Richard Harris

**Richard St. John Harris** (* 1 Oktober 1930 í Limerick í Írlandi – † 25 Oktober 2002 í London í Bretlandi) var ein Írskur sjónleikari, sangari, sangskrivari, leikstjóri, filmprodjúsari, og rithøvundur.

## Yngru árini
Richar Harris var nr. fimm av nýggju systkjum í eini miðalstættar katólskari familju. , pápin Ivan Harris átti eina mjølmyllu. Hann gekk í skúla í Jesuittaskúlanum Crescent College í Limerick. Sum ein talentríkur rugbyspælari, var hann við á fleiri rugbyliðum í býnum har hann m.a. vann eina Munster Senior Cup medalju í 1954 við Garryowen. Richard hevði ambitiónir um at koma á á írska rugbylandsliðið, men tuberklar settu eina forðan fyri hesum, men hann var verðandi ein íðin rugbyfjeppari til sín doyggjandi dag. 
Eftir at vera komin yvir tuberklasjúkuna avgjørdi Richard Harris at fara á sjónleikaraskúla í London, har hann slapp inn á London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA) at læra sjónleik.

## Lívsleið innan film
Harris byrjaði sína filmskarrieru í 1958 í filminum *Alive and Kicking*. Hann hevði eisini ein minniligan leiklut í filminum *[[The Guns of Navarone (filmur)|The Guns of Navarone]]*.

Í 1962 spældi Harris's í filminum *[[Mutiny on the Bounty (1962 filmur)|Mutiny on the Bounty]]*, saman við Trevor Howard og Marlon Brando. 

Fyrsti høvuðsleiklutur hjá Harris var í filminum *[[This Sporting Life]]* í 1963, sum tann beiski ungi kolanámsarbeiðarin, Frank Machin, ið gerst ein kendur rugby spælari. Fyri hendan leiklutin vann Harris prísin best actor í 1963 á Cannes Film Festivalinum. Eftir hetta hevði hann fleiri leiðandi leiklutir ígjøgnum 1960'ini. 

I 1970'unum hevði hann hetjuleiklutin í spenningsfilmunum "Golden Rendevous" og "The Cassandra Crossing" og eisini eru filmarnir "A man called Horse" og "A Man called Horse returns" kendir frá hesum tíðarskeiði.

Flestu kenna Richard Harris sum Albus Dumbledore i tveimum teimum fyrstu filmunum í filmsrøðini *[[Harry Potter]]*. Han bleiv seinnu árini útvaldur til nógvar ymsar leiklutir, t.d. Sulla í *[[Julius Cæsar]]*, Dr. Andreas Tork í *[[Frøken Smillas fornemmelse for sne]]* og ikki minst Marcus Aurelius í stórfilminum *[[Gladiator]]*. 

Í 1968 hevði hann eitt tónleikahitt við lagnum "MacArthur Park".

Richard Harris doyði av krabbameini stutt áðrenn upptøkurnar til tann triðja Harry Potter-filmin *[[Harry Potter og Fangin frá Azkaban]]* byrjaðu.

## Heiðurslønir og tilnevningar

### Oscar heiðurslønin
* 1963 – Tilnevndur – Besti sjónleikari í høvuðsleikluti – *[[This Sporting Life]]*
* 1990 – Tilnevndur – Besti sjónleikari í høvuðsleikluti – *[[The Field (filmur)|The Field]]*

### Golden Globe heiðurslønin
* 1968 – Vann – Best Motion Picture Actor – Musical/Comedy – *[[Camelot (filmur)|Camelot]]*
* 1991 – Tilnevndur – Best Performance by an Actor in a Motion Picture – Drama – *[[The Field (film)|The Field]]*

### Grammy heiðurslønin
* – Vann – *Best Spoken Word Recording* fyri *[[Jonathan Livingston Seagull]]* – 1973
* – Tilnevndur – *Ársins tónleikaútgáva* fyri *A Tramp Shining* – 1968
* – Tilnevndur – *Contemporary Pop Male Vocalist* fyri *MacArthur Park* – 1968
* – Tilnevndur – *Best Spoken Word, Documentary or Drama Recording* fyri *The Prophet* – 1975

### Moscow Film Festival - heiðursløn
* 7. 1971 Vann - Besti Sjónleikari fyri *[[Cromwell (filmur)|Cromwell]]*

## Minnisvarðar
30 September 2006 varð ein bronzu standmynd av einum ungum Richard Harris ið spælir racquetball  í Kilkee í Co. Clare avdúkað av sjónleikaranum Russel Crowe ið var persónligur vinur við Richard og spældi saman við honum í filminum Gladiator frá 1999. 

Ein onnur standmynd ið avmyndar Richard Harris sum King Arthur í filminum Camelot er reist í Bedford Row í Limerick, hendan standmynd hevur fingið nógva mótstøðu, tí fólk í Limerick meta at hon als ikki líkist Richard Harris. 

**The Richard Harris Award for Outstanding Contribution by an Actor** er ein 'British Independent Film' Prísur ið varð innførdur í 2003 og er uppkallaður eftir Richard Harris.

Við BAFTA handanina í 2009, ognaði Mickey Rourke sín 'Best Actor award' til Harris, ið hann segði var ein "góður vinur og ein framúrskarandi sjónleikari."

## Filmografi

## Discografi

### Albummir
* *Camelot* (Motion Picture Soundtrack) (1967)
* *[[A Tramp Shining]]* (1968)
* *[[The Yard Went On Forever]]* (1968)
* *My Boy* (1971)
* *The Richard Harris Love Album* (1972)
* *Slides* (1972)
* *His Greatest Performances* (1973)
* *[[Jonathan Livingston Seagull]]* (1973)
* *The Prophet* (1974)
* *I, in the Membership of My Days* (1974)
* *Camelot* (Original 1982 London Cast recording) (1982)
* *Mack The Knife* (Original Soundtrack) (1989)
* *The Apocalypse* (2004) the story of John the Apostle on Island named Patmos*

===Singles===
* "Here in My Heart (Theme from *This Sporting Life*)" (1963)
* "[[MacArthur Park (song)|MacArthur Park]]" (1968)
* "Fill the World With Love" (1969)
* "Ballad of *A Man Called Horse*" (1970)
* "Morning of the Mourning for Another Kennedy" (1970)
* "Go to the Mirror" (1971)
* "[[My Boy]]" (1971)
* "Turning Back the Pages" (1972)
* "Half of Every Dream" (1972)
* "Trilogy (Love, Marriage, Children)" (1974)
* "The Last Castle (Theme from *Echoes of a Summer*)" (1976)
* "Lilliput (Theme from *Gulliver's Travels*)" (1977)

===Fløguútgávur (CD)===
* *Camelot* (Original 1982 London Cast Recording) (1988)
* *Mack the Knife* (Motion Picture Soundtrack) (1989)
* *Tommy* (studio recording) (1990)
* *Camelot* (Motion Picture Soundtrack) (1993)
* *A Tramp Shining* (1993)
* *The Prophet* (1995)
* *The Webb Sessions 1968–1969* (1996)
* *MacArthur Park* (1997)
* *Slides/My Boy* (2 CD Set) (2005)
* *My Boy* (2006)
* *Man of Words  Man of Music  The Anthology 1968–1974* (2 CD Set) (2008) *

== Keldur ==
<references/>

==Slóðir úteftir==
*[http://www.imdb.com/name/nm0001321/?ref_=fn_al_nm_1/ Richard Harris] *'IMDb''' The Internet Movie Database

Bólkur:Írskir sjónleikarar
Bólkur:Írskir sangarar
Bólkur:Føðingar í 1930
Bólkur:Andlát í 2002