open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haraldur

Av norrønum **Haraldr**, sett saman av liðunum Har-, síðusnið uttan i-umljóð av Her-, av navnorðinum herr 'herur', frumnorrønt *harja-, og -aldr, síðusnið av -valdr 'valdsharri'. Fýra norskir miðaldarkongar itu Haraldur, m.a. Haraldur Hárfagri (um 860-um 940, kongur um 890-930), sum savnaði Noreg í eitt ríki, og Haraldur Gráfeldur (um 935-um 970, kongur frá um 961). Og tríggir danskir kongar hava itið Haraldur, teirra millum Haraldur Blátonn (d. fyri 998, kongur um 950-985), sum eitt skifti eisini hevði valdið í Noregi, men misti tað aftur eftir orrustuna í Hjørungavági í 986. Í Føroyingasøgu er Haraldur Jarnheysur víkingahøvdingur, sum Sigmundur Brestisson sættir við Hákun jall, og hann er við Sigmundi á fyrstu ferð hansara aftur til Føroya úr Noregi.

Bólkur:Mannfólkanøvn
Haraldur Gráfeldur

**Haraldur 2. (Eiriksson) Gráfeldur** (f. uml. 935, d. 970-975) var norskur kongur í tíðarskeiðnum uml. 955- 970. Vit vita ikki nær hann varð føddur, men hann doyði í 970. Hann var abbasonur Harald Hárfagra og sonur Eirik Blóðøks og Gunnhild Gormsdóttir, men hann varð fostraður upp hjá danska konginum Haraldi Blátonn, sum var mammubeiggi hansara. Haraldur Gráfeldi og brøðurnir verða róptir Eirikssynirnir. Í øðrum kapittuli í Føroyingasøgu fáa vit at vita, at Tróndur í Gøtu er í Noreg meðan Haraldur Gráfeldur er kongur har. Føroyingasøga sigur eisini, at Havgrímur í Suðri hevði helmingin av Føroyum í len frá Haraldi Gráfeldi, samstundis sum Brestir og Beinir hava hin helmingin í len frá Hákuni jalli.

Eirikssynirnir vóru í støðugum stríði við pápabeiggjan Hákun Góða kong, eftir at hann hevði rikið pápa teirra úr Noregi. Við stuðli frá Haraldi Blátonn sigraðu Eirikssynirnir á Hákuni Góða í bardaganum í Fitjum í 961. Haraldi Blátonn setti sum treyt fyri at hjálpa Eirikssynunum, at teir skuldu stýra Noregi sum lýðkongar hansar, um teir vunnu. Eftir hetta gjørdist Haraldur Gráfeldi kongur og ráddi saman við fýra yngri brøðrum undir danakongi. Eirikssynirnir ráddu nú á Vesturlandinum, men vildu hava meiri vald og royndu at leggja størri part av Noregi undir seg. Teir fóru tí í stríð við Hákun jall Sjúrðarson, sum sat við valdinum í Trøndaløgum og Norðurnoregi. Haraldur Blátonn vildi ikki, at Eirikssynirnir skuldu fáa alt ov nógv vald og valdi tí at stuðla Hákuni jalli í stríðnum.

Í 970 varð Haraldur Gráfeldur biðin um at koma til Danmarkar, men á ferðini higar varð hann dripin í einum slysálopi. Brøðurnir rýmdu úr Noregi, og Haraldur Blátonn læt valdið í Noregi til Hákun jall. Viðurnavnið Gráfeldur fekk Haraldur eftir, sambært Søgu Harald Gráfeldar í Heimskringlu eftir Snorra Sturluson, at hann hevði møtt einum íslendskum handilsmanni, ið seldi skinn, men sum ikki slapp av við veðraskinn. Haraldur spurdi handilsmannin, um hann vildi lata sær eitt skinn, og tað vildi hann. Haraldur valdi sær ein gráan feld, og eftir tað seldi handilsmaðurin øll síni skinn, og kongurin varð kallaður Haraldur Gráfeldur síðan hendan dag.

Bólkur:Norskir kongar
Bólkur:Føroyingasøga
Bólkur:10. øld
Bólkur:Kongar
Bólkur:Norðmenn
Leivur Eiriksson

**Leivur Eiriksson** (**Leivur Hepni**) (uml. 970-1020) var sonur norðmannin Eirik Reyða, sum búsetti seg í Íslandi og grundaði Eysturbygd í Grønlandi. Leivur Hepni sigst um ár 1000 at hava funnið Norðuramerika, sum hann kallaði Vínland. Hann fekk eyknevndið Hepni, tí hann bjargaði skipbrotnum monnum. Eiriksson var stórbóndi, hevði verið stórbóndi bæði í Grønlandi og Íslandi. Tá ið Leivur Eiriksson fór til Grønlands við kristindóminum, fór hann eisini sum handgingin maður hjá Noregs kongi. 

Leivur Eiriksson og manning hansara, 35 menn, fóru av Vesturbygdini við Nuukfjørð í Vestur-Grønlandi og sigldu til Norður-Amerika. Teir hildu leiðina suður við strondini og granskaðu hana. Leivur Eiriksson kallaði londini Helluland, Markland og Vínland. Vínland kann hava verið Norður-Nýfundland. Vínland merkir kanska graslendi. Eftir at hava granskað landið, helt Leivur leiðina heimaftur til Grønlands. Í 1960-árunum vórðu leivdir av norrønum búsetningum funnar í Nýfundlandi. Tær eru tíðarfestar at vera frá um 1000. Tað prógvar, at víkingar komu til Amerika 500 ár undan Kolumbusi.

## Keldur

Bólkur:Norðmenn
Bólkur:Víkingatíðin
Bólkur:10. øld
Bólkur:11. øld
Kristian I

**Kristian I** (februar 1426 – 21. mai 1481) var fyrsti danski kongur av Oldenburgættini. Hann giftist við Dorotheu, einkju eftir undanmannin Kristoffur av Bayern, tí at fíggjarviðurskiftini ríksins vóru so ring, at ikki vóru ráð at gera út heimanfylgju til nýggja drotning, so hetta var fíggjarliga ein hent loysn. Tað var eisini av neyð, at Kristian I kongur setti Hetland og Orknoyggjar í veð í 1468-69, tá ið dóttir hansara skuldi giftast við skotska konginum. Hann gjørdi eisini samveldissáttmálan við Noreg í 1450.

Bólkur:Kongalig úr Danmark
Bólkur:Statsleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1426
Bólkur:Andlát í 1481
Bólkur:Kongar
Vikki Steiner

**Vikki Steiner** (føddur 1. Januar 1956) er ein amerikanskur politikari, sum hevur verið í Norðurdakota Repræsentantarhúsinum frá tann 37. landspartin síðani 2010.

## Viðmerkingar

Bólkur:Føðingar í 1956
Gunhild kongamóðir

**Gunhild kongamóðir** (uml. 910 - uml. 980) var drotning í Noregi. Hon giftist við norska konginum Eiriki Blóðøks o.u. 920, og tá ið hann var burturrikin av Hákuni Aðalsteinsfostra, fylgdi hon honum til Onglands og Orknoyar; nakað seinni doyði Eirikur á víkingaferð. Tá ráddi í Danmark Haraldur Blátonn. Gunhild fór við synum sínum til hansara, og hann knæsetti ein son hennara, Harald, sum seinni var kallaður Gráfeldur eftir tí gráu loðskinskápuni, hann leingi gekk í. Haraldur Blátonn styðjaði Gunhild og synir hennara í teirra roynd at vinna Noreg aftur. Hetta eydnaðist teimum o.u. 960, og teir skuldu so vera undirkongar danakongs í Noreg. Teir brendu inni Sjúrð jall á Lað í Tróndheimi og royndu at gera seg fríar av danaveldi. Hákun Sjúrðason, seinni Hákun jall, leitaði sær hjálp hjá Haraldi Blátonn. Hann lokkaði Harald Gráfeld til Danmark, læt hann drepa, rak Gunhild og synir hennara burtur úr Noreg og setti Hákun jall at stýra Noreg norðan og vestanfjalla.

Bólkur:10. øld
Bólkur:Norðmenn
Bólkur:Drotningar
Sick of Myself

***Sick of Myself*** (norskt: ***Syk pike***) er norskur filmur frá 2022, ið er leikstjórnaður av Kristoffer Borgli.

## Leikarar
* Kristine Kujath Thorp: Signe
* Eirik Sæther: Thomas
* Fanny Vaager: Marte
* Fredrik Stenberg Ditlev-Simonsen: Yngve
* Sarah Francesca Brænne: Emma
* Ingrid Vollan: Beate
* Steinar Klouman Hallert: Stian
* Andrea Bræin Hovig: Lisa
* Henrik Mestad: Espen
* Anders Danielsen Lie: lege

## Slóðir úteftir
* Internet Movie Database

Bólkur:Norskir filmar
Eirikur Reyði

**Eirikur Reyði** (føddur uml. 950 í Noregi, deyður uml. 1003 í Grønlandi) var norskur víkingur, ið flutti til Íslands í 960-árunum, tí hann var gjørdur útlagin úr Noregi. Í 982 varð Eirikur eisini gjørdur útlagin úr Íslandi, tí hann hevði dripið ein mann. Eirikur hevði hoyrt um landið, sum Gunnbjørn hevði sæð, og fekk sær tí manning, ið vildi sigla við sær vestureftir. Hann fann hetta ókenda landið og sá, at á vestursíðuni var gott og fruktagott lendi. Tá ið trý ár vóru liðin, fór Eirikur aftur til Íslands og segði frá hesum nýggja landinum. Hann nevndi tað Grønland, tí hann helt, at mangir menn mundu fara hagar, um landið hevði “eitt gott navn”. Uml. ár 985 settu 25 skip við 500 fólkum kós móti Grønlandi, men bara 14 skip vunnu vegin fram. Á tveimum væl hóskandi støðum settu tey búgv: Í Vesturbygd, har sum Nuuk nú er, og í Eysturbygd, tætt við Qaqortoq.

Hann giftist við Tjóðhild, sum var av mætari ætt. Tey fingu børn, og ein sonin nevndu tey Leiv. Eirikur Reyði helt seg til norrønu gudarnar, men á eini ferð til Noregs læt sonurin, Leivur, seg doypa. Heim aftur við sær hevði hann ein prest, ið stutt eftir doypti konu Eiriks, Tjóðhild, og nógv onnur í bygdini. Leivur Hepni, sonur Eiriks, sigldi síðan allan vegin til Norðuramerika. Hetta halda menn at hava verið onkustaðni á eysturstrondini í Kanada, møguliga í har New Foundland er í dag, og Leivur Hepni sigst soleiðis at hava verið fyrsti hvíti maður, sum kom til Amerika.

## Slóðir
* Erik den Rødes Saga frá *Heimskringla* (á donskum og norrønum)

Bólkur:Norðmenn
Bólkur:Víkingatíðin
Bólkur:Grønland
Bólkur:10. øld
Kristine Kujath Thorp

**Kristine Kujath Thorp** (fødd 23. apríl 1992 í Oslo) er ein norskur sjónleikari. 

## Filmografi
* 2017: *Lovers*
* 2020: *En rapport om festen og gæsterne*
* 2020: *Den største forbrytelsen*
* 2021: *[[Ninjababy]]*
* 2021: *Nordsjøen*
* 2022: *[[Sick of Myself]]* *(Syk Pike)*

## Slóðir úteftir
* Internet Movie Database

Bólkur:Norskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1992
Saludos Amigos

Saludos Amigos er ein amerikanskur teknifilmur frá 1943.

Bólkur:Amerikanskir animatiónsfilmar
Bólkur:Disney teknifilmar
Grønlendska flaggið

**Grønlendska flaggið** varð fyrstu ferð alment vundið á stong 21. juni í 1985. Júst hesin dagur er longsti dagur og tjóðardagur grønlendinga. Hvíta og reyða flaggið hjá grønlendingum sýnir týðiliga munin á kuldanum úr innlandsísinum og hitanum frá sólini. Grønlendska flaggið verður nevnt **Erfalasorput**, sum merkir “okkara flagg”. Tað hevur eina sól í miðjuni, sum rísur úr sjónum. Flaggið er hvítt og reytt. Øll fløgg í útnorðri bera ein kross uttan tað grønlendska flaggið. Nógv hildu tað ikki vera rætt, at grønlendingar valdu eitt flagg við ongum krossi. Men meirilutin vildi júst vísa sína sjálvstøðu hóast sambandið við hjálandaveldið Danmørk. 

Maðurin, sum teknaði grønlendska flaggið, Erfalasorput, Thue Christiansen, doyði sunnumorgunin 26. juni 2022 í heimi sínum í Hals í Danmark eftir langa sjúkralegu. 14 av limunum í landstinginum atkvøddu fyri uppskotinum hjá Thue Christensen, meðan 11 atkvøddu fyri einum grønum og hvítum krossflaggi. Uppskotið hjá Thue Christensen breyt við norðurlendsku siðvenjuna við krossfløggum, men tað varðveitti norðurlendska tilknýtið við at brúka somu litir sum í danska flagginum, Dannebrog. Erfalasorput lýsir grønlendsku náttúruna – sólina, ið rísir yvir innlandsísin.

## Sí eisini
* Grønland
* Listi av fløggum

## Ávísingar úteftir
* Sølan av grøn­lendsk­um fløgg­um er eksploderað, in.fo, 10.01.2026
*Grønlands flag, norden.org (á donskum)
*Det grønlandske flags far er død, knr.gl, 26. juni 2022 (á donskum) 

Bólkur:Fløgg
Bólkur:Grønland
Hákun Aðalsteinsfostri

**Hákun Aðalsteinsfostri** (o.u. 920–961) - eisini nevndur **Hákun hin góði** - verður roknaður sum ein av Noregs skilabestu kongum. Nýggj ting- og landverjuskipan varð gjørd í hansara kongstíð (934-961). Tingskipanin og landverjuskipanin gjørdust tveir høvuðshornasteinar undir uppbyggingini av einum norskum ríki. Hákun kongur fekk skjótt gagn av fólksins stuðli og leiðangrinum. Hann varð nevndur Aðalsteinsfostri, av tí at Haraldur sum veð fyri sáttmála, hann umleið 930 hevði gjørt við Aðalstein móti víkingunum, hevði sett Hákun í fostur hjá enska konginum. Hákun Aðalsteinsfostri var bert fimtan ára gamal, tá ið hann kom til Noregs. Hann hevði fingið kristna uppaling í Onglandi, men skilti, at sum umstøðurnar vóru, var ikki hugsingur um at fáa kristindómin fram í Noregi. 

Áðrenn hann doyði, læt  hann Eirikssynum valdið í landinum. Elstur teirra var Haraldur Gráfeldur.

Bólkur:Norskir kongar
Bólkur:10. øld
Bólkur:Kongar
Bólkur:Norðmenn
Haraldur Harðráði

**Haraldur Harðráði** (um 1015 – 25. september 1066) var kongur av Noreg í tíðarskeiðnum 1046 til 1066. Nógvir stórmenn flýddu av landi undan honum og góvu honum heitið "Harðráði". Haraldur Harðráði og Ólavur tann Heilagi vóru hálvbrøður, og hann verður vanliga roknaður sum maðurin, ið grundlegði Oslo. Hann var fimtan ára gamal, tá ið hálvbróðir hansara, Ólavur Haraldsson, kom heim úr Garðaríki (Russlandi) og kravdi Noregs krúnu. Haraldur stóð kongi undir lið í bardaganum á Stiklastøðum seinast í juli mánaði í 1030. Hann flýddi eystur í Garðaríki og haðani suður í Konstantinopel, har hann kom sær væl fram í keisarans verndarliði. Í 1046 kom hann aftur til Noregs við miklum ríkidømi. Magnus hin Góði, ið tá var kongur, tók væl við hesum unga kongsevni og gjørdi hann stutt fyri deyða sín í 1047 til Noregs kong. Sum kongur lá Haraldur leingi í stríði við danakong, Svein Estriðarson, og søgumenn meta, at tað var í hansara stjórnartíð, at býurin Oslo var grundaður.

Í árinum 1066, tá tann gamla angulsaksiska kongsættin doyði út við Eðvarði Játtara Confessor, valdu bretar Harold Godwinson til nýggjan kong. Harðráði, sum hevði tænt keisaranum í Konstantinopel sum leiguhermaður, helt seg hava arvarætt til ta ensku trúnuna. Hann beyð út hin norska leiðangurin og lendi við York í Bretlandi. Hann fall í bardaga við bretar við Stamford Bridge í 1066. Árið eftir varð hann fluttur til Trondheim og jarðaður í Maruikirkjuni. Umleið 100 ár seinni vórðu leivdirnar av kongi tiknar uppaftur og fluttar til kleystrið Helgeseter í Tróndheimi.

Bólkur:Norskir kongar
Bólkur:Norðmenn
Bólkur:Kongalig
Bólkur:Føðingar í 1010-árunum
Bólkur:Andlát í 11. øld
Fríðrikur 3.

**Fríðrikur III** (18. mars 1609 – 9. februar 1670) var kongur av Danmark í tíðarskeiðnum 1648-1670. Hann var sonur Kristians 4. frá fyrstu giftu og hon einasti av synum hansara, sum eftir var á lívi, tá ið kongur doyði, mettur av døgum. Fríðrikur var tíðliga í lívi sínum kendur sum hugsandi og lærdur maður. Gjørdist ungur hertogi av Holsteini og Slesvík, og erkibiskupur av Bremen. Hann mátti skriva undir eina óvanliga harða hanfestu, áðrenn ríkisráðið vildi velja hann til kongs. Hetta hevndi hann aftur, tá ið hann í 1660 við kvetti gjørdist fyrsti einaveldiskongur Danmarkar. Við sær til Danmarkar hevði hann fíggjarmálaráðharra sín, Christoffer von Gabel, sum eitt langt skifti var veruligur forsætisráðharri. Gabel fekk í 1655 frá kongi Føroyar í len móti føstum gjaldi. Í 1662 fekk hann eisini einkarætt til Føroyahandilin. Gablatíðin hevur altíð verið kend sum ein ring tíð í Føroyum. 

Danmark, sum verið hevði valkongadømi, gjørdist við einaveldinum arvakongadømi, staðfest í 1665 við Kongalógini. Ófyrireikaður kom Fríðrikur kongur í 1657 í kríggj við Svøríki. Við friðarsáttmálunum í Róarskeldu í 1658 og í Keypmannahavn í 1660 misti Danmark allar teir svensku landspartarnar, sum danir høvdu átt aftur í forsøguliga tíð.

Bólkur:Kongalig úr Danmark
Bólkur:Statsleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1600-árunum
Bólkur:Andlát í 1670-árunum
Bólkur:Kongar
Stýrisskipan

Ein **stýriskipan** er mátin eitt land verður stýrt. Ikki tvey lond í heiminum verða stýrd júst á sama hátt, tí at hvørt land sær, sum tíðin hevur liðið, hevur gjørt sær sína stýrisskipan, ið hóskar best til søgu landsins, fólkið og mentan. Men til ber at býta stýrisskipanirnar sundir í høvuðsbólkar. Í Føroyum hava vit t.d. heimastýri, í Danmark er stýrisskipanarligt kongsstýri, í Italia er tjóðveldi og í Norðurkorea er einaveldi. Í hvørjum bólki eru aftur mong frábrigdi. Í summum londum er skiftisstýri - farið verður frá einum stýri til eitt annað, hetta var t.d. galdandi í Eritrea, har skift varð frá hjálandastýri til fólkaræðiliga fleirflokkaskipan.

## Ymiskar stýrisskipanir

* Anarki
* Autokrati
** Einaræði
** Kongligt einaveldi
* Fólkaræði
** Beinleiðis fólkaræði
** Stýrisskipanarligt kongsveldi
** Umboðandi fólkaræði
*** Tingræði (parlamentarisma)
* Fámannaveldi (oligarki)
**Aristokrati
**Kleptokrati
**Plutokrati
**Teknokrati
* Gudastýri (teokrati)
* Lýðveldi
** Samveldislýðveldi
** Forsetalýðveldi
* Hernaðarstýri
* Einflokkaríki

## Galdandi stýrisskipan í Føroyum

Løgtingslóg um stýrisskipan Føroya frá 26. juli 1994 ásetir, hvussu stýrisskipanarligu viðurskiftini eru í Føroyum. 

## Sí eisini
* Heimastýrislógin

*
Bólkur:Ríkisstjórn
Bólkur:Stjórnmálafrøði
Anarko-kapitalisma

Anarko-kapitalisma er ein politisk hugsjón um anarkismu bygt uppá kapitalismu.

Hendan hugsjón er oftani umtala av, Hans Herman Hoppe, og var fytst kendgjørd av Murray Rothbard
T.S. Eliot

**Thomas Stearns Eliot** (26. september 1888 – 4. januar 1965) var ein amerikanskur yrkjari og leikrithøvundur. Hann fekk Nobelvirðislønin í bókmentum í 1948. Frægasta verk hans er ljóðið *The Waste Land*.

Bólkur:Amerikanskir yrkjarar
Føroya steintoy

**Føroya steintoy** var eitt leir verkstað í Hvalba, ið var virki í árini 1975 til 1993.

## Søga
Í 1975 bleiv gamla el-verkið í Hvalba umrætta til eitt leir verkstað, av Niels Vinge Madsen. Síðan, í 1979, bleiv tað keyp av Frands Wisbech Sørensen, ið stóð fyri verkstaðnum inntil 1983.

Í 1983, keyptu Lena Larsen og Michael Thomsen verkstaðið. Tey stóðu fyri verkstaðnum til tað stongdi í 1993.

Tað bleiv gjørt nógv ymiskt, bæði nýtslulutir sum koppar og kannur. Og prýðislutir sum stakar, skálir og annan kunst keramik.

## Myndir


Merkið.jpg
Ljósastaki.jpg
Kanna Føroya steintoy.jpg


## Keldur


Bólkur:Føroyskar fyritøkur
Bólkur:Hvalba
Bólkur:Suðuroy
Froyur

**Froyur**, norrønt *Freyr*, er ein fruktbærisgudur í norrønu gudalæruni. Eldra navn hansara skal vera **Yngvi** ella **Yngvi-Froyur**, og navnið merkir upprunaliga "harri". Froyur er oftast avmyndaður við fallosi í reðurstøðu, hetta skal ímynda fruktbæri. 

Bólkur:Ásatrúgv
Bólkur:Norrøn gudalæra
Froya

**Froya**, norrønt *Freyja*, er ein norrøn kærleiks- og fruktbærisgudinna, navnið merkir "frú". Froya er av vanaætt men hon býr saman við bróður sínum Froyi og pápa sínum Njørði í Ásgarði. Maður Froyu eitur Óður ið sannlíkt er tann sami sum Óðin. Hildið verður eisini at hon møguliga er sami persónur sum Frigg. Froya ekur í eini kerru ið verður drigin av tveimum frensum.

Bólkur:Ásatrúgv
Bólkur:Norrøn gudalæra

Bólkur:Norrøn gudalæra
Njørður

**Njørður**, norrønt *Njǫrðr*, er ein norrønur havgudur, hann ræður yvir sigling, fiskiskapi, veðri og fruktbæri. Hann er faðir Froyu og Froy og býr í Nóatúni. 

Bólkur:Ásatrúgv
Bólkur:Norrøn gudalæra

Bólkur:Norrøn gudalæra
Anarko-kommunisma

**Anarko-kommunisma** er ein politisk hugsjón um anarkismu bygt uppá marxisu.

Síð eisini:

* Kommunisma
* Spanska borgarakríggi
Matrikulering

Matrikulering er definering av einum øki til eigaraskap, nýtslu og tinglýsing fyri tí orðsøk at lætta um umsitingar krøv hjá eigarum og landinum.

Landsstýrismaðurin kann, tá ið eitt kommunustýri (býráð ella sóknarstýri) mælir til tess, góðkenna býarskipan fyri hesa kommunu ella ein part av henni. Tá ið annars hildið verður neyðugt at fáa gjørda býarskipan fyri eitt vist øki, kann landsstýrismaðurin, um býarskipanarnevndin tekur undir, fyriskipa tí ella teimum kommunustýrum at útvega eina býarskipan. Kortini kann ikki verða kravt, at kommunustýrið skal hava fingið býarskipan í lag við styttri enn 2 ára ávaring. Somu treytir galda, tá ið hildið verður neyðugt at broyta eina áður góðkenda býarskipan.

Í býarskipanarnevndini sita 5 limir, valdir soleiðis: Landsstýrismaðurin velur 3 limir í nevndina, harímillum formannin, sum skal vera løgfrøðingur. 2 limir skulu vera byggikønir, harav Føroya Kommunufelag velur 1 og Kommunusamskipan Føroya 1.

Í eini býarskipan skal verða greitt frá, hvussu økið, ið skipanin umfatar, er vorðið í løtuni, og hvussu tað er ætlað skipað og bygt.

## Síð Eisini

* løgfrøði

= Keldur =
Jøtun

**Jøtun** og **tussi**, norrønt *jǫtunn* og *þurs*, eru, í norrønu gudalæruni, heiti á fíggindasinnaðum jatnum og risum ið búgva í Útgarði og Jøtunheimum. Orðið *jøtun* kemur ætlandi av eldri frumgermanskum *etunaZ* ið er av somu rót sum sagnorðið at *eta*, her við merkingini *ovátari*. 
Kendir jatnir eru t.d. Loki og Ægir.

Staðarnavnið *Jatnagarðar* er í Vágum .

Bólkur:Ásatrúgv
Bólkur:Norrøn gudalæra

Bólkur:Norrøn gudalæra
Heimdallur

**Heimdallur**, norrønt *Heimdallr*, er ein gudur í norrønu gudalæruni av ásaætt. 
Heimdallur verjir brúnna Bivrøst (ælabogan) ið knýtir Miðgarð og Ásgarð saman. Sambært søgnini skal hann blása í Gjallarhornið og ávara æsir og einherjar tá Ragnarøkur (verðins endi) kemur. 

Bólkur:Ásatrúgv
Bólkur:Norrøn gudalæra
Zeus

**Zeus**, forngrikskt *Ζεύς*, er ein høvuðsgudur í griksku gudalæruni. 

## Keldur

Bólkur:Grikskir gudar
Haugesunds kommuna

**Haugesund** er ein kommuna í Rogaland fylki í Noregi.
Haugesund er eisini navnið á býnum í kommununi, har fyrisitingin hjá kommununi er staðsett. 
Í 2023 búðu fleiri enn 37 túsund fólk í kommununi.

Kommunan hevur mark við Karmøy móti vestri og suðri, mark við Sveio móti norðri og mark við Tysvær móti vestri.

## Ávísingar úteftir
* Almenna heimasíðan: www.haugesund.kommune.no 

Bólkur:Býir í Noregi
Bólkur:Kommunur í Rogalandi
Joao Grimaldo

**Joao Alberto Grimaldo Ubidia** (føddur 20. februar 2003) er en perunskur fótbóltsleikari, sum spælir fyri italska felagið Sporting Cristal.

## Keldur
Bólkur:Føðingar í 2003
Bólkur:Fótbóltsleikarar úr Peru
Nebbafiskur

**Nebbafiskur**, í talumáli eisini nevndur **finnhvalur**, er ein stórur, mjávaksin barduhvalur. Hann er nakað minni enn royður. Nebbafiskur er sera kvikur og smidligur; hann er góður svimjari og skjýtir seg lættliga upp úr sjónum. Har ætið er tættast, er nebbafiskur at finna. Tá ið hann gloypir føðina, víðkar hann hálsfoyrurnar út sum eitt stórt opið regnskjól. Nebbafiskur liggur altíð á høgru lið, tá ið hann etur.

 

## Navn

Upprunaliga hevur **royður** verið felagsnavnið fyri bláhval og nebbafisk, tí føroyingar hava ikki sæð mun á hesum báðum stóru og meinlíku hvalunum. Navnið *nebbafiskur*, ið kemur av eldri *nebbahvalur*, er uttan iva upprunaliga navnið fyri døgling, sum á eldri donskum eisini er kendur sum *næbbehval*, norskt *nebbehval*, sipandi til skapið á kjaftinum, ið líkist nevi. Hvussu hetta er vorðið navnið á ”finhvali” í nýggjari tíð, er ein gáta.  

 

 

 

## Keldur



 

 

 

Bólkur:Súgdjór í Føroyum

Bólkur:Súgdjór

Bólkur:Hvalir
Birgir Kruse

**Birgir Kruse** (føddur 20. juni 1957) er lærari, ritstjóri, bloggari, free lance journalistur og formaður í Filmsfelagnum. 

## Lívsleið
Birgir er útbúgvin á Føroya Læraraskúla í 1985 og hevur pedagogiska diplomútbúgving frá Danmarks Pedagogiske Universitet, æstetiskt institut v/Birgitte Holm Sørensen í 2000. Birgir hevur gjørt nógvar útvarpssendingar í Kringvarp Føroya síðan 1977, teirra millum Náttarravnar frá 1992. 

Í 1998 fekk Birgir Nordboks Journalistpris fyri mentanarsendingarnar Vetrarbreytin. Síðan 1984 hevur Birgir verið formaður í Filmsfelagnum og síðan 1988 skrivari í Norrøna Felagnum í Føroyum. Eftir aldarskiftið var Birgir formaður í eini nevnd, sum varð sett at orða ein kommunalan lista- og mentanarpolitikk fyri Tórshavnar kommunu "Havnin - livandi, kveikjandi, skapandi". Fyri Tórshavnar kommunu var Birgir umboð í stýrinum fyri Listastevnu Føroya, og samskipaði hundrað ára haldið sum fólkavald kommuna. 

Í 2007 skrivaði Birgir skúlabókina "Fjølmiðlar", sum Føroya Skúlabókgrunnur gav út. Nevndarformaðurin, Árni Dahl, vildi hava Birgir at standa fyri føroyska partinum av altjóða átakinum Google Book Search, so føroyskir næmingar kundu fáa føroyskt aftursvar, tá teir leitaðu á netinum. Túsund føroyskar bøkur vórðu lisnar inn í skipanina hjá Google í Mountain View í California. Fjølrit stuðlaði ætlanini við einum juridiskum responsum um ófáiligar bøkur og at brúka Google sum sýningarglugga. Stjórin í Skúlabókagrunninum, Niels Petersen, setti Birgir at ritstjórna "Atlas til heim og skúla", sum eftir fýra ára samstarv við Harper Collins kom út í 2014. Síðan hevur Birgir arbeitt við opna undirvísingarportalinum Snar, serliga við temasíðum til undirvísing og tilfari til árliga holocaustdagin. 

Fyri Norðurlandahúsið legði Birgir í 2012 lunnar undir Geytan, sum er føroyska filmsvirðislønin. Síðan 2006 hevur Birgir skrivað birkblog, sum helst er mest lisni bloggur á føroyskum. Hann skrivar regluliga um mentanarlig evni og viðurskifti, skrivar ferðafrásagnir og ummæli av mentanarligum tiltøkum.

Í 2013 vitjaði sendingin Summarmorgun hjá Kringvarpi Føroya Birgir í samband við, at hann var sera virkin við at skriva blogg. Tað var Uni Leitisstein Hansen, ið tosaði við hann um hetta evni. Tað at skriva blogg var eitt rættiliga nýtt rák tá. Tað bleiv spurt um hansara skriving á bloggi hansara, ið nevnist Birkblogg, um hví hann skrivaði, um hvussu nógv lósu hansara blogg og eisini bleiv spurt um, hvat hann skrivaði um. Sagt var í sendingini, at Birgir Kruse er millum fremstu bloggarar í Føroyum. Tann dagin, tá Summarmorgun vitjaði hann, hevði bloggurin júst sett met við 2500 serstøkum vitjandi ein og sama dag.

## Útgivið og ritstjórnað
* 2006 - *Birkblogg* (føroyskur bloggur um m.a. føroyska mentan)
* 2007 - *Fjølmiðlar*, Føroya Skúlabókgrunnur
* 2014 - *Atlas til heim og skúla* (ritstjórnað)

## Heiður
*1998 - Nordboks Journalistpris fyri mentanarsendingarnar Vetrarbreytin.

## Keldur

## Slóðir
* birkblog

Bólkur:Føðingar í 1957
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Føroyskir ritstjórar
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Filmpersónar
Royður

**Royður**, eisini kallað **bláhvalur**, er heimsins størsta djór. Besta eyðkennið er blásturin, sum er so tjúkkur sum ein armur; og hart ríkir í, tá ið hon blæsur. Blásturin kann standa meira enn 9 metrar upp úr sjónum.

 

Tær síggjast einasamallar ella fáar saman, vanliga eitt kvenndjór við hvølpi. Á vári gongur royðurin tætt vestan fyri Føroyar, og frá fyrndini hevur hon á hvørjum ári í apríl-mai lagt somu leiðina norðureftir ígjøgnum Vestmannasund.

 

Royður hevur ógvuliga stóran kjaft. Tá ið hon gloypir, fyllist kjafturin við fleiri túsund litrum av sjógvi og æti, og háls- og búkfoyrurnar tambast út. Fullvaksin royður etur uml. 2 tons av æti um samdøgrið.

 

 

 

## Keldur



 

 

 

Bólkur:Súgdjór í Føroyum

Bólkur:Súgdjór

Bólkur:Hvalir
Slættibøka

**Slættibøka**, stundum stavað **slættubøka**, er ein barduhvalur, og hevur 200-270 grábrúnar-svartar bardur. Tær kunnu verða upp í 3 m langar hvørjumegin í yvirkjaftinum. Slættibøka er ein stórur, dimmur og kýpin hvalur. Hon verður upp í 20 metrar long og vigar 70 tons fullvaksin. Vanligt er, at nógv gjar veksur á slættibøku, meðan gjar ikki er á grønlandsslættibøku.

## Hóttur stovnur
Hóast hon hevur verið friðað síðan 1972, er sættibøkan er eitt álvarsliga hótt djóraslag. Frá tí at 10-túsundtals slættibøkur vóru í Norðuratlantshavi fyri 200 árum síðan, er stovnurin komin niður á bert 409 dýr íalt, og av teimum eru bert 100 kvennhvalir eftir í burðaraldri. 

 

 

 

 

## Keldur



 

 

 

Bólkur:Súgdjór í Føroyum

Bólkur:Súgdjór

Bólkur:Hvalir
Louise Glück

**Louise Elisabeth Glück**, (fødd 22. apríl 1943 í New York City, USA, deyð 13. oktober  2023 í Cambridge, Massachusetts) var ein amerikanskur yrkjari og ritroyndarhøvundur. Hennara fyrsta yrkingarsavn "Firstborn" kom út í 1968, og gjøgnumbrotið kom í 1975 við yrkingarsavninum "The House on Marshland". Hon fekk Nobelvirðislønina í bókmentum í 2020.

## Keldutilfar

Bólkur:Amerikanskir yrkjarar
Bólkur:Amerikanskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1943
Bólkur:Andlát í 2023
Jon Fosse

**Jon Olav Fosse** (føddur 29. september 1959 í Haugesund í Rogalandi) er norskur høvundur og leikskald. 
Hann er tann mest spældi norski leikritahøvundurin aftaná Ibsen.

Jon Fosse fekk í 2015 Bókmentavirðislønina Norðurlandaráðsins og í 2023 fekk hann  "fyri sín nýskapandi dramatikk og prosa" Nobelvirðislønina í bókmentum. Hann er tann fyrsti nýnorskt-høvundin sum fær bókmentaheiðurslønina hjá Nobel.

## Útgávur (úrval)
### Skaldsøgur
* *Morgen og aften* (2001)
* *Melancholia I-II* (2003)
* *Det er Ales* (2006)
* *Bådehuset* (2007)
* *Andvake* Tre fortællinger *Andvake, Olavs drømme, Kveldsvævd* (2010)
* *Kveldsvævd* (2015)

### Sjónleikir
* *Vinter* (2013)
* *Besøg* (2013)
* *Mor og barn* (2013)
* *Drøm om efteråret* (2014)

## Slóðir úteftir
*Jon Fosse, snl.no
* Jon Fosse - «take it or leave it», nrk.no
*Nobel prize-winning author Jon Fosse on giving up alcohol and converting to Catholicism, irishtimes.com

## Keldur

Bólkur:Norskir rithøvundar
Bólkur:Nobelprísvinnarar
Bólkur:Føðingar í 1959
Seiðhvalur

**Seiðhvalur** er eitt hvalaslag.

## Keldur
 
  

Bólkur:Súgdjór í Føroyum 
Bólkur:Súgdjór
Bólkur:Hvalir
Danska grundlógin

Danska grundlógin varð sett í gildi í 1849 og er galdandi fyri allar partar av danska ríkinum, eisini Føroyar.
Gaia Zucchi

**Gaia Zucchi** (fødd 27. mars 1970 í Róm) er sjónleikari úr Italia.

Í 2023 útgav hon lívsævisøgu sína, *La vicina di Zeffirelli* (Zeffirelli's Neighbor), har ið bókin greiðir frá um hennara vinarlag við pall- og filmsleikstjóran, Franco Zeffirelli.

## Filmar

* *Plagio* (1989), dir. Cinzia TH Torrini
* *Nessuno mi crede* (1992), dir. Anna Carlucci
* *Peggio di così si muore* (1995), dir. Marcello Cesena
* *[[Fermo posta Tinto Brass]]* (1995), dir. Tinto Brass
* *Il cielo è sempre più blu* (1996), dir. Antonello Grimaldi
* *Il tocco: la sfida* (1997), dir. Enrico Coletti
* *I volontari* (1998), dir. D. Costanzo
* *[[Per sempre]]* (2003), dir. Alessandro Di Robilant
* *Rabbia in pugno* (2012), dir. Stefano Calvagna
* *Jerry e Tom* (2023), dir. Gianluca Ansanelli

## Stuttfilmar

* *Est* (1993), dir. F. Brizzi
* *Caso Wanderbit* (1994), dir. N. Nimica
* *Muccino Muccina* (1994), dir. G. Petitti
* *Carrozzelle felici* (2003), dir. Walter Garibaldi
* *Come un fiore*, dir. Benedikta Boccoli, 

## Sjónleikir

* *La crisi del teatro* (1994), dir. A. Corsini
* *Marasade* (1996), dir. M. Garroni
* *Voglia matta - anni 60* (1995 - 1997), dir. A. Corsini
* *Gente soprattutto matta* (1997), dir. D. Formica
* *Voglia matta - anni 50* (1998), dir. A. Corsini
* *Voglia matta di Roma* (1999), dir. A. Corsini
* *[[La bottega del caffè]]* (2000), dir. M. Belli
* *La giornata d'uno scrutatore* (2003), dir. Luca Ronconi

## Keldur


## Slóðir

*  Gaia Zucchi Portal

Bólkur:Italskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1970
Villingardalstunnilin

**Villingadalstunnilin** er sunnastur av teimum trimum tunlunum millum Húsar og Mikladal á Kalsoynni. 

​Villingadalstunnilin er 1193 metrar langur og er frá 1979. Næstur av teimum trimum tunlunum er Ritudalstunnilin frá 1980, sum er 683 m. Triði er Mikladalstunnilin frá 1980, sum er 1082 m.

## Slóðir úteftir
*Kalsoy, visitkalsoy.fo

## Keldur

Bólkur:Tunlar í Føroyum
Bólkur:Kalsoy
Henry Kissinger

**Henry Kissinger** (føddur sum Heinz Alfred Kissinger 27. mai 1923 í Fürth í Týsklandi, deyður 29. november 2023 í Connecticut í USA)
var ein týskurføddur amerikanskur diplomatur, stjórnmálafrøðingur og republikanskur politikari.

Undir Republikansku forsetunum Richard Nixon og Gerald Ford.var hann frá 1969 til 1975 trygdarráðgevi hjá forsetanum og frá 1973 til 1977 uttanríkisráðharrin í USA. Kissinger fekk í 1973 friðarheiðursløn Nobels, saman við norðurvjetnamesiska friðarsamráðingarleiðaranum, Le Duc Tho, fyri Paríssáttmálan, sum seinni hevði við sær, at tað bleiv vápnahvíld í Vjetnam.

Henry Kissinger var eisini millummaður, tá Ísrael og Egyptaland gjørdu eina friðaravtalu í 1979.

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða: henryakissinger.com (á enskum)
* Stutt ævisøga:  Little Heinz And Big Henry, nytimes.com, September 6, 1992, archive.org (á enskum)
* Høgni Djurhuus:  Henry Kissinger er deyður , kvf.fo, 30.11.2023
* Ingi Samuelsen: Kissinger gjørdist hundrað ár, dagur.fo, 30.11.2023

## Keldutilfar

Bólkur:Føðingar í 1923
Bólkur:Andlát í 2023
Bólkur:Amerikanskir politikarar
Hans Hansen

**Hans Hansen** (føddur 14. novembur 1920 í Mikladali, deyður 8. mars 1970 í Keypmannahavn), eisini kallaður **Hans í Mikladali**, var ein føroyskur listamálari.

## Lív
Hans Hansen var føddur í Mikladali, á Kalsoynni.

Sum 15 ára gamla fór hann til skips, men aftaná at hava møtt málaran Jóhannes Sveinsson Kjarval í Íslandi áseti hann sær at gerast kunstnara.

Hann fór til Keymannahavnar at lesa í 1949. Frá 1949 til 1953 læs hann, á Bizzie Høyers tekniskúla. Síðan frá 1953 til 1957, læs hann á tað kongaliga kunstakademi í Keypmannahavn. Har fekk hann serligan áhuga fyri freskomáling.

Tá hann var liðugur at lesa, fór hann aftur til Føroyar. Og arbeiddi sum kunstnari í Tórshavn.

## Stempul


Faroe stamp 333 hans hansen - the heath.jpg
Faroe stamp 334 hans hansen - village.jpg
Faroe stamp 335 hans hansen - man.jpg


## Keldur


## Aðrir tekstir
Biography

Timeline

Bólkur:Føroyskir listamálarar
Bólkur:Føðingar í 1920
Bólkur:Andlát í 1970
El.fo

El.fo Sp/f  varð sett á stovn á sumri í 2002 av Jógvan Elias Jacobsen og Boga Slættanes. 

Virkið verður í dag riki av Jógvan Elias Jakobsen, stjóra og Arna Debess, tekniska stjóra. Sum í dag eiga virkið í felag.

Meginreglan hjá El.fo er at veita dygdargóðar tænastur, har góðskan altíð verður sett í hásæti. Vit royna altíð at stuðla undir góðum trivna í virkinum og at starvsfólk okkara fáa ábyrgd og møguleika at mennast.

Umráðandi er, at viðskiftafólk okkara altíð hava álit á okkum. Tískil leggja vit okkum eftir at hava gott og álítandi samstarv. Somuleiðis leggja vit dent á fjølbroytni og stóra fakliga dygd, umframt at vit altíð eru til taks hjá viðskiftafólkum, tá brúk er fyri tí.

Í dag starvast 32 fólk hjá El.fo. Sum er býtt millum sveinar, lærlingar og skrivstovufólk.
Mackenyu

**Mackenyu Maeda** (前田 真剣佑, *Maeda Makken'yū*; føddur 16. november 1996 i Tokyo), sum er kendur sum **Mackenyu Arata** ella bert sum **Mackenyu**, er ein japanskur sjónleikari. Hon er kend fyri leiklutin sum Roronoa Zoro í Netflix seriuni *[[One Piece]]* (2023).

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1996
Bólkur:Japanskir sjónleikarar
Almúgan

Almúgan (eisini *almúgin*) er eitt hugtak, sum verður nýtt í merkingi fólk flest, altso um vanligt fólk. Helst í eldri tíð brúkt sum stættarheiti um tey á lægstu samfelagsstætt, serliga bønarfólk og smábøndur.
Premier League 2023-24

**Premier League 2023-24** er tann 32. sesongin í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti, síðan deildin varð stovnað í 1992. 

Sesongin byrjaði 11. august 2023 og endar hin 29. mai 2024.
	
Manchester City er forsvarandi meistari fyri triðju ferð á rað,
meðan Burnley, Sheffield United og Luton Town eru nýggj lið í deildini, 
eftir at liðini fluttu upp úr Football League Championship 2022-23. 
Hetta er fyrstu ferð, at Luton Town spælir í Premier League, ið sá dagsins ljós í 1992.

## Lið
Tilsamans luttaka 20 lið í deildini, av teimum spældu 17 lið við í undanfarnu kapping 2022–23 og trý lið fluttu upp úr næstbestu deildini Football League Championship 2022–23.

### Stadion og býir

## Úrslit
### Stigatalva

## Hagtøl
### Toppskorarar
(seinasta dagføring: 5. feb. 2024)

## Slóðir úteftir
* Heimasíðan hjá Premier League: premierleague.com

## Keldur

Bólkur:2023 í ítrótti
Bólkur:2024 í ítrótti
Bólkur:Premier League
Brighton

**Brighton** er ein strandarbýur í greivadøminum East Sussex í Landsynningsonglandi.
Býurin liggur ein tíma (uml. 80 km) sunnan fyri London.

Brighton og grannabýurin Hove eru samanvaksnir og teir mynda í dag *unitary district* Brighton & Hove.
Í 2001 fekk býurin status sum "city" av bretsku drotningini Elizabeth II. 
Í 2021 búðu fleiri enn 277 túsund fólk í Brighton & Hove.

Býurin er best kendur sum baðibýur.

## Søga
Upprunaliga var Brighton ein fiskibygd, sum varð kallað Brighthelmstone.

## Myndir

2005-07-14_-_United_Kingdom_-_England_-_Brighton_-_Brighton_Pier_-_CC-BY_4888018336.jpg|Brighton Pier
The_Lanes%2C_Brighton_-_geograph.org.uk_-_633351.jpg|Í miðbýnum ("The Lanes").
The_Royal_Pavilion_Brighton.jpg|Royal Pavilion
BrightonEmbassyCt5916.JPG|Strandarvegur og sandur
Brighton-beach.jpg|Sandurin
The_Palace_Pier,_Brighton_-_geograph.org.uk_-_127.jpg|Palace Pier
Falmer_Stadium_-_League_debut_2.jpg|Fótbóltsvøllurin í smábýinum Falmer


## Sí eisini
* Brighton & Hove Albion F.C.

## Slóðir úteftir
*Almenna heimasíðan: brighton-hove.gov.uk  (á enskum)
*Brighton, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Onglandi
Luton Town F.C.

**Luton Town Football Club** er eitt fótbóltsfelag heimahoyrandi í enska býnum Luton í Bedfordshire.

Felagið varð sett á stovn í 1885 og varð valt inn í The Football League í 1897.
Besta liðið, við kelinavninum "The Hatters", spælir sínar heimadystir á Kenilworth Road Stadium í Luton.
Venjarin hjá besta liðinum er Rob Edwards.

Luton Town spælir í 2023–24 sesongini fyri fyrstu ferð í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti.
Besta liðið flutti upp úr Football League Championship 2022–23.

Býurin Luton liggur uml. 50 kilometrar norðan fyri London. 

## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan: lutontown.co.uk

## Keldur

Bólkur:Ensk fótbóltsfeløg
Halsey (singer)

**Ashley Nicolette Frangipane**, sum er kendur sum Halsey (/ˈhɔːlzi/ HAWL-zee), er ein amerikanskur sangari og sangskrivari. Kensla fyri hennara eyðkenniliga syngjandi rødd,  hon hevur fingið fleiri heiðurslønir, m.a. tríggjar Billboard Music Awards, ein Billboard Women in Music Award,  ein American Music Award og nomineringar til tríggjar Grammy Awards. Hon var *Tíðin* upp á árslista Time sum 100 mest ávirkandi fólk í heiminum í 2020.

Halsey er føddur og vaks upp í New Jersey. Hon fekk uppmerksemið frá sjálvvirkandi tónleiki á sosialu miðlum, og teknaði undir við Astralwerks í 2014 fyri at geva út sína fyrstu extended play (EP), *Rúm 93* í oktober í sama ár. Hon gav út sína fyrstu stúdíobolum, Badlands í 2015. Albumurin varð seinni staðfestur tvífalda platinum av Recording Industry Association of America (RIAA), eins og sangarnir "Colors", "Gasoline" og "New Americana", sum seinni gjørdist hennara fyrsta innrit á Billboard Hot 100 - á nr. 60.

## Frágreiðingar

Bólkur:Amerikanskir sangarar
Matt Bryant (fótbóltsleikari)

**Matthew Bryant** (borin í heim 21. september 1970) er ein fyrrverandi yrkis fótbóltsleikari, ið er mest kendur fyri tíð sína, sum leikari fyri Bristol City, har hann leikti 203 landskappingardystir.

Bryant varð borin í heim í Bristol. Eftir  eitt stutt tíðarskeið, sum læntur leikari við Gloucester City og Walsall, byrjaði hann av álvara yrkisleið sína í Bristol City í kappingarárinum 1990-91.  Matthew Bryant vann heiðurin sum ársins leikari fyri kappingarárið 1994-95.

## Keldutilfar

Bólkur:Føðingar í 1970
Bólkur:Enskir fótbóltsleikarar
Mariné Galstyan

**Mariné Galstyan** (fødd 14. juni 1980 í Jerevan) er sjónleikari úr Armenia.

Hon flutti til Italia við manni hennara, Sargis Galstyan, ið eisini er sjónleikari, og saman stovnaðu tey Cultural Italo-Armenian Association *InControVerso*.

## Filmar

* *Bella*, dir. Notre Dame De Paris (2003)
* *T'amo e t'amerò*, dir. Arthur Vardanyan (2004)
*  *Il caso di Amati Malik*, dir. Emanuele Turbanti (2008)
* *Miradas*, dir. Lorenzo Righini (2013)
* *Coupe Fatale*, dir. Raffaele Totaro (2013)
* *Il ragazzo della Giudecca*, dir. Alfonso Bergamo (2016)
* *In the Same Garden*, dir. Ali Asgari (2016)
* *Il resto con i miei occhi*, dir. Massimiliano Amato (2017)
* *Corrida de Toros*, dir. Fabio Romani and Fabio Pollio (2021)

## Sjónvarp
* *Parnas* (Armenia1, 2000–2003)
* *Tutto il mondo è paese* (2020) dir. Giulio Manfredonia
* *[[Un posto al sole]]* (2020)

## Keldur


## Slóðir

*  Mariné Galstyan IMDB

Bólkur:Armenskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1980
Jerevan

**Jerevan** (lettiskt: *Երևան*) er høvuðsstaður í Armeniai, og hevur umleið (2022) 1.093.485 íbúgvar.

## Keldur


Bólkur:Armenia
Bólkur:Høvuðsstaðir í Evropa
FK Transinvest

**Transinvest futbolo klubas** ella **FK Transinvest** er eitt fótbóltsfelag úr Galinė í Litava. Felagið varð stovnað í 2022. 

## Landskappingin (2022.–...)

## Núverandi hópur
*Dagført [[19. februar]] 2026.*

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 

 

  
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Keldur


## Slóðir
* FK Transinvest
* lietuvosfutbolas.lt
* TOPLYGA

Bólkur:Litavisk fótbóltsfeløg
Halle Berry

**Halle Maria Berry** (//ˈhæli// *HAL-ee*; fødd **Maria Halle Berry**; 14. august 1966) er ein amerikanska leikkonan. Hon byrjaði sína yrkisleið sum modell og gekk í fleiri vakurleika kappingum, og endaði sum fyrsta runner-up í Miss USA kappingini og kom í sætta í Miss World 1986. Hennes gjøgnumbrotandi filmrolle var í romantisku komediuni Boomerang (1992), saman við Eddie Murphy, sum førdi til at spæla í The *Flintstones* (1994) og *Bulworth* (1998) og sjónvarpsfilminum Introducing Dorothy Dandridge (1999), sum hon vann Primetime Emmy Award og Golden Globe Award fyri.

Berry hevur sett seg at vera ein av bestu leikkonunum í Hollywoodur í 2000'unum. Fyri hennara leiklut sum ein stríðandi einkja í romantiska drama Monster's Ball (2001), gjørdist Berry tann einasta afroamerikanska kvinnan, sum vann Academy Award for Best Actress, og fyrstu kvinnu av lit. Berry tók sær av stórum leiklutum sum Storm í fýra filmum í X-Men (2000-2014), handskona av einum ránsmonn í thriller Swordfish (2001), Bond-stúlka Jinx í Die Another Day (2002), og høvuðsleiklutin í Catwoman (2004).

## Frágreiðingar
Eysturoyingur 10-mannafar

Eysturoyingur er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til kappróðrafelagið NSÍ. Báturin er gulur við svartari rond og stokkum. 

Eysturoyingur er 3 mest vinnandi 10-mannafar í føroyskum kappróðri og hevur vunnið 8 føroyameistarheitir. Eysturoyingur var nærmast einaráðandi síðst í seinastu øld og fyrst í hesari. Eysturoyingur gjørdist føroyameistari í 1998, 1999, 2002, 2003, 2005, 2007, 2010, 2016

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Nólsoyingurin 10-mannafar

**Nólsoyingurin** er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til Nólsoyar Ítróttarfelag. báturin er svartur við hvítari rond.  

Nólsoyingurin hevur vunnið føroyameistarheiti 6 ferðir. Hann vann øll síni føroyameistarheitir í 1980'unum, Nólsoyingurin vann í 1981, 1982, 1985, 1986, 1988 og 1989.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Vestmenningur 10-mannafar

**Vestmenningur** er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til Vestmanna Ítróttarfelag. Báturin er hvítur við gulari rond og grønari rimmu. Báturin hevur eisini tað eykenda drekastevnið, eins og allir hinir bátarnir í felagnum.

Vestmenningur hevur vunnið føroyameistarheitið 6 ferðir í 10-mannaførum. Báturin gjørdist føroymeistari í 1983, 1984, 1987, 1995, 1997 og í 2000.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Argjabáturin 8-mannafar

**Argjabáturin** er eitt føroyskt 8-mannafar sum hoyrir til Argja Róðrarfelag. Báturin er reyður við bláum stokki og drekastevnið.

Argjabáturin er mest vinnandi 8-mannafar og næst mest vinnandi kappróðrarbátur, í nøkrum bátaflokki, í føroyskum kappróðri yvirhøvur, við 16 føroyameistarheitum. Argjabáturin gjørdist føroymeistari í 1991, 1992, 1994, 1995, 1997, 1998, 2000, 2004, 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2018, 2019 og í 2021. 
Argjabáturin er eisini kendur fyri at hava verið við á øllum FM-stevnum síðani at báturin kom uppí kappróður av fyrstan tíð í 1983

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Skálabáturin 10-mannafar

**Skálabáturin** er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til Skála Róðrarfelag. báturin hevur føroyskar litir, hvítur við bláum stokkum og reyðari rond. Skálabáturin er kendur fyri at hava tað skjótastu Ólavsøku tíðina nakrantíð, tá báturin kom á mál við tíðini: 3:52,00. Hettar var á Ólavsøku 1992. 

Skálabáturin hevur vunnið 3 føroyameistarheitir. Báturin vann árini 1992, 1993, og 1995.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Kvívíkingur 8-mannafar

**Kvívíkingur** er eitt føroyskt 8-mannafar sum hoyrir til Kvívíkar Sóknar Róðrarfelag. Báturin er ljósabláur, við myrkabláum stokkum og reyðari rond.

Kvívíkingur hevur verið føroyameistari í 8-mannaførum 7 ferðir. báturin gjørdist føroyameistari árini 1978, 1979, 1980, 1981, 1996, 2002 og í 2014.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Kappróðrar úrslit

**Kappróðrar úrslit**. Hendan greinin er gjørd so, at øll nemt kunnu síggja hvør gjørdist føroyameistari og Ólavsøku vinnari, í  kappróðri, í hvørjum bátaflokki og á hvørjum kappingar árið. 

Hagtølini á hesari síðuni eru frá 1973 til og við í dag (2025). Róð varð um føroymeistaraheiti áðrenn 1973, men tá var byrjað at brúka tann kappingarleistin, við stigartals skipan, ið verður brúktur í dag og tí ganga hagtølini ikki longur aftur enn tað.

í fyrsta parti av greinini, sæst hvør hevur vunnið flest føroyameistarheitir, í hvørjum bátaflokki. Næsti partur av greinini, sæst eitt yvirlit, yvir mest vinnandi kappróðrafeløgini í Føroyum. Síðsti partur av greinini sær man hvør bleiv føroyameistari og ólavsøku vinnari, á hvørjum árið og í hvørjum einstøkum bátaflokki, frá 1973 og framm.

## Mest vinnandi bátar í hvørjum einstøkum bátaflokki

### 10-Mannafør

### 8-Mannafør

### 6-Mannafør Menn

### 6-Mannafør Kvinnur

### 5-Mannafør Kvinnur

### 5-Mannafør Dreingir

### 5-Mannafør Gentur

## Føroyameistarheitir kappróðrarfeløg

## Føroymeistarar hjá 10-mannaførum 1973-2025

## Føroymeistarar hjá 8-mannaførum 1973-2025

## Føroymeistarar hjá 6-mannaførum við Monnum 1975-2025

## Føroymeistarar hjá 6-mannaførum við Kvinnum 1983-2025

## Føroymeistarar hjá 5-mannaførum við Kvinnum 1973-2025

## Føroymeistarar hjá 5-mannaførum við Dreingjum 1973-2025*

## Føroymeistarar hjá 5-mannaførum við Gentum 2005-2025*

## Føroymeistarar hjá 5-mannaførum við Dreingjum Undir 16 ár 2022-2025

## Føroymeistarar hjá 5-mannaførum við Gentum Undir 16 ár 2022-2025

## Sí eisini
* Kappróður í Føroyum

## Keldur
G. G. Róðrar deildinar 5-Mannafør dreingir og gentur vóru í 2022, býttar sundur í tvær deildir. Dreingir/gentur 14-16 ár og 16-18 ár. Dreingir/gentur 14-16 verða flokkaðar fyri seg og dreingir/gentur 16-18 eru flokkaðar saman við tí gomlu 5-Mannafør dreingir og gentur deildinum.

Stavnur.fo

Róðrasamband Føroya, Úrslit 1973-2023 

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Douglas Adams

**Douglas Noel Adams** (11 mars 1952 - 11 mai 2001) var enskur rithøvundur, humoristur og handritstjóri, sum er kendur fyri The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (HHGTTG). The Hitchhiker's Guide to the Galaxy, sum upprunaliga var ein útvarpsleikur hjá BBC í 1978, gjørdist til  fimm bøkur, sum seldu meira enn 15 milliónir eintøk. HHGTTG gjørdist eisini millum annað til eina sjónvarpsrøð, eitt telduspæl, og ein spælifilm. 

## Keldutilfar

Bólkur:Andlát í 2001
Bólkur:Føðingar í 1952
Bólkur:Enskir rithøvundar
Ørvur 8-mannafar

**Ørvur** er eitt 8-mannafar, sum hoyrir til Havnar Róðrarfelag. Báturin er hvítur við bláum listum, og so hevur hann eisini tað eyðkenda drekastevnið eins og allir bátar í Havnar Róðrarfelag hava. 

Ørvur er vorðin føroyameistari í 8-mannaførum, 8 ferðir. Ørvur gjørdist føroyameistari í 1974, 1975, 1984, 1986, 1987, 1999, 2003 og í 2025.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Sundabáturin 6-mannafar

**Sundabáturin** er eitt føroyskt 6-mannafar, sum hoyrir til Norðdepils-Hvannasunds Róðrarfelag. Báturin er hvítur við bláum stokkum og reyðari rond. 

Báturin er tað 6-mannafarið sum hevur vunnið trið flest føroyameistarheitir, í 6-mannaførum hjá monnum, við 6 føroyameistarheitum til samans. Báturin gjørdist føroyameistarin í 2004, 2007, 2008, 2017, 2021 og í 2025.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Hvessingur 6-mannafar

**Hvessingur** er eitt føroyskt 6-mannafar, sum hoyrir til Hvalvíkar Streymnesar Róðrarfelag. báturin er grønur við svørtum stokkum og rond. 

Hvessingur er eitt av mest vinnandi 6-mannaførunum í føroyskum kappróðri. Báturin er tilsamans blivin føroyameistari 12 ferð, hjá kvinnum og monnum, 10 ferð í 6-mannaførum monnum og 2 ferð við kvinnum.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Jóhan Á Dul

Jóhan á Dul er ein føroyingur. Hann er føddur í 2001 og býr í Signabø. Hann hevur tilknýti til rock/metal bólkin Sperol og kristna sangbólkin Zions Quartet.