open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Isabel Allende

**Isabel Allende** (fødd 2. august 1942 í Lima, Peru) er ein kilenskur rithøvundur. Faðir hennara var systkinabarn Salvador Allende, fyrrverandi forseta í Kili. Hon gjørdist heimskend sum rithøvundur, tá ið bók hennara *La casa de los espíritus* (danskt heitið: *Åndernes Hus*) kom út í 1982.

## Útgávur
Útgivið á donskum:

* *Åndernes hus* (skaldsøga) – 1985
* *Kærlighed og mørke* (skaldsøga) – 1986
* *Eva Luna* (stuttsøgur) – 1988
* *Eva Luna fortæller* (stuttsøgur) – 1990
* *Den uendelige plan* (skaldsøga) – 1992
* *Paula* – 1995
* *Afrodite – opskrifter, fortællinger og andre afrodistiske midler* – 1998
* *Lykkens datter* (skaldsøga) – 1999
* *Portræt i sepia* (skaldsøga) – 2001
* *Uhyrernes by* (skaldsøga) – 2002
* *Gulddragens rige* (skaldsøga) – 2003
* *Mit opdigtede land* (skaldsøga) – 2004
* *Pygmæernes skov* (skaldsøga) – 2004
* *Zorro : en legende fødes* (skaldsøga) – 2005
* *Inés, min sjæls veninde* (skaldsøga) – 2007
* *Summen af vore dage* (ævisøga) – 2008
* *Øen under havet* (skaldsøga) - 2009
* *Mayas dagbog* (skaldsøga) - 2011

## Keldur


Bólkur:Kilenarar
Bólkur:Kilenskir rithøvundar
Margrethe II

**Margrethe II** ella **Margreta II** (Margrét Þórhildur II) (f. 16. apríl 1940) var drotning frá 14. januar 1972 til 14. januar 2024 í Danska kongaríkinum, og altso eisini í Føroyum og Grønlandi. Dóttir kong Frederik IX og drotning Ingrid, sum var fødd og uppvaksin í Svøríki. Hon giftist við prins Henrik, sum var úr Fraklandi og upprunaliga æt Henri Marie Jean André greivi de Laborde de Monpezat. Tey fingu synirnar Frederik (f. 1968) og Joachim (f. 1969).

## Lívssøga

Margreta drotning varð borin í heim tann 16. apríl 1940 á Amalienborg í Keypmannahavn. Foreldur hennara vóru táverandi krúnprinsurin Fríðrikur, seinni Fríðrikur kongur IX av Danmark, og krúnprinsessan Ingrid. Í 1944 og 1946 fekk krúnprinsaparið tvær døtur afturat, prinsessurnar Benedikte og Anne-Marie av Danmark. Tann lítla prinsessan varð doypt tann 14. mai 1940 í Holmens Kirke í Keypmannahavn. Hennara fulla navn gjørdist Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid. Um hetta mundið høvdu kvinnur ikki arvarætt til krúnuna, so tað var ikki fyrr enn arvalógin frá 27. mars 1953 varð samtykt, at Margreta gjørdist krúnprinsessa av Danmark. Tann 16. apríl 1958 gjørdist Margreta krúnprinsessa limur í Ríkisráðnum og virkaði sum leiðari av ríkisráðsfundunum, tá Fríðrikur kongur ikki var tøkur.

Margreta prinsessa fekk sína fólkaskúlaútbúgving á Zahles Skole í Keypmannahavn frá 1946–1955. Tey fyrstu árini gekk frálæran tó fyri seg heima á Amalienborg. Eftir eitt stutt skeið á kostskúla í Bretlandi (1955–1956) fór hon á studentaskúla og tók nýmálsligt studentsprógv á Zahles Skole í 1959. Í 1960 tók krúnprinsessan Margreta filosofikum við fróðskaparsetrið í Keypmannahavn. Í 1960 til 1961 las hon fornfrøði á University of Cambridge í Onglandi. Í tíðarskeiðinum 1961–1962 las hon samfelagsfrøði á fróðskaparsetrinum í Århus, í 1963 las hon í Sorbonne í Fraklandi og í 1965 var hon á London School of Economics.
 
Í 1967 giftist krúnprinsessan Margreta franska diplomatinum Henri Marie Jean André greiva de Laborde de Monpezat, ið við giftuni gjørdist Heindrikkur prinsur av Danmark. Tey fingu tveir synir, Fríðrik krúnprins, ið varð føddur tann 26. mai 1968 og Joachim prins, ið varð føddur tann 7. juni í 1969.

Tann 14. januar 1972 doyði Fríðrikur IX. Dagin eftir varð krúnprinsessan staðfest sum Margreta drotning II, av táverandi forsætismálaráðharra Jens Otto Krag í borgargarðinum við Christiansborg. Hennara hátign Margreta drotning II er konstitutionellur ríkisleiðari í Danmark, Føroyum og Grønlandi.

## Vitjanir í Føroyum

Margrethe II vitjaði javnan í Føroyum. Fyrstu ferðirnar við foreldrum sínum, og seinni í fylgi við manni sínum og viðhvørt synunum eisini. Tá hon vitjaði í Føroyum í 2005, var krúnprinsaparið Frederik og Mary eisini við. Tá drotningin vitjaði Føroyar í 2016 vóru hvørki Heindrikkur prinsur ella synirnir við henni.

## Slóðir úteftir

* Kongehuset
* Kongehuset - HKH Prinsgemalen 

Bólkur:Danir
Bólkur:Kongalig úr Danmark
Bólkur:Danskar drotningar
Bólkur:Kvinnuligir statsleiðarar
Bólkur:Statsleiðarar
Bólkur:Regentar
Bólkur:Føðingar í 1940
Bólkur:Drotningar
Mosambik

**Lýðveldið Mosambik** (alment *República de Moçambique*) er eitt land í Eysturafrika. Tá ið Mosambik gjørdist frælst ríki í 1975, flýddu gomlu valdhavarnir, portugisar, av landinum, men áðrenn høvdu teir oyðilagt nógvar verksmiðjur og flutningskervið. Drúgv borgarakríggj, turkur og vatnflóð hava síðan verið atvold til, at landið er vorðið av fátækastu londum í heiminum. Minur frá krígnum sløðast um alt landið, og fáar brýr standa uppi. Men Mosambik skuldi havt góðar møguleikar at komið fyri seg aftur. Tilfeingið er nógv, jørðin er fruktagóð, og stórar lindir av ymsum steinsløgum eru mest sum órørdar. 

Í 1975 brast borgarakrígg á ímillum kommunistisku Frelimo-stjórnina og mótstøðurørsluna Renamo, sum Suðurafrika stuðlaði. Kríggið tók 900 000 mannalív og elvdi til stóra hungursneyð. Eftir tað at Renamo misti stuðul sín uttanlands, og Frelimostjórnin gjørdi av at seta í verk fólkaræðiliga fleirflokkaskipan, samdust partarnir um at binda frið og skrivaðu báðir undir friðaravtalu í 1992. Tá ið loyst var, løgdu myndugleikarnir í Mosambik alt heilsuverkið undir ríkið og skipaðu fyri, at øll sjúkrarøkt og læknatænasta vóru ókeypis. Í drúgva borgarakrígnum vórðu flestu sjúkrahúsini og læknamiðstøðirnar á bygd oyðiløgd, og mong doyggja enn av sjúkum sum t.d. tuberklum, malariu og lungnabruna. Fleiri milliónir fólk flýddu av landinum, ella inn til býirnar. Har var tryggari. Næstan alt fólkið livir nú í størstu armóð, og helvtin av fólkinum livir av teirri matvøruhjálp, sum umheimurin sendir landinum. Hvørt ár fær Mosambik nógva neyðhjálp; mestu hjálpina senda USA og lond í Vesturevropa.

Meiri enn 85 % av fólkinum í Mosambik arbeiða í landbúnaðinum. Bøndurnir dyrka m.a. sukur, bummull, te, cashewnøtir og aldinfruktir á fruktagóða lendinum fram við strondini; inni í landinum dyrka teir tubbak og halda neyt. Nógvur fiskur er á landgrunninum, og rækjur, hummari og ymiskur fiskur verða flutt út og eru kærkomin inntøka hjá illa komna búskapinum. Havnabýurin Beira við Indiahav er næststørsti býur í Mosambik og týdningarmesti havnabýur. Meginparturin av út- og innflutninginum úr grannalandinum Simbabvi fer um Beira, haðan jarnbreyt, vegur og oljuleiðingar liggja til simbabviska høvuðsstaðin Harare. Í borgarakrígnum vardu upp í 10 000 simbabviskir hermenn hesa leið, ið er sjálv lívæðrin í Simbabvi. 

Chopifólkið, ið býr við strondina, ger eitt ljóðføri, nevnt mbila (flt. timbila). Timbilabólkarnir spæla undir, tá ið torgreiddi dansurin migodo verður dansaður, og yrkingar við tilburðum úr bygdalívinum verða bornar fram. Timbilatónleikurin er tjóðartónleikur í Mosambik. 

Bólkur:Afrika
Elevador de Santa Justa

**Elevador de Santa Justa** er ein 45 m høgur uttandura elevatorur, ið flytur fólk millum Lisboa-býlingarnar Baixa og Chiado.

Hann er bygdur í 1902 av Raul Mesnier du Ponsard, sum var næmingur hjá Gustave Eiffel. Tveir "vognar" eru, sum flyta ferðafólkið 32 m upp. Frá ovara steðgistaðnum eru trappur upp ovast í bygningin, har café er við útsýni er yvir allan miðbýin og ánna Tejo.

## Keldur

* Jalser, Nina: Turen går til Lissabon. Politiken (2002)

## Slóðir úteftir

* Carris - Elevador de Santa Justa
*Source Information on Santa Justa Lift 

Bólkur:Portugal
Gustave Eiffel

**Gustave Eiffel** (f. 1832 í Dijon, d. 27. desember 1923) var hann, sum bygdi heimskenda Eiffeltornið í París. 

Áðrenn hann stóð fyri at byggja Eiffeltornið, hevði hann verið leiðari av byggingini av eini tokbrúgv í Útsynningsfraklandi, og síðani stovnaði hann eitt virki við spesiali innan jarnkonstruktiónir, sum var nakað lutfalsliga nýtt tá í tíðini. Hann var við at gera nógvar stórfingnar konstruktiónir, millum annað bygdi hann í portugisiska býnum Porto eina viadukt yvir ánna Douro, Garabit-viaduktina, Pest-tokstøðina í Ungarn, eitt observatorium í Nice og stálkonstruktiónina innan í Frælsisgudinnuni í New York. 

Í 1887 skrivaði hann undir sáttmála um at byggja slúsurnar í Panamaveitini, men tann verkætlanin gekk ikki sum ætlað.

Aftan á Panamagøluna tók Gustave Eiffel seg aftur og starvaðist sum granskari innan veðurfrøði, radiotelegrafi og aerodynamikk.

* 1855 Útbúgvin á *[[CentraleSupélec|École Centrale des Arts et Manufactures]]*
* 1876 Byggir viadukt yvir Douro
* 1884 Garabit-viaduktin
* 1887 Skrivar undir sáttmála um bygging av slúsum í Panamaveitini
* 1889 Eiffeltornið

## Keldur

* Gustave Eiffel

Bólkur:Fraklendingar
Bólkur:Tøknifrøði
Raul Mesnier du Ponsard

**Raul Mesnier du Ponsard** (f. 2. apríl 1848 ella 1849 í Porto í Portugal, deyður 1914) var næmingur hjá Gustave Eiffel. 

Hann bygdi nógvar elevatorar og "brekkusporvognar" (portugisiskt: funiculares), sum eru sporvognar, ið koyra oman/niðan eina bratta brekku, sum til dømis í Lisboa. Vognarnir eru bygdir "á skák" til ta hallið, sum er á brekkuni, og kunnu altso ikki koyra á beinum strekkjum.

Kendasta verk hansara man vera Elevador de Santa Justa (1902) í Lisboa, Portugal.

## Keldur

* Jalser, Nina: Turen går til Lissabon. Politiken (2002)
* Raul Mesnier
* Funicular

Bólkur:Tøknifrøði
Bólkur:Portugisar
Bólkur:Fraklendingar
Bólkur:Føðingar í 1848
Joachim (prinsur)

**Joachim prinsur** (Joachim Holger Waldemar Christian, f. 7. juni 1969) er yngri sonur Margrethe II drotning og Henrik prins (1934-2018). Eldri beiggi hansara eitur Frederik.

Joachim prinsur er doyptur í dómkirkjuni í Århus 15. juli 1969 og konfirmeraður í Fredensborg Slotskirkju 10. juni 1982.

Joachim giftist 18. november 1995 við Alexandru Christinu Manley (f. 1964 í Hongkong), sum hann eigur synirnar Nikolai (Nikolai William Alexander Frederik, f. 1999) og Felix (Felix Henrik Valdemar Christian f. 2002) saman við. Tey skildust í 2005. 
Joachim prinsur varð giftur á øðrum sinni hin 24. mai 2008 í Møgeltønder Kirkju við frøken Marie Cavallier, sum tá gjørdist Prinsessa Marie.

Joachim er greivi av Schackenborg í Suðurjútlandi, har hann búi í fleiri ár. Nú býr hann á Emiliekildevej, Gentofte Sjælland.

## Børn
* '''Prins Nikolai''' William Alexander Frederik, føddur hin 28. august 1999. Sonur Prins Joachim og greivinnu Alexandru.
* '''Prins Felix''' Henrik Valdemar Christian, føddur hin 22. juli 2002. Sonur Prins Joachim og greivinnu Alexandru.
* '''Prins Henrik''' Carl Joachim Alain, føddur hin 4. mai 2009. Sonur Prins Joachim og Prinsessu Marie.
* Prinsessa Athena (Athena Marguerite Françoise Marie, prinsesse til Danmark, komtesse af Monpezat), fødd 24. januar 2012. Dóttir Prins Joachim og Prinsessu Marie.

## Keldur
* Kongehuset - HKH Prins Joachim 
* Tema: Skilsmisse i kongehuset

Bólkur:Kongalig úr Danmark
Bólkur:Danskir prinsar
Bólkur:Føðingar í 1969
Alexandra, greivinna av Frederiksborg

**Alexandra Christina Manley** (f. 30. juni 1964 í Hong Kong) gjørdist donsk prinsessa, tá hon í 1995 giftist við Joachim prinsi (f. 1969). Hjúnini fingu tveir synir, Nikolai (f. 1999) og Felix (f. 2002), áðrenn tey skildust í 2005.

Tá Alexandra 3. mars 2007 giftist við Martin Jørgensen (f. 2. mars 1978), misti hon tittulin prinsessa og gjørdist í staðin greivinna av Frederiksborg. Hjúnini kunngjørdu stutt eftir vígsluna, at Alexandra var við barn. Tey búgva í eini villa á Østerbro í Keypmannahavn.

## Slóðir úteftir
* Han har charme og selvtillid

## Keldur
* Kongehuset - Aktuelt - Nyheder 
* [Martin Jørgensen (fotograf)](http://da.wikipedia.org/wiki/Martin_J%C3%B8rgensen_(fotograf))
* Tema: Skilsmisse i kongehuset

Bólkur:Danir
Bólkur:Føðingar í 1964
Bólkur:Kongalig úr Danmark
Nym.fo

**Nym.fo** sá fyrstu ferð dagsins ljós á sumri 2005. Upprunaliga var Nym.fo ætlað sum ein almenn tænasta hjá starvsfólkum á stovnum og fyritøkum, ið høvdu brúk fyri at smílast og stytta sær stundir framman fyri telduskerminum, tá arbeiðsdagurin gjørdist ov langur og keðiligur. Í dag er Nym.fo vorðið eitt kent vørumerki og hevur ment seg til eitt fastan part av internetnýtsluni hjá fleiri túsund føroyingum heima og uttanlands, ið leita sær inn á síðuna dagliga at síggja skemt, speisemi og samfelagskritikk hvørt um annað – og geva sítt íkast til hesa brúkaraskaptu síðuna. Hvønn dag senda tey vitjandi stuttligar, áhugaverdar ella løgnar leinkjur og myndir inn á síðuna, sum allar verða vístar á síðuni, um tær lúka treytirnar. 

## Ávísing úteftir
* Nym.fo. 

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Daniel Peder Christiansen

**Daniel Peder Christiansen** var bóndi á Heygsgarði á Toftum og tingmaður. Gav synunum  eftirnavnið Højgaard (Heygsgarður). Langabbi Hans Jacob Højgaard tónaskald.

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føroyskir bóndir
Hans Jacob Højgaard

**Hans Jacob Højgaard**  (* 11. september 1904 á Toftum - † 10. juni 1992 í Tórshavn) var ein av stóru tónaskøldunum í Føroyum í 20. øld. 
Foreldur hansara vóru Daniel Jacob Højgaard, kongsbóndi á Regni og Hansine Marie Petersen úr Saltnesi. 

## Lív og virki

Pápin, Dánjal Jákup, var tiltikin kingosangari og kvæðakempa. Mamman, Hansina, var systir Fríðrik Petersen próst, ið eisini var politikari og sanghøvundur.

Sum aðrir unglingar fór Hans Jacob til sjós sum 15 ára gamal í 1919. Hann tók seturskipara eksamiu í 1923, men gjørdi í 1924 av at venda sjólívinum bakið fyri at fara á læraraskúla í Danmark. Á fólkaháskúlanum í Karise gjørdist hann fyri fyrstu ferð aktivur í kórsangi.
Eftir at hava lokið læraraprógv á Jonstrup Statsseminarium, vendi Hans Jacob aftur til Føroya sum 25 ára gamal í 1929.

Hann gjørdist lærari við Tofta skúla, har hann stovnaði Toftakórið, sum hann eisini vandi til hann flutti til Havnar í 1952.
Fyrsta almenna konsertin hann hevði við Toftakórinum uttanfyri heimbygdina, var í Sjónleikarhúsinum í Havn, tann 19 desember 1937. 

Hans Jacob Højgaard smíðaði hópin av nýggjum løgum til føroyskan kórsang, eins og hann setti gomul løg upp av nýggjum.

* 1924-1925 Fólkaháskúla í Karise, Danmark.
* 1929 Kandidatur frá Jonstrup Statsseminarium, Danmark.
* 1929-1933 Annarlærari í Tofta Skúla.
* 1934-1952 Fyrstilærari í Tofta Skúla.
* 1953 - Lærari í Kommunuskúlanum í Havn.

## Útgivið

* 1951 - Føroysk Songløg I (nótabók)
* 1977 - Føroysk Songløg II (nótabók)

## Tónleikur

* 1976 - LP: "Í hesi sælu jólatíð", (Toftakórið, HJH stjórnar), HCW TÓRGARÐ 
* 2003 - Fløga: "Í hesi sælu jólatíð", (Toftakórið, HJH stjórnar), HCW TÓRGARÐ 
* 2003 - Komponisten Hans Jákup Højgaard, musikeksempel, RAES, Útvarp Føroya
* 2004 - Hans Jacob Højgaard 100 ár, TUTL

## Bókmentir

* Thomas S. Anderssohn: *Komponisten Hans Jákup Højgaard, et liv som traditionsbærer, nyskaber og lærer*, Research Archive for Ethnomusicological Studies [RAES], Arendal 2003

## Slóðir
* Tutl.com - Hans Jacob Højgaard 100 ár 
* Sangtekstir.com
* SangAppen.dk

Højgaard, Hans Jacob
Højgaard, Hans Jacob
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Føðingar í 1904
Bólkur:Andlát í 1992
Kingosangur

**Kingosangur** er serføroyskur kirkjusangur uttan ljóðføri. Navn eftir danska sálmaskaldinum Thomas Kingo, sum hevur yrkt sálmarnar.

Serligi sanghátturin er serliga blivin hildin viðlíka í kirkjum uttan orgul ella uttan organist. Millum annað Tjørnuvík er kend fyri sín kingosang.

Fólkasangarin Niels Midjord úr Fuglafirði hevur millum annað kingosangir í sínari sangskrá.

Bólkur:Føroyskur tónleikur
Kvæði

**Kvæði** - felagssangur sum verður sungin í samband við føroyskan dans. Eitt kvæði hevur sum oftast nógv vers og eitt niðurlag. Tað fortelur ofta eina søgu um hetjur úr gomlum søgnum. Fyrsti skaldskapur føroyinga varð borin munn av munni, frá ættarliði til ættarlið. Stóri kvæðaskattur føroyinga er fremsta eyðkenni fyri frásøgu og mentan frá farnum tíðum. Kvæðini hava uppruna í eini felagsevropeiskari forntíð, frá mýtum um hetjur og hetjugerðir niðri í Evropa frá fyri ár 1000. Hesin stóri mentanararvur, sum kvæðini eru, hava verið við til at givið føroyingum ta barlast, sum ein tjóð byggir sín málsliga og mentanarliga samleika á. Týdningarmesti kvæðabólkurin er Sjúrðarkvæðini, sum byggja á forngermanska sagnarkringin Niebenlungenlied. Onnur kvæði eru yrkt úr íslendingasøgum, m.a. "Heimskringlu" og "Vølsungasøgu". Nøkur kvæði hava tilfar úr Føroyum, m.a. úr Føroyingasøgu. Høvundarnir til tey eldru kvæðini eru ókendir, men í teimum yngru kvæðunum eru yrkjararnir í flestum førum kendir. Jens Christian Djurhuus (1773–1853) og Jens Hendrik Djurhuus (1799–1892), faðir og sonur og bøndur við Sjógv í Kollafirði vóru sera evnaríkir kvæðayrkjarar. Í nýggari tíð hava Jóannes Patursson (1866–1946), Mikkjal á Ryggi (1879–1956) og Poul F. Joensen (1898-1970) yrkt kvæði. 

Táttayrkingin, sum varð nýtt til teitis, og sum mangan var bersøgið og niðrandi skemt úr gerandishendingum, stóð í besta blóma um 1800. Kendasti táttayrkjari okkara var Nólsoyar Páll (1766–1809) og tátturin Fuglakvæðið, sum umrøður embætismisnýtsluna hjá donsku embætismonnunum í samtíð Páls, er enn í dag ímyndin av tí stríði, sum føroyingar í farnum tíðum stríddu við donsku yvirvøldina. 

## Slóðir úteftir

* Tjatsi (kvæðistekstir og frímerki frá Postverki Føroya))
* Tónleiksheimasiða hjá Finni Hansen 

Bólkur:Føroysk kvæði
Bólkur:Kvæði
Nes

**Nes** hevur fleiri týdningar.
* Nes er eitt landafrøðiligt fyribrigdi. Sí Nes (landafrøðiligt fyribrigdi)
* Nes er ein bygd í Eysturoy. Sí Nes, Eysturoy
* Bygdur í Suðuroy. Sí Nes, Vágur og Nes, Hvalba
Felix (prinsur)

**Felix prinsur** (Felix Henrik Valdemar Christian, f. 22. juli 2002) er sonur Joachim prins og Alexandru prinsessu. Eldri beiggi hansara eitur Nikolai.

## Keldur
* Kongehuset - Kongehuset - HKH Prins Joachim 

Bólkur:Danskir prinsar
Bólkur:Kongalig úr Danmark
Bólkur:Føðingar í 2002
Nikolai (prinsur)

**Nikolai prinsur** (Nikolai William Alexander Frederik, f. 28. august 1999) er sonur Joachim prins og Alexandru prinsessu. Yngri beiggi hansara eitur Felix.

## Keldur
* Kongehuset - Kongehuset - HKH Prins Joachim 

Bólkur:Kongalig úr Danmark
Bólkur:Føðingar í 1999
Bólkur:Danskir prinsar
Várskot

**Várskot** er eitt blað, sum kom út frá mai 1904 til august 1905.

## Ávísingar úteftir
Vestnord - tíðarrit  - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð.

Bólkur:Føroyskir tíðindamiðlar
Bloggur

**Bloggur** ella **blogga** (blog á enskum) er stytting fyri *weblog*. Fenomenið kom í einaferð í 1990'unum, men nágreiniliga tíðarfestingin er ring at áseta, av tí at tað eisini er ein definitiónsspurningur, júst hvat ger, at ein blog er ein blog.

## Heitið
Upprunaliga heitið *weblog* er samansett av *web* (fyri inter*net*) og *log* (eins og í orðinum *log*bók). 
Tann sum skrivar ein blog, nevnist ein *bloggari*. Sagnorðið verður nevnt "at blogga", og hann ella hon bloggar.

## Útsjónd og innihald
Útsjóndin á eini bloggu er eisini grundleggjandi lík eini logbók; Bloggarin skrivar við jøvnum millumbilum innlegg í blogguna.

Bloggarin velur sjálvur, hvat innihaldið skal vera. Summi velja at skriva persónligar frágreiðingar um dagliga lívið - onnur velja at geva bloggur út í bók, m.a. er ein útgivin, sum nevnist The Baghdad Blog og er ein frásøgn hjá einum persóni, sum upplivir seinasta Irakkríggið innanífrá. Onnur fólk skriva um evni, sum tey hava serligan áhuga í. Soleiðis kunnu onnur, sum hava hendan serliga áhuga, nýta hesar bloggur til at fylgja við á serøkjum.

Eitt, sum ger, at bloggur bróta frá heimasíðum innihaldsliga, er, at lesarin hevur møguleika fyri at skriva viðmerkingar beinleiðis á blogguna. Tó er tað vorðið alt meira vanligt, at heimasíður hava ein innbygdan blog, so ofta munnu heimasíður nú í veruleikanum vera hybridar av gomlu formunum heimasíðu og bloggu.

Tað finnast nógvar internettænastur, har tú kanst leita eftir bloggum eftir evni, og sum eisini bjóða tær at tekna "hald" til ávísar bloggur. Fólk kring allan heim skapa á hendan hátt ein virtuellan umheim, sum tykist nær, hóast landafrøðiliga langt burturi.

Dimmalætting byrjaði fyri nøkrum mánaðum síðani ein fastan tátt, sum kallast Bloggan, har fýra føroyskar kvinnur skiftast um at skriva eina persónliga klummu um okkurt, tær hava áhuga fyri. Navnið Bloggan sigur Dimmalætting vera eina konstrueraða kvennkynsútgávu av blog, og formurin á klummuni er undirhaldandi, samstundis sum innihaldið er tankavekjandi og ofta provokerandi - eins og tað ofta er í teimum bloggum, ið veruliga fáa fastar lesarar á internetinum.

## Bloggur útgivnar í bók
* Salam Pax: The Baghdad Blog. Guardian Books (2003)
### Blogger Templates

* myBlogspotTemplates 
* MyXMLTemplates

* SummerTemplates
* Autumn Templates
* WinterTemplates

* ChristmasTemplates

## Slóðir úteftir
* Ger eina bloggu á heimasíðuni hjá Dimmalætting

Bólkur:Teldufrøði
Bólkur:Samskifti
Bólkur:Internetið
Markusarmessa

**Markusarmessa** er 25. apríl, sum eisini er føroyskur flaggdagur. Markusarmessa er minnisdagur fyri evangelistin Markus, ið hevur skrivað Markusar evangelium í Bíblini.

Bólkur:Merkisdagar
Flaggdagur

**Flaggdagur** er 25. apríl til minnis um, at føroyska flaggið, Merkið, tann 25. apríl 1940 varð viðurkent sum tjóðarmerki føroyinga. Hetta hendi undir bretsku hersetingini av Føroyum, sum byrjaði 13. apríl. Danmark varð hertikið av týskarum 9. apríl. 25. apríl í 1940 gav bretska stjórnin boð um í bretska útvarpinum, BBC, at nú skuldu føroysk skip sigla undir føroyska flagginum, *Merkinum*. Tá vóru Føroyar hersettar av bretum og Danmark av týskarum. Flaggið var tó ikki ókent millum føroyingar. Síðan 1947 hevur 25. apríl verið hildin sum flaggdagur føroyinga, og í heimastýrislógini frá 1948 varð Merkið viðurkent av donsku stjórnini sum tjóðarflagg føroyinga. Løgtingslóg sigur, hvussu Merkið skal brúkast og hvørjir litirnir eru. 

Longu í 1919 varð Merkið fyrstu ferð borið fram av føroysku studentunum Jens Olivur Lisberg. Dagurin 25. apríl verður eisini nevndur markusarmessa. 

## Bókmentir

* Niels Juel Arge: *Merkið - Flaggsøgan*, Tórshavn 1980. (3. økta útgáva v/ Jógvan Arge, 2005). 

## Sí eisini

* Flaggdagar

Bólkur:Føroyskir flaggdagar
Bólkur:Merkisdagar
Páskadagur

**Páskadagur** er kristin halgidagur til minnis um uppreisn Jesusar, sum sagt verður frá í Bíbliuni, í Matteusar evangelium kap. 28; Markusar evangelium kap. 16; Lukasar evangelium kap. 24 og Jóhannesar evangelium kap. 20. 
Páskadagur er ikki sama dato hvør ár, men er altíð fyrsta sunnudag eftir fyrsta fullmána eftir várjavndøgur. Páskadagur kann sostatt í fyrsta lagi vera 22. mars (1818, 2285) og í seinasta lagi 25. apríl (1886, 1943, 2038). Navnið kemur av hebráiska orðinum *pasah*, sum merkir "at fara um" ella "at leypa um", og sipar til at deyðseingilin skuldi leypa um hús hebreara í Egyptalandi. Summir halda, at orðið kanska merkir "at fara yvirum", og skipar til útferðina úr Egyptalandi, tá ið ísraelsmenn gingu turrskøddir um Reyðahavið. Í hvussu so er gjørdust páskir týdningarmesta hátíðina hjá jødum, til minnis um hesar hendingar. Hon varð hildin í mánaðinum *nisan* (mars/apríl). Við uppreisn Krists verða páskir eisini týdningarmesta høgtíðin hjá kristnu kirkjuni, men nú við einum øðrum dámi. 

Tað var kortini ikki fyrr enn á einum kirkjufundi í Nikea í árinum 325, at teir samdust um, at páskadagur skuldi vera fyrsta sunnudag eftir fyrsta fullmána eftir várjavndøgur ella fyrsta sunnudag eftir várjavndøgur, um fullmáni er henda dagin.

Bólkur:Merkisdagar
Halgidagur

**Halgidagur** er dagur til almenna gudsdyrkan, ofta til minnis um einhvørja átrúnaðarliga hending. Í kristindóminum er sunnudagur vikuligur halgidagur. Í jødadómi er leygardagurin (sabbat) vikuligur halgidagur. Islam heldur fríggjadagin sum vikuligan halgidag. Afturat vikuligu halgidøgunum hava ymsu átrúnaðirnir fleiri aðrar halgidagar, ið sum oftast eru til minnis um ávísar týðandi hendingar. Í kristindóminum eru jóladagur, páskadagur, Kristi himmalsferðardagur og hvítusunnudagur mest týðandi halgidagarnir.

Bólkur:Merkisdagar
Durita Holm

**Durita Holm** (fødd 10. juni 1975) er uppvaksin á Sandi. Foreldur hennara eru Anna Katrin og Tórstein Holm.

21 ára gomul legði Durita út í hav á heimsumsigling síni við bátinum Salku Valku, ferðin vardi í trý ár. Á ferðini hitti hon norðmannin Erik Torjusen, sum eisini var á ævintýrarferð í báti sínum, og áðrenn heimsumsiglingin var av, vóru tey bæði par og áttu dóttrina Freyju.

Hon fór undir at lesa antropologi í Oslo og hevur síðani keypt hús í eini lítlari bygd í spanska landspartinum Andalusia, har hon býr við manni og tveimum døtrum.

Durita hevur higartil útgivið fýra bøkur, harav eru tvær bøkur um upplivingar hennara, og eru hesar týddar til fleiri onnur mál. Í 2013 gav hon út sína fyrstu skaldsøgu, sum er ein krimiskaldsøga við heitinum *Offurmorðið*. Árið eftir, í november 2014, gav hon út næstu krimiskaldsøguna, ið ber heitið Zapatista. Høvuðspersónurin í krimiskaldsøgunum eitur Alisa og er ein mannfrøðingur (antropologur) úr Noregi. Krimisøgur hennara hava fingið góð ummæli í Føroyum. Offurmorðið er fyrsta føroyska krimiskaldsøga, ið er skrivað av kvinnu.

## Bókaútgávur
* *Ferðin um bláu gongustjørnuna*. Freyja (1999)
* *Á smølum andalusiskum gøtum*. Freyja (2003)
* *Offurmorðið*. Krimiskaldsøga. Freyja (2013)
* *Zapatista*. Krimiskaldsøga. Freya (2014)

## Keldur

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1975
Bólkur:Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Andalusia

**Andalusia** er ein sjálvstýrandi landspartur í Suðurspania. Høvuðsstaður er Sevilla. Landsparturin fevnir um 87.600 ferkilometrar og hevur 7,4 mió. íbúgvar (2005). Nú á døgum er ferðavinnan ein stór inntøkukelda fyri Andalusia, og nógvir føroyingar hava hoyrt um ella enntá verið á Costa del Sol (sólstrondini).

## Søga

Tá ið maurarnir komu til Spaniu var Andalusia nærum oyðin. Teir fóru undir at veita vatn oman á láglendið og út um fløtuna, har teir umsíðir kundu vælta bæði rís, bummull, morberjatrø og allar suðrønar fruktir. Arabar (maurar) hava sett sín dám á Andalusia, millum annað við at byggja navnframa Alhambra, sum framvegis er at síggja, tó í sterkt endurskaptum formi, av tí at meginparturin av anlegginum brendi í 1800-árunum. Andalusia var miðdepilin í Maurararíkinum í 7-800 ár, har Córdoba var mentanarmiðstøð.

## Landalæra

Suðuri í Spaniu er láglendið Andalusia, sum áin Guadalquivir rennur ígjøgnum. Andalusia er lýggjasti blettur í allari Evropu (30&nbsp;°C í miðal í juli). Andalusia er ein vælveltur slætti, har alskyns fruktir eru at fáa.

## Bøkur um lívið í Andalusia

Føroyski ævintýrarin og rithøvundurin Durita Holm flutti fyri nøkrum árum síðani til eina lítla andalusiska bygd, og hon hevur skrivað bókina "Á Smølum Andalusiskum Gøtum" (2003) um fólkið og lívið har, umframt søguna hjá landspartinum.

* Holm, Durita: Á Smølum Andalusiskum Gøtum (2003). Freyja.
* Stewart, Chris: Driving over Lemons (1999), A Parrot in the Pepper Tree (2002), The Almond Blossom Appreciation Society (2006). Sort of Books.

## Keldur

* Den lille danske encyklopædi. Gyldendal (2005).

## Slóðir úteftir

* Official tourism website of Andalusia 

Bólkur:Spania
Adolf Hitler

**Adolf Hitler** (20. apríl 1889 - 30. apríl 1945 var týskur politikari og leiðari av tí tjóðskaparsosialistiska týska arbeiðaraflokkinum (á týskum: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP), vanliga kendur sum nasistaflokkurin). Hitler var týskur ríkiskanslari frá 1933 til 1945 og einaræðisharri í Týsklandi (við heitinum *Führer und Reichskanzler*) árini 1934-1945. Hann hevði ein avgerandi høvuðsleiklut í stovnanini av Nazismuni, í Seinna heimsbardaga og í Holocaust.

Hitler var borin í heim í Eysturríki-Ungarn. Hann fekk seinni týsk ríkisborgararættindi og stillaði upp til týska forsetavalið í 1932. Hann vann tó ikki, men í 1933 gjørdist hann ríkiskanslari. Hetta var eitt fet á leiðini til einaveldið. Tá ið forsetin Hindenburg doyði í 1934 gjørdist Hitler bæði kanslari og forseti og útnevndi seg sjálvan til ríkisførari, harav týska heitið *Führer und Reichskanzler*. Tá hann nú var einaveldisharri avgjørdi hann, at bólkar av øðrvísi fólki skuldu avrættast, herundir jødar og samkynd. Eisini gjørdust fakrørslurnar ólógligar, og umfatandi sensurur varð framdur.

Hitler verður mest settur í samband við seinna heimsbardaga, Holocaust og nasistisku rørsluna í Týsklandi.

29. apríl 1945 varð hann giftur við Evu Braun. Tey tóku sítt egna lív saman í seinastu døgunum í seinna heimsbardaga.

## Keldur

* Adolf Hitler - Wikipedia (danskt). 
* Eva Braun - Wikipedia (týskt). 

## Slóðir úteftir

Bólkur:Einræðisharrar
Bólkur:Politikarar úr Týsklandi
Bólkur:Statsleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1889
Bólkur:Andlát í 1945
Bólkur:Seinni heimsbardagi
A Portuguesa

**A Portuguesa** er tjóðsangurin í Portugal. Tittulin merkir *hin portugisiska*. Henrique Lopes de Mendonça yrkti tekstin, Alfredo Keil setti lag til. Sangurin varð viðurkendur sum tjóðsangur í 1910 ella 1911.

Sangurin varð yrktur av tjóðskaparsinnaðum portugisum, ið vóru uppøstir um, at bretar settu fram krøv til portugisar viðvíkjandi Afrika, har Portugal í nógv ár hevði havt hjálond.

Sangurin hevur framvegis sama innihald, og snýr seg millum annað um fornermilsi og pínligheit, tí soleiðis uppfataðu portugisar bretsku krøvini. Seinasta reglan í niðurlagnum var upprunaliga *Contra os bretões marchar, marchar*, sum merkir *Móti bretunum marchera vit, marchera vit*. Nú er *bretunum* broytt til *byrsunum*.

Eins og føroyingar ofta gera, syngja portugisar ofta bara fyrsta ørindi umframt niðurlag, tá tjóðsangurin verður sungin. Ørindið og ein leyslig umseting eru at lesa niðanfyri.

Í 1956 vóru fleiri útgávur at hoyra av lagnum, bæði viðvíkjandi nótum og hvørji ljóðføri vóru sett til. Tí setti stjórnin eina nevnd at áseta eina almenna útgávu av A Portuguesa. Ráðharraráðið góðkendi uppskotið 16. juli 1957, og almenna útgávan er framvegis galdandi í dag.

**A Portuguesa** (fyrsta ørindi)
Hero'is do mar, nobre povo / Naçao valente, imortal / Levantai hoje de novo / Os esplendor de Portugal / Entre as brumas da memória / Ó Pátria sente-se a voz / Dos teus egrégios avós / Que ha'-de guiar-te 'a vito'ria / *Niðurlag:* Às armas! Às armas! / Sobre a terra, sobre o mar! / Às armas! Às armas! / Pela Pátria lutar! / Contra os canhões marchar, marchar! 

**Leysliga umsett til føroyskt** (fyrsta ørindi)
Hetjur á sjónum, heiðurliga fólk / (valente) og ódeyðiliga tjóð / Nú er tíðin komin at rísa aftur / (Os esplendor) hjá Portugal / Úr tokutu minnunum / Áh faðirland, vit hoyra røddirnar / Hjá tínum stóru forfedrum / Sum skulu føra teg til sigurin / *Niðurlag:* Til vápnini! Til vápnini! / Á landi og á sjónum! / Til vápnini! Til vápnini! / At berjast fyri okkara faðirland! / At marchera móti byrsunum!

## Keldur

* david.national-anthems.net Her sæst eisini allur teksturin á portugisiskum og á enskum

Bólkur:Portugal
Bólkur:Tjóðarsangur
Naser Khader

**Naser Khader** (arabiskt:(ناصر خاضر) (føddur 1. juli 1963 í Damaskus) er ein danskur-sýriskur skribentur, fyrilestrarhaldari og politikari. Hann var fólkatingslimur fyri Radikala Vinstra 2001-07. Hann var ein av stovnarunum av flokkinum Ny Alliance. Hann stovnaði felagsskapin Demokratiske Muslimer í sambandi við gøluna um Muhammedtekningarnar.

4.-5. apríl 2007 vóru Naser Khader og Bente Dalsbæk, sum tá vóru par, í Føroyum og hildu hvønn sín fyrilestur í Miðlahúsinum í Havn.

## Útbúgving
Árini 1975-80 gekk Naser Khader í fólkaskúla og 1980-83 á studentaskúla í Keypmannahavn. Hann var tann fyrsti danin við útlendskari bakgrund, sum fekk stundentsprógv. Hann er cand.polit. frá Københavns Universiteti, har hann var innskrivaður 1986-93.

Harumframt hevur hann lisið mellemøststudier á Odense Universiteti 1991-93, fjarlestur í islam, m.a. summarskeið á al-Azhar Universitetinum i Kairo 1997, og er útbúgvin innan retorikk og miðlan á Aarhus Universiteti 1994-95. Hann hevur fleiri ferðir verið á námsferð í Miðeystri og hevur verið á fleiri tulkaskeiðum.

## Arbeiðslív
* 1983-98 arabiskur tulkur og týðari
* 1989-97 týðari/konsulentur fyri DR
* 1996-97 konsulentur í Dansk Almennyttigt Boligselskab

## Politiskt lív
Naser Khader hevur verið limur í Radikala Vinstra árini 1984-2007 og verið Keypmannahavnskur býráðslimur árini 1997-2000.
7. mai 2007 stovnaði Naser Khader saman við politikarunum Gitte Seeberg og Anders Samuelsen nýggja flokkin *[[Ny Alliance]]*.

## Nevndararbeiði
* 1998-2001 limur í etiska ráðnum 
* 2000-2001 limur í »tænketankinum« um integratión hjá danska innanríkisráðnum
* 1999-2000 nevndarlimur í Lokale- og Anlægsfonden
* 1998-? limur í nevndini hjá Nyt Europa

## Bókaútgávur
* *Ære og Skam*, Borgen (1996)
* *khader.dk* (saman við Jakob Kvist), Aschehoug 2000
* *Nasers Brevkasse. Interview ved Elisabeth Svane*, Gyldendal Uddannelse (2001)
* *Naser Khader og folkestyret - de første fire år*. Politiken (2005)

## Heiðurslønir
* Forfatterforeningens pris for Fred og Mellemfolkelig Forståelse, aug. 1998
* HK's Kulturpris, 1998
* AFS-Interkulturs *Interkulturprisen 1999*
* Modermål-Selskabets *Modersmål-Prisen 2000*
* Junior Chambers pris som *The Outstanding Young Person 2001*
* P.A. Heiberg Prisen, Dansk Pen's ytringsfrihedspris, 2002.
* Jyllands-Postens Fonds Ytringsfrihedspris, 2006.

## Privat
Foreldur hansara eita Ahmed Abu Khader og Sada Abu Khader. Hann livdi saman við løgfrøðinginum og rithøvundanum Bente Dalsbæk frá 2003 til 2010 saman við trimum børnum, hann átti eina dóttir frammanundan og hon átti ein son, í 2004 fingu tey ein son saman. Hon flutti frá honum í 2010. Hann var fólkatingslimur fyri Radikale Venstre, tá tey komu saman, og hon var tá taluskrivari fyri Christian Majdahl, sum var Fólkatingsins formaður tá. 

## Keldur

* Folketinget.dk Dato: 21. juli 2003.
* Naser Khader
* Ny Alliance
* Nyhedsmagasinet Danske Kommuners tema om VL-grupper  (bert atgeingi fyri haldarar)

Bólkur:Føðingar í 1963
Bólkur:Danskir rithøvundar
Bólkur:Danskir politikarar
Bólkur:Fólkatingslimir
Bólkur:Politikarar úr Det Konservative Folkeparti
Bólkur:Politikarar úr Ny Alliance
Bólkur:Politikarar úr Radikale Venstre
Týr

**Týr** hevur fleiri týdningar:
***Týr** er ein norrønur gudur. Sí Týr (gudur).
***Týr** er ein føroyskur tónleikabólkur. Sí Týr (tónleikabólkur).
Týr (gudur)

**Týr** er krígsgudur í norrønu gudalæruni. Hann misti høgru hond, tá hann legði Fenrisúlvin í fjøtur.

Vit hitta Týr í Hymiskviðu í eldru Eddu, har hann hjálpir Tóri at fáa eitt kar, ið er nóg stórt til at bryggja øl til allar gudar í einum.

Sambært yngru Eddu er Týr sonur Óðins, men sambært Hymiskviðu er hann sonur jatnans Hymis.

Týsdagur er uppkallaður eftir Týr, eins og ónsdagur og tórsdagur (suðuroyarmál) eru uppkallaðir eftir Óðini og Tóri.

## Keldur

* Michelsen, Ólavur: Norrøn gudalæra. Føroya Skúlabókagrunnur (1968)
* Tyr (krigsgud) - Wikipedia (danskt)

Bólkur:Ásatrúgv
Bólkur:Norrøn gudalæra
Ingeborg Vinther

**Ingeborg Vinther** (fødd 11. mai 1945 í Vági) var forkvinna í Føroya Arbeiðarafelag 1980 - 2011. Stjórnarlimur síðan 1977. Løgtingskvinna fyri Verkamannafylkingina 1994–1998, varð vald í Suðuroyar valdømi sum fyrsta tingkvinna hagani. Hevur starvast á flakavirkjum í Íslandi og Føroyum 1964–1984. Í 1976 varð hon vald í nevndina fyri arbeiðskvinnufelagið Fjallbrúður, har hon var forkvinna 1977-1984. Á vári 2011 kom út bók um Ingeborg Vinther fyri at heiðra hana, tá hon legði frá sær eftir at hava verið forkvinna í Føroya Arbeiðarafelag í 31 ár. Bókin ber heitið "Ingeborg", tað var Ingolf S. Olsen, blaðmaður, sum skrivaði bókina.

## Keldur

* Thomsen, Brynhild: »Skjótt havi eg gjørt mína verjuskyldu«. Í: *Kvinna* 2/2007, s. 4–8. 

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føroyskar kvinnur í politikki
Bólkur:Føðingar í 1945
Bólkur:Løgtingslimir
Unn Patursson

**Unn Patursson** (fødd 1974) er føroysk songkvinna. Hon býr í Havn. Unn er dóttir Sólrun og Róa Patursson.

Unn er sera virkin tónlistarliga. Umframt at virka sum einstaklingur hevur hon sungið við kórinum Tarira, og eisini hevur hon sungið kór hjá øðrum tónleikarum, millum annað Enekk, Eivør Pálsdóttir og Haldurs Café.

## Útgávur
### Fløgur
* Enekk: Andlit hins tigandi
* Haldurs Café: Fjart í ringrás (2000)
* Patursson, Unn: Gloymska við grape (2000)
* Patursson, Unn: Run (2003)

### Aðrar útgávur
* Meginsorg: 

## Ymiskt
* Fjart í ringrás - : Fjart í ringrás

## Ávísingar úteftir
* https://composers.fo/composers/contemporary-classical-music-composers/unn-patursson/, composers.fo (á enskum)

Patursson, Unn
Patursson, Unn
Bólkur:Føroyskar songkvinnur
Bólkur:Havnafólk
Rógvi á Rógvu

**Rógvi á Rógvu** (føddur 1968) er føroyskur tónleikari. Hann er kendur sum trummuleikari í bólkum sum Terji og Føstufressar, GoGo Blues, Headache Blues Treo,  Magnus Johannessen og Lossingarmonnum. Hann býr í Havn saman við konuni Unn Patursson, og saman eiga tey dóttrina Eyðlín. Í 2012 stillaði hann upp til býráðsvalið í Tórshavnar kommunu fyri Tjóðveldi, hann fekk 130 atkvøður.

## Fløguútgávur
Rógvi á Rógvu hevur spælt trummur á nógvum ymiskum tónleikaútgávum.

### Headache Blues Treo
Útgávur hjá Headache Blues Treo, har Rógvi spælir trumur:
* 2004 - Mr. Puffman, saman við Una Reinert Debess og Edvard Nyholm Debess
* 2004 - Popplist 3 - Sangurin *You in the Night*

### GoGo Blues
Útgávur hjá GoGo Blues, har Rógvi á Rógvi spælir trummur:
* 2004 - GoGo Blues
* Popplist 4 - sangurin *I'm Gone*
* 2006 - Face to Face with the Devil

### Terji & Føstufressar
* 1990 - Terji & Føstufressar
* 1999 - Komi øll við (Uppsamlingsfløga), sangurin ljóðmynd
* 2010 - Terji & Føstufressar, Tvey
* 2000 - Eyðun og Terji - *Eitt nummar...og seytjan onnur* (fleiri sangir hjá Terja og Føstufressum eru á hesi uppsamlingsfløguni)
* 2003 - Popp List 2 - sangurin *Á ferð til dreymaland*
* 2004 - Kvinna - úrvaldir sangir frá føroyskum kvinnum, sangurin *Hákunardrongur*, sum Rúna á Heygum syngur
* 2005 - Popp List 4, Tutl, sangurin *Ljóðmynd*

### Við Haldurs Café
*1997 - *Fjart í ringrás*, Haldurs Café
*2000 - *Tutl2000 - Folk/Ethnic*, Tutl, sangurin Fjart í ringrás
*2002 - *Popp List*, Tutl

## Heiður
* 2005 - Atlantic Music Event - Besti trummusláari

## Slóðir úteftir

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Sangtekstir.com 

Rógvu, Rógvi á
Rógvu, Rógvi á
Bólkur:Havnafólk
Tarira (kór)

**Tarira** er føroyskt úrmælingakór við basa í Havn. Kórið varð sett á stovn í 2002, og kórleiðari er tónaskaldið Sunleif Rasmussen.

## Útgávur
Kórið Tarira hevur í august 2007 tikið upp fløgu í Mariendakskirkjuni á Frederiksberg
Fløgan kemur út á vári 2008

## Keldur
* Tarira

## Slóðir úteftir
* Tarira

Bólkur:Føroysk kór
Nick Drake

**Nick Drake** hevur fleiri týdningar:
***Nick Drake** var sangari og tónleikari. Sí Nick Drake (sangari).
***Nick Drake** er rithøvundur. Sí Nick Drake (rithøvundur).
Pætur við Keldu

**Pætur við Keldu** (f. 1970) er føroyskur sangari og sangskrivari. Hann er sonur Jógvan við Keldu og Betty Skaale, og beiggi svimjaran Tóru við Keldu. 9. Februar 2002 luttók hann í donsku tónleikakappingini "Melodi Grand Prix", sum er innleiðandi kapping til altjóða sang kappingina Eurovision. Pætur gjørdist nummar 5 í donsku kappingini. Pætur syngur saman við Evi Djurhuus á stakfløgu hennara, sum kom út í 2010. Tey syngja sangin *How's the World Treating You*.

## Fløguútgávur

* Tiðnað
* Simplicity

## Keldur


## Ávísingar úteftir
*Sangurin ''Som en drøm'' við Pætur við Keldu á YouTube
* Sangtekstir.com

Keldu, Pætur við
Keldu, Pætur við
Tóra við Keldu

**Tóra við Keldu** (f. 1974) er føroyskur svimjari úr Klaksvík. Hon er dóttir Jógvan við Keldu, fyrrverandi borgarstjóra og Betty Skaale. Hon luttók í Paralympisku Leikunum í Seoul, Suðurkorea í 1988, men gavst at svimja, tá hon var 21 ára gomul. Hon starvast sum lærari í Ósáskúlanum í Klaksvík. Tá beiggin Pætur við Keldu luttók í danska Melodi Grand Prix'num, var Tóra við sum kórsangari. Systir Tóru, Gunvá við Keldu var borgarstjóri í Klaksvík 2009-2012 og pápi hennara, Jógvan við Keldu, var borgarstóri í Klakvíkar kommunu 1981-88 og 1993-2000.

## Heiðursmerki
Tóra vann fleiri heiðursmerki á Paralympisku Leikunum í Seoul í 1988, tvey bronsu og eitt silvur.

## Keldur

* Joensen, Dagny: Tvey systkin í Klaksvík. Í: Tráðurin 10/2002.

Keldu, Tóra við
Keldu, Tóra við
Bólkur:Luttakarar á Paralympisku Leikunum
Bólkur:Klaksvíkingar
Jóna Rasmussen

**Jóna Rasmussen** (f. 1946 í Tórshavn) er føroysk listakvinna. Hon er upprunaliga útbúgvin laborantur, men hevur í nógv ár verið heimagangandi húsmóðir. Hon er sjálvlærd, og hevur m.a. verið á skeiði hjá Ib Agger í 1988.
Myndevnini tekur Jóna úr gerandisdegnum, ofta mynda verk hennara t.d. okkurt úr sjólívinum.
Jóna undirvísir í grafiskari list í Tórshavnar Kvøld- og Ungdómsskúla. Hon hevur sniðgivið fjarrit fyri Føroya Tele.

## Framsýningar
* Býarbókasavnið í Havn august 2012

## Keldur

* Joensen, Dagny: Gerandisdagurin gevur mær íblástur. Í: Tráðurin 9/2001.

Rasmussen, Jóna
Rasmussen, Jóna
Elspa Mørkøre

**Elspa Mørkøre** (f. 22. oktober 1991) er føroyskur svimjari. Elspa er fyrsta føroyska kvinnan sum svam 100 m frí undir eitt minutt. Elspa flutti heimaftur til Føroya í august 2009 og svimur nú fyri Ægir í Klaksvík og fyri Føroyar. Í eina tíð búði hon niðri í Danmark, har hon vandi og svam fyri West Swim í Esbjerg og fyri danska landsliðið.  

## Avrik

### Føroysk met
Elspa Mørkøre hevur sett fleiri føroysk met. Metini kunnu verða tikin (betraði) av øðrum, síðan hetta bleiv skrivað. Víst verður annars til heimasíðuna hjá Svimjisambandi Føroya. Hesi føroysku met átti Elspa Mørkøre í august 2010:

*Føroysk met á langbana:*
* 100m rygg - 1:06.75
* 200m rygg - 2:24.41
* 200m blandað - 2:31.16
* 400m blandað - 5:27.85

*Føroysk met á stuttbana:*
* 100m frí - 57.41
* 200m frí - 2:03.15
* 50m rygg - 28.94
* 100m rygg - 1:03.78
* 200m rygg - 2:15.15
* 200m blandað - 2:21.22

### Danmarksmeistaraheitið
DM 2009: Elspa Mørkøre vann gull í 50 m og 100 m rygg svimjing, silvur í 200 m rygg og 200 m frí. http://www.sport.fo/index.php?Page=news&id=1066

### Oyggjaleikir
Elspa Mørkøre vann 8 gull heiðursmerki og eitt silvur á Oyggjaleikumun á Rhodos í 2007.http://www.rhodesresults2007.com/Competitor.aspx?RegID=6601 Á Oyggjaleikunum í 2005 vann hon 1 gull heiðursmerki, eitt silvur og trý bronsu heiðursmerki. 

### Ársins ítróttarbragd 2005
Elspa Mørkøre vann heiðurin "Ársins Ítróttarbragd" í 2005. Heðin Mortensen helt røðu fyri henni og nevndi m.a. at hon hevði sett 25 føroysk met tað árið.http://www.hedinmortensen.com/news_stor.asp?id=322 

## Keldur
*sport.fo
*svimjing.com
*Oyggjaleikir á Rhodos 2007, Elspa Mørkøre.
*Oyggjaleikir á Shetlandi 2005, Elspa Mørkøre.
*Ársins Ítróttarbragd 2005 , røðan hjá Heðin Mortensen.

Mørkøre, Elspa
Mørkøre, Elspa
Kristoffur Hentze

**Kristoffur Hentze** (f. 1982) er føroyskur svimjari. Hann svam fyri Føroyar á Oyggjaleikunum í 1997, 1999 og 2003. Hann vann ikki nakað heiðursmerki á Oyggjaleikunum. Hann og tríggir aðrir hava sett føroyskt met í 4 x 100 m frí á langbana, hinir svimjararnir eru: Aksal Norðfoss, Jóannes á Fløtti og Andrass Thomsen, teir settu met við tíðini 3:57.08, tíðin er enn (mai 2013) tann skjótasta fyri ikki-landslið, skjótasta tíðin sum eitt føroyskt landslið hevur sett er 3:46.49. Á FM-stevnu í 1999 settu Kristoffur og tríggir aðrir føroyskt met í 4 x 200 m frí við tíðini 8:11.62, hinir tríggir vóru: Bogi Lenvig, Heini Harryson og Kristian Martin Joensen. Metið var tikið 11 ár seinni, tá teir fýra úr Susvim Eyðbjørn Joensen, Jón Hofgaard, Sofus Bech og Pál Joensen svumu teinin við tíðini 8:11.26.

## Keldur


Hentze, Kristoffur
Hentze, Kristoffur
Tarira

**Tarira** hevur fleiri týdningar:
***Tarira** er eitt kamarkór í Havn. Sí Tarira (kór).
***Tarira** er ein standmynd í viðarlundini í Havn. Sí Tarira (standmynd).
***Tarira** er eitt myndevni, sum gongur aftur fleiristaðni í skaldskapi William Heinesens. Sí Tarira (myndevni).
Tróndur Djurhuus

**Tróndur Djurhuus** (føddur í 1958) er ein føroyskur tíðindamaður og vinnulívsmaður. Hann er uppvaksin í Tróndargøtu í Havn. Tá Føroya Tele setti á stovn dótturfelagið Televarpið, gjørdist hann stjóri í hesum felagi. Hann hevur áður verið stjóri í Sjónvarpi Føroya, var við til at seta á stovn eydnuspælið Gekkin. Hann var nevndarformaður í Bitlandi fyrstu árini. Hann var við til at seta á stovn Frískúlan í Havn. Tróndur hevur eisini verið virkin innan politikk, hann var valevni fyri Framsókn til løgtingsvalið 2011.

## Keldur

* Joensen, Dagny: Televarpið - ein positiv avbjóðing til SvF. Í: Tráðurin 11/2002

Bólkur:Føroysk vinnulívsfólk
Bólkur:Føðingar í 1958
Sveinur Magnason

**Sveinur Magnason** (f. 29. oktober 1990) er føroyskur svimjari.

Sveinur er úr Fuglafirði. Hann gekk á student á Kambsdali og slapp so inn á United World College í Noregi, sum er ein altjóða studentaskúli.

Hann svimur fyri Fuglafjarðar Svimjifelag, og hevur verið við til at vinna felagnum Føroyameistaraheitið fleiri ferðir.
Ryggsvimjing hansara sergrein. Í 2007 var hann næstbesti ryggsvimjari í Føroyum, og 8. besti í ríkinum. 
Hann var silvurvinnari í 50 m og 100 m rygg bæði til FM í 2006 og 2007, og UM (unglingameistari)-gullvinnari í somu greinum, somu ár.

## Keldur

## Slóðir úteftir

Magnason, Sveinur
Magnason, Sveinur
Klippfiskur

**Klippfiskur** hevur fleiri týdningar:
***Klippfiskur** er eitt serligt slag av saltfiski. Sí Klippfiskur (matur).
***Klippfisk** er ein filmskúli í Havn. Sí Klippfisk (skúli).
Bacalao

**Bacalao** hevur fleiri týdningar:
***Bacalao** er spanska heitið fyri klippfisk. Sí Klippfiskur (matur).
***Bacalao** er eitt flakavirki í Havn. Sí Bacalao (flakavirki).
Klippfiskur (matur)

**Klippfiskur** er eitt serligt slag av turrum saltfiski. Klippfiskur varð fyrr framleiddur í Føroyum til útflutnings serliga til Suðurevropa, men føroyska framleiðslan er nú steðgað. Klippfiskurin, sum fæst til keyps í Spania og Portugal, er ofta framleiddur í Noregi, haðani hann eisini varð innfluttur frá fyrstan tíð.

## Keldur

## Slóðir úteftir

### Greinir

* Brasilia. Í: Gluggin, juni 1956.
* Spania. Í: Gluggin, mars 1956.

### Websites
* Galleri Nor
* Kokk.no - uppskriftir upp á klippfiskarættir 

Bólkur:Matur og drekka
Bólkur:Fiskar
Summartíð

**Summartíð** er, at klokkan summarhálvárið verður flutt ein tíma fram fyri at gagnnýta dagslýsið betri. Við at flyta klokkuna ein tíma fram, er seinni ljóst um morgunin og longri ljóst um kvøldið. Dagslýsið verður tá meira í samsvari við vanligu dagsrútmuna hjá fólki. 

Benjamin Franklin skeyt av fyrstan tíð - og kanska hálvavegna í skemti - upp at flyta klokkuna. Tað var gjørt í greinini "An Economical Project" í 1784. Summartíð var fyrstu ferð brúkt í Eysturríki og Týsklandi undir fyrra heimsbardaga - 30. apríl 1916 - fyri at spara olju, meðan kríggj var. Fleiri evropeisk lond, teirra millum Danmark, fóru yvir til summartíð 21. mai sama árið.

Summartíð hevur verið í gildi í Danmark í fleiri umførum. Fyrst í 1916, síðani aftur í 1940 - 1948. Summartíð, sum vit kenna hana í dag, hevur verið í gildi í Danmark síðani 1980. Í Føroyum varð farið yvir til summartíð við støði í "Løgtingslóg nr. 66 frá 21. mai 1980 um summartíð". Neyvari verður ásett í kunngerðum; nú er galdandi "Kunngerð nr. 87 frá 29. august 2016 um summartíð 2017, 2018, 2019, 2020 og 2021". Fyrstu árini varð flutt til summartíð seinast í apríl og aftur til vetrartíð (vanliga tíð) seinast í september. Síðan 1996 hava vit flutt til summartíð samstundis sum ES-londini, frá seinasta sunnudegi í mars til seinasta sunnudag í oktober. 

Formliga eitur tað, at klokkan 01.00 seinasta sunnudag í mars verður klokkan flutt til 02.00. Seinasta sunnudag í oktober verður flutt aftur hin vegin. Klokkan 02.00 verður klokkan flutt aftur til 01.00. Ein háttur at minnast, hvønn veg klokkan skal flytast, er at hugsa um, at vit vilja gagnnýta summarljósið. Klokkan skal tí altíð flytast móti sumrinum: fram um várið og aftur um heystið. 

## Ávísingar úteftir

* Løgtingslóg nr. 66 frá 21. mai 1980 um summartíð
* Kunngerð nr. 87 frá 29. august 2016 um summartíð 2017, 2018, 2019, 2020 og 2021
* Áki Bertholdsen: ''Næsta ár eigur at verða síðstu ferð'', in.fo, 26.03.2022

Bólkur:Tíð
Anatolia

**Anatolia** (grikskt: ανατολιαv, turkiskt: Anadolu, eisini kent sum **Lítla Ásia** (Grikskt: Μικρά Ἀσία *Mikrá Asía*)) er eitt økið í útsynningshorninum á Ásia og er í dag ein partur av Turkalandi. Anatolia var landið hjá hittittum í 2. øld á.Kr.

Bólkur:Turkaland
Bólkur:Miðeystur
Bólkur:Søga
Hittittar

**Hittittarnir** búðu í Anatolia í núverandi Turkalandi. Høvuðsstaður teirra var Hattusha.

## Keldur

* Bryce, Trevor: The Kingdom of the Hittites
* Ceram, C. W.: Hittiternes gåde - Opdagelsen af hittiternes rige, Berlingske (1956)

## Bókmentir um hittitar

* Bech, Sussi: Rejsen til Hattusas (teknirøð), Carlsen (1991)

## Slóðir úteftir
*Hattusas/Bogazköy  
*Myndir hjá Boğazköy
*Myndir hjá Yazılıkaya
*Der Anitta Text (hjá TITUS) 

Bólkur:Fólk
Bólkur:Miðeystur
Bólkur:Fornfrøði
Bólkur:Søga
Hattusha

**Hattusha** var høvuðsstaður hittittanna. Hetta var í Anatolia í núverandi Turkalandi.

## Keldur
## Bókmentir um Hattusha

* Bech, Sussi: Rejsen til Hattusas (teknirøð), Carlsen (1991)

## Slóðir úteftir

* Hattusha
* Hattusha Photo Album 
* Hattusha: the Hittite Capital - UNESCO World Heritage Centre

Bólkur:Fornfrøði
Bólkur:Miðeystur
Bólkur:Høvuðsstaðir í Asia