bólkur merkir: *ağaç gördük* kann eins væl týða "vit sóu trø [meðan vit gingu gjøgnum skógin]"— mótsatt *ağaçları gördük* "vit sóu trøini [í spurningi]".

Navnorð kunnu taka endingar, sum vísa grammatiska persónin: til dømis *-imiz*4, "okkara". Harumframt kemur tað turkiska kopula (til dømis *-im*4, "Eg eri") heilir setningar kunnu formast. Spyrjandi kenniorðið *mi*4 fylgir beint eftir orðið sum spurt verður um: *köye mi?* "[fert tú] til bygdina?", *ağaç mı?* "[er tað eitt] træ?".

### Sagnorð
Turkisk sagnorð vísa grammatiska persónin]. Tey kunnu gerast negativ, møgulig (kann) ella ómøgulig (kann ikki) negative. Harumframt vísa turkisk sagnorð tíð (nútíð, tátíð, framtíð og aorist), grammatiskar hættir (kondisjónalis]], boðsháttur, inferentialis, nesessitativ og ynskiháttur) og grammatiskt aspekt. Negasjón verður víst við einum innskeyti mitt i orðinum *-me²-* beint eftir orðastammuna.

Øll turkisk sagnorð verða bend á sama hátt, uttan tey óregluligu sagnorðini og tey defektivu sagnorðini *i-*. Turkiskt kopula (samsvarandi tað føroyska *at vera* og enska *to be*), sum kunnu verða brúkt í samansettum formum (tann stutti formurin verður róptur enklitiskt): *Gelememişti* = *Gelememiş idi* = *Gelememiş + i- + -di*.

## Kelda


Bólkur:Mál í Asia
Bólkur:Mál í Evropa
Bólkur:Mál í Grikkalandi
Józef Gosławski

**Józef Gosławski**, eisini nevndur **Józef Jan Gosławski**, var ein pólskur myndahøggari. Hann varð føddur 24. apríl 1908 í Polanówka í Póllandi og doyði 23. januar 1963 í Warszawa, sum erhøvuðsstaður Póllands. Gosławski gjørdi millum annað minnisvarðar. Eitt av høvuðsverkum hansara er ein minnisvarði til minnis um Frédéric Chopin, sum varð reistur í Żelazowa Wola. Hann sýndi fram verk síni bæði í Póllandi og uttanlands.

Í 1948 giftist hann við Wanda Mankin.

## Framsýningar

### Einkarframsýningar

### Bólkaframsýningar

#### Uttanlands

## Slóðir úteftir

* Lost in the shuffle (enskt)
* Józef Jan Gosławski  culture.pl (pólskt)
* Famous Medalists: Józef Gosławski (enskt)
* LN 5 “Fisherman” coin from 1958 (enskt)
* Józef Gosławski – monuments, coins, medals (enskt)

Bólkur:Póllendingar
Bólkur:Listafólk
Bólkur:Føðingar í 1908
Bólkur:Andlát í 1963
Sigur Rós

**Sigur Rós** er ein íslenskur tónleikabólkur úr Reykjavík.

## Limir
* Jón Þór "Jónsi" Birgisson
* Georg "Goggi" Hólm
* Kjartan "Kjarri" Sveinsson
* Orri Páll Dýrason

## Útgávur

* 1997 - *Von*
* 1999 - *Ágætis byrjun*
* 2002 - *( )*
* 2005 - *Takk...*
* 2007 - *Hvarf-Heim*
* 2008 - *Með suð í eyrum við spilum endalaust*
* 2011 - *Inni*
* 2012 - *Valtari*
* 2013 - *Kveikur*
* 2023 - *Átta* 

## Ávísingar úteftir

* Heimasíða hjá Sigur Rós

## Keldur


Bólkur:Íslendskir tónleikabólkar
Jón Bjarnason

**Jón Bjarnason** (føddur 29. juni 1970) er føroyskur svimjivenjari. Hann er venjari hjá Føroyska svimjilandsliðnum og hjá Susvim og hjá Pál Joensen. Jón hevði fyrr annað eftirnavn, nevniliga Vestergaard. Hann er ættaður úr Sumba, men uppvaksin og búsitandi í Vági. Jón hevur verið høvuðsvenjari hjá Susvim síðan felagið bleiv stovnað 7. september 2007. Susvim er stytting fyri Suðuroyar Svimjifelag, felagið er úrlitið av samanlegging av báðum svimjifeløgunum í Suðuroynni: Vágs Svimjifelag og Tvøroyrar Svimjifelag. Jón Bjarnason hevur havt sera góð úrslit við ungu svimjarunum úr Suðuroynni, síðan hann byrjaði í starvinum. Besta dømi um hetta er Pál Joensen sum nú er Føroya besti svimjari. Men eisini aðrir svimjarir úr Susvim hava klárað seg sera væl. 
Jón svam sjálvur, tá hann var yngri, hann svam við Vágs Svimjifelag.
Jón Bjarnason búði fleiri ár í Aalborg í Danmark, tað var har hann lærdi til svimjivenjara.

## Heiður
*2011 Jón Bjarnason fekk heiðurin "Ársins svimjivenjari í kongaríkinum" (Årets svømmetræner i Kongeriget). Tað eru svimjivenjarir í Danmark, sum hvørt ár velja ein svimjivenjara sum teir halda hevur uppiborið heiðurin.
*2007 Saman við sjimjaranum Pál Joensen vann Jón Bjarnason heiðurin "Ársins ítróttarbragd 2007". Heiðurin vunnu teir, tí at Pál Joensen svam 1500 m frí við næstskjótastu tíðini í heiminum í sínum aldursbólki.

## Keldur


## Ávísingar úteftir
*Heimasíðan hjá Susvim 
*Svimjing.com
*Svimjisamband Føroya

Bólkur:Føroyskir svimjarar
Bólkur:Føroyskir svimjivenjarar
Bólkur:Vágbingar
Bólkur:Føðingar í 1970
EM í svimjing

**EM í svimjing og vatnítrótti** er svimjikapping á langbana umframt aðrar kappingar innan vatnítrótt. Hinar kappingarnar eru: kaving, synkron svimjing og havsvimjing (opið vatn svimjing). Kappingin verður hildin annað hvørt ár í einum evropeiskum landi. Nú verður kappingin hildin líka ár, í 80'unum og 90'unum varð hon hildin ólíka ár. Kappingin hevur verið síðan 1926, fram til 1981 var hon ikki so reglulig, tað gingu umleið 3-4 ár ímillum hvørja ferð, tó var ein longri pausa frá 1938 til 1947 í tíðini, tá Seinna Heimskríggj var. Føroyar kunnu luttaka í hesi kapping. Í 2010 luttóku Pál Joensen og Pauli Øssursson Mohr fyri Føroyar. Pál Joensen vann tá silvur í 1500 m frí og var tað fyrstu ferð at Føroyar vann heiðursmerki til eina EM svimjikapping. EM á langgeil er vanliga um summarið, í 2010 var kappingin í august. EM í svimjing á stuttgeil er ein onnur kapping, sum oftast verður hildin um veturin um hálvan desember. EM í svimjing á stuttgeil (stuttbana) hevur verið hvørt ár síðan 1991.

## EM í svimjing og í vatnítrótti

* 1926 - Budapest, Ungarn
* 1927 - Bologna, Italia
* 1931 - París, Frakland
* 1934 - Magdeburg, Týskland
* 1938 - London, Stórabretland
* 1947 - Monte Carlo, Monako
* 1950 - Wien, Eysturríki
* 1954 - Torino, Italia
* 1958 - Budapest, Ungarn
* 1962 - Leipzig, Eysturtýskland
* 1966 - Utrecht, Niðurlond
* 1970 - Barcelona, Spania
* 1974 - Wien, Eysturríki
* 1977 - Jönköping, Svøríki
* 1981 - Split, Jugoslavia
* 1983 - Rom, Italia
* 1985 - Sofia, Bulgaria (vatnpolo fyri kvinnur var í Oslo, Noreg)
* 1987 - Strasbourg, Frakland
* 1989 - Bonn, Vesturtýskland
* 1991 - Athen, Grikkaland
* 1993 - Sheffield, Stórabretland
* 1995 - Wien, Eysturríki
* 1997 - Sevilla, Spania
* 1999 - Istanbul, Turkaland
* 2000 - Helsingfors, Finland
* 2002 - Berlin, Týskland
* 2004 - Madrid, Spania
* 2006 - Budapest, Ungarn
* 2008 - Eindhoven, Niðurlond
* 2010 - Budapest, Ungarn
* 2012 - Debrecen, Ungarn
* 2014 - Berlin, Týskland
* 2016 - London, Stórabretland

## Sí eisini
* EM í svimjing á stuttgeil

## Slóðir úteftir
* Heimasíðan hjá LEN (Ligue Européenne de Natation)
* results, Úrslit á Swim Rankings

Bólkur:Svimjikappingar
Bólkur:EM í svimjing
Bólkur:Ítróttartiltøk
Fuglafjarðar Svimjifelag

**Fuglafjarðar Svimjifelag** er føroyskt svimjifelag við heimstaði í Fuglafirði. Svimjifelagið varð stovnað 11. november 1975. Svimjarnir hjá Fuglafjarðar Svimjafelag venja í Fuglafirði og í Klaksvíkar Svimjihøll.

## Nevndin í Fuglafjarðar svimjifelag

* Øssur Mohr, formaður
* Heðin Olsen, skrivari
* Jógvan Philbrow, nevndarlimur

## Keldur


## Ávisingar úteftir
* Heimasíðan hjá Fuglafjarðar Svimjifelag 

Bólkur:Føroysk svimjifeløg
Bólkur:Svimjing í Føroyum
Slangur

**Slangur** (frøðiheiti serpentes). Tað eru 2700 ymisk sløg av slangum til, og av hesum eru umleið 700 eitrandi. Avstralia er einasti heimsparturin, sum hevur fleiri eitrandi slangur enn ikki-eitrandi slangur. Har eru eisini heimsins mest eitrandi slanga, sum livur á landi – *oyðumarkartaipan*. Hon hevði skjótt gjørt av við eitt menniskja, men tíanbetur livir hon í fjarskotnum økjum, har fólk sjáldan ferðast.

Bólkur:Skriðdjór
Krokudillur

**Krokudillur** (frøðiheiti: *Crocodilia*) eru skriðdýr. Kaimanur, gavialur, krokodilla og alligatorur teljast upp í krokodillur. 13 krokodillusløg eru, 8 kaimansløg, 2 alligatorsløg og eitt gavialslag. Fyri 100 mió árum síðan ók hon eisini í mýrlendum saman við dinosaurunum. Krokodillur taka ymisk dýr. Tær fjala seg í vøtnum, mýrum, áum og leggja á bæði stór og smá dýr, ið koma teimum nær. Alligatorar og krokodillur slúka froskar og fisk heilar. Hjørtir og onnur stórdýr draga tær undir vatn, læsa kjaftin í fongin, snara kroppinum á og skræða soleiðis fongin sundur. Hendinga ferð leggja alligatorar og krokodillur á fólk. Krokodillan er næstan allastaðni í Afrika sunnanfyri Sahel og í Avstralia, Florida, Karibia, Mið- og Suðuramerika. Tvey alligatorsløg eru: tann amerikanski og tann kinverski. Nú er kinverski alligatorurin nógv hóttur, bara nøkur fá hundrað dýr eru eftir. Tann amerikanski alligatorurin heldur til í mýrum og áum í t.d. Louisiana, Carolina og Florida í Landsynnings-USA. Hann veiðir vaðfugl, fisk og annað mangt. Í tættbygdum økjum tekur hann viðhvørt óvarin heimadýr. Gavialurin livir í India, Burma, Pakistan, Bangladesj og Nepal í Ásia. Kaimanur livir í Mið- og Suðuramerika. 

Sum flestu skriðdýrini verpur kvennkrokodillan, og hon verjir eggini, til ungarnir koma út. Tríggir mánaðir, so koma ungarnir út. Mamman ansar væl eftir teimum, so stórar eðlur og onnur ránsdýr ikki taka teir. Varisliga tekur hon nakrar í kjaftin í senn og ber teir oman í vatnið, har teir eru tryggari. Krokodillur liggja ofta við opnum kjafti og sóla sær. Blóðæðrar í kjaftinum súgva sólarhita í seg, so kropshitin veksur. Tí orka tær at veiða sær føði um kvøldið. 

## Flokking

Keimanur, gavialur, krokodilla og alligatorur teljast upp í crocodilia. Til eru 1 gavialslag, 2 alligatorsløg, 8 kaimansløg og 13 krokodillusløg - tilsamans 24 sløg.

* Ætt: Crocodilia (krokodillur)
** Slekt: Gavialidae (gavialur)
*** Slag: Gavialis gangeticus 
** Slekt: Caimaninae (kaimanur) 
*** Slag: C. yacare
*** Slag: C. crocodilus apaporiensis 
*** Slag: C. crocodilus fuscus 
*** Slag: C. lutescens 
*** Slag: C. venezuelensis 
*** Slag: C. latirostris
*** Slag: Melanosuchus fisheri 
*** Slag: Melanosuchus niger 
** Slekt: Alligatoridae (alligatorur) 
*** Slag: Alligator mississippiensis (amerikanskur alligatorur) 
*** Slag: Alligator sinensis (kinverskur alligatorur) 
** Slekt: Crocodylus (rættiliga krokodillur)
*** Slag: Crocodylus acutus (amerikanskur krokodillur)
*** Slag: Crocodylus niloticus (nilkrokodillur) 
*** v.f.


Mynd:Marsh_crocodile_or_Magar_at_Ranganathittu_Sanctuary_(pix_SShukla).JPG|Krokodilla. Fjórða tonnin báðumegin í undirkjaftinum sæst, tá ið kjafturin er saman.
Mynd:Alligator_mississippiensis_-_Oasis_Park_-_03.jpg|Alligatorur. Eingin tonn sæst í undirkjaftinum á alligatorinum, tá ið kjafturin er saman.
Mynd:Caiman_latirostris_(Broad-snouted_caiman)_Burgers_zoo,_Arnhem,_the_Netherlands.jpg|Kaimanur. Kjafturin er breiður, so kaimanurin kann taka nógv ymisk dýr.
Mynd:Gharial_male.jpg|Gavialur. Gavialurin hevur langan, smidligan kjaft við hvøssum tonnum at taka fisk við.


Bólkur:Skriðdjór
Súpanarskjaldbøkur

**Súpanarskjaldbøka** (frøðiheiti - Chelonia mydas). Skjøldurin er umleið 60 samanvaksnar beinplátur. Bakskjøldurin er kúputur, búkskjøldurin er flatari. 

Bólkur:Skriðdjór
Landskjaldbøkur

**Landskjaldbøkur** (frøðiheiti - *Testudinidae*) er í 25 ymiskum skjaldbøkusløgum. Trý sløg eru í Suðurevropa: grikska landsskjaldbøkan, mauriska landsskjaldbøkan og breiðrandaða skjaldbøkan. Tær líkjast allar: skjøldurin á vaksnu skjaldbøkuni er 20-30 cm langur og vigar um eitt kg. Mauriska skjaldbøkan er tann vanligasta. Eins og rára „grikska systir" hennara er hon í Grikkalandi og londum kring Miðjarðarhavið. Breiðrandaða skjaldbøkan er í Suðurgrikkalandi. 

Í nógv ár hava landsskjaldbøkur verið kelidýr. Fyri fáum árum síðan vóru villskjaldbøkur í túsundatali savnaðar saman og
seldar um allan heimin. Men tær flestu doyðu, tí tær fingu ikki røttu røktina. Til dømis hevur hitin alstóran týdning fyri sodningina og klekingina, og hitin í Suðurevropa er best hóskandi. Í Norðurevropa eru royndir gjørdar at klekja egg í klekitólum, men tær eydnast sjáldan væl. Villskjaldbøkuhandilin minkaði nógv um skjaldbøkustovnin, og eitt skjaldbøkuslag var
um at doyggja út. Men í l977 fór ein millumtjóða djóraverndarfelagsskapur til verka og fekk í lag at leggja forboð at flyta inn landsskjaldbøkur. Undantaksloyvi verður bert givið undir strongum eftirliti. Vónandi fer villskjaldbøkustovnurin at økjast. Tíverri verða nógvar villskjaldbøkur týndar sum skaðadýr, tí tær oyðileggja grøði í urtagørðum og vakstrarhúsum. Aðrar doyggja
av eitraðum plantum og í ferðsluni, sum alsamt økist.

Bólkur:Skriðdjór
Reki

**Svimjifelagið Reki** var eitt føroyskt svimjifelag við heimstaði í Leirvík. Í 2010 legði felagið saman við svimjifelagnum Skeggjar, nýggja felagið fekk navnið Reysti.

## Svimjarir úr Reki
Nevnast kunnu nakrir svimjarir, sum byrjaðu at svimja við svimjifelagnum Reki:
* Turið S. Christiansen, fødd 1996, luttók í Oyggjaleikum 2011, har hon vann 3 gull og 2 silvur heiðursmerki, harav vann hon eitt gull heiðursmerki einsamøll í 200 metrum bringu, hini heiðursmerkini vann hon í liðkappingum hjá kvinnum. Turið venur nú við Ægir.
* Eva Trygvadóttir, fødd 1996, luttók í Oyggjaleikum 2011, har hon vann eitt gull heiðursmerkið í liðkapping í 50 metrar blandað hjá kvinnum og tvey silvur heiðursmerki í liðkapping í 100 metrar frí og 100 metrar blandað hjá kvinnum. Eva venur nú við Ægir.
* Heðin Lisberg Olsen, føddur 1994, luttók í Oyggjaleikum 2011, har hann vann 2 gull í liðkappingum 50 og 100 metrum frí hjá monnum, 2 silvur í liðkappingum 4x50 og 100 metrar blanda hjá monnum, og so vann hann eitt bronsu heiðursmerki einsamallur í 50 metrum frí. Heðin venur nú við Ægir.

## Nevndin í Svimjifelagnum Reki
Áðrenn svimjifeløgini Reki og Skeggjar løgdu saman, sá nevndin soleiðis út:

* John Olsen, formaður
* Herit Christiansen
* Símun Berg, skrivari
* Eyðbjørg Lervig, kassameistari
* Emily Poulsen, nevndarlimur

## Keldur


## Ávísngar úteftir
* Heimasíðan hjá Svimjisambandi Føroya

Bólkur:Svimjing í Føroyum
Bólkur:Føroysk svimjifeløg
Edlur

**Edlur**, **Oydlur** ella **Ferføtlur** (danskt øgler/firben) (frøðiheiti - *Lacertilia*) eru størsti skriðdýraflokkurin. Til eru eini 3700 eðlusløg. Eðlur eru um allan heim, men ikki úti á havi og í kuldaøkjum. Størsta eðlan er 3 m. langi komodovaranurin, og minsta eðlan er gekkoslag, minni enn 2 cm. Vanliga hava eðlur, til dømis grøneðluættin, langan, klænan kropp, langan hala, beinini bend út frá kroppinum og fimm tær á hvørjum fóti. Men summar, til dømis glansoygdur, eru langar og klænar, men hava ógvuliga stutt bein. Tær grava seg lættliga við vríggjandi kroppsrørslum niður í leysa mold. Í húðini eru beinplátur sum á krokodillu, slangu og øðrum skriðdýrum. Sum onnur skriðdýr verpa kvenneðlurnar egg og grava tey niður í jørðina ella fjala tey undir steinum ella í klettarivum. 

Kvettist eðluhali av, veksur hann út aftur, á sama hátt, sum tá ið t.d. krossfiskur missir arm. Nakrar mánaðir seinni er halin vaksin aftur. Bítur ránsdýr í halan á eðlu, brotnar hann lættliga av, tí í halageislunum eru smáar rivur tvørturum, so halin lættliga loysar. Brotni halin liggur og vriggjast og snarast. Hetta ørkymlar fíggindan, so eðlan sleppur til rýmingar. Einar átta mánaðir seinni er halin fullvaksin aftur. 

Bara tvey eðlusløg hava eitrandi bit, tey eru gilaeðlan og finnueðlan. Báðar halda til sunnarlaga í USA, í Meksiko og í Miðamerika.

Bólkur:Skriðdjór
Hvannhagi

**Hvannhagi** er eitt náttúruøki norðan fyri Trongisvág, Tvøroyri og Froðba og sunnan fyri Hvalba. Hvannhagi er á eystursíðuni á Suðuroynni. Á hvørjum ári verður skipað fyri gongutúrum til Hvannhaga, og hetta er ein væl vitjaður útferðarstaður fyri bæði útlendingar og føroyingar . Eitt vatn er í Hvannhaga. Tað verður vanliga bara rópt Vatnið í Hvannhaga. 

Hvannhagi vann heiðurin fyri "Sermerkt náttúruøki" í "Umhvørvisátakinum 2008", sum Føroya Kommunufelag skipaði fyri. Hvannhagi verður av Føroya Náttúru- og Umhvørvisverndarfelag mett at vera besta pláss í Føroyum til at skipa ein tjóðgarð. Vakurt útsýni er til Lítla og Stóra Dímun úr Hvannhaga. Tú kanst bert ganga til Hvannhaga. 

## Hvannhagi væl egnaður til Tjóðargarð

Hvannhagi verður mettur at vera besta pláss í Føroyum til tjóðargarð. Staðið er avbyrgt, men kortini væl atkomandi til gongu. Sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag við einum fjøllbroyttum plantu- og djóralívi. Hvannhagi er eitt sermerkt og vakurt náttúruøki í norðaru helvt av Suðuroynni. Hann liggur avbyrgdur og kann bert røkkast til gongu. Vanliga verður gingið frá vestara endanum av Ovara vegi á Tvøroyri, og har verður gingið eftir einari gøtu norðureftir tvørturum fjallið. 

Hvannhagi er kransað av steyrrættum fjallalíðum, og har slepst bert oman í tveimum støðum. Verður gingið oman eftir tí eystaru gøtuni, er eitt frálíkt útsýni norðureftir til Lítlu og Stóru Dímun.  Hvannhagi hevur eitt sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag, sum er vælkent av jarðfrøðingum eisini í altjóða høpi. Hvannhagi er sundurbýttur hagi - Norðaripartur og Uttaripartur. Hagin hevur einki ásett markatal og liggur í tveimum markatalsbygdum. *Hvannhagi Norðaripartur* hevur 70 áseyðir. Seyðamarkið er "Fjøður mitt um heilt" á høgra oyra. *Hvannhagi Uttaripartur* hevur 72 áseyðir. Seyðamarkið er "Mitt um sýling" á vinstra oyra.

## Keldur


## Ávísingar úteftir
* Visitsuduroy.fo um Hvannhaga (á enskum)
*  (á føroyskum)

Bólkur:Tvøroyri
Bólkur:Suðuroy
Ho Chi Minh City

**Ho Chi Minh City** (*Thanh pho Ho Chi Minh*), fyrr **Saigon**, er ein býur í lutstatinum Dong Nam Bo í Vjetnam. Býurin hevur umleið 8 mió. íbúgvar og er ein av heimsins størstu býum. Ho Chi Minh City er kendur sum *býurin, ið aldri svevur*. Hann er eisini kendur fyri nógvu søvnini, sjónleikarhúsini, matstovurnar og viðarlundirnar. Saigon varð bygdur í 1698, og roknar tú útjaðaran uppí, búgva 19 mió. fólk har.

Bólkur:Býir í Vjetnam
Đồng Hới

**Đồng Hới** er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Quang Binh. Býarøkið er 155.71 km2 til víddar. Í 2009 var íbúgvaratalið í býnum við upplandi 108.526. Sjálvt býarøkið er 55.47 km² til víddar, og í sjálvum býnum er íbúgvaratalið 71.620.

Đồng Hới hevur eina 12 km langa strandalinju við hvítum sandstrondum. 

## Heimsarvur - World Heritage Site
Đồng Hới er nærmasti býur til Phong Nha-Ke Bang Tjóðar Park, sum er eitt World Natural Heritage Site (heimsarvur) hjá UNESCO 50&nbsp;km norðanfyri býin.

## Keldur
https://korean-air.biz/

Bólkur:Býir í Vjetnam
Bólkur:Heimsarvar
Vilhelm Johannesen

**Vilhelm Johannesen** (føddur 4. august 1942, Klaksvík, deyður 10. apríl 2022) var føroyskur løgtingslimur og landsstýrismaður fyri Javnaðarflokkin. 

Hann umboðaði Norðoyggjar í løgtinginum frá 1980 til 2008, og var landstýrismaður 1979-1981 og 1985-1989. Vilhelm Johannesen var limur í Klaksvíkar býráði frá 1975 til 1984, og var formaður i Føroya Kommunufelag fra 1977 til 1979. Eisini var hann Formaður í Klaksvíkar sjúkrahúsi frá 1991 til 1993.

Hann var blaðstjóri hjá Sosialinum frá 1972 til 1979, og hevur eisini arbeitt fyri Postverk Føroya. Hann er pápi Aksel V. Johannesen, sum nú er formaður í Javnarflokkinum og abbi formann Fólkafloksins, Beinir Johannesen, ið varð valdur inn í Løgtingið í 2019 fyri Fólkaflokkin.

## Keldur

* *Løgtingið 150 - Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 305 (PDF-Download )

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Klaksvíkingar
FC København

**FCK** er eitt danskt fótbóltsfelag úr Keypmannahavn. Felagið varð stovnað tann 1. juli 1992, og var sett saman av Kjøbenhavns Boldklub og B 1903. FCK hevur heimvøll í Parkini, sum samstundis er heimavøllur hjá danska landsliðnum.

Føroyski fótbóltsleikarin Todi Jónsson spældi 207 dystir og skoraði 68 mál fyri FC København. Hann varð í 2006 valdur at vera nummar 5 á topp-25 lista yvir teir størstu profilarnir hjá felagnum, tey sum valdu teir 25 vóru brúkarar av heimasíðuni hjá FC København.

## Fótbóltshópur

## Evropeisk luttøka

## Teir størstu profilarnir

**Top 25 (valdir av lesarunum á fck.dk í 2006)**

**1** Sibusiso Zuma (188/53)
**2** Peter Nielsen (131/22)
**3** Lars Højer Nielsen (211/66)
**4** Christian Poulsen (56/11)
**5** Todi Jónsson (207/68)
**6** Bjarne Goldbæk (100/22)
**7** Erik Mykland (65/1)
**8** Peter Møller (201/55)
**9** Michael Mio Nielsen (284/5)
**10** Niclas Jensen (150/10) 
**11** Ståle Solbakken (núverandi venjari) (15/4)
**12** Christian Lønstrup (253/22)
**13** Michael Manniche (49/12)
**13** Álvaro Santos (120/52)
**15** Tobias Linderoth
**16** Lars Jacobsen
**17** Bo Svensson (196/4)
**18** Diego Tur (225/15)
**19** Jesper Christiansen 
**20** Hjalte Bo Nørregaard 
**21** Jacob Laursen (58/4)
**22** Martin Johansen (142/40)
**23** Michael Johansen (134/24)
**24** Antti Niemi (55/0)
**25** Morten Bisgaard (98/14)

**Aðrir stórir profilar**

*(Í klombrum eru dystir/mál viðmerkt)*

## Keldur


Bólkur:Donsk fótbóltsfeløg
Stakes Is High

**Stakes Is High** er fjórða De La Soul fløga í fullari longd, og fyrsta fløga Prince Paul ikki produceraði fyri teir. Fløgan varð útgivin í 1996, tá vesturstrondin í USA domineraði marknaðin, og tað var klandur millum eystur og vestur av hip hop verðini, serliga millum Los Angeles og New York. Teir tríggjir newyorkararnir góvu eisini sína meining um útviklingina av hip hop í vestari síðuni av landinum. Populert hip hop í hesi tíðini var gangsta rap, serstakliga í Los Angeles. Í sanginum "Stakes Is High" gjørdu teir eitt innslag um evnið, og teir vóru ikki smædnir at siga tað beint fram. Í sanginum "The Bizness" eru teir eisini kritiskir yvir fyri nýggja síðusporinum musikkurin og kultururin var farin.
Eisini "Itzsoweezee" er kritikkur um hip hop, og teir fara eftir teimum sum dyrka vold í hip hop. Hesu ferð stendur mafioso rap fyri skotum. Trugoy heldur fyri: "[...]them Cubans don't care what y'all niggaz do / Colombians ain't never ran with your crew / Why you acting all spicy and sheisty / The only Italians you knew was icees[...]".

Fløgan hevur eina kronologiska framgongd. Hon byrjar við brotum av fólkum sum fortelja nær tey fyrst hoyrdu ta legendarisku og grundbrótandu fløguna hjá BDP, "Criminal Minded", og hettar er byrjanin ífylgi 'De La Soul'. Nøkur brot eru í miðjuni, so sum eitt brot har ein maður úr suðurstatunum sigur heldur rasistiskt hví hann ikki dámar rap, og eitt annað har ein heimleysur maður tosar um harða lívið hjá honum á gøtuni. Í seinasta sangi "Sunshine" er eitt brot har tað verður sagt "When I first heard 3 Feet High and Rising, I was - ", og sangurin er avbrotin. Teir seta sína fyrstu fløgu á sama støði sum fyrsta fløgan hjá Boogie Down Production.
*Stakes Is High* fekk góðar umtalir, fleiri vildu sagt hetta var eitt teirra besta verk, men tað seldi allíkavæl ikki gott.

## Spælilisti

Bólkur:De La Soul útgávur
Bólkur:1996
Buhloone Mindstate

**Buhloone Mindstate** er triðja fløgan hjá De La Soul. Hon var útgivin í 1993, um tað mundið tá jazz-hip hop var væl umtókt, serliga á eystursíðuni av USA. Hon kom út umleið hálvt ár eftir Guru útgav fyrstu Jazzmatazz fløgu sína. *Guru* hevur fingið æruna fyri at integrera jazz í hip hop, sjálvt um hip hop leingi hevur havt nakað av jazz-ávirkni. Hann sang eisini niðurlagið í einum sangi í *Buhloone Mindstate*. Óneyðugt er at siga at fløgan er sera ávirka av jassi. Hon er minni "ballfokusera", og hevur ein friðarligari stemning, enn aðrar hip hop fløgur í hesi tíðini.
Navnið á fløguni refererar til teirra hugsan sum eina ballón, teir hava ringt við at vera verandi á jørðini nú teir eru kendir. Í innganginum og sanginum "Patti Dooke" siga teir fleiri ferðir "It might blow up, but it won't go pop", altso teir vilja ikki gera popp, sjálvt um teir kunnu vera uppblástir. De La Soul eru júst kendir fyri at vera kreativir og orginalir og at prøva ein nýggjan stíl fyri hvørja fløgu teir geva út.
**Buhloone Mindstate** er seinasta fløgan sum Prince Paul producerar.

## Track listing
#"Intro" – 0:52
#"Eye Patch" – 2:27
#"En Focus" (við Shortie No Mass and Dres of Black Sheep) – 3:15
#"Patti Dooke" (við Guru, Maceo Parker, Fred Wesley and Pee Wee Ellis) – 5:54
#"I Be Blowin'" (við Maceo Parker) – 4:58
#"Long Island Wildin'" (við Scha Dara Parr and Takagi Kan) – 1:30
#"Ego Trippin' (Part Two)" – 3:52
#"Paul's Revenge" – 0:43
#"3 Days Later" – 2:39
#"Area" – 3:31
#"I Am I Be" (við Maceo Parker, Fred Wesley and Pee Wee Ellis) – 5:03
#"In the Woods" (við Shortie No Mass) – 4:01
#"Breakadawn" – 4:14
#"Dave Has a Problem...Seriously" – 0:55
#"Stone Age" (við Biz Markie) – 4:13

Bólkur:De La Soul útgávur
Hans Egede

**Hans Egede** (1686-1758), eisini kendur sum hin grønlendski trúðboðarin, var prestur og missionerur í tí danska og norska ríkinum. Hann varð føddur og uppvaksin í Norðurnoregi. Foreldur hansara vóru danski embætismaðurin Povel Hansen Egede og norska Kirsten Jensdatter Hind. Hann giftist í 1707 við Gertrud Rasch, sum hann møtti í Grønlandi, og í 1737 við donsku Mettea Dau. 

Hans Egede var prestur í Lofoten í Noregi, tá hann hoyrdi um norðbúgvarnir, ið høvdu sett seg niður í Grønlandi og sum man síðani ikki hevði hoyrt nakað fra í fleiri ár. Í 1721 bað hann Frederik IV um loyvi til at fara til Grønlands at gera missionsarbeiði har, tí hann roknaði við, at norðbúgvarnir enn vóru katolikkar. Frederik kongur gav honum partvíst loyvi til at endurseta hjálandarættindir í oynni. Hann leitaði eftir víkingum í Grønlandi í 1721, men fann teir ikki. Hann fann tó inuitarnir og byrjaði at missionera teirra millum. Hann grundleðgi Godthåb, tað sum nú er Nuuk, sum í dag er høvuðsstaðurin í Grønlandi. Í 1724 fingu allir evropearir boð um at fara úr Grønlandi, men Hans Egede og kone hansara valdu at verða verðandi. Í 1733 doyði kona hansara av sótt. Hans Egede varð verðandi í Grønlandi til 1736, og tá hann fór, læt hann son sín Paul Egede verða eftir. Við sær til Danmarkar tók hann døtur sínar og sonin Niels Rasch Egede, sum seinni grundleðgi koloniina Egedesminde. Í 1740 varð hann valdur til biskup í Grønlandi. Hann fekk útgivið eina katekismus til brúks í Grønlandi í 1747. Uttanfyri Nuuk stendur í dag ein stór standmynd av Hans Egede, ið lítur útyvir havið. 

Bólkur:Norðmenn
Bólkur:Danir
Bólkur:Norskir prestar
Bólkur:Føðingar í 1686
Bólkur:Andlát í 1758
Seyðisfjörður

**Seyðisfjörður** er ein bygd við umleið 800 borgarum, sum liggur í eystara partinum av Íslandi. Høvuðsvinnurnar eru fiskivinna, metalframleiðsla og ferðavinna.

Norröna siglir til Seyðisfjörð um summarið og um veturin, og hevur í tíðarskeiðnum 1980 til 2008 knýtt Ísland at Føroyum, Skotlandi / Hetlandi, Danmark og Noregi. Síðan 2009 siglir Norrøna ikki longur til Noreg og Bretland, men bert millum londini Ísland, Føroyar og Danmark.

Eisini hevur bygdin elsta el framleiðslu virkið í norðurlondum. Virkið, sum varð bygt í 1913, er enn í nýtslu og er lítið broytt frá tí tað var bygt. Møguleiki er at vitja virkið og at fáa eina rundvísing.

## Vinabýir

*  Nuuk, Grønland
*   Sandur, Føroyar


Image:Seyðisfjörður .1.jpg|Seyðisfjörður
Image:Seyðisfjörður.4.jpg|Seyðisfjarðar kirkja
Image:Seyðisfjörður.7.jpg|Seyðisfjörður og Norröna 
Image:Seyðisfjörður.10.jpg|Seyðisfjörður 


Bólkur:Býir og bygdir í Íslandi
Kolosseum

**Kolosseum** er eitt amphitheatur í miðbýnum í Rom, og er tað størsta amphitheatri ið er bygd í Rómverjaríkinum.

Menn fóru undir at byggja Kolosseum ár 70-72 undir keisarnum Vespasian. Bygningurin varð liðugur ár 80 undir keisarnum Titus.

Bólkur:Rómverjaríkið
Bólkur:Róm
Bólkur:Bygningar
Art Official Intelligence: Mosaic Thump

**Art Official Intelligence: Mosaic Thump** er fimta fløga útgivin av De La Soul, og fyrsta fløgan í 'Art Official Intelligence' ella 'AOI' røðini. Hon kom út heili fýra ár eftir teirra fyrru fløgu Stake Is High, sum ikki seldi væl, sjálvt um hon var væl umtókt, í hvussu er seinni. Í hesi atløgu komu 2 sangir ("Oooh" við Redman og "All Good" við Chaka Khan) á toplistan, sum spældi stóran leiklut í søluni hjá teimum. Haraftrat var **Mosaic Thump** nominerað til eina Grammy.
Hip Hop broytist, mennist, veksur, og De La Soul vilja ferð eftir ferð vísa, at teir eru førir fyri at vera kreativir samstundis sum teir flyta seg við musikkinum. Stílurin broyttist nógv undir túsundáraskiftinum, til dømis vildu fólk hava nógvan bass, og tað hava teir eisini tikið við í **AOI: Mosac Thump**, sum tittulin indikerar.
Nógvir gestir vóru við í fløguni, frá R&B tónleikarum til Old School hip hop til East Coast hip hop til Rap Rock tónleikarar.

## Sangir
1. **Spitkicker.com/Say R** *(Innleiðing)*

2. **U Can Do (Life)**

3. **My Writes** *(við Tash og J-Ro, báðir úr Tha Alkaholiks, og Xzibit)*

4. **Oooh** *(við Redman)*

5. **Thru Ya City** *(við D.V. Alias Khrist)*

6. **I.C. Y'All** *(við [[Busta Rhymes]])*

7. **View**

8. **Set The Mood** *(við Indeed)*

9. **All Good?** *(við Chaka Khan)*

10. **Declaration**

11. **Squat!** *(við Mike D og Ad Rock úr [[Beastie Boys]])*

12. **Words From The Chief Rocker** *(við Busy Bee Starski)*

13. **With Me**

14. **Copa (Cabanga)**

15. **Foolin**'

16. **The Art of Getting Jumped**

17. **U Don't Wanna B.D.S.** *(við Freddie Foxxx)*

Bólkur:De La Soul útgávur
Bólkur:2000
Hip hop

**Hip hop** er tónleikur sum er útviklaður frá *kulturinum hip hop*. Fyri ikki at blanda ímillum verður oftani brúkt frámerki 'tónleik' ella 'kulturur'. Hendan síðan er ætlað báðum, av tí at tey er tætt knýtt.
Ein kann tulka hip hop sum ein "upplýsandi (undirornað intellektuell) rørsla", av tí at 'hip to' er at vera upplýstur, og 'hop' er ein kroppslig rørsla. Men ífylgji Jet Magazine byrjaði tað við at Keith Wiggins, úr hip hop bólkinum Grandmaster Flash and the Furious Five argaði vinnmannin sín, sum var farin í herin, við *scatta* orðini "hip" og "hop" á ein hátt so tað ljóðaði sum marsjerandi hermenn.

## Hip Hop mentan
*Hip hop* hevur fýra bein. **[[rap|MC]]** (rappari), **[[DJ]]**, **[[Breakdancing]]**, og **[[Graffiti]]**. Seinni er *[[beatbox]]* komið aftrat, eisini ein stórur partur av hip hop.
Ringt er at siga akkurát nær og hvussu tað byrjaði, men tað er víst at tað uppstóð í New York í 70'inum. Fleiri vilja vera við at Kool Herc skal hava æruna fyri at byrja *hip hop tónleik*, av tí at hann uppbygdi 'toasting' (rytmisk munnlig improvisatión yvir reggae tónleik) sum hann hevði sæð sum barn.

### Graffiti
**Graffiti** í hip hop er kunst dedikeraður heldur enn herverkar-meintur. Oftast eru spraydósir brúktar. Tað var ein vaksandi kunstur í miðbýarøkinum í New York í 70-árunum, og tað bleiv ein stórur trupulleiki fyri býin av tí at øll tokini blivu meiggjaði út, og tað kostaði nógv at mála yvir. Tann størsti formurin av graffiti er tekstur, vanligani fiktiva navnið hjá skrivaranum, sum er pyntaður uppá. T.d. rundaðir bókstavir sum yvirlappa hvønn annan, við eksotiskum litum og svørtum grensulinjum, og við pílum ella gásareygu fyri meiri fyllu. Hjá fleiri gekk tað út uppá at fáa navn sítt kent, hjá øðrum var tað kunst-romantikkurin við at síggja sítt verk koyra runt á einum toki. T.d. var navnið TAKI 183 sera kent seint í 70'inum av tí at tað var skrivað runt í býinum.

### DJ
**DJ'ing**
Ein 'DJ', í hip hop, er ein sum ger tónleik burtur úr øðrum tónleiki. Tað kendasta eyðkenni er *scratching*, tá DJ'in flytur eina plátu á grammofonini, soleiðis at eitt annað ljóð kemur. Hetta er blivin ein kunstur í sær sjálvum. Aftrat scratching bestendur DJ'ing av at blanda tónleik saman, skifta ímillum tveir sangir, og geva effektir til sangin. Í 80'inum, serliga í New York, vóru oftani kappingar ímillum DJ'ar, har luttakararnir tóku plátur við sum lysti, og fingu tá eina avsetta tíð í part at blanda tónleikin beinleiðis til fólkamongdina.

### MJ
**MC'ing**
*MC'ing*, nokk betur kent sum rapping, er at ríma við rytmu yvir ein sang.

### B-boy/B-girl

Bólkur:Tónleikasløg
Bólkur:Hip hop
Bólkur:Tónleikur
Stetsasonic

**Stetsasonic** var stovnað í Brooklyn, New York City í 1981, men góvu sína fyrstu fløgu út so seint sum í 1986. Teir eru kendir sum fyrsti bólkur við instrumentum (sæð burtur frá borðinum hjá DJ'inum) og eru eisini nevndir undangongumenn hjá jazz-hip hoppi.

## Limir
*Prince Paul
*Frukwan
*Wise
*Daddy-O
*DBC
*MC Delite
*Bobby Simmons

## Tónleikasøga
*On Fire (1986)
*In Full Gear (1988)
*Blood, Sweat & No Tears (1991)

Bólkur:Amerikanskir tónleikabólkar
Bólkur:Hip hop tónleikabólkar
Bólkur:1981
Frukwan

**Frukwan Sun-Star Allah-Bey**, ella bara **Frukwan**, føddir **Arnold Hamilton**, er ein amerikanskur hip hop tónleikari, og var limur í hip hop bólkum Stetsasonic og Gravediggaz.

Bólkur:Amerikanskir tónleikarar
Bólkur:Afroamerikanarar
Native Tongues

**Native Tongues** er ein samling av tónleikarum og tónleikabólkum frá seint í 80'inum til tíðligani í 90'inum við somu hugsan um hip hop. Summu eyðkennir av limunum í **Native Tongues** ganga aftur; t.d. leggja teir dent á ein jaligan og uppbyggjandi hugburð og vísa opinlyndi í tónleikinum, og hava stóra virðing fyri hip hop sum kultur.
Tey eru kend sum fyrigangarar í fleiri hip hop undirsjangrum; conscious hip hop, jazz hip hop og alternative hip hop sum heild.

## Limir
### Stovnandi limir
*Jungle Brothers
*De La Soul
*A Tribe Called Quest

### Aðrir limir
*Monie Love
*Chi-Ali
*Black Sheep
*Queen Latifah
*Da Bush Babees
*Mos Def
*Talib Kweli
*Common
*Fu-Schnickens
*Truth Enola

### Samstarvsfólk
*Vinia Mojica
*Shortie No Mass
*Lucien Revolucien
*Punchline & Wordsworth
*Violator Management
*The Beatnuts
*Leaders of the New School
*J Dilla
*Prince Paul
*DJ Red Alert

## Keldur

Bólkur:Listar
Bólkur:Amerikanskir tónleikabólkar
Bólkur:Amerikanskir tónleikarar
Jungle Brothers

**Jungle Brothers** (ella **J. Beez**) er ein amerikanskur hip hop bólkur úr New York City, og vóru ein av teimum á odda at frambróta jazz-hip hop, og vóru eisini kendir fyri at brúka ein house-tónleik framleiðara til teirra tónleik. Bólkurin fann saman í 1987, og eitt ár seinni lótu teir fyrstu fløgu sína út Straight Out the Jungle. Tað var ikki gjøgnum eitt stórt plátufelag, og fløgan seldi heldur ikki væl, men er seinni blivin sera væl umtókt.
Allíkavæl vóru teir skrivaðir til *Warner Bros. Records*(plátufelag) og teir framleiddu aðru fløgu teirra, Done by the Forces of Nature, sum var betur umtókt til ta tíð.
Teir vóru nakrir av teimum stovnandi liminum av Native Tongues, ein samling av eins teinkandi hip-hop tónleikarum. Teir gera upplyftandi og positivan tónleik, sum t.d. *Feelin' Alright*, úr *Done By the Forces of Nature*, var um ein ideellan dag har alt gekk sum tað skuldi. Men eisini gera teir tankar um álvarsom ting, sum í sanginum *Sunshine*, har veðrið er myndamál, (t.d. sól lýsir sálina upp, og persónurin er ikki villleiddur) stremba teir eftir at fólk, serliga svørt fólk, ikki skulu berjast ímóti vitan.

Limir eru; Mike Gee, Sammy B og fyrr Afrika Baby Sam.

## Tónleikasøga
**[[Straight Out the Jungle]]* (1988), Warlock
**[[Done by the Forces of Nature]]* (1989), Warner Bros. Records
**[[J Beez Wit the Remedy]]* (1993), Warner Bros.
**[[Raw Deluxe (album)|Raw Deluxe]]* (1997), Gee Street Records/V2 Records/Bertelsmann Music Group
**[[V.I.P. (album)|V.I.P.]]* (2000), Gee Street/V2/BMG Records
**[[All That We Do]]* (2002), Jungle Brothers
**[[You in My Hut Now]]* (2003), XYZ Records
* *[[This is... (album)|This is...]] (Greatest hits)* (2005), Nurture Records/Groove Records
* *[[I Got You (album)|I Got You]]* (2006), Pinoeer Records

## Referansur


Bólkur:Amerikanskir tónleikabólkar
Bólkur:Hip hop tónleikabólkar
Bólkur:1987
A Tribe Called Quest

**A Tribe Called Quest** er ein hip hop bólkur úr Queens, New York. Teir funnu saman í 1985, men lótu sína fyrstu fløgu út so seint sum í 1990. Fýra limir eru í bólkinum. Rappari og framleiðari, Q-Tip, rappari Phife Dawg, DJ og framleiðari Ali Shaheed Muhammad, og í eina tíð, Jarobi White, sum fór úr bólkinum eftir teir lótu fyrstu fløgu teirra út, kom aftur til triðju fløguna, fór úr aftur, og kom so aftur í 2006, tá allir í bólkinum komu saman aftur eftir 8 ár. Q-Tip hevði verið við í øðrum sangum hjá bólkum úr Native Tongues, t.d. *Buddy* á 3 Feet High and Rising hjá De La Soul, og *Black is Black* á Straight Out the Jungle hjá Jungle Brothers, og hevði vart varhuga við bólkin áðrenn teir lótu fløgu sína út, People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm. Hóast hetta gekk ikki heilt væl við søluni, sjálvt um teir fingu góðar afturmeldingar. Hetta skilst av at flestu hip hop lurtarar vóru meiri áhugagir í hardcore hip hop, men **Tribe** fingu eina vaksandi mongd av alternative hip hop fanum.

## Tónleikasøga
* *[[People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm]]* (1990)
* *[[The Low End Theory]]* (1991)
* *[[Midnight Marauders]]* (1993)
* *[[Beats, Rhymes and Life]]* (1996)
* *[[The Love Movement]]* (1998)
* *[[We Got It from Here... Thank You 4 Your Service]]* (2016)

Bólkur:Amerikanskir tónleikabólkar
Bólkur:Hip hop tónleikabólkar
Bólkur:1985