open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hjalmar Ringberg

**Hjalmar Ringberg** (19. oktober 1889 - 7. september 1978) var amtmaður í Føroyum frá 1929 til 1936.

Bólkur:Danir
Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1889
Bólkur:Andlát í 1978
Victor Stahlsmidt

**Victor Stahlsmidt** (føddur 25. mars 1884 í Århus, deyður 6. februar 1920) var amtmaður í Føroyum frá 1918 til 1920. Hann tók examen artium í 1901, og gjørdist cand.jur. í 1907. Hann starvaðist í danska Løgmálaráðnum 1909–1918, áðrenn hann varð settur í starv sum amtmaður í Føroyum.

Bólkur:Danir
Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1884
Bólkur:Andlát í 1920
Peter Holten

**Peter Holten** (25. november 1816 í Keypmannahavn - 27. september 1897) var amtmaður í Føroyum frá 1861 til 1871.

Bólkur:Danir
Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1816
Bólkur:Andlát í 1897
Christian Bærentsen

**Christian Bærentsen** (14. mai 1862 í Tórshavn - 6. januar 1944 í Frederiksberg) var amtmaður í Føroyum frá 1897 til 1911. Hann er einasti føroyingur, ið hevur røkt hetta starv. Bærentsen var ein av oddamonnunum í føroyska studentalívinum í Keypmannahavn í 1880-árunum og var við til at stovna Føroyingafelag í 1881.

Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1862
Bólkur:Andlát í 1944
Hannes Kristján Steingrímur Finsen

**Hannes Kristján Steingrímur Finsen** (13. mai 1828 í Reykjavík - 18. november 1892 í Ribe) var amtmaður í Føroyum frá 1871 til 1884. Hann var eisini fúti í Føroyum frá 1858 til 1871. Finsen sat í løgtinginum, frá 1869 sum umboð fyri Suðurstreymoyar valdømi og frá 1871 sum fastur limur. Hann var faðir at Nobelvirðislønta læknanum Niels Ryberg Finsen og eisini Olaf Finsen.

Bólkur:Íslendingar
Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Føðingar í 1828
Bólkur:Andlát í 1892
Lorentz Højer Buchwaldt

**Lorentz Højer Buchwaldt** (7. desember 1841 í Viborg í Danmark - 14. desember 1933) var amtmaður í Føroyum frá 1884 til 1897. Hann varð valdur í Løgtingið fyri Suðurstreymoy frá 1880 til 1882, og seinni møtti hann í Løgtinginum sim amtmaður.

Bólkur:Danir
Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Føðingar í 1841
Bólkur:Andlát í 1933
Svenning Rytter

**Svenning Krag Nielsen Rytter** (19. januar 1875 í Veddum við Hadsund - 7. september 1955 í Frederiksberg) var amtmaður í Føroyum frá 1911 til 1918. 

Bólkur:Danir
Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1875
Bólkur:Andlát í 1955
Elias Olrik

**Elias Olrik** (2. desember 1885 í Dalby - 28. januar 1975) var amtmaður í Føroyum frá 1920 til 1928.

Bólkur:Danir
Bólkur:Amtmenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1885
Bólkur:Andlát í 1975
Maurentius Sofus Viðstein

**Maurentius Sofus Viðstein** (10. desember 1892 í Tórshavn - 17. mai 1971) var politikari og blaðmaður.

* 1928 - 1934 Løgtingslimur (Javnaðarflokkurin).
* 1934 - 1936 Løgtingslimur (Uttanflokka).
* 1927 - 1937 Blaðstjóri á Sosialinum
* 1947 - 1971 Blaðstjóri á Dagblaðnum

## Keldur
* *Føroysk blaðsøga 1852-2002*, Arnbjørn Ó. Dalsgarð. Sprotin, Vestmanna 2002
* *Løgtingið 150 - Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 356 (PDF-Download )

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1892
Bólkur:Andlát í 1971
Bólkur:Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Bólkur:Tíðindafólk
Oliver Effersøe

**Oliver Johan Thomas Ludvig Effersøe** (20. mars 1863 á Tvøroyri - 8. mars 1933 í Charlottenlund, Danmark). Hann bleiv exam.juris. í 1882. Frá 1894 til 1920 var hann sýslumaður á Tvøroyri. Oliver Effersoe var politikari, hann sat í fleiri umførum í  fólkatinginum og løgtinginum, sum umboð fyri Sambandsflokkin, og var eitt skifti formaður í flokkinum.

* 1883 - 1894 Sýslufulltrúi á Tvøroyri.
* 1889 - 1893 Løgtingslimur.
* 1894 - 1920 Sýslumaður á Tvøroyri.
* 1900 - 1901 Løgtingslimur.
* 1905 - 1931 Løgtingslimur.
* 1906 - 1913 Fólkatingslimur.
* 1917 - 1924 Floksformaður Sambandsfloksins.
* 1924 - 1928 Løgtingsformaður.
* 1930 - 1932 Løgtingsformaður.

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1863
Bólkur:Andlát í 1933
Bólkur:Sýslumenn í Føroyum
Bólkur:Løgtingsformenn í Føroyum
Bólkur:Føroyskir fólkatingslimir
Valdemar Lützen

**Valdemar Lützen** ( 8. oktober 1878 í Tórshavn - 9. november 1957) var keypmaður og bretskur konsul í Føroyum.

* 1925 - 1928 Býráðsformaður í Tórshavn.

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1878
Bólkur:Andlát í 1957
Bólkur:Føroyskir keypmenn
Mads Andrias Winther

**Mads Andrias Winther** kann verða:

* Mads Andrias Winther (1813) - (8. september 1813 í Tórshavn - 14. oktober 1879).
* Mads Andrias Winther (1871) - (23. november 1871 á Sandi - 8. februar 1923).
* Mads Andrias Winther (rektari) - var rektari á *Føroya Studentaskúla og HF-skeið*.
Mikkjal á Ryggi

**Mikkjal Dánjalsson á Ryggi** (f. 17. oktober 1879 - d. 20. oktober 1956 í Tórshavn) var lærari búsitandi í Gásadali. Foreldur: Dánjal Pauli Michelsen og Maren Margrethe Petersen (1856-1897). Hann varð føddur í Miðvági. Sum ungur fór hann tveir vetrar til Danmarkar á fólkaháskúla. Hóast hann ikki var læraralærdur, starvaðist hann í mong ár sum lærari. Hann var virkin í politikki, bæði í sóknarstýrinum og í løgtinginum, har hann umboðaði Sjálvstýrisflokkin í 1920-árunum. 

Rithøvundastarv hansara fevndi millum annað um yrkingar, sálmaskaldskap, bygdarsøgu og skúlabøkur. Hann var okkara ídnasta sálmaskald. Hann skrivaði fyrstu føroysku bygdarsøguna. Hann lýsti arbeiðslívið bæði á sjógvi og landi. Hansara tokki til náttúruna sást aftur í skúlabókum um dýra og fuglalívið – umframt í hansara landalæru og í sálmum hansara og sangum yvirhøvur. Yrkingin "Lítla hara" stóð í savninum „Yrkingar,“ sum kom út í 1954.

## Álitisstørv
* 1924 - 1928 Løgtingslimur (Sjálvstýrisflokkurin). 
* 1930 - 1934 formaður í Føroya Lærarafelag. 

## Útgivið

* 1926 - *Landalæra I* (saman við A. Thomsen). 
* 1935 - *Dýralæra I*. 
* 1940 - *Miðvinga søga*. 
* 1951 - *Fuglabókin*. 
* 1954 - *Yrkingar*. 

## Kelda
* *Løgtingið 150 - Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 345 (PDF-Download )
* Føroyskir Sangtekstir 
* Mikkjal Dánjalsson á Ryggi, stamps.fo

Ryggi, Mikkjal á
Ryggi, Mikkjal á
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Politikarar úr Sjálvstýrisflokkinum
Bólkur:Føðingar í 1879
Bólkur:Andlát í 1956
Mads Andrias Winther (1813)

**Mads Andrias Winther** (8. september 1813 í Tórshavn - 14. oktober 1879). Hann var sýslumaður á Sandoynni 1838–1877. Sat á Føroya Løgtingið umboðandi Sandoynna tíðarskeiðini 1852–1854 og 1861–1865.

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1813
Bólkur:Andlát í 1879
Bólkur:Sýslumenn í Føroyum
Petur Christiansen

**Petur Christiansen** (28. juli 1923 í Tórshavn - 9. mai 2006) var býráðsformaður í Tórshavn 1972 - 1980.

Christiansen, Petur
Bólkur:Føðingar í 1923
Bólkur:Borgarstjórar í Føroyum
Bólkur:Andlát í 2006
Peter F. Christiansen

**Peter Ferdinand Christiansen** (føddur 22. september 1923 í Tórshavn, doyði 2012) var blaðstjóri og politikari fyri Sambandsflokkin.

Peter F. Christiansen fekk realprógv í 1939 og fekk seinni handilsskúlaútbúgving. Hann starvaðist í Landshandlinum p/f 1941-47 og var hann stjóri á Dimmalætting 1947-99. Hann sat í nevndini í Filmseftirlitinum 1976-96.

Hann sat í Tórshavnar býráð árini 1965-1970 og 1976-1984, harav var hann borgarstjóri í kommununi 1968-1969. Peter F. Christiansen var løgtingslimur í 1966-1970 og varatingmaður í 1984. Í 1970-1975 var hann landsstýrismaður i fíggjar- og landbúnaðarmálum.

## Keldur

**Løgtingið 150 – Hátíðarrit*, bind 2 (2002), s. 262. (PDF )

Bólkur:Varaløgmenn í Føroyum
Bólkur:Fíggjarmálaráðharrar í Føroyum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Borgarstjórar í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1923
Bólkur:Andlát í 2012
Poul Michelsen

**Poul Johan Sundberg Michelsen** (føddur 22. juli 1944 í Tórshavn), vanliga nevndur **Poul Michelsen**, er stovnari og fyrrverandi formaður fyri Framsókn, umframt vinnulívsmaður.

## Lívs- og vinnulig yrkisleið
Hann hevur útbúgving í handli og vinnulívi. Í 1974 setti hann á stovn vøruhandil í hjallaranum heima hjá sær sjálvum. Vøruhandilin mennist so mikið nógv, at í 1977 varð partafelagið P/F Poul Michelsen sett á stovn. Í 2015 starvaðust 60 fólk á PM Heilsølu, har Poul Michelsen framvegis er virkin sum forstjóri.  

Poul Michelsen hevur eisini verið Føroya meistari í badmintoni fleiri ár á rað.

## Politisk yrkisleið
Hann var býráðsformaður í Tórshavn 1980 - 1992. Løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin frá 1984 til 1990 og aftur frá 2002. Næstformaður í Løgtinginum 1989 - 1990. Aðalkonsul fyri Finnland í Føroyum. 11. oktober 2010 valdi Poul Michelsen at melda seg úr Fólkaflokkinum. Stutta tíð seinni, á vári 2011, stovnaði hann saman við øðrum nýggja flokkin Framsókn, ið er ein liberalur tjóðskaparflokkur. Á løgtingsvalinum 2011 varð hann valdur á ting fyri Framsókn. Flokkurin fekk tvey umboð, hin tingmaðurin var Janus Rein, sum var nýggjur í politikki. Knapt eitt ár eftir valið, valdi Janus Rein tó at taka seg úr Framsókn og gjørdist leysgangari, og fór seinni í Fòlkaflokkin. Poul Michelsen gjørdist sostatt einasti løgtingsmaður fyri Framsókn eftir 6. oktober 2012. Á løgtingsvali 2015 varð Poul Michelsen valdur inn aftur á ting fyri Framsókn saman við Honnu Jensen. Hin 15. september 2015 gjørdist hann landsstýrismaður í Uttanríkis- og vinnumálum. Tá tók Ruth Vang sæti fyri hann. Hin 17. september 2015, tá ið nevndarsessir í Løgtinginum skuldu býtast, gjørdist Annika Olsen, ið fór úr Fólkaflokkinum eina viku frammanundan, limur í Framsókn og gjørdist forkvinna í Fíggjarnevndini. Framsókn hevði harvið fingið 3 tinglimir á fyrsta sinni, og fyri fyrstu ferð í søgu Føroya, hevði Løgtingið fingið ein flokk við meir enn einum tinglimi ið bara vóru kvinnur.

## Keldur

* 2005 - Kraks Blå Bog

## Slóðir úteftir
*Framsokn.fo

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1944
Bólkur:Borgarstjórar í Føroyum
Bólkur:Føroysk vinnulívsfólk
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Politikarar úr Framsókn
Bólkur:Havnafólk
Mads Andrias Winther (1871)

**Mads Andrias Winther** (føddur 23. november 1871 á Sandi, deyður 8. februar 1923 á Sandi) var ein føroyskur politikari og rithøvundur. Hann var borgarstjóri í Havn frá 1909 til 1913. Hann var løgtingslimur 1904-1923, tey fyrstu árini var hann valdur inn í Suðurstreymoyar valdømi (1904-18) og tey seinnu árini í Sandoyar valdømi (1918-23). Hann varð valdur inn fyri Sjálvstýrisflokkin, eftir at hann varð stovnaður í 1906.

Mads Andrias fór til Havnar at ganga í realskúla bert 9 ára gamal. Eftir loknan skúla starvaðist hann í tvey ár hjá Sorinskrivaranum, síðan flutti hann heimaftur til Sands eina tíð tí honum longdist so illa til heimbygdina, har tókst hann við fyrifallandi arbeiði. Síðan fór hann á heysti 1890 á Vallekilde háskúla í Danmark. Eftir háskúlan flutti hann heimaftur til Sands, har hann búði eina tíð, og so flutti hann til Havnar, har hann fekk starv hjá Sorinskrivaranum og frá 1899 til 1916 var hann fulltrúi har. Í 1916 fekk hann starv sum sýslumaður á Sandoynni og flutti tí aftur til heimbygdina at búgva. Árini í Havn var hann sera virkin innan politiska og samfelagslívið har. Hann var undangongumaðurin og formaðurin í Havnar Bóltfelag tá tað bleiv stovnað í oktober 1904. Hann var eisini virkin í Havnar Ungmannafelag, og nógv av tí, ið hann skrivaði, kom út í blaðnum hjá Havnar Ungmannafelag, sum nevndist Baldursbrá. Harumframt skrivaði Petur Alberg niður fleiri av søgunum, ið Mads Andrias fortaldi munnliga í felagnum. Tað mesta av tí ið Mads Andrias skrivaði, varð útgivið eftir deyða hansara í Úrvalsrit, sum kom út í 1932.

## Útgivið
* 1932 - Úrvalsrit (2. útg. 1970)

 hr

Winther, Mads Andrias
Bólkur:Sandingar
Bólkur:Havnafólk
Bólkur:Borgarstjórar í Føroyum
Bólkur:Politikarar úr Sjálvstýrisflokkinum
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Winther, Mads Andrias
Bólkur:Andlát í 1923
Torkil Nielsen

**Torkil Nielsen** (føddur 26. januar 1964) í Sandavági er fyrrverandi føroyskur fótbólsspælari og leikari á føroyska A-landsliðnum, hann er eisini telvari. 

## Fótbóltsleikari og telvari

### A-landsliðsleikari, sum skoraði mál fyri Føroyar
Torkil Nielsen gjørdist víðakendur, tá hann skeyt tað avgerandi málið í dystinum, sum endaði við 1-0 sigri móti Eysturríki 12. september 1990 í Landskrona. Torkil leikti 18 A-landsdystir fyri Føroya og skoraði 2 mál.

### SÍF og FS Vágar leikari
Umframt at gera seg galdandi á A-landsliðnum, spældi Torkil Nielsen við SÍF og seinni við FS Vágar, eftir at SÍF og MB vóru løgd saman til eitt felagslið. 

### Føroyameistari í Talv
Torkil er eisini telvari. Hann gjørdist føroyameistari í talv í 1984, 86 og 88. Torkil telvaði á føroyska talv landsliðnum í 1982 í Sveis, í 1984 og 88 í Thessaloniki í Grikkalandi.

## Familja
Tveir synir Torkils eru telvarar og fótbóltsleikarar eins og pápin. Tann eldri, Rógvi Egilstoft Nielsen (føddur 1992), vann FM í talvi í 2012 og luttók á føroyska talvlandsliðnum á Talv-OL í Turkalandi, hann fekk 4½ stig. Harafturat hevur Rógvi spælt 4 dystir á U19 landsliðnum í fótbólti hjá Føroyum. Yngri sonurin, Høgni Egilstoft Nielsen (føddur 1997) vann FM í talvi í apríl 2014 og setti tvey nýggj met, hann var yngsti telvari nakrantíð ið vann FM og hann var eisini einasti telvarin til tá, ið hevði megnað at vunnið øll talvini í einum talv føroyameistaraskapi. Høgni hevur spælt fleiri dystir á føroyska U17 landsliðnum í fótbólti.

## Keldur

* Ratings.fide.com
* Faroechess.com

## Ávísingar úteftir
* Football.fo

Nielsen, Torkil
Nielsen, Torkil
Nielsen, Torkil
Nielsen, Torkil
Bólkur:Sandavágsingar
Eysturríki

**Eysturríki** er lýðveldi í Evropa. Í ein norðan hevur Eysturríki mark við Týskland og Kekkia, eystan við Slovakia og Ungarn, sunnan við Slovenia og Italia og vestan við Sveis og Liktinstein. Wien er høvuðsstaður Eysturríkis, og aðrir stórir býir eru Graz, Linz og Salzburg. Landið hevur umleið 8,9 mió. íbúgvar, og høvuðsmálið er týskt. Í langar tíðir var tað eitt av høvuðslondunum í Evropa. Keisarin i Eysturríki ráddí bæði fyri Ungarn, Kekkia, Slovakia, stórum parti av Jugoslavia og stórum parti av Póllandi. Aftan á Fyrra heimskriggið misti Eysturríki øll hjálondini. Í Seinna heimskrignum vóru summir býirí Eysturriki illa skaddir, og landið varð eftir tað, at kriggið endaði, hersett av teimum sameindu.

## Politikkur
Stýrismátin i Eysturríki er lýðveldi við einum forseta á odda. 

## Búskapur
### Landbúnaður
Eysturríki hevur frá gamlari tíð verið eitt búnaðarland, og enn livir nógv av fólkinum av jørðini. Á slættlendinum velta teir hveiti, rug, havra, mais og røtur; summir bøndur hava víngarðar. Neytahaldið er stórt. Nógvastaðni í hálendinum ber ikki so væl til at velta korn, men bøurin er grasgóður, so bøndurnir hava lagt seg eftir neytahaldi í staðin. Nógv av fólkinum, sum býr millum fjøllini, livir eisini av at fylgja ferðafólki ella arbeiðir á gistingarhúsum. Í summum bygdum gera teir træmyndir, dukkur o. a. at selja teimum fremmandu.

### Ídnaður
Jarnmálmur er í landinum, men lítið og einki kol; harafturímóti eru nógv stór elverk, so bæði tok og ídnaðarvirkir verða drivin við elmegi. Teir selja eisini streym út av landinum. Nærhendis Wien hava teir funnið olju, og hesar oljukeldurnar eru nú millum tær mest gevandi í Evropa. Ídnaðarvirkír eru nógv. Tað mesta, ið gjørt verður, er jamvara, men teir veva eisini nógv toy. 

## Fólkið
Fólkið í Eysturríki er nær skylt við tað týska, og málið er týskt. Mesta av fólkinum er kalolikkar. 

### Átrúnaður
Í januar 2011 vóru næstan 90 000 færri fólk limir í teirri katólsku kirkjuni í Eysturríki enn í 2010, og so nógv fólk eru ikki farin úr kirkjuni eftir einum ári síðani Seinna heimsbardaga. Kirkjumyndugleikarnir ivast ikki í, at tað eru nær nógvu frásagnirnar um kynsligan ágang í katólsku kirkjuni víða um heimin, sum hava fingið fólk at venda kirkjuni bakið. 

## Søga og mentan
Eysturríki var einaferð miðdepil í stóra keisaraveldinum Esturríki-Ungarn. Í 1918 gjørdist Eysturíki sjálvstøðugt ríki. Vestari og mittasti partur í Eysturríki eru fjallalendi, men so lækkar landið so líðandi norðureystur á fruktagóða láglendið. Uppi í líðunum ganga neyt, seyður og geitir á biti, og fyri norðan er gott korn- og fruktlendi. Eysturríki er væl ment ídnaðarland, ið ger jarn, stál, maskinur og evnafrøðilig evni. Landið fór upp í ES í 1995. 

Bólkur:Evropa
Bólkur:ES
*
Jákup Dahl

**Jákup Dahl** ella **Jacob Dahl** sum hann varð doyptur (føddur 5. juni 1878 í Vági, doyði 5. juni 1944 í Tórshavn) var próstur í Føroyum og ein av teimum fyrstu, sum týddu Bíbliuna til føroyskt. Eisini skrivaði hann ta fyrstu føroysku skúlabókina (*Føroysk mállæra til skúlabrúks*).

Keypmanssonurin Jákup Dahl varð føddur suðuri í Vági í 1878. Í 1893 fór tann bert 15 ára gamli Jákup til Havnar at ganga á læraraskúla. Í 1897 fór Jákup til Danmarkar, har hann fyrst gekk á studentaskúla, og tvey ár seinni í 1899 byrjaði hann at lesa gudfrøði við *Lærda Háskúlan* í Keypmannahavn. Hann tók sítt embætisprógv í 1905. Í 1907-08 var hann lærari á háskúlanum í Karise á Sælandi. So fór Jákup Dahl heimaftur til Føroya og gjørdist lærari á Real- og Læraraskúlanum í Tórshavn. Um tað mundi var tað ikki loyvt at læra frá sær á føroyskum, men Jákup Dahl aktaði ikki boðini og tosaði við sínar føroysku næmingar á føroyskum, til hann fór frá í 1912.

Sama ár varð Jákup Dahl settur sum prestur í Suðurstreymoyar prestagjaldi. Seks ár seinni í 1918, varð hann útnevndur til próst og sat í hesum starvi til hann doyði í 1944. Longu sum blaðungur var Jákup Dahl hugtikin av teimum tjóðskaparligu hugsjónunum. Sum so mangir aðrir prestar við honum – m.a. vinmaðurin frá studentatíðini og undanmaðurin í próstastarvinum A. C. Evensen (1874-1917) – ynskti Jákup Dahl at kirkjumálið varð umsett til føroyskt. Í 1918-19 hevði hann týtt ritualini, men orsakað av politiskum stríði, komu tey ikki út fyrr enn í 1929 og vóru góðkend í 1930. Hann fór undir at umseta Nýggja Testamenti til føroyskt, og teir ymsu partarnir komu út í smáritum frá umleið 1923 til 1936. Í 1937 kom so Nýggja Testamenti út í samlaðari útgávu. Av Gamla Testamenti hevði Jákup Dahl longu í 1923 umsett Sálmarnar.

Av øðrum kirkjuligum tilfari umsetti Jákup Dahl Luthers Katekismus (1922) og Bíbliusøguna eftir Carl Frederik Balslev. Hann skrivaði eisini lestrarbøkur til deknarnar. 

Harafturat yrkti Jákup Dahl fleiri sálmar – 17 teirra finnast í sálmabókini – har eisini 70–80 sálmar, týddir av Jákupi eru at finna. So tíðliga sum í 1908 skrivaði Jákup “Føroysk mállæra til skúlabrúks”, sum hevur verið nýtt í skúlunum heilt upp til okkara tíð. Umframt síni kirkjuligu og málsligu verk var Jákup Dahl eisini skald og skrivaði fleiri yrkingar og stuttsøgur. 

## Bøkur um Jákup Dahl

* Jákup Reinert Hansen: *Mellem kor og skib* (2004).

## Kelda

* Anton Degn : * Dahl, Jacob* í: Dansk biografisk leksikon, 3. udgave, bind 3 (1979), s. 517-518

Bólkur:Prestar í Føroyum
Bólkur:Føroyskir týðarar
Bólkur:Guðsfrøðingar
Bólkur:Vágbingar
Bólkur:Føðingar í 1878
Bólkur:Andlát í 1944
Bólkur:Løgtingslimir
1945

**1945** (MCMXLV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

## Hendingar
* 30. apríl - Adolf Hitler ger sjálvmorð.
* 16. mai - Bretska hersetingin í Føroyum endar.
* 2. september - Seinni heimsbardagi endar.
* 6. november - Løgtingsval er í Føroyum.

### Ítróttur
#### Fótbóltur

## Føðingar
* 6. februar - Bob Marley, jamaiskur sangari og tónleikari (d. 1981)
* 21. mars - Henrik Nordbrandt, danskur rithøvundur og yrkjari (d. 2023).
* 30. mars - Eric Clapton, bretskur gittarleikari
* 25. apríl - Björn Ulvaeus, svenskur tónleikari  
* 30. apríl - Jóan Pauli Joensen, føroyskur mentanargranskari og fólkalívsfrøðingur
* 8. mai - Keith Jarrett, amerikanskur jazzpianistur 
* 28. mai - John Fogerty, amerikanskur tónleikari 
* 31. mai - Rainer Werner Fassbinder, týskur filmsleikstjóri (d. 1982)
* 23. juni - Eddy Merckx, belgiskur kappsúkklari 
* 19. juni - Aung San Suu Kyi, burmesiskur politikari 
* 19. juni - Radovan Karadžić, bosnisk–serbiskur politikari 
* 25. juni - Carly Simon, amerikonsk sangarinna og sangskrivari
* 26. juli - Helen Mirren, bretsk sjónleikarinna
* 30. juli - David Sanborn, amerikanskur  jazztónleikari 
* 14. august - Wim Wenders, týskur filmsleikstjóri 
* 15. august - Alain Juppé, franskur politikari 
* 24. august - Ken Hensley, bretskur sangari, sangskrivari og tónleikari (d. 2020)
* 11. september - Franz Beckenbauer, týskur fótbóltsleikari og -venjari
* 23. oktober - Kim Larsen, danskur tónleikari (d. 2018)
* 3. november - Gerd Müller, týskur fótbóltsleikari (d. 2021)
* 11. november - Daniel Ortega, nikaraguanskur forseti 
* 12. november - Neil Young, kanadiskur tónleikari 
* 15. november - Anni-Frid Lyngstad, norsk-svensk sangarinna 
*19. november - Annika Hoydal, føroysk songkvinna
*20. november - Knút Olsen, føroyskur tónasmiður
* 21. november - Goldie Hawn, amerikonsk sjónleikarinna
* 24. desember - Lemmy Kilmister, bretskur tónleikari (d. 2015)

## Andlát
* 9. apríl - Dietrich Bonhoeffer, týskur gudfrøðingur (f. 1906)
* 9. apríl - Wilhelm Canaris, týskur admiralur (f. 1887)
* 12. apríl – Franklin D. Roosevelt, amerikanskur forseti (f. 1882)
* 28. apríl – Benito Mussolini, italskur einaræðisharri (f. 1883)
* 30. apríl - Adolf Hitler, týskur einaræðisharri (f. 1889).
* 1. mai - Joseph Goebbels, týskur nasistur (f. 1897)
* 8. mai - Josef Terboven, týskur nasistur (f. 1898)
* 23. mai - Heinrich Himmler, týskur nasistur (f. 1900) 
* 26. september - Béla Bartók, ungarskt tónaskald (f. 1881) 
* 24. oktober - Vidkun Quisling, norskur nasistur (f. 1887)
* 21. desember - George S. Patton, amerikanskur generalur (f. 1885)

*
1944

**1944** (MCMXLIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, og fyrsti dagurin var ein leygardagur. 

## Hendingar
* 

### Ítróttur
#### Fótbóltur
* Eingin landskapping í Føroyskum fótbólti var hetta árið vegna bólttrot.

## Føðingar
* 17. januar - Françoise Hardy, fronsk songkvinna
* 30. januar - Jógvan við Keldu í Klaksvík.
* 13. februar - Jerry Springer, amerikanskur sjónvarpsvertur og politikari (d. 2023).
* 1. mars - Tróndur Patursson í Kirkjubø.
* 22. mai - Frits Johannesen, føroyskur lærari og listamaður (d. 2023).
* 19. september - Edmund Joensen, løgmaður 1994-1998.

## Andlát
* 23. januar - Edvard Munch
* 31. mai - M. A. Jacobsen (f. 1891)
* 5. juni - Jákup Dahl (f. 1878)
* 13. desember - Vasilij Kandinskij, russiskur málari (f. 1866)

*
Róðrarfelagið Knørrur

**Róðrarfelagið Knørrur** (**RK**) er eitt róðrarfelag í Tórshavn. Felagið varð stovnað 28. februar í 1985 og hevur øll árini hildið til í neystinum við Lágu kai á Skálatrøð. Síðan 2011 hevur felagið eisini hildið til í Evensens pakkhúsi við Eystaru vág. Innivenjingin er í Tollbúðini á Eystaru bryggju.

Felagið hevur níggju bátar. Teir eru fimmmannaførini Jallurin, Tambar og Pílur, seksmannaførini Jarnbardur, Herningur og Silkisegl, áttamannafarið Knørrur og tíggjumannaførini Ormurin Langi og Kongurin. Harumframt hevur felagið eisini tristin Úlv, ið verður nýttur til smábarnaróður.

Bátar felagsins eru bláir við hvítari rond, hava føroyskan stavn og hava allir nøvn úr kvæðinum um Ormin Langa.

## Føroyameistaraheiti
Tambar, gentur: 2018

Jallurin, dreingir: 2011, 2022

Jallurin, kvinnur: 2017

Jarnbardur, kvinnur: 1991, 1992, 1993, 1997, 1999, 2000, 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2013, 2014, 2015, 2020, 2021, 2022, 2023

Jarnbardur, menn: 2013

Knørrur: 1985, 1989, 1990, 2006, 2022

Ormurin Langi: 2018, 2019, 2020

## Myndir

Mynd:Tambar, a 20 feet Faroese wooden boat, belonging to the rowing club Róðrarfelagið Knørrur. Photo by Ólavur Frederiksen, July 21, 2019.jpg|Tambar, eina góðveðursløtu í Sandagerði. Mynd: Ólavur Frederiksen, 21. juli 2019.
Mynd:Two Faroese rowers and their boat. Photo by Ólavur Frederiksen, July 19, 2021.jpg|Knørradrongur og knørragenta leggja út árar. Mynd: Ólavur Frederiksen, 21. juli 2019.
Mynd:Ormurin Langi, a 26 feet Faroese wooden boat, belonging to the rowing club Róðrarfelagið Knørrur. Photo by Ólavur Frederiksen, June 26, 2019.jpg|Ormurin Langi venur á Kollafirði. Mynd: Ólavur Frederiksen, 26. juni 2019.
Mynd:'Tambar' a Faroese rowing boat, 20 ft.JPG|Tambar. Mynd: Per á Hædd, 25. apríl 2008.
Mynd:'Knørrur' a Faroese rowing boat, 24 ft.JPG|Knørrur. Mynd: Per á Hædd, 25. apríl 2008.
Mynd:5-mannafør gentur barnaróður Norðoyastevna 2012.jpg|Jallurin kappróður á Norðoyastevnu 2012, barnaróður, gentur 2012, sum Jallurin vann.
Mynd:10mannafør masters kappróður á Fjarðastevnu 2012.JPG|Ormurin Langi rør kapp við 10-mannaførum Masters.
Mynd:Róðrarfelagið Knørrur Jóansøka 2012.JPG|Tríggjar manningar hjá Róðrarfelagnum Knørri á Jóansøku 2012, Jallurin, 5-mannafar dreingir, Pílur barnaróður dreingir og Jallurin barnaróður gentur.


## Slóðir úteftir

* Heimasíðan hjá Róðrarfelagnum Knørri

Knørrur
Eyvindur Mohr

**Eyvindur Mohr** (21. september 1926 í Tórshavn - 2. juni 2005) var ein føroyskur listamálari.

## Ávisingar úteftir
* Art.fo - Eyvindur Mohr 

Mohr, Eyvindur
Mohr, Eyvindur
Baby Reagan

**Baby Reagan** er ein sangur, sum var við á upprunaligu LP'ini hjá Frændur, Saman við tær. Í sanginum verður táverandi amerikanski forsetin, Ronald Reagan, hartaður fyri politikkin, USA førdi í Miðamerika um hetta mundið. Steintór Rasmussen hevði brúkt lagið *The Boxer* hjá Paul Simon til hendan tekstin. Útgevaraforlagið hjá *Paul Simon* sýtti fyri at geva *Frændum* loyvi at útgeva sangin, hóast teir høvdu broytt melodi-linjuna nakað fyri at camouflera upprunan. - Orsaka av hesum sama banni, varð *Baby Reagan* tikin av plátuni, tá ið hon var endurprentað á fløgu. Útvarp Føroya sleppur heldur ikki at spæla sangin.

## Um sangin á Frændur-útgávuni Saman við tær

*lag: Paul Simon
*orð: Steintór Rasmussen 
* Steintór Rasmussen: Sang
* Hanus G. Johansen: Sang
* Niels Christian Nolsøe: Gittar
* Eyðun Nolsøe: Gittar
* Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
* Sunleif Rasmussen: Keyboard

Bólkur:Frændur
Bólkur:Saman við tær (Frændur)
Saman við tær

**Saman við tær** (1984) er fyrsta LP-plátan hjá tónleika bólkinum Frændur. 

Upptøka: MZ ljóðteknikk, Tórshavn

Plátan er innspæld í jan/feb 1984

Plátuhúsi: Anker Eli Petersen

Útgevari: Framtíð Føroya

## Løg

* *[[Hundurin brúni]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* *[[Sangur til frælsi]]* (orð & lag: Rodriquez - týtt til svenskt: Afzelius - týtt úr svenskum Steintór Rasmussen).
* *[[Ráðaleysi yrkjarin]]* (orð: Steintór Rasmussen, lag: Torberg Johannesen).
* *[[Minnist tú gildið]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* *[[Brennivínsvinir]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* *[[Kærleiki (Frændur)|Kærleiki]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* *[[Kuffert]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* (*Upprunaliga:*) *[[Baby Reagan]]* (lag: Paul Simon, orð: Steintór Rasmussen).
* *[[Lívsmynd]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* *[[Hví situr tú so]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* *[[Saman við tær (sangur)|Saman við tær]]* (orð & lag: Steintór Rasmussen).

### Viðmerking

Baby Reagan var við á upprunaligu LP'ini. Í sanginum verður táverandi amerikanski forsetin Ronald Reagan hartaður fyri politikkin USA førdi í Miðamerika um hetta mundið. Steintór Rasmussen hevði brúkt lagið The Boxer hjá Paul Simon til hendan tekstin. Útgevaraforlagið hjá Paul Simon sýtti fyri at geva Frændum loyvi at útgeva sangin, hóast teir høvdu broytt melodi-linjuna nakað fyri at camouflera upprunan. - Orsaka av hesum sama banni, varð Baby Reagan tikin av plátuni, tá ið hon var endurprentað á fløgu. Útvarp Føroya og aðrar útvarpsrásir sleppa heldur ikki at spæla sangin.

Bólkur:Saman við tær (Frændur)
Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Bólkur:Frændur
Føroyskt

**Føroyskt** hevur fleiri týdningar:
***føroyskt** (lýsingarorð) merkir, at okkurt stavar úr Føroyum
***føroyskt** (navnorð) er eitt mál, sí føroyskt (mál)
Havnarbáturin

**Havnarbáturin** er eitt tíggjumannafar hjá Havnar Róðrarfelag. Báturin er hvítur og hevur bláar listar. Eins og allir hinir bátarnir hjá Havnar Róðrarfelag, so hevur hann tað eyðkenda drekastevni.

Havnarbáturin er vorðin Føroyameistari 14 ferðir, tað er met hjá 10-mannaførum. FM heitini vann hann hesi árini: 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1990, 1991, 1996, 2001, 2004, 2008, 2025.

## Keldur


## Ávísing úteftir
* Drekin.fo 

Bólkur:Tórshavn
Bólkur:Bátar
Bólkur:Kappróðrarbátar
Bólkur:Havnar Róðrarfelag
Bólkur:Kappróður
Frændur II

**Frændur II** (1986) er onnur LP-plátan hjá tónleika bólkinum Frændur. 

Plátan er upptikin í LT studio

Innspæld liðug og mixað í Sweet Silence studio jan/feb 1986

Plátuhúsi: Ingi Joensen

Náttúruljóð: Ljóð & myndir

## Løg

* Føroyar (sangurin) (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* Bløðini spretta (orð & lag: Rani Nolsøe).
* Eros (orð: Steintór Rasmussen, lag: Terji Rasmussen).
* Ljós (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
* Nýggjur vetur (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* Zelot (orð & lag: Rani Nolsøe).
* Kendar gøtur (orð & lag: Rani Nolsøe).
* Á, um vit (orð og lag: Eyðun Nolsøe).
* Hvítar flykrur (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
* Friðarsangur (orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).

Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Bólkur:Frændur
80'ini

**80'ini** (1988) er triðja LP-plátan hjá tónleika bólkinum Frændur, og samstundis gjørdist hetta fyrsta føroyska fløgan. 

Upptikin í Bløndal Studio jan-mars 1988

Produserað og arrangerað: Frændur og Óli Poulsen

Teknikk: Óli Poulsen

## Løg

* 80'ini (sangurin) (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
* Millum mussarnar (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
* Protest (orð: Eyðun Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
* Sangur til tína jørð (orð: Eyðun Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
* Eg visjón (orð & lag: Rani Nolsøe).
* Dupult song (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
* Satyagraha (orð & lag: Rani Nolsøe).
* Í tínum tonkum (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
* Til tey stressaðu (orð og lag: Eyðun Nolsøe).
* Summarmynd (orð: Steintór Rasmussen, lag: Steintór Rasmussen og Eyðun Nolsøe).

Bólkur:Frændur
Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Mítt land

**Mítt land** (1992) er fjórða útgávan hjá tónleikabólkinum Frændum

Plátan er innspæld í LT Studio, Tórshavn í juli/august 1991

Innspæld liðug og ljóðblandað í Media Sound Studio, Keypmannahavn februar/mars 1992

Tøkni: Jóhannus á Rógvi Joensen

Hjálpartøkningar: Niels og Flemming úr Media Sound Studio

Ljóðblandað: Peter Brander, Jóhannus á Rógvi Joensen og Frændur

Layout: Grafisk Teknistova P/f

Myndir: Ingi Joensen

Rættlestur: Jens Heldarskarð

## Løg

* Mítt land (sangur) (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
* Caissa (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
* Uttanumtos (orð og lag: Eyðun Nolsøe.
* Vit viltust (orð og lag: Steintór Rasmussen).
* Kvøldardøggin (orð: Steintór Rasmussen og Eyðun Nolsøe, lag: Eyðun Nolsøe).
* Afrodite (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
* Elskar tú eisini meg (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* Várið og lívið (orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).
* Gerandislag (orð: Eyðun Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
* Evropasangurin (orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).

Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Bólkur:Frændur
Hundurin brúni

**Hundurin brúni** er ein føroyskur sangur, ið Steintór Rasmussen hevur gjørt, hann yrkti tekstin og smíðaði lagi. Sangurin varð útgivin í 1984 og er við á tónleikaútgávuni Saman við tær.

## Kunning um sangin
*Orð/lag: Steintór Rasmussen
* Steintór Rasmussen: Sang
* Hanus G. Johansen: Sang
* Rani Nolsøe: Gittar og sang
* Eyðun Nolsøe: Gittar
* Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
* Andras Sólstein: Trummur
* *Molly*: Goyggj

## Keldur

Bólkur:Frændur
Bólkur:Saman við tær (Frændur)
Sangur til frælsi

**Sangur til frælsi** er ein sangur, ið Frændur gav út á fyrstu lp-plátu teirra Saman við tær. Orð og lag eigur Silvio Rodriquez, Bjørn Afzelius týddi sangin til svenskt, Steintór Rasmussen týddi sangin til føroyskt úr svenskum.

## Um Frændur-sangin Sangur til frælsi
* Hanus G. Johansen: Sang
* Niels Christian Nolsøe: Guittar
* Eyðun Nolsøe: Guittar
* Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
* Sunleif Rasmussen: Keyboard
* Hermund Jacobsen: Trummur

Bólkur:Frændur
Bólkur:Saman við tær (Frændur)
Ráðaleysi yrkjarin

**Ráðaleysi yrkjarin** er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.

## Um sangin
*orð: Steintór Rasmussen
*lag: Torberg Johannsen
* Rani Nolsøe: Gittar og sang
* Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass

Bólkur:Frændur
Bólkur:Saman við tær (Frændur)
Kærleiki (Frændur)

## orð/lag: [[Steintór Rasmussen]]

* Hanus G. Johansen: Sang
* Niels Christian Nolsøe: Gittar
* Rani Nolsøe: Gittar og sang
* Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
* Sunleif Rasmussen: Keyboard
* Brandur Øssurson: Saxofon
* Hermund Jacobsen: Trummur

Bólkur:Frændur
Saman við tær (sangur)

**Saman við tær** er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.

## Um sangin á Frændur útgávuni Saman við tær
*Orð og lag: Steintór Rasmussen
* Steintór Rasmussen: Sang
* Joanna Johansen: Kór
* Niels Christian Nolsøe: Guitar
* Eyðun Nolsøe: Gittar og violin
* Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
* Sunleif Rasmuussen: Keyboard
* Niels Olsen: Harmonika

Bólkur:Frændur
Bólkur:Saman við tær (Frændur)
Millum Frændur

**Millum Frændur** (1989) er fyrsta útgávan hjá Steintór Rasmussen í egnum navni.  

Plátan er upptikin í Media Sound Production, jan-mars 1989 av Peter Brander og Niels Jerl

Lagt strúkarar til rættis: Sunleif Rasmussen

Mixað: Peter Brander, Rani Nolsøe, Niels Martinussen, Steintór Rasmussen

Myndir og húsi: Jákup Oluf Ennisteig og Claus Knudtskov

Útgáva og útbreiðsla: Steintór Rasmussen og Hansemann Tórgarð

## Løg

* Heimstaðið (Eg minnist mítt heim mín bý) (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* Trúgvandi (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* Rósa (Millum Frændur) (orð og lag: Niels Hammerlund, týtt og tillagað: Steintór Rasmussen, Eyðun Nolsøe og Rani Nolsøe.
* Fjakkarin og ferðin (orð og lag: Steintór Rasmussen).
* Dansidrotning (orð og lag: Steintór Rasmussen.
* Ellinors vísa (orð & lag: Klaus Hagerup og Sverre Kjelsberg, Føroyskað: Steintór Rasmussen).
* Sangur á tínum degi (orð & lag: Steintór Rasmussen).
* Karin (orð: Steintór Rasmussen, lag: Hanus G. Johansen).
* Arbeiðskvinnan (orð: Steintór Rasmussen, lag: Hanus G. Johansen).
* Góða góða nátt (orð og lag: Steintór Rasmussen.

Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Bólkur:Frændur
Kærleikans vallaraheim

**Kærleikans vallaraheim** (1998) er onnur útgávan hjá Steintór Rasmussen í egnum navni. 

Upptikin og ljóðblandað í: Studio Pegasus

Høvuðsteknikari: Ingi Isaksen

Hjálparteknikarar: Erik Biskopstø, Helgi Klakkstein

Ljóðblandað: Jón McBirnie

Myndir: Olga Biskopstø, Eiler Rasmussen

Fløguhúsi, Teksthefti: Miðil

Forsíðumynd: Absalon Hansen

## Løg

* Mona (orð & lag: Søren Kragh-Jacobsen, týtt: Steintór Rasmussen).
* EigSur tú (orð: Steintór Rasmussen, lag: Ingi Isaksen og Steintór Rasmussen).
* Málningur yrkjarans (orð: Steintór Rasmussen, lag: Hanus G. Johansen.
* Í kloskini (orð og lag: Steintór Rasmussen).
* Kanst tú siga farvæl (orð og lag: Steintór Rasmussen.
* Junikvøld (orð & lag: Ola Nordskar, týtt: Steintór Rasmussen).
* Ríða ranka (orð & lag: H.Chopin/S.Chopin, týtt: Steintór Rasmussen).
* Á armi mínum (orð og lag: Ola Nordskar, týtt: Steintór Rasmussen).
* (Vælkomin til) Kærleikans vallaraheim (orð: Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).
* Sangurin í tínum hjarta (orð: Steintór Rasmussen, lag: Ingi Isaksen og Eyðun Nolsøe).

Bólkur:Frændur
Eg vil elska, eg vil liva

**Eg vil elska, eg vil liva** er ein fløgubox við teimum fýra Frændur útgávunum í. Tær eru endurprentaðar í 2004, tí nú vóru tjúgu ár liðin síðani fyrsta útgávan kom á marknaðin.

Í boxini eru:

* Saman við tær frá 1984.
* Frændur II frá 1986.
* 80'ini frá 1988.
* Mítt land frá 1992.

Legg tó til merkis, at sangurin Baby Reagan av Saman við tær, ikki er við á hesi útgávu.

Bólkur:Frændur
Niels Finsens gøta

**Niels Finsens gøta** í Tórshavn er einasta gongugøta í Føroyum. Tó er hon bert partvíst gongugøta, tí hon er opin fyri einsrættaðari bilferðslu omaneftir. Royndir hava verið gjørdar at hava gøtuna sum gongugøtu burturav, men tær vóru illa dámdar.
 
Gøtan varð grundløgd uml. 1900 sum *Nyvej* (donsk nøvn vórðu nýtt tá), men stutt eftir at Niels Finsen doyði, fekk gøtan navn eftir honum.

Á gøtuni er m.a. Tórshavnar Býráð, Býarbókasavnið, Eik Banki og Sjónleikarhúsið.

Listaverk í Niels Finsens gøtu
* Hans Pauli Olsen: "Álvagentan" 2000, bronsustandmynd av álvagentu frá papírklippi eftur William Heinesen og "Traðarmaðurin" 1989, bronsustandmynd til minnis um teir menn, sum við hørðum sliti dyrkaðu traðirnar.
* Tróndur Patursson: "Ormabani" 1992, springvatn úr stáli og litaðum glasi í Havnará.
* Jens Peter Kellermann: bronsustandmynd av Hans Andrias Djurhuus 1991.
* Fridtjof Joensen: springvatn við dansandi børnum 1983 gjørt í rustfríum stáli.
* Janus Kamban: "Mand og Kvinde" 1971, "Fortælleren" 1956 framhøgd mynd úr sementi.
* Anne Marie Carl Nielsen: bronsu standmynd av politikaranum og yrkjaranum R.C. Effersøe 1933.

## Keldur

## Slóðir úteftir

Bólkur:Gøtur í Tórshavn
Ríkisumboðið

**Ríkisumboðið** ella **Ríkisumboðsmaðurin** er sambært heimastýrislógini ovasta umboð hjá danska ríkinum í Føroyum. Ríkisumboðsmaðurin í Føroyum er ríkisins evsta umboð í Føroyum og bindiliðið millum heimastýrið og ríkismyndugleikarnar. Ríkisumboðsmaðurin hevur sæti í Løgtinginum og kann luttaka í samráðingum um øll felagsmál – tó uttan atkvøðurætt. Boð skal gevast Ríkisumboðsmanninum um avgerðir, ið tiknar verða í Løgtinginum ella Landsstýrinum og um viðtiknar løgtingslógir og aðrar avgerðir, sum tað føroyska heimastýrið tekur. Ríkisumboðið hevur sæti á Løgtingi og kann luttaka í løgtingskjakinum um felagsmál - tó uttan at hava atkvøðurætt.

Ríkisumboðið viðger nógv lógarmál, herímillum ígildissetur danskar lógir í Føroyum. Eisini viðger Ríkisumboðið sum evsta vald nógv familjumál, sum t. d. skilnað, sundurlesing, ættleiðing, mál um konu- og barnapening, ásetan av persónligari samveru við børn, loyvi um fría rættargongd, góðkenning av hjúnasáttmálum, góðkenning av rættargerðum hjá ómyndigum og fólki undir lógaldur og eisini viðgerð av heimarætti. Ríkisumboðið røktar m.a. uppgávur innan hesi øki:

* Mál um ættleiðing, sundurlesing, skilnað, samveru, barna- og konupengar, hjúnarsáttmálar v.m.
* Mál um løggilding av ríkislóggávum, millumtjóðasáttmálum v.m. fyri Føroyar.
* Mál um frían rættargang í rættarsøkum við dómstólarnar.
* Góðkenning av rættargerðum hjá ómyndugum og fólki undir lógaldur.
* Fólkatingsval.
* Útgáva av árligu frágreiðingini hjá Ríkisumboðnum, og samútgáva av "Færøsk Lovregister".

Eisini er ríkisumboðið føddur limur í nevndini fyri Dansk-Færøsk Kulturfond

## Ríkisumboð síðani heimastýrisskipanin kom í gildi
Kelda: 

## Sí eisini

* Amtmenn í Føroyum

## Keldur


## Ávísingar úteftir

* Ríkisumboðsmaðurin í Føroyum

Bólkur:Ríkisumboð í Føroyum
Bólkur:Føroyskur politikkur
Tinganes

**Tinganes**, har Landsstýrið heldur til, býtir Havnina í tveir partar. Í Tinganesi og á Reyni eru eisini tey elstu húsini í Havn. Býráðið og Landsstýrið gera nógv fyri at varðveita henda býarpart. Handilsbygningarnir hjá kongliga einahandlinum vórðu í miðøldini bygdir í Tinganesi. Gomlu bygningarnir í Tinganesi hýsa í dag Føroya Landsstýri. Munkastovan er í tveimum hæddum á múraðari grund, 4,5 metrar breið og 5,5 metrar long, múrarnir eru 1,5 metrar tjúkkir. Eysturendin er áfastur við vesturendan á Leigubúðini. Kjallararnir undir henni eru múraðir við skilpi júst sum Kirkjubømúrurin. Stokkastovan í Tinganesi er í tí líki, hon nú er, neyvan eldri enn frá 1600-árunum. 

Í Tinganesi eru gamlir bygningar. Ytsti oddin á nesinum var fyrr eitt sker, leyst frá landi. Úti á hesum skerinum varð tingið sett. Har boðaði Sigmundur Brestisson um ár 998 fyrstu ferð kristindómin í Føroyum, og har varð Karl hin Mørski dripin, hann, sum var komin higar til Føroya at krevja inn skattir fyri norska kongin Ólav Halga. Seinni varð skerið gjørt landfast, og har um vegir bygdu teir monopolhandilin (kongahandilin), sum tá var einasti handil í Føroyum. Har úti stendur enn tað gamla húsið Munkastovan, sum man vera elsta húsið í Havn, og har er hitt illa gitna fangahúsið Portugálið við spískasteini í kjallaranum. Hin gamla Havnarbygdin stóð mest á Tinganesi, har var tættbygt, húsini vóru yvirhøvur smá, og túnini krókut og trong, og so er enn. 

## Myndasavn


Mynd:Tórshavn_october_2005_(1).jpg
Mynd:Tinganes_57.jpg
Mynd:Faroe_stamp_299_tinganes_torshavn.jpg


## Slóðir úteftir
*Byggisiðir, torshavn.fo
*Tinganes, Føroyar , thingsites.com

## Keldur


Bólkur:Tórshavn
Skansin

**Havnar skansi á Stanganesi** verður mettur sum eitt av fremstu fornminnum Føroya og er einasta skansaverk av sínum slag í landinum. Havnar skansi er friðaður. Magnus Heinason skal hava staðið fyri at byggja ein skansa uml. 1580, og skansin verður fyrstu ferð nevndur og staðsettur Yviri við Strond í sjókorti hjá niðurlendinginum Lucas Janszoon Waghenaer í 1583. Innaru virkini á skansanum stava helst frá 1600-talinum, meðan stjørnuskapið stavar frá tíðini eftir at Born gjørdist kommendantur í Føroyum í 1782. Havnar skansi á Stanganesi verður mettur at hava nationalan týdning sum monument og týðandi fornminni eins væl og søguligan týdning í altjóða høpi.

Fyri nøkrum árum síðani varð Skansin settur í stand; har er eitt gamalt vaktarhús og tvær kanónir frá krígnum umframt nakrar málm-kanónir frá 1782. Havnar skansi var í brúki til 1945. Fyrst sum skansi at verja Havnina og handilin úti í Havn, frá 1865 sum varðhald hjá politivaldinum og undir Seinna heimsbardaga sum høvuðsstøð hjá bretska hervaldinum. Eftir Seinna heimsbardaga fóru føroyskir myndugleikar at hugsa um, hvussu Havnar skansi kundi verða varðveittur og settur í stand, so hann kundi verða Føroya fólki at gagni sum savn og fríøki.

## Søga

Hildið verður, at Magnus Heinason, tjóðarhetja og handilsmaður, í 1580 grundaði tann fyrsta skansan á sama stað, har tann núverandi aftaná fleiri broytingar fram til 1790, enn er at síggja. Skansin skuldi saman við einum battaríi ytst á Tinganesi og einum skansa innanfyri Reynagarð verja handilin ímóti fremmandum sjórænarum. Undir 2. heimsbardaga vóru Føroyar hersettar av bretum, og teir høvdu høvuðsstøð sína á skansanum.

Bólkur:Tórshavn
Ålänningens sång

**Ålänningens sång** er tjóðarsangur hjá Álandi.
## Tekstur
**1.** 
:Landet med tusende öar och skär,
:danat ur havsvågors sköte.
:Åland, vårt Åland, vår hembygd det är.
:Dig går vår längtan till möte! 

:Forngravars kummel i hängbjörkars skygd
:tälja din tusenårs saga.
:Aldrig förgäta vi fädernas bygd,
:vart vi i fjärrled än draga
:vart vi i fjärrled än draga

**2.**
:Skönt är vårt Åland när fjärdar och sund
:blåna i vårljusa dagar,
:ljuvt är att vandra i skog och i lund,
:i strändernas blommande hagar. 

:Midsommarstången mot aftonröd sky
:reses av villiga händer,
:ytterst i utskärens fiskareby
:ungdomen vårdkasar tänder
:ungdomen vårdkasar tänder

**3.**
:Skönt är vårt Åland när vågsvallet yr
:högt mot de mäktiga stupen,
:när under stjärnhimlen kyrkfolket styr,
:över de islagda djupen.

:Ryter än stormen i stugornas ro
:spinnrocken sjunger sin visa,
:minnet av barndomens hägnande bo
:sönerna lyckligast prisa
:sönerna lyckligast prisa

**4.** 
:Aldrig har åländska kvinnor och män
:svikit sin stam och dess ära;
:ofärd oss hotat, men segervisst än
:frihetens arvsrätt vi bära. 

:Högt skall det klinga, vårt svenska språk,
:tala med manande stämma,
:lysa vår väg som en flammande båk,
:visa var vi äro hemma
:visa var vi äro hemma

* Yrkjari: John Grandell
* Lag: Johan Fridolf Hagfors

## Slóð úteftir
* Ljudfile (mp3)
* Ljudfile MP3 Reviews

Bólkur:Tjóðarsangur
Bólkur:Áland
Birgit Kleis

**Birgit Kleis** (3. november 1956 í Hellerup) var ríkisumboðsmaður í Føroyum frá 2001 - 2005, hon er útbúgvin cand.brom. 1982 og cand.jur. 1985.

* 1985 Fulltrúi hja Fólkatingsins Umboðsmanni.
* 1985 - 1986 Fulltrúi í Løgmálaráðnum.
* 1986 - 1988 Fulltrúi á Ríkisumboðnum í Føroyum.
* 1988 - 1995 Fulltrúi í Løgmálaráðnum.
* 1995 - 2001 Skrivstovustjóri í Løgmálaráðnum.
* 2001 - 2005 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.

Bólkur:Føðingar í 1956
Bólkur:Danir
Bólkur:Ríkisumboð í Føroyum
Johan Michael Lund

**Johan Michael Lund** (føddur 2. september 1753, deyður 15. mai 1824) var løgmaður í Føroyum 1786 - 1805.

Bólkur:Løgmenn í Føroyum
Bólkur:Føðingar í 1750-árunum
Bólkur:Andlát í 1824
Jacob Hveding

**Jacob Hveding** var løgmaður í Føroyum 1772 - 1786.

Hveding, Jacob
Bólkur:Føðingar í 1770-árunum
Bólkur:Andlát í 1780-árunum
Thorkild Fjeldsted

**Thorkild Fjeldsted** (føddur 1740 í Íslandi, deyður 19. november 1796 í Trondheim) var løgmaður í Føroyum 1769 - 1772.

Bólkur:Løgmenn í Føroyum
Bólkur:Íslendingar
Bólkur:Føðingar í 1740
Bólkur:Andlát í 1796
Norröna

**Norröna** er størsta ferðamannaskipið í Føroyum og siglir millum Havn, Hirtshals og Seyðisfjörð.

Í 2006 fór Smyril Line at tosa um at skifta út Lerwick við Scrabster, men hetta vakti stóra øsing, ikki minst frá hetlendingum, sum hava fíggjað stóran part av Norrönu. Frá summarinum 2007 fór Norröna kortini farin at sigla aðruhvørja viku til Lerwick og aðruhvørja viku til Scrabster. 

Millum 2009 og 2010 sigldi Norröna bara ímillum Hanstholm, Havn og Seyðisfjörð. 

2010 gavst Norröna at sigla til Hanstholm og fór í staðin at sigla til Hirtshals.

### Norröna I

Tann gamla **Norröna** var bygd í 1973 í Rendsborg sum *Gustav Wasa*. Í 1983 fekk hon navnið Norröna og sigldi fyri eigaran Smyril Line millum Danmark, Føroyar, Ísland og Noreg. Hetta skipið hevði pláss fyri 1.050 ferðafólkum og 300 bilum. Avloysarin er tann nýggja Norröna (frá 2003). Men tað gamla skipið er enn undir føroyskum flaggi - sum trúboðanarskipið *[[Logos Hope]]*.


Mynd:Norroena-1997-1.jpg|Gamla Norröna
Mynd:Norroena-1997-2.jpg|Gamla Norröna
Mynd:The "Norrona" at Larne - geograph.org.uk - 632814.jpg| Gamla Norröna


### Norröna II

Tann nýggja Norröna er eitt luksusskip. Tað var bygt í Lübeck, og 8. apríl fór hon jomfrútúrin úr Týsklandi við kós ímóti Føroyum, har hon varð sett í rutusigling 10. apríl 2003. 
 
164 m long og 30 m breið hevur hon pláss fyri umleið 1.500 ferðafólkum og 800 bilum. Manningin telur umleið 120. 

Norröna hevur luksuskømur, stór handilsøki, góðar matstovur, barrir, dansihøli, spælipláss til børn, svimjihyl, venjingarhøll o.s.fr. 

Norröna II kostaði umleið 100 mió. evrur, sum var rættiliga dýrt fyri Smyril Line, og tað gav reiðarínum fíggjarligar trupulleikar. Men tað kláraði seg, og nú er tað við íslendskum, hetlendskum og almennum stuðli tryggjað, at Norröna verður verandi eitt føroyskt skip. 
 

Mynd:Norröna.01.jpg|Nyggja Norröna
Mynd:Ferry Norröna passing Koltur, Faroe Islands.JPG|Nýggja Norröna fer framvið Koltri
Mynd:Norröna.02.jpg|Nyggja Norröna á Havnini
Mynd:Image-Seyðisfjörður.01.jpg|Nyggja Norröna á Seyðisfirði


## Keldur


## Slóðir úteftir
* Smyril-Line.fo
* Skipalistin.fo

Bólkur:Ferðamannaskip
Bólkur:Samferðsla og flutningur
Bólkur:Ferðavinna í Føroyum
Sámal Pætursson Lamhauge

**Sámal Pætursson Lamhauge** var løgmaður í Føroyum 1706 - 1752.

Sámal Pætursson Lamhauge var oldurabbasonur Jógvan Heinason løgmann og var giftur við dóttir Jóhan Hendrik Weyhe løgmann. Hann var ættaður úr Lamba, og eins og verfaðirin var hann stórur jarðardráttur. Tá hann doyði, átti han 40 merkur í óðalsjørð.

Hann var verfaðir Hans Jákupsson Debes, løgmann 1752 - 1769.

## Keldur
* *Løgtingið 150 – Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 366. (brotið *Føroya løgmenn fram til 1816*) ([ PDF-Download





[Bólkur:Løgmenn í Føroyum]
Bólkur:Føðingar í 1700-árunum
Bólkur:Andlát í 1750-árunum
Jóhan Hendrik Weyhe

**Jóhan Hendrik Weyhe** var løgmaður í Føroyum 1679 - 1706. Hann var systirsonur Christoffer von Gabel og giftur við dóttir løgmannin Jógvan Poulsen. Tá ið hann doyði var hann tann størsti jørðeigarin í Føroyum, hann átti tá 48 merkur av óðalsjørð. Dóttir hansara giftist eftirmanni hansara, løgmanni Sámal Pætursson Lamhauge.

## Keldur


Weyhe, Jóhan Hendrik
Bólkur:Føðingar í 1670-árunum
Bólkur:Andlát í 1700-árunum
Zakarias Tormóðsson

**Zakarias Tormóðsson** (Eiði) var løgmaður í Føroyum 1608 - 1629.

Tormóðsson, Zakarias
Tormóðsson, Zakarias