open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gerd Müller

**Gerhard «Gerd» Müller** (føddur 3. november 1945 í Nördlingen, deyður 15. august 2021) var ein týskur fótbóltsleikari.

Müller eigur tey týsku málskoringsmetini fyri bæði týska fótbóltslandsliðið og fyri Bundesliga.  Hann skoraði 68 mál í 62 landskampum, og í Bundesliga 365 mál í 427 dystum. Han verður roknaður sum ein av teimum mest effektivu álopsleikarunum gjøgnum allar tíðir, og fekk kelinøvn sum *"der Bomber (der Nation)"* og "*Kleines Dickes Müller*".

## Heiður

### Steyp við Bayern München
* Bundesliga: 1969, 1972, 1973, 1974
* Tann týska steypakappingin: 1966, 1967, 1969, 1971
* Serievinnaracup: 1974, 1975, 1976
* Cupvinnaracup: 1967

### Steyp vunnin við týska landsliðnum
* EM: 1972
* HM: 1974

### Toppskorari vm.
* Toppskorari í Bundesliga: 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1974, 1978
* Toppskorari í Europa (Evropeiski gylti skógvurin): 1970, 1972
* Toppskorari í HM 1970
* Toppskorari í EM 1972
* Ársins leikari í Evropa (Ballon d'Or) 1970

## Keldur

Bólkur:Týskir fótbóltsleikarar
Bólkur:Føðingar í 1945
Bólkur:Andlát í 2021
Bólkur:FIFA 100
Týska fótbóltslandsliðið

**Týska manslandsliðið í fótbólti** er eitt av teimum landliðum í heiminum, sum hevur klárað seg best, teir hava eitt nú vunnið trý HM-gull og trý EM-gull.

## Venjarar

*Sepp Herberger virkaði de facto sum venjari frá og við 1936, men varð alment settur sum høvuðsvenjari í 1938.*

### Hjálparvenjarar
* Dettmar Cramer
* Udo Lattek
* Michael Skibbe (2000–2004)
* Horst Köppel (1984–1986)
* Albert Sing
* Rainer Bonhof
* Joachim Löw (2004–2006)

## Profilar gjøgnum tíðina

### Flestar landsdystir

### Flest landsliðsmál

## Leikarar
### Hópurin til EM í fótbólti 2016

Venjari: Joachim Löw

Týskland kunngjørdi teirra endaliga EM-hóp hin 31. mai.

### Leikarar ið nýliga hava fingið landsliðsboð
Fylgjandi leikarar hava eisini fingið landsliðsboð til týska landsliðið seinastu 12 mánaðarnir áðrenn EM 2016, og eru enn tøkir til úttøku.

## Keldur


Bólkur:Fótbóltslandslið í Evropa
Bólkur:Fótbóltur í Týsklandi
Sofi Oksanen

**Sofi Oksanen** (fødd 7. januar 1977 í  Jyväskylä) er ein finskur rithøvundur. Pápi hennara er finni, mamman er fødd og uppvaksin í Estlandi, men flutti til Finnlands í 1970-árunum. Hon hevur útgivið fýra skaldsøgur umframt sjónleikir og essays. Hon hevur móttikið fleiri virðislønir fyri sín skaldskap, eitt nú fekk hon Norðurlendsku virðislønina hjá Svenska Akademinum í 2013 og Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins í 2010.

## Útgivið
;Skaldsøgur
**Stalinin lehmät*, WSOY, 2003. Í norskari týðing: *Stalins kyr*, týtt úr finskum av Morten Abildsnes (Oktober forlag, 2009). ISBN 978-82-495-0631-6
**Baby Jane*, WSOY, 2005. Í norskari týðing: *Baby Jane*, týtt úr finskum av Morten Abildsnes (Oktober, 2011). ISBN 978-82-495-0794-8 
**Puhdistus*, WSOY, 2008. Í danskari týðing: Renselse. Í norskari týðing: *Utrenskning*, týtt úr finskum av Turid Farbregd (Oktober,  2010). ISBN 978-82-495-0654-5 
**Kun kyyhkyset katosivat*, 2012. Í norskari týðing: *Da duene forsvant*,  týtt úr finskum av Turid Farbregd (Oktober, 2013). 978-82-495-1076-4

;Sjónleikir
**Puhdistus, näytelmä*, 2006
**High Heels Society*, 2008 

;Essay
*«Husmor eller babe?» (útgivið í Noregi í «Syn og Segn» 2009)
*«Hammar og sign er gøy, hakekrossen alvor» (útgivið í Noregi í «Syn og Segn» 2009)

## Heiður
*Finlandia-virðislønin 2008
*Kalevi Jäntti-virðislønin 2008
*Runeberg-virðislønin 2009
*Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins 2010
*Prix Femina Étranger 2010
*Norðurlendska virðislønin hjá Svenska Akademinum 2013

## Keldur


Bólkur:Føðingar í 1977
Bólkur:Finskir rithøvundar
Bólkur:Vinnarar av Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
Bólkur:Kvinnuligir rithøvundar
Vladimir Putin

**Vladímír Pútín** (russiskt: Влади́мир Влади́мирович Пу́тин) (føddur 7. oktober 1952 í Leningrad) er ein russiskur statsleiðari, forseti í Russlandi síðan 2012. Hann var eisini forseti 2000–2008. Áðrenn tað var hann forsætisráðharri 1999–2000 og 2008–2012.

## Keldur


## Slóðir úteftir
*Vladimir Putin (Ævisøga, enskt)

Bólkur:Føðingar í 1952
Bólkur:Russiskir politikarar
Bólkur:Forsetar Russlands
Norðurlendska virðislønin hjá Svenska Akademinum

**Norðurlendska virðislønin hjá Svenska Akademinum** (á svenskum: **Svenska Akademiens nordiska pris**) er ein prísur, sum Svenska Akademiið handar á hvørjum ári hin 5. apríl ella ein av døgunum sum er um tað tíðina. Dagurin 5. apríl er stovningardagurin hjá Svenska Akademinum. Virðislønin er á 350.000 svenskar krónur, og er hon næststørsta virðislønin hjá Akademinum.

## Móttakarar

Vinnarar higartilL
*2022 - Naja Marie Aidt, Danmark
*2021 - Eldrid Lunden, Noreg
*2019 - Karl Ove Knausgård, Noreg
*2020 - Rosa Liksom, Finnland
*2018 - Agneta Pleijel, Svøríki
*2017 - Dag Solstad, Noreg
*2016 - Monika Fagerholm, Finnland
*2015 - Thomas Bredsdorff, Danmark
*2014 - Lars Gustafsson, Svøríki
*2013 - Sofi Oksanen, Finnland
*2012 - Einar Már Guðmundsson, Ísland
*2011 - Ernst Håkon Jahr, Noreg
*2010 - Per Olov Enquist, Svøríki
*2009 - Kjell Askildsen, Norge
*2008 - Sven-Eric Liedman, Svøríki
*2007 - Jon Fosse, Noreg
*2006 - Pia Tafdrup, Danmark
*2005 - Göran Sonnevi, Svøríki
*2004 - Guðbergur Bergsson, Ísland
*2003 - Lars Norén, Svøríki
*2002 - Torben Brostrøm, Danmark
*2001 - Willy Kyrklund, Svøríki
*2000 - Lars Huldén, Finnland
*1999 - Klaus Rifbjerg, Danmark 
*1998 - Lars Forssell, Svøríki
*1997 - Bo Carpelan, Finnland 
*1996 - Arne Næss, Noreg
*1995 - Lars Ahlin, Svøríki
*1994 - Inger Christensen, Danmark
*1993 - Paavo Haavikko, Finnland
*1992 - Thor Vilhjálmsson, Ísland
*1991 - Tomas Tranströmer Svøríki
*1990 - Henrik Nordbrandt, Danmark
*1989 - Rolf Jacobsen, Noreg
*1988 - Nils Erik Enkvist, Finland
*1987 - William Heinesen, Føroyar
*1986 - Villy Sørensen, Danmark

## Keldur


Bólkur:Bókmenta virðis- og heiðurslønir
Bólkur:Norðurlond
Bólkur:Svøríki
Kevin Durant

**Kevin Wayne Durant** (føddur 29. september 1988) er amerikanskur kurvabóltspælari. 
Kevin Durant er 200,6 cm og vigar 106 kg. Hann spælir við Oklahoma City Thunder, sum spælir í NBA. Hann hevur vunnið fleiri heiðursmerki, eitt nú olympiskt gull. 

Hann vaks up hjá ommu síni, hevur eina systur og tveir beiggjar.

Bólkur:Kurvabóltur
Bólkur:Føðingar í 1988
Bólkur:Ítróttafólk úr USA
Bólkur:Afroamerikanarar
Jósef Stalin

**Jósef Stalín** (russiskt: Ио́сиф Виссарио́нович Ста́лин) føddur sum **Iosif Vissarionovitj Dzjugasjvili** (Иосиф Виссарионович Джугашвили) á russiskum og **Ioseb Djughasjvili** (იოსებ ჯუღაშვილი) á georgiskum (føddur 18. desember 1878 í Gori í Georgia, deyður 5. mars 1953) var ein sovjetiskur, kommunistiskur statsleiðari og einaræðisharri. Hann var statsleiðari í 30 ár. Tað var Lenin, ið gav honum kelinavnið Stalin, ið merkir Stálmaðurin. Hann gjørdist limur í Sosialistaflokkinum hjá Bolsjevikkunum í 1904. Í 1912 stovnaði hann blaðið Pravda. Hann gjørdist fyrsti aðalskrivarin í Kommunistaflokki Sovjetsamveldsins í 1922 og í 1924 yvirtók hann leiðsluna sum einaræðisharri eftir at Lenin doyði. Hann stýrdi Sovjetsamveldinum og var ein av heimsins máttmiklastu monnum til hann doyði í 1953. Stalin læt standmyndir av sær sjálvum reisa kring um í stórveldinum. Undir hansara leiðslu gjørdist Sovjetsamveldið eitt av heimsins størstu ídnaðarsamfeløgum, og í 1941-45 førdi hann kríggj móti Týsklandi og spældi ein týðandi leiklut í sigrinum hjá teimum sameindu móti Ásarveldunum.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Russar
Bólkur:Føðingar í 1878
Bólkur:Andlát í 1953
Bólkur:Politikarar úr Sovjetsamveldinum
Bólkur:Einræðisharrar
Bólkur:Fólk úr Georgia
Momoiro Clover Z

**Momoiro Clover Z** (japanskt: ももいろクローバーZ *Momoiro Kurōbā Zetto*) er ein japanskur gentubólkur, sum varð stovnaður í 2008 undir navninum Momoiro Clover.

## Søga
### 2008–2011
Poppbólkurin Momoiro Clover varð samansettur í 2008 av Stardust Promotion. Debut single hjá Momoiro Clover kom út mikudagin 5. august 2009 og kom upp á 23. pláss á japanska Oricon sølulistanum.

### 2010
Í mars 2010 fekk bólkurin sáttmála við eitt stórt plátufelag, Universal Music Japan. Major debut single kom út í mai.

### 2011
10. apríl‎ 2011 fór Akari Hayami úr bólkinum, og bólkurin broytti navn frá Momoiro Clover til Momoiro Clover Z. Fyrsta fløgan, *Battle and Romance*, kom út í juli.

### 2012–2013
Í november 2012 kom Momoiro Clover Z upp á 1. pláss á japanska *[[Billboard]]* sølulistanum við stakfløgu teirra "Saraba, Itoshiki Kanashimitachi yo".

Onnur fløgan, *5th Dimension*, kom út í apríl‎ 2013 og kom á 1. pláss á Oricon sølulistanum.

## Limir

### Fyrrverandi limir

**Other**
* Runa Yumikawa (弓川 留奈, fødd 4. februar 1994)
* Tsukina Takai (高井 つき奈, fødd 6. juli 1995)
* Miyū Wagawa (和川 未優, fødd 19. desember 1993)
* Manami Ikura (伊倉 愛美, fødd 4. februar 1994)
* Sumire Fujishiro (藤白 すみれ, fødd 8. mai 1994)
* Yukina Kashiwa (柏 幸奈, fødd 12. august 1994)

## Útgávur
### Stakløg og stakfløgur


***** "Ikuze! Kaitō Shōjo ~Special Edition~" (行くぜっ！怪盗少女 ～Special Edition～) í 2012


### Fløgur og album


***** í 2013


## Tónleikavideo

## Heiðurslønir

## Sí eisini
* Shiritsu Ebisu Chugaku
* Team Syachihoko

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Almenn heimasíða (japanskt)
* Almenn heimasíða  (enskt)
* Almenna kanalin hjá Stardust Music á YouTube
* momocloTV  á Ustream

Bólkur:Japanskir tónleikabólkar
Bólkur:Popptónleikabólkar
Ásarveldini

**Ásarveldini** (á týskum: Achsenmächte) er eitt orð ið verður brúkt um tey lond, ið strýddust ímóti teimum sameindu undir Seinna heimskríggi. Ásarveldini vóru sett á stovn í oktober 1936, tá Týskland og Italia undirskrivaðu ein vinasáttmála. Ein mánað seinni varð Antikominternsáttmálin undirskrivaður, har Japan eisini var við. Hin 22. mai 1939 undirskrivaðu Týskland og Italia Stálsáttmálan.

## Luttakandi tjóðir
### Tey størru ásarveldini
, undir führer Adolf Hitler
 Japan, undir forsætisráðharra Hideki Tojo og keisara Hirohito
 Kongaríkið Italia, (1940-1943), undir forsætisráðharra Benito Mussolini og kong Viktor Emanuel III


Image:NS administrative Gliederung 1944.png
Greater Asian Co-prosperity sphere (orthographic projection).svg
Image:Kingdom_of_Italy_1942_with_provinces.svg


### Tey minni ásarveldini
 (1940-1945), undir Miklós Horthy og seinni Ferenc Szálasi
 (1941-1944), undir Ion Antonescu
 (1941-1944), undir tsar Boris III av Bulgaria
, (1941-1945), undir Luang Phibul Songkhram


Image:Hungary map 1941.png
Image:Romania1941.png
Image:Map of Bulgaria during WWII.png


### Lond sum samstarvaðu við ásarveldini
, (1941-1944), sí Ryti-Ribbentrop-avtalan), undir president Risto Ryti og herovastanum Carl Gustaf Emil Mannerheim
, (1941), undir Rashid Ali
, (1941), undir Reza Shah

### Lond undir ásarveldis-stýrdum marionettstjórnum
 Kroatien (1941-1945), undir Ante Pavelić
 Slovakia (1939–1945) undir Jozef Tiso
, (1941-1944), undir Milan Nedić
, (1941-1944), undir Sekula Drljević
 Manchukuo, undir keisara Puyi


Image:Ndh 1941.png
Image:Slovakia1941 02.png
Image:Serbia1941 1944 01.png
Image:Montenegro during ww2.png
Image:Manchukuo map.png


Bólkur:Seinni heimsbardagi
Bólkur:Søga
Bólkur:Týskland
Bólkur:Italia
Bólkur:Japan
1780

**1780** (MDCCLXXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
* 29. november - Maria Theresia, erkihertuginna av Eysturríki og týsk-rómversk keisarinna (f. 1717)
*

*
AKB48

**AKB48** (*A.K.B. Forty-eight*) er ein japanskur gentubólkur. Poppbólkurin AKB48 varð samansettur eftir eini audition í 2005. Til mai 2013 AKB48 hevur selt yvir 21.852 milliónir CD fløgur og stakfløgur (album og single) í Japan.

## Søga
Poppbólkurin AKB48 varð stovnað av framleiðarinum Yasushi Akimoto eftir eini audition í 2005. Yasushi Akimoto er ein japanskur framleiðari, skrivari og sangskrivari (rithøvundur).

## Tónleikaútgávur
### Stakfløgur (single)


***** *Billboard Japan* Hot 100 hevur verið givið út síðani januar 2008. Oricon Daily Singles Chart hevur verið givið út síðani 2008.
****** Elektrónisk (digital download) single


### Fløgur (album)
#### Studio fløgur


***** *Set List: Greatest Songs Kanzenban* (SET LIST～グレイテストソングス～完全盤) í 2010


## Tónleikavideo

## Heiðurslønir og tilnevningar

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Almenna heimasíðan hjá AKB48 (japanskt)
* Almenna kanalin hjá AKB48 á YouTube

Bólkur:Japanskir tónleikabólkar
Bólkur:Popptónleikabólkar
1743

**1743** (MDCCXLIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
*

*
Bólkur:1740-árini
1784

**1784** (MDCCLXXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.

## Hendingar
* 28. februar - John Wesley stovnar Metodistiska trúarrørsluna.

## Føðingar
*5. apríl - Ludwig Spohr, týskt tónaskald og violinleikari (d. 1859)
*24. november - Zachary Taylor, amerikanskur forseti (d. 1850)

## Andlát
*31. juli - Denis Diderot, franskur heimspekingur og rithøvundur (f. 1713)
*26. desember - Otto Friedrich Müller, danskur náttúruvísindamaður (f. 1730)

*
1701

**1701** (MDCCI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
* 22. september - Anna Magdalena Bach, (f. Wilcke), týsk sopransangarinna; onnur kona Joh. Seb. Bach (d. 1760) 
* 27. november - Anders Celsius, svenskur vísindamaður, sum gjørdi í 1742 Celsiusstigan (d. 1744)

## Andlát
*  27. november - Jákup II, kongur av Onglandi, Skotlandi og Írlandi frá 1685-1688  (f. 1633) 

*
Bólkur:1700-árini
1785

**1785** (MDCCLXXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
*4. januar - Jacob Grimm (annar av Grimm brøðrunum) (d. 1863)
*29. apríl - Karl Drais, týskur uppfinnari (d. 1851)
* 15. august - Thomas De Quincey, enskur rithøvundur (d. 1859)
* 18. november - Carl Maria von Weber, týskt tónaskald (d. 1826)

## Andlát
* 29. desember - Johan Herman Wessel, norskur/danskur rithøvundur (f. 1742)

*
Við Streymin

**Við Streymin** kallast sundalagið millum Eysturoy og Streymoy, har tað er smalast. Navnið kemur helst av harða streyminum í tronga sundinum. Í 1973 vórðu Eysturoy og Streymoy bundnar saman við brúgv, ið alment var tikin í nýtslu 30. oktober 1973. Eysturoyarmegin er brúgvin um Streymin mark millum bygdirnar Norðskáli og Oyrarbakki.

Bólkur:Eysturoy
Bólkur:Streymoy
Lama Sea

**Lama Sea** var ein føroyskur rock tónleikabólkur. Bólkurin framførdi m.a. á G! Festivalinum í 2006 og 2007. Ein av limunum í Lama Sea var Janus Rasmussen. Lama Sea kom í hálvfinaluna í Prix Føroyar tónleikakappingini í 2005.

## Keldur


Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Randi Ward

**Randi Ward** (fødd 1982 í West Virginia) er ein amerikanskur rithøvundur og týðari. Hon hevur týtt tekstir úr føroyskum til enskt, eitt nú hevur hon týtt yrkingar hjá Tóroddi Poulsen og Guðrið Helmsdal til enskt. Hon varð útbúgvin sum BA í mannfrøði (anthropologi) í 2004 frá Ohio University og so tók hon kandidatútbúging (M.A.) frá Fróðskaparsetri Føroya í 2007.

## Útgivið

### Yrkingar
*"After Berry Picking", yrking, Anthology of Appalachian Writers (2012)
*"Galaxy" poem, the Aurorian (2012) 
*"Conch" yrking, The Bitter Oleander (Vol.18 #1, 2012)
*"Fence Post" yrking, The Bitter Oleander (Vol.18 #1, 2012)
*"Hummingbird" yrking, The Bitter Oleander (Vol.18 #1, 2012)
*"Lightning" yrking, The Bitter Oleander (Vol.18 #1, 2012)
*"Mom Made a Phone Call" yrking, The Bitter Oleander (Vol.18 #1, 2012)
*"That Tired Smile" yrking, The Bitter Oleander (Vol.18 #1, 2012)
*"Swan" yrking, Skidrow Penthouse (2012)
*"Trash" yrking, Skidrow Penthouse (2012)
*"At First Light" yrking, Skidrow Penthouse (2012)
*"Doe" yrking, Skidrow Penthouse (2012)
*"Gransíggin" yrking, Stjørnudust (Vol.1, 2011)
*"Flame" yrking, Vencil Anthology of FO Literature (2011)

### Týðingar
*"The Rain" týðing av yrking, yrking eftir Tóroddur Poulsen. The Bitter Oleander (Vol.18 #1, 2012)
*"The Bound Light" týðing av yrking, yrking eftir Tóroddur Poulsen, Ice Floe III (2012)
*"For Voice and Invisible Harp" týðing av yrking, yrking eftir Gunnar Randversson.
*"Weathersick I." týðing av yrking, yrking og týðing: Randi Ward. The Bitter Oleander (Vol.17 #2, 2011)
*"Weathersick III." týðing av yrking, yrking og týðing: Randi Ward. The Bitter Oleander (Vol.17 #2, 2011)
*"Weathersick IV." týðing av yrking, yrking og týðing: Randi Ward. The Bitter Oleander (Vol.17 #2, 2011)
*"The Storm" Týðing av yrking, Yrking: Tóroddur Poulsen. Ice Floe II (2011)
*"Your Fingers and the Darkness" Týðing av yrking, Yrking: Gunnar Randversson. Ice Floe II (2011)
*"Excerpts from Lív" týðing av yrkingum, yrkingar eftir Steinbjørn B. Jacobsen. Ice Floe II (2011)

### Essays og myndir
*"Venting" mynd, Skidrow Penthouse (2012)
*"Skidrow Penthouse" mynd, Skidrow Penthouse (2012)
*"Blinds" mynd, Skidrow Penthouse (2012)
*"Stalled" mynd, Anthology of Appalachian Writers (2011)
*"John P." essay, The Hamilton Stone Review (#24, 2011)

## Heiður
* 2013 - The Nadia Christensen Prize fyri at týða yrkingasavnið *Fjalir* eftir Tórodd Poulsen til enskt.

## Keldur


Bólkur:Yrkjarar
Bólkur:Amerikanskir rithøvundar
Bólkur:Týðarar
Bólkur:Føðingar í 1982
Frédéric Chopin

**Frédéric François Chopin** (pólskt: *Fryderyk Franciszek Chopin* eisini stavað *Szopen*) (føddur 1. mars 1810 í Żelazowa Wola, deyður 17. oktober 1849 í París) var ein pólskur komponistur og klaverleikari. Hann verður mettur sum ein av mest týðandi tónasmiðjununum frá tíðarskeiðnum ið verður nevnt Romantikkin. Chopin varð føddur í Żelazowa Wola, sum er ein bygd í Hertugadøminum Warszawa. Hann vaks upp í Warszawa, har hann eisini fekk tónlistaliga útbúgving. Hann náddi at komponera nógv verk fyri klaver, áðrenn hann í 1830 sum 20 ára gamal flutti úr Póllandi stutta tíð áðrenn Novemberkollveltingina.

Chopin búsettist í París eins og nógv onnur pólsk flóttafólk. Tey næstu 19 árini helt hann bert umleið 30 almennar konsertir. Honum dámdi best at spæla á smáum støðum og heima í íbúðini. Í París starvaðist hann sum komponistur og klaverlærari. Eftir at hann hevði havt fleiri kærleiksforhold við ymiskar pólskar kvinnur, helt hann saman við tí fronsku Armandine Dupin árini 1837-47, hon var rithøvundur og brúkti dulnevni ”George Sand”, tá hon skrivaði. Meginpartin av lívinum hevði Chopin trupulleikar við heilsuni, hann andaðist í París í 1849 bert 39 ára gamal.

## Verk
* 	59 mazurkair
* 	27 etudir (12 etudir opus 10, 12 etudir opus 25 og trýggjar uttan opusnummar)
* 	27 præludium
* 	21 nocturnir
* 	20 valsar
* 	18 polonesur
* 	5 rondoir
* 	4 balladur
* 	4 impromptuir
* 	4 scherzoir
* 	4 søvn av variasjónum, m.a. *Souvenir de [[Niccolò Paganini|Paganini]]*
* 	3 écossaisir
* 	3 klaversonatir
* 	2 konsertir fyri klaver og orkestur (opus 11 og 21)

## Keldur


Bólkur:Tónaskøld
Bólkur:Póllendingar
Bólkur:Føðingar í 1810
Bólkur:Andlát í 1849
Judy Garland

**Judy Garland** (fødd sum Frances Ethel Gumm 10. juni 1922, deyð 22. juni 1969) var ein amerikonsk sjónleikarinna og songkvinna.

Judy Garland blev fødd í Grand Rapids í Minnesota og fekk kelinavnið: "Tann lítli fuglurin við tí stóru røddini". Hon varð uppkallað eftir pápa sínum, Francis "Frank" Gumm og mammu síni Ethel Milne.

Best kendi sangurin ið hon sang var "Over the Rainbow" frá musicalfilminum *The Wizard of Oz*, sum varð frumsýndur í 1939. Seinni var hon við í filmunum *Mød mig i St. Louis*, *Easter Parade* og *En stjerne fødes*.

Hon var gift fimm ferðir: við David Rose (1941-1944), Vincente Minnelli (1945-1951), sum hon fekk Liza Minnelli við, Sidney Luft (1952-1965), sum hon fekk Lorna Luft og Joey Luft við, Mark Herron (1965-1969) og til seinast við Mickey Deans (1969 til deyða hennara).

Tíðliga í ​​1969 var heilsan hjá Garlands blivin verri, og seinasta konsert framførslan hjá henni var í mars 1969 í Keypmannahavn. Hon doyði sama ár 47 ára gomul av einari yvirdosis av barbituratum (soviheilivági).

## Kelduávísingar


Bólkur:Føðingar í 1922
Bólkur:Andlát í 1969
Bólkur:Amerikanskar songkvinnur
Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Walt Disney

**Walter Elias** "**Walt**" **Disney**  (føddur 5. desember 1901, deyður 15. desember 1966) var ein amerikanskur vinnulívsmaður, teknari, animator, filmframleiðari, filmrithøvundur, entreprenørur og raddaleikari. Hann spældir ein stóran leiklut innan amerikanska teknifilmídnaðin, og kring allan heimin verður hann sæddur sum eitt altjóða ikon og filantropur, væl kendur fyri sína ávirkan og íkast til undirhaldsídnaðin í 20. øld. Saman við beiggja sínum, Roy O. Disney, stovnaði hann Walt Disney Productions, sum seinni gjørdist ein av best kendur teknifilmsframleiðarum í heiminum. Fyritøkan er nú kend sum The Walt Disney Company og hevði ein árligan umsetning, sum var umleið 36 milliardir US dollarar í fíggjarárinum 2010.

Sum ein teknari og entreprenørur var Disney serstakliga kendur sum ein filmframleiðari og ein vældámdur skemtari, eins væl og ein nýskapari innan teknifilm og design av temaparkum. Hann og starvsfólk hansara hava skapað nakrar av heimsins best kendu íspunnu persónum/leiklutum, eitt nú Mickey Mouse, sum Disney sjálvur legði rødd til í fyrstuni. Meðan hann livdi, fekk hann fýra Oscar-virðislønir og vann 22 Oscar-virðislønir av tilsamans 59 tilnevningum, harímillum var eitt metstórt 4 tilnevningar í einum ári,  sum gav honum fleiri virðislønir og tilnevningar enn nakar annar einstaklingur í søguni. Disney vann sjey Emmy Awards og legði navn til Disneyland og Walt Disney World Resort temaparkirnar í USA, eins væl og til altjóða stuttleikaparkir sum Tokyo Disney Resort, Disneyland Paris og Hong Kong Disneyland.

Disney fekk lungnakrabba og andaðist 15. desember 1966 í Burbank, California. Eitt ár seinni fór felagið hjá honum í gongd við at byggja Walt Disney World Resort í Florida. Beiggi hansara, Roy Disney, vígdi Magic Kingdom hin 1. oktober 1971.

## Keldur


Bólkur:Disney
Bólkur:Amerikanarar
Bólkur:Føðingar í 1901
Bólkur:Andlát í 1966
Freddie Mercury

**Freddie Mercury**, føddur **Farrokh Bulsara** (5. september 1946 - 24. november 1991), var ein bretskur sangari, tónaskáld, og tónleikaframleiðari. Hann er mest kendur sum forsangari og tónaskáld í rokkbólkinum Queen. Sum upptraðkari var hann kendur fyri sín brúsandi leiklut á palli, og kraftigu rødd sína, sum spann yvir 4 oktavir. Sum tónaskáld skrivaði hann fleiri heimskend løg, harímillum kunna nevnast "Bohemian Rhapsody", "Killer Queen", "Somebody to Love", "Don't Stop Me Now", "Radio Ga Ga", "Crazy Little Thing Called Love", og "We Are the Champions". Freddy royndi eisini eydnuna sum solosangari í eitt skeið, og var hjálparframleiðari og gestatónleikari hjá øðrum tónleikarum.

Freddy Mercury var føddur á Sansibar, og vaks upp har og í India til hann var mitt í tannárunum. Hann doyði av lungnabruna, sum fylgja av AIDS, í september 1991, bert ein dag eftir at hann alment hevði boðað frá at hann hevði sjúkdómin. Í 1992, eftir deyða sín, fekk hann eina BRIT-virðisløn fyri framúrskarandi íkast sítt til bretskan tónleik, og konsert var hildin honum til heisður á Wembley, fótbóltsvøllinum í London. Sum limur í Queen, varð hann innlimaður í Rock and Roll Hall of Fame í 2001, í Songwriters Hall of Fame í 2003, UKMusic Hall of Fame í 2004, og fekk saman við bólkinum eina stjørnu á Hollywood Walk of Fame í 2002. Í 2002 gjørdist Freddy eisini nummar 58 í atkvøðugreiðsluni BBC's 100 Greates Britons.

Hann hevur eisini fleiri ferðir verið valdur av almenninginum, sum ein av heimsins bestu sangarum í søguni.

## Freddie Mercury pláturnar
**Mr. Bad Guy* (1985)
**Barcelona* (1988) (saman við Montserrat Caballé)

## Keldur


Bólkur:Føðingar í 1946
Bólkur:Andlát í 1991
Bólkur:LGBT
Bólkur:Enskir sangarar
Bólkur:Enskir Tónleikarar
Bólkur:Ensk tónaskáld
Gerhard Lognberg

**Gerhard Lognberg** (føddur 1. november 1950 í Skopun) er ein føroyskur politikari. Hann er borgarstjóri í Skopunar kommunu, hevur verið kommunstýrislimur har síðan 1984, varaborgarstjóri frá 1984-92 og borgarstjóri síðan 1992. Hann varð valdur inn á Føroya Løgting umboðandi Javnaðarflokkin fyri fyrstu ferð á løgtingsvalinum 2002. Hann varð afturvaldur á løgtingsvalunum í 2004, 2008 og 2011. 

Gerhard er útbúgvin rørsmiður. Hann arbeiddi sum sjómaður árini 1964–1967, síðan sum handverkari í ávísum tíðarskeiðum til 1998. Hann hevur verið leiðari av sjúkrabilatænastuni á Sandoynni síðan 1993.

## Koyrdur úr Javnaðarflokkinum
Hin 2. november 2013 varð limaskapurin hjá Gerhardi í Javnaðarflokkinum tikin frá honum. Hetta hendi á floksleiðslufundi, har eittans mál var á skránni, limaskapurin hjá Gerhardi Lognberg. Áðrenn fundin var áheitan komin frá 7 av 9 limafeløgum Javnaðarfloksins um at taka limaskapin í Javnaðarflokkinum frá Gerhardi. Á fundinum vóru tað 27 ið atkvøddu fyri, 3 atkvøddu ímóti og ein atkvøða var blonk. Gerhard Lognberg er sostatt ikki limur í Javnaðarflokkinum longur, men gerst leysgangari í Løgtinginum, um hann ikki gerst limur í onkrum øðrum flokki.

## Limur í Sambandsflokkinum
Eftir at hava verið uttanflokkatingmaður í gott tríggjar mánaðar, gjørdist Gerhard limur í Sambandsflokkinum og partur av tingmanningini hjá flokkinum. Harvið vaks Sambandsflokkurin frá 8 til 9 tingmenn og gjørdist eins stórur hvat viðvíkur tingmannatali, sum Fólkaflokkurin, ið eisini telur 9 tingfólk. Hetta hendi fáir dagar eftir, at ein breið semja fekst í lag millum allir flokkar á Tingi og Gerhard, sum tá var uttanflokka, um at landið skuldi gera bæði Skálafjarðartunnilin og Sandoyartunnilin, soleiðis at byrjast skuldi í 2018 við Skálafjarðartunnilin og tá tað hann er boraður í gjøgnum, skal Sandoyartunnilin gerast, og eftir ætlan skal tað vera koyrandi undir Skopunarfjørð í 2021. Ein av orsøkunum til at Gerhard var koyrdur úr Javnaðarflokkinum var júst ósemja um Sandoyartunnilin, umframt ósemju um onnur mál eisini.

## Løgtingsnevndir
*2011- Limur í Rættarnevndini
*2008-11 - Næstformaður í Rættarnevndini
*2004-08 - Limur í Vinnunevndini
*2002-04 - Limur í Vinnunevndini

## Keldur


Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum
Bólkur:Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Bólkur:Skopuningar
Bólkur:Føðingar í 1950
Henry Ford

**Henry Ford** (føddur 30. juli 1863, deyður 7. apríl 1947) var stovnarin av Ford Motor Company og ein av teimum fyrstu, ið brúktu samlibandsframleiðslu sum framleiðsluhátt fyri at fáa bíligari bilar. Hesin framleiðsluháttur kollvelti ikki bara ídnaðarframleiðsluna, men hevði eisini sera stóra ávirkan á nýmótans mentan í hesum tíðarskeiðnum, ið mong nevna «fordisman».

## Uppvøkstur og menning
Ford varð føddur á garðinum hjá foreldrum sínum, sum var vestan fyri Detroit í einum býi sum nú eitur Dearborn. Foreldur hansara vóru William og Mary Ford, sum vóru vælhavandi tilflytarar úr býnum Cork í Írlandi. Hann var tann elsti av seks systkjum. Sum barn hevði Henry sera góðan hug til mekanikk. Tá hann var 12 brúkti hann megingpartin av tíðini í einari maskinhøll, sum hann sjálvur hevði innrættað. Sum 15-ára gamal gjørdi hann sín fyrsta brennimotor.

Í 1879 flutti hann heimanífrá til grannabýin Detroit fyri at arbeiða sum maskinistlærlingur, fyrst fyri James F. Flower & Bros., og seinni fyri Detroit Dry Dock Co. Eftir at hava fullført lærlingatíðina, fekk Ford arbeiði í fyritøkuni Westinghouse, har hann arbeiddi við bensinmotorum. Tá hann gifti seg við Clara Bryant í 1888 rak hann eisini eitt sagverk 

Í 1891 bleiv Ford verkfrøðingur í fyritøkuni hjá Thomas Edison, og eftir at hann fekk hægri starv sum leiðandi verkfrøðingur í 1893 hevði hann nokk av tíð og pengum til at gera sínar egnu royndir við lukkaðum brensilsmotorum. Í 1896 fullførdi hann sítt egna sjálvdrivna akfarið sum nevndist Quadricycle, sum hann royndarkoyrdi hin 4. juni sama árið (hetta var tann fyrsti automobilurin, ið hann hevði koyrt yvirhøvur).

Eftir hesa væleydnaðu royndina fóru Ford og Edison frá Illuminating og stovnaðu Detroit Automobile Company samam við øðrum íleggjarum. Stutta tíð seinni fór Detroit Automobile Company á húsagang tí at Ford heldur brúkti tíð uppá at betra um sniðið heldur enn at selja bilar. Ford koyrdi eisini um kapp móti øðrum framleiðarum fyri at vísa, at hansara bilar vóru teir bestu. Við áhuganum fyri bilítrótti stovnaði hann stutta tíð seinni Henry Ford Company, og í hesum tíðarskeiðnum koyrdi hann sjálvur sín Quadricycle til siður í einari kappkoyring hin 10. oktober 1901 móti Alexander Winton, sum var ein vælkendur bilførari og favorittur til at vinna. Ford bleiv tvungin út úr fyritøkuni í 1902 av íleggjarunum, harímillum var Henry M. Leland, og fyritøkan broytti navn til Cadillac.

## Keldur


Bólkur:Vinnulívsfólk úr USA
Bólkur:Verkfrøðingar
Bólkur:Føðingar í 1863
Bólkur:Andlát í 1947
1700

**1700** (MDCC) var sambært gregorianska kalendaranum ikki eitt leypár, men sum undantak eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.

## Hendingar
*Farið verður frá julianska kalendaranum til gregorianska kalendaran. Hetta varð gjørt soleiðis, at dagurin aftan á leygardag 16. november (í julianska kalendaranum) varð sunnudagur 28. november (í gregorianska kalendaranum

## Føðingar
*

## Andlát
*

*
Bólkur:1700-árini
1699

**1699** (MDCXCIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
* 30. november – Kristian 6.

## Andlát
* 25. august – Christian 5.

*
Bólkur:1690-árini
1698

**1698** (MDCXCVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
*

*
Bólkur:1690-árini
1689

Øldir: 16. øld - **[[17. øld]]** - 18. øld

Áratíggju: 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini - 1680-árini - 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 

Árstal:  1684 1685 1686 1687 1688 - 1689 - 1690 1691 1692 1693 1694

----
## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
*

*
1688

**1688** (MDCLXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
*30. januar - Harra Klæmint, prestur á Sandi.

*
1704

**1704** (MDCCIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
* 16. januar - Finnur Jónsson, íslendskur prestur, ið var biskupur í Skálholti frá 1754-1785 (d. 1789) 
*

## Andlát
*28. oktober - John Locke, bretskur heimspekingur og lækni (f. 1632)

*
Bólkur:1700-árini
1703

**1703** (MDCCIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi. 

## Hendingar
*Pætur Mikli grundlegði býin St. Pætursborg.

## Føðingar
*23. mars - Cajsa Warg, svenskur høvundur, sum skrivaði eina kenda kókibók (d. 1769).
*

## Andlát
*14. oktober - Thomas Kingo

*
Bólkur:1700-árini
1775

**1775** (MDCCLXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
* 22. januar - André-Marie Ampère, franskur alisfrøðingur og støddfrøðingur (d. 1836)
* 16. desember - Jane Austen, enskur rithøvundur (d. 1817)

## Andlát
*

Bólkur:1770-árini
1770

**1770** (MDCCLXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi.

## Hendingar
* 29. apríl - Bretski rannsóknarfarin James Cook siglir inn í Botanyflógva, sunnaliga á eysturstrondini í Avstralia, og lýsir nýfunna landið sum bretskt land.
* 16. mai - Franski kongurin Ludvík 16. verður giftur við hertogafrúini Marie Antoinette, dóttir keisarinnu Mariu Theresiu av Eysturríki og keisaran, Frans 1. Stefan.

## Føðingar
* 20. mars - Friedrich Hölderlin, týskur yrkjari (d. 1843)
* 11. apríl - George Canning, bretskur politikari (d. 1827).
* 27. august - Georg Wilhelm Friedrich Hegel, týskur heimspekingur (d. 1831)
* 19. november - Bertel Thorvaldsen, dansk-íslenskur myndahøggari (d. 1844)
* 17. desember (doyptur) - Ludwig van Beethoven, týskt tónaskald (d. 1827)

## Andlát
*8. apríl - Giuseppe Tartini, tónaskald og violinleikari (f. 1692)
*

Bólkur:1770-árini
Stratos Dionysiou

**Stratos Dionysiou** (á grikskum: Στράτος Διονυσίου) (8. november 1935 - 11. mai 1990) var ein grikskur sangari sum var mest aktivur í 1960-árunum, 1970-árunum og 1980-árunum. Hann varð føddur í Nigrita, Serres. Foreldur hansara, Angelos og Stasa Dionysiou, vóru flóttafólk úr Lítla Asia. Pápin doyði tá Stratos var 13-ára gamal. Stratos fór at arbeiða sum skraddari og gistist 20 ára gamal við Georgia Laveni, tey fingu fýra børn saman. Hann var fluttur til Thessaloniki, har hann framførdi sum sangari á ymiskum tónleikastøðum. Seinni flutti hann til Athen at búgva. Hann gav fleiri plátur út.

Bólkur:Grikskir sangarar
Bólkur:Føðingar í 1935
Bólkur:Andlát í 1990
Rebetes

Ein **rebetis** (á grikskum: ρεμπέτης (re(m)ˈbetis); fleirtal: *rebetes* ρεμπέτες [re(m)ˈbetes]) er ein tónleikari, sum luttekur í tí griksku tónleikasjangruni sum nevnist rebetiko, og sum var í hæddini millum 1920 og 1955. Rebetiko uppstóð, tá flóttafólk úr Lítla Asia, sum vóru av grikskum uppruna ella hoyrdu til tað griksk-ortodoksu trúnna, vóru tvangsflutt úr Lítla Asia (í dag Turkaland) til Grikkalands. Nógv av hesum fólkum búðu í Athen og serliga í Pireus, nærhendis Athen. Tey møttust og sungu við longsli um tað mista móðurlandi, og tann stílurin ið tey spældu, var seinni nevndur Rebetiko (stavast Rempetiko á grikskum, men mp ljóðar sum b). Fólkini vóru tvangsflutt í tíðarskeiðnum kring 1922, sum í Grikkalandi verður nevnt sum I megali katastrofi (Tann stóra katastrofan), tá teirra ætlan við at víðka um Grikkaland, hetta nevndist Megali Idea (Tað stóra hugskotið), miseydnaðist fullkomiliga, og grikkar taptu móti turkiska Mustafa Kemal Atatürk og hansara monnum. Tað vóru ikki øll flóttafólkini ið dugdu at tosa tað grikska málið. Rebetiko sangirnir eru tó sungnir á grikskum.

Væl kendir *rebetes*:
*Rita Abatzi
*Babis Tsertos
*Giorgos Batis
*Sotiria Bellou
*Anestis Delias
*Roza Eskenazi
*Mihalis Genitsaris
*Dimitris Gogos (Bayianderas)
*Giannis Eitziridis (Yovan Tsaous)
*Apostolos Hatzichristos
*Manolis Hiotis
*Manolis Chrysafakis
*Anna Chrysafi
*Apostolos Nikolaidis
*Marika Ninou
*Giannis Papaioannou
*Vangelis Papazoglou
*Stratos Pagioumtzis
*Stelios Perpiniadis (Stellakis)
*Kostas Roukounas
*Kostas Skarvelis
*Prodromos Tsaousakis
*Vassilis Tsitsanis
*Markos Vamvakaris (Markos)
*Kostas Kaplanis
*Andonis Kalyvopoulos
*A. Kostis
*Antonis Dalgas
*Giorgos Theologitis (Katsaros)
*Stelios Keromitis
*Giorgos Mouflouzelis
*Giorgos Kavouaras
*Odysseas Moshonas

*Viðmerking*: Av og á (og tað er eitt umstrítt evni) verður definisjónin á rebetes víðka til eisini at fevna um nútíðar grikskar tónleikarar, sum til dømis Babis Goles og Agathonas Iakovidis.

## Keldur
*Damianakos Stathis, *Κοινωνιολογία του Ρεμπέτικου* 2nd Edition. Athen, Plethron, 2001.
*Gauntlett Stathis, *Rebetika, Carmina Graeciae Recentoris*. Athen, D. Harvey and Co., 1985.
*Hadjidakis Manos, *Ερμηνεία και θέση του ρεμπέτικου τραγουδιού*. 1949.
*Holst-Warhaft Gail, ''Road to Rembetika: Music of a Greek sub-culture, songs of love, sorrow and hashish,''  Athen, Denise Harvey, 1989
*Kotarides Nikos, *Ρεμπέτες και ρεμπέτικο τραγούδι*. Athen, Plethron, 1996.
*Kounades Panagiotis, *Εις ανάμνησιν στιγμών ελκυστικών*. Athen, Katarti, 2000.
*Petropoulos Elias, *Ρεμπέτικα τραγούδια*. Athen, 1968.

Bólkur:Grikskur tónleikur
Bólkur:Grikkar
1690

Øldir: 16. øld - **[[17. øld]]** - 18. øld

Áratíggju: 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini - 1690-árini - 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 1740-árini 

Árstal: 1685 1686 1687 1688 1689 - 1690 - 1691 1692 1693 1694 1695 
----
## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
*

Bólkur:1690-árini
1763

**1763** (MDCCLXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

## Hendingar
* 10. februar - Friðurin í París, millum Stórabretland, Frankaríki, Spania og Portugal, ger faktiskt enda á Sjeyárakrígnum (1756-1763).
* 15. februar - Friðurin í saksiska slottinum Hubertusburg, millum Prussland, Eysturríki og Saksland, ger formelt enda á Sjeyárakrígnum.
* Saint-Pierre og Miquelon varð lagt undir Frakland.

## Føðingar
*

## Andlát
*

Bólkur:1760-árini
1764

**1764** (MDCCLXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
* 20. november - Christian Goldbach, týskur støddfrøðingur (f. 1690)
*

Bólkur:1760-árini
1754

**1754** (MDCCLIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
*

Bólkur:1750-árini
1769

**1769** (MDCCLXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
*3. apríl - Christian Bernstorff, danskur politikari og diplomatur (d. 1835).
*1. mai - Arthur Wellesley, 1. hertogin av Wellington, bretskur herovasti og forsætisráðharri (d. 1852).
*15. august - Napoleon Bonaparte, franskur generalur (d. 1821).
*23. august - Georges Cuvier, franskur djórafrøðingur (d. 1832).
*14. september - Alexander von Humboldt, týskur náttúrufrøðingur (d. 1859).
*22. desember - Ernst Moritz Arndt, týskur rithøvundur og skald (d. 1860).

## Andlát
*5. februar - Cajsa Warg, svenskur høvundur, sum skrivaði eina kenda kókibók (f. 1703).
*20. apríl - Chief Pontiac, Odawa-høvdingur (myrdur) (f. uml. 1719)
*13. desember - Christian Fürchtegott Gellert, týskt skald og heimspekingur (f. 1715).

Bólkur:1760-árini
1707

**1707** (MDCCVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

## Hendingar
* 1. mai - Ongland og Skotland verða løgd saman í Kongsríki stóra Bretlands og við Sameiningarsáttmálanum verður skotskt fullveldi avtikið.
*

## Føðingar
* Francina Margaretha van Huysum, niðurlendskur listamálari (d. 1789).
* 23. mai - Carolus Linnaeus (d. 1778).

## Andlát
*

Bólkur:1700-árini
1761

**1761** (MDCCLXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

## Hendingar
*Ein kirkja á Nesi, Eysturoy varð tikin niður í 1761. Hon varð bygd í 1715 men stóð uttan torn í 15 ár.

## Føðingar
*

## Andlát
*

Bólkur:1760-árini
1766

**1766** (MDCCLXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
* 14. februar - Thomas Malthus, enskur búskaparfrøðingur (d. 1834)
* 22. apríl - Anne Louise Germaine de Staël, franskur rithøvundur (d. 1817)
* 6. september - John Dalton, enskur evnafrøðingur (d. 1844)
* 11. oktober - Nólsoyar Páll, føroyskur sjómaður, rithøvundur, bóndi og bátasmiður (d. 1809)
* 2. november - Joseph Radetzky von Radetz, eysturríkskur yvirherovasti (d. 1858)
* ókend dagseting - Emilius Marius Georgius Løbner, amtmaður í Føroyum frá 1816 til 1825.

## Andlát
* 1. januar - James Francis Edward Stuart (*The Old Pretender*), bretskur aðalsmaður (f. 1688)
* 13. januar - Fríðrikur V av Danmark, danskur kongur  (f. 1723)
* 23. februar - Stanisław Leszczyński, pólskur kongur (f. 1677)
* 7. apríl - Tiberius Hemsterhuis, niðurlendskur málfrøðingur (f. 1685)
*

Bólkur:1760-árini
1767

**1767** (MDCCLXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
*6. juli - Jørgen Frantz Hammershaimb, seytjandi og seinasti løgmaður á Steigagarði í Sandavági. (d. 1820)

## Andlát
* 25. juni - Georg Philipp Telemann, týskt barokktónaskald og urguleikari. (f. 1681)
*

Bólkur:1760-árini
1768

**1768** (MDCCLXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi. 

## Hendingar
*

## Føðingar
* 28. januar - Fríðrikur VI av Danmark, danskur kongur  (d. 1839)
* 12. februar - Frans II, keisari av tí Heilaga rómverska ríkinum  (d. 1835)
*

## Andlát
*

Bólkur:1760-árini
Sun Yat-sen

**Sun Yat-sen** (孫逸仙 kantonesiskt; upprunaliga nevndur **Sun Wen (孫文)**; 12. november 1866 – 12. mars 1925) var ein kinesiskur revolutionerur og politiskur leiðari, sum ofta verður umrøddur sum "Faðirin hjá tí nýmótans Kina". Sun spældi ein stóran leiklut í at koppa Qing-dynastiið í 1911 við Xinhai-kollveltingini. Hann var tann fyrsti forsetin hjá Lýðveldinum Kina, tá tað varð sett á stovn í 1912. Seinni var hann við til at seta á stovn Kuomintang (KMT) og var fyrsti leiðarin har. Sun var en samlandi persónur í tí post-koloniala Kina, og blívur við at vera serstakur millum kinesisku leiðararnar í 20. øld við at vera væl dámdur bæði í Folkalýðveldinum Kina og Teivan.

Bólkur:Føðingar í 1866
Bólkur:Andlát í 1925
Bólkur:Kinesarar
Bólkur:Politikarar
Suleiman mikli

**Suleiman 1.** (samtidigt á turkiskum: سليمان *Sulaymān*, á nýtíðar turkiskum: Süleyman, men oftast nevndur *Kanuni Sultan Süleyman*) (føddur 6. november 1494 (1495) í Trabzon – fall í bardaga 5. ella 6. september 1566 við Szigetvár í Ungarn). Suleiman var tann tíggjundi og longsstýrandi  sultanur í tí Osmanska ríkinum (frá 1520 til 1566). Hann er kendur í Vesturheiminum sum **Suleiman tann Herligi** og í Miðeystri sum **Lóggevarin**, *Kanuni*; arábiskt: القانونى, *al‐Qānūnī* orsakað av hansara fullkomiligu endurskapan av  tí osmannsiku rættarskipanini. Fyrst og fremst innanfyri fíggjar-, skatta- og jørðlóggeving og grundað á verandi siðvenjurætt og við tí í máli á fylla holini í avgerðum hjá Sharia. Undir hansara leiðslu byrjaði stórheitstíðin hjá tí Osmanska ríkinum og tað gjørdist eitt heimsveldi. Suleiman varð roknaður sum ein av teimum fremstu valdsharrunum í Evropa í 16. øld, eins og Karl V, týsk-rómverskur keisari, Frans I av Frankaríki, Henrik VIII av Onglandi og Sigismund II av Póllandi.

Sjeyára gamal lærdi Suleiman longu vísund, søgu, bókmentir, gudfrøði og hernaðarligan taktikk. 
.
Sum herskari yvir Konstantinopel (tað núverandi Istanbul) sá hann seg sjálvan sum tann rætti til at taka yvir eftir teimum rómversku keisarunum.  

Undir stjórnartíðini hjá Suleiman 1. víðkaðist osmannisk lóg til tað størstu geografisku útbreiðsluna.

## Keldur


Bólkur:Osmanskir sultanar
Bólkur:Søga
Bólkur:Føðingar í 15. øld
Bólkur:Andlát í 16. øld
Saladin

**Saladin** (føddur 1137 ella 1138, deyður 4. mars 1193; Kurdiskt: **Selahaddîn Eyûbî**; arabiskt: **Salah ad-Din Yusuf Ibn Ayyub**; **صلاح الدين يوسف ابن ايوب**; *Salah ad-Din*; fulla navn hansara: *al-Malik al-Nasir Salah al-Din Abu al-Muzaffer Yusuf ibn Ayyub ibn Shadi*) var ein kurdiskur, muslimskur herleiðari, sum grundlegði Ayyubide-ríkið í Egyptalandi og Sýria. Hann er kendur bæði í tí kristna og muslimska heiminum fyri hansara riddaraliga og umsorganarliga atburð undir krossfaratíðini.

Hann varð føddur í Tikrit, sum liggur í einum øki sum í dag er í Irak, og gjørdist sultanur yvir Egyptalandi og Sýria.

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Føðingar í 12. øld
Bólkur:Andlát í 12. øld
Bólkur:Kurdar
Bólkur:Islam
Bólkur:Sultanar
Bólkur:Miðøldin
Listi yvir forsetar í Italia

**Forsetin í Italia** (*presidente della Repubblica*) er statsleiðari í Italia. Hon ella hann verða vald av einum samlaðum parlamenti (Senati og Deputertkamari) fyri eitt sjey ára tíðarskeið. Verandi forseti er Giorgio Napolitano, sum varð valdur 10. mai 2006 og tók við embætinum 15. mai sama ár. Hann er landsins 11. forseti og tann fyrsti fyrrverandi kommunisturin ið røkir hetta embætið. 

Forsetin býr í Quirinal-slottiðnum í Róm.

Fyri at kunna vera valdur til forseta, má ein vera italskur statsborgari, í minsta lagi 50 ára gamal og hava fullar borgararættindi.

## Forsetar

1Til 31. desember 1947 var De Nicola *Capo provvisorio dello Stato* (fyribils statsleiðari), og síðan gjørdist hann forseti fyri lýðveldið.

Bólkur:Statsleiðarar
Bólkur:Italskir politikarar
1713

**1713** (MDCCXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
* 8. januar - Arcangelo Corelli, italskur tónasmiður, fiólleikari og lærari í tónleiki (f. 1653)
* 8. januar - Fríðrikur I, kongur í Prusslandi (f. 1657)

Bólkur:1710-árini
1723

**1723** (MDCCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi.

## Hendingar
*

## Føðingar
*Hans Jákupsson Debes, løgmaður í Føroyum 1755 - 1769.

## Andlát
*

Bólkur:1720-árini
1733

**1733** (MDCCXXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

## Hendingar
* Danir keypa St. Croix. Jómfrúoyggjar í Karibia eru nú donsk hjálond til 1917.

## Føðingar
*

## Andlát
*

Bólkur:1730-árini
FC Midtjylland

**FC Midtjylland** er eitt danskt fótbóltsfelag, sum í løtuni (2015) spælir í Superliguni.

## Sesongúrslit
:

### Hópurin

Yvirlitið er seinast dagført: 24. oktober 2013

## Evropeisk luttøka

## Keldur

Hugo

## Slóðir

Bólkur:Donsk fótbóltsfeløg
Listi yvir forsetar Russlands

**Listi yvir forsetar Russlands** er ein listi yvir forsetar (russiskt mál: Президент России) og statsleiðarar við líknandi embætum í Russlandi síðan 1917.

## Formenn av tí [[Russiska SFSR]] (1917-1991)

Í tíðarskeiðnum 25. oktober &ndash; 9. november 1917 brúktu  kommunistarnir skiftivís tvey ymisk heiti, fyri tað sum við tíðini nevndist «tann ovasta sovjettin»:

## Forsetar hjá [[Russland|Tí russisku føderasjónini]] (1991&ndash;)

Russiskt: Президент Российской Федерации (Prezident Rossijskoj Federatsii)

a  Í tíðarskeiðnum 10. juli 1991 – 25. desember 1991 var Jeltsin forseti fyri Russiska sosialistiska føderativa sovjetlýðveldið Sovjetsamveldið.

Bólkur:Listar
Bólkur:Forsetar Russlands
1711

**1711** (MDCCXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

## Hendingar
* Pokurnar koma til Danmarkar. Lítla útróðrarbygdin, Lappen, norðan fyri Helsingør, verður hendan dagin isolerað vegna sjúkueyðkenni.

## Føðingar
* 7. mai - David Hume, skotskur heimspekingur og søguskrivari (d. 1776)
*

## Andlát
*

Bólkur:1710-árini
1750

**1750** (MDCCL) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

## Hendingar

* Fólkatalið í Føroyum er umleið 4.000

*

## Føðingar
* 28. mars - Francisco de Miranda, suðuramerikanskur kollveltingaleiðari og frælsisstríðsmaður (d. 1816)
* 31. mai - Karl August von Hardenberg, prusslendskur statsmaður og nýskapari (d. 1822)
* 18. august - Antonio Salieri, italskt tónaskald og dirigentur (d. 1825)
*

## Andlát
* 28. juli - Johann Sebastian Bach, týskt tónaskald og urguleikari (f. 1685)
*

Bólkur:1750
1709

**1709** (MDCCIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

## Hendingar
Kongaligur Einahandil verður settur í gildi fyri Føroyar - og er galdandi til 1856. 

*

## Føðingar
*

## Andlát
*

Bólkur:1700-árini
1693

Øldir: 16. øld - **[[17. øld]]** - 18. øld

Áratíggju: 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini - 1690-árini - 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 1740-árini 

Árstal: 1688 1689 1690 1691 1692 - 1693 - 1694 1695 1696 1697 1698

----
## Hendingar
*

## Føðingar
*

## Andlát
*

Bólkur:1690-árini