open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ravnur

**Ravnur** ella **Krunkur**, gamalt føroyskt **Gorpur** (frøðiheiti - *Corvus corax*) er stórur, svartur krákufuglur, hvørs veingjavídd er um leið 65-70 cm. Fjaðrarnar eru krunkasvartar og skyggja blágrønar. Hann hevur svart nev og svartar føtur. Ravnurin í Íslandi og í Føroyum hevur verið avbyrgdur so mikið leingi, at hann í dag ikki er meinlíkur ravni aðrastaðni úti í heimi. Eingin veit, hvussu nógvur ravnur eigur í Føroyum . 

Nógv pátrúgv er knýtt at ravninum, pátrúgv, ið stavar frá ravnunum hjá Óðini, Hugin og Munin. Sum krákan er ravnurin ein av ruskmonnum náttúrunnar, sum ikki fírir fyri at eta lomb og seyð, ið eru ússalig, ræ og rusk. Hetta hevur mangan fingið fólk at argast inn á hann. Ikki man vera smávegis av mús og rottu, sum hvønn vetur hvørvur niður í ravnarnar.

Ígjønum øldir hava menn veitt ravn eins væl og kráku. Hetta elvdi m.a. nevtollurin, sum ikki er avtikin enn, hóast hann ikki verður nýttur í dag. Henda lóg segði, at hvør maður, ið var ímillum 15 og 50 ára gamal, árliga skuldi lata inn eitt ravnsnev ella tvey nev av kráku, baki ella skúgvi. Øll nevini vórðu savnað og brend á Krákusteini í Havn. Nú er ravnurin millum teir fuglar, ið verða veiddir alt árið. Hann er støðufuglur og er tí her alt árið. Jagstranin hevur gjørt ravnin til ein styggan fugl. Reiður ger hann sær í brøttum, fjarskotnum klettum, ið ikki eru lættir at sleppa til. Vanliga verpur ravnur 4-5 egg.

**Corvus corax corax** er tann mest vanligi ravnurin meðan **Corvus corax varius** er slagi sum er at finna í Føroyum og í Íslandi.

## Slag
**Corvus corax* (Bringuhvítur ravnur)
* Hvítravnur *Corvus corax varius var. leucophaeus* var eitt serføroyskt ravnabrigdi, men er nú útdeyður.

## Sí eisini
* Fuglar í Føroyum

## Ávísingar úteftir
* FaroeNature.net > Ravnur 

## Keldur


* Postverk Føroya.

Bólkur:Fuglar
Bólkur:Passeriformes
Olaf F. Joensen

**Olaf F. Joensen** róptur **Óli í Skúla** (1876 - 1964) var keypmaður í Klaksvík. Hann varð valdur á ting fyri Sambandsflokkin í Norðuroyggjum.

* 1924 - 1928 Løgtingslimur.
* 1932 - 1946 Løgtingslimur.
* 1950 - 1954 Løgtingslimur.

Joensen, Olaf F.
Joensen, Olaf F.
Joensen, Olaf F.
Bólkur:Andlát í 1964
Thorstein Petersen

**Thorstein Petersen** (21. august 1899 – 4. mai 1960) var løgfrøðingur, politikari fyri Fólkaflokkin og fyrsti stjóri hjá Sjóvinnubankanum.

Thorstein Petersen varð borin í heim í Havn 21. august 1899. Aftan á barnaskúlagongd fór hann til Danmarkar at taka studentsprógv og lesa løgfrøði við lærda háskúlan í Keypmannahavn. Tá hann í 1928 hevði staðið løgfrøðisprógv, kom hann aftur til Havnar, har hann setti seg niður sum sakførari. Í 1932 gjørdist hann stjóri í nýstovnaða Sjóvinnubankanum og sat í hesum starvi fram til kreppuna hjá Sjóvinnubankanum í 1951.

Tíðliga kom hann upp í politikk. Hann sat á tingi fyri Fólkaflokkin í Suðurstreymoy 1940-1954, og var fleiri skeið tingformaður. Hann var landsstýrismaður 1950-1951 og fólkatingsmaður 1943-1950, varð aftur valdur á fólkating í 1957, men misti valbærið orsakað av leikluti sínum í Sjóvinnubankamálinum í 1951. Hann doyði 4. mai 1960. 

## Politiska lívsleiðin
* 1940 - 1954 Løgtingslimur.
* 1943 - 1950 Fólkatingslimur.
* 1950 - 1951 Landstýrismaður.
* 1943 - 1945 aug. Tingformaður.
* 1945 nov. - 1946 Tingformaður.
* 1946 - 1952 Formaður fólkafloksins á tingi.
* 1950 juli-des. Tingformaður.

## Sí eisini
*Mohr, Høgni: *Men hvar er tann nevin sum slær*, Sprotin 2012, ISBN 98-99918-71-80-6

## Keldur
* *Løgtingið 150 - Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 339 (PDF-Download )

Bólkur:Løgtingsformenn í Føroyum
Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1899
Bólkur:Føroyskir fólkatingslimir
Bólkur:Føroyskir løgfrøðingar
Bólkur:Varaløgmenn í Føroyum
Bólkur:Politikarar úr Fólkaflokkinum
Bólkur:Andlát í 1960
Johan M. Fr. Poulsen

**Johan Martin Fredrik Poulsen** (26. september 1890 á Toftum - 24. juni 1980) var politikari og fyrstilærari á Strondum. Hann var løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin.

* 1920 - 1970 Løgtingslimur.
* 1939 - 1943 Fólkatingslimur.
* 1950 - 1964 Fólkatingslimur.
* 1948 - 1970 Formaður Sambandsflokksins.

## Keldur

* *Løgtingið 150 - Hátíðarrit*. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 340 (PDF-Download )

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1890
Bólkur:Andlát í 1980
Bólkur:Løgtingsformenn í Føroyum
Bólkur:Føroyskir fólkatingslimir
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum
Listasavn Føroya

**Listasavn Føroya** varð bygt í 1970. Savnið er í Viðarlundini í Gundadali á Gundadalsvegi 9 í Tórshavn. J.P. Gregoriussen teknaði bygingin. Norðari endin av húsinum er frá 1970, tað er tann eldri Listaskálin, sum Listafelag Føroya læt byggja. Savnshúsini vórðu tikin í nýtslu í 1993, tað vóru arkitektarnir N. F. Truelsen og J. P. Gregoriussen sum teknaðu nýggja bygningin.

## Sjálvsognarstovnur
Listafelag Føroya er sjálvsognarstovnur. Nevndin er mannað við 4 fólkum sum umboða Føroya Landsstýri, Listafelag Føroya, Føroysk myndlistafólk og Tórhavnar kommunu. Í stýrinum fyri Listasavnið sita fyri tíðarskeiðið 1. apríl 2009 til 31. mars 2013:
* Niels Christian Nolsøe, stýrisformaður (valdur av Mentamálaráðnum)
* Ingi Joensen, stýrislimur (valdur av Føroysk Myndlistafólk)
* Gunnvør Balle, stýrislimur (vald av Tórshavnar Býráð)
* Árni Winther, stýrislimur (valdur av Listafelag Føroya)

## Føst framsýning
Listasavn Føroya hevur bæði fasta og skiftandi framsýningar av eldri og nýggjari føroyskari list. Mong føroysk listafólk eru umboðaði á føstu framsýningini, millum onnur Sámal Joensen-Mikines (1906-79), Janus Kamban (1913-2009), Ruth Smith (1913-58), Elinborg Lützen (1919-95), Ingálvur av Reyni (1920-2005), Steffan Danielsen (1922-76), Hans Hansen (1920-1970), Frimod Joensen (1915-97) og Tummas Arge (1942-78).

## Skiftandi framsýningar
Árliga eru tríggjar stórar serframsýningar sum Listasavnið skipar fyri og tvær framsýningar sum ávikavist Føroysk Myndlistafólk og Listasfelag Føroya skipa fyri. Framsýningarnar lata vanliga upp fríggjadag kl. 16. Várframsýningin og Ólavsøkuframsýningin eru framsýningar sum vanliga eru á hvørjum ári.

## Keldur
* art.fo, Listasavn Føroya, Bygningurin - Savnshúsini.
* art.fo, Listasavn Føroya, Skipan
* Art.fo Listasavn Føroya, Framsýningar

## Ávísingar úteftir
* Listasavn Føroya 

Bólkur:Føroysk list
Bólkur:Søvn í Føroyum
Bólkur:Tórshavn
Bólkur:Bygningar og bygningsverk í Føroyum
Føroya Náttúrugripasavn

**Føroya Náttúrugripasavn** varð stovnað í 1955 við tí endamáli at savna, varðveita og framsýna náttúrugripir, sum lýsa náttúru landsins og savna, varðveita og handfara náttúruvísindaligt tilfar. Savnið er skipað í 2 deildir: djórasavn og plantusavn. Upprunaliga var Jarðfrøðisavnið eisini partur av Náttúrugripasavninum, men nú er hetta lagt saman við fyrrverandi Oljufyrisitingini, samanlagdi stovnurin eitur Jarðfeingi. Náttúrugripasavnið heldur til á Debesartrøð á V.U.Hammershaimbsgøtu 13 í Havn.

## Keldur


## Ávísngar úteftir
* Náttúrugripasavnið
* Jarðfeingi

Bólkur:Tórshavn
Bólkur:Søvn í Føroyum
Niels á Botni

**Niels á Botni** (30. mars 1895 í Nólsoy - 20. juli 1982) fuglafrøðingur og útstappari.

Botni, Niels á
Botni, Niels á
Bólkur:Andlát í 1982
Morten Thrane Brünnich

**Morten Thrane Brünnich** (30. september 1737 - 19. september 1827) var ein danskur djórafrøðingur og steinafrøðingur.

Brünnich var borðin í heim í Keypmannahavn.

## Keldur
* *Biographies for Birdwatchers*, by Barbara and Richard Mearns - ISBN 0-12-487422-3

Brunnich, Morten Thrane
Brunnich, Morten Thrane
Gregers Joensen

**Gregers Joensen** (1835 - 12. juni 1897 á Eiði) var løgtingslimur og fyrsti næmingur við prógvi frá Føroya Læraraskúla í 1871. Hann var bygdarráðsformaður á Eiði í tíðarskeiðnum 1894-1897.

## Kelda
* Síða hjá Óla Egilstrøð 

## Sí eisini
*Listi yvir borgarstjórar í Eiðis kommunu

Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Borgarstjórar í Føroyum
Bólkur:Eiðisfólk
Bólkur:Føðingar í 1835
Bólkur:Andlát í 1897
Jákup Frederik Øregaard

**Jákup Frederik Øregaard** (29. juni 1906 í Leirvík - 1980) var keypmaður og politikari. Hann var løgtingsformaður 1946 til 1950 og 1958–1963 og 1966–1978. Hann var kommunustýrislimur í Gøtu kommunu frá 1950 til 1954, og aftur frá 1958 til 1962. Frá 1960 til 1962 var hann harumframat borgarstjóri.

Hann var formaður Javnaðarfloksins frá 1969 til 1972.

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Løgtingsformenn í Føroyum
Bólkur:Føroyskir keypmenn
Bólkur:Føðingar í 1906
Bólkur:Andlát í 1980
Bólkur:Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Heini Havreki

**Heine Johnsen** róptur **Heini Havreki** (uml. 1514 í Bergen - 1576 í Rødø) varð sóknarprestur á Nesi Eysturoy frá 1541 - 1566.

* Børn: Joen Heinesen, Magnus Heinason, Herborg Heinadóttir og Heini Heinason

* 1566 - 1576 Sóknarprestur í Rødø.

Bólkur:Norðmenn
Beinta Broberg

**Beinta Kristina Broberg**, veruliga **Bente Christine Broberg** (uml. 1667 - 15. februar 1752) er tann kvinnan, sum skaldsøgan **Barbara** er bygd á, og harvið ein av gitnastu kvinnum úr Føroyum.

Beinta er fødd uml. 1667 í Tórshavn, dóttur sorinskrivaran Peder Sørensen Broberg (?-1695) og Birgitte Marie Jensdatter Bøgvad (1647-1715). Bæði foreldrini vóru donsk. Hon var gift tríggjar ferðir: 
# uml. 1695 við sóknarpresti Jónas Jónasen (uml. 1660 - uml. 1700). Hann kom úr Danmark og var prestur í Norðoyggjum á Viðareiði.
# uml. 1702 við sóknarpresti Niels Gregersen Aagaard, (1672 - 18. apríl‎ 1706). Tá hann kom úr Danmark til Føroyar, flutti hann við Beintu til Miðvágs í Vágum, har hann bleiv prestur.
# uml. 1706 við sóknarpresti Peder Ditlevsen Arhboe, (23. november 1675 - 7. januar 1756), eftirfólk sum prestur í Vágum, men í 1718 var hann dømdur frá sínum embæti orsakað av stríði við fólki í bygdini.

* Í 1927 kom út stuttsøgan *Beinta* eftir Hans Andrias Djurhuus.
* Í 1939 kom út hin gitna skaldsøgan Barbara eftir Jørgen-Frantz Jacobsen.
* Tann 28. september 1997 hevði filmurin Barbara eftir Nils Malmros frumframførslu í Norðurlandahúsinum.

## Slóðir úteftir
* Dansk Kvindebiografisk Leksikon

Broberg, Beinta
Broberg, Beinta
Bólkur:Andlát í 1750-árunum
Sorinskrivari

**Sorinskrivari** er dómari í Føroya rætti. Sorinskrivarin er ovasti leiðari og dómari í *Føroya Rætti*.

## Søga
* 1274 Løgtingið hevði egnan skrivara, sum varð nevndur sorinskrivari.
* 1688 Fútin og sorinskrivarin fingu størri vald, meðan løgmansembætið fekk minni og minni týdning.
* 1816 varð yvirrætturin, appellrætturin løgmaður og løgting varð tikið av. Sorinskrivarin dømdi nú einsamallur.

## Sí eisini
*Sorinskrivarar í Føroyum

## Keldur

## Slóðir úteftir
*Sorinskrivarin í Føroyum, Føroya Rættur

Bólkur:Løgfrøði
Bólkur:Danskir stovnar og ráð í Føroyum
Bólkur:Løgfrøði
Bólkur:Fólk eftir yrki
Bólkur:Danir
Bólkur:Føroya søga
Barbara

**Barbara** er kvinnufornavn:

* Navnið kemur frá latínska orðinum *barbarus*, ið merkir barbárur (*[[Latín (mál)|latín]]: hin fremmandi*, upprunaliga *hon, ið ring er at skilja*). Stytti formurin **Barba** er eisini vanligur í Føroyum.

**Aðrir týdningar:**
* Kristna halgikvinnan og pínslarvátturin Barbara, sum doyði í Nikodemiu ár 306.
* Skaldsøgan Barbara eftir Jørgen-Frantz Jacobsen.
* Filmurin Barbara, bygdur á skaldsøguna, við leikstjóra Nils Malmros.
* Kvinnan, sum skaldsøgan er bygd á, er Beinta Broberg (1667 - 1752).

Bólkur:Konufólkanøvn
Norðurlandahúsið í Føroyum

**Norðurlandahúsið í Føroyum** er størsti mentunarmiðdepil í Føroyum. Húsið varð vígt og tikið alment í nýtslu 8. mai 1983 í Tórshavn. Norðurlandahúsið hevur havt stóran týdning fyri mentanarlívið í Føroyum. 
Tað er stýrið fyri Norðurlandahúsið, ið setur stjóran. Stjórin verður settur í eitt 4- ella 5-áraskeið, tó kann stjórin søkja um at fáa starvssetanina longda til 8 ár. Teir fyrstu stjórarnir sótu bert eitt ár hvør. Niels Halm úr Danmark var stjóri frá 1. februar 2004 til 31. januar 2013, tað er higartil tað longsta tíðarskeiðið, ið nakar stjóri fyri Norðurlandahúsið í Føroyum hevur sitið. Eitt stutt tíðarskeið á tveir mánaðir í 2011 røkti Urd Johannesen stjórastarvið, meðan Niels Halm røkti aðrar uppgávur fyri Nordisk Ministerråd. 

## Stjórar fyri Norðurlandahúsið í Føroyum

*Steen A. Cold, Danmark 1983 - 1984
*Hjörtur Pálsson, Ísland 1984 - 1985 
*Karin Flodström, Svøríki 1985 - 1989 
*Jan Kløvstad, Noreg 1989 - 1994 
*Peter Turtschaninoff, Finland 1994 - 1999 
*Helga Hjörvar, Ísland 1999 - 2005 
*Niels Halm, Danmark 2005 - 2013
*Sif Gunnarsdóttir, Ísland 2013 - 2018
*Gunn Hernes, Noreg 2018- 

## Stýrið 2012
*Finland: Leif Jakobsson, formaður
*Ísland: Sigrún Valbergsdóttir, stýrislimur
*Danmark: Christian Svane, stýrislimur
*Áland: Ansti Dahlén  
*Føroyar: Andrea Heindriksdóttir
*Starvsfólkaumboð: Fróði T. Vestergaard

## Ráðgevandi nevnd hjá Norðurlandahúsinum 1. mars 2010 - 28. februar 2013

*LISA: Carl Jóhan Jensen, næstformaður
*LISA: Albert Isfeld
*LISA: Guðrið Poulsen
*LISA: Malan Johannesen
*LISA: Oddfríður Marni Rasmussen
*Fróðskaparsetur Føroya: Eivind Weyhe 
*Kringvarp Føroya: Elin Brimheim Heinesen
*Norrøna Felagið: Eyrith Guttesen
*Føroya landsbókasavn: Laura Vinther
*Tjóðpallur Føroya: Hans Tórgarð
*Eysturoy: Sigvør Laksá
*Norðoyggjar: Dávur Winther, formaður
*Sandoy: Oddvør Johannesen
*Suðuroy: Kristian Holbæk Kristensen
*Vágoy: Edvard í Skorðini

## Keldur


## Slóðir úteftir

* NLH.fo - Heimasíða. 

Bólkur:Tórshavn
Bólkur:Føroyar
Bólkur:Norðurlond
Bólkur:Bygningar og bygningsverk í Føroyum
Benny Samuelsen

**Benny Samuelsen** (føddur 2. august 1928 í Fuglafirði, deyður 30. desember 2017) var ein føroyskur blaðstjóri og prentari.

Sum heilt ungur kom Benny til Havnar í prentaralæru á Dimmalætting, sum farbróðirin Georg Lindenskov Samuelsen stjórnaði frá 1935 til 1981. Dimmalætting helt tá til í gomlu prentsmiðjuni í Erling Jalsgøtu – og áðrenn stóra eldin í 1944, tá húsini hjá Dimmalætting brunnu í grund. Hóast prentaralærdur skifti Benny til tað redaktionella arbeiðið í 1970.

Benny var blaðstjóri á Dimmalætting frá 1981 - 1995. Hann var formaður í P/F Dimmalætting til 2008, tá hann bleiv næstformaður. Hann sat eisini í nevndini á samanløgdu prentsmiðjunum hjá Dimmalætting og Sosialinum, P/F Prentmiðstøðini, sum varð stovnað í 2000. Benny sat í nevndini á Prentmiðstøðini so leingi Dimmalætting átti í Prentmiðstøðini frá 2000 til 2010. Tá hevði Benny Samuelsen verið virkin í føroyska fjølmiðlaheiminum í 68 ár.
 
Benny Samuelsen var eisini virkin á mentanarøkinum, í Sjónleikarhúsinum, hann var við í fleiri útvarpsleikum og læs eisini fleiri skaldsøgur í útvarpinum.

## Familja
Benny var sonur Lenu og Steingrim Samuelsen úr Fuglafirði. Hann var elstur av 12 systkjum, tíggju brøður og tvær systrar vóru í systkinaflokkinum.

## Ávísing úteftir
* 

## Keldur

* Kraks Blå Bog 2005/06, s. 1022

Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føðingar í 1928
Bólkur:Andlát í 2017
Bólkur:Fuglfirðingar
Magnus Heinason (persónur)

**Magnus Heinason** ( 4. mars 1545 (1548?) á Nesihttp://www.denstoredanske.dk/Danmarks_geografi_og_historie/Danmarks_historie/Danmark_1536-1849/Mogens_Heinesen (ella í Oyndarfirði??) – 18. januar 1589, hálshøgdur á Gamlatorgi í Keypmannahavn). Sonur Heina Havreka. Umleið 1580 læt hann Havnar Skansa byggja at verja landið móti sjórænaranum. 

Leygarmorgunin 18. januar í 1589 varð hann leiddur út á Gamlatorg í Keypmannahavn, sum var avrættingarstaðið. Magnus Heinason noktaði at hava bind fyri eyguni og hansara síðstu orð vóru: "Tak hetta burtur. Eg havi sæð mangt drigið svørð fyrr. Men ansa tær, at tú ikki sjálvur verður ræddur, tá ið tú høggur sakleysan mann". 

## Slóðir

* norden.no 
* Mogens Heinesen

Heinason, Magnus
Heinason, Magnus
Martin Joensen (rithøvundur)

**Martin Joensen** er føddur 19. apríl 1902 í Sandvík, deyður 25. desember 1966, sonur Louisu Joensen úr Sandvík. Var giftur við Linu Bjørgheim úr Tórshavn. Martin tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla 1926 og var lærari fyrst á Økrum, í Víkarbyrgi og í Sandvík og síðan á Tvøroyri 1944-64, tá ið hann vegna sjúku legði frá sær. Hann var á ársskeiði á DLH 1938-39 og 1960-61. Martin var deknur í Sandvíkar kirkju í 14 ár. Eitt skifti var hann limur í sóknarstýrinum fyri Hvalbiar sókn. Hann skrivaði eina mongd av greinum og stuttsøgum í bløð og tíðarrit og barnasøgur í barnabøkur og bløð. Martin var blaðstjóri á Sosialinum í nøkur ár. Hann hevur skrivað hesar bøkur: Skaldsøgur: "Fiskimenn" 1946, "Tað lýsir á landi" 1952. Stuttsøgusøvn: "Útrák" 1949, "Klokkan ringir" 1962, "Heimadoktarin" 1977, "Gamli maðurin og varðin" 1977. Ein minnisvarði er reistur í Sandvík til minnis um Martin Joensen.

* 1946 - 1949 Blaðstjóri á Føroya Social Demokrat. 

## Útgivið

* 1946 - Fiskimenn (skaldsøga)
* 1949 - Útrák (stuttsøgur)
* 1952 - Tað lýsir á landi (skaldsøga)
* 1962 - Klokkan ringir (barna- og ungdómssøgur)
* 1977 - Heimadoktarin (stuttsøgur)
* 1977 - Gamli maðurin og varðin (stuttsøgur)

## Heiður
* 1962 - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens

## Keldur


Joensen, Martin
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Sandvíkingar
Bólkur:Føðingar í 1902
Bólkur:Andlát í 1966
Hans Dalsgaard

**Hans Dalsgaard** (29. mars 1899 í Skálavík - 25. oktober 1970).

* 1944 - 1945 Løgtingtingsins umboðsmaður í Íslandi.

## Útgivið

* 1926 - Jákub Sibbi (sjónleikur)
* 1966 - Av mannagøtum (yrkingar)
* 1968 - Bøndur og fátæk fljóð (stuttsøgur)

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1899
Bólkur:Andlát í 1970
Dagmar Joensen-Næs

**Dagmar Joensen-Næs** (fødd 1895, deyð 1983) var ein føroyskur rithøvundur. Dagmar er fyrsta kvinna í Føroyum, sum hevur skrivað eina skaldsøgu, tað var skaldsøgan *Rannvá*. Dagmar er ættað av Ryggi í Miðvági, systir mæta skaldið Mikkjal á Ryggi. Tey vóru 9 systkin, men mamman og 4 systkin doyðu sum smá av tuberklum. 26 ára gomul giftist hon við Martin Joensen Næss, lærara, úr Skúvoy.
Aftaná seks ár í Skúvoy fluttu tey til Miðvágs, har maðurin var settur fyrstilærari.
Martin doyði í 1967, 80 ára gamal. 
Meðan tey vóru trúlovað, var Dagmar í Skúvoy og ferðaðist og var beinanvegin hugtikin av toftunum í Fagradali. Men tað var ikki fyrr enn tey vóru flutt aftur til Miðvágs, at hon skrivaði "Rannvá" í fýratiárunum. Dagmar sigur sjálv, at tað er sonarkonuni fyri at takka, at bókin var givin út. Hon las handritið og var beinanvegin spent. Dagmar sjálv roknaði við at verða gjørd til grin, um søgan varð givin út.
Umframt, "Rannvá" útg. 1971, hevur Dagmar Joensen-Næs skrivað søgusavnið "Tá minnini tala" útg. 1980.

## Keldur


Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føðingar í 1895
Bólkur:Andlát í 1983
Bólkur:Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Louis Zachariasen

**Louis Christian Oliver Zachariasen** (21. januar 1890 á Kirkju - 30. august 1960 í Keypmannahavn) var føroyskur rithøvundur, politikari, lærari, verkfrøðingur, blaðstjóri og stjóri. Var útbúgvin lærari í 1911. Tók verkfrøðingsprógv í Danmark í 1923. Gjørdist riddari av Dannebrog í 1949.

Hann var løgtingsmaður í tveimum skeiðum 1940-1943 og 1946-1950, í 1948- 1950 var hann landsstýrismaður. Frá 1943 til 1954 var hann blaðstjóri á Tingakrossi, og hann var stjóri á Telefonverk Føroya Løgtings frá 1936 til 1952.

## Lívsleið

* 1936 - 1952 Stjóri á Telefonverk Føroya Løgtings
* 1940 - 1943 Løgtingsmaður
* 1943 - 1954 Blaðstjóri á Tingakrossi
* 1946 - 1950 Løgtingsmaður
* 1948 - 1950 Landsstýrismaður

## Útgivið

* 1926 - Páll Fangi (sjónleikur)
* 1951 - Á leiðini (yrkingar)
* 1952 - Úr Føroya søgu um ár 1700
* 1961 - Føroyar sum rættarsamfelag 1535-1655
* 1978 - Abbastova (skaldsøga)
* 1978 - Sóttin svarta (stuttsøgur)

## Keldur

**Løgtingið 150 – Hátíðarrit*, bind 2 (2002), s. 362. (PDF )
* Bokasolan.fo 
*Louis Zachariasen á *snar.fo*

Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føðingar í 1890
Bólkur:Andlát í 1960
Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Varaløgmenn í Føroyum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Føroysk landsstýrisfólk
Bólkur:Føroyskir verkfrøðingar
Bólkur:Tíðindafólk
Bólkur:Politikarar úr Sjálvstýrisflokkinum
Bólkur:Fólk av Kirkju
Ólavur Michelsen

**Ólavur Michelsen** (1933 í Øravík). Hann var føddur 16. september 1933 í Øravík, deyður 1. mai 1978, sonur Emil Michelsen úr Tórshavn og Herdis f. Hentze úr Hvalba. Var giftur við Katrin f. Petersen úr Kaldbak. Ólavur tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla 1958 og var lærari í Fámjin og á Toftum 1958-1959, Sankta Frans Skúla í Tórshavn 1959-1963 og í Tórshavnar Kommunuskúla 1963-1978. Hann var vikarur í Kvívík 1955-1956. Ólavur var blaðstjóri á 14. september 1960-1973 og 1976-1978, var limur í aðalstjórn Tjóðveldisfloksins 1962-1978, limur í Útvarpsnevndini 1957-1978, formaður 1962-1966 og 1974-1978, býráðslimur 1970-1978, varabýráðsformaður 1973-1978. Mestu tíðina í býráðnum var hann formaður í mentamálanevndini. Hann stovnaði saman við Tummasi Napoleon Djurhuus og Williami Heinesen Rithøvundafelag Føroya og var okkurt skifti formaður. Ólavur hevur skrivað yrkingasavnið : "Lovorð" 1953, "Kirkjusøga" 1961, "Norrøn Gudalæra" 1968, "Kálvur lítli" 1964, "Søgusavnið: Brøgd og Bjørg" 1978 og myndabókina "Rossini á Skoradali", sum Erik Hjort Nielsen myndprýddi. Bókin fekk Norðurlendsku barnabókavirðislønina 1991. 

* 1958 - 1961 Blaðstjóri á Dagdvølju.
* 1960 - 1973 Blaðstjóri á 14. september.
* 1976 - 1978 Blaðstjóri á 14. september.

## Útgivið

* 1953 - Lovorð (yrkingar)
* 1961 - Kirkjusøga
* 1964 - Kálvur lítli (sjónleikur)
* 1968 - Norrøn Gudalæra
* 1978 - Brøgd og bjørg (barnabók)

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Føðingar í 1933
Bólkur:Andlát í 1978
Tummas Napoleon Djurhuus

**Tummas Napoleon Djurhuus** (11. mai 1928 í Kollafirði - 1. august 1971 í Portugal), lærari og skald. Tummas varð føddur í Kollafirði, og hann vaks upp í Kollafirði og í Havn. Hann starvaðist sum lærari, til hann brádliga doyði í bestu árum. Tummas Napoleon, sum í táttayrking nevndi seg *Tonglatummas*, skrivaði yrkingar, tættir, gjørdi søguligar ljóðmyndir og var ofta at hoyra í skemtisendingum í útvarpinum. Hansara yrkingar eru ofta inniligar lýsingar av bráðkomnum og viðkvomum kenslum. 

## Útgivið

* 1951 - Ung løg (yrkingar)
* 1955 - Greinar (yrkingar)
* 1958 - Og dansurin gongur (yrkingar)
* 1961 - Tættir og vísur 
* 1970 - Háfjalssólin og hostasevjan (tættir)

## Heiðurslønir

* 1958 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkingasavnið *Og dansurin gongur*.

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir yrkjarar
Bólkur:Føðingar í 1928
Bólkur:Andlát í 1971
Johannes Andreas Næs

**Johannes Andreas Næs** (**Flóvin Flekk**) (føddur 16. september 1920 á Nesi í Hvalba, deyður 5. juni 2018) var ein føroyskur yrkjari og lærari. Aftan á barnaskúlan var hann fiskimaður í nøkur ár, fór so á læraraskúlan í Havn og tók prógv í 1942. Fyrstu árini var hann vikarur ymsastaðni í Suðuroy, sat í starvi í Porkeri 1944-49, í Vági 1949-62, varð so í 1962 fyribils settur sum skúlaráðgevari í serundirvísing fyri alt landið, fekk fast starv sum slíkur frá 1965. Av mongu álitisstørvum hansara kann nevnast, at hann var nevndarlimur í Føroya Lærarafelag 1959-68, harav formaður í mong ár, og nevndarlimur í útvarps-nevndini 1963-. Longu á ungum árum gav hann út yrkingasavnið »Keldufar«, 1949. Hann nýtti tá dulnevnið *Flóvin Flekk*. Í 1959 varð hann av Føroya Landsstýri valdur í Føroya Skúlabókagrunn, formaður frá juli 1966. Hann hevur havt stóra ávirkan á føroyska skúlabóka-útgávu hetta 25 ára skeiðið, sjálvur hevur hann evnað til »Stavkistlar«, 1964, »Orða-talvur og Orðakort«, 1966, »Martin Luther«, 1970, og saman við øðrum skúlafólki hevur hann lagt til rættis kristni-bókarøðina og føroysku lesibókarøðina til fólkaskúlan. Umframt hetta hevur hann verið blaðstjóri á »Sunnudagsblaðnum« 1951-78, og hann hevur frá 1951 verið formaður í teimum nevndum, ið lagt hava til rættis útgávu av Heimamissiónssangbókini. Í 2012 gav abbadóttir hansara, Lív Næs út fløguna Keldufar við yrkingunum úr yrkingasavninum hjá Flóvin Flekk (Johannes Andreas Næs).

## Nevndir

* 1959 - 1968 nevndarlimur í Føroya Lærarafelag - harav formaður 1960 - 1963
* 1959 - 1985 nevndarlimur í Føroya skúlabókagrunni 1959-85, harav eitt langt tíðarskeið formaður.

## Útgivið

* 1949 - *Keldufar* (yrkingar)
** 2012 - Keldufar - 11 av yrkingunum hjá Jóhannes Andreas Næs eru útgivnar sum tónleikaútgáva (CD) við abbadóttrini Lív Næs, sum syngur og hevur gjørt løgini (eitt saman við Trónda Enni og ein av yrkingunum lesur Jóhannes sjálvur upp, við ljóðmyndum, sum Finnur Hansen hevur gjørt).
*1951 Sakaði tað einki - í Míni jólabók
*1952 Ein dreymur - í Míni jólabók
*1953 Jólafriðurin - í Míni jólabók
*1954 Jólafriðurin - í Míni jólabók
*1955 Tá ið sólareygað mennist - í Míni jólabók
*1956 Heimboðin á jólum - í Míni jólabók
*1957 Kolaskipið - í Míni jólabók
*1959 Ein annar skoradagur - í Míni jólabók
*1961 Lítli Dímun - í Míni jólabók
*1964 Á Knúki - í Míni jólabók
*1965 Ein kvøldvakt í bakkveðri í Míni jólabók
*1966 Klyvurfallið er farið - í Míni jólabók
*1967 Rossaklettarnir - í Míni jólabók
*1972 Stubbar úr søgu Føroya Lærarafelags. Serblað, Skúlablaðið
*1974 Tá ið sólareygað mennist - í Míni jólabók
*Sálmabókin - hann hevur yrkt 3 sálmar (nr.  360, 456, 590) og umsett/umyrkt 5 sálmar (250, 333, 351, 424, 501) í sálmabókini hjá Fólkakirkjuni.

## Keldur


## Slóðir

Næs, Johannes Andreas
Bólkur:Føðingar í 1920
Bólkur:Andlát í 2018
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Hvalbingar
Óli Dahl

**Óli Dahl** (føddur 1915 í Funningi, deyður 30. oktober 1992) var ein føroyskur lærari, ritstjóri, blaðstjóri, rithøvundur, barnabókahøvundur og skald. Lærari í Klaksvík, hevur skrivað yrkingar, barnabøkur, serliga við siðsøguligum innihaldi, og eina siðsøguliga skaldsøgu. Fjúrtan ára gamal fór hann til skips og var burtur í 6 ár, hann fór so á Føroya Læraraskúla og tók prógv í 1938. Hann starvaðist sum lærari í Elduvík og Funningsfirði 1945-46, á Viðareiði 1946-53 og í Klaksvík frá 1953, til hann í 1982 legði starvið frá sær vegna aldur. Hann var formaður í Klaksvíkar Sjónleikarfelag í nógv ár og var við til at stovna Klaksvíkar Dansifelag í 1954.
Hann er faðir Árna Dahl.

* 1962 - 1974 Blaðstjóri á tíðindablaðnum Norðlýsið.

## Útgivið

* 1960 - Landnám (yrkingar)
* 1966 - Hví? (smásøgur)
* 1970 - Jólamaðurin sigur børnunum frá (barnabók)
* 1974-1975: Vit fara upp á gólv, bd. 1-4 (savn)
* 1975 - Fjallabrúður (yrkingar)
* 1976 - Við abba á floti (barnabók)
* 1977 - Við gubba at kasta nót (barnabók)
* 1977 - Við ommu til neytar (barnabók)
* 1978 - Við mammu í torvi (barnabók)
* 1978 - Við "Núpi" á Munkagrunninum (barnabók)
* 1980 - Til bjarga (barnabók)
* 1983 - Til látra (barnabók)
* 1988 - Dælt er manni vitandi orð (skaldsøga)

## Heiður
*1979 - Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs

Dahl, Óli
Bólkur:Føroyskir barnabókahøvundar
Bólkur:Føroyskir yrkjarar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føroyskir blaðstjórar
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Funningsfólk
Dahl, Óli
Bólkur:Andlát í 1992
Maria R. Mikkelsen

**Maria Rebekka Mikkelsen** (23. juni 1877 í Havn - 12. februar 1956). Hon var ættað úr Dalólastovu í Havn og hevur tí eisini verið nevnd Maria í Dalólastovu. Í 1898 fór hon til Keypmannahavnar, har hon fyrst arbeiddi í bókahandli og seinni á Ríkisskjalasavninum. Hon gjørdist virkin í Føringafelagnum. Hon hevur yrkt og skrivað nakað, men varð serliga kend sum álitisfólkið, ið hjálpti og eggjaði øðrum, ið skrivaðu. 

## Útgivið
* (1982) - Minni um J.H.O. Djurhuus

Mikkelsen, Maria R.
Mikkelsen, Maria R.
Bólkur:Andlát í 1956
Bólkur:Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir yrkjarar
Valdemar Poulsen

**Valdemar Poulsen** (20. apríl 1909 í Havn) barberur og rithøvundur. Hann varð føddur í Havn í 1909, sonur Vilhelm S. Poulsen. Valdemar fekk tann lærdóm, sum Havnar skúli tá hevði at bjóða, eitt viðføri, ið ikki mundi røkka langt, dugdi maður sær ikki sjálvur at byggja omaná og víðka sjónarringin. Hetta dugdi Valdemar og heilt frá ungum av las hann nógv, føroyskt eins væl og heimsbókmentir.

Ungur fór hann í handverkaralæru, var eitt skifti niðri í Danmark, kom so heim aftur og setti seg niður sum hárskeri í høvuðsstaðnum. Fyrsta stóra skaldaverk Valdemars er sjónleikurin "Sat sapienti", sum varð framførdur á fyrsta sinni á vári 1958. Heitið er útlendskt, og tað er umhvørvið eisini, leikurin fer fram í. Í 1965 kom annar sjónleikurin "Og tó skínur sólin". 

## Heiðurslønir

* 1960 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri *Sat sapienti og Meðan havaldan dúrar*.

## Útgivið

* 1948: Havnar Telvingarfelag 25 ára minnisrit (ritstjóri)
* 1960: Meðan havaldan dúrar (søgur og hugmyndir)
* 1960: Sat sapienti (sjónleikur)
* 1961: Børkuvísur
* 1963: Hin ivingarsami (útvarpsleikur)
* 1965: - og tó skínur sólin (sjónleikur)
* 1968: Næstringarnir (útvarpsleikur)
* 1978: Osvald (skaldsøga)
* 1979: Ein tíðarmynd (søgur og leikrit)

## Keldur


Poulsen, Valdemar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føðingar í 1909
Bólkur:Føroyskir ritstjórar
Hans Marius Ejdesgaard

**Hans Marius Ejdesgaard** (1887 í Oyndarfirði). Hann er føddur 21. september 1887 í Oyndarfirði, deyður 23. mars 1966, sonur Andreas Ejdesgaard av Eiði og Elisabeth (fødd Justinussen) av Glyvrum. Var giftur við Elsebeth (fødd Petersen) úr Funningi. Hans Marius tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla í 1908 og var lærari í ymsum skúlum í styttri tíð, hann var eisini nakrar túrar til skips. Lærari í Oyndarfirði 1. oktober 1919 - 1. oktober 1952, tá ið hann fór úr starvi. Hann var formaður í sóknarstýrinum 1918-1934 og formaður í skúlanevndini í fleiri ár. Hans Marius hevur skrivað sjónleikin "Eina myrking" 1937, skaldsøguna "Hitt ævinliga gonguverkið" 1952 og søgusøvnini "Lívsins rætt" 1952 og "Ein stjørna er tendrað" 1962. 

## Útgivið

* 1937 - Ein myrking (sjónleikur)
* 1952 - Hitt ævinliga gonguverkið (skaldsøga)
* 1953 - Lívsins rættur (stuttsøgur)
* 1962 - Ein stjørna er tendrað (stuttsøgur)

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føðingar í 1887
Bólkur:Andlát í 1966
Nyholm Debess

**Nyholm Debess** (føddur 1882 í Havn, deyður í 1952) var ein føroyskur politikari og skald. Hann varð valdur á Føroya Løgting í 1918 fyri Sjálvstýrisflokkin. Hann var eisini býráðslimur í Havn.

* 1918 - 1936 Løgtingsmaður.

## Útgivið

* 1933 - Um jólatræið (yrkingar)
* 1934 - Yrkingar og týðingar

## Keldur


Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir yrkjarar
Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Føroyskir týðarar
Bólkur:Føðingar í 1882
Bólkur:Andlát í 1952
Jóan Christian Poulsen

**Jóan Christian Poulsen** (23. desember 1881 í Havn - 1970) var ein føroyskur rithøvundur.

## Heiðurslønir
* 1958 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri *Føroysk orðafelli og orðtøk*.

## Útgivið
* 1947: Hestsøga
* 1958: Føroysk orðafelli og orðtøk

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1881
Bólkur:Andlát í 1970
Jóhanna Maria Skylv Hansen

**Jóhanna Maria Skylv-Hansen** (17. februar 1877 í Nólsoy - 2. februar 1974) varð borin í heim í Nólsoy í 1877 og var í móðurætt ættað frá Jóannesi í Nýggjustovu, ið var bróðir Nólsoyar-Pálls. Mamman var Pouline Marie Nolsøe (1840-1915), pápin var Thomas Joensen (1835-88), skipari. Hon giftist fýrpassara Anders Hansen, sum varð føddur 28. desember 1875 í Store Havelse, Ølsted,  Frederiksborg amt, deyður 28.10.1959 í Tórshavn.

Skipað skúlagongd við egnum lærara var í Nólsoy, tá hon var smágenta, og her lærdi hon at lesa, skriva og rokna og so hin kristna barnalærdómin. Sjálv hevur hon á sín eyðkenda livandi hátt greitt frá teimu fyrstu skúlaárunum.  

Hon gav út bøkurnar Gamlar gøtur I-IV. Í 1967 fekk hon Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens og gjørdist harvið fyrsta kvinnan ið fekk henda heiður.

## Heiðurslønir

* 1967 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri *Gamlar gøtur II*.

## Útgivið

* 1950 Gamlar gøtur I
* 1967 Gamlar gøtur II
* 1970 Gamlar gøtur III
* 1973 Gamlar gøtur IV

## Keldur


                         
Skylv-Hansen, Johanna Maria
Bólkur:Føðingar í 1877
Bólkur:Andlát í 1974
Bólkur:Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Jógvan Símun Hansen

**Jógvan Símun Hansen** (f. 1912 - d. 1986) var ein føroyskur rithøvundur, sum skrivaði yrkisbókmentir.

## Heiðurslønir
* 1966 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.

## Útgivið
* Havið og vit. 1. partur (1960)
* Havið og vit. 2. partur (1966)

* Norðdepil. Eitt 100-ára minni. (1966)

* Tey byggja land. 1. partur - Fugloy (1971)
* Tey byggja land. 2. partur - Svínoy (1973)
* Tey byggja land. 3. partur - Viðoy (1975)
* Tey byggja land. 4. partur - Kunoy (1977)
* Tey byggja land. 5. partur - Kalsoy (1978)
* Tey byggja land. 6. partur - Klaksvík I (1980)
* Tey byggja land. 7. partur - Klaksvík II (1981)

* P/f J.F. Kjølbro 1913 - 1983. (1983)

Hansen, Jógvan Símun
Hansen, Jógvan Símun
Bólkur:Andlát í 1986
Hondbóltur í Føroyum

Føroyingar hava spælt hondbólt síðan fyrst í 1920'unum. Tann fyrsta ítróttarhøllin varð tikin í nýtslu í 1969. Talið á ítróttarhøllum er í dag 13. Síðan 1969 er talið av luttakandi kappingarliðum vaksið ómetaliga nógv.
Føroysk feløg hava síðan 1972 luttikið í Europa Cup-kappingunum, men eingi av teimum føroysku liðunum eru komin longri enn til 1. umfar.
Av teimum 80 landsdystunum, ið Føroyar (menn) hava spælt - tann fyrsti í 1964 - hava Føroyar spælt ein javnleik, tapt 63 dystir og vunnið 16; teir flestu sigrarnir vóru móti bretskum liðum.
Fyrr vóru teir flestu landsdystirnir vinardystir, men Føroyar luttaka nú regluliga í bæði HM- og NM-kappingum.
Kvinnurnar spældu teirra fyribils seinasta landsdyst í 1980, og tá vóru spældir ikki færri enn átta av íalt 13 landsdystum hjá kvinnunum.

## HM í Føroyum

1. februar 1980 varð HM-kappingin í C-bólkinum sett í Ítróttarhøllini á Hálsi í Havn.

## Føroyameistarar kvinnur

;Yvirlit yvir føroyameistarar síðan 1943:

### Føroyameistarar kvinnur - 1. deild 1943-2015
*Neistin 40	  	  	 
*Stjørnan 8 	  	  	 
*Kyndil 6 	  	  	 
*VÍF 	5 	  	  	 
*Søljan 5 	  	  	 
*VB	3 	  	  	 
*Skála 	2 	  	  	 
*Vípan 	2 	  	  	 
*EB 	1
*Tjaldur 1

## Steypavinnarar kvinnur 1987-2010
*Neistin 	11
*Stjørnan 	6
*VÍF 	  	3
*VB 	  	2
*Skála 	  	1
*Kyndil 	1

## Føroyameistarar í hondbólti hjá monnum, 1. deild 1943-2004 og Atlantic Airways Kappingin 2005-2009
*Kyndil 	30 	  	  	 
*VÍF 	21 	  	  	 
*Neistin 7 	  	  	 
*StÍF 	5 	  	  	 
*SÍF 	1 	  	  	 
*H71 	1

## Steypakappingin í hondbólti, menn, 1985-2010
*Kyndil  9 	 
*VÍF     6 	 
*StÍF    6 	 
*Neistin 4 	 
*H71     1

## Keldur

* stamps.fo
* HM-kappingin í C-bólkinum 1989. Í: Myndablaðið NÚ, nr. 2, 1980.
* HSF.fo , SunSet kappingin, Kvinnur
* HSF.fo , Atlantic Airways kappingin, Menn
* HSF.fo , Hagtøl, Steypakapping, Vinnarar, Menn
* HSF.fo, Hagtøl, Steypakapping, Vinnarar, Kvinnur

## Ávísingar úteftir
* HSF.fo, Hondbóltsamband Føroya

Bólkur:Hondbóltur í Føroyum
Bólkur:Ítróttur í Føroyum
Svimjing í Føroyum

Áhugin fyri svimjing hevur verið sera óstøðugur í Føroyum gjøgnum tíðirnar. Í fyrru helvt av 20. øld var svimjing saman við fimleiki partur av tí tjóðskaparligu kropsmentanini. Í hesum tíðarskeiði vórðu bygdir nógvir uttandura svimjihylar, og svimjing gjørdist partur av frálæruni í skúlunum.
Aftaná at 3 nýggjar svimjihøllir við stuttum breytum (25 m hylum) eru tiknar í nýtslu, hevur svimjingin ment seg av nýggjum. Tann størsti meinbogin fyri føroyska svimjing, ið varð alheimsviðurkend í 1980, er, at okkum vantar úrvalssvimjarar. Skulu úrvalssvimjararnir betra úrslit síni, so er neyðugt hjá teimum at fara uttanlands at venja (Danmark, USA); hinvegin minkar hetta um kappingina hjá teimum heimligu svimjarunum.
Føroyskir svimjarir luttaka í norðurlendskum svimjikappingum og í Oyggjaleikunum. Fýra føroyskir svimjarar luttóku í OL fyri brekað í Seoul í 2004 og vunnu 7 heiðursmerki (harav eitt gull) av 12 møguligum.

## Kelda
* stamps.fo

Bólkur:Svimjing
Bólkur:Svimjihallir í Føroyum
Bólkur:Føroyskir svimjarar
Bólkur:Ítróttur í Føroyum
Kári Leivsson

**Kári Leivsson** (22. august 1950 í Havn), (fyrr: "Petersen") skaldanavn **Kári P.**, er føroyskur sangari, guitarleikari, sangskrivari og tónasmiður. Hann er útbúgvin sálarfrøðingur. Kári tók studentsprógv í Hoydølum í 1970 og arbeiddi síðani sum blaðmaður, sjúkrarøktari, húsasmiður, týðari og mangt annað. Í 1995 fekk hann embætisprógv sum sálarfrøðingur frá Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn. Hann hevur búleikast í Danmark, Íslandi og Noregi umframt í Føroyum. Kári P. er gitin í Føroyum fyri sín nýmótans fólkatónleik. Yrkingarnar smæðast ikki burtur, og boðskapur teirra kemur uttan stórvegis trupulleikar á rætta pláss. Tvær fløgur eru tað blivnar til av Kára P., Vælferðarvísur og Hinumegin Ringvegin. Á fløguni Hinumegin Ringvegin hoyra vit Kára P. saman við Tórshavnar Manskóri við lagnum "Skygni". 

Hann fekk M. A. Jacobsens heiðursløn fyri fagrar bókmentir í 1995. 

## Útgivið

Kári er serliga kendur fyri sínar sangir á teimum báðum plátu-og fløguútgávunum ”Vælferðarvísur” og ”Hinumegin Ringvegin”. 

* 1978 - Vælferðarvísur. 
* 1991 - Hinumegin Ringvegin.

### Við Debess & Petersen
Debess & Petersen vóru Per Debess og Kári Petersen (nu Kári Leivsson).
*1971 - Debess & Petersen, EP, fýra sangir: Heit var náttin, Bláa húsið, Situr tú seggur og Tit sum í fjøru fóru
*1973 - Mitt í eini meining, EP, fýra sangir: Laila, Gullkálvavalsurin, Rædda Maria og Mitt í eini meining

## Heiðurslønir og virðislønir

* 1995 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir. 
* 2010 - Mentanarvirðisløn Landsins

## Keldur

* https://portal.fo/?lg=67917%20Portal.fo, Kári P fekk Mentanarvirðisløn Landsins.
* MMR.fo, Mentanarvirðisløn Landsins og Heiðursgáva Landsins 2009.
* Bokasolan.fo , Kári L. Petersen.
* Discogs.com

## Slóðir
* Psykolog.fo
* Rit.fo 
* Linkedin.com
* Sangtekstir.com 

Leivsson, Kári
Leivsson, Kári
Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar
R. K. Rasmussen

**Rasmus Kristen Rasmussen** (f. 8. november 1886 í Pedholt, Århus amt - d. 4. august 1961 í Havn) var borin í heim 8. november 1886 í Pedholt sunnan fyri Árhus í Danmørk. Í 1906 tók hann studentsprógv við Árhus Kathedralskúla og veturin 1914-1915 læknaprógv við lærda háskúlan í Keypmannahavn. Aftan á at hava búgvið seg betur út á ymsum sjúkrahúsum í Danmark, tók hann á sumri 1920 við læknaembæti við sæti á Eiði, og her kom hann at virka í 32 ár, til hann vegna aldur og við eftirløn legði starvið frá sær og flutti til Havnar at búgva. Her andaðist hann 4. august 1961. 

*Eiðisdoktari*, sum hann vanliga varð róptur manna millum, greiddi úr hondum eina mongd av læknafrøðiligum greinum um heilsuviðurskifti, helst í egnum læknadømi, men eisini í Føroyum yvirhøvur. Kendasta rannsóknarúrslitið man vera illgruni hansara, sum førdi til vissu um upprunan til hina herviligu nátasjúkuna. Eftir er at nevna "Gomul føroysk heimaráð", ritgerðin, sum Føroya Fróðskaparfelag gav út í føroyskari týðing í 1958 og sum tryggjar R. K. Rasmussen Eiðislækna, sess í bókmentasøgu okkara. 

## Útgivið

* 1958 - *Gomul føroysk heimaráð*. 

## Heiðurslønir

* 1959 - Bókmentavirðisløn M.A.Jacobsens

## Kelda

* 198? - John Davidsen: *Rasmussen, Rasmus Kristen*, í: Dansk Biografisk Leksikon, 3. udgave

Bólkur:Danskir rithøvundar
Bólkur:Læknar
Bólkur:Føðingar í 1886
Bólkur:Andlát í 1961
Rói Patursson

**Rói Reynagarð Patursson** (21. september 1947 í Havn) varð føddur í Havn í 1947, og har vaks hann upp. Hann fór ungur til skips, arbeiddi og ferðaðist ymsastaðni í Evropa. Fór so aftur á skúlabonk og tók útbúgving á lærda háskúlanum í Keypmannahavn í heimsspeki. Í mong ár var hann skúlastjóri á Føroya Fólkaháskúla. Rói er serliga kendur fyri sínar yrkingar, men hevur eisini skrivað stuttsøgur og ritroyndakendar prosastubbar. Í sínum yrkingum ferðast hann millum náttúru og menniskja, barnið og tann vaksna heimin, tað innara og tað ytra landslagið. Hann flytur seg frá tí persónliga og kensluborna til tað politiska og samfelagsliga. Í 1986 fekk Rói Patursson norðurlendsku bókmentavirðislønina í føgrum bókmentum fyri yrkingarsavnið „Líkasum“ 1985. Yrkingin "Meðan áin rann" er úr navnleysa yrkingasavninum, hansara fyrsta, sum kom út í 1969. 

## Heiðurslønir

* 1969 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri *Yrkingar*. 
* 1986 - Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri yrkingarsavni *[[Líkasum]]*. 
* 1988 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens.

## Útgivið

* 1969 - Yrkingar (yrkingarsavn)
* 1976 - Á alfaravegi (yrkingarsavn)
* 1983 - Spor í sjónum (yrkingarsavn)
* 1985 - Líkasum (yrkingarsavn)

Patursson, Rói Reynagarð
Patursson, Rói Reynagarð
Patursson, Rói Reynagarð
Bólkur:Vinnarar av Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
Gunnar Hoydal

**Gunnar Hoydal** (føddur 12. september 1941 í Keypmannahavn, deyður 15. apríl 2021) var føroyskur rithøvundur og arkitektur.
## Lívsleið
Gunnar Hoydal varð føddur í Keypmannahavn í 1941, men vaks upp í Klaksvík og í Havn. 
Hann fór ungur til Danmarkar at ganga í skúla, og í 1967 var hann útbúgvin arkitektur. Í 1972 var hann settur í starv sum býararkitektur í Tórshavn, og røkti hann hetta starv í mong ár. Gunnar hevur skrivað og givið út yrkingar, stuttsøgur, skaldsøgur, leikir, ferðafrásagnir, listabøkur, ritroyndir og sangir, sum systirin Annika Hoydal syngur. Evnisvalið spennir víða – frá tí kensluborna til tað satiriska, frá tí persónliga til tað samfelagsliga. Gunnar hevur verið sera virkin á mentanarøkinum. M.a. hevur hann verið formaður í Rithøvundafelag Føroya, formaður í Listafólkasambandinum (LISA), limur í Mentunargrunni Løgtingsins, formaður í Fjølriti og Arkitektafelag Føroya. Umframt at skriva hevur hann eisini týtt útlendskar bókmentir til føroyskt. Í 2011 kom bókin Huckleberry Finn eftir Mark Twain út á føroyskum, Gunnar hevði týtt til føroyskt.

* 1972 Settur sum býararkitektur í Havn.
* 1981 - 1986 Formaður í Rithøvundafelagi Føroya.
* 1982 - 1988 Stovnari og fyrsti formaður í listafólkasambandinum LISA.
* 1984 - 1988 Limur í Mentunargrunni Løgtingsins.
* 1986 - 1994 Formaður í Ljósritagrunninum/Fjølriti.
* 1990 - 1995 Formaður í Arkitektafelagi Føroya.
* 1998 - Formaður í Rithøvundafelagnum.

## Heiðurslønir og tilnevningar
* 1982 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrarbókmentir.
* 1989 - Í uppskoti til bókmentavirðisløn norðurlandaráðsins
* 1993 - Í uppskoti til bókmentavirðisløn norðurlandaráðsins
* 2002 - Mentanarvirðisløn Landsins
*2010 - Skaldsøga hansara *Í havsins hjarta* var tilnevnd til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins

## Útgávur

* 1972 - Myndasavn (bók um listamannin Ingolf Jacobsen á Kamarinum)
* 1976 - Den gode vilje (leikur til danska sjónvarpið, saman við Steinbjørn B. Jacobsen)
* 1982 - Av longum leiðum (stuttsøgur og ferðafrásagnir)
* 1983 - Mit eget land (sangir saman við Anniku Hoydal)
* 1988 - Hús úr ljóði (yrkingar)
* 1989 - Ingálvur av Reyni (listabók saman við øðrum)
* 1990 - Dulcinea (sangir saman við Anniku Hoydal)
* 1991 - Undir Suðurstjørnum (skaldsøga)
* 1995 - Janus Kamban (listabók)
* 1997 - Skeyk (sangleikur saman við øðrum)
* 1999 - Havið (sangir saman við Anniku Hoydal)
* 1999 - Dalurin Fagri (skaldsøga)
* 2001 - Land í sjónum (tíðartekstir)
* 2007 - Í havsins hjarta (skaldsøga)

## Ávísingar úteftir
*Til minnis um Gunnar, Listaportal, 16. apríl 2021

## Keldur


Hoydal, Gunnar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føðingar í 1941
Bólkur:Føroyskir yrkjarar
Bólkur:Føroyskir týðarar
Bólkur:Føroyskir arkitektar
Bólkur:Havnafólk
Hanus Kamban

**Hanus Kamban** (25. juni 1942 í Saltangará sum **Hanus Andreassen**, navnskifti 2000) er millum bestu stuttsøguhøvundar okkara. Fyrsta stuttsøgusavn hansara "Dóttir av Proteus" bar beinanvegin boð um ein høvund, sum hevði víðan sjónarring og sum hevði sett seg inn í tilverulig viðurskifti, bæði sosialt og í tíð. Stuttsøgusøvn Hanusar eru dygdarsøvn og hansara næru og livandi lýsingar av vanligum menniskjum og teirra gerandisítrivum er skaldskapur, tá hann er bestur. Størsta verk Hanusar er eitt tribindverk um skaldið Janus Djurhuus. Við sínum neyvleika og nærlagni hevur Hanus skapt eina dygga lýsing av skaldinum og menniskjanum Janusi Djurhuus. 

* 1992 - 1994 Formaður í Rithøvundafelag Føroya. 

## Heiðurslønir og tilnevningar

* 1980 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.
* 1986 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrarbókmentir.
* 1990 - Gávugóðs úr Grunni Kristjans á Brrekkumørk.
* 2001 - Vann við søguni "Angels Place" stuttsøgukapping Listastevnu Føroya.
* 2002 - Tilnevndur Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri Pílagrímar
* 2004 - Mentanarvirðisløn Landsins
* 2007 - Lívslanga veiting frá Statens Kunstfond.
* 2012 - Tilnevndur Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri *Gullgentan*
* 2015 - Tilnevndur heiðursdoktari (Ph.d. h.c.) við Fróðskaparsetur Føroya.

## Útgivið

* 1979 - Kveikt og kannað (yrkingar/greinir og týðingar eftir Rikard Long)
* 1980 - Dóttir av Proteus (stuttsøgur)
* 1982 - Við tendraðum lyktum (stuttsøgur)
* 1985 - Tíðartinnur (greinasavn)
* 1986 - Hotel heyst (stuttsøgur)
* 1994 - Hjalmar Söderberg (stutt ævisøga)
* 1994 - J.H.O. Djurhuus - ein bókmentalig ævisøga I 
* 1995 - J.H.O. Djurhuus - ein bókmentalig ævisøga II 
* 1997 - J.H.O. Djurhuus - ein bókmentalig ævisøga III
* 2000 - Tann bráðvakra hugsjónin (greinasavn)
* 2000 - Heystveingir (sjónleikur)
* 2001 - Heimahøllin (kantata saman við tónaskaldinum Kára Bæk)
* 2001 - Pílagrímar (stuttsøgur)
* 2003 - Jósef Stalin (um lív og politik Stalins)
* 2007 - Hjarta uttan fylgisneyta: Herman Bang 150 ár (essay)
* 2008 - Cafe Europa (yrkingasavn)
* 2010 - Gullgentan (stuttsøgur, tilnevnd til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins 2012)
**2012 - Guldpigen (á donskum), Kirsten Brix týddi
* 2019 - Hans Andrias - ein bókmentalig ævisøga
* 2022 - Tað lovaða landið

## Týðingar

* 1969 - Drekin og aðrar søgur (Greene, Wells, Bradbury, Maugham)
* 1979 - Dreymur um eitt undarligt land (Greene)
* 1989 - Othello (Shakespeare)
* 1991 - Tey deyðu (Joyce)
* 1994 - Glas lækni (Söderberg)
* 2002 - Tað nýggja Atlantis (týddar stuttsøgur í scinece-fiction sjangrini)
* 2014 - Manor (Stuttsøga eftir Karl Heinrich Ulrichs)

## Keldur


Kamban, Hanus
Bólkur:Føðingar í 1942
Bólkur:Føroyskir týðarar
Bólkur:Føroyskir yrkjarar
Guðrið Helmsdal

**Guðrið Helmsdal Nielsen** (26. februar 1941) er ein føroyskur rithøvundur, skald. Hon er móðir Rakel Helmsdal, rithøvunda. Guðrið búði í Føroyum tey fyrstu 12 árini, síðan flutti hon við foreldrum sínum til Danmarkar at búgva, og har búði hon til hon sum 26 ára gomul flutti heim aftur til Føroya. Hon byrjaði at yrkja sum 13 ára gomul. Fyrstu yrkingar hennara, sum komu út alment, vóru prentaðar í føroyska tíðarritinum í Danmark, Oyggjaskeggi, í 1958. Fyrsta yrkingasavn hennara *Lýtt lot*, sum kom út í 1963, var fyrsta modernistiska yrkingasavn á føroyskum og somuleiðis fyrsta yrkingasavn eftir eina kvinnu á føroyskum. Annað yrkingasavn hennara *Morgun í mars* kom út í 1971 og er yrkt bæði á føroyskum og donskum.

## Útgivið

### Yrkingasøvn
* 1963 - Lýtt lot (yrkingar. Myndir eftir Zacharias Heinesen)
* 1971 - Morgun í mars (yrkingar)

### Ritgerðir o.a.
* 1979 - Føroyskur dansur og vertskapur í Leynum (ritgerð)

### Útgivið á øðrum málum enn føroyskum
* *Færøske digte 1900–1971.* 1971. (Danskt)
* *Færøysk lyrikk.* 1974. (Nýnorskt)
* *Bränning och bleke.* 1976. (Svenskt)
* *Regnbogastígur.* 1981. (Íslendskt)
* *Rocky Shores. An Anthology of Faroese Poetry.* Sett saman og umsett hevur George Johnston. Wilfion Books, Paisley 1981. (Enskt)
* *Modern Scandinavian Poetry - The Panorama of Poetry 1900–1975 in Eight Northern Countries.* 1982. (Enskt)
* *Stjørnuakrar – Sternenfelder.* Umsett hevur Anette Nielsen, kápumynd eftir Zacharias Heinesen. Projekte Verlag 2006, ISBN 3-86634-076-1 (Týskt).
* Fýra yrkingar í *Structo*, sum er bretskt bókmentatíðarrit. Randi Ward hevur týtt yrkingarnar úr føroyskum og donskum til enskt, yrkingarnar eru hesar:  “Fjarðakvirra”, “Morgunfjøll”, “Heystfjøll” og “Solnedgang”. (Enskt)

## Heiðurslønir

* 1974 - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri *Morgun í mars* og *Lýtt lot*.

## Keldur


Helmsdal, Guðrið
Helmsdal, Guðrið
Bólkur:Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir yrkjarar