Vermont

**Stakríki Vermont** (enskt: *State of Vermont*) er stakríki í Nýonglandi, í landnyrðingshorninum av Sambandsríkinum Amerika. Vermont er tað triðstørsta stakríkið í Nýonglandi, næst eftir Maine og Massachusetts. Her í Vermont búgva umleið 626 000 fólk. Montpelier er høvuðsstaðurin og størsti býurin er Burlington. 

Vermont er eitt av minstu stakríkunum í Sambandsríkinum Amerika. Í norðri hevur Vermont mark við Kanada (Quebec), í eystri við New Hampshire, í suðri við Massachusetts, og í vestri við New York. Í 1791 bleiv Vermont stakríki í USA. Eyknevni er Grønfjallstaturin (enskt: *The Green Mountain State*). Tað mesta av stakríkinum er fjallalendi, og ofta eru fjøllini skógvaksin. Umhvørvið er sera grønt. Vermont er mest sum bara skógarlendi (78,2 % í 2015) við nøkrum fruktagóðum dølum upp ímillum. Bygdirnar í Vermont eru ofta heldur smáar. Tey dyrka bæði hunangur, mais og landbúnaðarvara. Neytum hava teir nógv av; nógv av mjólkini verður gjørt til ost. Men gitnast er Vermont fyri siropur. Upprunaliga var tað kallað “Vermont siropur”. Høvuðsstaðurin í Vermont er Montpelier. Hann er kendur sum ein av vakrastu býunum í New England, og fólk í hundratúsundatali søkir hagar á hvørjum ári.

Her er heitt-temprað veðurlag og leyvskógir við ymsum leyvtrøum. Eins og í øðrum vakstrarbeltum – serliga í Evropa – hava menniskju havt ávirkan á nógv. Fyrr høgdu fólk leyvskóg fyri at fáa við og byggitilfar til hús og bátar. Eisini sumrini eru lýggj og long til, at har kunnu vaksa bæði leyv- og nálatrø. Men leyvtrøini standa ikki grøn alt árið, tí vetrarnir eru ikki nóg mildir, bløðini falla av um heystið og koma aftur um várið. Hesi trø kalla vit tí leyvfallandi trø. Í New England er árligi hitamunurin so stórur, at fýra árstíðir eru: heyst, vár, summar og vetur. Harumframt regnar allar tíðir á árinum.

  Í fleiri øldir fyri okkara tíðarrokning vóru mohawk-indiánar høvuðsfólkið í Vermont. 

## Størstu býir

Teir 8 størstu býirnir (*cities*) í Vermont eftir íbúgvatali vóru í 2019 hesir: 

# Burlington  42 819
# South Burlington  19 509
# Rutland  15 074
# Barre  8 528
# Montpelier  7 372
# Winooski 7 333
# St. Albans 6 801
# Newport 4 257

### Bygdir
Tær 4 størstu bygdirnar (*towns*) í Vermont eftir íbúgvatali vóru í 2010 hesir:

# Essex 19 587
# Colchester 17 067
# Bennington 15 764
# Brattleboro 12 046

## Myndir

Mynd:Montpelier_vermont_state_house_20.jpg|Tinghúsið í Montpelier (*The Vermont State House*)
Mynd:Winooski river montpelier.jpg|Áin *Winooski* í Montpelier. 
Mynd:Burlington, Vermont.jpg|Burlington
Mynd:Bartonsville Covered Bridge.jpg|Takta træbrúgv í Bartonsville
Plymouth Notch.jpg|Nærindis Plymouth í fjallarøðini *The Green Mountains*
Mynd:LakeWilloughbyPisgah.jpg|Lake Willoughby um heystið
Mynd:Vermont Winter Landscape.jpg|Vermont um veturin.
Mount_mansfield_20040926.jpg|Fjallið *Mount Mansfield* er 1339 metrar høgt og hægsta fjallið í Vermont.
Mynd:2017-09-11 10 27 43 View east along the Maple Ridge Trail at the junction with the Frost Trail on the western slopes of Mount Mansfield within Mount Mansfield State Forest in Underhill, Chittenden County, Vermont.jpg|*Maple Ridge Trail* nærindis *Mount Mansfield*.


## Sí eisini
*Sambandsríki Amerika

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða hjá stjórnini: vermont.gov
* Vermont, wikivoyage (á enskum)

## Keldutilfar



*