open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sunda kommuna

** Sunda kommuna** er ein kommuna í Føroyum. Sunda kommuna er úrslitið av einum samstarvi millum kommunurnar í Sundalagnum í mong ár. Talan var tá um Hósvíkar-, Hvalvíkar-, Haldórsvíkar- og Sunda kommunur. Hetta samstarv var longi skipað í einum kommunufelagsskapi, men í 2003 varð hildið, at tíðin var búgvin at leggja saman í eina felags kommunu, saman við bygdunum Gjógv og Saksun. Við fólkaatkvøðu í øllum bygdum var uppskotið um samanlegging samtykt, og 1. januar 2005 fór nýggja kommunan til verka. 

Bygdirnar fram við Sundalagnum hava eina langa og ríka søgu. Markatalsbygdirnar eru Hósvík (19 merkur), Hvalvík (24 merkur), Streymnes (12 merkur), Saksun (29 merkur og 8 gyllin), Haldórsvík (12 merkur), Tjørnuvík (24 merkur), Oyri (12 merkur), Norðskáli (4 merkur) og Gjógv (15 merkur). Í mangar øldir, tá landbúnaðurin var høvuðsálitið, var tætt samanhang millum markatal og fólkatal. Tá fiskivinnan so við og við mentist í 19. øld, fyrst við útróðri og síðan við sluppfiskiskapi, broyttist hetta mynstur tó. Í hesum tíðarskeiði vaks fólkatalið nógv, og hóast inntøkurnar meira og meira komu frá fiskivinnuni, var jarðarbrúkið enn ein týðandi partur av gerandisdegnum hjá teimum flestu. Tí vóru eisini nógv gerði løgd inn burturav haganum, serliga aftaná at myndugleikarnir góvu heimild fyri hesum í seinnu helvt av 19. øld og aftur við lógini frá 1938. 

Sundið millum Eysturoynna og Streymoynna hevur ikki skilt bygdirnar frá hvørji aðrari, men heldur verið leiðin, sum fólk ferðaðust eftir, tá tey fóru á vitjan og tá tað ráddu um onnur ørindi. Tí ber til at siga, at hóast bygdirnar livdu sítt sjálvstøðuga lív, vóru eisini bond, sum bundu tær saman, í gaman og í álvara. Ein góð lýsing av hesum viðurskiftum er at lesa í bókini Á bygd fyrst í tjúgundu øld eftir víkamanninum Sámali Johansen.

Tá Brúgvin um Streymin var tikin í nýtslu í 1973 og í 1976 Norðskálatunnilin, broyttust fortreytirnar hjá økinum grundleggjandi. Frá at vera ein heldur avsíðis partur í landinum, gav henda nýggja meginferðsluæðrin øktar møguleikar fyri vinnulívinum, umframt ferðingarmøguleikar fyri tey, sum eitt nú starvast í Havn ella á Skálafjørðinum.Við nýggju, samanløgdu Sunda kommunu er høvuðsætlanin, at Sundalagið skal taka tey tungu tøkini í felag, og menna alt økið eftir eini miðvísari ætlan, sum kommunustýrið setur út í kortið. Á henda hátt verður støði lagt undir eina menningartilgongd, ið svarar til tey krøv, sum samtíðin setur okkum. 

Við nýggju, samanløgdu Sunda kommunu er høvuðsætlanin, at Sundalagið skal taka tey tungu tøkini í felag, og menna alt økið eftir eini miðvísari ætlan, sum kommunustýrið setur út í kortið. Á henda hátt verður støði lagt undir eina menningartilgongd, ið svarar til tey krøv, sum samtíðin setur okkum. 

Bólkur:Kommunur í Føroyum
Viðareiðis kommuna

** Viðareiðis kommuna**, kommuna á Viðoynni. Viðareiði er einasta bygdin á oyggjinni.

Bólkur:Kommunur í Føroyum
18. desember

**18. desember** er dagur 352 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 353 um skotár er). 13 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 2006 - Føroya Sparikassi broytir navn til *[[Eik Banki]]*.


## Føðingar
* 1863 - Franz Ferdinand erkihertogi (d. 1914).
* 1878 - Josef Stalin, sovetskur politikari (d. 1953).
* 1879 - Paul Klee, tysk-sveisiskur malari (d. 1940).
* 1913 - Willy Brandt, tyskur kanslari (d. 1992).
* 1920 - Ingálvur av Reyni í Tórshavn, føroyskur listamaður, deyður 2005.
* 1943 - Keith Richards, enskur tónleikari.
* 1946 - Steven Spielberg, amerikanskur leikstjóri.
* 1954 - Ray Liotta, amerikanskur sjónleikari.
* 1963 - Brad Pitt, amerikanskur sjónleikari.
* 1978 - Katie Holmes, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1980 - Christina Aguilera, amerikonsk songkvinna.
* 1985 - Heidi Andreasen á Eiði (fødd í Havn), føroyskur svimjari.
* 1988 - Lizzie Deignan, enskur súkklari.

## Andlát
* 1844 - Jean-Baptiste de Lamarck (f. 1744).
* 2000 - Kirsty MacColl, ensk songkvinna (f. 1959).
* 2011 - Vaclav Havel, kekkiskur rithøvundur og politikari (f. 1936).
* 2016 - Zsa Zsa Gabor, ungarsk-amerikonsk sjónleikarinna (f. 1917). 

Desember, 18.
16. mai

**16. mai** er dagur 136 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 137 um skotár). Tað eru 229 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

* 1568 - Maria Stuart flýggjar til Onglands.
* 1770 - Franski kongurin Ludvík 16. verður giftur við hertogafrúini Marie Antoinette, dóttir av keisarinnu Maria Theresia 
* 1929 - Fyrsta Oscar-virðislønin verður handað. Vinnarin er týski sjónleikarin Emil Jannings.
* 1945 - Bretska hersetingin í Føroyum endar.
* 2005 - Kvinnur fáa valrætt í Kuveit.


## Føðingar
* 1898 - Tamara de Lempicka, pólskur listamálari (d. 1980)
* 1905 - Henry Fonda, amerikanskur sjónleikari (d. 1982)
* 1937 - Yvonne Craig, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2015)
* 1953 - Pierce Brosnan, irskur sjónleikari.
* 1966 - Janet Jackson, amerikonsk songkvinna.
* 1972 - Andrzej Duda, pólskur forseti.
* 1974 - Laura Pausini, italsk songkvinna.
* 1977 - Emiliana Torrini, íslendsk songkvinna.
* 1986 - Megan Fox, amerikonsk sjónleikarinna.

## Andlát
* 1953 - Django Reinhardt (f. 1910)
* 1990 - Sammy Davis, Jr. (f. 1925)
* 1990 - Jim Henson (f. 1936)

Mai, 16.
17. mai

**17. mai** er dagur 137 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 138 um skotár). Tað eru 228 dagar eftur av árinum. Dagurin í dag er tjóðardagur Noregs.

## Hendingar

* 2013 - Jacob Vestergaard, landsstýrismaður í fiskimálum, fær handað ætlanarskriv frá ES um ætlaðar handilsforðingar móti Føroyum.


## Føðingar
* 1749 - Edward Jenner, enskur lækni (d. 1823)
* 1918 - Birgit Nilsson, svensk operasongkvinna (d. 2005)
* 1936 - Dennis Hopper, amerikanskur sjónleikari (d. 2010)
* 1955 - Bill Paxton, amerikanskur sjónleikari (d. 2017)
* 1958 - Paul Di'Anno, enskur sangari.
* 1961 - Enya, írsk songkvinna.
* 1971 - Maxima, nidurlendsk drotning.
* 1991 - Johanna Konta, avstralsk-bretsk tennisleikarinna.

## Andlát
* 1510 - Sandro Botticelli, italskur málari (f. 1449)
* 1788 - Dorothea Biehl, danskur rithøvundur og umsetari (f. 1731)
* 2004 - Tony Randall, amerikanskur sjónleikari (f. 1920)
* 2012 - Donna Summer, amerikonsk songkvinna (f. 1948)
* 2017 - Chris Cornell, amerikanskur tónleikari (f. 1964)
* 2019 - Herman Wouk, amerikanskur rithovundur (f. 1915)
* 2022 - Vangelis, grikskur tónleikari og tónaskald (f. 1943)

Mai, 17.
18. mai

**18. mai** er dagur 138 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 139 um skotár). Tað eru 227 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

* 1499 - Alonso de Ojeda setir segl og fer um Atlantshav til økið sum fær navnið Venesuela frá honum.
* 1652 - Rhode Island bannar trælahald, men lógin verður ikki hildin.
* 1803 - Stóra Bretland meldar kríggj ímóti Frakland.
* 1980 - Toppurin av gosfjallinum Mount St. Helens í amerikanska statinum Washington sprongdist í luftina. 57 fólk lata lív.
* 1993 - Ófriður tekur seg upp í Keypmannahavn eftir ein ES -fólkaatkvøðu. 113 byrsuskot verða skotin av løgregluni ímóti mótmælarunum og 11 fólk verða særd.
* 2005 - Ein mynd frá Hubble rúmdarteleskopinum prógvar at Pluto hevur 2 mánar, ið nevnast Nix og Hydra.
* 2019 - Niðurlond vinna ársins útgávu av Eurovision Song Contest.
*


## Føðingar
* 1868 - Nikolai II, keisari Russlands (d. 1918)
* 1872 - Bertrand Russell, bretskur heimspekingur (d. 1970)
* 1883 - Walter Gropius, týskur arkitektur (d. 1969)
* 1889 - Gunnar Gunnarsson, íslendskur rithøvundur (d. 1975)
* 1909 - Fred Perry, bretskur tennisleikari (d. 1995)
* 1912 - Perry Como, amerikanskur sangari (d. 2001)
* 1919 - Margot Fonteyn, bretskur dansari (d. 1991)
* 1920 - Jóhannes Páll II, pávi (d. 2005)
* 1941 - Miriam Margolyes, bretsk sjonleikarinna.
* 1947 - John Bruton, irskur politikari.
* 1960 - Yannick Noah, franskur tennisleikari.
* 1970 - Tina Fey, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1975 - Jack Johnson, amerikanskur sangari.
* 1978 - Ricardo Carvalho, portugisiskur fótbóltsleikari.
* 1986 - Kevin Anderson, sudafrikanskur tennisleikari.

## Andlát
* 1987 - Hans Jacob Jacobsen (Heðin Brú), føroyskur rithøvundur (f. 1901)
* 2015 - Halldór Ásgrímsson, íslendskur forsætisráðharri (f. 1947)

Mai, 18.
17. desember

**17. desember** er dagur 351 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 352 um skotár er). 14 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*

## Føðingar
* 1874 - William Lyon Mackenzie King, kanadiskur politikari (d. 1950).
* 1915 - Robert A. Dahl, amerikanskur granskari (d. 2014).
* 1930 - Armin Mueller-Stahl, týskur sjónleikari.
* 1936 - Frans pávi (d. 2025).
* 1942 - Muhammadu Buhari, nigerianskur forseti.
* 1958 - Mike Mills, amerikanskur tónleikari.
* 1974 - Giovanni Ribisi, amerikanskur sjónleikari.
* 1975 - Milla Jovovich, ukrainsk-amerikonsk sjónleikarinna.
* 1977 - Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur.
* 1978 - Manny Pacquiao, filippinskur boksari.
* 1998 - Martin Ødegaard, norskur fótbóltsleikari.

## Andlát
* 1830 - Simon Bolivar, venesuelskur politikari (f. 1783)
* 1967 - Harold Holt, avstralskur politikari (f. 1908)
* 2009 - Jennifer Jones, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1919)
* 2011 - Kim Jong-il, norðurkoreanskur politikari (f. 1941)
* 2012 - Daniel Inouye, amerikanskur politikari (f. 1924)

Desember, 17.
16. desember

**16. desember** er dagur 350 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 351 um skotár er). 15 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1653 - Oliver Cromwell tekur ræðið í Bretland undir heitinum „Lord Protector“. 
*2012 - Pál Joensen vann bronsu á HM á stuttgeil í 1500 metrum frí við tíðini 14:36.93, danin Mads Glæsner vann kappingina við tíðini 14:30.01. Bronsu heiðursmerkið sum Pál vann var tað fyrsta heiðursmerki í HM í svimjing, sum nakar føroyingur nakrantíð hevur vunnið. Í juni 2013 varð bronsan broytt til silvur, av tí at danin Mads Glæsner, sum vann gull í somu kapping, varð dømdur fyri doping og misti tí heiðursmerkini, ið hann hevði vunnið á HM á stuttgeil í 2012. Dopingroyndirnar vóru tiknar undir HM stevnuni.
*2013 - Føroya fyrsti langhylur varð reisur á Oyrunum í Vági. Hann væntaðist tá at gerast liðugur á sumri 2014.
*2014 - Yvirgangsálop var framt móti einum skúla í Peshawar í Pakistan, har ið í minsta lagi 145 fólk lótu lív, av teimum vóru 132 børn millum 8 og 18 ár. Tað vóru sjey vápnaðir menn, ið vóru limir í Tehreek-e-Taliban Pakistan, ið framdu illgerðina.


## Føðingar
* 1770 - Ludwig van Beethoven, týskt tónaskald (d. 1827)
* 1775 - Jane Austen, enskur rithøvundur (d. 1817)
* 1866 - Wassily Kandinsky, russiskur málari (d. 1944)
* 1917 - Arthur C. Clarke, enskur rithøvundur (d. 2008)
* 1928 - Philip K. Dick, amerikanskur rithøvundur (d. 1982)
* 1938 - Liv Ullmann, norsk sjónleikarinna.
* 1946 - Benny Andersson, svenskur sangari (ABBA).
* 1963 - Benjamin Bratt, amerikanskur sjónleikari.
* 1973 - Mariza, portugisisk songkvinna.
* 1988 - Mats Hummels, týskur fótbóltsleikari.
* 1997 - Zara Larsson, svensk songkvinna.

## Andlát
*1859 - Wilhelm Grimm (annar av Grimm brøðrunum)
*1965 - W. Somerset Maugham, enskur rithøvundur (f. 1874)
*1977 - Rikard Long (f. 1889)
*1989 - Silvana Mangano, italsk sjónleikarinna (f. 1930)

Desember, 16.
14. mai

**14. mai** er dagur 134 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 135 um skotár). Tað eru 231 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

* 1796 - Edward Jenner byrjar at koppseta fólk við neytapokum, sum eru nær skyldar við pokur, fyri at framleiða andevni móti pokum í kroppinum. 
* 1800 - Amerikanska stjórnin byrjar við at flyta høvuðsstaðin frá Philadelphia til Washington, D.C..
* 1948 - Ísrael verður sjálvstøðugt. Beint eftir at boðini um sjálvstøðu, verður landið álopið av arabisku grannalondunum. 
* 1971 - Javni, felagið fyri fólk við menningartarni, verður sett á stovn.
* 1973 - Fyrsta amerikanska rúmdarstøðin *Skylab* verður skotin upp.
* 2006 - FaroeJet lender fyri fystu ferð í Føroyum.


## Føðingar
* 1727 - Thomas Gainsborough, enskur listamálari (d. 1788)
* 1943 - Ólafur Ragnar Grímsson, íslendskur forseti.
* 1944 - George Lucas, amerikanskur leikstjóri.
* 1953 - Norodom Sihamoni, kambodjanskur kongur.
* 1961 - Tim Roth, enskur sjónleikari.
* 1965 - Eoin Colfer, írskur rithøvundur.
* 1969 - Cate Blanchett, avstralsk sjónleikarinna.
* 1984 - Mark Zuckerberg, stovnari av Facebook

## Andlát
*1912 - August Strindberg, svenskt leikskald (f. 1849)
*1912 - Fridrik VIII, danskur kongur (f. 1843)
*1987 - Rita Hayworth, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1918)
*1998 - Frank Sinatra, amerikanskur sangari (f. 1915)
*2015 - B.B. King, amerikanskur bluestónleikari (f. 1925)

## Keldur

Mai, 14.
15. mai

**15. mai** er dagur 135 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 136 um skotár). Tað eru 230 dagar eftur av árinum. Dagurin kallast eisini halvarðsøka eftir norska halgimenninum Hallvarði. Sagt verður, at ternan kemur á halvarðsøku. 15. mai eigur seyðurin at verða rikin av bønum og í hagan.

## Hendingar

* 1567 - Maria Stuart, skotadrotning, giftir seg við James Hepburn, ið fær heitið hertugin av Oknoyggjum.
* 1811 - Paraguai verður sjálvstøðugt.
* 1928 - Teknimyndafigururin Mickey Mouse, hjá Walt Disney, verður at síggja fyri fyrstu ferð í stuttfilminum *Plane Crazy*.
* 1940 - McDonald's opnar sína fyrstu matstovu í Kalifornia, USA.
* 1972 - Japanska oyggin Okinawa verður japonsk aftur, eftir at hava verið hersett av amerikanarum í 1945.
* 2006 - FaroeJet flýgur sín fyrsta flogtúr, millum Kastrup Flogvøll og Vága Floghavn.
* 2013 - Barnagarðurin Eikilund læt upp á Kráarvegi í Vági, hann er 350 m2 til støddar og hevur 6 stovur.


## Føðingar
* 1567 - Claudio Monteverdi, italskt tónaskald (d. 1643)
* 1773 - Klemens von Metternich, eysturríkskur politikari (d. 1859)
* 1859 - Pierre Curie, franskur alisfrøðingur (d. 1906)
* 1903 - Maria Reiche, týskur støddfrøðingur og fornfrøðingur (d. 1998)
* 1911 - Max Frisch, sveisiskur rithovundur (d. 1991)
* 1937 - Madeleine Albright, fyrsti kvinnuligi uttanríkisráðharri í USA (d. 2022)
* 1948 - Brian Eno, bretskur tónleikari.
* 1964 - Lars Løkke Rasmussen, danskur politikari og forsætisráðharri Danmarkar.
* 1981 - Patrice Evra, franskur fótbóltsleikari.
* 1987 - Andy Murray, skotskur tennisleikari.

## Andlát
*1886 - Emily Dickinson, amerikanskt skald (f. 1830)
*1929 - Søren Henrik Theodor Sørensen, Føroya próstur 1878-84.
*2014 - Jean-Luc Dehaene, belgiskur politikari (f. 1940)

Mai, 15.
15. desember

**15. desember** er dagur 349 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 350 um skotár er). 16 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1959 - 15. desember verður Loranstøðin á Eiði tikin í brúk. 
*2006 - FaroeJet fer í gjaldssteðg.
*2013 Tvær ódnir raktu Føroyar innanfyri eitt døgn, fyrra ódnin byrjaði leygarkvøldið hin 14. desember, og longu dagin eftir herjaði ein onnur ódn, sum var uppaftur verri enn hin fyrra, hon byrjaði seinnapartin sunnudagin hin 15. desember og herjaði til miðnátt. Fleiri hundrað skaðfráboðanir vóru, og streymurin fór nógvastaðni norðanfjørðs í fleiri tímar. Streymslitið í Havn stóðst av, at øll yvirtromin á Vinnuháskúlalun fór í luftina og feyk omanyvir ein stóran el-steyra hjá SEV við háspenningslinjum.


## Føðingar
* 37 - Nero, keisari í Róm (d. 68)
* 1832 - Gustave Eiffel, franskur arkitektur (d. 1923)
* 1860 - Niels Ryberg Finsen, føroysk-danskur lækni (d. 1904)
* 1861 - Pehr Evind Svinhufvud, finskur forseti (d. 1944)
* 1907 - Oscar Niemeyer, brasilskur arkitektur (d. 2012)
* 1928 - Friedensreich Hundertwasser, eysturíkskur málari (d. 2000)
* 1931 - Klaus Rifbjerg, danskur rithøvundur (d. 2015)
* 1942 - Lorenzo Piretto, italskur erkibiskupur.
* 1949 - Don Johnson, amerikanskur sjónleikari.
* 1952 - Allan Simonsen, danskur fótbóltsleikari.
* 1986 - Keylor Navas, kosta-rikanskur fótbóltsleikari.

## Andlát
* 1675 - Johannes Vermeer, niðurlendskur listmálari (f. 1632)
* 1819 - Daniel Rutherford, skotskur alis-, evna- og plantufrøðingur (f. 1749)
* 1916 - Súsanna Helena Patursson, føroysk kvinnurættindahetja (d. 1864)
* 1949 - Jógvan Waagstein, føroyskur tónasmiður og listmálari (f. 1879).
* 1966 - Walt Disney (f. 1901)
* 2011 - Christopher Hitchens (f. 1949)
* 2013 - Joan Fontaine, bretsk-amerikonsk sjónleikarinna (f. 1917)
 

Desember, 15.
13. desember

**13. desember** er dagur 347 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 348 um skotár er). 18 dagar eru eftir av árinum.

Dagurin í dag kallast '''Luciadagur'''.


## Hendingar

* 1642 - Abel Tasman gerst fyrsti maður, ið finnur Nýsæland.  
* 1867 - Írsk mótstøðufólk bresta bumbu í London, 6 fólk lata lív.  
* 1903 - Kvívíkar kirkja verður vígd.  
* 1938 - Føroyskt verður viðurkent sum skúlamál. Jødatýningin: Neungamme týningarlegan opnar í Hamborg. 
* 1941 - Seinni heimsbardagi: Ungarn og Rumenia melda kríggj ímóti USA.  
* 1959 - Erkibiskup Makarios III gerst fyrsti forseti Kýpros.  
* 1974 - Malta fer uppí Bretska samveldið.  
* 1982 - Ein jarðskjálvti í Norðurjemen, hevur við sær at 2800 lata lív og 1500 onnur verða særd.  
* 2001 - Indiska tingið verður fyri yvirgangsatsókn. 12 fólk lata lív, harímillum yvirgangsmennirnir.  
* 2002 - Evropa Samveldið boðar frá at Kýpros, Kekkia, Estland Ungarn, Letland, Litava, Malta, Pólland, Slovakia og Slovenia gerast limir frá 1. mai 2004.   
* 2003 - Saddam Hussein verður fangaður nær heimi sínum í Tikrit í Irak.  
* 2006 - Sáttmáli Sameindu tjóða um rættindi hjá einstaklingum, ið bera brek, samtyktur í ST
* 2011 - 7 fólk, harímillum eitt 17 mánaða gamalt smábarn, lata lív í einum sjálvmorðsálopi á ein jólamarknað í Liége í Belgia.
* 2013 - Ein næmingur verður skotin til deyða, tá hon leitar eftir bókavørðinum, á einum bókasavni á miðnámskúla hennara í USA. Gerningsmaðurin hevði júst verið burturvístur úr debatttoymi skúlans av bókavørðinum. Hann tók sítt egna lív stutt aftaná hendingina.


## Føðingar
*1797 - Heinrich Heine, týskur rithøvundur (d. 1856)
*1818 - Mary Todd Lincoln, amerikonsk forsetafrú (d. 1882)
*1925 - Dick Van Dyke, amerikanskur sjónleikari
*1929 - Christopher Plummer, kanadiskur sjónleikari
*1945 - Herman Cain, amerikanskur politikari
*1957 - Steve Buscemi, amerikanskur sjónleikari
*1976 - Søren Friis, danskur fótbóltsleikari
*1981 - Amy Lee, amerikonsk songkvinna (*[[Evanescence]]*)
*1989 - Taylor Swift, amerikonsk songkvinna

## Andlát
*1784 - Samuel Johnson (f. 1709)
*1944 - Wassily Kandinsky, russiskur málari (f. 1866)

Desember, 13.
2. august

**2. august** er dagur 214 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 215 um skotár er). 151 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* Russiska skipið *Olshana* siglir á Flesjarnar á leið út av Kollafirði. Skipið sakk morgunin eftir.


## Føðingar
*1932 - Peter O'Toole, írskur-bretskur sjónleikari (d. 2013)
*1939 - Wes Craven, amerikanskur filmsleikstjóri (d. 2015)
*1942 - Isabel Allende, kilenskur rithøvundur.
*1950 - Jussi Adler-Olsen, danskur rithøvundur.

## Andlát
* 1946 - Jóannes Patursson

August, 02.
3. august

**3. august** er dagur 215 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 216 um skotár er). 150 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 2007 - Russiski trolarin Olshana søkkur í Tangafirði eftir at hava siglt á Flesjarnar kvøldið fyri.
* 2014 - Valborg Heinesen vann silvur á DM í 5000 metra renning við tíðini 17.30,22 min., sum var nýtt føroyskt met. 


## Føðingar
* 1923 - Shenouda III (d. 2012)
* 1926 - Tony Bennett, amerikanskur sangari (d. 2023).
* 1940 - Martin Sheen, amerikanskur sjónleikari.
* 1960 - Anna-Maria Ravnopolska-Dean, bulgarskur tónleikari.
* 1963 - James Hetfield, amerikanskur tónleikari.
* 1979 - Evangeline Lilly, kanadisk sjónleikarinna.

## Andlát
* 2020 - John Hume, norðurírskur politikari (f. 1937).
* 

August, 03.
1. desember

**1. desember** er dagur 335 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 336 um skotár er). 30 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1867 - Kunoyar kirkja verður vígd.

## Føðingar
* 1761 - Marie Tussaud (d. 1850)
* 1923 - Morris, belgiskur teknari (d. 2001)
* 1935 - Woody Allen, amerikanskur leikstjori og sjonleikari.
* 1940 - Richard Pryor, amerikanskur sjonleikari og uppistandari (d. 2005)
* 1945 - Bette Midler, amerikonsk songkvinna og sjonleikarinna.
* 1970 - Sarah Silverman, amerikonsk sjonleikarinna og uppistandari.

## Andlát
* 1973 - David Ben-Gurion, israelskur politikari (f. 1886)
* 1987 - James Baldwin, amerikanskur rithovundur (f. 1924) 

Desember, 01.
2. desember

**2. desember** er dagur 336 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 337 um skotár er). 29 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*

## Føðingar
* 1847 - Deacon White, amerikanskur hornabóltsleikari (d. 1939)
* 1859 - Georges Seurat, franskur málari (d. 1891)
* 1923 - Maria Callas, griksk-amerikonsk operasongkvinna (d. 1977)
* 1925 - Julie Harris, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2013)
* 1939 - Harry Reid, amerikanskur politikari.
* 1968 - Lucy Liu, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1978 - Nelly Furtado, kanadisk songkvinna.
* 1981 - Britney Spears, amerikonsk songkvinna.

## Andlát
*1469 - Piero di Cosimo de’ Medici, italskur einaveldisharri (f. 1416).
*1547 - Hernán Cortés, spanskur generalur og rannsóknarfari (f. 1485).
*1594 - Gerhard Mercator, flamskur støddfrøðingur, kortteknari og heimspekingur (f. 1512)
*1814 - Marquis de Sade, franskur heimspekingur (f. 1740).
*1859 - John Brown, amerikanskur frælsisstríðsmaður (hongdur) (f. 1800).
*1982 - Marty Feldman, enskur sjónleikari og skemtari (f. 1933).
*1985 - Philip Larkin, bretskt skald (f. 1922).
*2008 - Odetta, amerikonsk sangarinna, sangskrivari og sjónleikari. (f. 1930)
*2020 - Valéry Giscard d'Estaing, franskur forseti (f. 1926)

Desember, 02.
3. desember

**3. desember** er dagur 337 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 338 um skotár er). 28 dagar eru eftir av árinum. 3. desember er altóða dagur fyri brekað. 

## Hendingar

* 1964 - Brøndby IF varð sett á stovn
* 2011 - leingingin av flogbreytini á Vága Floghavn frá 1.200 m til 1.799 m er liðug.


## Føðingar
* 1857 - Joseph Conrad, pólsk-enskur rithøvundur (d. 1924)
* 1927 - Andy Williams, amerikanskur sangari (d. 2012)
* 1930 - Jean-Luc Godard, sveisisk-franskur filmsleikstjóri (d. 2022)
* 1948 - Ove Joensen (d. 1987)
* 1948 - Ozzy Osbourne, enskur tónleikari.
* 1960 - Daryl Hannah, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1960 - Julianne Moore, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1981 - David Villa, spanskur fótbóltsleikari.
* 1985 - Amanda Seyfried, amerikonsk sjónleikarinna.
* 2005 - Sverre Magnus prinsur av Noregi

## Andlát
* 1839 - Frederik VI, danskur kongur (f. 1768)
* 1894 - Robert Louis Stevenson, skotskur rithøvundur (f. 1850)
* 1919 - Pierre-Auguste Renoir, franskur málari (f. 1841)

Desember, 03.
6. desember

**6. desember** er dagur 340 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 341 um skotár er). 25 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast Niklasarmessa.

## Hendingar

*1917 - Tann 6. desember stoyttu franska ammunisjónsskipið Mont-Blanc og norska farmaskipið Imo saman í Halifax Havn. Í fyrsta umfari eydnaðist teimum 40 monnunum umborð á Mont-Blanc at sleppa av skipinum, men fáar minuttir seinni sprongdist ammunisjónsskipið. Umleið 2000 fólk lótu lív av spreingingini og um 9000 fingu skaða.
*1917 - Finnland fær fullveldi frá Russlandi.


## Føðingar
* 1874 - Andrias Christian Evensen (A.C. Evensen), føroyskur sóknarprestur (d. 1917)
* 1898 - Gunnar Myrdal (d. 1987)
* 1926 - Marie Takvam, norskur rithøvundur (d. 2008)
* 1938 - Niels Pauli Danielsen, føroyskur prestur og politikari.
* 1939 - Johan Martin Restorff, føroyskur hotelstjóri (d. 2019)
* 1948 - Keke Rosberg
* 1979 - Tim Cahill, avstralskur fótbóltsleikari.
* 1982 - Alberto Contador, spanskur súkklari.
* 1996 - Stefanie Scott, amerikonsk sjónleikarinna og songkvinna.

## Andlát
* 1889 - Jefferson Davis, amerikanskur politikari (f. 1808)
* 1988 - Roy Orbison, amerikanskur sangari (f. 1936)
* 2021 - Kåre Willoch, fyrrverandi norskur politikari og forsætisráðharri (f. 1928)

Desember, 06.
7. desember

**7. desember** er dagur 341 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 342 um skotár er). 24 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1787 - Delaware gerst fyrsti amerikanski statur, ið skrivar undir stýrisskipanarlógina hjá USA.
* 1856 - Haldarsvíkar kirkja verður vígd.
* 1941 - Skipið Sauternes, vanliga nevnt Jólaskipið, gongur burtur í Fugloyarfirði.
* 1941 - Japansk flogfør leypa uttan ávaring á amerikansku herflotastøðina Pearl Harbor á Hawaii í Kyrrahavinum. 2200 amerikanarar doyggja í álopinum, sum er beinleiðis atvold til, at USA fer upp í Seinna Heimsbardaga.
* 1967 - Amerikanski sangarin Otis Redding spælir inn plátuna *Dock Of The Bay*, tríggjar dagar áðrenn hann doyr í ein flogvanlukku.
* 1988 - Meira enn 25 000 fólk doyggja, og ein hálv millión verður heimleys, tá ið ein jarðskjálvti rakar Armenia. Skjálvtin málar 6,9 á Richterstiganum.
* 1995 - Roskilde Domkirke kemur upp á listan hjá UNESCO yvir mentanarskattirnar í heiminum.

### Ítróttur
* 2014 - Pál Joensen gerst nummar 4 til HM á stuttgeil við tíðini 14:26.54. Hetta er nýtt norðurlendskt met, og betran av hansara persónligu bestu tíð við nærum seks sekundum.


## Føðingar
* 1900 - Christian Matras, førouskur yrkjari og málfrøðingur (d. 1988).
* 1915 - Eli Wallach, amerikanskur sjonleikari (d. 2014).
* 1924 - Bent Fabricius Bjerre, danskur tónleikari og tónaskjald
* 1928 - Noam Chomsky, amerikanskur heimspekingur.
* 1932 - Ellen Burstyn, amerikanskur sjónleikari
* 1949 - Tom Walts, amerikanskur rocktónleikari
* 1980 - John Terry, enskur fotboltsleikari.

## Andlát
* 2020 - Chuck Yeager, amerikanskur flogskipari (f. 1923)

Desember, 07.
8. desember

**8. desember** er dagur 342 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 343 um skotár er). 23 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1877 - Royndarnummar av Dimmalætting kemur út 
*1907 - Gustav V gerst kongur av Svøríki.
*1955 - Evropeiska flaggið verður tikið í nýstlu.
*1974 - Fólkaatkvøða avtekur kongsvaldið í Grikkalandi.
*1980 - John Lennon verður skotin til bana uttanfyri bústað sín í New York City.


## Føðingar
* 1542 - Maria Stuart Skotadrotning (d. 1587)
* 1831 - Bjørnstjerne Bjørnson, norskur rithøvundur (d. 1910)
* 1865 - Jean Sibelius, finskt tónaskald (d. 1957)
* 1886 - Diego Rivera, meksikanskur listamálari (d. 1957)
* 1899 - Kjartan Mohr, føroyskur politikari (d. 1979)
* 1925 - Sammy Davis Jr., amerikanskur sangari, dansari, skemtari, og sjónleikari (d. 1990).
* 1930 - Maximilian Schell, eysturíksk-sveisiskur sjónleikari (d. 2014)
* 1936 - David Carradine, amerikanskur sjónleikari (d. 2009)
* 1941 - Geoff Hurst, enskur fótbóltsleikari.
* 1943 - Jim Morrison, amerikanskur tónleikari (d. 1971)
* 1953 - Kim Basinger, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1964 - Teri Hatcher, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1982 - Nicki Minaj, trinidadisk-amerikonsk songkvinna.
* 1994 - Raheem Sterling, enskur fotboltsleikari.

## Andlát
* 1907 - Oscar 2., svenskur kongur (f. 1829)
* 1978 - Golda Meir, ísraelskur politikari (f. 1898)
* 1980 - John Lennon, enskur tónleikari (f. 1940)
* 2016 - John Glenn, amerikanskur avstronaut og politikari (f. 1921)
* 2023 - Frits Johannesen, føroyskur lærari og listamaður (f. 1944).

Desember, 08.
4. desember

**4. desember** er dagur 338 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 339 um skotár er). 27 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1948: Tann 4. desember rendi kinesiska ferðamannaskipið Kiangya á eina minu í Huangpu ánni 50 sjómíl sunnan fyri Shanghai. Talið á teimum sum lótu lív er ikki neyvt, men hildið verður at tað var millum 2750 og 4000. Millum 700 og 1000 yvirlivdu vanlukkuna.


## Føðingar
* 1866 - Vasilij Kandinskij, russiskur málari (d. 1944)
* 1875 - Rainer Maria Rilke, eysturríkskt skald (d. 1926)
* 1892 - Francisco Franco, Caudillo av Spania (d. 1975)
* 1921 - Deanna Durbin, kanadisk songkvinna og sjónleikarinna (d. 2013)
* 1923 - Demmus Hentze, sakførari og politikari (d. 2016)
* 1949 - Jeff Bridges, amerikanskur sjónleikari.
* 1964 - Sertab Erener, turkisk songkvinna.
* 1969 - Jay-Z, amerikanskur tónleikari.

## Andlát
* 1935 - Johan Halvorsen, norskt tónaskald og tónleikari (f. 1864)
* 1975 - Hannah Arendt, týskur heimspekingur (f. 1906)
* 1976 - Benjamin Britten, enskur tónasmiður (f. 1913)
* 2015 - Robert Loggia, amerikanskur sjónleikari (f. 1930) 

Desember, 04.
9. desember

**9. desember** er dagur 343 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 344 um skotár er). 22 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1821 - Tjóðveldiskríggið í Peru endar. 
*1892 - Enska fótbólsfelagið Newcastle United verður sett á stovn.
*1922 - Gabriel Narutowicz verður valdur fyrsti forseti Póllands.
*1941 - Seinni heimsbardagi: Kina, Kuba, Guatamala og Filipsoyggjar melda kríggj ímóti Týsklandi og Japan.
*1946 - Nurnberg krígsrættarhaldini byrja.
*1946 - Grunnlóg India verður skrivað.
*1948 - Millumtjóðasáttmálin um fyribyrging av fólkadrápi verður góðtikin av Sameindu Tjóðum.
*1961 - Tanganyika (í dag Ruanda og Burundi) fær fullveldi frá Bretlandi.
*1979 - Virusin Kopur (smallpox) verða staðfestur útdeyður. Hetta er fyrstu, og einastu ferð, tað eydnast at útrudda ein menniskjavirus.
*2003 - Spreinging í Moskva er atvold til at 9 fólk lata lív, og fleiri verða særd.
*2012 - Flogfar brotlendir í Meksiko. 7 fólk lata lív.
*2013 - Tokvanlukka í Indonesia er atvold til at 7 fólk lata lív og 63 onnur verða særd. 

## Føðingar
*1916 - Kirk Douglas, amerikanskur sjónleikari  (d. 2020).
*1920 - Carlo Azeglio Ciampi, italskur forseti (d. 2016)
*1929 - Bob Hawke, avstralskur politikari (d. 2019)
*1934 - Judi Dench, bretsk sjónleikarinna.
*1941 - Beau Bridges, amerikanskur sjónleikari og leikstjóri.
*1946 - Sonia Gandhi, italsk-indiskur politikari.
*1953 - John Malkovich, amerikanskur sjónleikari.
*1954 - Jean-Claude Juncker, luksemburgiskur politikari.
*1957 - Donny Osmond, amerikanskur sjónleikari og dansari.
*1962 - Felicity Huffman, amerikonsk sjónleikarinna.
*1977 - Imogen Heap, bretsk songkvinna.

## Andlát
*1641 - Antoon van Dyck, flamskur málari (f. 1599)
*2019 - Marie Fredriksson, svensk songkvinna (f. 1958)
*2020 - Paolo Rossi, italskur fótbóltsleikari (f. 1956)

Desember, 09.
10. desember

**10. desember** er dagur 344 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 345 um skotár er). 21 dagar eru eftir av árinum. Dagurin er altjóða mannarættindadagur.

## Hendingar

* 1799 - Frakland upptekur metraskipanina.
* 1817 - Mississippi gerst tjúgundi statur USA.
* 1868 - Fyrstu ferðsluljósini verða sett upp í London.
* 1901 - Fyrsta Nobelsvirðislønin verður veitt í Svøríki.
* 1932 - Tailand gerst lýðveldi.
* 1936 - Edward VIII kongur av Bretlandi sigur frá sær trúnuna, fyri at kunna giftast Wallis Simpson.
* 1948 - Mannarættindayvirlýsingin verður samtykt í ST, og hesin dagur er tí altjóða mannarættindadagur.
* 1963 - Sansibar fær fullveldi frá Bretlandi.
* 1965 - Grateful Dead hevur sína fyrstu tónleikaframførslu.
* 1968 - Størsta rán í japanskri søgu fer fram í Tokyo. Ránið verður kallað "300 milljóna jen ránið", og er enn óuppklárað.
* 1983 - Demokrati verður endurstovnað í Argentina, tá Raúl Alfonsín gerst forseti.
* 1996 - Nýggj grunnlóg Suðurafrika verður almannakunngjørd av Nelson Mandela forseta.
* 2002 - Vágatunnilin letur upp

### Mentan
* 1884 - *Adventures of Huckleberry Finn* hjá Mark Twain verður útgivin.


## Føðingar
* 1815 - Ada Lovelace (d. 1852)
* 1830 - Emily Dickinson, amerikanskur yrkjari (d. 1886)
* 1907 - Lucien Laurent, franskur fótbóltsleikari (d. 2005)
* 1955 - Helena Dam á Neystabø, føroyskur politikari
* 1957 - Michael Clarke Duncan, amerikanskur sjónleikari (d. 2012)
* 1960 - Kenneth Branagh, norðírskur sjónleikari og leikstjóri
* 1985 - Raven-Symoné, amerikonsk sjónleikarinna og songkvinna.
* 1987 - Gonzalo Higuaín, argentinskur fótbóltsleikari.
* 1990 - Pál Joensen, føroyskur svimjari

## Andlát
* 1896 - Alfred Nobel, svenskur alisfrøðingur og stovnari Nobelvirðislønarinnar (f. 1833)
* 1967 - Otis Redding, amerikanskur sangari (f. 1941)
* 2005 - Richard Pryor, amerikanskur sjónleikari og skemtari (f. 1940) 
* 2006 - Augusto Pinochet, forseti Tsile (f. 1915)
* 2020 - Barbara Windsor, bretsk sjónleikarinna (f. 1937)

Desember, 10.
11. desember

**11. desember** er dagur 345 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 346 um skotár er). 20 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*1816 - Indiana gerst nítjándi statur USA.
*1907 - Tingbygningarnir í Nýsælandi verða illa oyðilagdir av eldsbruna.
*1934 - Bill Wilson, viðstovnari av Alcoholics Anonymous, drekkur sín síðsta drykk og fer í viðgerð fyri síðstu ferð.
*1937 - Italia tekur seg úr League of Nations.
*1941 - Seinni heimsbardagi: Týskland og Italia melda kríggj ímóti USA, sum samstundis meldar kríggj aftur í móti somu londum.
*1941 - Seinni heimsbardagi: Pólland meldar kríggj ímóti Japan.
*1946 - UNICEF (The United Nations International Children's Emergency Fund) verður sett á stovn.
*1962 - Arthur Lucas gerst síðsti fangin, ið verður avrættaður í Kanada.
*1964 - Che Guevara tosar á fundi hjá Sameindu Tjóðum í New York City.
*1972 - Apollo 17 gerst síðsta rúmdarferjan í Apollo programminum, ið lendir á mánanum.
*1990 - Lesandi og arbeiðandi hefja mótmælir í Albania. Hetta hevur við sær at kommunisman seinni fellur í landinum.
*1994 - Ein bumba brestur umborð á einum flogfari, ið ferðast ímillum Manila til Tokyo. Ein letur lív áðrenn flogskiparin trygt fekk lent flogfarið.
*1997 - Kyoto sáttmálin verður undirskrivaður av Sameindu Tjóðum.
*1998 - Eitt Thai Airways flogfar brotlendir tætt við flogvøllin Surat Thani í Tailandi. 101 lata lív.
*2007 - Tvær bilbumbur bresta í Alger í Algeria. 41 lata lív, harímillum 17 starvsfólk hjá Sameindu Tjóðum. 170 onnur koma til skaða.
*2012 - 125 fólk lata lív, og upp ímóti 200 onnur taka skaða í bumbuálopi í Sýria.
*2013 - Dávur Djurhuus vinnur føroysku filmsvirðislønina Geytan (25.000 kr. og lítla standmynd) fyri filmin *Terminal*. Jónfinn Stenberg vinnur Áskoðaravirðislønina (15.000 kr.) fyri filmin *Munch*.
*2014 - Heiðrikur á Heygum vinnur føroysku filmsvirðislønina Geytan, og harafturat vinnur hann  Áskoðaravirðislønina fyri filmin *Skuld*.

### Ítróttur
* 2011 - Guðrun Mortensen vinnur gull í 50 m frí vid NJM í svimjing í Íslandi. Hetta er einasta gullið Føroyar vinnu við NJM. Hon vinnur við tíðini 26.04, sum er nýtt føroyskt met fyri vaksin og juniorar, hon átti sjálv gamla metið.


## Føðingar
* 1908 - Manoel de Oliveira, portugisiskur leikstjóri (d. 2015)
* 1908 - Hákun Djurhuus, løgmaður Føroya frá 1963 - 1967 (d. 1987)
* 1911 - Naguib Mahfouz, egyptiskur rithøvundur (d. 2006)
* 1918 - Aleksandr Solzhenitsyn, russiskur rithøvundur (d. 2008)
* 1935 - Pranab Mukherjee, indiskur forseti (d. 2020).
* 1943 - John Kerry, amerikanskur politikari.
* 1958 - Nikki Sixx, amerikanskur tónleikari.
* 1969 - Viswanathan Anand, indiskur skakmeistari.

## Andlát
* 2012 - Ravi Shankar, indiskur tónleikari (f. 1920). 

Desember, 11.
5. desember

**5. desember** er dagur 339 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 340 um skotár er). 26 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

*

## Føðingar
* 1782 - Martin Van Buren, amerikanskur forseti (d. 1862)
* 1890 - Fritz Lang, eysturríkskur-týskur leikstjóri (d. 1976)
* 1901 - Walt Disney (d. 1966)
* 1927 - Bhumibol Adulyadej, tailendskur kongur (d. 2016)
* 1965 - Niclas Johannesen, føroyskur tónleikari og tónasmiður.
* 1971 - Karl-Theodor zu Guttenberg, týskur politikari.

## Andlát
* 1791 - Wolfgang Amadeus Mozart, eysturríkskur tónasmiður (f. 1756)
* 1926 - Claude Monet, franskur málari (f. 1840)
* 2013 - Nelson Mandela, suðurafrikanskur forseti (f. 1918)

Desember, 05.
12. desember

**12. desember** er dagur 346 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 347 um skotár er). 19 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar
*  252 - Eqimachus verður tikin av døgum í Aleksandriu, tá ið Decius keisari ráddi.
*  1897 - Belo Horizonte, fyrsti planlagdi stórbýur í Brasil, verður settur á stovn.
*  1911 - Delhi tekur yvir frá Calcutta sum høvuðstaður India.
*  1918 - Estlenska flaggið verður vundið í stong fyri fyrstu ferð í Tallin. 
*  1932 - Í sambandi við umbygging verður Haldarsvíkar kirkja endurvígd.
*  1941 - Seinni heimsbardagi: Bretland meldar kríggj ímóti Bulgaria. Ungarn og Romenia melda kríggj ímóti USA, og India meldar kríggj ímóti Japan.
*  1941 - Adolf Hitler boðar frá útrýming av jødum á fundi í Berlin.
*  1963 - Kenja fær fullveldi frá Bretlandi.
*  1964 - Forsætisráðharrin Jomo Kenyatta gerst fyrsti forseti Kenja.
*  1979 - Ímillum 300-600 fólk lata lív tá ein jarðskjálvti rakar Kolumbia og Ekvador.
*  1985 - Eitt flogfar brotlendir stutt aftaná fráferð í Nýfundlandi. Øll 256 umborð lata lív, harímillum vóru 236 floghermenn úr amerikanska herinum.
*  1991 - Russland fær fullveldi frá Sovjetsamveldinum.
*2007 - Ólavur í Beiti setur Vágaportalin á stovn.
*2012 - Norðurkorea eydnast at senda upp sín fyrsta fylgisvein (satelitt).


## Føðingar
* 1863 - Edvard Munch, norskur listmálari  (d. 1944)
* 1915 - Frank Sinatra, amerikanskur sangari (d. 1998)
* 1940 - Dionne Warwick, amerikonsk sangarinna 
* 1949 - Bill Nighy, enskur sjónleikari 

## Andlát
* 2007 - Ike Turner, amerikanskur tónleikari (f. 1931)
* 2020 - Charley Pride, amerikanskur countrysangari (f. 1934)

Desember, 12.
20. mai

**20. mai** er dagur 140 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 141 um skotár). Tað eru 225 dagar eftur av árinum.

## Hendingar
* 1570 - Fyrsta nútíðar atlasið verður útgivið.
* 1802 - Napoleon Bonaparte avtekur lógina frá 1794, sum bannar trælahald, og gevur uppaftur heimild til trælahald í fronsku hjálondunum.
* 1873 - Levi Strauss fær patent uppá kovboybuksur við koparnittum.
* 1883 - Gosfjallið Krakatau í Indonesia byrjar at goysa og endin er, at gosfjallið spreingist 3 mánaðir seinni.
* 1902 - Kuba verður sjálvstøðugt.
* 1927 - Charles Lindbergh fer úr New York á fyrstu soloflúgvingina yvir Atlantshavið nakrantíð.
* 1932 - Amelia Earhart (*myndin*) fer, sum fyrsta kvinna, úr Nýfundlandi á fyrstu soloflúgvingina yvir Atlantshavið nakrantíð.
* 1940 - Fyrstu jødarnir koma í nýggju týningarleguna Auschwitz í Póllandi, sum er hersett av Týsklandi síðan september 1939.
* 2002 - Eysturtimor verður sjálvstøðugt.
* 2018 - Beinir Bergsson vinnur fyrstu EBBU virðislønina fyri yrkingasavn sítt *Lítli drongurin og beinagrindin*.


*


## Føðingar
* 1808 - John Stuart Mill, enskur heimspekingur (d. 1873)
* 1882 - Sigrid Undset, norskur rithøvundur (d. 1949)
* 1908 - James Stewart, amerikanskur sjónleikari (d. 1997)
* 1944 - Joe Cocker, bretskur sangari (d. 2014)
* 1946 - Cher, amerikonsk songkvinna.
* 1954 - David Paterson, amerikanskur politikari.
* 1981 - Iker Casillas, spanskur fotbóltsleikari.
* 1982 - Petr Cech, kekkiskur fotbóltsleikari.
* 1985 - Chris Froome, bretskur súkklari.

## Andlát
* 1506 - Kristoffur Kolumbus, italskur rannsóknarfari (f. 1451).
* 1896 - Clara Schumann, týsk tónleikakvinna, klaverleikari og tónaskald (f. 1819).
* 2012 - Robin Gibb, bretskur sangari (f. 1949)
* 2013 - Ray Manzarek, amerikanskur tónleikari (f. 1939)
* 2019 - Niki Lauda, eysturríkskur rasarakoyrari (f. 1949)

Mai, 20.
21. mai

**21. mai** er dagur 141 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 142 um skotár). Tað eru 224 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

*


## Føðingar
*1471 - Albrecht Durer, týskur málari (d. 1528)
*1527 - Filip 2., spanskur kongur (d. 1598)
*1921 - Andrei Sakharov (d. 1989)
*1930 - Malcolm Fraser, avstralskur politikari (d. 2015)
*1952 - Mr. T, amerikanskur sjónleikari.
*1966 - Lisa Edelstein, amerikonsk sjónleikarinna.
*1980 - Gotye, belgisk-avstralskur sangari.
*1985 - Mark Cavendish, súkklari.
*1985 - Alexander Dale Oen, norskur svimjari (d. 2012)

## Andlát
*1471 - Henrik 6., enskur kongur (f. 1421)
*1991 - Rajiv Gandhi, indiskur politikari (f. 1946)
*2000 - Barbara Cartland, enskur rithøvundur (f. 1901)
*2000 - John Gielgud, enskur sjónleikari (f. 1904)

Mai, 21.
19. mai

**19. mai** er dagur 139 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 140 um skotár). Tað eru 226 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

* 1536 - Anne Boleyn, onnur kona Henry VII av Onglandi, verður hálshøgd fyri ótrúskap, svik og blóðskemd.
* 1568 - Elisabeth I, ensk drotning, gevur boð um at handtaka Mariu Stuart, Skotadrotning. 
* 1962 - John F. Kennedy heldur føðingardag í New York City. Hæddarpunktið á kvøldinum verður, tá sexsýmbolið Marilyn Monroe fer á pallin og syngur "Happy Birthday mr. President" við eggjandi rødd.
* 1991 - Kroatia heldur fólkaatkvøðu viðvíkjandi tjóðveldi.
*


## Føðingar
*1881 - Mustafa Kemal Atatürk, turkiskur forseti (d. 1938).
*1890 - Ho Chi Minh, vjetnamesiskur politikari (d. 1969).
*1925 - Malcolm X, amerikanskur stríðsmaður fyri borgararættindum (d. 1965).
*1925 - Pol Pot, kambodjanskur einaræðisharri (d. 1998).
*1941 - Nora Ephron, amerikanskur leikstjóri og skrivari (d. 2012).
* 1941 - Ritt Bjerregaard, danskur politikari (d. 2023).
*1979 - Diego Forlan, urugvaiskur fótbóltsleikari.
*1979 - Andrea Pirlo, italskur fótbóltsleikari.
*1992 - Sam Smith, enskur sangari.
* 1995 - Yahya Hassan, danskur yrkjari (d. 2020).

## Andlát
*1898 - William Ewart Gladstone, bretskur politikari (f. 1809)
*1994 - Jacqueline Kennedy Onassis, amerikonsk forsetafrú (f. 1929)
*1997 - Robert Joensen, føroyskur fólkalívsfrøðingur (f. 1912)
*2011 - Garret FitzGerald, írskur politikari (f. 1926)

Mai, 19.
22. mai

**22. mai** er dagur 142 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 143 um skotár). Tað eru 223 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

* 1942 - Seinni heimsbardagi: Meksiko fer uppí kríggið á síðu teirra sameindu.
* 1960 - Ein jarðskjálvti, ið mátar 9.5 á rikterskalanum, rakar Kili. Hetta er størsti jarðskjálvti, ið nakrantíð er máldur.
* 1980 - Namco útgevur telduspælið *[[Pac-Man]]*.
* 1992 - Bosnia og Hersegovina, Kroatia og Slovenia gerast limir í Sameindu Tjóðum.
* 2012 - *[[Tokyo Skytree]]* í Tokyo opnar fyri almenninginum. Hetta er hægsta torn í heiminum (634 m).
*


## Føðingar
* 1813 - Richard Wagner, týskur tónasmiður (d. 1883)
* 1859 - Arthur Conan Doyle, skotskur rithøvundur (d. 1930)
* 1907 - Herge (d. 1983)
* 1907 - Laurence Olivier, enskur sjónleikari (d. 1989)
* 1924 - Charles Aznavour, armenskur-franskur sangari (d. 2018).
* 1932 - Tavo Burat, italskur politikari og blaðmadur (d. 2009)
* 1944 - Frits Johannesen, føroyskur lærari og listamaður (d. 2023).
* 1946 - George Best, norðurírskur fótbóltsleikari (d. 2005)
* 1970 - Naomi Campbell, ensk modell.
* 1978 - Katie Price, ensk modell.
* 1987 - Novak Djokovic, serbiskur tennisleikari.

## Andlát
* 337 - Konstantin I, rómverskur keisari
* 1885 - Victor Hugo, franskur rithøvundur (f. 1802)
* 1967 - Langston Hughes, amerikanskur rithøvundur (d. 1902)

Mai, 22.
23. mai

**23. mai** er dagur 143 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 144 um skotár). Tað eru 222 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

* 1949 - Samveldislýðveldið Týskland (Vesturtýskland) verður stovnað. Høvuðsstaðurin verður Bonn. 
* 2006 - Gosfjallið Mount Cleveland í Alaska byrjar at goysa.
*


## Føðingar
* 1707 - Carolus Linnaeus (d. 1778)
* 1848 - Otto Lilienthal, týskur flogskipari og verkfrøðingur (d. 1896)
* 1875 - Alfred P. Sloan, amerikanskur vinnulívsmaður (d. 1966)
* 1887 - Thoralf Skolem, norskur støddfrøðingur (d. 1963)
* 1891 - Pär Lagerkvist, svenskur rithøvundur og skald (d. 1974)
* 1928 - Rosemary Clooney, amerikonsk songkvinna og sjónleikarinna (d. 2002)
* 1933 - Joan Collins, ensk sjónleikarinna.
* 1940 - Lone Dybkjær, danskur kvinnuligur politikari (d. 2020)
* 1950 - Martin McGuinness, norðurírskur politikari (d. 2017)
* 1951 - Anatoly Karpov, russiskur talvmeistari.
* 1951 - Antonis Samaras, grikskur politikari.
* 1958 - Drew Carey, amerikanskur sjónleikari.
* 1971 - George Osborne, enskur politikari.
* 1991 - Lena Meyer-Landrut, týsk songkvinna.

## Andlát
* 1906 - Henrik Ibsen, norskur rithøvundur (f. 1828)
* 1937 - John D. Rockefeller, amerikanskur vinnulívsmaður (f. 1839)
* 1992 - Giovanni Falcone, italskur løgfrøðingur og dómari (f. 1939)
* 2017 - Roger Moore, enskur sjónleikari (f. 1927)

Mai, 23.
24. mai

**24. mai** er dagur 144 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 145 um skotár). Tað eru 221 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

* 1607 - 100 enskir tilflytarir koma til Jamestown, fyrsta enska niðursetulandið í Amerika.
* 1927 - Blaðið Føroya Social Demokrat kemur út fyrstu ferð - sum málgagn Javnaðarfloksins. Blaðið skiftir seinni navn til Sosialurin. 


## Føðingar
* 1639 - Olof Bromelius, svenskur plantufrøðingur og lækni (d. 1705)
* 1686 - Daniel Gabriel Fahrenheit, týskur alisfrøðingur og verkfrøðingur (d. 1736)
* 1803 - Alexander von Nordmann, finskur lívsfrøðingur (d. 1866)
* 1819 - Viktoria, ensk drotning (d. 1901)
* 1823 - Peter Alberg Holm, føroyskur prestur í Danmark (d. 1892)
* 1941 - Bob Dylan, amerikanskur tónleikari.
* 1949 - Jim Broadbent, bretskur sjonleikari.
* 1960 - Kristin Scott Thomas, bretsk sjonleikarinna.
* 1966 - Eric Cantona, franskur fotboltsleikari.
* 1973 - Jill Johnson, svensk songkvinna.

## Andlát
*1972 - Asta Nielsen, donsk stumfilmssjónleikarinna (f. 1881)
*1974 - Duke Ellington, amerikanskur klaverleikari og tónaskald (f. 1899)
*1995 - Harold Wilson, bretskur politikari (f. 1916)
*2010 - Anneliese Rothenberger, týsk operasangarinna (f. 1924)
*2023 - Tina Turner, amerikonsk-sveisisk songkvinna (f. 1939).

Mai, 24.
26. mai

**26. mai** er dagur 146 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 147 um skotár). Tað eru 219 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

*1926 - Glyvra kirkja verður vígd.
*1929 - Gjáar kirkja verður vígd.


## Føðingar
*1867 - Maria av Teck, bretsk drotning (d. 1953)
*1907 - John Wayne, amerikanskur sjónleikari (d. 1979)
*1926 - Miles Davis, amerikanskur jazztónleikari (d. 1991)
*1931 - Sven Delblanc, svenskur rithøvundur (d. 1992)
*1949 - Jeremy Corbyn, enskur politikari.
*1964 - Lenny Kravitz, amerikanskur sangari.
*1966 - Helena Bonham Carter, ensk sjónleikarinna.
*1968 - Fridrikur, danskur krúnprinsur.
*1968 - Sirið Stenberg, føroyskur politikari.
*1991 - Amber Bondin, songkvinna av Malta.

## Andlát
* 1958 - Ruth Smith, føroysk listakona (f. 1913)

Mai, 26.
25. mai

**25. mai** er dagur 145 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 146 um skotár). Tað eru 220 dagar eftur av árinum. Hesin dagurin verður roknaður sum fyrsti summardagur. 

## Hendingar

*1984 -  Føroya Ungdómsráð (FUR) verður sett á stovn.
*2014 - Arne Vatnhamar kom sum fyrsti føroyingurin nakrantíð upp á Mount Everest.
*2014 - Føroyar U20 hondbóltslandsliðið hjá monnum vann finaluna í European IHF Trophy hondbóltskappingini í Andorra. Føroyar vunnu 34-25 móti Georgia.


## Føðingar
* 1803 - Ralph Waldo Emerson, amerikanskur heimspekingur og rithøvundur (d. 1882)
* 1933 - Jógvan Sundstein, føroyskur politikari, fyrrverandi løgmaður (d. 2024)
* 1939 - Dixie Carter, amerikanskur sjónleikari (d. 2010)
* 1939 - Ian McKellen, enskur sjónleikari.
* 1944 - Frank Oz, ensk-amerikanskur sjonleikari, raddaleikari og leikstjori.
* 1958 - Paul Weller, enskur sangari.
* 1963 - Mike Myers, kanadiskur sjónleikari.
* 1972 - Octavia Spencer, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1976 - Cillian Murphy, írskur sjónleikari.
* 1976 - Geraint Thomas, valisiskur súkklari.

## Andlát
* 1958 - Steinn Steinarr, íslendskur yrkjari (f. 1908)
* 2014 - Wojciech Jaruzelski, pólskur forseti (f. 1923)

Mai, 25.
27. mai

**27. mai** er dagur 147 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 148 um skotár). Tað eru 218 dagar eftur av árinum.

## Hendingar

*  2018 - Magnus Tausen verður endurvaldur formaður Flogbóltsamband Føroya (FBF).


## Føðingar
*1911 - Vincent Price, amerikanskur sjónleikari (d. 1993)
*1922 - Christopher Lee, bretskur sjónleikari (d. 2015)
*1923 - Henry Kissinger, týskur-amerikanskur politikari.
*1943 - Cilla Black, bretsk songkvinna (d. 2015)
*1967 - Paul Gascoigne, bretskur fótbóltsleikari.
*1971 - Paul Bettany, bretskur sjónleikari.
*1981 - Johan Elmander, svenskur fótbóltsleikari.
*1988 - Birkir Bjarnason, íslendskur fótbóltsleikari.

## Andlát
*1964 - Jawaharlal Nehru, indiskur politikari (f. 1889)

## Keldur

Mai, 27.
29. mai

**29. mai** er dagur 149 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 150 um skotár). Tað eru 216 dagar eftir av árinum.

## Hendingar

* 1985 - Heysel vanlukkan í Brússel kravdi 39 mannalív. Vanlukkan hendi á Heysel fótbólsstadion beint áðrenn UEFA Cup finaluni millum Juventus F.C. og Liverpool F.C. Tey ið doyðu vóru viðhaldsfólk hjá Juventus.
* 2008 - Telefyritøkan Kall skiftir navn til Vodafone.
* 2014 - Føroyska Wikipedia náddi upp á 10.000 greinar.


## Føðingar
* 1903 - Bob Hope, ensk-amerikanskur sjónleikari og grinisti (d. 2003).
* 1914 - Tenzing Norgay, nepalskur fjallaklintrari (d. 1986).
* 1917 - John F. Kennedy, forseti USA (d. 1963).
* 1949 - Francis Rossi, enskur tónleikari.
* 1958 - Annette Bening, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1959 - Rupert Everett, enskur sjónleikari.
* 1975 - Melanie Brown, ensk songkvinna.

## Andlát
* 1994 - Erich Honecker, eysturtýskur politikari (f. 1912)
* 2010 - Dennis Hopper, amerikanskur sjónleikari (f. 1936)

Mai, 29.