open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bruno Ganz

**Bruno Ganz** (føddur 22. mars 1941 í Zürich í Sveis, deyður 16. februar 2019 í Wädenswil-Au, sunnan fyri Zürich) 
var sveisiskur sjónleikari.

Bruno Ganz, sum tosaði flótandi týskt, italskt, enskt og franskt, byrjaði sína yrkisleið sum sjónleikari í 1960. Hann hevur síðani spælt við í nógvum filmum og sjónleikum, m.a. Hamlet og Peer Gynt og arbeitt saman við fleiri kendum og nýskapandi filmsleikstjórum sum eitt nú Werner Herzog, Eric Rohmer, Francis Ford Coppola og Wim Wenders. Ganz var serliga kendur fyri at hava spælt Adolf Hitler í "Der Untergang", sum kom út í 2004. Filmurin, sum varð tilnevndur ein Oscar, snýr seg um síðstu dagarnar hjá Hitler.

Seinasti filmurin, sum hann spældi við í, var "The House that Jack Built" hjá Lars von Trier í 2018.

## Slóðir úteftir
* Bruno Ganz, filmportal.de (á týskum)
* Bruno Ganz, imdb.com (á enskum)
*  Bruno Ganz, dfi.dk (á donskum)

## Keldur


Bólkur:Fólk úr Sveis
Bólkur:Sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1941
Bólkur:Andlát í 2019
Jane Austen

**Jane Austen** (fødd 16. desember 1775 í Steventon í Hampshire í Onglandi, 
deyð 18. juli 1817 í Winchester) var enskur rithøvundur. 

Hon er mest kend fyri sínar romantisku skaldsøgur, eitt nú "*Pride and Prejudice*" frá 1813 og "*Emma*" frá 1816.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1775
Bólkur:Andlát í 1817
Bólkur:Kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Enskir rithøvundar
Ghanzi District

**Ghanzi District** er ein av teimum 10 regiónunum í Botsvana og hevur umleið 43 370 íbúgvar.
Ghanzi er bæði høvuðsstaður og størsti býur í Ghanzi District.

Bólkur:Regiónir í Botsvana
Hans Christian Ørsted

**Hans Christian Ørsted** (føddur 14. august 1777, deyður 9. mars 1851) var danskur alisfrøðingur og evnafrøðingur. 

Hann er serliga kendur fyri at hava verið tann fyrsti sum framleiddi aluminium (í 1825), 
og fyri at hava uppdagað, at tað er beinleiðis samband millum ravmagn og sigulmagn (magnetismu).

## Slóðir úteftir
*Hans Christian Ørsted, runeberg.org (á donskum)
*Hans Christian Ørsted , magnet.fsu.edu (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Danir
Bólkur:Evnafrøðingar
Bólkur:Alisfrøðingar
Bólkur:Føðingar í 1777
Bólkur:Andlát í 1851
Thomas Edison

**Thomas Alva Edison** (føddur 11. februar 1847 í Milan í Ohio, deyður 18. oktober 1931 í West Orange, nær við Newark í New Jersey) var amerikanskur uppfinnari, verkfrøðingur og vinnulívsmaður.

Edison verður mettur at vera ein tann týdningarmesti uppfinnarin í nýggjari tíð.
Millum manna varð hann ofta eyknevndur "Gandakallurin frá Menlo Park".
Hann fekst m.a. við ravløð, akfør, jarnbreytaratlát, skrivimaskinur og ravmagnslampur. 
Edison uppfann í  1877 fonografin og hann fór undir at framleiða gløðiperur í 1879. Sum upphavsmaður fekk hann fleiri enn 1000 einkarættindi í USA.

## Slóðir úteftir
*Edison, Thomas Alva, anb.org (á enskum)
*Biography Of Thomas Alva Edison, thomasedison.com (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Amerikanarar
Bólkur:Føðingar í 1847
Bólkur:Andlát í 1931
Bólkur:Uppfinnarar
TIX

**Andreas Haukeland**, betri kendur sum **TIX**, (føddur 12. apríl 1993 í Bærum) er ein norskur tónleikari, sangari og sangskrivari.

## Útgávur
### Album
*2016 - *Dømt og berømt*

## Ávísing úteftir
* Tix

Bólkur:Føðingar í 1993
Bólkur:Norskir sangarar
Bólkur:Luttakarar í Eurovision Song Contest 2021
Friedrich Engels

**Friedrich Engels** (føddur 28. november 1820 í Barmen í Rhein-landslutinum í Prusslandi, í dag byarpartur av Wuppertal í Nordrhein-Westfalen, deyður 5. august 1895 í London) var týskur heimspekingur, búskaparfrøðingur, ídnaðarmaður, hernaðarsøgufrøðingur og kollveltingarmaður. 

Í 1844 gjørdist Friedrich Engels vinmaður við Karl Marx. 
Teir bæði mentu eitt ástøði, sum teir nevndu 'tann vísindaliga sosialisman', men sum í dag er betur kent undir heitinum marxisma.

## Slóðir úteftir
* Engels, Friedrich, deutsche-biographie.de (stutt ævisøga, á týskum)
* Friedrich Engels, britannica.com (stutt ævisøga, á enskum)

## Keldur


Bólkur:Týskarar
Bólkur:Heimspekingar
Bólkur:Frøðingar
Bólkur:Føðingar í 1820
Bólkur:Andlát í 1895
Thomas Johan Midjord

**Thomas Johan Midjord** (5. septembur 1870 - 5. januar 1940) var skómakari og politikari fyri Sjálvstýrisflokkin.

Hann var giftur Karen Berthe Frederikke Schrøter (1874 - 1917), sum var dóttir handilsmann og politikara Johan Hendrik Schrøter.

Thomas Johan var løgtingslimur fyri Sjálvstýrisflokkin í tíðarskeiðinum frá 1924 - 1928

Keldur
Nikita Khrusjtjov

**Níkíta Sergejevitj Khrúsjtjov** (russiskt: Никита Сергеевич Хрущёв; føddur 3. apríl 1894 í Kalinovka í Kursk Oblast, deyður 11. september 1971 í Moskva) var sovjetiskur politikari.

Hann var frá 14. september 1953 til 14. oktober 1964 Fyrsti floksskrivarin í Kommunistaflokki Sovjetsamveldsins  
og harvið kommunistiski statsleiðarin í Sovjetsamveldinum. 

Nýggi politikkurin hjá honum aftaná deyða Stalins er kendur undir heitinum avstalinisering, 
hóast Khrusjtjov í tíðarskeiðnum við Stalin á odda hevði verið trúfastur fylgisveinur einaræðisharrans. 
Í 1938 gjørdist Nikita Khrusjtjov Fyrsti floksskrivarin í ukrainska Kommunistaflokkinum.
Fyri sín leiklut undir stjórnartíðini hjá Stalin fekk hann tað eykanavnið "slaktarin úr Ukraina".

## Slóðir úteftir
*Nikita Khrusjtsjov, snl.no (á norskum)

## Keldur

Bólkur:Russar
Bólkur:Ukrainar
Bólkur:Føðingar í 1894
Bólkur:Andlát í 1971
Okkara

**Okkara** er ein føroyskur ølframleiðari. 

Tann 18. juni í 2020 varð kunngjørt, at Okkara varð keypt av kappingarneytanum Föroya Bjór.

Bólkur:Rúsdrekka
Bólkur:Føroyskar fyritøkur
Bryggjarí

Listi yvir føroysk bryggjarí

* Biskupskelda (2021)
* DISM
* Faer Isles (2019)
* Föroya Bjór (1888)
* Okkara
* Restorffs Bryggjarí

Bólkur:Rúsdrekka
Bólkur:Føroyskar fyritøkur
Bólkur:Listar
Biskupskelda

**Biskupskelda** er eitt føroyskt mikrobryggjarí, sum bryggjar ófiltrerað spesialøl við handkraft (craft beer).

Bryggjaríið varð stovnað í 2021, hevur heimstað í Vági, og er fyrsta góðkenda bryggjarí í Suðuroynni. Frá byrjan hevur Biskupskelda framleitt 2500 øl um mánaðin. 

### Um Biskupskeldu
Navnið á bryggjarínum kemur frá einari keldu, sum er at finna við bygdagøtuna millum Vág og Fámjin, nakað sunnanfyri Ryskivatn. Navnið á kelduni er elligamalt, og man veit ikki nær ella hvaðan navnið stavar. Í gomlum døgum plagdu fólk at drekka av kelduni, sum segðist at verða ein heilsubótarkelda. Hóast vatnið í ølinum frá Biskupskeldu ikki eru úr kelduni sjálvari, so stavar tað frá økinum, har ið Biskupskelda er. 

Eins og navnið á bryggjarínum sipar til eitt søguligt stað, eru ølirnar í framleiðsluni hjá Biskupskeldu eisini sipandi til sagnir úr Suðuroynni.

### Vørur

* *Huldugentan* - NEIPA øl við smakki av sitrus og frukt. 5,8% alc.
* *Ottar* - ljós gulløl við smakki av humlu, karamel, blómu og hunangi. 5,8% alc.
* *Snæbjørn* - pilsnar øl. 4,6% alc.

## Keldulisti


Bólkur:Rúsdrekka
Bólkur:Føroyskar fyritøkur
Faer Isles

**Faer Isles** er ein føroysk fyritøka, sum framleiðir whisky og ginn, og er stovnsett í 2019.

Ætlanin hjá Faer Isles er at byggja eitt bryggjarí í Kvívík, har fyritøkan eigur 2000 fermetrar av lendi. Eisini er ætlan um at goyma whisky í Vestmanna á leigaðum grundstykki.

Felagið er stovnsett av Boga Mouritsen, sum fekk hugskotið um at framleiða whisky, áleið um sama mundið, sum tá ið whisky-áhugafelagið Einmalt varð stovnsett. Bogi er saman við Dánial Hoydal stovnsetari av Faer Isles. 
 
### Vøruskrá
* Whisky, 50 cl (46%) 
* Whisky, 50 cl, 3 ára gamalt, cask strength (60%) 
* Ginn, 50 cl (43%)  

## Keldulisti


Bólkur:Rúsdrekka
Bólkur:Føroyskar fyritøkur
AFC Bournemouth

**Athletic Football Club Bournemouth** er eitt fótbóltsfelag heimahoyrandi í enska býnum Bournemouth. 
Besta liðið leikar í næstovastu ensku fótbóltsdeildini, EFL Championship.

Felagið varð sett á stovn í 1899 við navninum *Boscombe FC*.
Í 1923 varð felagið valt inn í The Football League og navnið varð broytt til *Bournemouth and Boscombe Athletic FC*. 
Í 1972 fekk felagið núverandi heitið. 

Besta liðið, við kelinavninum "The Cherries", spælir sínar heimadystir á Dean Court í Bournemouth. 
Býurin er á suðurstrondini í Onglandi, sunnan fyri Salisbury og nakað miðskeiðis millum býirnar Southampton og Dorchester.

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: afcb.co.uk

## Keldur

Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Olsensystkinini

**Olsensystkinini** úr Rituvík vóru heimsins elsti systkinnabólkur av 12, og rundaðu tey samanlagt 1.000 ár í 2012, tá ið tað elsta var 91 og ynskta var 73 ára gamalt.

Heimsmetið varð staðfest tann 27. august 2014, og gjørdist 1.025 ár og 41 dagar. Hóast heimsmetið varð sett í 2014, hevur tað ikki verið endurnýggjað, men kann teljast fram til tann 9. juli 2017, tá ið Magnus Salomon, elst av systkinunum andaðist. 

Mamman Elsebeth Olsen, f. Jacobsen, av Nesi, livdi frá 18. novembur, 1890 - 16. januar 1976, meðan pápin, Magnus Olsen (Magnus í Rituvík), livdi frá 25. juni 1890 - 13. desembur 1940.

Magnus Salomon var navnframur skipari, men doyði av krabba í 1940, bert 50 ára gamal. Tá stóð Elsebeth eftir sum einkja, við smáum børnum, har tað ynskta einans var tvey ára gamalt.  

### Systkinini

* Magnus Salomon "Maggi" Olsen (30. oktober 1920 - 9. juli 2017)
* Vensil Olsen (8. oktober 1921)
* Sára Malena (20. februar 1923 - 1. februar 2021)
* Marin Fredrikka (18. august 1924 - 2019)
* Arnholt Sofus (28. september 1925)
* Carl Sivar (25. januar 1928)
* Elly (14. februar 1930)
* Jaspur (24. juli 1932)
* Harry (3. september 1933 - 25. februar 2021)
* Mary Elina (8. december 1934 - 18. juli 2017)
* Amy (6. september 1936)
* Arni Kartin (30. juni 1938)

## Sí eisini
* Elsti føroyingur

## Keldur


Bólkur:Føroyingar
Abu Dhabi

**Abu Dhabi** (arabiskt: **أبوظبي**) er høvuðsstaður í emiratinum Abu Dhabi og samstundis samveldisshøvuðsstaður og tann næstfólkaríkasti býurin í Sameindu Emirríkjunum á Arabisku hálvoynni. Í 2015 hevði býurin umleið 1,5 milliónir íbúgvar.

Miðbýarøkið er á einari oyggj, ið liggur í Persaraflógvanum. Oyggin er uml. 70 ferkilometrar til støddar. Tríggjar brýr knýta høvuðsoynna og meginlandið saman og fleiri smáar oyggjar liggur rundanum høvuðsoynna.

## Slóðir úteftir
*Abu Dhabi, wikivoyage. org (á enskum)
*Býarpartar í Abu Dhabi, google.com

## Keldutilfar

Bólkur:Abu Dhabi
Bólkur:Sameindu Emirríkini
Bólkur:Miðeystur
Bólkur:Asia
Norwich City F.C.

**Norwich City Football Club** er eitt fótbóltsfelag heimahoyrandi í enska býnum Norwich. 
Besta liðið spælir í næstovastu ensku fótbóltsdeildini, EFL Championship.

Felagið varð sett á stovn í 1902 og varð valt inn í The Football League í 1920.
Besta liðið, við kelinavninum "The Canaries", spælir sínar heimadystir á Carrow Road í Norwich. 
Býurin liggur í ein landnyrðing úr enska høvuðsstaðnum London.

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: canaries.co.uk

## Keldur

Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Skeiva tornið í Pisa

**Skeiva tornið í Pisa** (italskt: *Torre pendente di Pisa*) 
er eitt víðagitið ferðamannamál í italska býnum Pisa. 
Klokkutornið frá miðøld, ið stendur beint við dómkirkjuna í Pisa, 
er 56,70 (ella 55,86) metrar høgt og tvørmátið á torni er 12 metrar.
Milliónir av fólkum hava traðkað tey 296 (ella 294) trappustigini upp í toppin.

## Søga
Skeiva tornið varð bygt í trimum stigum 
yvir eitt 200 ára langt tíðarskeið. 
Longu tá byrjað var at byggja tornið í 1100-talinum, 
mátti arbeiðið støðgað, tí tað tók at hella suðureftir. 
Tá var bygningurin bert í trimum hæddum. 
Í 1198 vórðu tær næstu fýra hæddirnar bygdar í vinkul 
í mun til lægru hæddirnar fyri at viga upp móti skeivleikanum. 
Í 1372 varð ovasta hæddin bygd, og rúmið fylt við klokkum.

So við og við gjørdist tornið eitt ferðafólkamál.
Men seinast í 1900-talinum gjørdist hallið so stórt, 
at tað gjørdist vandamikið fyri vitjandi.
Tá varð hallið mett til 5,5 stig. Tað merkir, 
at ovasti parturin av torninum hekk 4,5 metrar 
uttan fyri fótin á torninum.

Fyrst í 1990-árunum varð tornið stongt fyri almenninginum 
og ein stór bjargingarroynd varð sett í verk, 
tí tað var ikki bert vandi fyri, at 800 ára gamla tornið skuldi koppa; 
eisini grótlaðingin sá út til at spreingjast orsaka av stóra trýstinum. 
Tornið varð latið upp aftur í 2001. 

## Slóðir úteftir
*Almenna heimasíðan: opapisa.it, á italskum og á enskum
* Leaning Tower of Pisa History, towerofpisa.org (á enskum)
* Ingi Samuelsen: Skeiva tornið rættar seg uppaftur, dagur.fo, 23. november 2018 

## Keldur

Bólkur:Italia
Bólkur:Bygningar
Pisa (býur)

**Pisa** er italskur býur við ánna Arno og tætt við Liguriahavið í landspartinum Toscana. 
Pisa er høvuðsstaðurin í landslutinum Pisa (italskt: *Provincia di Pisa*).    
Í 2019 hevði býurin fleiri enn 90 túsund íbúgvar. 

Pisa er týðandi handilsbýur og víðagitið ferðamannamál. Eitt tað kendasta ferðamálið hjá útlendskum ferðafólk í Italia er ivaleyst Skeiva tornið í Pisa.  

## Søga
Í miðøldini var Pisa eitt sjálvstøðugt sjófaralýðveldi, líkasum hinir tríggir italsku býirnir, Venesia, Genova og Amalfi.
Lærdi háskúlin, *Università di Pisa*, varð grundlagdur í 1343 og er staðsettur í býnum enn í dag.

## Myndir

Pisa - veduta dall'aereo 4.JPG|Pisa úr erva.
Pisa Duomo.jpg|Dómkirkjan í Pisa 
Leaning tower of pisa 2.jpg|Skeiva tornið 
Pisa.Campo.wall.jpg|Staðarmúrurin 
Pisa - Panorama dalla torre 02.JPG|Býurin sæð frá toppinum av klokkutorninum
Campo_dei_Miracoli_overview2.jpg|Campo dei Miracoli
PisaCentrale.jpg|Høvuðsjarnbreytarstøð í Pisa 


## Kend fólk
* Leonardo Fibonacci (um 1170 - aftaná 1240), støddfrøðingur 
* Galileo Galilei (1564–1642), heimspekingur, støddfrøðingur, alisfrøðingur og stjørnufrøðingur 

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: comune.pisa.it (á italskum)
*Pisa, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir og bygdir í Italia
Bólkur:Toscana
Maoriskt (mál)

**Maoriskt** (Maoriskt: Te Reo Māori) er eitt mál í Nýsæland. Umleið 149,000 fólk tala málið.

Bólkur:Mál í Kyrrahavsoyggjunum
Bólkur:Nýsæland
Hjalmar P. Petersen

**Hjalmar Páll Petersen** (føddur í 1962 í Sandavági) er føroyskur málvísindamaður, ið m.a. hevur útgivið "Føroysk mállæra". Í 2020 fekk hann Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.

## Yrkisleið
Vardi dr. phil. ritgerðina við heitinum *Gender Assignment in Modern Faroese* við universitetið í Hamburg í 2008. Útgivin í 2009.. P. Conzett (review) - har tað sæst, at viðkomandi, PG, ikki hevur lisið (ella fatað) tað, sum Petersen skrivar um, nær hvat verður aktiverað.  

*1998 MA í málvísindum Yale University. 

*1993. cand. phil. Københavns Universitet. 

*1991. BA í málvísindum Háskóli Íslands. 

*1983. exam. art. Fróðskaparsetur Føroya.

## Útgávur
Millum útgávur hansara eru 
* *Føroysk mállæra*
**1. Kyn, orðmyndan og bending.
**2. Grunddrøg í føroyskari syntaks.
**3. Ljóðlæra 

* *The Dynamics of Faroese-Danish Language Contact*.

Eisini hevur hann skrivað ymiskar greinar um føroyskt, sum eru prentaðar í ymiskum tíðarritum. 

Hann var høvuðsritstjóri á *Danskari-føroyskari orðabók*, sum kom í 1995.

## Heiðurslønir
* 2020 - Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.

## Keldur


## Ávísingar úteftir
*Hjalmar P. Petersen, setur.fo
* Hjalmar P. Petersen, goodreads.com
*Føroysk mállæra I. Kyn, orðmyndan og bending - er komin út, setur.fo
*Gender Assignment in Modern Faroese (ummæli):  *Insgesamt gelingt es Petersen sehr gut, die Genussystematik des Färöischen offenzulegen, was für den Fremdsprachenerwerb nicht hoch genug eingeschätzt werden kann. Gleichermaßen werden zukünftige Grammatiken zum Färöischen von Petersens anregender Darstellung in erheblichem Maße profitieren.*  Christer Lindqvist in: European Journal of Scandinavian Studies, 41 (2011) 

Bólkur:Málfrøðingar
Bólkur:Føroyskir týðarar
Bólkur:Føroyskir professarar
Bólkur:Føðingar í 1962
Clara Klingenström

**Emma Clara Idun Klingenström** (fødd 21. februar 1995 í Visby) er ein svensk songkvinna og sangskrivari.

## Ávísing úteftir
*YouTube

Bólkur:Svenskar songkvinnur
Bólkur:Føðingar í 1995
Klara Hammarström

**Klara Lovisa Hammarström** (fødd 20. apríl 2000 í Stokkhólmi) er ein svensk songkvinna og sangskrivari.

## Ávísing úteftir
*YouTube

Bólkur:Svenskar songkvinnur
Bólkur:Føðingar í 2000
Tami T

**Tami T** (fødd 1987 í Göteborg) er ein svensk songkvinna.

## Útgávur
### Album
* 2019 - *High Pitched and Moist*

## Ávísing úteftir
*YouTube

Bólkur:Svenskar songkvinnur
Bólkur:Føðingar í 1987
Östra Vemmerlöv

**Östra Vemmerlöv** er ein bygd í Simrishamns kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 234 í 2019.

Bólkur:Simrishamns kommuna
Biotin

**Biotin**, ella **vitamin B<sub>7</sub>**, er ein vatnupploysilig vitamin við frymilinum C10H16N2O3S.

Bólkur:Lívevnafrøði
Sven Delblanc

**Sven Axel Herman Delblanc** (føddur 26. mai 1931 í Swan River í Kanada, deyður 16. februar 1992 í Uppsala í Svøríki) var svenskur rithøvundur og bókmentasøgufrøðingur.

## Útgávur (úrval)
* 1962 – *Eremitkräftan* 
* 1963 – *Robotas*, sjónleikur 
* 1963 – *Prästkappan*  
* 1964 – *Ariadne och påfågeln*  (sjónleikur)
* 1965 – *Homunculus*, 
* 1965 – *Ära och minne*
* 1965 – *Göm dig i livets trä* (sjónleikur)
* 1967 – *Nattresa*  
* 1969 – *Åsnebrygga* 
* 1970 –  *Åminne*
* 1971 – *Zahák – persiska brev*
* 1972 – *Trampa vatten* 
* 1973 – *Primavera* 
* 1973 – *Stenfågel*
* 1974 – *Vintride*
* 1975 – *Kastrater*
* 1976 – *Stadsporten*
* 1977 – *Grottmannen*
* 1977 – *Morgonstjärnan* (leikrit)
* 1978 – *Gunnar Emmanuel*
* 1978 – *Den arme Richard* (sjónleikur)
* 1979 – *Kära farmor*
* 1980 – *Speranza*
* 1981 – *Samuels bok*
* 1982 – *Samuels döttrar*
* 1983 – *Jerusalems natt : en berättelse*
* 1984 – *Minnen från Kanada*
* 1984 – *Kanaans land*
* 1985 – *Maria ensam*
* 1986 – *Fogelfrö*
* 1987 – *Moria land*
* 1988 – *Änkan*
* 1988 – *Damiens*
* 1990 – *Ifigenia*
* 1991 – *Ragnar Johansson*
* 1991 – *Livets ax* 
* 1992 – *Slutord*
* 1993 – *Homerisk hemkomst*

### Týðingar til føroyskt
Bókin "Livets ax", sum kom út í 1991, varð útgivin á føroyskum í 2008 við heitinum "Lívsins aks". Jákup í Skemmuni hevði týtt til føroyskt. og bókin "Slutord", sum kom út í 1992, varð útgivin á føroyskum í 2011 við heitinum "Orð at enda". Jákup í Skemmuni týddi.

## Heiðurslønir
Gjøgnum longu yrkisleiðina varð Sven Delblanc heiðraður við eitt ótal av svenskum virðislønum og í 1982 fekk hann Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri bókina "Samuels bok", sum kom út í 1981.

## Slóðir úteftir
*Sven Delblanc, sprotin.fo

## Keldur

Bólkur:Svenskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1931
Bólkur:Andlát í 1992
Einar Már Guðmundsson

**Einar Már Guðmundsson** (føddur 18. september 1954 í Reykjavík) er íslendskur rithøvundur og yrkjari. 
Árið 1995 fekk hann Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri skaldsøgu sína *Englar alheimsins*.

## Útgávur (úrval)
* 1993 - *Englar alheimsins*, skaldsøgan varð útgivin á føroyskum í 2012 við heitinum *Alheimsins einglar*. Hjalmar P. Petersen týddi.
* 2002 - *Nafnlausir vegir*, skaldsøgan varð útgivin á føroyskum í 2011 við heitinum *Navnleysir vegir*. Agnar Artúvertin týddi. 

## Keldur

Bólkur:Íslendskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1954
Johannes Diderik van der Waals

**Johannes Diderik van der Waals** (føddur 23. november 1837 í Leiden, deyður 8. mars 1923 í Amsterdam) var niðurlendskur alisfrøðingur.

Hann fekk Nobelvirðislønina í alisfrøði í 1910.

## Slóðir úteftir
* Johannes Diderik van der Waals, nobelprize.org (stutt ævisøga, á enskum)

## Keldur

Bólkur:Alisfrøðingar‎
Bólkur:Niðurlendingar
Bólkur:Føðingar í 1837
Bólkur:Andlát í 1923
Igor Stravinskij

**Igor Fjodorovitj Stravinskij** (russiskt: Игорь Фёдорович Стравинский, *Igor' Fëdorovič Stravinskij*) 
(føddur 17. juni 1882 í Oranienbaum í Russlandi, deyður 6. apríl 1971 í New York) var russiskt tónaskald, klaverleikari og orkesturleiðari.

Stravinskij var ein kosmopolitiskur russari. Hann ferðaðist nógv og ein stóran part av tíðini, 
meðan hann skapaði verkini sum tónaskald, búði hann í Frankaríki og USA. 
Eisini gjørdist hann víðagitin klaverleikari og orkesturleiðari. 
Mangan stjórnaði hann orkestrinum til frumframførsluna av sínum egnu verkunum.

Igor Stravinskij verður mettur av mongum at vera eitt tað mest týðandi tónaskaldið í 1900-talinum.
Millum kendastu verkini hjá honum eru ballettirnar *Eldfuglurin (Жар-птица)* frá 1910, *Petrusjka (Петрушка)* frá 1911 og *Vároffrið (Весна священная / Le sacre du printemps)* frá 1913. 

## Keldur

Bólkur:Russisk tónaskøld
Bólkur:Føðingar í 1882
Bólkur:Andlát í 1971
Pjotr Iljitj Tjajkovski

**Pjotr Iljitj Tjajkovskij** (russiskt: Пётр Ильич Чайковский – *Pjotr Il’ič Čajkovskij*, ; á enskum *Pyotr Ilyich Tchaikovsky*;
føddur 7. mai 1840 í Votkinsk í Russlandi, deyður 6. november 1893 í St. Pætursborg) var russiskt tónaskald frá romantiska tíðarskeiðinum. Hann ein av teimum kendastu romantisku tónaskøldunum og hitt best umtókta russiska tónaskaldið nakrantíð.

## Verk
Tjajkovskij skrivaði 6 symfoniir, 11 operaverk, 3 ballettir, 5 svitur, 3 klaverkonsertir, 1 violinkonsert, 
11 tónaverk av overtura slagnum, 4 kantatur, 20 kórverk, nøkur tónleikaverk fyri strúkarar 
og fleiri enn 100 løg og klaververk.

Kendastu verkini munnu vera 1. klaverkonsertin frá 1875, tær seinastu tríggjar symfoniirnar (1877-1893), violinkonsertin frá 1878, operaverkið *Evgenij Onegin (Евгений Онегин)* frá 1878, og tær tríggjar ballettirnar, ''Svanavatnið (Лебединое озеро)"  frá 1876, "Tornurósa (Спящая красавица)" frá 1889 og "Nøtubrótarin (Щелкунчик)" frá 1892.

## Myndir

Дом Чайковского.jpg|Húsið í Votkinsk, har Tjajkovskij var føddur, er í dag eitt savn til minnis um tónaskaldið.
Youngtchaik.jpg|Tjajkovskij í 1863 sum ungur maður.
Pyotr Tchaikovsky с. 1870.jpg|Tjajkovskij um 1874.
Tschaikowsky_EBieber_1888.jpg|Tjajkovskij í 1888.
Čajkovskij_ritratto_seduto_-_Odessa_(1893).gif|Seinasta myndin sum er tikin av Tjajkovskij, er frá 1893.
Симферополь. Памятник П. И. Чайковскому..JPG|Standmynd av tónaskaldinum í býnum Simferopol á Krim hálvoynni.


## Slóðir úteftir
*Tchaikovsky, Pyotr, imslp.org
*Føroya Symfoniorkestur spælir tónleik eftir Pyotr Ilyich Tchaikovsky, kvf.fo
*Tchaikovsky Piano Concerto Nº 1, Eliso Virsaladze
*Tchaikovsky: Symphony No. 5 in E minor, Op.64, George Szell; The Cleveland Orchestra, 1960 
*Suite from The nutcracker. Suite from Sleeping beauty, Royal Philharmonic Orchestra, 1971 

## Viðmerkingar

## Keldur

Bólkur:Russisk tónaskøld
Bólkur:Føðingar í 1840
Bólkur:Andlát í 1893
Chris Barber

**Donald Christopher Barber** (føddur 17. apríl 1930 í Welwyn Garden City, Hertfordshire, Onglandi, deyður 2. mars 2021) var enskur jazztónleikari. 

Hann var best kendur sum trombonspælari og orkesturleiðari (*Chris Barber's Jazz Band*).

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: chrisbarber.net

## Keldur

Bólkur:Onglendingar
Bólkur:Bretskir tónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1930
Bólkur:Andlát í 2021
Jekaterinburg

**Jekaterinburg** (russiskt: Екатеринбург) er fjórðstørsti býur í Russlandi.
Býurin liggur á eystursíðuni av Uralfjøllunum. Í 2019 búðu í Jekaterinburg fleiri enn 1,5 milliónir fólk.

## Søga
Jekaterinburg varð grundlagdur í 1723 av Pæturi Mikla. Býurin varð uppkallaður eftir Katarinu I (1684–1727), konu russiska keisaran. 

Seinasti russiski keisarin Nikolaj II, kona hansara Aleksandra Fjodorovna og børn teirra Olga, Tatiana, Maria, Anastasia, og Alexej vórðu myrd av bolsjevikkunum hin 17. juli 1918 í Ipatiev húsinum í Jekaterinburg.

Undir Sovjetsamveldinum varð býurin í 1924 uppkallaður eftir bolsjevikiska leiðaranum Jakov Sverdlov og navnið á býnum varð broytt til *Sverdlovsk*.
Tó fekk Jekaterinburg tað gamla navnið aftur í 1991. 

## Ávísingar úteftir
*Heimasíða, ekburg.ru (á russiskum)
*Yekaterinburg, wikivoyage.org  (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Russlandi
Aleksej Leonov

**Aleksej Arkhipovitj Leonov** (russiskt: Алексе́й Архи́пович Лео́нов; 
føddur 30. mai 1934 í Listvjanka í Sovjetsamveldinum, 
deyður 11. oktober 2019 í Moskva í Russlandi)
var sovjetrussiskur generalmajorur og rúmdarmaður. 

Aleksej Leonov gjørdist heimskendur í 1965, tá tað eydnaðist honum sum fyrsta menniskjað at gjøgnumføra eina rúmdargongu hin 18. mars hetta árið.

## Keldur

Bólkur:Russar
Bólkur:Rúmdarmenn
Bólkur:Føðingar í 1934
Bólkur:Andlát í 2019
Boris Jeltsin

**Borís Nikolajevitj Jeltsín** (russiskt: Борис Николаевич Ельцин ; føddur 1. februar 1931 í Butka, nær við Sverdlovsk í Sovjetsamveldinum, deyður 23. apríl 2007 í Moskva í Russlandi) var russiskur byggiverkfrøðingur og politikari. 

Hann var forseti Russlands frá 12. juni 1991 til 31. desember 1999.

## Slóðir úteftir
*When Boris Yeltsin went grocery shopping in Clear Lake, Houston Chronicle , 16. Sept. 1989 
*Yeltsin, the man who buried communism, The Times,  April 24, 2007

## Keldur

Bólkur:Russiskir politikarar
Bólkur:Forsetar Russlands
Bólkur:Føðingar í 1931
Bólkur:Andlát í 2007
Patrik Johannesen

**Patrik Johannesen** (føddur 7. september 1995) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælir við Egersunds IK í triðbestu deildini í Noregi og á føroyska landsliðnum. 

## Fótbóltslívsleið
### Feløg
Hann byrjaði fótbólts lívsleiðina við TB. Síðan spældi hann við FC Suðuroy 2013 til 2014, meðan pápi hansara, Jón Johannesen, var venjari har.  Síðan spældi hann við TB, AB og B36, áðrenn leiðin gekk til Noregs í 2017, har hann spældi við Florø, til hann í 2019 skifti til KÍ, har hann hjálpti felagnum at vinna føroyameistaraheitið. Hann spældi við KÍ í tvey ár, síðan skifti hann til Egersunds IK í triðbestu deildini í Noregi.

### Landslið
Hann spældi sín fyrst landsdyst á A-landsliðnum hjá Føroyum í 2017, tað var í HM undankappingardysti á útivølli móti Portugal, har hann bleiv skiftur inn eftir 73 minuttir, eftir at Christiano Ronaldo hevði skorað hatt-trick. Dysturin endaði 5-1 til Portugal. 

## Keldur

Bólkur:Føroyskir landsliðsleikarar
Bólkur:TB leikarar
Bólkur:B36 leikarar
Bólkur:Føðingar í 1995
Meiri er millum himmal og jørð

**Meiri er millum himmal og jørð** (2000) er ein antologi av innsavnaðum søgum um yvirnáttúruligar hendingar og pátrúgv í Føroyum.

Bókin er skrivað av Erling Poulsen, og er ein eftirfylgjari av bókini Mangt er millum himmal og jørð, sum varð skrivað av systkinnabørnunum Erling Poulsen og Torkil Beder. 

Søgurnar í bókini eru yvirnáttúruligar frásagnir frá fólki, sum hava sagt frá upplivdum hendingum, og aðrar frásagnir, sum hesi kenna frá øðrum. Tí kunnu hesar flokkast sum munnborin skaldskapur, eins og ævintýr og sagnir. Eftir at fyrra bókin varð útgivin, vendu fólk sær til rithøvundarnar við frásagnum, sum vóru savnaðar, og sum fylla stóran part av bókini.

Bókin er prýdd av listamálara Edward Fuglø, er skipað av Onnu M. Brimnes, er útgivin av Bókadeild Føroya Lærarafelags, og telur 206 blaðsíður. 

## Keldulisti


Bólkur:Føroyskar bókmentir
Jurij Gagarin

**Jurij Aleksejevitj Gagarin** (russiskt: Юрий Алексеевич Гагарин; 
føddur 9. mars 1934 í Klusjino, Smolensk Oblast, deyður 27. mars 1968 í Novoselovo, Vladimir Oblast) 
var sovjetrussiskur rúmdarmaður. 
Hann var fyrsta menniskjað í rúmdini.

Jurij Gagarin gjørdist heimskendur í 1961, tá tað eydnaðist honum sum fyrsti maðurin yvirhøvur at fara út í rúmdina.
Hin 12. apríl sat hann einsamallur í rúmdarfarinum Vostok 1, meðan tað fleyg eina ferð kring knøttin.
Eftir 108 minuttum í ringrás um jørðina lendi Gagarin á einum akri við bygdina Smelovka, tætt við býin Ternovskij í Saratov økinum.

Anna Takhtarova, kona skógarvørðin í bygdini, setti niður epli tann dagin. Hon helt at tað mundi vera eitt skrímsl, 
tá hon fyrst sá henda fremmanda mannin ílatin í einari appilsingulari rúmdardrakt við hvítum hjálmi. 
Men Gagarin segði við hana: "Eg eri ein av tykkum".

Gagarin var eisini tann fyrsti sum nevndi Jørðina "ta bláu gongustjørnuna".

## Myndir

Гагарин перед полётом.jpg|Gagarin áðrenn fráferðina. 
Гагарин в корабле.jpg|Gagarin í rúmdarfarinum Vostok 1
GagarinAndSemyorka.png|Vostok-rakettin áðrenn fráferðina.
Vostok 1 orbit english.png|Farleiðin
Gagarin Capsule.jpg|Vostok 1 eftir lendingina úr rúmdini.


## Slóðir úteftir
*Rúmdarferðin hjá Vostok 1 hin 12. apríl 1961: Восток-1, roscosmos.ru (á russiskum)

## Keldur

Bólkur:Russar
Bólkur:Rúmdarmenn
Bólkur:Føðingar í 1934
Bólkur:Andlát í 1968
Men lívið lær

***Men lívið lær*** er ein søgulig skaldsøga, sum føroyski rithøvundurin Heðin Brú (1901 - 1987) skrivaði. Hon kom út fyrstu ferð í 1970.

Skaldsøgan er ein virðismikil lýsing av broytingartíðini um aldarskiftið 18. – 19. øld, tá føroyingurin m.a. tveitti av sær bátsbandið og steig úr miðøld út í eina ljósari tíð. 

## Slóðir úteftir
*Heðin Brú: ''Men lívið lær'', Føroyar Skúlabókagrunnur 2001. Bókin telur 416 blaðsíður.

## Keldur

Bólkur:1940
Bólkur:Føroyskar bókmentir
Bólkur:Skaldsøgur
Sofagate

**Sofagate gølan** er ein politisk gøla millum Turkaland og Evropeiska Samveldið, Tá forsetin í ES-kommissiónini, Ursula von der Leyen, sum einasta kvinna í hølinum ikki varð bjóðað ein stól undir diplomatisku samráðingunum við Turkaland í Apríl 2021. Hetta vísti seg at seta eld í eitt altjóða kjak, av tí at Turkaland stutt áðrenn hevði tikið seg úr Istanbul sáttmálanum, sum tryggjaði javnseting av kynunum, og tryggjaði at mismunur ikki fór fram. 

Tá forsetin í Turkalandi, Recep Tayyip Erdoğan, saman við forsetanum í ES-ráðnum Charles Michel og Ursulu von der Leyen skuldu sessast til samráðingarnar framman fyri myndatólini, so manglaði ein stólur, og sessaðust tí bert mennirnir, Erdogan og Michel. Von der Leyen varð tí noydd til at finna sær eina sofu í útjaðaranum av rúminum, sum hon síðani kundi sessast í. Bæði Erdogan og von der Leyen eru líkastillað í sínum embætisheiti, tá bæði hava heitið sum forseti, og tí áttu tey øll trý at sitið saman til samráðingarnar. Hendingin er tí av mongum sædd sum ein proklamatión frá Turkiska forsetanum um, at hann ikki ynskir at javnseta kynini tá tað kemur til politikk og at hann ynskir at fara til tað støðið, sum landið var í, áðrenn Istanbul sáttmálin varð undirskrivaður.

## Slóðir úteftir
*Ingi Samuelsen: ''Ongin stólur til Ursulu von der Leyen'', dagur.fo, 8. apríl 2021

Bólkur:2021
Bólkur:ES
Bólkur:Søga
Istanbul sáttmálin

**Istanbul fundurin**, seinni kendur sum **Istanbul sáttmálin**, er ein sáttmáli sum forðar harðskapi móti kvinnum. Sáttmálin varð undirskrivaður á eini samkomu í Istanbul tann 11. Maj í 2011, og kom í gildi tann 1. August 2014. Tað var Evroparáðið, sum stóð fyri fundinum. Sáttmálin er í dag undirskrivaður av 45 londum, og er har afturat eisini undirskrivaður av ES.

tann 12 Mars 2012 gjørdist Turkaland fyrsta landið at staðfesta sáttmálan, og seinni gjørdu 33 onnur lond tað sama frá 2013 til 2019 (Albania, Andorra, Eysturríki, Belgia, Bosnia and Hersegovina, Kroatia, Kýpros, Danmark, Finnland, Estland, Frakland, Georgia, Týskland, Grikkaland, Ísland, Írland, Italia, Luksemborg, Malta, Monako, Montenegro, Niðurlond, Noreg, Norður Makedónia, Pólland, Rumenia, Portugal, San Marino, Serbia, Slovenia, Spania, Svøríki, Sveis).

Sáttmálin er vorðin mest kendur fyri, at Recep Tayyip Erdoğan tann 20. Mars 2021 tók Turkaland úr sáttmálanum, og stutt eftir hendi Sofagate gølan, har Erdogan ikki ynskti Ursulu von der Leyen við samráðingarborðið.

Bólkur:Sáttmálar
Turku

**Turku** (svenskt: **Åbo**) er sættstørsti býur í Finnlandi. 
Býurin liggur fram við Eystrasalti, í útsynningshorninum av Finnlandi. 
Tað eru 192.962 íbúgvar í Turku (2019), harav 10.310 fólk (uml. 5 %) ið hava svenskt sum móðurmál.

Auraá rennur mitt ígjøgnum býin og býtir hann í tveir partar.

## Søga

Turku, ella Åbo sum tá var navnið á búsetingini, varð grundlagdur í miðøldini og er elsti býur í Finnlandi. Latínska heitið á býnum var Aboa.
Finska býarnavnið Turku stavar frá forneysturslaviska orðinum търгъ (tŭrgŭ), sum merkir torg, marknaður.

Fram til 1812 var Åbo høvuðsstaður Finnlands, men russiska yvirvaldið í Finnlandi flutti tá høvuðssætið til Helsingfors, 
sum var tættari við Russland. Stórur partur av Åbo varð oyðilagdur í 1827, tá ein ógvisligur eldur herjaði í býnum.

Svensktmælti lærdi háskúlin *Åbo Akademi* varð grundlagdur í 1918 og tvey ár seinni finsktmælti háskúlin *Turun yliopisto*.

## Myndir

Turku_cathedral_26-Dec-2004.jpg|Dómkirkjan
Autumn in Turku.jpg|Dómkirkjan og  ”Å-huset” hjá Åbo Akademinum.
Aurakatu_Turku_3_kesä_2011.jpg|Auragøta í miðbýnum.
Turku Aurajoki.jpg|Auraá nærindis dómkirkjuni.
Turun_kaupungintalo.jpg|Ráðhúsið 
Åbo_Akademi_main_building.jpg|Svensktmælti lærdi háskúlin *Åbo Akademi*.
File:Turun yliopisto.jpg|Finsktmælti háskúlin *Turun yliopisto*.
Turku_Museum_of_Art.jpg|listasavnið 
Kakskerran_kirkko.jpg|Kakskerta kirkja
Turkucastle_edit.jpg|Borgin úr miðøldini.
Turku_Castle_1.jpg|Borgin og havnarlagið 
Aurajoki,_Turku_2.jpg|Auraá í miðbýnum.
Tuomikirkkosilta, Turku.jpg|Brúgv yvir um Auraánna. 


## Kend fólk
* Mauno Koivisto, 9. forseti Finnlands.
* C. G. E. Mannerheim, finskur herovasti og statsmaður.
* Paavo Nurmi, finskur rennari sum fleiri ferðir vann olympiskt gull. 

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: á finskum, á svenskum og á enskum
* Tíðindablað: Åbo Underrättelser (á svenskum)
*Turku, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Finnlandi
Stamford, Connecticut

**Stamford** er triðstørsti býurin í amerikanska lutstatinum Connecticut. 

Býurin liggur við Long Island sundið í útsynningshorninum av lutstatinum 
og nakað miðskeiðis millum býirnar New York og New Haven, sum er næststørsti býur í Connecticut.
Stamford hevði í 2019 næstan 130 túsund íbúgvar. 

## Søga
Upprunaliga navnið á staðnum var *Rippowam*. Býurin varð grundlagdur har í 1641, uppkallaður eftir Stamford í Lincolnshire í Onglandi.

## Myndir

Shippan_Landing_Stamford_Connecticut_Skyline_Aerial.jpg|Býurin úr erva.
Stamford Skyline 2018.png|Miðbýurin 
Old Town Hall Stamford.jpg|Gamla ráðhúsið (*Old Town Hall*)
Avon Theatre Stamford 2013.jpg|Sjónleikahúsið *Avon Theatre* 
Ferguson Library Stamford.jpg|Bókasavn *Ferguson Library* í  miðbýnum.
StamfordHarbor.jpg|Havnarlag
Stamford_Harbor_Point_Marina.jpg|Havnarlag


## Kend fólk
* Willy DeVille, tónleikari (1950–2009)
* Christopher Lloyd, sjónleikari (f. 1938)
* Joseph Lieberman, politikari (f. 1942)

## Vinarbýir
* : Sparta

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíðan: stamfordct.gov 
*Tíðindablaðið Stamford Advocate
*[Stamford  (Connecticut)](https://en.wikivoyage.org/wiki/Stamford_(Connecticut)), wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Connecticut
Bólkur:Býir í Connecticut
Ursula von der Leyen

**Ursula von der Leyen** (fødd 8. oktober 1958 í Ixelles/Elsene (Brússel)) er fyrrverandi týskur politikari, og núverandi forseti í Evropa-komissiónini.

Bólkur:Føðingar í 1958
Recep Tayyip Erdoğan

**Recep Tayyip Erdoğan** er Forseti í Turkalandi síðani 28. august 2014. Frá 1994 til 1998 var hann borgarstjóri í Istanbul og forsætisráðharri í Turkalandi frá 14. mars 2003 og til 28. august 2014. Flokkurin hjá Erdoğan, rættvísis- og menningarflokkurin, er størsti flokkur í Turkalandi.
Hull City A.F.C.

**Hull City Association Football Club **er eitt enskt yrkis fótbóltsfelag, heimahoyrandi í býnum Kingston upon Hull. Liðið kappast í næstovastu deildini, EFL Championship. Heimadystir felagsins vera leiktir á MKM Stadium, eftir at felagið flutti úr Boothferry Park. Siðbundnu litir felagsins eru svart og rav litur, oftast í strípum. Har av kemur eyknevni felagsins "The Tigers" (Tikararnir). Størstu lokalu kappingarneytarnir hjá Hull City eru Grimsby Town og Scunthorpe United.  

Felagið var sett á stovn í 1904 og var innlima í The Football League árið eftir. Tað spældi í 2. deild fram til 1930 tá felagið flutti niður. Hull vunnu meistaraheiti í Third Division North í 1932-33, men fluttu aftur niður trý ár seinni. Í 1948-49 vann felagið seg uppaftur í 2. deild undir leiðslu av Rich Carter. Á hesum sinni megnaði Hull City at halda seg uppi í sjey ár.     

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: hullcitytigers.com 

## Keldur

Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
East Riding of Yorkshire

**East Riding of Yorkshire** (stytt **East Riding** ella **East Yorkshire**) er eitt greivadømi (*county*), 
sum liggur í norðara parti av Onglandi. Greivadømið er ein partur av stórøkinum Yorkshire og Humber. 

Móti norðri og vestri hevur greivadømið mark til North Yorkshire og South Yorkshire 
Sunnanfyri liggur Lincolnshire.

Í 2019 búðu uml. 600 túsund fólk í greivadøminum, sum er 2.479 ferkilometrar til víddar. 
Miðdepilin (*county town*) er í Beverley 
og størstu býir eru Kingston upon Hull, Bridlington og Beverley.

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða hjá East Riding of Yorkshire Council, eastriding.gov.uk
*East Riding of Yorkshire, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Ongland
Watford F.C.

**Watford Football Club** er eitt enskt fótbóltsfelag heimahoyrandi í býnum Watford. 
Besta liðið spælir í næstovastu ensku fótbóltsdeildini, EFL Championship.

Felagið varð sett á stovn í 1881 og varð valt inn í The Football League í 1920. 
Besta liðið, við kelinavninum "The Hornets", spælir sínar heimadystir á *Vicarage Road* í Watford.
Venjarin hjá liðinum er Xisco Muñoz.

Býurin Watford liggur í greivadøminum Hertfordshire, í ein útnyrðing av enska høvuðsstaðnum London.

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: watfordfc.com

## Keldur

Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Guus Hiddink

**Guus Hiddink** (føddur 8. november 1946 í Varsseveld í Niðurlondum) 
er niðurlendskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Frá 1967 fram til 1982 spældi hann sum miðvallaleikari fyri m.a. PSV Eindhoven, De Graafschap og NEC Nijmegen.
Hann byrjaði sína yrkisleið sum fótbóltsvenjari í 1982, fyrst varð hann settur sum hjálparvenjari, 
men í 1987 gjørdist hann høvuðsvenjari hjá PSV í niðurlendska býnum Eindhoven. 

Hann var m.a. venjari hjá niðurlendska fótbóltslandsliðinum frá 1995 til 1998 og høvuðsvenjari hjá landsliðnum í Russlandi frá 2006 til 2010.

Í løtuni er hann venjari hjá fótbóltslandsliðinum á oynni Curaçao í Karibiahavinum.

## Yrkisleið sum venjari

* 1987–1990	PSV Eindhoven
* 1990–1991	Fenerbahçe
* 1991–1993	FC Valencia
* 1995–1998	Niðurlond
* 1998–1999	Real Madrid
* 1999-2000	    Real Betis 
* 2001–2002	Suðurkorea
* 2002–2006	PSV Eindhoven
* 2005–2006	Avstralia
* 2006–2010	Russland
* 2009		Chelsea F.C. (fyribils)
* 2010–2011	Turkaland
* 2012–2013	Anzhi Makhachkala
* 2014–2015	Niðurlond
* 2015–2016	Chelsea F.C. (fyribils)
* 2018–2019	China U21
* 2020–		Curaçao

## Slóðir úteftir
* Guus Hiddink, worldfootball.net (á enskum)
* Guus Hiddink, transfermarkt.com (á enskum)
* Guus Hiddink, soccerway.com (á enskum)

## Keldutilfar

Bólkur:Niðurlendskir fótbóltsvenjarar
Bólkur:Niðurlendingar
Bólkur:Føðingar í 1946
Giktafelag føroya

**Giktafelag Føroya** er eitt áhugafelag fyri fólk við gikt, ið er millum elsta sjúglingafelag í Føroyum. 

Felagið hevur til endamáls at veita upplýsing um giktasjúkur, at betra um viðgerðarmøguleikar og at veita ráðgeving innan giktaøkið.

Felagið hevur síðan 1990 verið fevnt av MEGD, sum er eitt meginfelag fyri fólk, ið bera brek.

Giktafelag Føroya er partur av Nordisk Reumaråd (NRR), sum er eitt samstarv millum Danmark, Noreg, Svøríki, Finnland, Ísland og Føroyar.

## Søga
Felagið varð stovnað tann 22. august 1948, og hevði tá navnið *Føroya felag móti giktsjúkum*. Hóast tað varð samstarvað við felagið *Rigsforeningen til bekæmpelse af reumatiske sygdomme*, var talan um eitt sjálvstøðugt føroyskt felag.

**Stovnararnir av felagnum vóru**:

* Hans Debes Joensen, lækni
* Pauli Dahl, lækni
* Jacob Højgaard, lækni
* R. K. Rasmussen, lækni
* Knút Nygaard, lækni
* E. Rubek Nielsen, lækni
* Paula Dahl, próvstinna
* Jógvan Rasmussen, prentsmiðustjóri
* Aleksander Enniberg, yvirlækni

## Keldulisti


Bólkur:Føroyskir felagsskapir
Swansea City A.F.C.

**Swansea City A.F.C.** ella **Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe** er eitt walisiskt fótbóltsfelag heimahoyrandi í býnum Swansea í Wales. 
Besta liðið leikar í næstovastu ensku fótbóltsdeildini, EFL Championship.

Felagið varð stovnað í 1912. Besta liðið, við kelinavninum *The Swans*, spælir sínar heimadystir á *Liberty Stadium* í Swansea.
Venjarin hjá liðinum er Steve Cooper. 
 
Swansea City hevur spælt í Premier League í fleiri ár, men liðið endaði sesongina 2017/18 á 18. plássi og flutti niður í næstbestu deildina. Burtursæð frá Cardiff City, er Swansea City tað einasta walisiska felagið, ið hevur spælt í Premier League, síðan besta enska deildin varð sett á stovn í 1992. 

Býurin Swansea liggur á walisisku suðurstrondini, vestan fyri høvuðsstaðin Cardiff.

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: swanseacity.com

## Keldur

Bólkur:Walisisk fótbóltsfeløg
Stoke City F.C.

**Stoke City F.C.** er eitt enskt fótbóltsfelag heimahoyrandi í býnum Stoke-on-Trent. 
Besta liðið leikar í næstovastu ensku fótbóltsdeildini, EFL Championship.

Felagið varð sett á stovn í 1863. Besta liðið, við kelinavninum *The Potters*, 
spælir sínar heimadystir á *Bet365 Stadium (Britannia Stadium)* í Stoke-on-Trent.
Venjarin hjá liðinum er Michael O'Neill. 
 
Stoke City flutti upp í ovastu ensku fótbóltsdeildina í 2008. 
Liðið spældi í Premier League í 10 ár, men endaði sesongina 2017/18 á 19. plássi og flutti niður í næstbestu deildina, EFL Championship. 

Býurin Stoke-on-Trent liggur í Staffordshire, í West Midlands økinum, millum Manchester og Birmingham. 

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: stokecityfc.com

## Keldur

Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Saskhori

**Saskhori** er ein bygd í Georgia.

## Fólkatal
Í 2014 var fólkatalið 332.

## Slóðir úteftir
* Saskhori á kortinum: wikimapia.org 

## Keldur


Bólkur:Georgia
Graham Potter

**Graham Stephen Potter** (føddur 20. mai 1975 í Solihull í Onglandi) 
er enskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari (verjuleikari).

Síðan mai 2019 er hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Brighton & Hove Albion F.C..

## Slóðir úteftir
* Graham Potter, soccerbase.com

## Keldur


Bólkur:Enskir fótbóltsvenjarar
Bólkur:Onglendingar
Bólkur:Føðingar í 1975
Burnley

**Burnley** er ein býur í greivadøminum Lancashire í Onglandi.
Býurin liggur einar 34 kilometrar norðan fyri Manchester. 

Í 2019 búðu fleiri enn 89 túsund fólk í Burnley.

Áirnar Calder og Brun renna ígjøgnum býin.

## Søga
Burnley varð fyrst greitt frá í einum skjali frá ár 1122.

## Myndir


The 'Old Red Lion', Burnley, Lancashire - geograph.org.uk - 545717.jpg|Í miðbýnum.
Town Hall, Manchester Road - geograph.org.uk - 1318508.jpg|Ráðhúsið (*Town Hall*).
James_Hargreaves_Stand_Burnley.jpg|Fótbóltsvøllurin Turf Moor
Hammerton Street Burnley 2.jpg|Í miðbýnum.
Riverbrun.jpg|Áin Brun.


## Sí eisini
* Burnley F.C.

## Slóðir úteftir
*Almenna heimasíðan: burnley.gov.uk   (á enskum)
*Burnley, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Onglandi
Premier League 2017-18

**Premier League 2017-18** var tann 26. sesongin í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti, síðan deildin varð stovnað í 1992. 
Sesongin byrjaði 12. august 2017 og vardi til 13. mai 2018. 

Chelsea var forsvarandi meistari, meðan Newcastle, Brighton & Hove Albion og Huddersfield Town vóru nýggj lið í deildini, eftir at liðini fluttu upp úr Football League Championship 2017-18. 

Manchester City vann sín triðja Premier League tittul og sín 5. enska meistaraheitið.

Niðurflytarar gjørdust Swansea City, Stoke City og West Bromwich Albion. 

## Lið
Tilsamans luttóku 20 lið í deildini, av teimum spældu 17 lið við í undanfarnu kapping 2016–17 
og trý lið fluttu upp úr næstbestu deildini Football League Championship 2016–17. 

### Stadion og býir

:*Viðmerking: Talvan setir liðini upp eftir stavraðnum.*

### Venjarar og liðskiparar

## Endaúrslitið
### Stigatalva

### Talva við úrslitum

## Hagtøl

### Skoring

#### Toppskorarar

## Slóðir úteftir
* 

## Keldur

Bólkur:2017 í ítrótti
Bólkur:2018 í ítrótti
Bólkur:Premier League
Bournemouth

**Bournemouth** er ein býur í greivadøminum Dorset á suðurstrondini í Onglandi.
Í 2019 búðu fleiri enn 395 túsund fólk í Bournemouth.
Strandarbýurin liggur sunnan fyri Salisbury og vestan fyri Southampton og Portsmouth. 
Bournemouth er vælumtøkt ferðamannamál í Onglandi.

Áin Bourne rennur mitt ígjøgnum býin og út í Ermarsund.

## Myndir


Bournemouth_02.JPG|Strondin
View_from_the_balloon,_facing_the_Rail_Station_-_geograph.org.uk_-_317118.jpg|Býurin úr erva.
Bournemouth,_The_Square_-_geograph.org.uk_-_509151.jpg|Í miðbýnum.
Bournemouth town hall.jpg|Ráðhúsið (*Town Hall*).
Bournemouth_St_Stephen's_church.jpg|Stefanskirkjan
St._Peter's_Church,_Bournemouth,_from_Hinton_Road..JPG| Pæturskirkjan
Wollstonecraft_Shelley_Grave_1.jpg|Grøvin hjá Mary Shelley og Mary Wollstonecraft.
Deancourt_14092013_vblackpool.jpg|Fótbóltsvøllurin Dean Court 


## Sí eisini
* A.F.C. Bournemouth

## Slóðir úteftir
*Almennu heimasíðir: bournemouth.gov.uk og bcpcouncil.gov.uk
*Bournemouth, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Onglandi
Marsha Hunt

**Marcia Virginia "Marsha" Hunt** (fødd 17. oktober 1917 í Chicago, Illinois, deyð 
7. september 2022 í  Los Angeles, Kalifornia) var ein amerikanskur filmsleikari.

## Filmar
*1937: *[[Born to the West]]*
*1940: *[[Pride and Prejudice (1940 film)|Pride and Prejudice]]*
*1942: *[[Kid Glove Killer]]*
*1943: *[[Cry 'Havoc' (film)|Cry 'Havoc']]*
*1943: ''The Human Comedy''
*1948: *[[Raw Deal (1948 film)|Raw Deal]]*
*1952: *[[The Happy Time]]*
*1971: *[[Johnny Got His Gun (film)|Johnny Got His Gun]]*

## Slóðir úteftir
* Marsha Hunt á Internet Movie Database

## Keldutilfar

Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1917
Bólkur:Andlát í 2022
Guillermo Lasso

**Guillermo Lasso** (føddur 17. november 1955 í Guayaquil) er núverandi Forseti í Ecuador. Lasso varð fyrstu ferð valdur til forsætisráðharra 24. mai 2021, men sat tá bert í eitt ár.

Bólkur:Ekvador
Bólkur:Politikarar
Blueberry (teknirøð)

**Blueberry** er teknirøð, sum fransktmælti belgiarin Jean-Michel Charlier (1924 - 1989) upprunaliga skrivaði og fransmaðurin Jean Giraud (1938 - 2012) upprunaliga teknaði.

Allar søgurnar eru givnar út á teimum trimum skandinavisku málunum, og fleiri av teimum eru eisini givnar út á íslendskum.

Bólkur: Teknirøðir
Marcelo Bielsa

**Marcelo Alberto Bielsa Caldera** (føddur 21. juli 1955) er argentinskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Síðan juni 2018 er hann høvuðsvenjari hjá enska felagnum Leeds United F.C..

## Slóðir úteftir
* Marcelo Bielsa , leaguemanagers.com 
* Marcelo Bielsa, soccerbase.com

## Keldur


Bólkur:Fótbóltsvenjarar
Bólkur:Argentinar
Bólkur:Føðingar í 1955
Preussen

**Preussen** (týskt: *Preußen*, gamalt proysiskt: *Prūsa* ella *Prūsija*) var eitt søguligt hertugadømi og frá 1701 kongaríki. Navnið kemur av proysarum, eitt baltiskt fólk í ætt við litavar og lettar, sum seinni varð týsktgjørt (germaniserað). Áðrenn Preussen gjørdist sjálvstøðugt hertugadømi, var tað partur av týska riddaralagsríkinum saman við Livonia (nútíðar Estland og Lettland).

**Hertugadømið Preussen 1525-1701:**

**Kongadømið Preussen 1701-1918:**

Bólkur:Týskland
Wilhelm 1. kongur av Preussen, týskur keisari

**Wilhelm 1.** (týskt: *Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen*) var proysiskur kongur frá 1861 og frá 1. januar 1871, týskur keisari. Han varð krýndur sum keisari fyri týska ríkið tann 
18. januar 1871 í Versaillesslottinum uttanfyri París.

Bólkur:Týskarar
Bólkur:Føðingar í 1797
Bólkur:Andlát í 1888
Bólkur:Proysiskir kongar
Bólkur:Týskir keisarar
Fríðrikur 3. kongur av Preussen, týskur keisari

**Fríðrikur 3.** (týskt: *Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Preußen*) (18. oktober 1831 – 15. juni 1888) var proysiskur kongur og týskur keisari í 99 dagar í 1888. Fríðrikur var deyðasjúkur av hálskrabba, longu tá hann kom til valdið. Hann doyði tí skjótt aftaná, og varð avloystur av soninum Wilhelm 2.. Pápin, Wilhelm 1. av Týsklandi, doyði 9 mars sama ár. Sostatt sótu tríggir keisarar við valdið í Týsklandi í 1888, og hetta árið er tí kent sum *Dreikaiserjahr* (tríggjakeisaraárið).

Fríðrikur var giftur við Viktoriu av Englandi elstu dóttur Drotning Victoriu av Stórabretlandi.

Bólkur:Týskarar
Bólkur:Føðingar í 1831
Bólkur:Andlát í 1888
Bólkur:Proysiskir kongar
Bólkur:Týskir keisarar
Olathe (Kansas)

**Olathe** (úttala: /oʊˈleɪθə/) er fjórðstørsti býurin í amerikanska stakríkinum Kansas. 

Býurin liggur í eystara parti av lutstatinum, í ein útsynning av Overland Park og Kansas City 
Olathe er partur av stóra býarøkinum sum kallast *Kansas City Metropolitan Area*. 

## Søga
Býurin varð grundlagdur í 1857. Í 2019 búðu í Olathe fleiri enn 140 túsund fólk.

## Myndir
 
Olathe kansas city hall 2009.jpg|Ráðhúsið ("City Hall") 
Johnson county kansas courthouse 2009.jpg|Dómstólurin fyri Johnson County
Front_door_of_Olathe_Civic_Theatre_Association.JPG|Sjónleikarhúsið
Cook-center1.jpg|Cook Center (MidAmerica Nazarene University)
Naz-church.jpg|Kirkjan hjá lærda háskúlanum
Map of Johnson County, Kansas, U.S..png|Johnson County
 

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða: https://www.olatheks.org 
*[Olathe (Kansas)](https://en.wikivoyage.org/wiki/Olathe_(Kansas)), wikivoyage.org (á enskum) 
 
 
 
## Keldutilfar
 
 

Bólkur:Kansas 
Bólkur:Býir í Kansas