open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eysturevropa

**Eysturevropa** er ikki so fjølbygt sum Vesturevropa, men eisini her er fólkatættleikin væl oman fyri heimsmiðalfólkatalið. Í Eysturevropa eru ríkini Bulgaria, Pólland, Rumenia, Moldova, Ukreina, Kekkia, Slovakia, Ungarn, Hvítarussland og ein partur av Russlandi, sum tó er eitt nógv størri ríki og røkkur langt inn í Ásia.   Búskaparliga kunnu vit enn býta Evropa í tvey: Vesturevropa við nógvum ógvuliga ríkum londum, til dømis Fraklandi, Stóra Bretlandi og Týsklandi. Í Eysturevropa harafturímóti, ið var kommunistiskt til fyrst í 1990-árunum, eru londini nógv fátækari, til dømis Rumenia, Bulgaria og Ukreina. Tey stríðast við at menna búskapin, so at tey kunnu gerast kappingarfør á heimsmarknaðinum. Í 1989 syndraðust kommunistisku skipanirnar í Eysturevropa, og í 1991 gjørdi miseydnað kvettroynd, at kommunisman í Sovjetsamveldinum fekk mønustingin. 
Áðrenn Sovjsetsamveldið fall vóru tey lond roknaði uppí Eysturevropa, sum hoyrdu til Warszawasamgonguna, men síðan kommunisman fall, verða lond sum Russland, Hvítarussland, Ukraina og Moldova eisini roknað sum Eysturevropa.
Eysturevropa hevur mark móti eystri við Uralfjøllunum og móti suðri við Kaukasusfjøllunum (Georgia og Armenia).

## Veðurlagið

  Í Eysturevropa er væl størri munur á veðurlagnum á vetri og sumri enn í Vesturevropa. Í Eysturevropa eru vetrarnir bítandi kaldir við kavaroksstormum og ísi á hvørjari á. Einaferð miðskeiðis í mars er veturin brádliga av, og áðrenn vika er farin, er várið komið við lýggjum veðri. Summarið kemur í mai og varar út í oktober. Um summarið skínur sólin næstan altíð frá heiðum himli, tí er har sera lýtt og turt alt summarið. Í slíkum veðurlagi eru vakstrarvánirnar góðar, og grøðin verður væl dyggari her enn í Vesturevropa, sum hevur havveðurlag. Tey fáa nógv av góðum maisi, hveiti, rugi og øðrum nyttuvøkstri úr jørðini. Tá ið veturnáttadagur í oktober er farin afturum, er summarið brádliga av, og um eina góðu viku er heystið komið við væl kaldari veðri.

Bólkur:Evropa
HM í fótbólti fyri feløg

**Heimsmeistarakappingin fyri feløg** ella **FIFA Club World Cup** er ein altjóða fótbóltskapping, ið verður fyriskipað av FIFA (Fédération Internationale de Football Association). Kappingin var fyrstu ferð hildin í 2000 í Brasil og var tá á enskum nevnd *FIFA Club World Championship*, síðan var hon av ymiskum orsøkum ikki hildin aftur fyrr enn í 2005, og hevur síðan tá verið fyriskipað á hvørjum ári. Síðan 2005 hava tvey lond verið vertir, tey eru Japan og Sameindu Emirríkini.

## Yvirlit yvir vertir, vinnarar, nummar tvey og trý

*Viðmerkingar til úrslit har ið "n" stendur:*
*n1: Støðan var 0–0 eftir 120 minuttir. Corinthians vann 4–3 við brotsspark kapping
*n2: Necaxa vann 4-3 eftir brotsspark kapping
*n3: Ongin umdystur varð spældur um triðja plássið, Uawa Red Diamonds vann 4-2 eftir brotsspark kapping
*n4: Støðan var 1-1 etfir 90 minuttum
*n5: Pohang Steelers vann 4-3 eftir brotsspark kapping, ongin umdystur varð spældur
*n6: Al Sadd vann 5-3 eftir brotsspark kapping, ongin umdystur varð spældur

## Notur

## Keldur

Bólkur:Fótbóltur
Bólkur:Ítróttartiltøk
Bólkur:Heimsmeistarakappingar
Rio de Janeiro

**Rio de Janeiro**, stytt **Rio** (merkir Jarnbreytabýurin á portugisiskum),  er næststørsti býur í Brasil, næst eftir São Paulo; í sjálvum býnum búgva umleið 6,3 milliónir íbúgvar, meðan tað í Rio og økinum rundanum búgva 12,3 mió. fólk. Býurin ber orð fyri at vera ein tann vakrasti býur í heiminum.. Hann er bygdur úti við eina breiða vík, men á landsíðuni er hann innigyrdur av fjøllum, sum eru avvaksin við grønum, vøkrum skógum. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Rio á hvørjum ári at njóta góða veðrið, at vera á sandstrondunum.  Sólin sær at kalla hvønn dag í Rio de Janeiro, meðal samdøgurshitin er 24,1&nbsp;°C. Til sammetingar kann nevnast, at meðal samdøgurshitin í t.d. Danmark er 7,7&nbsp;°C. Í Rio de Janeiro kemur nógv ferðafólk oman á sandin at sóla sær og spæla flogbólt o.a. Best umtókta strondin í Rio de Janeiro er Copacapana. Bara góðir svimjarar fara út um lónna, tí at har rekur so hart. Standalinjan í Brasil, úr Franska Gujana til Uruguei, er 7400 km long. 

Nógv skip úr ymsum londum leggja at í Rio. Í teimum nýggju býarpørtunum eru nógv av húsunum bygd upp í luftina sum í stórbýunum í USA og Evropa. 

## Mentan

Rio de Janeiro verður vertsbýur fyri Olympisku Leikirnirnir í 2016 og, saman við São Paulo, vertsbýur fyri FIFA World Cup í 2014. 

Fótbóltur er tann best umtókti ítrótturin í Rio de Janeiro, har eru fimm fótbóltsfeløg í býnum:  Vasco da Gama, Botafogo, Fluminense, Flamengo og América Football Club. Tað felagið av hesum fimm, sum hevur klárað seg best í brasilsku kappingini, er Flamengo. Felagið er ongantíð enn flutt niður í lægri deild. Flamengo hevur seks ferðir vunnið brasilska meistaraheitið: 1980, 1982, 1983, 1987 og 1992 og 2009.

Ein 30-metra høg Kristus standmynd er vartekin fyri býin, hon stendur á ein 8 metra høgum fundamenti á Korkovado fjallinum. Standmyndin vigar 1 145 tons.

## Vinarbýir

Rio de Janeiro hevur hesar vinarbýir:

## Keldur


Bólkur:Býir í Brasil
Osasco

**Osasco** er ein býur og kommuna í Brasil. Býurin liggur í landslutinum São Paulo, og hevði 718.646 íbúgvar í 2008.

## Søga
Økið, har ið Osasco er nú, varð fyrst bygt av Tupi-Guaraní fólkinum, sum er eitt av upprunafólkum Brasils. Býurin Osasco varð bygdur í 19. øld av italska tilflytaranum Antonio Agù. Í dag er ein av høvuðsgøtunum í býnum uppkallað eftir honum. Hann varð ættaður úr Osasco í landslutinum Torino í Norðuritalia. Tilfkytarar úr Italia, Spania, Portugal, Týsklandi, Írlandi, Armenia, Libanon, Ísrael og Japan fluttu til Osasco í hesum tíðarskeiði.

Osasco gjørdist sjálvstøðug kommuna hin 19. februar 1962.

## Fólkatalsfrøði
Øll búgva í býarøki, onki landbúnaðarøki er í Osasco. Fólk í Osasco kunnu vænta at liva í 71,35 ár. Kvinnur í burðardyggum aldri fáa í meðal 1,94 børn í meðal. Barnadeyðiligheitin hjá pinkubørnum undir eitt ár er 15,64 fyri hvørji 1000 fødd børn. Fólkatalið er vaksið nógv seinastu árini. Í 1960 var fólkatalið 113.243, tíggju ár seinni var talið komið upp á 283.073. Í 1980 var fólkatalið 474.543, í 2000 var talið komið upp á 652.593 og í 2009 var fólkatalið vaksið upp til 718.646.

*Kelda: [[Brazilian Institute of Geography and Statistics|IBGE]]*

## Trúgv

*Kelda: IBGE - Brazilian Institute of Geography and Statistics, 2000 *

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Býir í Brasil
Thessalia

**Thessalia** (grikskt): Θεσσαλία, á eolisk grikskum ella thessaliskum: Πετθαλία / Petthalia) er eitt landafrøðilig øki og fyrisitingar eind í Grikkalandi, sum fevnir um tað mesta av tí forna Thessalia. Áðrenn ta *Griksku Myrku Øldina*, sum var umleið 1200 á.Kr. – 750 á.Kr., varð økið kent sum **Aeolia**, og verður eisini nevnt soleiðis í Odysseini hjá Homer. Thessalia gjørdist partur av tí nýggja grikska statinum í 1881, eftir at hava verið undir ottomanskum stýri í hálva fimtu øld. Síðan 1987 hevur Thessalia verið ein av teimum 13 regiónunum í Grikkalandi, og hevur síðan Kallikratis reformin í 2010 verið býtt sundur í 5 regionalar eindir og 25 kommunur. Høvuðsbýurin í regiónini er Larissa. Thessalia liggur í miðgrikkalandi og hevur mark við regiónirnar Makedónia í norði, Epirus mót vestri, Miðgrikkaland móti suðri og Egearahavið móti eystri. Thessalia regiónin fevnir eisini um also Sporaduoyggjarnar.

## Søga

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Grikkaland
Bólkur:Landslutir í Grikkalandi
Premier League

**Premier League** er tann hægsta deildin, Meistaradeildin, í enskum fótbólti. Millum 2001 og 2016 var almenna heitið á ensku meistaradeildini av sponsor-ávum "Barclays Premiership" ella "Barclays Premier League". 

Tjúgu lið spæla í Premier League, hvørt lið møtir hinum liðunum tvær ferðir í einum fótbóltsári: einaferð á heimavølli og einaferð á útivølli, tvs. at liðini spæla 38 dystir hvør. Tá allir dystirnir eru leiktir og fótbóltsárið er komið at enda, er tað liðið sum hevur fingið flest stig vunnið kappingina, og samstundis flyta trý tey niðastu liðini niður í næstbestu deildina, sum nevnist *Football League Championship* ella bara *The Championship*. 

Deildin varð stovnað 20. februar 1992. Áðrenn tað nevndist besta fótbóltsdeildin hjá monnum í Onglandi *Football League First Division*, henda varð stovnað í 1888.

Premier League er vælumtókt ikki bara í Onglandi og Stóra Bretlandi sum heild, men kring allan heimin. Premier League er tann fótbóltsdeildin í heiminum, ið hevur flestar sjónvarpshyggjarar. Dystirnir verða vístir í 212 londum til 643 milliónir heim, har umleið 4,7 milliardir hyggjarar hava møguleika at síggja dystirnir í sjónvarpi.

Síðan 1888 hava 23 feløg vunnið enska meistaraheitið. Av teimum 45 feløgunum, ið hava spælt við í Premier League, síðan henda deildin byrjaði í 1992, hava sjey feløg vunnið meistaraheitið: Manchester United (13), Chelsea (5), Manchester City (4), Arsenal (3), Blackburn Rovers (1), Leicester City (1) og Liverpool (1).

## Vinnarar

### Football League (1888–1892)

### Premier League (1992–nú)

## Toppskorarar
Fyri hvørja sesong: 

## Hagtøl

*Kursiv skrift* merkir leikarar, sum enn spæla profesjonellan fótbólt.
**Feit skrift** merkir leikarar, sum enn spæla í Premier League.

## Viðmerkingar

## Keldur

## Slóðir úteftir

Bólkur:Meistaradeildir í fótbólti
Bólkur:Fótbóltur í Onglandi
Bólkur:Premier League
Premier League 2010-11

**Premier League 2010/11** var tað 19. umfari í Premier League og tað 112. umfari í bestu ensku fótbóltsdeildini.

## Talva

Bólkur:Fótbóltur í Onglandi
Bólkur:Premier League
Bólkur:2010 í ítrótti
Bólkur:2011 í ítrótti
Arsenal F.C.

**Arsenal F.C.** er eitt fótbóltsfelag úr Islington, ein býarpartur í enska høvuðsstaðnum London.
Felagið varð sett á stovn í 1886.

Arsenal er eitt sera vánaligt felag sum ofta stíðast ímotir liðum í premier league. vit hava eitt dømi sum í 2016 tá Chelsea sundir bollaðu arsenal 6-0 og júst eisini í 2022 kom brentfort og neyðtóku verjuna hjá arsenal sum tað endaði 2-0 brentfort

arsenal eru eisini kendur fyri at hava sera vánaliga søgu

eisini eru teir kendir fyri at hava tveir bólt mongolar Saliba og saka. eisni er Lummas Tindenskov ein Arsenal fjeppari

## Leikarar
### Núverandi hópur

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: arsenal.com
*Brighton and Hove Albion, premierleague.com

## Keldur


Bólkur:Premier League
Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Mezzano

**Mezzano** (týskt: *Matzan im Taufers* ella *Mittersdorf*; Primieriskt: *Meðàn*) er ein kommuna í Trentino-Suður-Tyrol, á Norður-Italiu, sum liggur 53 kilometrar eystan fyri Trento. Mezzano hevur mark til hesar kommunur: Siror, Canal San Bovo, Imer, Transacqua, Cesiomaggiore og Sovramonte. Kommunan liggur í  Primierodalinum við Imer.

Bólkur:Býir og bygdir í Italia
Gásadalstunnilin

**Gásadalstunnilin** er ein 1,4 kilometa langur einsporaður tunnil til og úr Gásadali í Vágum. Tunnulin byrjar í Bø og gongur mót vestri til Gásadals gjøgnum fjallið Knúkarnir.

Tunnilin læt upp í 2003 fyri fótgangarum, og í 2004 læt hann upp fyri bilaferðslu, tó at tunnilin enn ikki var opin fyri almenninginum. Síðani 2005 hevur tunnilin verið opin fyri almenninginum. Alment varð tunnilin tó tikin í nýtslu  21. desember 2006. 

## Sí eisini
* Tunlar í Føroyum
* Gásadalur

Bólkur:Tunlar í Føroyum
Bólkur:Vágar
Bólkur:Sørvágur
Chelsea F.C.

**Chelsea F.C.** er eitt enskt fótbóltsfelag, sum spælir í bestu deildini, Premier League. Felagið varð stovnað hin 1. mars 1905 á The Rising Sun Pub av Henry Augustus Mears og beiggja hansara Joseph. Chelsea spælir sínar heimadystir á Stamford Bridge, sum liggur í býarpørtunum Hammersmith og Fulham í útsynningspartinum av London. Síðan Premier League varð stovnað í 1992, hevur Chelsea vunnið enska meistaraheitið tríggjar ferðir umframt einaferð áðrenn 1992, tá besta deilin varð skipað á annan hátt og hevði annað heiti.

## Heiður

* Finalistur í FA-cup: 1915, 1967, 1994, 2002 
* Finalistur í Ligacup: 1972, 2008
* Finalistur í Champions League: 2008
* Hálvfinalistur í Champions League: 2004, 2005, 2007 og 2009
* Silvur í Premier League: 2003/2004, 2006/2007, 2007/2008.
* Silvur í 2. deild (næstbestu deildini): 1906/1907, 1911/1912, 1929/1930, 1962/1963 og 1976/1977

## Fótbóltshópur

 

 

## Venjarar

## Ársins leikari

Kelda: Chelsea F.C.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Bólkur:Premier League
Asti (landslutur)

**Landsluturin Asti** (italskt *Provincia di Asti*) er ein av landslutunum í regiónini Piemonte í Norðuritalia. Asti er høvuðsbýurin í landslutinum. Tað musserandi víni við sama navni (Asti vín) kemur frá hesum landslutinum.

Við fólkateljingini í 2012 búðu 222.336 fólk í landslutinum Asti. Økið er 1.504,5 km² til støddar.

## Kommunur

Tað eru 118 kommunur í Asti landslutinum. Tær størstu eftir fólkatali eru hesar:

## Keldur


Bólkur:Piemonte
Bólkur:Landslutir í Italia
Torino (landslutur)

**Landsluturin Torino** er ein landslutur í regiónini Piemonte í Norðuritalia. Torino er høvuðsbýur í landslutinum.

Hin 30. juni 2011 var fólkatalið í landslutinum 2.306.676.

Tað eru 315 kommunur í Torino landslutinum, tað er tað størsta talið av kommunum í nøkrum italskum landsluti yvirhøvur. Økið er 6,830 km² til støddar.

## Kommunur
Eftir fólkatalinum 31. desember 2010 eru hesar tær størstu kommunurnar í Torino landslutinum:

Bólkur:Piemonte
Bólkur:Landslutir í Italia
Kuneo (landslutur)

**Landsluturin Kuneo** (italskt: Cuneo, piemontesiskt: Coni) er ein landslutur í útsynningshorninum av norðuritalsku regiónini Piemonte. 

Mót vestri hevur Kuneo mark til fronsku regiónina Provence-Alpes-Côte d'Azur, móti norði er mark til italska landslutin Turino, móti eystri er mark til landslutin Asti og móti suðri er mark til teir liguriansku landslutirnar Savona og Imperia. Kuneo er eisini kendur sum *Provincia Granda*, sum merkir tann stóri landsluturin, tí hann er triðstørsti landslutur í Italia, næst eftir  Suður-Tyrol og Foggia. Kuneo er høvuðsbýur í landslutinum.

## Kommunur
Landsluturin Kuneo hevur 250 kommunur, tær størstu av teimum eftir fólkatalið eru hesar:

Bólkur:Piemonte
Bólkur:Landslutir í Italia
Piemonte

**Piemonte** (italskt: Piemonte, Piemontesiskt og oksitanskt: Piemont, franskt: Piémont) er ein ein av 20 regiónum í Italia. Piemonte er ein sjálvstýrandi landslutur, sum liggur í útnyrðingsitalia. Høvuðsmáið ið verður tosað har er piemontesiskt. Italskt verður eisini tosað har og í Oksitandalunum býr ein minniluti, sum tosar sítt egna mál, oksitanskt. Tað oksitanska málið verður eisini tosað í Suðurfraklandi, Monako og í Katalonska dalinum Val d'Aran. Piemontesikst verður tosað í Piemont av meira enn einari millión fólkum. Piemont landsluturin er 25.402 km2 til støddar og fólkatalið er umleið 4,4 milliónir.

## Landafrøði
Piemonte er næststørsta región av teimum 20 regiónunum í Italia, næst eftir Sisilia. Piemonte er umgirt av Alpunum til tríggjar síður, millum teirra eru fjøllini Monte Rosa og Monte Viso, har tann 652 km langa Po áin rennur. Piemonte hevur mark til Frakland, Sveis og tær italsku regiónirnar Lombardia, Liguria, Aosta Dalin og eitt pinkalítið sindur við Emilia Rómanja. 43,3% av Piemonte er fjallalendi, 30,3% er av lágum fjøllum ella heyggjum, og 26,4% er láglendi ella marklendi.

## Søga

## Fyrisitingarligar eindir
Piedmonte er býtt sundur í átta landslutir:

## Ítróttur
Fleiri sløg av ítróttir verða íðka á høgum støði í Piemonte. Innan fótbólt eru tað serliga feløgini Juventus F.C. og Torino F.C., ið hava gjørt seg galdandi. Fótbóltsfeløgini í Piemonte hava vunnið flest italsk meistaraheiti. Flogbóltur verður serliga íðkaður í Cuneo, sum hevur manslið og í Novara, har tað serliga eru kvinnurnar, sum hava klárað seg væl. Innan kurvabólt kunnu nevnast Biella Basketball og Junior Casale, og innan íshockey kunnu nevnast Hockey Club Turin (sum varð stovnað í 1947) og hockey á rulluskoytum, har Amatori Vercelli hevur vunnið trý meistaraheiti, einaferð italsku steypakappingina og tvær ferðir CERS Cup.

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Almenn heimasíða

Bólkur:Piemonte
Bólkur:Italia
Alessandria (landslutur)

**Landsluturin Alessandria** (italskt *Provincia di Alessandria*) er ein landslutur í regiónini Piemonte í Norðuritalia. Alessandria er høvuðsbýurin í landslutinum.

Við fólkateljingini í 2001 búðu 418.231 fólk í Alessandria.

## Landafrøði
Landsluturin Alessandria hevur mark til:
* í norði móti landslutinum Vercelli,
* í eystri móti Lombardia, (við landslutinum Pavia) og Emilia-Rómanja (við landslutinum Piacenza),
* í suðri móti Liguria (landslutirnar Genova og Savona) og
* í vestri móti landslutunum Torino og Asti.

Bólkur:Piemonte
Bólkur:Landslutir í Italia
George Jones

**George Glenn Jones** (f. 12. september 1931 – d. 26. apríl 2013) var millum størstu røddirnar í countryheiminum. Hann var tað, ið nevnt verður ein legenda, men náttina til leygardagin 26. apríl 2013 doyði Jones, 81 ára gamal. Hann var á eini tónleikaferð, sum hann frammanundan hevði boðað frá, fór at vera hansra seinasta. Tann 18. apríl kendi hann seg ikki væl, fleiri konsertir vórðu avlýstar, og Jones varð innlagdur á eitt sjúkrahús í Nashville, Tennessee við fepri og óstøðugum blóðtrýsti. Hann doyði av iltmangli, sambært familju hansara.

Jones sang sangir um drukktúrar og hjartasorg, og var hetta ofta íblást av egnu uppslítandi lívsførslu hansara. Hann náddi meira enn nakar annar countrysangari hittlistarnar í heimlandinum, heilar 150 ferðir kom hann á listarnar í USA. Kent er eittnú lagið “He Stopped Loving Her Today”. George Jones, sum sjálvur Frank Sinatra útnevndi næststørstu rødd í USA, var giftur fýra ferðir og í stórtíð síni í fimti- og sekstiárunum náddi hann javnan forsíðurnar í amerikonskum bløðum, orsakað av harðligu drukktúrunum, skjótum og heitum kærleiksromansum. George Jones hevur m.a. verið giftur við Tammy Wynette frá 1969 til 1975, tey fingu dóttrina Tamala Georgette, sum eisini er country sangari og hevur framført saman við pápanum. 

## Nummar eitt country hitt

# "White Lightning" (1959)
# "Tender Years" (1961)
# "She Thinks I Still Care" (1962)
# "Walk Through This World with Me" (1967)
# "We're Gonna Hold On" (við Tammy Wynette) (1973)
# "The Grand Tour" (1974)
# "The Door" (1975)
# "Golden Ring" (við Tammy Wynette) (1976)
# "Near You" (við Tammy Wynette) (1977)
# "He Stopped Loving Her Today" (1980)
# "I Was Country When Country Wasn't Cool" (with Barbara Mandrell) (1981)
# "Still Doin' Time" (1981)
# "Yesterday's Wine" (við Merle Haggard) (1982)
# "I Always Get Lucky with You" (1983)

Bólkur:Amerikanskir tónleikarar
Bólkur:Amerikanskir sangarar
Bólkur:Føðingar í 1931
Bólkur:Andlát í 2013
Landslutir í Japan

**Japan** er býtt sundur í 47 lokal fyrisitingarlig øki: eitt storbýardistrikt (&#37117; To), Tōkyō; ein *krets* (&#36947; Dō), Hokkaidō; tvey býarprefektur (&#24220; Fu), Ōsaka og Kyōto); og 43 prefektur á landinum (&#30476; Ken). Á japonskum verða tey saman nevnd kalles *Todōfuken* (&#37117;&#36947;&#24220;&#30476;). 

## Keldur


Bólkur:Japan
Honshu

Honshu (japanskt: 本州|本州, sum merkir Meginøkið) er tann størsta av teimum fýra høvuðsoyggjunum í Japan. Fólkatalið var 103 milliónir í 2005, 98,3 milliónir í 1990; í 1975 var tað 89,1 millión. Oyggin liggur sunnanfyri Hokkaido og norðanfyri Shikoku og í ein landnyrðing av Kyushu. Oyggin er 7. størsta oyggj í heiminum næst eftir Java í Indonesia. Tey flestu fólkini búgva har ið flatlendi er, umleið 25% búgva í Kantōregiónini. Tað er eisini í hesum økinum at Tokyo, høvuðsstaður Japans liggur. Stórtokyo fevnir umfrant Tokyo bý eisini um hesir býir: Yokohama, Kawasaki, Saitama og Chiba.

## Keldur


Bólkur:Oyggjar í Japan
Bólkur:Oyggjar
Attika (landslutur)

**Attika** er er ein søguligur landslutur í Grikkalandi, kendur úr fornaldarsøguni, men er í dag eisini ein av teimum 13 fyrisitingarligu landslutum Grikkalands (periforia á grikskum, region á enskum), men hetta nýggja økið er væl størri enn tað søguliga Attika og fevnir eisini um nakrar oyggjar umframt ein part av Peloponnes, oyggjarnar eru eitt nú Salamina, Egina, Poros, Spetses og Hydra, sum liggja sunnanfyri og í ein útsynning frá Athen og Pireus, og so Kythira, sum liggur sunnanfyri Peloponnes. Landsluturin Attika fevnir um 3.808 km2. Í 2011 var fólkatalið í landslutinum 3.827.624. Tað søguliga Attika er ein hálvoyggj, sum gongur út í Egearahavið, og har høvuðsstaður Grikkalands, Athen, liggur.

## Fyrisiting
Attika landsluturin varð settur á stovn í 1987 undir einum fyrisitingarligum reformi, og til 2010 vóru hesar fyrisitingarligu eindirnar í landslutinum: Athen, Eystur Attika, Pireus og Vestur Attika.

Við Kallikratis ætlanini í 2010, var alt umskipað. Síðan 1. januar 2011 er Attika landsluturin býttur sundur í 8 regionalar eindir:

*Norður Athen 
*Vestur Athen 
*Mið Athen 
*South Athen
*Estur Attika 
*Piraeus 
*Oyggjar 
*Vestur Attika 

Guvernørurin hjá regiónini síðan 1. januar 2011 er Ioannis Sgouros, sum varð valdur til tey lokalu valini í Grikkalandi í 2010, hann varð valdur fyri PASOK (sosialistaflokkin). Tær regionalu eindirnar eru so aftur býttar sundur í kommunur, t.d. er regionala eindin Oyggjar, býtt sundur í 8 kommunur og Vesturattika er býtt sundur í 5 kommunur.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Landslutir í Grikkalandi
Vanlukkan á Karaiskakis

**Karaiskakis vanlukkan** var ein hending ið fór fram í Pireus, nærindis grikska høvuðsstaðin Athen á Karaiskakis Stadion í Neo Faliro býrarpartinum hin 8. februar 1981, beint eftir ein fótbóltsdyst millum Olympiakos F.C. og AEK Athen. Vanlukkan hendi við portur 7, sum á grikskum eitur Θύρα 7 / Thyra 7. Tað stendur ikki heilt greitt júst hvat ið fór fram og hvør ið orsøkin var, men sambært politifrágreiðingini, so var portur 7 ikki latið heilt upp, tá ið ein rúgva av Olympiakos viðhaldsfólki stormaðu móti útgongdini, fyri at feira 6-0 sigurin móti AEK. Tað bleiv ein troðkan frammanfyri hurðina, nøkur fólk mistu balansan og duttu, og so duttu onnur fólk omanyvir tey aftur, meðan onnur gingu uppiá teimum. Í alt doyðu 21 fólk í vanlukkuni, tey vóru trampaði í hel. 20 av teimum vóru Olympiakos viðhaldsfólk og eitt av teimum var AEK viðhaldsfólk, ið fylgdist við einum vinfólki, ið var viðhaldsfólk hjá Olympiakos. 19 av teimum sum lótu lív, doyðu á staðnum, meðan tvey lótu lív á sjúkrahúsi av løstunum tey fingu. Tey sum doyðu vóru tannáringar og ung vaksin. Í minsta lagi 55 onnur fólk fingu skaða.

Til minnis um hesa vanlukku og fyri at minnast tey ungu ið lótu lív, savnast fólk á hvørjum ári 8. februar við Portur 7 á Kariskakis, har tey rópa í takt: "Αδέρφια, ζείτε, εσείς μας οδηγείτε." (Adherfia, zite, esis mas odhijite, "Brøður, livið, tit vísa okkum vegin.") Á tribunini har ið reyð setur eru, eru nú nøkur svørt setur, sum forma eitt 7-tal. Á eystursíðuni á stadion er reist ein minnisvarði til minnis um tey 21 deyðu, og nøvn teirra eru ritaði inn har. Eftir vanlukkuna var eitt viðhaldsfelag hjá Olympiakos stovnað og hevur tað navnið Thyra 7 (Portur 7), uppkallað eftir vanlukkuni, fyri at minnast tey deyðu.

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Grein um vanlukkuna  á heimasíðuni hjá Olympiakos
* Heimasíðan hjá Gate 7 viðhaldsfólkunum 
*  Myndir 
* Tíðindablað 

Bólkur:Vanlukkur
Bólkur:Grikkaland
Bólkur:Fótbóltur
Hjúnaband

**Hjúnaband** ella **hjúnalag** er ein samfelagslig sambinding ella løgfrøðilig avtala millum tveir persónar, í summum samfeløgum er tó loyvt einum manni at hava fleiri konur, men í vesturheiminum er hetta ikki loyvt. Fyrr í tíðini var hjúnabandið bert loyvt millum tvey av ymiskum kyni, í Føroyum er tað enn soleiðis, men í nógvum øðrum londum, er tað nú loyvt tveimum av sama kyni antin at giftast ella at ganga saman í skrásett parlag. Í Føroyum er hvørki loyvt. Tvey sum giftast fáa nøkur rættindi og nakrar skyldur mótvegis hjúnafelagnum. Rættindini kunnu t.d. vera at arva hjúnafelagan, tá hesin doyr, hetta er eisini galdandi fyri ávísar pensjónir vm. Skyldur yvirfyri hjúnafelagnum kunnu t.d. vera at uppihalda hjúnafelagnum, um annar vinnur meira pening enn hin. Lógir eru ofta orðaðar alt eftir, um fólk er gift ella ikki. Í summum londum eru lógir nú broyttar, soleiðis at sambúgvandi pør eisini fáa ávisar skyldur og rættindi, sum gift hjún hava. Hetta kann t.d. vera galdandi við peningaligum veitingum frá tí almenna. 

Í nógvum mentanum kring heimin er eitt hjúnaband ofta knýtt saman við ymiskum ritualum og hátíðarhaldi.

Í Føroyum kunnu fólk velja at vígast í kirkju ella í øðrum kristiligum ella øðrum átrúnaðarligum samkomum, ella borgarligt. Ein borgarlig vígsla kann t.d. fara fram á einari politistøð ella hjá borgarstjóranum. Størstiparturin av føroyingum giftast í kirkju.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Hjúnalag
Bólkur:Kyn
Bólkur:Samfelag
Kynsleyst hjúnalag

**Kynsleyst hjúnalag** (ella **samkynt hjúnaband**) er eitt hjúnalag millum tvey fólk av sama kyni. Fyrsta hjúnabandið millum tveir menn verður í 27 f.Kr. skrásett í Rómverska fullveldinum . Hjúnalag millum samkynd nú á døgum, bleiv loyvt í summum londum í tí fyrsta tíggjuárinum av 2000-árunum. Hjúnalag millum tvey av sama kyni er ikki loyvt í Føroyum, heldur ikki skrásett parlag. Í Danmark hava samkynd í fleiri ár havt møguleika fyri at liva saman í skrásettum parlagi, men hin  7. juni 2012 samtykti danska Fólkatingið eina nýggja hjúnabandslóg fyri Danmark við 85 atkvøðum fyri og 24 ímóti. Lógin er ikki galdandi fyri Føroyar og Grønland . Í november 2014 vóru tað 18 lond, ið loyva hjúnabandi millum tvey av sama kyni: Argentina, Belgia, Brasil, Danmark, Finnland, Frakland, Ísland, Kanada, Luksemburg, Niðurlond, Noreg, Nýsæland, Portugal, Spania, Stórabretland, Suðurafrika, Svøríki, Uruguei og harafturat eru tað fleiri minni partar av londum, ið loyva tí, eitt nú partar av Meksiko og USA. 

Í kanning, sum Gallup Føroyar hevur gjørt fyri LGBT Føroyar í apríl 2013, taka heili 68 % undir við, at samkynd kunnu ganga saman í borgarligt hjúnaband. Tað vil siga, kunnu vígast á ráðhúsum og sýsluskrivstovum, men ikki í kirkjum og samkomum. Harafturímóti siga einans 27 % seg vera móti hesum. 5 % siga seg ikki vita hvat tey halda um málið. Tá spurningurin verður býttur út á kyn, siga heili 72 % av kvinnum ja til at javnseta samkynd og hinskynd í hjúnabandslógini, meðan tað eru 65 % av monnum, sum siga ja. Størsta stuðulin fáa tey samkyndu í Norð­streymoy, har 81 prosent av borgarun­um siga ja til samkynt hjúnarlag. Í øllum økjum í landinum, í øllum aldursbólkum, í øllum útbúgvingar- og lønarbólkum er meiriluti fyri eini broyting í hjúnabandslógini, soleiðis at samkynd verða javnsett við aðrar borgarar . 

## Keldur


Bólkur:Hjúnalag
Bólkur:Kyn
Bólkur:LGBT
Tsitsi Dangarembga

**Tsitsi Dangarembga** (fødd 1959) er ein simbabviskur rithøvundur og filmsleikstjóri. Foreldur hennara lósu í Onglandi, og tí er hon uppvaksin har. Í Simbabvi gekk hon fyrst á missionsskúla í Mutare. Hon hevur lisið medisin við universitetið í Cambridge, men gavst við at lesa og vendi heimaftur til Simbabvi beint áðrenn landið gjørdist sjálvstøðugt í 1980. Meðan hon las sálarfrøði við universitetið í Harare, luttók hon í einum dramabólki. Hon metti tó, at tað ikki vóru nakrir sjónleikir, ið hóskaðu til leiklutir til svørt fólk, og tí fór hon sjálv í holt við at skriva og skrivaði skjótt tríggjar sjónleikir.

Fyrsta skaldsøga hennara, sum á svenskum eitur *Rotlös*, fekk upprunaheitið *Nervous Conditions* eftir einum sitati av Sartre í fororðinum til bókina hjá Frantz Fanon við svenska heitinum *Jordens fördömda*: "The status of the 'native' is a nervous condition". Dangarembga bjóðaði bókina til eitt bókaforlag í Simbabvi, men tey noktaðu at útgeva bókina, og so endaði tað við, at bókin fyrst varð givin út í London. Eitt høvuðstema í skaldsøguni er, hvussu ein kvinna skal uppnáa frælsi uttan at svíkja sín uppruna og missa sínar røtur.

## Útgávur

### Bøkur á enskum
**The Letter*, 1985.
**She No Longer Weeps*, 1987.
**Nervous Conditions*, 1988; Ayebia Clarke, 2004.
**The Book of Not: A Sequel to Nervous Conditions*, Ayebia Clarke, 2006.

### Bøkur umsettar til svenskt
*Rotlös: skaldsøga um eina svarta gentu, sum veksur upp í Afrika*, 1990 (Nervous Conditions 1988)

## Filmar
**Everyone's Child*, 1996
**Kare Kare Zvako*, (stuttfilmur), 2004

## Keldur


Bólkur:Filmsleikstjórar
Bólkur:Kvinnur
Bólkur:Kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1959
Bólkur:Simbabvar
Rosamaria Murtinho

**Rosamaria Pereira Murtinho** (fødd 24. oktober 1939 í Belém) er sjónleikari úr Brasil. 

## Filmar í úrvali
* *[[A Muralha]]* (1968)
* *[[Pantanal]]* (1990)
* *[[A Próxima Vítima]]* (1995)
* *[[Corpo Dourado]]* (1998)
* *[[Chocolate com Pimenta]]* (2003)
* *[[Paraíso Tropical]]* (2007)
* *[[Sete Pecados]]* (2007)
* *[[Amor à Vida]]* (2013)

## Keldur


Bólkur:Brasilskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1939
Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins

**Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins** er ein bókmentavirðisløn, sum Útnorðurráðið letur til høvundan ella høvundarnir og teknarnir av einari bók úr einum av teimum trimum londunum í Útnorði: Føroyar, Ísland og Grønland. Útnorðurráðið tók avgerð um at seta hesa virðislønina á stovn á ársfundinum í 1999.

## Vinnarar av  Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins
* 2016 - *Hon, sum róði móti ælaboganum*, eftir Rakel Helmsdal
* 2014 - *Tidsskisten* eftir Andra Snær Magnason
* 2012 - *Kaassalimik oqaluttuaq* (Søga um Kaassali), eftir Lars-Pele Berthelsen
* 2010 - *Garðurinn* (Kirkjugarðurin), eftir Gerður Kristný
* 2008 - *Draugaslóð* (Spøkilsisspor), eftir Kristína Helgu Gunnarsdóttur
* 2006 - *Ein hundur, ein ketta og ein mús*, eftir Bárð Oskarsson    
* 2004 - *Engill í vesturbænum* (En engel i nabolaget), eftir Kristína Steinsdóttur og Hallu Sólveig Þorgeirsdóttur
* 2002 - *Sagan af bláa hnettinum* (Søgan um bláu gongustjørnuna), eftir Andra Snær Magnason

## Tilnevningar

### 2016

#### Úr Íslandi
* *Mamma Klikk*, eftir Gunnar Helgason

#### Úr Grønlandi
* *AVUU*, eftir Frederik “Kunngi” Kristensen

#### Úr Føroyum
* *Hon, sum róði eftir ælaboganum*, eftir Rakel Helmsdal

### 2014

#### Úr Íslandi
* *Tímakistan*, eftir Andra Snær Magnason

#### Úr Grønlandi
* *Den magiske kasket*, eftir Kathrine Rosing

#### Úr Føroyum
* *Flata Kaninin*, eftir Bárð Oskarsson

### 2012

#### Úr Íslandi
* *Með heiminn í vasanum*, eftir Margrét Örnólfsdóttur

#### Úr Grønlandi
* *Kaassalimik oqaluttuaq*, eftir Lars-Pele Berthelsen

#### Úr Føroyum
* *Skriva í sandin*, eftir Marjuna Syderbø Kjelnæs

### 2010

#### Úr Íslandi
**Garðurinn* (Kirkjugarðurin), eftir Gerður Kristný

#### Úr Grønlandi
* *Sila*, eftir Lanu Hansen

#### Úr Føroyum
**Várferðin til brúnna*, eftir Rakel Helmsdal

### 2008

#### Úr Íslandi
* *Draugaslóð*, eftir Kristína Helgu Gunnarsdóttur

#### Úr Grønlandi
* *Abct*, eftir Julie Edel Hardenber

#### Úr Føroyum
* *Apollonia*, eftir Edward Fuglø

### 2006

#### Úr Íslandi
* *Frosnu tærnar*, eftir Sigrúna Eldjárn

#### Úr Grønlandi
* *Nissimaat nissimaajaqqallu* (Nissumenn og smáar nissur), eftir Grethe Guldager við illustratiónum eftir Nuka Godtfredsen

#### Úr Føroyum
* *Ein hundur, ein ketta og ein mús*, eftir Bárð Oskarsson

### 2004
#### Úr Grønlandi
* Inuk sodavandillu akuukkat (Inuk - og eitraðar sodavatn), eftir Jokum Nielsen

#### Úr Íslandi
* *Engill í vesturbænum*, eftir Kristína Steinsdóttur illustrerað hevur Halla Sólveig Þorgeirsdóttir

#### Úr Føroyum
* *Loppugras* (yrkingasavn) eftir Sólruna Michelsen illustrerað hevur Hanni Bjartalíð. Ein tónleika-CD fylgir við bókini, har ein skúlaflokkur syngur sangirnar úr bókini.

### 2002

#### Úr Grønlandi
* *Sialuarannguaq*, eftir Jørgen Petersen

#### Úr Íslandi
* *Sagan af bláa hnettinum*, eftir Andra Snær Magnason

#### Úr Føroyum
* *Kuffa* eftir Brynhild Andreasen (tekstur) og Astrid MacDonald (tekningar)

## Keldur


Bólkur:Íslendskar bókmentaheiðurslønir
Bólkur:Føroyskar bókmentaheiðurslønir
Bólkur:Bókmenta virðis- og heiðurslønir
Egina

**Egina** (grikskt: Αίγινα - Aígina [ˈeʝina], g verður úttala sum føroyski bókstavurin j) er ein oyggj í Grikkalandi. Oyggin hoyrir til tær Saronisku oyggjarnar, sum liggja beint sunnanfyri og í ein útsynning av Athen og Pireus í tí Saronisku Víkini. Tær størstu av Saronisku oyggjunum eru: Salamis,  Angistri og Poros. Onkuntíð verða oyggjarnar Hydra, Dokos og Spetses roknaðar uppí tær Saronisku oyggjarnar. Egina liggur bert 27 km frá Athen, ferjur og skjóttgangandi bátar sigla fleiri ferðir dagliga millum oynna og meginlandið. Egina er ein kommuna í Attika landslutinum. 

Tær størstu bygdirnar á Egina eru hesar: (tølini í klombrum er fólkatalið, sum tað var í 2011)
*Egina (7253)
*Kypseli (2124)
*Mesagros (1361)
*Perdika (823)
*Vathy (1495)

Egina býur er høvuðsbýur á oynni og liggur í útnyrðingshorninum av oynni. Av tí at fjarðstøðan til Athen er so lítil, eru tað nógvir athenbúgvar, ið ferðast til oynna, og fleiri eiga frítíðarhús á oynni. Fólkatalið á oynni er umleið 13.000. Oyggin er 87,41 km2 til støddar, til samanberingar kann nevnast, at Borðoy er 96 km2.

## Keldur


## Slóðir úteftir

*Agina kommuna - Almenn heimasíða

Bólkur:Oyggjar í Grikkalandi
Bólkur:Býir í forna Grikkalandi
Manchester City F.C.

**Manchester City F.C.** er eitt fótbóltsfelag úr enska býnum Manchester. Felagið spælir í ovastu ensku fótbóltskappingini Premier League. Føroyski landsliðsmálmaðurin, Gunnar Nielsen, hevur spælt við Manchester City. Hann spældi ein dyst við besta liðnum, og gjørdist harvið fyrsti føroyingur, ið spældi við ensku Premier League. Føroyska fótbóltsfelagið EB/Streymur hevur spælt móti Manchester City í UEFA Cup í 2008-09, Manchester vann báðir dystirnir 2-0.

## Heiður
* **Meistaraheiti**: 1937, 1968, 2012, 2014, 2018 og 2019
* **Nummar tvey** í ensku landskappuingini: 1904, 1921 og 1977
* **FA Cup vinnari**: 1904, 1934, 1956, 1969 og i 2011
* Nummar 2 í **FA Cup** (finalistur): 1926, 1933, 1955, 1981 og 2013
* **Liga Cup vinnari**: 1970 og 1976
* Nummar 2 í **Liga Cup** (finalistur): 1974
* **Europa Cup fyri steypavinnarar**: 1970

## Fótbóltshópur

## Keldur


Bólkur:Manchester City F.C.
Bólkur:Premier League
Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Wayne Rooney

**Wayne Mark Rooney**  (føddur 24. oktober 1985) er ein enskur fótbóltsleikari, sum spælir sum álopsleikari fyri enska Premier League felagið Manchester United F.C. og fyri enska landsliðið. Hann spældi sín fyrsta A-landsdyst fyri Ongland í 2003, og setti tá met sum yngsti spælari nakrantíð, ið hevði spælt á enska A-landsliðnum. Hetta metið er síðan tikið av Theo Walcott. Hann er yngsti málskjýtti hjá Onglandi yvirhøvur. Hann spældi við í EM í fótbólti í 2004 og skoraði tá fýra mál og gjørdist eitt skifti yngsti málskjýttin í kappingini. Rooney spældi við til HM 2006 og HM 2010, og verður av nógvum mettur at vera besti enski fótbóltsleikarin. Hann hevur vunnið heiðurin sum Ársins fótbóltsspælari í Onglandi tvær ferðir, í 2008 og 2009. Í mars 2013 hevur hann vunnið 81 millumtjóðadystir og skorað 35 mál, hetta ger at hann er fimt besti málskjútti hjá Onglandi yvirhøvur. Nýggju ára gamal fór Rooney at spæla við Everton, og har spældi hann fyri fyrstu ferð sum professionellur fótbóltsleikari í 2002. 

Rooney spældi við Everton til hann á sumri 2004 bleiv keyptur av Manchester United F.C. fyri 25,6 milliónir £. Sama árið fekk hann kelinavnið "Wazza". Síðan tá hevur United við Rooney á liðnum vunnið enska meistaraheitið fimm ferðir, UEFA Champions League 2007–08 og tvær steypakappingar. Harumframt hevur hann tvær ferðir fingið silvur í Champions League og tvær ferðir í Premier League. Í apríl 2012 skoraði Rooney sítt 180. mál, sum gjørdi hann til fjórð mest skorandi leikara hjá United yvirhøvur.

### Millumtjóða mál

*Hagtølini eru dagførd eftir dystin, sum varð spældur 26. mars 2013*

## Keldur


Bólkur:Enskir fótbóltsleikarar
Bólkur:Føðingar í 1985
Saronisku Oyggjar

**Saronisku Oyggjar** er ein oyggjabólkur í Grikkalandi, sum liggur í Saronisku víkini. Oyggjarnar liggja beint sunnanfyri og í ein útsynning av Athen og Pireus, bert 27 km frá Athen. Tær størstu av Saronisku oyggjunum eru: Egina, Salamis,  Angistri og Poros. Onkuntíð verða oyggjarnar Hydra, Dokos og Spetses roknaðar uppí tær Saronisku oyggjarnar. Saronisku oyggjarnar hoyra undir Attika landslutin.

Bólkur:Oyggjar í Grikkalandi
California Lutheran University

**California Lutheran University** (ofta stytt til **CLU** ella **Cal Lutheran**) er ein privatur lærdur háskúli í Thousand Oaks, Kalifornia. Á skúlanum ganga um samanlagt um 4000 næmingar. Cal Lutheran varð sett á stovn í 1959. 

Bólkur:Fróðskaparsetur
Bólkur:Lærdir háskúlar í USA
Suðurkalifornia

**Suðurkalifornia** (Southern California á enskum) er eitt landafrøðilig øki í Kalifornia í USA. Suðurkalifornia fevnir um San Bernardino County, Los Angeles County, Ventura County, San Diego County, Riverside County, Orange County og Imperial County. Los Angeles er næststørsti býur í USA og liggur í Suðurkalifornia. Aðrir stórir býir eru San Diego, Long Beach, Bakersfield og Anaheim. Veðurlagið er turt og heitt, og landslagið berligt, helst fyri eystan, men fram við Kyrrahavi er lendið fruktabetri. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Suðurkalifornia á hvørjum ári at njóta góða veðrið. Veðurlagið har er nakað sum í londunum í Suðurevropa.

Tann spanskttalandi parturin av íbúgvum er í stórum vøkstri bæði í nøgd og búskapi. Næstan helvtin (44,9 % í 2010) av fókinum í Suðurkalifornia er ættað úr Meksiko . Tá ið Meksiko tók loysing frá Spania í 1821, var Kalifornia partur av Meksiko. Í 1846 bað Kalifornia um at verða limað inn í USA. Tað varð atvold til kríggj ímillum Meksiko og USA í 1846-1848. Kalifornia bleiv alment lutstatur í USA 9. september í 1850. 

## Søga

Territory of Colorado var ein roynd at gera ein part av Suðurcalifornia til ein nýggjan stat (og hevur einki at gera við núverandi statin Colorado). Nýggi staturin varð skotin upp í 1859 sum eitt mótmæli móti høga skattatrýstinum, sum varð lagt í umráðnum. Til dømis rindaðu teir dupult so nógv í skatti sum námsarbeiðarar í økinum. Oddamaður fyri uppskotinum var Andres Pico, sum legði uppskot fyri kongressina um at stovna nýggja statin.

## Myndasavn


Mynd:Los_Angeles_Skyline_at_Night.jpg|Náttarmynd av Los Angeles.
Mynd:Venice,_California_Beach.jpg|Surfing er sera væl dámd í Kalifornia.
Mynd:Sunset_at_Huntington_Beach.jpg|Strondin í Huntington Beach.
Mynd:Potato_Harbor_Santa_Cruz_Island.jpg|Potato Harbor á oynni Santa Cruz Island.


## Kelduávísingar


Bólkur:Kalifornia
Alex Ferguson

**Sir Alexander Chapman "Alex" Ferguson**, CBE (føddur 31. desember 1941) er ein skotskur fyrrverandi fótbóltsleikari og venjari. Hann er mest kendur fyri tíðina sum venjari við Aberdeen og Manchester United. Hann var høvuðsvenjari hjá Manchester United F.C. í tíðarskeiðnum 1986-2013, har hann vann ensku landskappingina 13 ferðir.

## Lívsleið sum fótbóltsvenjari
### Listi yvir sesongir
***LC** = League Cup
***UCL** = UEFA Champions League
***UEL** = UEFA Cup / UEFA Europa League
***UCW** = UEFA Cup Winners' Cup
***USC** = UEFA Super Cup
***FCW** = Intercontinental Cup / FIFA Club World Cup





1 Næstbesta deildin
2 Vinnari av Intercontinental Cup. Bólkaspæl í 2000 FIFA Club World Cup

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Skotskir fótbóltsvenjarar
Bólkur:Skotar
Liv and Maddie

***Liv and Maddie*** (danskt heiti: *Liv og Maddie*, eitur ***Liv and Maddie: Cali Style*** í fjórðu sesong) er ein amerikonsk tannáringa undirhaldssendirøð skapað av John D. Beck og Ron Hart og framleidd av It's a Laugh Productions fyri Disney Channel. Tað er Dove Cameron, ið hevur leiklutirnar sum Liv og Maddie Rooney. Framleiðslan av sjónvarpsrøðini byrjaði í apríl 2013 við ein pilot episode víst hin 19. juli 2013 í Amerika. Sjónvarpsrøðin varð send regluliga í Amerika frá 15. september 2013. Sjónvarpsrøðin varð víst fyrstu ferð í Danmark hin 20. desember 2013 sum ein *sneak peek* og varð send regluliga frá 24. januar 2014.

Eyðkennislagið til sjónvarpsrøðina hava teir báðir føroyingarnir Bárður Háberg og Óli Jógvansson skrivað og framleitt, teir eiga tónleikafyritøkuna Baroli Music. Temalagið eitur Better in Stereo.

## Søgugongd
Sjónvarpsrøðin snýr seg um tvær eineggjaðar tvíburðarsystrar við sera ymiskum persónleikum. Liv Rooney er sera feminin og hevur verið filmsstjørna í Hollywood í fýra ár í egnum TV-show, meðan Maddie er meira dreingjalig og dámar væl ítrótt og spælir við á kurvabóltsliðmum í skúlanum.

## Leikarar
*Leiklutir í sjónvarpsrøðini Liv and Maddie:*
* Dove Cameron sum bæði Liv og Maddie, tær báðar tvíburðarsystrarnar ið eru sera ymiskar. Liv er elsta barnið hjá Rooney familjuni. Slagorðið hjá Maddie er "Bam! What?!" (danskt "Kaboom! Hvad?!")
* Joey Bragg sum Joey Rooney, er miðlingabarnið hjá Rooney familjuni og stóribeiggi Parker.
* Tenzing Norgay Trainor sum Parker Rooney, yngri beiggi Liv og Maddie og yngsta barn hjá Rooney familjuni.
* Kali Rocha sum Karen Rooney, ein skúlasálarfrøðingur og mamma Liv, Maddie, Joey, og Parker.
* Benjamin King sum Pete Rooney, ein kurvabóltsvenjari og pápi Liv, Maddie, Joey, og Parker. (Ikki við í sesong 4)
* Lauren Lindsey Donzis sum Ruby, er systikinabarn Liv og Maddie. (Bert í sesong 4)

## Keldur


## Slóðir úteftir

* 
* 
* 

Bólkur:Baroli Music
Bólkur:Disney Channel
Bólkur:Sjónvarpsrøðir úr USA
Shake It Up: I Love Dance

***Shake It Up: I Heart Dance*** (***Shake It Up: I <3 Dance***) er triðja soundtrack fyri Disney Channel Original Series *[[Shake It Up (sjónvarpsrøð)|Shake It Up]]*. Føroyska fyritøkan Baroli Music sum Bárður Háberg og Óli Jógvansson eiga, hevur verið við til at skriva, framleiða og miksa tveir av sangunum á fløguni/soundtrack'inum. Shake It Up: I love Dance kom út 5. mars 2013.  Tónleikaútgávan hevur artistar, sum eru blivin kend á Disney Channel, eitt nú Bella Thorne, Zendaya, Bridgit Mendler, McClain Sisters, Caroline Sunshine, Roshon Fegan, Selena Gomez og Coco Jones. Sangirnir sum føroyingarnir Bárður og Jógvan eiga stóran leiklut í hava heitini: "Afterparty" og "Future Sounds Like Us".

## Løgini á tónleikaútgávuni við filmstónleikinum
Listin við løgum varð avdúkaður 23. januar 2013.

## Keldur


Bólkur:Baroli Music
Bólkur:Shake It Up
Bólkur:Disney Channel
Caroline Sunshine

**Caroline Sunshine** (fødd 5. september 1995) er ein sjónleikari, dansari og songkvinna úr USA. Hon er best kend fyri sín leiklut sum Barbara Winslow í Fox familjufilminum, *[[Marmaduke]]*, og fyri sín leiklut sum tann smarta evropeiska skiftislesandi Tinka Hessenheffer í skemtisjónvarpsrøðini *[[Shake It Up (sjónvarpsrøð)|Shake It Up]]* á Disney Channel. Hon hevur eitt nú sungið sangin *Afterparty* á soundtrack útgávuni Shake It Up: I Love Dance, sangin hava føroyski Bárður Háberg úr føroysku fyritøkuni Baroli Music og Scott Krippayne skrivað.

## Heiður

## Keldur


Bólkur:Føðingar í 1995
Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Amerikanskar songkvinnur
Bólkur:Baroli Music
Bólkur:Shake It Up
Útoyggjastevna

**Útoyggjastevna** verður hildin einaferð um árið í juni ella juli. Tað er Útoyggjafelagið ið skipar fyri stevnuni. Stevnan verður hildin á einari av teimum átta útoyggjunum í Føroyum. Oyggjarnar sum eru limir í Útoyggjafelagnum eru: Fugloy, Svínoy, Kalsoy, Mykines, Koltur, Hestur, Skúvoy og Stóra Dímun. Í 2011 varð stevnan hildin hin 18. juni á Húsum og í Syðradali á Kalsoynni. Í 2012 varð Útoyggjastevnan hildin úti í Svínoy hin 23 .juni. Gunnvá við Keldu, sum tá var borgarstjóri í Klaksvíkar kommunu, sum Svínoy er partur av, helt røðu.

## Útoyggjastevnur
* 2014 - Gjógv (Eysturoy)
* 2013 - Fugloy (á Kirkju)
* 2012 - Svínoy
* 2011 - Kalsoy (á Húsum og í Syðradali)
* 2010 - Hestur
* 2009 - Kalsoy (á Trøllanesi og í Mikladali)
* 2008 - Mykines
* 2007 - Fugloy
* 2005 - Svínoy
* 2004 - Hestur
* 2002 - Skúvoy (fyrsta útoyggjastevnan)

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Føroyskar stevnur
Løgtingsvalið 1980

**[[Løgting]]svalið í [[Føroyar|Føroyum]] 1980** varð hildið 8. november 1980. 23.273 atkvøður vóru taldar upp.

## Úrslit

## Hygg eisini at
*Løgtingslimir í Føroyum 1980-84

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Hagstova Føroya — Íbúgvaviðurskifti og val (Føroysk hagtøl)

Bólkur:Løgtingsval
Bólkur:1980
Løgtingslimir í Føroyum 1980-84

Tað vóru **32 løgtingslimir á [[Føroya Løgting]]i** millum løgtingsvalini 1980 og 1984. Javnaðarflokkurin og Sambandsflokkurin vóru størstu flokkar, og Pauli Ellefsen skipaði eina borgerliga samgongu við Sambandsflokkinum, Fólkaflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum, sum vardi alt tíðarskeiðið. Til stuttleika kann nevnast, at 5 løgtingslimir høvdu Olsen til eftirnavn, av teimum umboðaðu 4 Eysturoyar valdømi.

## Fastir tinglimir

## Keldur
*«Løgtingið 150 – Hátíðarrit», bind 2 (2002). (PDF )

Bólkur:Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Bólkur:1980
Bólkur:1981
Bólkur:1982
Bólkur:1983
Bólkur:1984
Santorini

**Santorini** (grikskt: Σαντορίνη, eisini kend sum **Thira** (Θήρα) á nýgrikskum, Thera á forngrikskum, er ein oyggj í Egearahavinum í Grikkalandi. Oyggin er tann syðsta í oyggjabólkinum, sum verður nevndur Kykladurnar (Κυκλάδες). Oyggin er 73 km2 til støddar og liggur umleið 200 km í ein landssynning frá grikska meginlandinum. Í 2011 var fólkatalið á oynni 15.500. Santorini er tann størsta av fleiri smærri oyggjum, sum tilsaman eru Santorini kommuna. Bert ein onnur av hesum oyggjum eru bygdar, hin oyggin er Therasia, tær smærru óbygdu oyggjarnar eru: Nea Kameni, Palaia Kameni, Aspronisi og Christiana. Tilsaman er víddin av hesum oyggjum 90,6 km2. Santorini er av vulkanskum uppruna eins og Føroyar, og líkist tí ikki hinum griksku oyggjunum, sum ikki eru av vulkanskum uppruna. Síðan 2011 hevur Santorini kommuna verið partur av Thira regionalu eindini. Hinar kommunurar í eindini eru tær nærmastu oyggjarnar, tær syðru Kykladuoyggjarnar, hinar kommunurnar í Thira regionalu eindini eru: Anafi, Folegandros, Ios og Sikinos.

## Keldur


Bólkur:Kykladurnar
Bólkur:Oyggjar í Grikkalandi
Sikhisma

**Sikhisma** er ein heimsátrúnaður úr Punjab í Norðurindia. Stovnarin var Guru Nanak, føddur í 1469. Hann var sonur ein hindu, men dámdi ikki trúnna á nógvar gudar og heldur ikki kastuskipanina. Guru Nanak var hugtikin av, at islam lærdi, at øll eru eins. Tá hetta bert var galdandi fyri muslimar, gjørdi hann av at seta á stovn ein átrúnað, sum bygdi á, at bert ein gud er til, Vaheguru, og at fyri honum eru øll eins uttan mun til átrúnað, húðarlit og kyn. Níggju aðrir guruar tóku við eftir Nanak og mentu sikhismuna. Halga bók teirra er Adi Granth. Mong sikhisk mannfólk hava vavhúgvu, turban, um høvdið sum tekin um reinleika. Sikhisma og hinduisma góðtaka hvørja aðra, eins væl og tær góðtaka kristindóm, jødadóm og islam. Tíggjundi og seinasti lærumeistarin, Gobind Rai (1675-1708), gav nógvum sikhum sama eftirnavn: Singh. Hann bað eisini allar sikhar bera vápn. Hvør maður skuldi hava slíðraknív og kamb upp í sær, og teir máttu aldri klippa sær hárið. 

Sikhisma hevur ikki breitt seg um heimin, sum eitt nú t.d. islam hevur. Tað ræður ikki um at breiða sikhismu út. Flyta sikhar til onnur lond, dyrka teir sín átrúnað og sína mentan á sama hátt sum heima, í tann mun, tað ber til. Sikhisma telur eini 30 mió. fólk, har tey festu búgva í Norðurindia . Nøkur fá eru búðsitandi aðrastaðni í heiminum, eitt nú í USA (uml. 750 000) og í Kanada (uml. 470 000) . 90 % av teimum býr í India . 

## Keldur


Bólkur:Átrúnaður
Løgtingsvalið 1978

**[[Løgting]]svalið í [[Føroyar|Føroyum]] í 1978** varð hildið 7. november 1978. Talið av løgtingslimum varð hækkað frá 26 til 32. Hetta var fyrsta løgtingsvalið, har kvinnur vóru valdar inn beinleiðis, tær vóru Karin Kjølbro (TF) og Jona Henriksen (JF), báðar úr Suðurstreymoy.

## Valúrslit

## Slóðir úteftir
*Hagstova Føroya — Íbúgvaviðurskifti og val, hagstova.fo (Føroysk hagtøl)
*Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004) ,  hagstova.fo
* Løgtingsval skift á flokkar, atkvøður og tingmenn (1978-2015), hagstova.fo

Bólkur:Løgtingsval
Bólkur:1978
Paul Scholes

**Paul Aron Scholes** føddur 16 November 1974 er enskur fóbóltsleikari sum hevur spælt alla sína karrieru í Manchester United har hann er ein livandi legenda. Scholes hevur spælt yvir 600 dystir fyri United og skorað fleri enn 100 mál. Harumframt hevur Scholes higartil (mai 2013) spælt 66 landsdystir fyri Ongland og skorað 14 mál.

Bólkur:Enskir fótbóltsleikarar
Sufisma

**Sufisma** er ein meir enn túsund ára gomul rørsla innan islam. Hugtakið sufisma verður brúkt um islamska mystikk og spiritualitet, sum snýr seg um takksemið menniskjans mótvegis Allah. Sufisman tók seg upp í Irak um 600-700 e.Kr. 

## Kelda


Bólkur:Islam
Bólkur:Átrúnaður