open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ram Narayan

**Ram Narayan** (hindi: राम नारायण) (føddur 25. desember 1927 í Udaipur - 9. november 2024) er ein indiskur *sarangi* spælari og tónasmiðjur. Hann var tann fyrsti indiski sarangi tónleikarin, ið gjørdist kendur uttanfyri India og fekk altjóða viðurkenning.

## Ávísing úteftir

* Almenn heimasíða 

Bólkur:Føðingar í 1927
Bólkur:Indiskir tónleikarar
Sýldur drunnhvíti

**Sýldi drunnhvíti** (frøðiheiti - *Oceanodroma leucorhoa*) líkist hinum vanliga, men kennist væl frá honum, tí at hann er góðan mun størri og hevur djúpa sýling aftan í velinum. Á veingjunum er hann meira gráligur. Eingin veit hann eiga aðrastaðni í Føroyum uttan á Mykinesi og Mykineshólmi, og tað er stutt síðani, at menn vóru varir við hann har. Nú er hann nógvur, so hann má vera nørdur óføra skjótt, og tað letur til, at hin drunnhvítin otar seg undan honum, har hann kemur. Holur hansara eru langar og krókutar og oftast ringar at finna á, tí sítt gras hongur niður fyri inngongdina. Hann fer ikki út, fyrr enn hálvaskýmt er, og er eisini seinur heim á morgni. Dúnungin er svartur. Bæði hann og hin vanligi drunnhvítin liva mestu tíðina á árinum úti á víðum havi, og hvør er treystari og fimari enn annar í flognum. 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Procellariiformes
Hegri

**Hegri** (frøðiheiti - *Ardea cinerea*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Ciconiiformes
Silvurhegri

**Silvurhegri** (frøðiheiti - *Ardea alba, Egretta alba*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Ciconiiformes
Silkihegri

**Silkihegri** (frøðiheiti - *Egretta garzetta*) er fuglur, sum í høvuðsheitunum heldur til í Suðurevropa. 

Silkihegri og kúhegri líkjast nógv. Einasti munurin á fuglunum, er, at silkhegrin hevur svart nev, í mun til tað gula hjá kúhegranum.

Sambært Jens-Kjeld Jensen vórðu í oktober 2021 fleiri silkihegrar sæddir kring landið. Ein var sæddur av fleiri í Tórshavn, og 17. oktober fann Sigga Vang hann deyðan í Steinatúni.
 
## Sí eisini
* Snjóhegri
* Silvurhegri
* Fuglar í Føroyum

## Ávísingar úteftir
*Skuldi til Afrika endaði í Føroyum, in.fo, 02.10.2008

## Keldur

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Ciconiiformes
Kúhegri

**Kúhegri** (frøðiheiti - *Bubulcus ibis*) er fuglur, ið vanliga heldur til í Suðurevropa. 

Kúhegri og silkihegri líkjast nógv. Einasti munurin á fuglunum, er, at silkihegrin hevur svart nev, í mun til tað gula hjá kúhegranum. Kúhegri hevur fingið navn sítt, tí hann er ofta at finna saman við kríatúrum og serliga kúm.

Sambært Jens-Kjeld Jensen er fuglaslagið upprunaliga úr Suðurevropa, men fyri nøkrum árum síðani byrjaðu fuglarnir eisini at nørast í ávísum støðum í Norðuramerika.

Í 1941 vilstist ein flokkur av kúhegrum úr Afrika til Suðuramerika – helst orsaka av ódnarveðri. Nú eigur kúhegri bæði í Norður- og Suðuramerika, og teir trívast væl. 

Á heysti í 2008 var ein kúhegri at síggja á Viðareiði. Tummas Tomassen avmyndaði hendan fyrsta kúhegran á Viðareiði 28. september 2008. Seinni sóu fleiri hann.

Tann næsti kúhegrin varð sæddur og avmyndaður av Honnu Joensen í Sandoynni 27.apríl 2018. Hetta er onnur skráseting av kúhegra í Føroyum.

## Sí eisini
* Snjóhegri
* Silvurhegri
* Korkahegri
* Nátthegri
* Fuglar í Føroyum

## Ávísingar úteftir
*Skuldi til Afrika endaði í Føroyum, in.fo, 02.10.2008
*Kúhegri í Ölfusi, ruv.is, 16. september 2015
*Fuglar í Føroyum - Kúhegri, faroenature.net (2012 - archive.org)

## Keldur

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Ciconiiformes
Skarvur

**Skarvur** (frøðiheiti: *Phalacrocorax aristotelis*) er stórur fuglur, nakað sum lómur. Liturin er svartgrønur. Nevið er langt og klænt við stórum hvøssum króki á. Føturnir eru svartir; einans hin tvey ára gamli hevur hvítar føtur og er tí kallaður "skóleysi-skarvur". Summir hava ein høgan klænan topp standandi upp av heysinum, teir eru kallaðir toppskarvar. Skarvur er her alt árið. Mest halda teir seg fram við landi, har teir íðuliga kava niður á botn eftir fiski. Tungfloyttir eru teir, men til at sleppa undir gera teir eitt lop upp úr sjónum, og við høvdinum fyri hirða teir seg so djúpt í kav. Ofta koma teir upp aftur við fiski, mest seiði ella berggyltu, sum teir sletta við eina løtu, áðrenn teir svølgja. Um náttina sita teir fleiri í flokki uppi á sjóvarklettunum og sova. So fast sova teir, at menn, ið stillisliga fara at, kunna lúra seg til og taka "svøvnskarvarnar" ein fyri og annan eftir. Tað sigst tó, at kemur nakar millum skarvarnar og sjógvin, so vakna teir og tuska til sjós. 

Skarvur eigur í grovum gloprutum urðum. Eggini eru 3, sera lítil og kløn; tey hava tvinnanda skøl, eitt tunt, grønligt innari og eitt grovt, hvítt ytri. Hvítin er so tunnur, at hann loypur ikki saman, um eggið verður kókað. Tá ið ungin kemur út, er hann nakin, men skjótt fær hann dimmbrúnt dún. Frá tíðliga á vári til út at hásumri verpa teir, so í sama skarvabøli er at síggja egg og stapaðir ungar og floygdir ungar alt í senn. Teir stóru ungarnir eru góðir at eta og verða tí ofta tiknir inni á bølinum; tá er ræðuligt gorr og skrenj av teimum gomlu, sum har inni eru. Ungfuglarnir kennast frá hinum gomlu av tí, at teir eru morlittir. 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Pelecaniformes
Hiplingur

**Hiplingur** (frøðiheiti - *Phalacrocorax carbo*) er stórur, myrkleittur sjófuglur við longum hálsi. Flýgur rættiliga skjótt og hægri enn skarvurin. Burturfrá er torført at síggja mun á skarvi og hiplingi. Hiplingurin toyggir hálsin frameftir og hevjar høvdið eitt vet, tá ið hann flýgur. Tá ið hann svimur ella situr, vendir nevið upp í loft. Situr mangan og lavar við veingjunum, tá ið hann hevur verið eftir føði, og veiftrar í heilum við teimum at fáa teir turrar. Seinast hiplingur hevur átt í Føroyum, var fyri 60 árum síðan, tá teir seinastu vórðu skotnir. Nú sæst hiplingur sera sjáldan. Hiplingur er partur av danska fuglalívinum.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Pelecaniformes
Nátthegri

**Nátthegri** (frøðiheiti - *Nycticorax nycticorax*) 

## Sí eisini
* Snjóhegri
* Silvurhegri
* Korkahegri
* Kúhegri
* Fuglar í Føroyum

## Ávísingar úteftir
*Innrás av nátthegrum í Føroyum, kvf.fo, 113.04.2023 

## Keldur

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Ciconiiformes
Knópsvanur

**Knópsvanur**  ella **Knubbsvanur** (frøðiheiti - *Cygnus olor*) er bjartari hvítur enn sangsvanurin. Nevið er fagurt reytt við einum svørtum runni niðan á pannuna. Tá ið hann svimur, ber hann hálsin í vøkrum bugi og veingirnar høgt lyftar upp frá bakinum. Villur knubbsvanur eigur sjáldan norðarlaga í Evropa, men tamur livir hann víða hvar á tjørnum og vøtnum, reiðrast og fær ungar og rýmir ikki burtur um veturin. Fyri fólki hevur hann ongan ótta, kemur teimum heilt nær. Men ikki vil hann verða tikin, fríur vil hann liva. Hann er eisini førdur til Føroyar, og hevur her livað væl og fingið ungar. Og ikki er hann illførur sum sangsvanurin.

## Sí eisini

* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Íslandsgás

**Íslandsgás** ella **svalbarðsgás** (frøðiheiti - *Anser brachyrhynchus*) líkist korngás og grágás á liti, men er góðan mun minni. Nevið er stutt, svart í innara helmingi, reytt í ytra. Føturnir eru reyðir. Tær eiga í ómetiligum meingi norðuri á Svalbarði og helst longur norðuri við. Um veturin eru tær í óføra stórum flokkum í Skotlandi og Onglandi, so varnar, at tað er ikki meir enn hending at sleppa teimum nær. Sera sjáldan vitast korngás ella svalbarðsgás at vera sæddar í Føroyum. Ivaleyst eru tær tó ikki so heilt sjáldsamar. Flestallir menn kenna tær ikki frá grágás, sjálvt um teir hava tær í hondini; og sjálvt teir fuglakønu kunna ikki kenna tær, uttan teir koma teimum nøkulunda nær.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Korngás

**Korngás** (frøðiheiti - *Anser albifrons*) líkist nógv grágásini, men er heldur dimmari og brúnligari. Nevið er svart inni við høvdið, ytri er tað gult, ytst í endanum svart. Føturnir eru gulir. Veingirnir eru langir, og hon hevur kimiligari og snotiligari vakstrarlag enn aðrar villgæs. Eisini hon livir mest av grasi og heldur seg á víðopnum fløtum, so tað er ógjørligt at koma henni í skotmála. Tá ið hon flýgur millum lond, skipar hon seg á sama hátt sum grágásin.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Kelda


Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Svartstorkur

**Svartstorkur** (frøðiheiti - *Ciconia nigra*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Ciconiiformes
Storkur

**Storkur** (frøðiheiti - *Ciconia ciconia*) er millum hegra og trana til støddar, hálslangur og beinlangur. Liturin er hvítur við svørtum flogfjøðrum, bein og nev eru reyð. Hann eigur mest í Miðevropa, og kemur ongantíð norður um Danmørk. Tað er so sjaldsama fólkaalskin fuglur, at teir allarflestu eiga uppi á hústekjum. Bøndurnir leggja eitt gamalt vognhjól upp á mønina á fjósinum ella á sethúsunum, og storkarnir gera sær reiður í tí. 

Um veturin eru teir suðuri í Afrika. Sum okkum her um várið leingist eftir tjøldrunum, so leingist donskum børnum eftir storkinum. So ein góðveðursdag síggja tey eitt koma høgt uppi í lofti, storkurin! Hann ringir seg niðureftir, og skjótt situr hann í sama reiðrinum, sum hann hevði í fjør. Hetta er storkapápin. Nú fer hann at reinsa reiðrið, og bøta upp á tað við greinum, sum hann brýtur sær úti á skóginum. Nakrar dagar seinni kemur kona hansara; og ei dáni í, at hon er blíð, nú hon finnur alt væl tilgjørt. Tey heilsa hvørjum øðrum við at ringla hart við nevinum, tí storkur hevur einki mál. Men er annað deytt, so fær hitt sær nýggjan maka; og menn vita vist, at sama reiðrið hevur verið íbygt í meir enn 100 ár. Fyri uttanhýsis fólki er storkur styggur, men húsfólkið kennir hann væl og leggur ikki í, um tey koma honum nær, tó letur hann seg ikki taka; fríur fuglur vil han vera. 

## Sí eisini

* Fuglar í Føroyum

## Keldur

* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Ciconiiformes
Ennihvít gás

**Ennihvít gás** (frøðiheiti - *Anser erythropus*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Grágás

**Grágás** (frøðiheiti - *Anser anser*) er ein prúður og bæriligur fuglur, grásprøklut á liti. Nevið - ja, ikki er gott at vita, hví bøkur siga tað vera reytt ella gulligt-reytt, tí tað er gult á teimum, ið her síggjast. Føturnir eru bleikreyðir. Tær eiga víða um Norðurevropa og Asia. Móti vetri flyta tær suður í lýggjari lond. Um várið síggja vit tær flúgva í flokkum norðureftir. Ein flýgur fyrst, og so hinar sum tvær strikur aftur úr henni, so flokkurin verður sum ein kíli at síggja. Tá fær hvør lívd av tí, sum undan henni er, so hetta lættir um flogið. Hin fyrsta hevur tað stravnast, og tí skiftast tær títt um at vera fyrstar, so at kílin ofta verður til eitt W. Tær eru á veg til Íslands. Har eiga tær víða um, nærindis tjørnum og vøtnum. 

Varnar eru tær altíð; reiðrið fáa tær sær har, sum tað er ringt at finna og ilt at koma at; og meðan bøgan ger tað, situr steggin nakað frá og skimast væl uttanum. Tá ið ungarnir eru nakað vaksnir, fara tey at teimum stóru vøtnunum, hvørt hýski fyri seg; og hugnaligt er at síggja tey: fyrst gongur mamman, so ungarnir og aftast pápin; hann lyftir høvdið høgt og hyggur allar vegir, um vandi skuldi verið á ferð. Móti heysti fara tær suður aftur, og tá hvíla tær seg stundum nakað her í Føroyum og fáa sær gras at bíta. Ikki sjáldan koma tær í bøin, men tær halda seg væl burtur frá gørðunum og øðrum, sum fólk kann fjala seg undir. 

Inntil minni enn stórthundrað (120) ár herfyri (uml. 1830) áttu grágæs í Føroyum so væl sum aðrastaðni. Eina mest mundu tær vera í Vágum, uttan um og millum bæði tey stóru vøtnini. Nakað av ungunum varð beinskert og tikið á hvørjum ári, tó ikki meir enn so, at skipanin stóð við. Men um syftunsøku1), tá ungunum leið væl ímóti at vera floygdir, vórðu tær gomlu fjaðursárar, so tær sluppu ikki á flog. Tey bjargaðu sær tá úti á vøtnunum. Men so tóku "teir stóru" í Havn sær fyri at koma við bátum og soldátum vestur í Vágar um hesa tíðina. Teir fóru á vatnið og tóku bæði ungt og gamalt. Tá doyði grágásin út í Vágum. Tað hoyrist, at einstakar nú í hesum seinnu árunum eru aftur farnar at eiga í tveimum ella trimum støðum í Føroyum; teir, ið vita reiðrini, vilja dylja fyri, hvar tey eru, og tað gera teir beint.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Øshvít gás

**Øshvít gás** (frøðiheiti - *Branta canadensis*) er nógv minni hvít um høvdið enn brandgásin. Hon er morreyð á bakinum, hálsurin svartur, og høvdið svart. Aftan fyri eygað niður undir øsið er hon hvít. Flestu øshvítu gæsnar, sum eru at síggja í Norðuratlantshavi, eru minst líka stórar sum grágæs, men gæs úr øðrum greinum kunnu vera munin minni. Eingilskar øshvítar gæs, slopnar úr lindum, villast upp í stovnin og økja hann javnan, og tær eru fleiri og fleiri at síggja í Norðuratlantshavi.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Brandgás

**Brandgásin** (frøðiheiti - *Branta leucopsis*) er lík helsingagás í stødd og vakstrarlag. Á bringuni og hálsinum er hon svørt, og á skallanum við; annars er høvdið bleikt, at siga hvítt. Omaná er hon sprøklut, í neðra mest hvít; høvd og føtur eru svørt. Hon eigur í somu kuldalondum sum helsingagásin. Í seinnu tíð hevur hon bara hendinga ferðir sæst í Føroyum.

## Kelda


## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Kápureyð ont

**Kápureyð ont** (frøðiheiti - *Tadorna tadorna*) eigur vanliga við strendurnar í Vesturevropa og er eisini langt inn í Ásia. Í Norðuratlantshavi eigur kápureyð ont í Orknoyggjum og Ytru Suðuroyggjum og færri í Hetlandi. Sjáldsamur ferðafuglur í Íslandi og Føroyum, sæst oftast um várið. Kápureyð ont er átøkari gás enn dunnu og flýgur eisini seigligari. Umframt er munurin á bøgu og steggja lítil, men steggin hevur tó nevknóp í bútíðini. Einasti fuglur, kápureyð ont kann verða mistikin fyri, er tannantarsteggin, sum eisini er nógv svartur og hvítur um høvdið. Kápureyð ont er lættfloytt gás, og hon hevur til dømis eisini breiða illreyða rond um bringuna. Bringurondin sæst best upp undir hana, tá ið hon flýgur. 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Ennigul ont

**Ennigul ont** (frøðiheiti - *Anas penelope*) er rundvaksin og eitt sindur minni enn villdunna. Serliga høvdið er eyðkent, nevið heldur stutt, ennisbrøtt, skalli og nakki rundleitt, og hálsurin tjúkkur og heldur stuttur. Í bútíðini er steggin t.d. illreyður um høvdið. Ein gulur, reinur blettur er frá nevrótini upp á skallan millum eygnanna, og eisini í síðsummarbúna í juni til sept. er steggin vakurt reyðmoreyður. Ungfuglur og bøga skifta frá gráum til reydligari morreytt og hava eyðkendan dimman eygnadregil. Tá ið steggin flýgur, sæst hvítt framman í veingjunum. Allar ennigular entur hava avmarkað hvítt um búkin.

Slagið er víða um í Evropa og Asia, har tað eigur við grunn vøtn, kanska eisini við strondina. Ennigul ont leitar sær eisini eftir føði á landi eins og gás. Hon eigur um alt Norðuratlantshav, men stovnurin er størstur í Íslandi, serliga við Mývatn. Tað eru eisini serliga fuglar úr Íslandi, sum dvølja á í oyggjunum um várið, tíðliga um summarið og heystið. Um veturin er ennigul ont í Stórabretlandi ella syðri í Evropa.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Krikkont

**Krikkont** (frøðiheiti - *Anas crecca*), summastaðni av misgáum kallað **stikkont**, er góð at kenna av tí, at hon er so lítil. Steggin tapir einki fyri villdunnusteggjanum í vakurleika, heldur er hann at vinna. Høvdið omaná og tað mesta av hálsinum er reyðbrúnt. Á hvørjum vanganum og haðani langt oman á hálsin er ein stórur fagurt glitrandi grønur litur. Kroppurin er rondutur av fínum svørtum og hvítum strikum, og spegilin er bjart grønur. Bøgan líkist mest villdunnuni, men hevur grønan spegil. Nú á døgum er tað sera sjáldan at finna krikkantarreiður her í Føroyum. Eggini eru nógv, 8—10. Dúnungin er littur sum villdunnuungi. Reiðrið ger hon sær altíð har, sum vatn er høgligt at koma í.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Kelda


Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Helsigás

**Helsigásin** (frøðiheiti - *Branta bernicla*) er til støddar nakað sum æða. Um høvur og háls er hon svørt; báðumegin á hálsinum er ein hvít tvørstrika - *helsið*, sum hon hevur navnið av. Omaná er hon dimmgrá; í neðra eru tær, sum higar koma, bleikar, mest hvítar. Nev og bein eru svørt. Hon eigur einans í kaldastu londum, sum Norðurgrønlandi, Svalbarði og norðuroddum av Siberia. Higar koma tær stundum um heystið. Tær halda seg tá mest á sjónum; men stundum koma tær á land, og kunna tá leggjast upp í heimagæs ella dunnur og gerast so spakar, at tær eta korn, sum blakað verður teimum. Men verður skot loyst nær hjá, so rýma tær og síggjast ikki aftur. Tamd helsigás verður sera fólkaalskin.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Ávísingar úteftir
*Margæs, bbl.is, 19. maí 2023

## Keldur

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Dimmmorreyð ont

**Dimmmorreyð ont** (frøðiheiti - *Anas rubripes*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Snælduont

**Snælduont** (frøðiheiti - *Anas acuta*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Spónont

**Spónont** (frøðiheiti - *Anas clypeata*) er á stødd ímillum krikkont og villdunnu. Í ymisligum búnum, svimjandi ella flúgvandi, er nevið eyðsýnt, spónvaksið og stórt. Spónont eigur á norðurhálvi í tempereraða økinum. Í Norðuratlantshavi eiga nakrar fáar í Íslandi á grunnum smávøtnum, har nógvur gróður er. Eisini í Ytru Suðuroyggjum og Orknoyggjum. Spónont eigur sjáldan í Hetlandi, og í Føroyum er hon upp aftur tilvildarligari. Spónentur í Íslandi og Stórabretlandi eru meginpartin flytifuglur, sum fer í vetrarvist syðri í Evropa. Vanligur fuglur á vetri til dømis í Orknoyggjum.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Tan Son Nhat Floghavn

**Tân Sơn Nhất Floghavn** (vjetnamesiskt: *Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất*) er ein flogvøllur í Ho Chi Minh City, Vjetnam. Flogvøllurin er tann størsti í landinum og fevnir um 850 hektarar í mun til Nội Bài Atljóða Floghavnina í Ha Noi og Da Nang Floghavnina í Đà Nẵng í eru 650 hektarar til støddar. Floghavnin hevur kapasitet til 20 milliónir ferðafólk um árið. Floghavnin er eisini tann størsta, tá ið hugt verður eftir talið av ferðafólki, ið ferðast um flogvøllin, í 2012 ferðaðust 17.538.000 fólk um flogvøllin, tað svarar til 46,6% av øllum ferðafólkum ið ferðast við flogfari í Vjetnam. Har eru tveir lendingarbreytir, ið eru ávikavist 3.050 og 3.800 og lagdar við betong.

Bólkur:Flogvøllir í Vjetnam
Trøllont

**Trøllont** (frøðiheiti - *Aythya fuligula*) er ein miðalstór kavont, sum vanliga er munin minni enn grábøka. Steggin er eyðkendur í skreytbúna, snjóhvítur um liðirnar og hevur langan topp í nakkanum. Ólikur grábøkutari ont er hann svartur á bakinum. Síðsummarbúnin á steggjanum líkist nógv summarbúnanum á bøguni, men tá hevur steggin vanliga eitt sindur av nakkatoppinum. Í summum førum er bøgan hvít við nevrótina ens og grábøkubøgan, men ikki so nógv hvít sum hon.

Trøllont eigur víða um í øllum norðara partinum í Evropa og Asia. Fleiristaðni á oyggjunum eiga nakrar fáar. Vanligt er, í flestu støðum, at nakrar eru eftir um summarið, men um heystið flyta nógvar suður til Bretsku Oyggjarnar. Á skotsku oyggjunum kunnu stórir flokkar vera, serliga tíðliga um veturin, og tær eru bæði úr Íslandi og av meginlandinum.

 Helsut trøllont er amerikanskt slag, ið sæst í Norðuratlantshavi. Hon er ennisbrattari, og skallin er longur aftur á nakkan. Á flogi líkjast trøllont og grábøkut ont, tí báðar eru hvítar undir búkinum og hava hvíta veingjarrípu.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Grábøkut ont

**Grábøkut ont** (frøðiheiti - *Aythya marila*) líkist nógv trøllont, ið hvussu er, tá ið hon ber morreyðu búnarnar. **Grábøka** eigur í norðara partinum í útbreiðsluøkinum hjá trøllont, men umframt eigur hon eisini í Norðuramerika. Í Norðuratlantshavi er hon bæði vetur og summar, har trøllont er. Ein stórur stovnur er á vøtnum í Íslandi. Á hinum oyggjunum í Atlantshavi eigur hon spjødd, men har koma eisini geldfuglar. Um veturin flyta tær flestu til Bretsku Oyggjarnar. Í sundunum í Orknoyggjum til dømis koma nógvir vetrargestir, sum eisini koma av meginlandinum. Á flogi er torført at skilja hana frá trøllont. Bøgan er meira hvít við nevrótina og hevur ofta ljósan blett aftan fyri eygað. Steggin er t.d. gráur á bakinum, trøllantarsteggin svartur. Grábøkut ont hevur rundari høvd og ikki topp.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Ógvella

**Ógvella** (frøðiheiti - *Clangula hyemalis*), summstaðni í Føroyum nevnd **ógvølla**, er ofta at síggja um veturin; á halvarðsøku fer hon, men tað hendir seg at síggja onkra um summarið, men eingin veit hana hava átt í Føroyum. Steggin, tá ið hann er fullbúgvin, er eyðkendur, tí hann er so nógv flekkutur á høvdi og hálsi, mest hvítur við gráum og svørtum og brúnum litum her og har. Bringa og bak eru svørt, búkurin hvítur. Aftur úr velinum hevur hann tvær avbara langar svartar fjaðrar. Bøgan er eisini flekkut um høvur og háls, brún um bak og bringu. Bæði hava tey ein reyðan lit frammarlaga á nevinum. Ungfuglurin líkist mest bøguni; men hann skiftir lit mangar ferðir, áðrenn hann fær sín rætta brúna, — kennist tó altíð væl av tí, at ógvella er minst av øllum antarsløgum, her á sjónum síggjast. Eisini hon eigur norðuri í kuldalondunum Svalbarði, Grønlandi og Íslandi.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Kelda


Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Nakkahvít kolont

**Nakkahvít kolont** (frøðiheiti - *Melanitta perspicillata*) er norðuramerikanskt slag, eigur við áir og vøtn, har trø vaksa spjødd. Tá ið bútíðin er av, er nakkahvít kolont í smáflokkum við strendurnar sunnan fyri bústaðin. Í Norðuratlantshavi er heilt lítið til av henni, men sæst tó javnan. Í Føroyum og Íslandi er hon mest sædd tíðliga um summarið og várið, men syðri, í Onglandi og Írlandi, mest um veturin.  

Nakkahvít kolont er á stødd nøkulunda sum kolont, men serliga høvur og nev eru eitt sindur førari. Hon tykist tyngri á sær enn kolont. Veruliga kann hon tykjast ikki so ólík æðu. Nevið á fullbúna steggjanum er sermerkt, skrýtt gult og reytt. Umframt hevur hann eyðsýndan hvítan blett í nakkanum og í pannuni. Sum kolont, men er úrlík tí nær skyldu spegilsontini, hevur nakkahvít kolont ikki spegil. Hetta er gott eyðkenni á bøguni. Umframt nevskapið gáar tú eisini um stórar ljósar blettir á vangunum. 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Æðukongur

**Æðukongur** (frøðiheiti - *Somateria spectabilis*) er til støddar sum æða, ella heldur minni. Blikurin er enntá vakrari enn æðublikur. Nevið er fagurt reytt við einum høgum reyðgulum kjøli upp mót pannuni, vangarnir skyggja bjart grønir. Hálsur, herðar og bringa eru hvít; annars er hann mest svartur. Bøgan líkist nógv æðu. Æðukongur eigur einans í norðastu kuldalondum. Um veturin kann hann sløðast longur suður, sum til Suðurgrønlands og Íslands, sera sjáldan til Føroyar. 

## Sí eisini

* Fuglar í Føroyum

## Keldur

* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Høvuðhvít æða

**Høvuðhvít æða** (frøðiheiti - *Polysticta stelleri*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Súgont

**Súgont** (frøðiheiti - *Bucephala clangula*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Toppont

**Toppont** (frøðiheiti - *Mergus serrator*), eisini kallað **stikkont**, **sagont** ella **tannont**, hevur langt og klænt nev, so klænt, at rípur fáa ikki verið inni í tí, og har eru so spískar taggur í staðin. Steggin er sera skjórutur. Høvdið og ovasta á hálsinum er svart við sterkum grønum dámi, hálsurin niðari hvítur, bringan brún við svørtum blettum. Annars er hann mest flekkutur av hvítum og svørtum og gráum. Síðurnar eru gráskjónv utar og búkurin hvítur. Bøgan er mest morflekkut, men við hvítum litum á veingjunum og hvít í neðra. Bæði steggin og bøgan hava ein stóran topp aftur úr nakkanum. Um summarið líkist steggin bøguni. 

Toppontin eigur her og har í Føroyum, stundum nærindis sjónum, stundum í tílíkum støðum sum villdunna. Eggini eru fyri tað mesta 8-10, hendir seg upp til 12. Ungarnir eru reyðbrúnir um vangar og háls, annars morflekkutir omaná, hvítir í neðra. Um samdøgur gamlir fara teir úr reiðrinum, og tað er ótrúligt, hvat eitt so lítið kann vera raskt og kringt. Alin høgar bakkar fara teir uppfyri við eitt hopp, og so skjótt teir eru komnir í ánna, duga teir at kava og taka sær maðkapirrur. Men í áum og vøtnum verða teir ikki gamlir, mamman fer til sjós við teimum, og har síggjast tey, um enn ótøtt, allan veturin. Floygdir ungar eru littir sum bøgan. 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Keldur
* Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Elton John

**Sir Elton Hercules John** (veruliga navn: Reginald Kenneth Dwight; f. 25. mars 1947) er bretskur klaverspælari, singer/songwriter og tónaskald. Elton hevur m.a. vunnið fimm Grammy virðislønir, eina Academy, eina Golden Globe og eina Tony virðisløn. Hann hevur selt meiri enn 450 milliónir av útgávum, og er ein av tónleikarunum í heiminum, sum hava klárað seg best. 

Rolling Stones søgdu í 2004 Elton John vera nummar 49 á listanum yvir 100 teir mætastu tónleikararnar í søguni. 

## Bakgrund

Uppvøksturin hjá Eltoni var ikki altíð lættur. Pápi hansara, Stanley Dwight, hevði ongan áhuga fyri soninum og var sjáldan heima. Tá tey vóru saman, skeldaðust foreldrini hjá Elton meginpartin av tíðini. Tað vóru mamman og omman hjá Elton, sum máttu uppdraga hann. 

Elton lærdi á Pinner Wood Junior School, Reddiford School og Pinner County Grammar School. Men tá hann var seytjan, gav hann skúlan upp fyri at fara á GCE A Level og fylgja dreymi sínum um at fáa eina yrkisleið í tónleikinum. 

Hóast pápi Elton sjálvur hevði nógv við tónleik at gera, royndi hann, tá Elton av álvara fór at umhugsa eina framtíð sum tónleikari, at stýra soninum móti eini meiri vanligari yrkisleið. 

Longu frá barnsbeini av var tað eyðsæð, at Elton hevði serliga gott oyra fyri tónleiki. Hann byrjaði sum 3 ára gamal at spæla klaver. Sum sjey ára gamal fekk hann á fyrsta sinni undirvísing í klaveri. Elton hevur fingist við tónleik næstan alt lívið.

Bólkur:Bretar
Bólkur:Tónleikarar
Gás

**Gás** (frøðiheiti - *Anser* & *Branta* spp.) 

## Sløg
**[[Anser]]*
**Anser albifrons* (Korngás)
**Anser anser* (Grágás)
**Anser brachyrhynchus* (Íslandsgás)
**Anser caerulescens* (Snjógás)
**Anser erythropus* (Ennihvít gás)
**Anser fabalis* (Ekrugás)
**[[Branta]]*
**Branta bernicla* (Helsigás)
**Branta canadensis* (Øshvít gás)
**Branta leucopsis* (Brandgás)

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Anseriformes
Oprah Winfrey

**Oprah Gail Winfrey** (føddur 29. januar 1954 í Mississippi) er tíðum nevnd drotningin innan sonevndar "talkshow" sendingar. 

Amerikanska blaðið Forbes ger hvørt ár ein lista yvir heimsins mest máttmiklu stjørnur. Og í 2010 er tað Oprah Winfrey, sum við eini inntøku á 1.9 milliardir krónur liggur ovast á listanum. Winfrey var eisini fremst á listanum í 2007 og 2008, men seinasta ár varð hon yvirhálað av Angelinu Jolie.

Bólkur:Amerikanskir sjónvarpsvertir
Bólkur:Afroamerikanarar
Bólkur:Føðingar í 1954
Falkur

**Falkar** (frøðiheiti - *Falco*) eru grammastu rovfuglar. Nógv eru sløgini, t.d. veiðifalkur, smiril og tornfalkur, og flestu liva einans av fugli, sum teir taka í flognum. Teir flúgva óføra skjótt, hartil eru teir knappir í vendini. Nevkrókurin er stórur, og aftan fyri hann hava teir hvørjumegin ein brodd sum eina sagtonn til at skræða sundur við. Falkur livir í einbýli og tolir ikki aðrar falkar nær hjá sær.

## Slag
* **Smyril**
** *Falco naumanni* (Reyðsmyril)
** *Falco tinnunculus* (Grýtissmyril)
** *Falco vespertinus* (Kvøldsmyril)
** *Falco subbuteo* (Vákasmyril)
** *Falco columbarius* (Smyril)

* **Falkur**
** *Falco rusticolus* (Veiðifalkur)
** *Falco peregrinus* (Ferðafalkur)

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Kelda


Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Katy Perry

**Katy Perry** (fødd 25. oktober 1984 í Santa Barbara, Kalifornia) er ein amerikanskur popp-sangari. Hon varð fødd 25. oktober í 1984 og varð av uppruna nevnd **Katheryn Elizabeth Hudson**. Katy Perry, sum er vorðin skýrd at vera eitt av stóru sexsymbolunum innan popp, hevur áður hertikið tónleikaheimin og náttklubbarnar við landaplágum sum "I Kissed A Girl" og "Hot N Cold". Hon er nú aftur at finna á ovastu rók á ymsum hittlistum í heimlandinum, USA. 

Staklagið "Californina Curls" liggur ovast á amerikanska hittlistanum Hot 100, sum savnar talgildu søluna, og hvussu ofta lagið verður spælt í útvarpinum. Í USA er lagið tikið niður fleiri enn 350.000 ferðir. Perry segði við "California Curls" at sangurin var eitt beinleiðis aftursvar til "Empire State Of Mind" hjá Jay-Z. Hesin sangurin fagnar New York. Lagið hjá Perry fagnar hinvegin Kalifornia, sum er heim hennara. 

Sambært Daily Mail sigur Katy Perry soleiðis um sjónbandið: 

- "Eg havi gjørt av, at okkum tørvaði at svara aftur. Eg ynski, at fólk skulu fáa hug at keypa sær ferðaseðlar til Kalifornina, fyrstu ferð tey hoyra tað". 

Lagið er partur av fløguni "Teenage Dream", sum kom út 23. august 2010. Tað var tó sjónbandið til lagið, sum fekk størsta uppmerksemi, orsakað av meira ella minni nakna kroppinum hjá Kate.

Bólkur:Amerikanskir tónleikarar
Bólkur:Amerikanskar songkvinnur
Bólkur:Føðingar í 1984
Vákur

**Vákur** (frøðiheiti - *Buteo*) 

## Slag
* *Buteo*
** *Buteo buteo* (Músvákur)
** *Buteo lagopus* (Fjallvákur) 
*** *Buteo lagopus sanctijohannis* (Amerikanskur fjallvákur)

* *Pernis*
** *Pernis apivorus* (Bývákur)

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Heykur

**Heykar** (frøðiheiti - *Accipiter*) líkjast falkum bæði í stødd og útsjónd, men teir hava onga »tonn« á nevinum, og veingir teirra eru kubbutari. Sløgini eru nógv. Tvey av teimum hava komið villandi til Føroyar, men sera sjáldan; tey eru lítið minni enn veiðifalkur, á liti mest dimmbrún, men steggin av øðrum slagnum er ljósgráur omaná. Heykar hava áður í tíðini somuleiðis sum veiðifalkar verið nýttir til at taka fugl við.

## Slag
****Accipiter*** 
***Accipiter nisus* (Spurvaheykur)
***Accipiter gentilis* (Høsnaheykur)

****Circus*** 
***Circus cyaneus* (Fenheykur)
***Circus macrourus* (Heiðaheykur)
***Circus pygargus* (Bláheykur)
***Circus aeruginosus* (Blotaheykur)

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Kelda


Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Gleða

**Gleða** (frøðiheiti - *Milvinae* & *Elaninae*) 

## Slag

*  **Elaninae**
** *Elanus*
*** *Elanus caeruleus* 
*** *Elanus axillaris* 
*** *Elanus leucurus*
*** *Elanus scriptus*
** *Chelictinia*
*** *Chelictinia riocourii*
** *Machaerhamphus*
*** *Machaerhamphus alcinus*
** *Gampsonyx*
*** *Gampsonyx swainsonii*
** *Elanoides*
*** *Elanoides forficatus*

* **Milvinae**
** *Harpagus*
*** *Harpagus bidentatus*
*** *Harpagus diodon*
** *Ictinia*
*** *Ictinia mississippiensis*
*** *Ictinia plumbea*
** *Rostrhamus*
*** *Rostrhamus sociabilis*
** *Helicolestes*
*** *Helicolestes hamatus* 
** *Haliastur*
*** *Haliastur sphenurus*
*** *Haliastur indus*
** *Milvus*
*** *Milvus milvus*
**** *Milvus (milvus) fasciicauda* 
*** *Milvus migrans* (Svartgleða)
*** *Milvus (migrans) lineatus*
*** *Milvus (migrans) aegyptius*
** *Lophoictinia*
*** *Lophoictinia isura*
** *Hamirostra*
*** *Hamirostra melanosternon*

***Perninae**
** *Leptodon cayanensis*
** *Leptodon forbesi*
** *Chondrohierax uncinatus*

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar 
Bólkur:Falconiformes
Ørn

**Ørn** (frøðiheiti - *Aquila* etc. spp.) er stórur ránfuglur av heykaætt. Ein tann størsti og tignarligasti ránfuglurin er avstralørnin við sínum sýlda veli. Flogið er 2,5 m. Ein ørn kann gerast 50 ára gomul. Ørnir eru av mest hóttu fuglasløgum, tí tær verða so nógv jagstraðar, og eisini eru tær í vanda av umhvørviseitran. Tær síggja eina best av øllum djórum á jørðini og kunnu síggja eitt djór 3,5 kilometrar burturi. Flestu ørnir verpa tvey egg. Ofta drepur ungin, sum kemur fyrst úr egginum, hin, tá tað seinna eggið klekist. Eftir at talið av ørnum í Skandinavia hevur verið fallandi seinastu 50 árini, er tað nú vaksandi aftur. 

## Slag

* *Aquila chrysaetos* (Kongaørn)
* *Hieraaetus pennatus* (Velbrún ørn) 
* *Haliaeetus albicilla* (Havørn)
* *Pandion haliaetus* (Fiskiørn) 

## Sí eisini

* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Teitur Tausen

**Teitur Tausen** (føddur 27. mars 1991 í Porkeri) er føroyskur fótbóltsleikari, verjuleikari, sum spældi við besta liðnum hjá FC Suðuroy í 2010 í Vodafonedeildini og 2011 í 1. deild, síðan flutti hann til Svøríkis at arbeiða og spældi tí ikki við í 2012. Hann gjørdi 4 mál fyri FC Suðuroy í 2011. Í 2010 skoraði hann 2 mál fyri FC Suðuroy í Vodafonedeildini, tað var í Havn í dystinum móti HB, sum endaði við javnleiki 4-4,tann dysturin varð spældur 1. apríl 2010 og síðan móti B71. Teitur hevur spælt við vaksnamanna deildini VB/Sumba í 2007-2009, áðrenn tað spældi hann við dreingjadeildunum hjá sama felag.

## Ársins stjørnuskot 2008
Teitur varð kosin "Ársins stjørnuskot 2008" hjá VB/Sumba. Teitur var tá 17 ára gamal og spældi oftast sum vinstri bakkur. Í heystfrítíðini sama árið var hann til royndarvenjing hjá fótbóltsfelagnum Brøndby í Danmark.http://www.sudurras1.com/pages/posts/arsins-leikari-og-arsins-stjornuskot.177.php 

## Keldur

* Soccerandequipment.com
* Faroesoccer.com
* Sudurras1.com 

## Slóðir

* FCSuduroy.com . 

Tausen, Teitur
Tausen, Teitur
Bólkur:FC Suðuroy leikarar
Svartgleða

**Svartgleða** (frøðiheiti - *Milvus migrans*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Havørn

**Havørn** (frøðiheiti - *Haliaeetus albicilla*) hevur nakað minni kropp enn svanur, men nógv longri flog, hálvan triðja metur. Hon er mest brún — tær gomlu hava hvítt vel; føturnir eru sólgulir. Hon eigur í fjallalondum, Noregi og Svøríki, ikki sørt á Íslandi — altíð nær við sjógv ella vøtn ella stórar áir. Sum allur rovfuglur heldur hon seg mest einsamøll ella saman í pørum. Føðin er mest fiskur og fuglur. Høgt í lofti sveimar hon spakuliga um og skimast; sær hon tá fisk uppi undir vatnskorpuni, stoytir hon sær niður og tekur hann í klørnar. Tey fuglasløg, sum fara á flog, letur hon vera í frið; men teir, ið kava, eygleiðir hon, til teir koma upp; eru teir knappir undir aftur, kunna teir sleppa einar tvær ferðir; men eina ferð mugu teir steðga til at anda, og tá hevur hon klørnar í teimum, og flýgur so burt at eta teir. Á landi drepur hon ikki nógv annað enn harur og rýpur. Deyðseyða og onnur ræ á sjógv ella landi dámar henni væl. Har sum hon eigur, hevur tað hent seg, at hon hevur tikið lítil børn, so søgnin um ørnina í Tindhólmi er væl trúlig.

Reiðrið er oftast í høgum homrum, óføra stórt, sum favn breitt og hálvan favn høgt; tilfarið er mest viðagreinar, í neðra tjúkkar sum armar, sum upp kemur, klænir. Sum aðrir rovfuglar verpur hon tíðliga á vári — longu í mars. Eggini eru 2; 6 vikur tekur at klekja tey. Ungarnir elta tær gomlu til út á heystið. Í árunum, áðrenn teir setast í búgv, strúka teir víða um lond. Nú og tá kemur onkur til Føroyar. Tá væntaðu teir gomlu Føroyingarnir stórt herverk í haganum; ein maður, sum skeyt eina ørn, varð fríur bæði fyri nevtoll og skjútsflutning, so leingi hann livdi. Enn koma ørnir higar av og á, men einki hoyrist um, at tær gera nakað ilt.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Fenheykur

**Fenheykur** (frøðiheiti - *Circus cyaneus*) eigur á heiðum og í fenum um meginpartin á norðurhálvuni og í Suðuramerika. Hann eigur ikki í Grønlandi. Í Norðuratlantshavi eru tilsamans færri enn 100 pør í Orknoyggjum og Ytru Suðuroyggjum. Har tekur fenheykurin smá gnagdýr og fugl, til dømis heiðarýpur. Hann er flytifugl og í flytíðini kann hann bera við norðari í Atlantshavi.  

Veingirnir eru langir. Upp ímillu heldur hann teimum sum eitt V. Gamlir steggjar eru ljósablágráir, veingjarbroddarnir eru svartir. Flogið á fenheyki er mest sum á válki, men hann tykist størri, og tað er bæði, tí at hann hevur so langt vel, og sum hann flýgur, sveimar og leitar uppi yvir fjallaheiðini.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Bláheykur

**Bláheykur** (frøðiheiti - *Circus pygargus*) 

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Falconiformes
Yell

**Yell** (eldri *Jala* ella *Jela*) er ein av Norðoyggjunum í Hetlandi. Yell er næstørsta oyggin í Hetlandi, 27 km long, 11 km breið, og hevur triðflest íbúgvar (eftir Mainland og Whalsay), í 2001 hevði oyggin 957 íbúgvar. 
## Landslag og djóralív

Ikki er greitt hvat navnið merkir, men hildið verður, at tað kann upprunaliga vera av piktiskum uppruna. Norðbúgvar kallaðu oynna Gjall, ið sipar til berligt landslag, men hinvegin kann heitið Jala ella Jela hava merkt "hvíta oyggj" sipandi til tær hvítu skeljasands strendurnar kring oynna.

Hægsta fjallið er Hill of Arisdale (før. Argisdals Heyggjur) 210 m.

## Búseting

Bygdirnar á Yell liggja fram við strondini, tær størru eru Burravoe, Mid Yell, Cullivoe og Gloup, og smærru bygdirnar eru Ulsta, Gutcher, Aywick, West Yell, Sellafirth, Copister, Camb, Otterswick, og West Sandwick.

## Ferðasamband

Ferjusamband er frá Ulsta á Yell til Toft á Mainland, og frá Gutcher á Yell til Belmont á Unst og til Hamars Ness á Fetlar.

## Myndir

Mynd:Windhouse.jpg |*Windhouse*, har spøkir ringast í Hetlandi. Jakob Jakobsen sigur at upprunaliga norrøna navnið var 'Vindási'
Mynd:Peatcuttingulsta.jpg |Torvskurður á Yell
Mynd:Oldhaamuseum.jpg |Bygdarsavnið 'Old Haa Museum'
Mynd:Nessofsound.jpg |*The Ness of Sound*, eitt av mongum nesjum bundið at meginoynni av eini oyru
Mynd:Abovebasta.jpg |Vetrarsól yvir *Basta* á eystursíðuni
Mynd:Bouster.jpg |Eins og aðrastaðni í Hetlandi og Norður Skotlandi, hevur Yell upplivað avfólking og minkandi fólkatal; her sæst oman á avtoftaðu bygdina *Bouster*.
Mynd:Copisterbroch.jpg |Toftirnar av eini 'Broch' (borg) síggjast á *Holm of Copister* 

Bólkur:Oyggjar í Hetlandi
Burravoe

**Burravoe** (norrønt *Borgarvágr*), er ein bygd á Yell í Hetlandi. 
Tann merkisverdasti bygningurin á staðnum er bygdasavnið *The Old Haa Museum* ið húsast í einum húsum frá 1672.

Bólkur:Hetland
Whalsay

**Whalsay**, (norrønt *Hvalsey*), er sætt-størsta oyggin í Hetlandi, og hevur næstflest íbúgvar (eftir Mainland), í 2004 hevði oyggin 1034 íbúgvar. 

Høvuðsvinnan á oynni er fiskivinna, og størsta bygdin er Symbister har bátahavnin er. Ferjusamband er frá Laxo til Vidlin á Mainland, oyggin hevur eisini ein flogvøll í Skaw.  

Vitjunarverd støð á oynni, eru m.a. tvey hús frá bronsuøldini, Benie Hoose og Yorie Biggins. 

## Keldur


## Slóðir úteftir

Bólkur:Oyggjar í Hetlandi
Meinhard Jensen

**Meinhard Jensen** er gøtumaður, føddur í 1971. Hann er familjumaður, sum undirvísir í enskum í student á Kambsdali og í HF í Klaksvík, umframt at hann er vertur í Áðrenn Elvis. Tað er ein sending hjá útvarpinum hjá Kringvarpi Føroya, sum hevur verið í gongd síðan 2007.

Meinhard hevur skrivað stuttsøguna *Login í hellinum undir kaffistovuni*, sum er útgivin í savninum *Mjørki í heilum* í 2001.

## Keldur


Bólkur:Føroyskir lærarar‎
Bólkur:Føroyskir rithøvundar‎
Cullivoe

**Cullivoe** (norrønt *Kollavágr*), er ein bygd á Yell í Hetlandi. Bygdin liggur spjødd á landnyrðingshorninum á oynni, og haðani sæst tvørturum Bluemull Sound *(Blámúlasund)* yvir á oynna Unst. Bygdin hevur eina bátahavn við oljutangum og ísvirki, havnin varð endurnýggjað í 1991.

Bólkur:Hetland
Norðoyar, Hetland

**North Isles** (føroyskt *Norðoyar* ella *Norðuroyggjar*) í Hetlandi eru fyrst og fremst tær størru oyggjarnar: Yell, Unst og Fetlar. 

Men fleiri smáar oyggjar eru eisini:

* Muckle Flugga
* Uyea
* Out stack
* Balta
* Huney
* Haaf Gruney

## Sí eisini

Norðoyar

Bólkur:Oyggjar í Hetlandi
Unst

**Unst** er ein av Norðoyggjunum í Hetlandi. Hon er norðasta bygda oyggin í Stórabretlandi, og triðstørsta oyggin í Hetlandi, 20,4 km long, 8,5 km breið, í 2001 hevði oyggin 720 íbúgvar.

Navnið Unst er helst av piktiskum uppruna, týdningurin av tí er ókendur. Norðbúgvar kallaðu oynna *Ørnyst*.

## Jarðfrøði og búseting

Unst er í stóran mun grasgrógvin og bakkin er høgur fram við strondini. Valla Field (Valafjell) er vælkent og sæst víðan, men Saxa Vord (før. Saksa vørða) við sínum 285 m er hægsta punktið á oynni. 

Størsta bygdin er Baltasound har ið flogvøllurin er, aðrar bygdir eru Uyeasound og  Haroldswick.

Unst ger í mongum førum krav uppá heitið "norðasta í Bretlandi". Bygdin Skaw er norðasta bygd í Bretlandi, vitin á Muckle Flugga norðanfyri Unst, tikin í brúk í 1858, er norðasti vitin í Bretlandi og Out Stack er norðasti stakkur í Bretlandi.

## Djóra- og plantulív

Ríkt fuglalív er á oynni, ikki minst í friðaða økinum Hermaness, sum eisini er einasta stað har plantan *hetlendskt høsnagras* veksur.

## Ferðasamband

Ferjusamband er frá Belmont á Unst til Gutcher á Yell og til Hamars Ness á Fetlar

## Myndir

Mynd:Muness Castle Unst 6484.JPG|Muness Castle
Mynd:Unst Bus Shelter.jpg|Buss-skýlið "The Unst Bus Shelter"


## Keldur


## Slóðir úteftir
*unst.org
*Upptøkur av Unst dialektini

Bólkur:Oyggjar í Hetlandi
Fetlar

**Fetlar** er ein av Norðoyggjunum í Hetlandi, tann triðstørsta av teimum. Hon er uml.  41 km² til støddar og í 2001 vóru íbúgvarnir 86 í tali. 

Navnið er helst av piktiskum uppruna, men kann eisini vera norrønt "Fetaland" í týdninginum "fitilendi". Í einum dokumenti frá 1490 er oyggin nevnd "Fötilør", sipandi til at oyggin (sum nærum er í tveimum) er bundin saman av einum "fetli". 
Hægsta punktið á oynni er Vord Hill (før. Varðaheygur) 158 m.
Størsta bygdin ið er Houbie liggur sunnanvert á oynni. 

Ferjusamband er frá Hamars Ness á Fetlar til Gutcher á Yell og til Belmont á Unst. 

Miðskeiðis á oynni er flogvøllur. 

## Myndir

Mynd:Fetlar Houbie Buildings.jpg |Leagarth House, *Houbie* 
Mynd:Urielingey.jpg |Oyggin *Urie Lingey* við Fetlar í bakgrundini


Bólkur:Oyggjar í Hetlandi
Scalloway

**Scalloway**, (skotskt: *Scallawaa*), er næststørsta bygdin á Mainland í Hetlandi. Bygdin liggur á vesturstrondini móti Atlantshavinum, og var fram til 1708 høvuðsstaður í Hetlandi. Navnið kemur av norrønum: *Skálavágr* 

Í 2014 búðu 1200 fólk í Scalloway. 

Fiskivinnuháskúlin North Atlantic Fisheries College  liggur í Scalloway. 

## Sí eisini

Skálavík

Bólkur:Hetland
Foula

**Foula** (norrønt *Fugley*, skotskt gæliskt *Fughlaigh*), er mest fjarskotna oyggin í Hetlandi, samstundis er hon tann hetlendska oyggin ið liggur nærmast Føroyum, 285 km (154 sjómíl) hiðani. 

## Landslag og djóralív

Oyggin er eyðkend av teim 5 tindunum: Soberlie 221 m, The Noup 248 m, Hamnafield 344 m, The Kame 376 m og The Sneug 418 m, sum er hægsta fjallið á oynni. Norðast á oynni er Gaada Stack ein kendur stakkur.

Sum navnið bendir á, er fuglalívið ríkt á oynni, fuglabjørgini vestantil og norðantil á oynni, eru upp í 370 m til hæddar.

## Søga
Í 1490 vóru jarðarognirnar hjá Ciske familjuni býttar og Vaila og Foula gjørdust ogn hjá Alv Knutsson. Men Ciske familjan var norsk, og tá Hetland var innlimað í Skotland nøkur áratíggju frammanundan, vóru ognarkrøvini á oynni fløkjaslig og ósambærilig.

Á Foula bleiv julianski kalendarin  framhaldandi nýttur, eftir at restin av stórabretlandi hevði skift til gregorianska kalendaran í 1752. Foula helt fast við julianska kalendaran við at brúka 1800 sum leypár, men av tí at man ikki brúkti ár 1900 sum leypár er Foula nú ein dag frammanfyri julianska kalendaran, og 12 dagar aftanfyri gregorianska kalendaran. Sostatt verða jól hildin 6. Januar *(gregoriska klendaran)* á Foula og nýggjár 13. Januar *(gregoriska kalendaran)*.

Í 1720 fóru pokurnar (koppar) at ganga millum teir 200 íbúgvarnar á Foula. Av tí at oyggjabúgvarnir vóru so avskornir frá øðrum fólki, høvdu teir ikki órinskap (immunitet) móti hesi sjúku, og níggju av tíggju fólkum doyðu. Sagt var at bert umleið 5-6 fólk yvirlivdu pokurnar; og nýggj fólk máttu flytast av meginoynni at fólka oynna aftur. Hetta var kanska ein av orsøkunum til at gamla norn málið fekk mønustingin á oynni. 
 
Skotski blaðmaðurin John Sands, ið búði fleiri stutt tíðarbil á skotskum oyggjum og í Føroyum, búði eina tíð á Foula í seinnu helvt av 19’du øld. Hann fanst harðliga at tí áhaldandi “Truck-skipanini”, har skotski ‘lairdurin’ (góðseigarin) rindaði sínum undirsáttum á Foula løn í sokallaðum ‘kredittum’, har teir nærmast einanans kundu keypa vørur og tænastur frá honum sjálvum. Blaðmaðurin avmyndaði Foula sum ein vakra ungmoy ið bleiv kvald av einum stórum kyrkingarormi (kvalaraslangu), meðan onnur skriðdjór, nevnd 'missionary', 'laird' og 'truck' hugdu at.

Tann síðsti lairdurin av Foula var Ian Holbourn (1872 – 1935), føddur John Bernard Stoughton Holbourn. Hann var rithøvundur, professari og fyrilestrarhaldari á University of Oxford.

Foula var helst tað staðið í Hetlandi, har málið norn var talað longst. Longsti tekstur á norn, Hildinakvæðið (Hildina Ballad) varð niðurskrivað á Foula av G. Low í 1774.

## Íbúgvar

Foula hevur 38 íbúgvar í teimum báðum bygdunum, Hametoun og Ham á eystursíðuni. 

Frá Ham er ferjusamband til Walls og Scalloway á Mainland. Oyggin hevur eisini ein flogvøll, haðani flogsamband er til Tingwall Airport á Mainland.

## Myndir

Mynd:Cliffs, Foula.jpg|Móti Wester-Hoevdi
Mynd:Ham Foula.jpg|Bygdin Ham 
Mynd:Noup, Foula.jpg|The Noup
Mynd:Gaada stack.jpg|Stakkurin Gaada-stack)
Mynd:Foula post office.jpg|Posthúsið í 1964


## Sí eisini

Fugloy

Bólkur:Oyggjar í Hetlandi
Kirkwall

**Kirkwall** (skotskt: *Kirkwaa*, (skotskt gæliskt: *Baile na h-Eaglais*) er høvuðsstaður í Orknoyum, býurin hevur 8.686 íbúgvar.  Navnið kemur av norrønum: *Kirkjuvágr*.

Í miðbýnum stendur *St. Magnus Cathedral*, bygd av Ragnvaldi II jalli, til minnis um Sankta Magnus Erlendsson, ið var orknoyajallur 1108-1117.

## Myndir

Mynd:St Magnus Cthl Kirkwall.jpg|St. Magnus Cathedral í Kirkwall.
Mynd:Kirkwall Town Hall.jpg|Býráðshúsið "Town Hall".


## Sí eisini

Kirkjubøur

Bólkur:Skotland
Bólkur:Orknoyar
Stromness

**Stromness** (skotskt *Strumnis*, eldri navn *Hamnavoe*), er næststørsti býur í Orknoyggjum, býurin hevur uml. 2.200 íbúgvar. Navnið kemur av norrønum: *Straumsnes*.

Sluppin "Rachel", vanliga nevnd "Skotaskipið", ið fór á land á Svínoyarvík 27 nov. 1786, var úr Stromness. 

## Myndir

Mynd:Pier, Stromness - geograph.org.uk - 1460.jpg|Pierurin í Stromness.
Mynd:Stromness Harbour.JPG|Havnin.


## Sí eisini

Streymnes

Bólkur:Skotland
Bólkur:Orknoyar
Mark Schultz

**Mark Schultz** (føddur 16. september, 1970) er ein amerikanskur kristin sangari og sangskrivari. Mark Schultz er uppvaksin í Colby í Kansas, har hann eisini seinni tók útbúgving innan marknaðarførslu á Kansas State University. Hann flutti seinni til Nashville í Tennessee har hann í 8 ár arbeiddi sum ungdómsleiðari í einari samkomu. Hann hevur verið útnevndir til fleiri Dove Awards, og vann sína fyrstu award í 2006 fyri framførslu sína *Mark Schultz Live: A Night of Stories & Songs* sum varð útnevnd *Long Form Music Video of the Year*. Mark Schultz búðleikast nú í Chapel Hill í North Carolina.

Bólkur:Amerikanskir tónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1970
Kirkjubømúrurin

**Kirkjubømúrurin** ella **Magnus-katedralurin**, er í Kirkjubø, hann verður eisini nevndur **Múrurin**. Erlendur biskupur byrjaði at byggja hann umleið ár 1300. Múrurin er 26,5 metrar til longdar, 10,8 metrar breiður, 9 metrar høgur og múrarnir eru 1,5 metrar tjúkkir. Katedralurin er bygdur í Gotiskum stíli.

## Søga
Arbeiðið at gera Magnusar-katedralin byrjaði umleið ár 1300 av Erlendi Biskupi, sum var biskupur í Føroyum frá 25. januar 1269 til 1305, tá føroyingar kravdu at Kongur Hákun 5. Magnusson setti hann úr starvi, vegna ov høgar skattir og arbeiðskostnað á katedralinum.

Søgnin um Bardagan í Mannafalsdali verður vanliga hildin at vera um byggingina av Kirkjubømúrinum.

## Slóðir úteftir
* *[https://archive.org/stream/faerskanthologi01denmgoog#page/n504/mode/2up Bardagin í Mannafellsdali]*, Færøsk Anthologi I, V.U. Hammershaimb, archive.org, ss. 379-381.
* ''Dr. Jacobsen om Gæsa'', Færøske Folkesagn og Æventyr, Jakob Jakobsen, København 1898-1901, heimskringla.no
* Nær varð Múrurin bygdur?, savn.fo
* Álit um Kirkjubømúrin, mmr.fo
* Nordisk Ruinseminar Færøerne 18. - 20. september 2007, setur.fo

Bólkur:Kirkjur í Føroyum
Bólkur:Føroya søga
Bólkur:Streymoy