Tour de France

**Tour de France** er ein árlig súkklukapping við fleiri teinum, ið fyrst og fremst verður hildin í Fraklandi, men av og á verður eisini súkkla gjøgnum grannalond. Tour de France varð fyrstu ferð fyriskipað í  1903 fyri at økja um søluna av tíðarritinum *[[L'Auto]]*; kappingin verður í løtuni fyriskipað av Amaury Sport Organisation. Kappingin hevur verið hildin hvørt ár síðan fyrstu útgávuna í 1903 burtursæð frá tær ferðirnar ið hon varð støðgað orsakað av teimum báðum heimsbardøgunum (*1915-1919; 1940-1947*).

## Vinnarar




Fýra súkklarar hava vunnið fimm ferðir:
* Jacques Anquetil (), 1957, 1961, 1962, 1963 og 1964;
* Eddy Merckx (), 1969, 1970, 1971, 1972 og 1974;
* Bernard Hinault (), 1978, 1979, 1981, 1982 og 1985;
* Miguel Indurain (), 1991, 1992, 1993, 1994 og 1995 (tann fyrsti ið vann fimm ár á rað).

Tríggir súkklarar hava vunnið tríggjar ferðir:
* Philippe Thys (), 1913, 1914, og 1920;
* Louison Bobet (), 1953, 1954, og 1955;
* Greg LeMond (), 1986, 1989 og 1990.

## Høg fjøll í Tour de France
* Mont Ventoux 
* L'Alpe d'Huez
* Col du Tourmalet
* Col du Galibier
* Hautacam
* Col de la Madeleine

## Kappingar - klassifikatiónir
### Høvuðskappingin - Generella klassifikatiónin
Høvuðskappingin, har ið vinnarin fær gulu troyggjuna, er tann elsta kappingin í Tour de France, og tann kappingin, ið teir flestu súkklararnir ynskja at vinna. Tað verður tikið tíð á øllum teinunum líka til teinurin er komin at enda. Tíðin hjá súkkaranum verður løgd saman við undanfarnu teinum; soleiðis at súkklarin við tí styttsti samlaðu tíðini er førarin av kappingini. Førarin verður funnin eftir at hvør teinur er komin at enda. Førarin av kappingini fær rættin til at lata seg í gulu troyggjuna. Troyggjan verður handað til føraran á einum sigurspalli í býnum, har ið málið á teininum var. Um súkklarin vinnur meira enn eina kapping ið gevur eina troyggju, so verður hann ílatin "maillot jaune", eftirsum høvuðskappingin er tann týdningarmesta í kappingini. Førarin kann skifta eftir hvønn tein.

### Fjallakappingin
Fjallakappingin er tann næstelsta kappingin í Tour de France, ið gevur vinnaranum eina troyggju. Fjallakappingin varð løgd afturat Tour de France í 1933 útgávuni og varð fyrstu ferð vunnin av Vicente Trueba. Vinnarin fær eina prikkuta troyggju, ið er hvít við reyðum prikkum.

* Stig verða latin dupult fyri at gjøgnumføra bólk tvey ella hægri.

### Stigkappingin
Pr. 2015, verða stigini givin soleiðis:

## Avrik hjá dønum í Tour de France
### Danir í gulu føraratroyggjuni
* **[[1983]]:** Kim Andersen, 6 dagar, 3. – 8. teinur 
* **[[1985]]:** Kim Andersen, 4 dagar, 4. – 7. teinur 
* **[[1986]]:** Jørgen V. Pedersen, 5 dagar, 7. – 11. teinur 
* **[[1991]]:** Rolf Sørensen, 4 dagar, 2. – 5. teinur 
* **[[1995]]:** Bjarne Riis, 1 dag, 7. teinur 
* **[[1996]]:** Bjarne Riis, 12 dagar, frá 9. teini til Paris 
* **[[1997]]:** Bjarne Riis, 1 dag, fyrsta dagin sum vinnari av Tour de France í 1996 
* **[[1998]]:** Bo Hamburger, 1 dag, 4. teinur
* **[[2007]]:** Michael Rasmussen, vunnin á 8. teini
* **[[Tour de France 2022|2022]]:** Jonas Vingegaard, 10 dagar, frá  til Paris
* **[[Tour de France 2023|2023]]:** Jonas Vingegaard, 16 dage, 6. - 21. teini.

### Danir í grønu stigatroyggjuni
* **[[1988]]:** Søren Lilholt, 1 dagur, 1. teinur
* **[[1989]]:** Søren Lilholt, 4 dagar, 1. – 4. teini

### Danir í prikkutu fjallatroyggjuni (hvít við reyðum prikkum)
* **[[1993]]:** Bjarne Riis, 1 dagur, 8. teinur
* **[[2005]]:** Michael Rasmussen, 14 dagar, 8. – 21. teinur. (Samanlagt vinnari av troyggjuni tá ið kappingin var liðug í Paris og nr. 7 í tí samantalda klassementinum).
* **[[2006]]:** Michael Rasmussen, 4 dagar, 17. – 20. teinur. (Samanlagt vinnari av troyggjuni tá ið kappingin var liðug í Paris og nr. 18 í tí samantalda klassementinum).
* **[[2007]]:** Michael Rasmussen, 8 dagar, 8. etape – 15. teinur av
* **[[2012]]:** Michael Mørkøv, 6 dagar, 1. etape – 6. teinur av
* **[[Tour de France 2022|2022]]:**
:: Magnus Cort, 7 dagar, 2. teinur – 8. teinur
:: Jonas Vingegaard, 3 dagar, 18. - 21. (Samlaður vinnari av bæði tí prikkuti og tí gulu troyggjuni).

### Danir í hvítu ungdómstroyggjuni
* **[[1988]]:** Søren Lilholt, 1 dagur, 1. teini
* **[[2018]]:** Søren Kragh Andersen, 3.-10. teini
* **[[Tour de France 2020|2020]]**: Mads Pedersen, 

### Danskir teinasigrar
* **[[1970]]:** Mogens Frey, 9. teinur
* **[[1983]]:** Kim Andersen, 12. teinur
* **[[1985]]:** Jørgen V. Pedersen, 10. teinur
* **[[1988]]:** Johnny Weltz, 19. teinur
* **[[1993]]:** Jesper Skibby, 5. teinur – Bjarne Riis, 7. teinur
* **[[1994]]:** Bo Hamburger, 8. teinur – Bjarne Riis, 13. teinur – Rolf Sørensen, 14. teinur
* **[[1996]]:** Bjarne Riis, 9. teinur – Rolf Sørensen, 13. teinur – Bjarne Riis,16. teinur
* **[[2003]]:** Jakob Piil, 10. teinur
* **[[2005]]:** Michael Rasmussen, 9. teinur
* **[[2006]]:** Michael Rasmussen, 16. teinur
* **[[2007]]:** Michael Rasmussen,  og 
* **[[2009]]:** Nicki Sørensen, 
* **[[Tour de France 2018|2018]]:**
** Magnus Cort, 15. teinur 
* **[[Tour de France 2020|2020]]**:
** Søren Kragh Andersen, 14. teinur
** Søren Kragh Andersen, 19. teinur
* **[[Tour de France 2022|2022]]:**
** Magnus Cort, 10. teinur
** Jonas Vingegaard, 11. teinur
** Mads Pedersen, 13. teinur
** Jonas Vingegaard, 18. teinur
* **[[Tour de France 2023|2023]]:**
** Mads Pedersen, 8. teinur
** Jonas Vingegaard, 16. teinur
** Kasper Asgreen, 18. teinur

## Norðmenn á Tour de France - luttøka og avrik teirra
Luttakararnir eru uppstillaðir eftir navni:

## Sviar á Tour de France
Endaliga støðan sæst í klombrunum. (-) merkir ongin plasering í samandráttinum.
* Magnus Bäckstedt: 1998 (70), 1999 (-), 2000 (123), 2004 (-), 2005 (-), 2006 (-), 2008 (-) 
* Tomas Fåglum (f. Pettersson): 1970 (36), 1971 (-)  
* Bernt Johansson: 1979 (-)  
* Göran Karlsson: 1960 (-)
* Fredrik Kessiakoff: 2012 (40), 2013 (-) 
* Michel Lafis: 2000 (78)  
* Gustav Larsson: 2006 (103), 2009 (50), 2012 (-)
* Marcus Ljungqvist: 1999 (131)  2004 (132), 2005 (125)  
* Thomas Löfkvist: 2005 (61), 2006 (62), 2007 (64), 2008 (41), 2010 (15, tidigare 17. Uppflyttad pga doping bättre placerade cyklister)  
* Glenn Magnusson: 2000 (91)  
* Sven-Åke Nilsson: 1978 (11), 1979 (12), 1980 (7), 1981 (8), 1982 (14)  
* Gösta Pettersson: 1970 (3), 1971 (-)  
* Martin Rittsel: 2000 (108)

## Viðmerkingar

## Keldur

Bólkur:Tour de France