open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
IHF Emerging Nations Championship

**IHF Emerging Nations Championship** er ein hondbóltskapping fyri menn, ið hevur verið fyriskipað av International Handball Federation síðan 2015. Kappingin er fyri tær lægst rataðu hondbóltstjóðirnar. Tann fyrsta útgávan varð hildin í Kosovo frá 20. til 26. juni 2015.

Londini ið luttaka eru partar av fýra ára ætlan hjá EHF og eru tey hægst rataðu londini, ið ikki megnaðu at kvalifisera seg til HM í hondbólti 2015. Leikarar í aldursbólkinum 16 til 30 kunnu luttaka í kappingini, tó kunnu bert 4 leikarar vera eldri enn 24 ár.

Føroyar hava vunnið báðar tær fyrstu kappingarnar, í 2015 og 2017.

## Kappingar

## Heiðursmerkjabýti

## Keldur

Bólkur:Altjóða hondbóltskappingar
Bólkur:Hondbóltur í Føroyum
DM í vegsúkklukapping 2017

**[[DM í vegsúkklukapping]] 2017** varð hildið frá 22. – 25 juni 2017, í Grindsted, Suðurjútland. Kappingarnar fyri U23 vórðu hildnar 13. og 14. mai í Kerteminde á Fyn.

## Úrslit
### Menn
#### Einkultstartur, elitu (39,5 km)


File:Martin Toft Madsen 2017 Danish National Time Trial Championships finishline.ogg|Martin Toft Madsen
File:Kasper Asgreen 2017 Danish National Time Trial Championships finishline.ogg|Kasper Asgreen


#### Vegsúkklukapping, elitu (219 km)

#### Einkultstartur, U23 (32 km)

#### Vegsúkklukapping, U23 (187 km)

### Kvinnur
#### Einkultstartur, elitu (28 km)

#### Linjukapping, elitu (127,5 km)

## Slóðir
*

Bólkur:Súkklukappingar í 2017
Bólkur:Súkklukappingar í Danmark
DM í vegsúkklukapping

**DM í vegsúkklukapping** varð stovnað í 1987 og verður fyriskipað í juni fyri tey vaksnu og í mai fyri juniorar og U23.

## Menn

### U23

## Kvinnur

## Sí eisini
*DM í einkultstarti

## Keldur

Bólkur:Súkklukappingar í Danmark
DM í einkultstarti

**DM í einkultstarti** ella danmarkarmeistaraskapurin í einkultstarti er ein súkklukapping í Danmark, har ið funnið verður fram til tey ið eru skjótast til at koyra einkultstart á súkklu, tvs. tíðarkoyring. DM í einkultstarti varð fyrstu ferð hildin í 1995 og hevur verið hildin hvørt ár síðan. Kappingin er ein partur av DM í vegsúkklukapping og verður hildin í juni fyri tey vaksnu.

## Menn

### U23

## Kvinnur

## Sí eisini
*DM í vegsúkklukapping

## Keldur

Bólkur:Súkklukappingar í Danmark
Súkkling á Oyggjaleikum 2013

**Súkkling** á Oyggjaleikum 2013 fóru fram á oynni Bermuda. Kappingarnar vóru fyriskipaðar frá 14. til 18. juli 2013.

## Heiðursmerki
### Yvirlit yvir heiðursmerki
*Bermuda 2013 IG Cycling Medalists

### Menn

### Kvinnur

## Keldur

Bólkur:Oyggjaleikir 2013
Oyggjaleikir 2017

**XVII (17.) [[Oyggjaleikir]]** vórðu hildnir á Gotland í døgunum 24. juni til 30. juni 2017. Omanfyri 3000 ítróttarfólk úr 23 oyggjasamfeløgum kappaðust í 14 ítróttargreinum. 

## Luttakandi oyggjar og oyggjalond
23 oyggjar og oyggjalond luttóku á Oyggjaleikum 2017. Oyggjarnar eru úr Evropa, Suðuratlantarhavinum og úr Karibiska havinum. Rhodos ætlaði upprunaliga at vera við, men hin 31. mai 2017 boðaðu tey frá, at tey ikki kundu luttaka orsakað av fíggjarstøðu Grikkalands..

## Ítróttagreinar
*Tølini í klombrum vísa tal av heiðursmerkjum fyri hvørja ítróttagrein.*

## Yvirlit yvir heiðursmerki
Dagført 30. juni 2017

Frágreiðing: 

## Sí eisini
* Føroyar á Oyggjaleikum 2017

## Keldur

2017
Bólkur:2017 í ítrótti
Jana Bjartalíð Thomsen

**Jana Bjartalíð Thomsen** (fødd 2000 í Klaksvík) er ein føroyskur svimjari, ið svimur fyri Ægir og Føroyar. Hon hevur vunnið fleiri FM heitið og sett føroysk met í 200 metrar firvald á langgeil. Hon hevur vunnið gull á Oyggjaleikum 2017 í 100 m firvald.

## Úrslit
### Oyggjaleikir 2017
* Gull í 100 m firvald við tíðini 1:03.19.
*Gull í 200 m firvald við tíðini 2:20.34

## Keldur

Bólkur:Føroyskir svimjarar
Bólkur:Klaksvíkingar
Bólkur:Føðingar í 2000
The Islanders

**The Islanders** varð ein føroyskur bólkur í 60'unum. Teir spældu við til fyrstu upptøkuna av sanginum "Rósan", sum Jákup Mortensen (Jákup hjá bassanum) hevði gjørt orð og lag til. Robert McBirnie innsang sangin og upptøkan fór fram í útvarpinum á Bryggjubakka, 1968.
Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Dávur Magnussen

**Dávur Magnussen** (føddur 28. februar 1995) er ein føroyskur súkklari, ið súkklar fyri danska DCU felagið Team O.B. Wiik - DanStillads og fyri Føroyar. Hann vann silvur í vegsúkklukappingini á Oyggjaleikum 2017 á Gotlandi, umframt at føroyska liðið vann bronsu í liðkappingunum í tíðarkoyring og í vegsúkklingini. Hann var eisini partur av liðnum, ið vann bronsuheiðursmerki á Oyggjaleikum 2015 í liðkappingini í tíðarkoyringini.

## Úrslit

### Oyggjaleikir
#### Oyggjaleikir 2017 á Gotlandi
*Silvur í vegsúkklukappingini
*Bronsu í liðkappingini í tíðarkoyringini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Jóhann Brend, Jan Hjaltalin Olsen.
*Bronsu í liðkappingini í vegsúkklukappingini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Jóhann Brend, Jan Hjaltalin Olsen.
*Nr. 7 í tíðarkoyringini.

#### Oyggjaleikir 2015 á Jersey
*Bronsu í liðkappingini í tíðarkoyringini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Bogi Kristiansen, Jóanis Albert Nielsen.


### Úrslit í A-kappingum í Danmark
;2017
*Nr. 7 í JEDK-løbet
*Nr. 9 í Sparekassen Thy løbet
*Nr. 11 í LOXAM-løbet
*Nr. 12 í RCRs Åbne Løb



### Onnur úrslit
**2019**

* Nr. 7 í Scandinavian Race in Uppsala 1909-2019 (1.2) UCI

**2018**

* Nr. 32 í Hansa Bygg Kalmar Grand Prix Road Race (1.2) UCI
* Nr. 40 í Scandinavian Race in Uppsala 1909-2018 (1.2) UCI

## Keldur

Bólkur:Føroyskir súkklarar
Bólkur:Føðingar í 1995
Føroyar á Oyggjaleikum 2017

**Føroyar** luttóku á fleiri ítróttagreinum á Oyggjaleikum 2017 og vunnu 87 heiðursmerki, harav vóru 30 gull, og endaðu á øðrumplássi, næst eftir Isle of Man.

## Badminton

Kelda: islandgames2017results.com - Badminton

## Bogaskjóting

Keldur: in.fo  og
islandgames2017results.com

## Borðtennis

## Fimleikur

## Flogbóltur
Kvinnulandsliðið í flogbólti luttók ikki á Oyggjaleikum 2017. Manslandsliðið luttók, teir gjørdist nummar trý og vunnu harvið bronsu.

## Frælsur ítróttur

## Golf
Føroyar luttóku í golf á Oyggjaleikunum á Gotlandi. Føroyingarnir vunnu onki heiðursmerki í golf.

## Kurvabóltur
Føroyar luttóku við einum mansliðið í kurvabólti. Teir vunnu ikki nakað heiðursmerki.

## Skjóting

## Svimjing
Føroyar vunnu kappingina um flest gull heiðursmerki á Oyggjaleikum 2017. Føroyar fingu 15 gull, 10 silvur og 10 bronsuheiðursmerki. 
Fyrsta dagin vóru føroyskir svimjarar við í 9 av 11 kappingum, og fingu heiðursmerki í øllum. Annan dagin vunnu føroysku svimjararnir níggju heiðursmerki í teimum 11 finalunum, harav vóru fýra gull.

Kelda: Islandgames2017results.com - Swimming

## Súkkling

## Tennis
Føroyar luttóku í tennis á Oygjaleikum 2017. Føroyar vunnu onki heiðursmerki í tennis.

## Triatlon
*Silvur Anna Karina Ottosen við tíðini 2:02:14.5

## Keldur

Bólkur:Føroyar í ítróttakappingum
Bólkur:Oyggjaleikir 2017
Napoleon Mortensen

**Napoleon Mortensen**, eisini kendur sum **Bassin**, (føddur 22. februar 1908 í Vági), varð føroyskur tónleikari og sangskrivari. Hann gjørdi eitt nú orð og lag til sangin "Vágsbygd, Mín Heimbygd".
Bassin var eisini virkin innan ítrótt, hann var m.a. nevndarlimur í Vágs Bóltfelag í 1950-árunum.
Hann er pápi Jákup Mortensen, sum spældi við Red Boys.

## Keldur

Bólkur:Føroyskir sangskrivarar
Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1908
Bólkur:Vágbingar
Saint Brélade

**Saint Brélade** er ein kommuna í Jersey. Kommunan hevur 10 568 íbúgvar (2011).

## Keldur


Bólkur:Jersey
Iman Meskini

**Iman Meskini** (fødd 8. mars 1997) er ein norskur sjónleikari. Hon er kend frá norsku sjónvarpsrøðini Skam.

## Slóðir úteftir
* Internet Movie Database

Bólkur:Norskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1997
Bogaskjóting á Oyggjaleikum 2017

**Bogaskjóting** á Oyggjaleikum 2017, varð hildið í Rävhagen, Visby, Gotland, Svøríki í juni 2017.

Føroyar vunnu kappingina.

## Yvirlit yvir heiðursmerki

Frágreiðing:

## Úrslit

### Menn

### Kvinnur

### Lið

### Blandað

## Keldur

Bólkur:Oyggjaleikir 2017
Frælsur ítróttur á Oyggjaleikum 2017

**Frælsur ítróttur á [[Oyggjaleikir 2017|Oyggjaleikum 2017]]**, varð hildið í Gutavallen, Visby, Gotland, Svøríki í juni 2017.

## Yvirlit yvir heiðursmerki

Frágreiðing:

## Úrslit

### Menn

### Kvinnur

## Keldur

Bólkur:Oyggjaleikir 2017
EM í vegsúkkling 2017

**EM í vegsúkkling 2017** verður tann 23. evropeiski súkklumeistaraskapurin, ið verður hildin frá 2. til 6. august 2017 í Herning, Danmark. Føroyingurin Torkil Veyhe luttekur á danska elituliðnum hjá monnum í vegsúkkklukappingini.

## Tíðarætlan

### Tíðarkoyring

### Vegsúkkling

## References

Bólkur:EM í vegsúkkling
Bólkur:Súkklukappingar í Danmark
Bólkur:Súkklukappingar í 2017
Betty Faria

**Elisabeth Maria Silva de Faria** (fødd 8. mai 1941 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil. 

## Filmar
* 1965 : *[[O Beijo]]* 
* 1967 : *[[A Lei do Cão]]* : Marta
* 1968 : *[[As Sete Faces de um Cafajeste]]* : Gildinha
* 1971 : *[[Os Monstros de Babaloo]]*
* 1971 : *[[Piranhas do Asfalto]]*
* 1972 : *[[Som Amor e Curtição]]*
* 1974 : *[[A Estrela Sobe]]* : Leniza Mayer
* 1975 : *[[O Casal]]*
* 1976 : *[[Dona Flor et ses deux maris]]* : Leniza Mayer 
* 1978 : *[[O Cortiço]]* : Rita Baiana
* 1979 : *[[O Bom Burguês]]*
* 1980 : *[[Bye Bye Brasil]]* : Salomé
* 1986 : *[[Jubiabá]]* : Mme Zaira
* 1987 : *[[Romance da Empregada]]* : Fausta
* 1987 : *[[Anjos do Arrabalde]]* : Dália
* 1987 : *[[Rio zone]]* : Camila
* 1988 : *[[Lili, a Estrela do Crime]]* : Lili Carabina
* 1992 : *[[Perfume de Gardênia]]* : Odete Vargas
* 1997 : *[[For All - O Trampolim da Vitória]]* : Lindalva
* 2004 : *[[Marlene de Sousa]]* : Betty
* 2004 : *[[Sexo, Amor e Traição]]* : Yara
* 2004 : *[[Bens Confiscados]]* : Isabela Siqueira
* 2007 : *[[Tourbillons]]* : Elza
* 2013 : *[[Casa da Mãe Joana 2]]*: Dona Araci

Bólkur:Brasilskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1941
Súkkling á Oyggjaleikum 2017

**Súkkling**, á Oyggjaleikum 2017, fór fram í Visby, har kappingar við fjallasúkklum vóru hildnar á Östergravar, Visby, Gotland, Svøríki í 2017.

## Heiðursmerki

Frágreiðing:

## Úrslit

### Menn

### Kvinnur

## Keldur

Bólkur:Oyggjaleikir 2017
Mammoth Lakes

**Mammoth Lakes** er ein býur í Kalifornia, USA. Býurin liggur 2402 m oman fyri sjógvin, hægst liggjandi býur í Kalifornia. Í Mammoth Lakes búgva ikki nógv fólk, uml. 8000 eru skrásett, men nógvir turistar vitja býin, tí hann er søguligur. Serliga er hann kendur fyri sínar silvurminur. Í Mammoth Lakes eru fjøll sum eru 2743 m høg.

## Keldur

## Slóðir
*visitmammoth.com

Bólkur:Býir í Kalifornia
First Hate

**First Hate** er ein danskur tónleikabólkur frá Keypmannahavn.

## Limir
* Joakim Wei Bernild
* Anton Falck

## Útgávur
* 2014 - *First Hate*, EP
* 2016 - *The Mind of a Gemini*, EP
* 2017 - *A Prayer for the Unemployed*

## Keldur

Bólkur:Danskir tónleikabólkar
Gramm (eind)

í meturskipanini og SI-skipanini er **gramm** er eind fyri massa, eisini nevnt nøgd; symbolið er g. Upprunaliga var 1 g definerað sum massin av 1 cm3 av vatni við 4&#8239;°C. Seinni er definitiónin broytt, men 1 cm3 av vatni við 4&#8239;°C hevur framvegis massan 1 g.

Í meturskipanini var gramm ikki bara ein vanlig eind, hetta var ein grundeind. I SI-skipanini er grundeindin fyr massa kilogramm, har 1 kg = 1000 g.

Bólkur:SI-mátieindir
Hummari

**Hummara** (frøðiheiti: *Nephropidae*) finnur tú inni í firðunum, har tað er mórubotnur og heldur djúpt. Hann grevur sær holur í mórubotnin og etur slangustjørnur, men eisini krabbadýr, skeljadýr, ormar og onnur smá botndýr. Størstu hummarar verða einar 60 cm langir og kunnu gerast 70 ára gamlir. Kalldýrið verður størri enn kvenndýrið. Á framkroppinum eru 5 pør av beinum. Trý tey fremstu pørini hava bitklógv. Afturkroppurin er í 7 liðum. Aftasti liður eitur sundbløkan. Tá ið hummarin svimur, slær hann sundbløkuna upp undir seg og fer so av stað aftureftir.

Hummari skiftir ham eins og krabbi. Tá ið hann er ungur, skiftir hummarin ham fleiri ferðir um árið. Seinni skiftir hann bara annaðhvørt ár. Fyrst skrædnar skelin á bakinum, og dýrið krýpur úr haminum. Fyrstu tíðina eftir hamskiftið er jomfrúhummarin illa fyri. Hann fær ikki staðið á beinunum og fær heldur ikki nýtt nakra klógv at verja seg við. Tí noyðist hann at krógva seg í móruni á havbotninum. Tað má hann gera í 5-­7 vikur til hann hevur fingið nýggjan ham. Um jomfrúhummari missir ein lið ella lim, so vaksa teir aftur. 

Bólkur:Krabbadýr
Taskukrabbi

**Taskukrabbi** (frøðiheiti: *Cancer pagurus*) er størsta krabbaslagið undir Føroyum. Taskukrabbin verður einar 40 cm breiður. Ryggskelin kann mála heili 30 cm, og taskukrabbin kann viga upp í 7 kilo. Hann verður nógv veiddur til matna. Taskukrabbi er eyðkendur við sínum svørtu bitklóm. Taskukrabbi livir á sandi og mórubotni av heilt grunnum vatni niður á 100 m dýpi. Taskukrabbi veiðir um náttina og brúkar millum annað hárini á beinunum at tevja seg fram til fongin. Hann etur onnur krabbadýr og skeljar. Skeljarnar knúsar hann lættliga við sterku bitklónum. Hjá okkum er lítið til av honum. Taskukrabbi er tó vorðin alt vanligari í Føroyum seinastu árini.

Bólkur:Krabbadýr
Fjørukrabbi

**Fjørukrabbi** (frøðiheiti: *Carcinus maenas*) er vanligasti krabbin í taraskóginum fram við landi. Um dagin situr hann oftast og krógvar seg undir steinum. Um náttina fer hann úr taraskóginum og upp í flóðar málan at leita sær føði. Hann etur næstan alt, sum hann fær fatur á og kann enntá fanga kombikk við bitklónum. Krabbi brúkar hárini á beinunum og bitklónum at tevja við og til at finna fram til fongin.

 Fjørukrabbi verður 5-­6 cm breiður um skelina og kann vera reydligur, brúnligur, grøn­ligur ella gráligur á liti. Hann skiftir ham, tá ið hann veksur. Nýggja skelin er bleyt at byrja við. Hann krógvar seg, til nýggja skelin er vorðin hørð. Missir fjørukrabbi eina bitklógv, veksur hon aftur.

## Keldur

Bólkur:Krabbadýr
Rækja

**Rækja** livir á botni og er at finna víða um bæði í feskum vatni og í sjógvi. Rækjur í feskum vatni kunnu gerast upp í 35 cm langar, og tær í sjónum verða heldur minni. Á liti eru rækjur eisini rættiliga ymiskar. Summar eru gjøgnumskygdar, aðrar grá-brúnar ella reyðar, og summar hava mynstur. Rækja hevur langan kropp og tveir stórar kampar á høvdinum. Hon hevur long og kløn bein at ganga á, og á afturkroppinum sterk bein at svimja við. Hon hevur tunna skel og ein tein í pannuni. Teinurin er oftast sag-tentur.

  Grønlandsrækja er á 50-500 m dýpi í norðara parti í Atlantshavinum og Kyrrahavinum. Hon er reyð, hevur ein langan tein í pannuni og verður um 16 cm long. Grønlandsrækja hevur stóran vinnuligan týdning. Fleiri hundraðtúsund tons verða fiskað árliga. Undir Føroyum er eitt slag, sum er í ætt við grønlandsrækju. Hon eitur reyðrípurækja og sæst eisini inni á grunnum vatni inni við land.

Bólkur:Krabbadýr
Lúsakrabbi

**Lúsakrabbi** (*Hyas araneus*) livir á størri dýpi enn vanligi fjørukrabbin. Lúsakrabbi hylur seg við at pynta seg við tara. Hann tekur leys tara­ petti við bitklónum og setur tey upp á skelina. Á skelini eru smáar bustir við króki á, sum halda tarapettunum føstum. Tarin fer at vaksa og festir seg. Lúsakrabbi heldur til, har nógvur krossfiskur er.

Vilt tú vita kynið á krabba, skalt tú hyggja undir afturkroppin á honum. Er halin spískur, er tað eitt kalldýr. Er hann rundur, er tað eitt kvenndýr. Munurin kemst av, at honin ber eggini undir halanum. Breiðari halin er, jú fleiri egg fær hon bori.

Bólkur:Krabbadýr
Gággukrabbi

**Gággukrabbin** (*Pagurus bernhardus*) er tann vanligasti krabbagágga í Evropa. Framkroppurin á gággukrabba er sum á hummara. Aftur­kroppurin er bleytur og er altíð inni í gágguskelini. Sum krabbin veksur, verður gágguskelin ov lítil. So fer hann úr gágguskelini at leita sær eftir størri skel. Hesa tíðina er krabbin góður fongur hjá fiski og tí í stórum vanda. Á gággukrabba vaksa ofta nógvar margføtlur.

Bólkur:Krabbadýr
Fjaðragrúkur

**Fjaðragrúkur** (frøðiheiti: *Coryphoblennius galerita*) er í ætt við tarabrosmu og heldur vanliga til í taraskóginum út á umleið 20 m. dýpi. Hann verður umleið 20 cm langur og hevur eyðkendar reyðgular fjaðrar millum eyguni og aftur móti ryggfjøðurini. Eyðkendu fjaðrarnar verða eyka stórar um heystið, beint áðrenn fiskarnir gýta. Serliga hjá eldru kallfiskunum kunnu fjaðrarnir gerast so langar, at teir hanga niður við síðuna á fiskinum. Fjaðragrúkur heldur mest til millum steinar og í sprungum í klettum, har hann liggur og hvílur á botni. Fjaðragrúkur er staðfastur og ofta liva pør saman í somu klettasprungu í fleiri ár. Fjaðragrúkur etur ymisk ryggleys dýr t.d. smá krabbadýr, lindýr og bustmaðkar.

Bólkur:Fiskar
Hvítingur

**Hvítingur** (frøðiheiti: *Merlangius merlangus*) er mest á sjálvum landgrunninum. Hann gýtir eini 150.000­-1.000.000 rogn­korn. Fyrstu tíðina eru larvurnar nær botninum, men seinni fara tær longri upp í sjógvin. Hvítingur etur krabbadýr og fisk, eitt nú nebbasild, hvítingsbróður og sild. Hann hevur langan kjaft og fleiri tanngarðar við spískum tonnum, sum eru góðar at halda einum fiski, ið ger um seg. Hvítingur verður um 20 ára gamal.

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Hornabrosma

**Hornabrosma** (frøðiheiti: *Ciliata mustela*) er vanliga í fjøruni í taranum og sjáldan djúpri enn 20 m. Hon er vanliga um 25 cm long, men verður tó upp í 45 cm. 6 sløg av hornabrosmu eru undir Føroyum. Hornabrosmur eru langar og eitt sindur tjúkkar. Umframt finnuna á lippuni hava hornabrosmur horn á gronini, millum 2 til 4 horn. Tað eru hesi hornini, sum hava givið henni navnið.

Blettuta hornabrosma er størsta hornabrosman. Hon verður upp í 60 cm long, men tann størsta, sum er veidd undir Føroyum, var tó minni og var 45 cm long. Blettuta hornabrosman er eisini at finna í fjøruni og út á 130 m dýpi.

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Skøta

**Skøtur** (frøðiheiti: *Dipturus batis*) eru nær í ætt við háv, tí bæði eru bróskfiskar. Skøtur eru flatar, hava spíska gron og ein langan hala, sum er settur við píkum. Undir Føroyum eru skøtur bara í sjónum, men aðrastaðni eru nøkur sløg bæði í feskum vatni og í ósum. Naglaskøta verður 120 cm long. Hon er rættiliga sprøklut. Oman eftir bakinum og á halanum hevur hon stórar píkar. Píkarnir eru ikki eitrandi, men kunnu tó stinga og skaða.

Í Føroyum er skøta ikki vanligur matur.

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Rognkelsi

**Rognkelsi** (frøðiheiti: *Cyclopteridae*) er ógvuliga klumput í útsjónd og líkist ikki øðrum fiski ið liva kring Føroyar. Í staðin fyri búkfjaðrar hevur rognkelsi eina soguskál undir búkinum. Í gýtingini í mars verður kallfiskurin næstan svartur um bakið og reyðbrúnur um búkin. Rognkelsi kemur inn á grunt vatn at gýta. Eins og hjá smá­fiskinum í taranum, ansar kallfiskurin rognkorninum. Kvennfiskurin gýtir fleiri túsund egg í eina stóra rúgvu, sum kallfiskurin síðan verjir. Eggjarúgvan kann liggja so ovarlaga í sjónum, at hon flýtur upp í vatnskorpuna. Kortini heldur kallfiskurin vakt og endar tí mangan við at verða etin av fugli.

Rognkelsi verður innan alivinnuna í Føroyum nýttur til tess at minka um tali av lúsum á aldum laksi. Rognkelsi dámar væl lús og riggar tí væl at seta í aliringar saman við laksunum. Tað hevur víst seg, at ikki øll rognkelsi eta nógvar lýs, og tí verða royndir gjørdar við at ala fram rognkelsi ið eta nógvar laksalýs.

## Keldur

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Roger Casement

**Roger David Casement** (1. september 1864 – 3. august 1916) var írskur diplomatur, mannarættinda stríðsmaður, tjóðskaparmaður og yrkjari. Hann er serliga kendur fyri sínar kanningar av mannarættindum í m.a. Kongo. Frá 1891 til 1913 var hann bretskur konsul í ymsum afrikonskum londum og í Brasil. Í 1911 varð hann sligin til riddara og fekk tittulin *sir* knýttan at navninum. Hann misti hendan tittul eftir, at hann varð dømdur og avrættaður sum landasvíkjari, tí hann undir 1. heimsbardaga royndi at fáa týskarar at hjálpa írum at loysa frá Stóra Bretlandi.

## Sí eisini

*Daniel Jacob Danielsen

Bólkur:Írar
Bólkur:Føðingar í 1864
Bólkur:Andlát í 1916
Carl Theodor Zahle

**Carl Theodor Zahle** (f. 19. januar 1866 í Roskilde, d. 3. februar 1946 i Keypmannahavn) var danskur løgfrøðingur og politikari. Hann var forsætisráðharri tíðarskeiðini 1909-10 og 1913-1920. Í 1890 arbeiddi hann sum ritstjóri á Aarhus Amtstidende og Politiken. Í 1895 fór han upp í politikk. Sama ár var hann við til at stovna Venstrereformpartiet, og í 1905 var hann ein av stovnarunum av Radikale Venstre.

Bólkur:Danskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1866
Bólkur:Andlát í 1946
Otto von Bismarck

**Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen** (føddur 1. apríl 1815 í Schönhausen, deyður 30. juli 1898 í Friedrichsruh)   
var týskur aðalsmaður og konservativur poitikari. 

Frá 1871 til 1890 var hann tann fyrsti ríkiskanslari í týska keisaraveldinum, og hevði hann avgerandi týdning fyri, at hetta gjørdist eitt sterkt veldið.

## Ávísingar úteftir
*Bismarck, Otto Fürst von (seit 1871), deutsche-biographie.de (á týskum)
*Otto von Bismarck, britannica.com (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Týskarar
Jørgen Moe

**Jørgen Engebretsen Moe** (f. 22. apríl 1813, d. 27. mars 1882) var norskur prestur og rithøvundur. Eftir nøkur ár sum hjálparprestur arbeiddi hann sum sóknarprestur. Hann er best kendur sum onnur hálvan av Asbjørnsen og Moe. Saman savnaðu og góvu teir út nógv flest norsk ævintýr. Peter Christen Asbjørnsen dámdi best tey stuttu og stuttligu ævintýrini, meðan Jørgen Moe dámdi betur tey alvárligu ævintýrini og halgisøgur.

Bólkur:Norskir prestar
Bólkur:Norskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1813
Bólkur:Andlát í 1882
Marie Antoinette

**Marie Antoinette**, doypt **Maria Antonia Josepha Johanna** (f. 2. november 1755 – 16. oktober 1793), var av eysturríkskari aðalsætt. Í 1770 giftist hon franska trúnarvinginum, Louis-Auguste, sum í 1774 gjørdist franskur kongur undir navninum Ludvík 16.

Marie Antoinette var drotning í Fraklandi frá 1774 til 1792, tá ið Ludvík 16. varð koyrdur frá undir fronsku kollveltingini. Hon varð avrættað við falløks í 1793.

Marie Antoinette, var ung, vøkur og sjarmerandi, og tí var hon eisini væl dámd, tá ið hon kom til Fraklands, men tað broyttist skjótt. Hon gjørdist illa dámd og var millum annað skýrd at hava mong tilvildarlig kynslig sambond.

## Myndir

Mynd:Liotard - Archduchess Maria Antonia - Schönbrunn, Study and Salon of Franz Karl.jpg|Maria Antonia, erkihertuginna, um 1762.
Mynd:Joseph Ducreux - Portrait of Marie Antoinette of Austria, the later queen of France.jpg|Maria Antonia, erkihertuginna, í 1769.
Mynd:Louise Elisabeth Vigée-Lebrun - Marie-Antoinette dit « à la Rose » - Google Art Project.jpg|Maria Antonietta, fransk drotning, í 1783.
Mynd:Marie Antoinette by Sicard.jpg|Maria Antonietta í 1787.


## Ávísingar úteftir
* 

## Keldur


Bólkur:Eysturríkarar
Bólkur:Fraklendingar
Bólkur:Kongalig
Bólkur:Føðingar í 1750-árunum
Bólkur:Andlát í 1793
Peter Christen Asbjørnsen

**Peter Christen Asbjørnsen** (f. 15. januar 1812 í Oslo, d. 5. januar 1885 í Oslo) var norskur rithøvundur, náttúrufrøðingur, fólkaminnissavnari og útgevari. Hann gav út Norske huldreeventyr og folkesagn i tveimum bindum, og samarbeiddi við Jørgen Moe um fólkaævintýrini.

Bólkur:Norskir rithøvundar
Longa

**Longa** (frøðiheiti, latín: *Molva molva*) verður upp í 2 m. long. Smáar longur eru mest á grunn­ um vatni, um 30 m. Tær stóru eru at finna niður á 600 m. Longa er toskafiskur og hevur grunn­ nøs eins og toskur og hýsa. Grunn­nøsin er finnan, sum situr á lippuni á toskafiski. Hon er botnfiskur. Longa er virðismikil fiskur og verður nógv veidd.

Longa er kraddutur og glúpskur fiskur við stórum kjafti og sterkum tonnum. Føðin er serliga toskur, hýsa, sild, hvítings­ bróðir, svartkjaftur, men hon tekur eisini krossfisk, krabba­dýr, hummara og høgguslokk.

Longa er bæði á landgrunninum og við bankarnar vestanfyri. Annars úr vestara parti av Barentshavinum, undir Íslandi, kring Bretsku Oyggjarnar, í Norðsjónum, Skagerrak og Kattegat til norðara arm á Biskeiavíkini.

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Skrubba

**Skrubba** (frøðiheiti/latín: *Limanda limanda*) er á grunnum vatni og út á 150 m dýpi. Hon tekur lit eftir botninum, og kann vera alt frá ljósabrún til svørt­grá um bakið. Ofta hevur hon eisini gular blettir á bakinum. Skrubba leitar oftast eftir føði um náttina. Um dagin grevur hon seg niður í sandin. Skrubba og ósaskrubba minna nógv um hvør aðra. Skrubba hevur tó eina nógv bogaða striku og ongan beinkamb aftur frá eyganum. Skrubba verður upp í 42 cm long, sjáldan størri enn 35 cm.

Skrubba er høgravendur flatfiskur. Hon hevur eina langa ryggfjøður frá mitt yvir vinstra eyga aftur til klingruna, eina langa gotfjøður frá gotinum til klingruna. Hon hevur stóran stert, smáar búkfjaðrar og smáar uggafjaðrar og pík við gotið. Hon hevur lítið høvd og lítlan kjaft, smáar roðslur, eitt sindur hvøss at føla eftir bakinum. Strikan gongur í stóran boga uppi yvir uggafjøðurini.

Skrubba er undir Føroyum og Íslandi, í Hvítahavinum, vestur og suður við Noregsstrondini suður í syðra part av Eystarasalti. Hon er í Norðsjónum, kring Bretsku Oyggjarnar til Biskeia.

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Andrew Johnson

**Andrew Johnson** (f. 29. desember 1808 í Raleigh, Norðurcarolina – d. 31. juli 1875 í Elizabethton, Tennessee) var 17. forseti í USA frá 1865 til 1869.

Hann stillaði upp sum varaforseti saman við Abraham Lincoln til forsetavalið í 1864. Lincoln, ið verður mettur sum stovnarin av Republikanska Flokkinum, valdi til forsetavalið í 1864 at biðja ein demokrat stilla upp saman við sær. Lincoln og Andrew Johnson vunnu forsetavalið, og byrjaði næsta forsetavalskeið hjá Abraham Lincoln tann 4. mars 1865. Men Lincoln fekk einans 42 dagar í forsetasessinum í øðrum valskeiði, tí hann bleiv myrdur longu tann 15. apríl hetta árið. Og hetta merkti samstundis, at demokraturin Andrew Johnson bleiv forseti restina av valskeiðinum.

Andrew Johnson bleiv við ríkisrættarmáli ákærdur fyri at bróta serligu lógina um uppsøgn av embætismonnum. Lógin skuldi tryggja, at Johnson ikki koyrdi sínar ráðharrar úr starvi, uttan at Senatið hevði góðkent uppsagnirnar fyrst. Lógin bleiv sett í gildi í 1867, og var hon beinleiðis gjørd fyri at verja tásitandi krígsmálaráðharran í USA, Edwin Stanton. Krígsmálaráðharrin var republikanari og var upprunaliga tilnevndur av Lincoln, sum eisini var republikanari. Men nú demokraturin Andrew Johnson hevði tikið yvir forsetaembætið eftir deyða Lincolns, metti Kongressin - sum hevði stóran republikanskan meiriluta - at serliga verja ráðharrarnar í stjórnini, sum Andrew Johnson hevði arvað frá Lincoln.

11 ymiskar ákærur blivu samtyktar í Umboðsmannatinginum og sendar til Senatið í ríkisrættarmálinum. Senatið tá í tíðini hevði 54 senatorar í alt, so 36 av teimum skuldu atkvøða fyri ákærunum. Tríggjar reisur bleiv atkvøtt, men hvørja ferð bleiv úrslitið 19 ósekur móti 35 sekur. Harvið bleiv Johnson ikki dømdur í ríkisrættarmálinum og kundi halda fram sum forseti.

## Kelduávísingar


Bólkur:Forsetar í USA
Bólkur:Amerikanskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1808
Bólkur:Andlát í 1875
Strentingur

**Strentingur** (frøðiheiti/latín: *Spinachia spinachia*) verður upp í 22 cm langur. Undir Føroyum verður hann neyvan størri enn 16,5 cm. Strentingur er inni við land, í taranum. Eftir umstøðunum er hann brúnligur ella grønligur. Dimmar tvørstrikur eftir síðunum. Hann er grønhvítur undir búkinum. Strentingur hevur ikki vinnuligan týdning.

Strentingur er langur og klænur, tjúkkastur við gotið. Frá eygunum út í gronina er umleið tað sama sum hæddin á kroppinum, har hann er hægstur. Gotfjøðurin situr mest sum beint undir ryggfjøðurini, og fjaðrarnar eru nærum eins til støddar. Sporlið er heilt klænt og endar í einum lítlum, avrundaðum sterti. Á bakinum eru 14-17 týðiligir og spískir píkar frá ryggfjøðurini fram móti nakkanum. Ein píkur er beint framman fyri gotfjøðurina, og búkfjaðrarnar eru smáar og hava ein lítlan pík. Høvdið er langt og spískt. Kjafturin er lítil, upprendur. Hann hevur undirbit.

Bæði kombikk og strentingur lokka fleiri honir til reiðrið hjá sær at gýta, men hjá strentingi doyr kvennfiskurin tó eftir, at hon hevur gýtt. 2­4 vikur seinni, tá ið eggini eru klakt, doyr kallfiskurin eisini. Strentingur fær sostatt einans avkom eina ferð í sínum lívi. 

Strentingur er frá Bretagne um Bretsku Oyggjarnar til Føroya. Frá Tromsø suður til Danmarkar og inn í Eystarasalt.

## Keldur

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Tarabrosma

**Tarabrosma** (frøðiheiti, latín: *Pholis gunnellus*) livir, sum navnið sigur, í taranum. Hon hevur ymsar litir, alt eftir hvar hon livir, tó er hon oftast mynstrut brún og gul. Hon hevur 9­-13 eyð­kendar døkkar blettir við ljós­um kanti aftur eftir bakinum. Sum onnur fiskasløg í taranum ansar tarabrosma væl eftir yngli sínum, og bæði kallfiskurin og kvennfiskurin ansar eftir tí. Tá ið tarabrosma er liðug at gýta, ringir honin seg saman um eggini at verja tey. Kallfiskurin hjálpir til. Síðan skiftast fiskarnir um at ringja seg um eggini og verja tey, til tey eru klakt. Tarabrosma verður upp í 30 cm long, men er sjáldan longri enn 20 cm.

Tarabrosma er vanlig undir Føroyum, er annars við eysturstrond Norðuramerika frá Massachusetts til Labrador. Hon er undir Suður- og Vesturgrønlandi, Íslandi, Jan Mayen, Svalbarði, í Hvítahavinum og suður við Noregsstrondini. Í Eystarasalti, donskum sjógvi, frá Norðsjónum til Biskeiavíkina, og kring Bretsku Oyggjarnar.

Bólkur:Fiskar undir Føroyum
Bólkur:Fiskar
Erla kongsdóttir

**Erla kongsdóttir** (frøðiheiti: *Motacilla alba*) er lítið spurvaslag við longum veli. Hon flýgur dandandi, og tá ið hon situr, nikkar hon við høvdinum og slettir alla tíðina velið upp og niður. Hon rennur skjótt og veiðir flugur bæði niðri í fjøruni og uppi í luftini. Erlur eru vanliga einsamallar ella í smáum flokkum. Tær halda mest til við áir og við sjóvarmálan, har tær eisini hava reiður. Bara eini 10-20 pør eiga í Føroyum. Erlur halda ofta til niðri í fjøruni, tá ið bútíðin er av. Um veturin eru tær í Afrika.

Erla kongsdóttir kemur um somu tíð sum steinstólpan, og hon hevur longri vegin, tí hon er sunnari í Afrika um veturin. Hon er vakur og snotiligur fuglur. Nakkin og velið eru svørt, pannan og vangarnir og búkurin hvít, kápan reinlitt grá; hálsurin og bringan og veingirnir eru svørt og hvít.

## Sí eisini
*Fuglar í Føroyum

Bólkur:Fuglar
Páfuglur

**Páfuglur** (frøðiheiti, latín: *Pavo cristatus*) livir villur í India; og haðani er hann førdur um alt Evropa, tí hann er so sjaldsama vakur, bláur á bringuni, grønur og reyður á bakinum; vakrast er tó hitt avbara stóra velið, sum hevur nógvar litir.

Bólkur:Fuglar
PostNord Danmark Rundt 2017

**Danmark Rundt 2017** (ella **PostNord Danmark Rundt 2017** vegna sponsornavn) var tann 27. útgávan av súkklukappingini Danmark Rundt, ið varð koyrd frá 12. - til 16. september 2017. Tann 760 km langa kappingin hevði fimm teinar, ið vórðu súkklaðir í fimm dagar, tó varð 2. teinur avlýstur vegna veður, eftir at súkkararnir høvdu súkkla umleið 100 km í nógvum regni og hørðum vindi. Kappingin byrjaði á Frederiksberg í Keypmannahavn og endaði í Aarhus. Kappingin plagdi annars at byrja í Jútlandi og enda á Frederiksberg, men eftirsum at Aarhus var mentanarhøvuðsstaður í Evropa í 2017, høvdu tey valt at venda kappingini, soleiðis at málið varð í Aarhus í staðin. Føroyski súkklarin Torkil Veyhe var ein av luttakarunum, hann gjørdist nummar 9 á 4. teini, ið var einkultstartur, og kom tá samanlagt á eitt 6. pláss, ið hann megnaði at varveita á síðsta teinum. Nummar eitt, tvey og trý vóru allir danir. Mads Pedersen frá Trek-Segafredo vann kappingina, nummar tvey gjørdist vinnarin frá árinum fyri, Michael Valgren frá Astana, nummar trý gjørdist Casper Pedersen frá Giant-Castelli. Nicolai Brøchner frá Riwal Platform vann fjallakappingina og Mads Pedersen vann ungdómskappingina.

## Lið og súkklarar

## Teinarnir

### 1. teinur

### 2. teinur
*2. teinur varð avlýstur vegna vánaligt veður.

### 3. teinur

### 4. teinur

### 5. teinur

## Býtið av troyggjunum undir kappingini

## Úrslit

## Keldur

Bólkur:Danmark Rundt
Bólkur:Súkklukappingar í 2017
Super Mario

**Super Mario** er ein kend røð av telduspølum frá Nintendo. Tann italski rørleggjarin varð fyrstu ferð sæddur í spælinum Donkey Kong í 1981. Men fýra ár aftaná Donkey Kong, í 1985, fóru Mario og beiggi hansara, Luigi, fyrsta ferð út at bjarga prinsessuni frá skálkinum Bowser, ella King Koopa, ið hann eisini verður nevndur. Spælið bleiv sera væl móttikið, og hevur selt meira enn eina hálva milliard eintøk. Ein rúgva av nýggjum Super Mario spølum eru komin síðani, og ikki minni enn trý koma bara í 2017. 

Bólkur:Telduspøl
Tetris

**Tetris** bleiv til í Sovjetsamveldinum í 1964, og var tað fyrsta telduspælið, ið bleiv flutt úr Sovjetsamveldinum til Vesturheimin. Tað kom út til Commodore 64 og teldur, men tað var á Nintendo Game Boy, at Tetris veruliga bleiv eitt hitt. Telduspælið skal hava selt meira enn eina hálva milliard eintøk.

Bólkur:Telduspøl
Seyðabyrsa

**Seyðabyrsa** verður nýtt, tá seyður skal flettast. Við seyðabyrsuni fær seyðurin eitt slag í pannuna, so hann verður doyvdur.

Bólkur:Vápn
Lýsingarorð

**Lýsingarorð**, eru orð ið lýsa ein persón ella ein lut. Sum t.d. "hundurin er svartur", "húsið er blátt og hvítt".

Lýsingarorð bendast í tølum, føllum og kynum.

## Hygg eisini at
* Føroyskt mál - Lýsingarorð

## Slóðir úteftir
* *Lýsingarorð* á síðu 21 í bókini Stutt Mállæra (Anna Maria Reinert Jensen og Harry Davidsen), snar.fo
* *Lýsingarorð* á síðu 228 í bókini Mállæra (Paulivar Andreasen og Árni Dahl), Føroya Skúlabókagrunnur

## Keldur

Bólkur:Málfrøði
Bólkur:Orðaflokkar
Ólavur Trygvason

**Ólavur Trygvason** (uml. 960 - 9. september 1000) var kongur av Noreg í tíðarskeiðnum 995 til 1000. Ólavur var sonur Trygva Ólavson, kongur av Viken, og langabbasonur Harald Hárfagra.

Ólavur Trygvason vaks upp í útlegd í Russlandi. Eftir nøkur ár í víkingi varð hann doyptur í Onglandi í 994, árið fyri, at hann kom til Noregs at gera krav upp á kongsvaldið. Tróndur tóku hann til kong á Oyrartingi, og seinni varð hann viðurkendur sum kongur í Víkini, á Vesturlandinum, á Hálogalandi, og við honum byrja norskar kongsroyndir, ymiskt eydnaðar, at leggja upprunaliga norsk niðursetursamfeløg fyri vestan undir norskt kongsvald.

Bólkur:Norskir kongar
Göran Lindström

**Göran Lindström** (føddur 1. mars 1943 í Lund) er ein svenskur filmframleiðari og stuntsamskipari. Saman við Anders Birkeland er Göran framleiðari av svenska filminum ”Fågelfångarens Son”, ið verður upptikin í Gásadali og aðra staðir í Vágunum í 2017.

## Filmar í úrvali (framleiðari)
*2015 - Så ock på jorden
*2009 - Göta kanal 3 – Kanalkungens hemlighet
*2008 - Rallybrudar
*2006 - Frostbiten
*2006 - Göta Kanal 2
*2005 - Min frus förste älskare
*2005 - Miraklet i Småland
*2004 - Så som i himmelen
*2002 - Hjortronstället
*1999 - Där regnbåget slutar
*2000 - Födelsedagen 
*1999 - Ögat sh title
*1997 - Spring för livet
*1995 - Glädjekällan
*1995 - Höst i paradiset
*1995 - Kristin Lavransdatter
*1991 - Härlig är jorden
*1990 - Från de döda
*1989- Badhuset
*1988 - Livsfarlig film
*1987 - Svart gryning
*1987 - Mio min Mio
*1986 - Ormens väg på hälleberget
*1986 - Älska mej
*1986 - Bröderna Mozart
*1984 - Mannen från Mallorca
*1981 - Göta kanal
*1980 - Prins Hatt under jorden
*1977 - Ärliga blå ögon

Bólkur:Føðingar í 1943
Bólkur:Filmpersónar
Bólkur:Sviar
Stórtingsvalið 2017

**Stórtingsvalið í Norra í 2017** fór fram í Noregi 11. september 2017. Teir borgarligu flokkarnir vunnu valið.

Fyri at hava meirlutan aftanfyri seg má ein stjórn hava 85 tinglimir.  Úrslitið av valinum mánadagin 11. september gjørdist, at flokkarnir sum komu inn, fingu hetta býtið av tinglimum:

Bólkur:Stórtingsval í Noregi
Bólkur:2017
Melania Trump

**Melania Trump** (f. **Melanija Knavs** 26. apríl 1970) er fyrrverandi forsetafrúa í USA. Í 2016 eydnaðist tað Donald Trump at blíva forseti í USA; Melania bleiv sostatt forsetafrúa í USA. Melania giftist við Donald Trump í 2005. Hon var fødd í Slovenia.

Hon fekk nógvar ákoyringar, eftir at hon helt eina røðu í 2016, har hon hevði lánt fleiri brot frá eini talu hjá Michelle Obama. Talan var um fyrstu taluna hjá Melaniu Trump í valstríðnum, og fólk vórðu skjót at vísa á, at talan líktiskt sera nógv taluni, ið Michelle Obama bar fram á Demokratiska flokstinginum í 2008. Seinni gjørdist tó greitt, at fleiri brot vóru tikin orðarætt frá taluni í 2008.

## Kelduávisingar


Bólkur:Amerikanarar
Bólkur:Slovenar
Bólkur:Føðingar í 1970
Benjamin Rasmussen

**Benjamin Rasmussen** er ein føroyskur myndamaður. Hann hevur tikið forsíðumyndina fyri *[[Time Magazine]]* í mai 2017. Time Magazine er heimsins størsta vikublað og hevur 26 milliónir lesarar. Á forsíðuni sæst amerikanski forsetin, Donald Trump, ganga eftir gongini í Hvítu Húsunum móti lyftuni, sum skal flyta hann frá skrivstovuni til hæddina, har hann býr. Myndin á forsíðuni er tilvísing til eina frásøgn við myndum longur inni í blaðnum.

Benjamin Rasmussen býr í Denver í Kolorado, USA. Pápi Benjamin er føroyingur og mamman er amerikonsk. Hann er uppvaksin á Filipsoyggjunum, har foreldur hansara virkaðu sum trúboðarar í einum ættarbólki í syðra parti av landinum. Hann hevur búð í Føroyum í styttri tíðarskeiðum. Hann hevur lisið myndlist og journalistik á John Brown University í Arkansas og tikið yvirbygnaðin í foto-journalistikki á Filipsoyggjunum.
 
Hann hevur sum myndamaður vunnið fleiri viðurslønir og hevur tikið myndir fyri fleiri viðurkendar miðlar, harímillum *Vogue Magazine* og *[[The New York Times]]*. Í 2010 tók hann myndir av grindadrápi í Klaksvík, og tað er ein av hesum myndunum, ið vann fyrstapláss í virðismettu myndakappingini Pictures Of the Year International innan økið "Vísund/Náttúrusøga". Hann hevur áður havt verkstovur á G!-Festivalinum.

## Keldur

Bólkur:Føroysk myndafólk
Baskiskt mál

**Baskiskt** er móðurmál hjá sløkum 751.500 fólkum, harav um 700.300 í Spania (Baskaralandið og Navarra) og um 51.200 í Fraklandi.

Bólkur:Spania
Bólkur:Mál í Fraklandi
Bólkur:Mál í Evropa
Kvalifkatión til HM í fótbólti 2018 - UEFA Bólkur E

## Støðan

## Dystir

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Keldur

Bólkur:HM í fótbólti 2018
Anna Netrebko

**Anna Netrebko** er operasongkvinna (soprano) úr Russland. Hon hevur dupultan tjóðskap, russiskan og eysturríkskan. Hon býr í Wien, Eysturríki og í New York City.

Bólkur:Russiskir sangarar
Siv

Í norrønu ásatrúnni er **Siv** konan hjá Tóri. Hon hevur 3 børn, sum eita Móði, Ullur og Trúður. Tórur er ikki pápi Ull. 
Hon eigur sonin Ull saman við einum øðrum manni frá einum fyrrverandi hjúnalagi.

Siv er gudinna yvir æsunum. Hon er gudinna yvir tað, sum verður sáað og ríkidóminum frá tí.
Tað verður sagt, at hon er tann vakrasta gudinnan, men hon er afturhaldin, og tað verður ikki skrivað nógv um hana.
Onkur sigur, at hon sær inn í framtíðina, men tað verður ikki nevnt í Eddakvæðnum.
Í nøkrum av teimum eldru germansku keldunum verður tað nevnt, at Siv er ein svanagudinna, og at hon kann skifta skap til ein svan.

Hon hevur gullhár, tí Loki klipti hennara hár av. Tórur bleiv illur og hótti Loka við deyðanum, um hann ikki skaffaði gullhár, gjørt av teimum trimum dvørgunum. Nú veksur hárið altíð sum gull, og tað verður sagt, at hon vil brúka gullhárið til at fremja sína rúnarmegi. 
Í einari veitslu, har Loki svínar allar gudarnir til, avdúkar hann, at Siv var Tóri ótrúgv við honum, men tað veit eingin við vissu. Vit fáa bara at vita, at hon er ein góð og álítandi kona.

Ullur kallast eisini Uller og Oller. Siv gav honum navnið, tí hann skuldi blíva líka sterkur gudur sum Tórur. Ullur sigst at vera vakur og ein góður stríðsmaður.

Sonurin Móði hevur arvað dirvi frá Tóri, og tí hevur hann navnið Móði, ið merkir dirvi.

Dóttirin Trúður hevur arvað megi frá Tóri. Navnið merkir styrki.

Bólkur:Ásatrúgv
Bólkur:Norrøn gudalæra
Baldur

**Baldur** er ein gudur í tí norrønu gudalæruni. Hann er sonur til gudin Óðin og gudindina Frigg. Hann er giftur við Nannu og tey hava ein son, sum eitur Forseti. Baldur er gudurin av kærleika, friði og fyrigeving.
Hann hevur fleiri beiggjar so sum, tvíburan Hørður og Tórur. 

Aftaná Óðin doyði fóru Baldur og Hørður aftur til Ásgarð.

Tá ið Baldur byrjaði at droyma um deyðan, fór Frigg runt um allan heimin at spyrja øll og allar lutir at lova, at tey ikki skulu drepa Bald, men plantan mistilteinur var ikki við upp á lyftið.

Loki gandaði seg sjálvan til eina gamla konu og spurdi Frigg, um tað var nakað, ið kundi drepa Bald.

Hørður var snýttur av Loka til at drepa beiggja sín Bald. Tað verður sagt, at Nanna doyði av sorg av tí, at Baldur doyði. 

Loki fekk Hóður at drepa Baldur, tí at hann var ireteraður av at Baldur var tann perfekti gudurin.

Baldur hevði tað størsta og besta skipið nakrantíð bygt kallað Hringhorni.

Tann størsta hendingin, sum hendi í Ragnarok, var tað stóra kríggið, sum var ímillum teir góðu gudarnar og teir ringu gudarnar og risarnar. Kríggið skuldi vera heimsins undirgangur. Næstan allir gudarnir doyðu, t.d Óðin, Tórur, Týr og Loki. Bara nakrar fáa gudindur doyðu t.d Nanna(kona Baldur), Gna og Snotra.

Aftaná Ragnarök var heimurin oyðilagdur, men so varð heimurin gjørdur so at man kundi liva aftur á honum. Tað vóru bara tvey menniskju á jørðini, tey itu Lív og Lívthrasir.

Bólkur:Ásatrúgv
Sámoskt mál

**Sámoskt** (Sámoskt: Gagana samoa) er almenna málið í Sámoaoyggjunum. Móðurmál hjá um 370.000 fólkum, harav um 200.000 í Vestursámoa og um 57.000 í Amerikanskum Sámoa.

## Kelduávísingar


Bólkur:Mál í Kyrrahavsoyggjunum
Bólkur:Sámoa
Pago Pago

**Pago Pago** er høvuðsstaðurin í Ameri. Sámoaoyggjunum og liggur á oynni Tutuila, sum er tann størsta oyggin.

Bólkur:Sámoa
Bólkur:Høvuðsstaðir í Kyrrahavsoyggjunum
Bólkur:Býir í Osiania
Tutuila

**Tutuila** er størsta oyggin í Amerikonsku Sámoa. Oyggin er 33 km long og 4,8 km breið. Fólkatalið á oynni er 55,876. Størsti býurin eitur Tāfuna. Hægsta punkið á Tutuila eitur Matafao Peak. Tað er 653 metrar yvir sjóvarmálanum. Á Tutuila regnar í miðal 3,250 mm um árið. 

Á Tutuila ber til at síggja nógv plantur og djór, sum eru sjáldsom aðrastaðni í USA. Norðan fyri Tutuila liggja Pola Island og Nuusetoga Island, sum eru tvær sera lítlar oyggjar. 

Bólkur:Oyggjar
Bólkur:Kyrrahavsoyggjarnar
Tahiti

**Tahiti** er ein kyrrahavsoyggj og størsta oyggin í Franska Polynesia.

Enski sjófarin Samuel Wallis uppdagaði oynna í 1767 og var fyrsti evropearin, sum vitjaði í oynni. Hann nevndi oynna "King George the Third island".

## Ávísingar úteftir
*Tahiti, wikivoyage.org (enskt)

## Keldur


Bólkur:Kyrrahavsoyggjarnar
Bólkur:Oyggjar
Sperol

**Sperol** var ein føroyskur tónleikabólkur úr Havn. Bólkurin høvdu tríggjar limir: Pætur F. Joensen (sangur & gittar), Brandan Dalsgarð (gittar) & Oddmar Hermansen (bass). Teir hava havt forskeliðir trummuspælarir í bólkinum sum t.d. Dávid L. Jacobsen, Jóhan Á Dul og Jónatan Midjord. Bólkurin varð stovnaður í mars 2017. Í november  2017 framførdu teir á tónleikastaðnum Whisky a Gogo í Los Angeles, Kalifornia, har t.d. Metallica, System of a Down, Led Zeppelin,  Motörhead, Mötley Crüe og onnur hava framført. Teir spældu teirra síðstu konsert í apríl 2019 tá teir vóru við í sangkappingini Sement.

## Manning

Pætur F. Joensen (sangur & gittar; 2017-2019)Brandan Dalsgarð (gittar; 2017-2019)Oddmar Hermansen (bass; 2017-2019)

## Keldur

## Slóðir
* Facebooksíða hjá Sperol

Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Bólkur:Metaltónleikabólkar
Bólkur:Rokktónleikabólkar
Bleona Qereti

**Bleona Qereti** er songkvinna og sjónleikari úr Albania.

## Tónleikaútgávur
* 1997 Kam Qejfin Tim 
* 1999 Nese Me Do Fort 
* 2001 S'me Behet Vone 
* 2002 Ik Meso Si Dashurohet 
* 2003 Ti Nuk Di As Me Ma Lyp  
* 2005 Greatest Hits
* 2005 Boom Boom
* 2007 Mandarin

## Keldur

Bólkur:Tónleikarar
Amifólkið

**Amifólkið** (; eisini **amis** ella **pangcah**) er ein avstronesiskur tjóðbólkur úr Taivan. Tey tosa amimál, ið er eitt avstonesiskt mál. Amifólkið er ein av sekstan alment viðurkendum tjóðbólkum, ið hava taivanesiskan uppruna. Tað økið, har ið amifólkið býr, er tann langi smali dalurin millum Miðfjøllini og Strandafjøllini (Huatungdalurin), strandaøkið við Kyrrahavið eystanfyri Strandafjøllini og Hengchun hálvoynna.

Í 2014 varð amifólkið 200.604 fólk. Tað var umleið 37,1% av upprunafólkunum í Taivan, og tað her tey til tann størsta tjóðarbólkin av uppruna taivanesarum. Tey flestu av amifólkunum liva av útróðri, fiskivinnu, hetta tí at tey búgva við strendurnar. Tey vera bólkaði eftir kvinnulinjuni (móðurlinjuni), tá hugt verður eftir uppruna. Fyrr í tíðini búðu amifólkini í lutfalsliga stórum bygdum við millum 500 og 1000 íbúgvum. Í dagsins Taivan eru amifólkini tann tjóðbólkur av upprunafólkum, ið er tann størsti í størri bygdum og býum í Taivan. Tey hava upprættað fleiri býarsamfeløg kring alla oynna. Tey seinnu áratíggjuni hava amifólk eisini gift seg við han-taivanesarum eins væl og við fólkum ið hoyra til aðrar tjóðbólkar av upprunafólki Taivans.

## Samleiki og flokking
Vanliga umrøða amifólk seg sum **Pangcah**, ið merkir "menniskja" ella "fólk av okkara slagi." Men í dagsins Taivan er orðið **ami** vorði meira og meira vanligt. Hetta orðið kemur frá orðinum **amis**, ið merkir "norður." Granskarar eru ikki á einum máli um, hvussu tað kann bera til, at "ami" bleiv brúkt um pangcah. Ein ákoðan er, at orðið av fyrstan tíð varð nýtt av Puyuma, tá ið tey umrøddu pangcah, av tí at pangcah búðu longri norðuri enn tey. Ein onnur áskoðan er, at tey ið búðu á Taitungslættuni, umrøddu seg sjálvi sum "ami", av tí at forfedrar teirra komu norðanífrá. Síðstnevnda frágreiðingin er tikin við í *Banzoku Chōsa Hōkokusho*, og vísir, at  hetta møguliga kemur frá **Falangaw Amis**, ið er tann amibólkurin, ið í dag býr í nútíðar Chenggong og á Taitung-slættanum. Nærmastu arvafrøðiligu ættarfólkini síggja út at vera filippinar.

Sambært *Taiwanese Aboriginal History: Amis*, verður amifólkið bólkað í fimm bólkar:

* **Norðurbólkurin** (bor på Chihlai/Hualien sletten)
* **Mittbólkurin** (býr vestanfyri Strandafjøllini)
* **Strandarbólkurin** (býr eystanfyri Strandafjøllini)
* **Falangawbólkurin** (býr í Chenggong og á Taitung-slættanum)
* **Hengchunbólkurin** (býr á Hengchun halvøen)

Ein slík flokking, hóast hon er rættiliga útbreidd og góðtikin, so er hon fyri tað mesta grundað á landafrøðiliga útbreiðslu og fólkaferð. Tað passar ikki saman við teir munir ið eru sæddir innan mentan, mál og kropsligari útsjónd.

## Keldur

Bólkur:Taivan
Bólkur:Fólkasløg
Egidio Miragoli

**Egidio Miragoli** (føddur 20. juli 1955) er ein  italskur biskupur í tí katólsku kirkjuni í sóknini Mondovì. Hann hevur verið biskupur har síðan 29. september 2017.

Hann varð føddur í Gradella av Pandino í 1955, hann varð prestvígdur í 1979 og helt fram við teologiska lesnaðinum í Róm.
 
Frá 1994 til 2017 var hann prestur í Saint Francie Cabrini kirkjuni.
 
Hin 29. september 2017 útnevndi Frans pávi hann sum nýggjan biskup av Mondovì. Maurizio Malvestiti vígdi hann hin 11. november 2017 í LLodi dómkirkjuni. Hann varð innsettur í Mondovì hin 8. desember.

## Útgivið

* *Il sacramento della penitenza. Il ministero del confessore: indicazioni canoniche e pastorali*, curatela. Milano, Àncora Editrice, 1999, ISBN 88-7610-764-9.
* *Il Consiglio pastorale diocesano secondo il Concilio e la sua attuazione nelle diocesi lombarde*, tesi di dottorato, Roma, Pontificia università gregoriana, 2000, ISBN 88-7652-855-5.

## Myndir

Image:Coat of arms of Egidio Miragoli.svg|Vápnaskjoldið hjá Miragoli biskupi.
Image:Bishops miragoli and malvestiti.jpg|Malvestiti biskuppur setir *pileolus* á høvdið á faðir Miragoli, ið varð valdur til biskupp av Mondovì, 29. september 2017


## Keldur


## Slóðir úteftir

* Catholic Hierarchy: Profilur hjá Mons. Miragoli
* Almenn heimasíða hjá Diocese of Mondovì

Bólkur:Italskir prestar
Bólkur:Átrúnaður
Bólkur:Rómversk-katólska kirkjan
Bólkur:Føðingar í 1955