open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
200 (rokkbólkur)

**200** (**Tveyhundrað**) er ein føroyskur rokk- og punkbólkur. Navnið kemur av tí, at limirnir í bólkinum eru 200 % fyri loysing. Bólkurin varð stovnaður í 1996, tá ein samlingsfløga "Rock í Føroyum 2" av ymiskum tónleiki í Føroyum skuldi innspælast. Limirnir í bólkinum eru; sang og gittar Niels Arge Galán, bass Mikael Blak, sum eisini spælur í norðurlendska bólkinum Yggdrasil, og trummur Uni Árting. Áðrenn spældu teir allir í einum øðrum bólki sum æt "Mold". Men tá bólkurin "Mold" varð upploystur, valdu Niels Arge Galán, Mikael Blak og Uni Árting at satsa uppá bólkin "200". 

Sangirnir hjá 200 eru allir á føroyskum og eru merktir av skemti og sjálvsironi. Sangurin "Muscleman Blað", sum var ovast á føroyska hittlistanum í fleiri vikur, snúði seg um homoseksuelitet, og her talaði bólkurin at ágangi ímóti teimum samkyndu. Bólkurin kom fram á almenna pallin í 2001 í kappingini "Prix Føroyar" og gjørdist kendur bæði í Føroyum og Íslandi eftir hetta. Á ólavsøku 2005 hevði Norðurlandahúsið, í teirra ólavsøkuframsýning, eitt 2,9 metur høgt roterandi papmaché listaverk, sum var ein fokk jú fingur, og 200 brúkti hetta listaverk sum dekoratión á teirra palli á konsertum.. 

Fløgan *Vendetta* varð av allscandinavian.com kosin *Besta fløguútgáva í Skandinavia 2012*.

## Konspiratión

Eftir framførsluna á G! Festivalinum í 2005 við papmasché fokk jú-fingrinum, var ein mynd at síggja á Nym.fo, sum er ein føroysk dagdvølja á netinum við skemti og øðrum, sum vísti 200 á Gøtusandi og eina náttúrumynd frá Mykinesi. Mykines-myndin vísti ein stóran klett, sum lættliga kundi líkst einum fokk jú-fingri. Hugsast kann, at tað var haðani, at Niels og hinir báðir limirnir í bólkinum fingu íblástur til at gera ein stóran fokk jú-fingur.

## Útgávur

* 2001 *[[200%]]*. 
* 2005 *[[Viva la Republica]]*. 
* 2006 *[[Graceland]]*. 
* 2008 *[[200 Decibel]]*. 
* 2009 *[[Stokkhólmssyndromið]]*. 
* 2012 *[[VENDETTA!]]*. 

### Umframt

* 1997 *[[Rock í Føroyum 2]]* skering 7. 
* 2001 *[[Prix Føroyar 2001]]* skering 8. 
* 2002 *[[Tutl 25 ár – Live 2002]]* skering 7.

## Keldur


## Slóðir

* Heimasíða hjá 200. 
* MySpace síða hjá 200. 
* Lyricwiki - Sangtekstir hjá 200. 

Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Bólkur:Rokktónleikabólkar
Wonderland

**Wonderland** (CD 2004) var onnur fløgan við føroyska tónleikabólkinum **[[Makrel]]**.

# Wonderland
# Walking Away
# Flashback Humour
# Mítt ljós
# Time Is Now
# Recovering
# Imitations
# Drowning
# Opening
# Crime
# Truth Test
# Differences

**tekstir* Ári Rouch, *tónleikur* Makrel
**vokal* Ári Rouch, *rh-guit* Rólant av Reyni, *lead-guit, keyb* Rasmus Rasmussen, *bass* Hergeir Staksberg, *trummur* Magnus Hansen, *keyb* Dánjal Gudjónsson (2, 10 & 12), *bass progr* Jón McBirnie (b 2 & 5, prg 2-3), *prod* Jón McBirnie.
**studio* Útvarp Føroya, Skýrák, o.fl. *sleeve* Høgni Egholm Magnussen (based on artwork by Dave McKean).

Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Bólkur:2004
Makrel

**Makrel** er ein føroyskur rokk tónleikabólkur. Hann var áður nevndur **Happy?** við Sveini Gaard Olsen á trummum. Makrel gjørdist nummar trý í tónleikakappingini **Prix Føroyar 2003**.

## Limirnir í Makrel
* Ári Rouch *sang* 
* Rólant av Reyni *guitar*
* Rasmus Rasmussen *guitar* (andaðist 10. oktober 2012)
* Hergeir Staksberg *bass* 
* Magnus Hansen *trummur* 

## Útgávur
* 2003 **Makrel Stinkar**.
* 2004 **[[Wonderland]]**.
* 2006 **Transcend**.

### Makrel løg á øðrum útgávum
* 1998 **Grótføroyskt** undir navninum Happy?. skering 4.
* 2003 **Prix Krem 2003** skeringar 6 & 11.
* 2006 **Malagrót** skering 10.

## Keldur


Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Viva la Republica

**Viva la Republica** er ein tónleikaútgáva hjá føroyska rokkbólkinum 200. Útgávan kom fyrst út sum fløga í 2005 (CD) og síðan sum LP pláta í 2006 (LP).

## Sangir á fløguni/plátuni
# Tað stóra bankaránið
# Mamma
# Tað einasta góða
# Frustreraðir javnaðarmenn
# Fjern den klud
# MF 666
# Hin sambandsflokkurin
# Muscleman-blað
# Null hugsjón
# Sig ikki nei Kaj
# Pillaavmálaráðharrin
# Salt í sárið
# Drotningavitjan
# Punkurin frá helviti #3
# Eg blívi svakur
# Tað er Hemmiligt

## Tekstir, løg, tónleikarar, sangarar o.a.
* Tekstir/løg: 200 (1-14 & 16), Símun úr Konoy (15)
**voc guit* Niels Arge Galán, *bass voc* Mikael Blak, *drums voc*  Uni Árting.
**høli* Skýrák. *húsi* Finnur Justinussen/Uni Árting, Niels Arge Galán.

Bólkur:Fløgur
Bólkur:Tónleikaútgávur hjá 200
Poetry & Aeroplanes

**Poetry & Aeroplanes** (CD 2003) hjá **[[Teitur Lassen]]** (spjaldur: Teitur), varð givin út altjóða á Universal.

# Sleeping With The Lights On
# I Was Just Thinking
# You’re The Ocean
# Poetry & Aeroplanes
# Josephine
# One And Only
# Rough Around The Edges
# Let’s Go Dancing
# Amanda’s Dream
# Shade Of A Shadow
# To Meet You
# Halfway Between

**lyrics/music* Teitur Lassen, Jeff Cohen, Matt Bronleewe, o.fl.
**voc ac/el-guit piano* Teitur Lassen, *cello bass el-guit strings*  David Mansfield, *keyb* Patrick Warren/Rupert Hine, *bass* Jennifer Condos/Pino Palladino, *drums*  Matt Chamberlain/Jay Bellerose, *prod*  Rupert Hine
**studio* El Cortijo Studios (ES), Henson Recording Studios (US), Lawnmower Studios (US)x*sleeve* Somewhere International.

Á AME í 2005, varð *Poetry & Aeroplanes* kosin besta fløga 2003-04 og 'Josephine' besti sangur.

Fløgan kom út í USA tveir mánaðar, áðrenn hon fekst í Føroyum. Fyrsta góða árið var fløgan tøk í papphúsa í Føroyum, ið ikki taldi skering 12, hóast hon verður givin í innihaldsyvirlitinum á húsanum.

Bólkur:Teitur Lassen fløgur
Funnings kirkja

**Funnings kirkja** er ein av gomlu trækirkjunum í Føroyum. Hon varð vígd 30. november 1847 og er tískil yngst av gomlu trækirkjunum. Porkeris kirkja varð eisini vígd í 1847, men nakrar mánaðar frammanundan. Funnings kirkja er harafturat einasta trækirkja og elsta kirkja í Eiðis prestagjaldi. Til 1929, tá Gjáar kirkja varð vígd, var Funnings kirkja eisini sóknarkirkja, ið fevndi um bygdirnar Funning og Gjógv.

Staðið, har kirkjan stendur, verður nevnd niðri í Hólma. Í dag líkist økið ikki einum hólmi, men ein á (Tentlá) rennur norðanfyri kirkjuna; hon er í dag løgd undir heilt.

Kirkjan hevur 10 benkur mannfólkamegin og 9 konufólkamegin. Prædikustólurin er framman fyri fremsta konufólkabonk.

## Keldur

## Slóðir úteftir

Bólkur:Funningur
Bólkur:Mentan
Bólkur:Kirkjur í Føroyum
Bólkur:Føroyska Fólkakirkjan
Slættaratindur

**Slættaratindur** er hægsta fjall í Føroyum. Hann røkkur upp á 880 m.

Eystursíðan er brøtt. Vanliga gøtan niðan á Slættaratind er av Eiðisskarði niðan undir tindin. So verður gingið runt um tindin vestur og norður um og eystur móti tromini. Har er best er at koma niðan á tindin. Tað slepst tó upp sunnanifrá eisini, men har er meiri illgongt. 

Norðanfyri er næsthægsta fjall í Føroyum, Gráfelli. Eystanfyri liggur bygdin Funningur og vestanfyri er Eiði

## Keldur


Bólkur:Fjøll í Føroyum
Bólkur:Eysturoy
Tangz

**Tangz** er ein rokkbólkur úr Tórshavn. Bólkurin var nummar trý í Prix Føroyar 2001.

## Limir í Tangz
* Rókur J. Jakobsen *vocal*
* Dánjal Dam á Neystabø *keyb.* 
* Rói H. Christiansen *guitar* 
* Halgir W. Arge, *drums* perc.
* Hallur Johannesen  *bass perc'.' 

== Útgávur ==
* [[1999]] *Undir somu dýnu (ep)*.

=== Umframt ===
* [[1999]] *Prix ‘99* skering 7.
* [[2001]] *Prix Føroyar 2001* skering 3.
* [[2003]] *Ung um aldamótið II'' cd1/skering 4.

Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Bólkur:Rokktónleikabólkar
Undir somu dýnu (ep)

**Undir somu dýnu** (CD 1999) við Tangz.

## Sangir á fløguni
* Undir somu dýnu
* Vit
* Stundur
* Tað hon ger

## Tóneikarar, studio o.a.
* *lyrics* Rókur J. Jakobsen, *music* Tangz.
* *voc* Rókur J. Jakobsen, 
* *keyb.* Dánjal D. á Neystabø
* *guitar* Rói H. Christiansen
* *drums perc* Halgir W. Arge, 
* *bass perc* Hallur Johannesen
* *studio*: Studio Pegasus.

Bólkur:Fløgur
Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Kevin Cosgrove

**Kevin M. Cosgrove** (6. januar 1955 &ndash; 11. september 2001) úr West Islip, New York var eitt av offrunum í 11. september-yvirgangsálopunum. Cosgrove var fangaður í eini skrivstovu í landnyrðingshorninum á 105. hædd í sunnara torninum. Saman við honum vóru starvsfelagin Dough Cherry og ein annar ónevndur persónur. 

Eftir at hava ringt til skyldfólk ringdi hann til neyðkall (911) um hjálp. Meðan hann enn var á tráðnum skramblaði bygningurin saman kl. 09:59 (14:59 føroyska tíð), og sambandið reyk. Síðstu orð hansara vóru "Oh God! Oh..." (føroyskt: "Á, Gud! Á..."). 

Kevin Cosgrove var varastjóri hjá Aon Corporation. Hann var 46 ára gamal. Líkið varð funnið, áðrenn vika var liðin, og hann varð jarðaður 22. september í St. Patrick-kirkjugarðinum í Huntington, New York. 

Upptøkan av neyðarkallinum varð spæld til rættarmálið hjá Zacarias Moussaoui. 

## Ávísing úteftir
* Neyðarkallið flættað saman við myndum av bygninginum. 
* Ein onnur upptøka. 

Bólkur:Amerikanarar
Bólkur:Føðingar í 1955
Bólkur:Andlát í 2001
MC-Hár

**MC-Hár** er ein føroyskur rokkbólkur. Í 1999 luttóku teir í Prix Froyum og gjørdust nummar trý.

## Manning
Ymisk manning, ið m.a. hevur talt: 
**keyb voc* Tróndur Bogason Hansen, 
**voc* Niels Uni Dam, 
*voc Allan Mortensen, 
**guit* Niels Arge Galán, 
**guit* Jónas Bloch Danielsen, 
**guit* og sang Torkil Olsen (*andaðist 2013*)
**voc* Rókur Jákupsson
*Heri Reynheim
**trummur* Petur Weihe Dalsgaard

## Útgávur

* 1998 **[[Framvegis uttan vit (cd)]]**.
* 1999 **Burn Me** EP.

### Umframt:

* 1995 **Rock í Føroyum** skering 12.
* 1999 **Prix ‘99** skeringar 3 & 13.
* 2002 **Tutl 25 ár – Live 2002** skering 6.
* 2003 **Prix Krem 2003** skeringar 2 & 12.

## Heiður
Nummar trý í Prix Føroyar 1999.

Bólkur:Føroyskir tónleikabólkar
Bólkur:Rokktónleikabólkar
Framvegis uttan vit (fløga)

**Framvegis uttan vit** er fløga við MC-Hár útkomin í 1998. Upptøkan fór fram í West River Recording Studio.

## Skeringar

## Persónar
* Tónleikur: MC-Hár
* Sangur: Spark Buzz N (Niels Uni Dam)
* Ljómborð, vog, prog og perc: Tjé (Tróndur B. Hansen)
* Sangur og klarinet: MC-Allah (Allan Mortensen)
* Sangur og gitar: C-987B (Torkil Olsen)
* Bassur: WWW . shakespeare
* Trummur: Dr. D
* prog: Eyðfinn Drewsen
* Sleeve: Eyðun Jakobsen/Alan Jiménez - Pappagallo, Tjé, Ólavur N. Debess.

## KELDUR


Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
EP (Clickhaze)

**EP** (CD 2002) við **[[Clickhaze]]**.

# Daylight
# Skirvin Flá
# Sorrig og Glæde
# Frozen Lullaby
# Notes from the Underground
# Indigo Brow

**lyrics* Petur Pólson (1-2 & 5-6), Jens L. Thomsen (4), Thomas Kingo (5), *music* Clickhaze (1-2 & 4-6), traditional (3).
**voc* Eivør Pálsdóttir, *voc* Petur Pólson, *hammond-organ moog ac-bass* Mikael Blak, *guit* Bogi á Lakjuni, *drums perc* Høgni Lisberg, *bass* Jens L. Thomsen, *guit* Jón Tyril, *prod* Jón Tyril, Clickhaze.
**studio* Lundgaard Studios (DK), Jak-Zak Studios, Útvarp Føroya (1-3); Norðurlandahúsið (4-6). *sleeve* Búi Tyril, Jón Tyril.

Bólkur:2002
Bólkur:Føroyskar tónleikaútgávur
Eivør Pálsdóttir (fløga)

**Eivør Pálsdóttir** (CD 2000) við **[[Eivør Pálsdóttir|Eivør Pálsdóttur]]**. Hennara fyrsta solofløga.

# Ástarstund
# Randaðu rósur
# Vakrasti dreymur
# Áh, kundu á tíðarhavi
# Vársins ljóð
# Lítla barnið
# Í Gøtu ein dag
# Silvurkannan
# Føroyar mín móðir
# Jesuspápin
# Som den gyldne Sol frembryder
# Giv Fred framdeles
**lyrics/music* Eivør Pálsdóttir, o.fl.
**voc* Eivør Pálsdóttir, *voc* Hans Jacob á Brúnni (7 & 12), *voc* Fótatraðk (kvøðing á 7), *ac-bass* Mikael Blak, *guit* Búi E. Dam, *drums perc* Brandur Jacobsen, *keyb* Tróndur Bogason (1, 3-4 & 7).
**studio* Focus Recording (DK), Fuglafjarðar Kirkja, Blásatova í Gøtu. *sleeve* Jonna Klæmintsdóttir/Niels Arge Galán, Uni Árting.

Bólkur:Eivør Pálsdóttir fløgur
Absalon Guttormsen

**Absalon Guttormsen** (5. mai 1830 – 11. juli 1902) var bóndi í Útistovu á Trøllanesi. Hann var sjálvlærdur lærari í Kalsoynni 1875 – 1893. Hann var virkin í Føringafelag og var frá umleið 1870 íðin fráhaldsmaður, og virkaði fyri at stovna fráhaldsfeløg ymsastaðni, serliga í Norðoyggum og í Eysturoy. Tingmaður fyri Norðuroyggjar 1861 – 1869 og 1873 – 1877. 

Absalon var bóndasonur í Útistovu á Trøllanesi, elstur av 4 systkjum. Hann fór ungur til Tvøroyrar, har hann lærdi til snikkara. Absalon festi eftir pápan, Guttorm Absalonsen, í 1857, 26 ára gamal, og sat við festinum í 39 ár, tá sonurin Poul Johannes tók festið eftir hann. Absalon giftist í 1855 við Ellen Sofie Jensdatter av Viðareiði. Tey fingu 9 børn, ið øll fingu eftirnavnið Østerø.
Absalon var framburðsmaður, og longu í 1865 var hann partaeigari í *Norderø Fiskeri- og skibsselskab af 1865*, sum árið eftir keypti skonnartina Caprice, 63 registartons til støddar. Endamálið var at reka fiskiskap undir Føroyum og síðani farmasigling afturat. Eftir miseydnaða roynd at reka fiskiskap fór skipið í farmasigling, og í 1871 keypti skiparin, Jóhannes Johansen allan partapeningin. 
Í 1872 var við lóg ásett, at øll børn yvir 7 ára aldur skuldu hava skúlagongd. Absalon átók sær sjálvur at vera lærari í Kalsoynni 1875 til 1893, og í 1895-96 var hann lærari í Kunoy, hóast hann ikki var læraralærdur. Hann var talsmaður fyri at fáa føroyskt mál inn í skúlan og at avtaka uttanatslæruna.
Frá umleið 1870 var Absalon íðin talsmaður fyri fráhaldsrørsluna, ið tók seg upp um hetta mundið. Hann ferðaðist um allar Norðuroyggjar og eystursíðuna á Eysturoynni og eggjaði til at stovna fráhaldsfeløg fyri at tálma stóru rúsdrekkanýtsluni. 
Absalon var íðin tjóðskaparmaður og virkin í Føringafelag. Í blaðgreinum (td. Dimmalætting nr. 49, 1895) streingir hann á fyri at vinna føroyskum máli rættindi í kirkju og á tingi. Hann var tingmaður fyri Norðuroyggjar 1861 – 1869 og 1873 – 1877.
Absalon doyði brádliga á Trøllanesi 11. juli 1902, 72 ára gamal. Hann er grivin á Trøllanesi, har minnissteinur er settur yvir hann. Steinurin hevur hetta ørindi, eftir Símun av Skarði, sum innskrift: 

* Royna alt tað besta kjósa,
* sýna fólki hugsnarleið
* vísa vinum vegin ljósa
* so útrann títt æviskeið

## Keldur
* Hans Jacob Debes: *Nú er tann stundin...,* Føroya Skúlabókagrunnur 1982, bls. 208 – 211
* Óli Wolles: *Absalon Guttormsen á Trøllanesi*, Varðin bd 54, Hefti 3-4, 1987, bls. 140 – 174

Bólkur:Føðingar í 1830
Bólkur:Andlát í 1902
Bólkur:Føroyskir bóndir
Bólkur:Føroyskir politikarar
Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins

**Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins** (Nordisk Råds litteraturpris) varð stovnað av norðurlendsku stjórnunum í 1961. Virðislønin verður latin árliga av Norðurlandaráðinum, fyrstu ferð í 1962. Í 1962 var virðislønin 50.000 dkk. Síðan 1995 hevur hon verið 350.000 dkk.

Virðislønin verður latin fyri eitt bókmentaligt verk skrivað á norðurlendskum máli. Endamálið við virðislønini er at økja um áhugan fyri máli og bókmentum í Norðurlondum og fyri norðurlendska mentanarfelagskapinum.

Higartil hava bert tríggir føroyingar fingið Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins, William Heinesen fekk hana í 1965 fyri Det gode håb, Rói Patursson fekk hana í 1986 fyri yrkingasavnið Líkasum og Vónbjørt Vang fekk hana í 2025 fyri yrkingasavnið "Svørt orkidé". Tóroddur Poulsen hevur verið tilnevndur seks ferðir: 1996, 2002, 2005, 2009, 2011 og 2014.  Jóanes Nielsen hevur verið tilnevndur fimm ferðir: 1988, 1994, 1999, 2004 og 2013, meðan Carl Jóhan Jensen hevur verið tilnevndur fýra ferðir: 1991, 1998, 2007 og 2008.

## Móttakarar

## Sí eisini
* Tilnevningar til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins frá Føroyum
* Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
* Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins
* Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins
* Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins

## Keldur


Bólkur:Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
Bólkur:Bókmenta virðis- og heiðurslønir
Bólkur:Norðurlond
Bólkur:Norðurlendskt samstarv
Funnings sóknar kommuna

**Funnings sóknar kommuna**, fyrrverandi kommuna í Føroyum

## Søga

Funnings sóknar kommuna varð stovnað 1. oktober 1906, tá Funnings sókn tók seg úr Eysturoyar prestagjalds kommunu. Kommunan fevndi um bygdirnar Funningur og Gjógv.

Tá Gjógv gjørdi av at fara úr kommununi, syndraðist hon, og hon varð endaliga tikin úr gildi hin 1. januar 1948. Í hennara stað komu Funnings kommuna og Gjáar kommuna.

## Borgarstjórar/Bygdaráðsformenn
*1906-1908: Peter Petersen, Funningur
*1909-1918: Petur Christian Joensen, Gjógv
*1918-1921: Hans Johannesen, Funningur
*1922-1930: Johan Kallsoy, Gjógv
*1931-1934: Jacob Sofus Jacobsen, Gjógv
*1935-1938: Sofus Debes, Gjógv
*1939, 1941: Daniel Klein, Gjógv
*1940, 1942: Petur A. Petersen, Funningur
*1943-1946: Petur S. Dahl, Funningur
*1947: Leivur Klein, Gjógv

Bólkur:Kommunur í Føroyum
Bólkur:Eysturoy
Landsfelagið fyri fólk við autismu

**Landsfelagið fyri fólk við autismu**, vanliga stytt **LFA**, er eitt av feløgunum í MBF. LFA er eisini limur í danska felagnum, Landsforeningen Autisme. Endamál felagsins er at stuðla teimum, ið hava autismu, og teirra avvarðandi, og at upplýsa um brekið autismu. Adressa felagsins er hjá formanninum, sí heimasíðuna hjá LFA ella Landsforeningen Autisme. 

Bólkur:Felagsskapir
Ubuntu

**Ubuntu** er ein ókeypis stýriskipan. Standard koyrur Ubuntu við gnome, men fleiri Ubuntu-variantar eru til, eitt nú: Kubuntu, sum brúkar KDE, Xubuntu, sum brúkar XFCE, Fluxbuntu, sum brúkar Fluxbox.

Tey kunnu tað sama sum eitt nú Microsoft Windows ella Macintosh. Og hetta er ókeypis uttan brot á upphavsrættin.

Eisini er tað open Source og Linux-baserað.

## Ávísing úteftir
* www.ubuntu.com

Bólkur:Teldufrøði
ISO

**ISO** er stytting fyri **International Organization for Standardization**, ið ásetur millumtjóða standardar á alskyns økjum.

## Ávísingar úteftir
* iso.org

Bólkur:Feløg
Trúarjáttan

Ein trúarjáttan er ein tekstur, ið orðar grundleggjandi læruna í eini trúgv.

## Í kristindóminum
Í kristindóminum eru fleiri trúarjáttanir. Tær elstu og vanligastu eru apostólska trúarjáttanin og nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin. Afturat teimum hevur føroyska fólkakirkjan eisini athanasiansku trúarjáttanina og augsburgsku trúarjáttanina. Eisini Luthers Lítla katekismus verður roknað sum ein av teimum 5 trúarjáttanunum í luthersku kirkjuni. 

Bæði í fólkakirkjuni og í katólsku kirkjuni er apostolska trúarjáttanin tann vanligasta í sambandi við dópin. Í fólkakirkjuni er hon eisini tann vanligasta í gudstænastuni. Í katólsku messuni verður hinvegin Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin meira brúkt.

## Í Islam
Í islam verður trúarjáttanin, shahadah, roknað sum ein av teimum fimm súlunum.
KT-depilin

**KT-depilin** er ein stovnur undir Mentamálaráðnum, ið veitir føroyska skúlaverkinum tænastur á KT-økinum. KT-depilin umsitur teldupostadressur hjá næmingum og lærarum ígjøgnum FirstClass-skipanina og bjóðar heimasíðupláss til skúlar. Eisini skipar KT-depilin fyri KT-kortinum fyri føroyskar lærarar og fyri KT-varðaútbúgvingini.

## Ávísing úteftir
Heimasíða KT-depilsins

Bólkur:Skúlar í Føroyum
Bólkur:Teldutøkni
Kappróður

**At rógva kapp** er elligomul ítróttagrein. Frá gamlari tíð hevur verið vanligt, at bátar hava róð kapp, eitt nú á grindaferð ella aftur av útróðri. Tað hevur tó ikki verið undir skipaðum viðurskiftum, men meira tilvildarliga, tá tað bar so á, at bátar fóru somu leið samstundis. 

Seinni, serliga eftir at føroyski róðrarbáturin hevði mist sín týdning sum álitið í útróðri, varð farið undir at skipa fyri kappróðri á Ólavsøku og til aðrar stevnur. Fyrstu árini var tað mest við teimum bátum, ið vóru til taks, men seinnu árini hava menn latið smíðað bátar til kappróður. Kendastu bátasmiðirnir á hesum øki eru Niklas í Koltri og seinni Sámal Hansen. 

Kappingarnar verða nú skipaðar undir Róðrarsambandi Føroya, RSF, sum er eitt av sersambondunum í Ítróttasambandi Føroya, ÍSF. 

Tá róð verður, eru nógvar serstakar orðingar, ið verða nýttar. Til dømis tá tann, ið rør, ikki fær árina niðurí, ella at árin gleppur burtur úr sjónum. Hetta verður á føroyskum rópt: "at fara ov stutt niður í búkin". 

Nevnast kunnu tey ensku og donsku heitini, sum eru ávikavist: "to catch a crab" og "at fange en ugle". 

## Slóðir úteftir

* Róðrarfelagið Knørrur

### Greinir

* Færøsk rosport. Í: Morten Larsen: Roning. Mellemgaard 2007.

Bólkur:Ítróttur
Bólkur:Kappróður
Minningardagur teirra sjólátnu

**Minningardagur teirra sjólátnu** er 1. november, Alhalgunadag. Í Føroyum verður dagurin hildin við, at í nógvum bygdum er minningarhald við minnisvarðarnar yvir sjólátin, og minnisgudstænastur eru í summum kirkjum.
Eftir 2. heimsbardaga var umrøtt at áseta ein almennan flaggdag til minnis um teir, sum vóru farnir á sjónum, og 15. mars 1949 var samtykt, at halda allahalgannadag, 1. november, sum minningardag teirra sjólátnu. Tá eigur Merkið at vera á hálvari stong.

Bólkur:Merkisdagar
Allahalgannadagur

**Allahalgannadagur** er 1. november, og verður í Føroyum eisini hildin sum minningardagur teirra sjólátnu.
Í 2006 vórðu eisini guðstænastur hildnar fyri deyð børn í árinum. Onkuntíð verður dagurin eisini nevndur Alhalgunadagur.

Bólkur:Merkisdagar
Bókadeild Føroya Lærarafelags

**Bókadeild Føroya Lærarafelags**, ofta stytt **BFL**, varð stovnað í 1956. BFL hevur givið nógvar bøkur út, serliga til børn og ung. Hetta virksemið hevur verið skipað gjøgnum barnabókaklubba og ungdómsbókaklubba. Bókadeild Føroya Lærarafelags er helst virknasta forlag í landinum. Føroya Lærarafelag eigur Bókadeild Føroya Lærarafelags. Í 1985 setti forlagið Ingrið Sondum í starv sum leiðara, sum burturav fekst við bókaútgávu. Í 1997 varð Niels Jákup Thomsen settur sum leiðari á Bókadeildini. 

Hvørji jól, síðan forlagið varð sett á stovn, er "Mín jólabók" komin út. Tær fyrstu jólabøkurnar høvdu bleytar permur, men síðan 2004 er jólabókin vorðin sum stór myndabók í litum við stívari permu. Innihaldsliga er hon broytt munandi við adventssøgu og ítrivi til børnini. 

## Ávísingar úteftir

* www.bfl.fo

Bólkur:Føroysk forløg
Samheiti

**Samheiti** eru orð, ið merkja tað sama ella nøkulunda tað sama, til dømis alda og bylgja; (da: synonym). 
Á føroyskum finst "Føroysk samheitaorðabók" eftir Henning Thomsen (Forlagið Stiðin, 2000)

Bólkur:Málfrøði
Henning Thomsen

**Henning Thomsen**, f. 1933, er orðabókarithøvundur. Hann hevur gjørt Føroysku samheitaorðabókina (Forlagið Stiðin, 2000). Henning Thomsen hevur eisini í mong ár gjørt føroyskar krossorðagátur, sum hava staðið í føroyskum dagbløðum.

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Kongsjørð

**Kongsjørð** ella **kongs** er jørð, ið er almenn ogn. Tað er fyri tað mesta jørð, ið kirkjan átti í katólskari tíð, sum við trúbótini verður løgd undir kong. Kongsjørð er um alt landið, men misjavnt er, hvussu stórur partur er ogn og hvussu stórur partur er kongs. Eitt nú er mest sum øll jørð kongs í Suðurstreymoy og Suðureysturoy, meðan lítið er av kongsjørð norðast i Eysturoynni. Ein kongsbóndi leigar kongsjørðina frá almennu myndugleikunum, vanliga ein hagapart uttangarðs við tilhoyrandi bø innangarðs, og slíkt leigumál verður kallað eitt festi. Vanliga hevur festið gingið í arv frá faðir til elsta son, men seinnu árini er eisini vanligt, at døtur ella yngri synir festa, og um onki av børnunum hevur áhuga at festa, kann festarin siga festið frá sær. Kongsið, sum kongsjørðin eisini verður kallað, verður í dag umsitin av Búnaðarstovuni.

Jørð, ið ikki er kongs, verður kallað óðalsjørð.

Bólkur:Føroyar
Jørð

**Jørð** hevur á føroyskum tveir høvuðstýdningar:
* Planetin jørðin
* Ognar- ella nýtslurættindi til ávísan part av eini oyggj, vanliga avmarkað til ein hagapart og býtt upp í innangarðs jørð og uttangarðs jørð. Jørð verður máld í mørkum og gyllin. Ymiskt er um landið, hvussu nógv seyðafrælsi eru á hvørji mørk. Jørð, ið er privat ogn, verður kallað óðal ella óðalsjørð. Jørð, ið er landsins ogn, verður kallað kongs ella kongsjørð

Bólkur:Fleiri týdningar
Mørk

**Mørk** (fleirtal: **merkur**) er gomul mátieind við fleiri týdningum:

* **vekteind**: 1 mørk =  pund =  kg = 250 gramm
* **mynteind** í miðøld
* **jarðarmát**: 1 mørk er 16 gyllin á 20 skinn (= 320 skinn). Í Føroyum eru umleið 2400 merkur í jørð, lutað sundur á markatalsbygdir. 1 mørk er í miðal 0,64 km2, men sera stórur munur er frá oyggj til oyggj.

Bólkur:Gamlar mátieindir
Trettandi

**Trettandi** ella **trettandadagur** er heiti fyri dagin 6. januar - 13. dagin eftir jóladag (jóladagur íroknaður). Á trettanda var fyrr vanliga dansað í ávísum bygdum. Bygd, har dansað var á trettanda, varð kallað trettandabygd.

Vanligt hevur verið at taka veðragjólingar inn aftur á trettanda, 6. januar. Tá er brundtíðin at enda (síðan 6. desember, á niklasarmessu). 

Í søgnini um kópakonuna, sum er kend bæði úr Mikladali og úr Skálavík, koma kóparnir upp á helluna at dansa á trettandunátt og lata seg úr haminum; tá líkjast teir menniskjum. 

Í kirkjuárinum verða 5 sunnudagar eftir trettanda (hendinga ár 6 sunnudagar) nevndir 1. sunnudagur eftir trettanda, 2. sunnudagur eftir trettanda o.s.fr. Kirkjuliga hevur dagurin verðið hildin til minnis um teir tríggjar vísmenninar, sum leitaðu eftir nýfødda jødakonginum, so sum Matteus 2:1-12 greiðir frá. Í frumkirkjuni hevur dagurin helst eisini verið hátíðarhildin sum føðingardagur Jesusar, men í fjórðu øld varð gjørt av, at 25. desember var rætti dagurin at hátíðarhalda Jesu føðing. Trettandi verður eisini kallaður "gomlujól". Hetta sipar tó helst til skiftið frá julianska kalendaranum til gregorianska kalendaran í ár 1700. Í ortodoksu kirkjuni er enn vanligt at halda jól 6. januar. 

Bólkur:Hátíð
Bólkur:Merkisdagar
Tjúgunda halgi

Er 13. januar, tað er 20. jóladagur - eina viku eftir trettanda. Henda dag verða jólini roknað at enda.

Bólkur:Merkisdagar
Pálsmessa

**Pálsmessa** er 25. januar. Pálsmessa er hildin til minnis um, at Paulus ápostul vendi um til kristindómin henda dag á ferðini til Damaskus. Tað hevur helst verið umleið ár 35 ella eitt sindur fyrr.

Sagt verður, at súla og lomvigi koma at landi á pálsmessu. Súludagur hevur verið hátíðardagur í Mykinesi, og fyrr var dansað henda dag í Mykinesi.

Bólkur:Merkisdagar
Kyndilsmessa

**Kyndilsmessa** er 2. februar. Kyndilsmessa var upprunaliga ein Mariumessa til minnis um at Maria vitjaði í halgidóminum 40 dagar aftan á føðingina, sum siður var hjá jødiskum konum tá í tíðini. Kyndilsmessa er sostatt 40. dagurin eftir jóladag (tá jóladagur er íroknaður). Henni og Jesusbarninum til minnis og heiðurs vóru kertuljós og kyndlar tendrað í kirkjunum, og av tí kemur navnið *missa candelarum*. Orðið *candela* kemur úr latíni og merkir voksljós.

Í Føroyum var fyrr vanliga vitjað millum bygdir ávísu høgtíðirnar á vetri. Tær bygdir, har vitjað varð á Kyndilsmessu, verða kallaðar kyndilsmessubygdir. 

Bólkur:Merkisdagar
Shahadah

**Shahadah** er trúarjáttanin í islam, ein av teimum fimm súlunum í islam. Trúarjáttanin er soljóðandi: "Tað er ongin gud uttan Allah (Gud), og Muhammed er profetur hansara."

Bólkur:Islam
Islam

**Islam** (arábiskt **الإسلام**‎, *al-ʾIslām*) er ein Ábrahamsk trúgv, ið umleið 21 % heimsins íbúgvum fylgja. Tey, ið hoyra til Islam, eita muslimar. Miðdepilin í trúnni er tær fimm súlurnar: trúarjáttanin, bønin, fastan, olmussan og pílgrímsferðin. Heilaga skrift muslima er Koranin, ið er eitt savn við teimum opinberingum, sum Muhammed profetur fekk í árunum 610 til 632 í Mekka og Medina í Saudi-Arabia. Muslimar eru í 2 høvuðsbólkum, Sunni Islam (umleið 90 %) og Shia Islam (uml. 10 %), aðrar smærri rørslur eru eisini til, t.d. sufisma og Ahmadiyya.

Islam er eitt arábiskt navnorð, ið er kemur frá semitisku 'hjáljóðs-rótini' s-l-m ið formar ein bólk av orðum ið sipa (serliga) til "fullkomleika", "tryggleika" og "frið", ("friður" eitur t.d. *salam* á arábiskum). Í átrúnaðarligum høpi verður *islam* umsett til at merkja "at leggja seg undir" ella "geva seg til". Islam er ein átrúnaður, ið byggir upp á Guðs vilja og er borin fram gjøgnum nógv ár av profetum. Í dag er islam ein ordiliga stórur átrúnaður og er í yvir 50 londum. Tey, ið trúgva á islam, eru muslimar, og teir flestu muslimarnir búgva í beltinum frá Marokko til Pakistan. Eisini eru nógvir muslimar í Vesturafrika og Landsynningsásia. Indonesia er tað landið í heiminum, sum hevur flest muslimar. 

Muslimar halda gudstænastu í einari mosku. 


Mynd:Allah.svg|Arábiska orðið *Allāh*, ella Guð, skrivað við arabiskari kalligrafi.
Mynd:Flag of Pakistan.svg|Pakistanska flaggið - hálvmánin og stjørnan eru súmbol fyri islam.
Mynd:Mosque.jpg|Muslimskir menn í bøn inni í mosku.



Bólkur:Átrúnaður
Syftunsøka

**Syftunsøka** er 2. juli. Syftunsøka verður hildin til minnis um  biskupin *Swinthun* í Winchester í Onglandi. Hann doyði ár 862 og varð 15. juli 971 skýrdur halgimenni.

Bólkur:Merkisdagar
Blásiusmessa

**Blásiusmessa** er 3. februar og hevur navn eftir Sankta Blásiusi. Tað sigst, at sum veðrið er á Blásiusmessu, soleiðis verður tað teir næstu 40 dagarnar. Dagurin var eisini róptur **blámessa**, og var blámessudagur stillur og klárur, boðaði tað fyri einum brúsandi vári, varð sagt. 

Bólkur:Merkisdagar
Kongadagur

Kongadagur er 11. februar. Hesa náttina í 1659 søktu svensk herlið at Keypmannahavn, men atsóknin miseydnaðist. Navnið kongadagur sipar til  kongarnar, sum stóðu á odda í stríðnum, danska Fríðrik III og  svenska Karl X Gustav. Ringasta árstíðin til veður sigst vera *millum konganna*, tað er frá trettanda (á donskum: hellig tre konger/teir tríggir heilagu kongarnir) og til kongadagin.

Bólkur:Merkisdagar
Pætursmessa

**Pætursmessa** er 22. februar. Pætursmessa verður roknað sum fyrsti várdagur. Navnið Pætursmessa eitur eftir Pæturi ápostli, ið umframt Pætursmessu eisini hevur ein annan minningardag, Pæturssøku.

Bólkur:Merkisdagar
Charles Darwin

**Charles Darwin** (12. februar 1809 – 19. apríl 1882) var ein bretskur lívfrøðingur. Tað var á síni rannsóknarferð við "Beagle", at Darwin fekk hugskotið til arvalæru sína (menningarlæruna). "Beagle" vitjaði Galapagosoyggjarnar, og har sá Darwin, at sami upprunaligi fuglurin - finkan - gjøgnum tíðina var vorðin til eini tjúgu ymisk sløg av fuglum, hvør við sínum serligu eginleikum. Tað gingu tó útvið tjúgu ár eftir at Darwin kom aftur av ferðini, áðrenn úrslitini og niðurstøðurnar, hann gjørdi sær, komu út í bók. Men tað er ikki at taka munnin ov fullan at siga, at bókin "The Origin of Species" gjørdist ein hin mest týðandi bókin í heiminum, og enn tann dag í dag verður arvalæran dúgliga umrødd millum leikfólk. 

## Hygg eisini at
* Evolutión

## Keldur


## Slóðir úteftir

## Ávísing úteftir
* Charles R. Darwin 200 ár

Bólkur:Bretar
Bólkur:Lívfrøðingar
Bólkur:Føðingar í 1809
Bólkur:Andlát í 1882
Klæmintsmessa

**Klæmintsmessa**, 23. november, er til minnis um Klæmint I Páva. 

Eisini verður dagurin róptur fyrsti vetrardagur, tá ið vetrarfjórðingsárið byrjar. Latínska navnið Clemens merkir hin mildi.

Bólkur:Merkisdagar
Leypár

**Leypár** er kalendaraár, sum er 1 dag longri enn hini árini; tað verður eisini nevnt skotár. Eyka dagurin verður settur inn í februar, sum tá hevur 29 dagar. Tá leypár er, verður 24. februar nevndur leypársmessa.

Eitt leypár er sostatt eitt ár við 366 døgum í gregorianska kalendaranum í mun til teir vanligu 365 dagarnar. 

Eitt ár er leypár, um árstalið kann býtast við 4, men ikki við 100; tá árstalið kann býtast við 400, er tað kortini leypár. Soleiðis var ár 1900 ikki leypár, meðan 2000 var. Eftir hesari reglu vera 97 leypár fyri hvørji 400 ár, og árið verður í miðal 365 dagar ella 365,2425 dagar, meðan miðalsólárið er 365,2422 dagar. Tað er so mikið neyvt, at tað ganga 3571 ár, áðrenn kalendarin er eitt samdøgur skeivur.

## Endamál

Leypárið er sett inn fyri at tryggja, at kalendarin liggur fastur í mun til árstíðirnar. Við fastari longd á árinum uppá 365 dagar hevði várjavndøgur flutt seg næstan ein dag hvørji fýra ár. Eftir 400 árum hevði kalendarin verið fluttur 97 dagar í mun til sólarárið. Eftir 730 árum hevði kalendarin verið fluttur so mikið í mun til árstíðirnar, at várið hevði verið í september og heystið í mars. Leypár var longu ásett í julianska kalendaranum frá ár 46 f.Kr.

Bólkur:Tíð
Oddvør Johansen

**Oddvør Johansen** f. 30. oktober 1941 í Havn er føroyskur rithøvundur og organistur, síðan 2007 hevur hon starvast sum organistur í Hoyvíkar kirkju. Hon er dóttir Verland Johansen, urgusmiður, ið hevur smíðað 20 orgul, ið standa í føroyskum kirkjum, og Ebbu Restorff úr Havn. Oddvør hevur fingið tríggjar føroyskar bókmentavirðislønir fyri ávikavist eina barnabók og tvær skaldsøgur. Hon er higartil (2013) fyrsta og einasta føroyska kvinnan, ið er tilnevnd Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins, tað var fyri skaldsøguna *Í morgin er aftur ein dagur*, sum var tilnevnd í 2001. Hon vann ikki heiðurslønina.

Pápin var hondverkari, mamman heimaarbeiðandi. Oddvør gekk 9 ár í skúla, var síðani arbeiðskona í eitt ár, fyri síðani at fara á musikkháskúla í Svøríki í eitt ár. Giftist blaðung og nam sær meiri kunnleika í orgulspæli uttanlands. Adopteraði tvey børn, men fór eftir hjúnaskilnað á konservatoriið í Keypmannahavn at læra orgulspæl. Giftist uppaftur og búði trettan ár í Danmark, har hon átti tvey børn. Hevur síðan 1987 búð í Føroyum.

## Útgávur

* 1982 *Lívsins summar* (skaldsøga)
* 1983 *Hundalív í Grindavági* (barnabók)
* 1988 *Skip í eygsjón* (barnaskaldsøga)
* 1990 *Bella Katrina* (stuttsøgusavn)
* 1993 *Ein mamma er ein mamma* (skaldsøga)
* 1995 *Á káta horninum* (savn)
* 1998 *Í morgin er aftur ein dagur* (skaldsøga)
**2009 *Tider skal komme* - týtt til nýnorskt hevur Lars Moa
* 2001 *Tá ið eg havi málað summarhúsið* (skaldsøga)
* 2004 *Sebastianshús* (skaldsøga)
* 2006 *Úr køksvindeyganum* (stuttsøgur og hugleiðingar)
* 2015 - Svanarnir syngja (stuttsøgur, endurminningar og hugleiðingar)

## Bókmentavirðislønir

* 1983 Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri skaldsøguna *Lívsins Summar*. 
* 1988 Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs fyri bókina *Skip í Eygsjón*
* 2001 Tilnevnd Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins sum fyrsta og higartil einasta føroyska kvinnan. (*Vann ikki*)
* 2002 Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri skaldsøguna *Tá ið eg havi málað summarhúsið*.

## Keldur

* Bokasolan.fo . 
* BFL.fo, Bókadeild Føroya Lærarafelags.

## Slóðir úteftir

* Rit.fo , Rithøvundafelag Føroya, Oddvør Johansen, vangamynd.

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir skaldsøguhøvundar
Bólkur:Føðingar í 1941
Bólkur:Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føroyskir barnabókahøvundar
Grækarismessa

**Grækarismessa** er 12. mars. Grækarismessa hevur navn eftir Grækaris Mikla páva, sum doyði 12. mars í 604. Á grækarismessu siga vit, at tjøldrini koma, hóast tey ofta kunnu vera at síggja væl fyrr. Á grækarismessu er nú vanligt at skipa fyri grækarismessuhaldi við tónleiki og røðum, har tjóðfuglur okkara, tjaldrið, og várið verða fagnað. Grækarismessudagur er almennur flaggdagur.

Bólkur:Merkisdagar
Grækarismessuhald

**Grækarismessuhald** er hátíðarhald á grækarismessu, 12. mars, við røðum og tónleiki, har tjaldrið og várið verða fagnað.
Siðurin at halda grækarismessu, ella tjaldursdagin, er ikki gamal. Siður hevði tikið seg upp millum Sigmund Brestissonar skótarnar í Havn í 1930 árunum. . Skótarnir møttust at fagna fuglunum og høvdu bál í Varðaholuni í Havn. 

Fyrsta almenna Grækarismessuhald vit vita um, var í Havn í 1943, tá Sverri Patursson helt røðu. Sverri hevði heitt á SSB skótarnar í Havn um at skipað fyri og hava skótarnir síðan skipað fyri Grækarismessuhaldinum í Havn á hvørjum ári, har ið allar skótasamskipanir luttaka í skrúðgonguni. Grækarismessuhald verður hildið ymsastaðni kring landið, serliga har ið skótabólkar eru virknir.

## Grækarismessurøða
Grækarismessurøða er røða, ið verður hildin til grækarismessuhald. Grækarismessurøður eru vanliga at síggja í føroyskum bløðum dagarnar eftir grækarismessu.

## Kelda

Grækarismessurøðan hjá Anniku W. Joensen, 2003

Bólkur:Føroyskir festivalar
Andrasarmessa

**Andrasarmessa** er 30. november. Tað er minningardagur fyri lærusveininum Andriasi í Nýggja Testamenti, sum sambært frásagnum fór sum ápostul til Grikkalands og Svartahavsleiðirnar. Hann varð krossfestur á krossi, ið varð festur saman á skák, og ein tílíkur krossur kallast Andrasarkrossur. Á Kirkjubøstólunum er Andras avmyndaður við tílíkum krossi. Hann hevur verið høgt mettur sum halgimenni í Russlandi, og minningardagur hansara hevur eftir øllum at døma eisini verið hildin í Føroyum.

Bólkur:Merkisdagar
Harry Potter

**Harry Potter** eitur ein røð av sveimbókmentum, sum bretski rithøvundin J.K. Rowling hevur skrivað. Tær snúgva seg um tannáringin Harry Potter, sum dugir at ganda. Tær ganga mest fyri seg á Hogwarts (skúlanum fyri gandakynstur og galdralist), sum er ein skúli fyri ungar gandakallar og ungar heksir. Tær eru mest um bardagan millum Harry og tann ónda gandakallin Voldemort, sum drap foreldrini hjá Harry sum lið í ætlanini at yvirtaka gandaheimin. 

Filmar eru givnir út um allar bøkurnar. Bøkurnar um Harry Potter hava fingið status sum ongar aðrar barnabøkur, fleiri enn 300 miljónir eintøk seld. Bøkurnar um Harry Potter eru týddar til føroyskt av Gunnari Hoydal (I-III), Maluni Háberg (IV) og Bergi Rasmussen (V-VII). 

## Harry Potter bøkurnar

# Harry Potter og vitramannasteinurin
# Harry Potter og kamarið við loynidómum
# Harry Potter og fangin úr Azkaban
# Harry Potter og eldbikarið
# Harry Potter og Føniksfylkingin
# Harry Potter og Hálvblóðsprinsurin
# Harry Potter og arvalutir Deyðans

## Harry Potter filmarnir

Harry Potter bøkurnar eru eisini filmatiseraðar. 

# 2001 Harry Potter og Vitramannasteinurin (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Philosopher's Stone", í USA undir titlinum "Harry Potter and the Sorcerer's Stone")
# 2002 Harry Potter og Kamarið Við Loynidómum (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Chamber of Secrets")
# 2004 Harry Potter og Fangin Úr Azkaban (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Prisoner of Azkaban")
# 2005 Harry Potter og Eldbikarið (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Goblet of Fire")
# 2007 Harry Potter og Føniksfylkingin (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Order of the Phoenix")
# 2009 Harry Potter og Hálvblóðsprinsurin (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Half-blood Prince")
# 2010 Harry Potter og Arvalutir Deyðans 1 partur (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Deathly Hallows part 1")
# 2011 Harry Potter og Arvalutir Deyðans 2 partur (Upprunaheiti: "Harry Potter and the Deathly Hallows part 2")

Bólkur:Harry Potter
Bólkur:Hugflog
Bólkur:Bókmentir
Bólkur:Uppspunnin fólk
Jens Martin Knudsen

**Jens Martin Knudsen** (føddur 11. juni 1967) var føroyskur fótbóltsspælari til 2007 og er nú venjari. Jens Martin hevur A-venjaraútbúgving.

Í 2012 var útgivin bók við ævisøguni hjá Jens Martini Knudsen við heitinum *Maðurin við topphúgvuni*, Sprotin gav bókina út, Uni Holm Johannesen skrivaði bókina..

## Altjóða fótbóltslívsleiðin
Jens Martin Knudsen man vera heimsins kendasti málmaður í topphúgvu. Hann hevur verið landsliðsmálmaður mong ár og hevur eisini verið málmansvenjari og hjálparvenjari hjá føroyska A-landsliðnum fyri menn. 

Sum landsliðsmálmaður hevur Jens Martin Knudsen spælt 65 dystir fyri Føroyar, bara Fróði Benjaminsen, Óli Johannesen og Jákup Mikkelsen hava spælt fleiri A-landsdystir fyri Føroyar enn Jens Martin.

## Fótbóltslívsleiðin (feløg)
Jens Martin Knudsen hevur spælt við føroyskum og útlendskum fótbóltsfeløgum.
* 1985-86 NSÍ 
* 1986-87 Frederikshavn
* 1988-91 NSÍ 
* 1992-97 GÍ 
* 1998-99 Leiftur úr Íslandi 
* 1999 GÍ 
* 1999 Ayr United F.C. úr Skotlandi (lán) 
* 2000 B36 
* 2000 Leiftur úr Íslandi 
* 2001-2007 NSÍ 

## Málmansvenjari og hjálparvenjari hjá A-landsliðnum
Jens Martin Knudsen hevur verið málmansvenjari hjá føroyska A-landsliðnum hjá monnum í fleiri ár. 25. januar 2008 varð hann eisini settur sum hjálparvenjari hjá A-landsliðnum, hann avloysti tá John Petersen (fótbóltsleikari).

## Ársins málverji
Jens Martin hevur fleiri ferðir verið kosin Ársins málverji í føroyskum fótbólti. T.d. í 2001 og 2002.

## Keldur

* Football.fo, Jens Martin Knudsen settur hjálparvenjari.
* Football.fo, Leikarar 1988-2005.

## Ávísing úteftir
*FaroeSoccer.com, Jens Martin Knudsen

Knudsen, Jens Martin
Knudsen, Jens Martin
Knudsen, Jens Martin
Knudsen, Jens Martin
Bólkur:NSÍ leikarar
Bólkur:B36 leikarar
Allan Mørkøre

**Allan Mørkøre** (føddur 22. nov. í 1971) er ein føroyskur fótbóltsspælari (miðvallaleikari) og venjari. Allan er mest kendur frá føroyska landsliðnum, hann hevur millum annað skorað móti dananum Peter Schmeichel, sum var málmaður á danska fótbóltsmanslandsliðnum og bæði í 1992 og 1993 varð útnevndur heimsins besti málmaður. Allan er útbúgvin pedagogur og hevur arbeitt á barnagarði í fleiri ár. Beiggi Allan, Kurt Mørkøre, er eisini kendur frá føroyska A-landsliðnum í fótbólti. 

## Leikari á føroyska A-landsliðnum

Allan Mørkøre hevur spælt 54 dystir fyri føroyska landsliðið í tíðarskeiðnum 1990 til 2001. Hetta tíðarskeiðið hevur Allan skorað eitt mál fyri Føroyar http://www.football.fo/index.asp?id={99E54A58-1527-4EDE-BE17-6349690F4C19}#{00B3DF76-3D6C-4B39-854C-AE6E3DD0023B}. 

## Venjari
Allan Mørkøre var leikandi venjari hjá bestu deildini hjá AB í nøkur ár, fram til 2010http://www.frensurin.org/index.php?option=com_content&view=article&id=300:allan-morkore-heldur-fram-a-argjum-&catid=20:vodafonedeildin&Itemid=3  Síðsta árið spældi hann ikki við liðnum. Í august 2010 gjørdist Allan Mørkøre høvuðsvenjari hjá B36. Sigfríður Clementsen var venjari áðrenn hann.http://planet.portal.fo/?lg=74181 Í 2011 var hann venjari hjá næstbesta liðnum hjá HB. Í 2012 er hann venjari hjá B71, sum spælir í 1. deild.

## Keldur
* Frensurin.org . 
* Football.fo.
* Planet.portal.fo

## Ávísingar úteftir
* Frensurin.org . 
* Allan Mørkøre (venjari) á FaroeSoccer.com

Mørkøre, Allan
Mørkøre, Allan
Mørkøre, Allan
Mørkøre, Allan
Bólkur:B36 leikarar
Bólkur:KÍ leikarar
Bólkur:AB leikarar
Tynwald

**Tynwald** (á mannskum: Tinvaal) er gamla navnið a lógar-tinginum á Mann, tað formliga navnið nú á døgum er High Court of Tynwald. Gamla navnið er runnið úr norrønum, *Þingvǫllr*, og er av sama uppruna sum íslendska orðið *Þingvellir*. Tynwald er eitt parlament við tveimum kømrum. Á hvørjum árið er hátíðarhald í býnum St. John's, sum liggur mitt á oynni. Hátíðarhaldið er vanliga 5. juli og er hildið uttandura. Burtursæð frá hesum degi, tá tingið er flutt til St. John's, so halda bæði kømrini til í Douglas. House of Keys tekur sær mest av at smíða lógir. Legislative Council hevur 11 limir og er lóggevandi. Limirnir mugu vera í minsta lagi 21 ára gamlir og búgva á Mann. Átta av teimum eru valdir av undirhúsinum, Keys. Tað eru tríggir fastir limir: Biskoppurin av Sodor og Man, Forsetin av Tynwald og Stjórnaradvokaturin. House of Keys hevur beinleiðis valdir limir, 24 í tali. House of Keys varð fyrstu ferð nevnt í søguligum skjølum í 1417, sum varð skrivað av einum enskum vísindamanni, sum skrivaði á latíni um *Claves Mann and Claves Legis* ("The Keys of Mann" og "The Keys of Law").

Bólkur:Mann
Kvívíks Jógvan

**Joen Danielsen** (nevndur *Kvívíks Jógvan* og *Kvívíkar-Jógvan*) (* 11. juni 1843 í Kvívík - † 2. mai 1926 við Gjógv). Hann vaks upp saman við Jóani Peturi upp í Trøð. 

Var m.a. húskallur í Mikladali og á Selatrað, áðrenn hann giftist og búsettist við Gjógv. 

Eingin skipað skúlagongd var í bygdini tá, men hugaður sum drongurin var fyri bókini, lærdi hann seg sjálvur at lesa bæði føroyskt og danskt. 
 
Í 1855 gjørdist V. U. Hammershaimb prestur í Norðstreymoy og flutti inn á Kirkjuteigi í Kvívík. Jógvan var tá 12 ára gamal, og skjótt leitaði hann sær í prestagarðin, har bøkur vóru at fáa til láns. 

Tá Jógvan var komin til mans, fór hann út á ymsar bóndagarðar at tæna, og seinni fór hann til skips. 

Á vetri 1872 varð hann biðin til húskall norðuri við Gjógv; her fekk hann sær konu, tey giftust í 1875, og her búði hann til deyðadags 1926. 

Kvívíks-Jógvan var komin væl upp í árini — mundi liggja um 50 ára aldur — tá hann steig fram sum yrkjari. Partvíst yrkti hann sangir, ið lovprísa føðilandi og móðurmáli, partvíst yrkti hann kvæði og tættir, kendastu teirra eru »Kópakvæði« og »Trolara-tátturin«. 

Tað nógva av tí, hann hevur yrkt, er savnað saman í bókini »Yrkingar«, ið felagið Varðin gav út í 1926. 

Sagt verður at nógvar av yrkingum Kvívíks Jógvans, fórust við tað at nógv bleiv brent vegna tuberklar í  húsinum. 

## Útgivið

* **1926 - Jógvan Dánialsson (Kvívíkar-Jógvan): Yrkingar**
** Nú komin er mín lívskvøldarstund.
** Jólasálmur.
** Páskasálmur.
** Kvæðið um skapanina.
** Kópakvæðið.
** Lýð á ljóðið.
** Føroya málið.
** V. U. Hammershaimb.
** Frælsiskvæði (Fríheitskvæði).
** Ránsmannavaldið í Føroyum.
** Trolaratátturin.
** Fólkatingsvalið 1903
** Valkvæði.
** Heilsa til Fríðriks 8nda.
** Songur um kríggið 1914.
** Til fólkafundin á Eiðisskarði hin 13 juli 1919.
** Kvæði til Føroya dans.

### Aðrar yrkingar

* Føroya háskúli (Fuglaframi 11. juni 1901)
* Til ein fund í Føroyingafelagnum í Keypmannahavn (Fuglaframi 27 .august 1901)
* Løgtingsins hálvthundrað ára dagur, 29. juli 1908 (Varðin 8. bind 1928)
* Heilsa til Noregs. (Varðin 8. bind 1928)
* Við Stevnuvál. (Lisin upp á fólkafundi 6. juli 1913. Óprentaður)

### Yrkingar á donskum

* Velkomsthilsen til Kong Frederik VIII. 
* Om alt det kors vi lide. (Um vanlukkuna í Sandvíksgrindini í 1915)
* Jeg begynde vil en sang. 
* Nu længes fluks min matte krop.
* Nu vil jeg her begynde. (Um vanlukkuna, tá ið klaksvíkssluppin Kristina gekk burtur í 1920)

## Keldur

* Tummas Lenvig og Katrin Næs: *Tveir yrkjarar úr Kvívík - Fróðskapur 2006, Setursrit 3*

## Ávísingar úteftir
* Kvívíks-Jógvan 
* Bókagarður 
* Kópakvæðið 
* Fótatraðk - Kvæðið
* Fróðskaparsetur Føroya

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føroysk kvæði
Bólkur:Føðingar í 1843
Bólkur:Andlát í 1926
Bólkur:Føroyskir yrkjarar
Bólkur:Kvívíkingar
Bólkur:Gjáarfólk
Dagblaðið

**Dagblaðið** var Føroya fyrsta rættiliga dagblað og síðan oktober 2015 hevur Dagbaðið verið ein internet tíðindaportalur. Tað var eitt politiskt óheft blað, ið legði dent á tíðindaflutning. Tað kom út frá 28. juli til 1. september 1934 heilar 6 ferðir um vikuna. Tá Vinnuflokkurin var stovnaður í 1935 tørvaði honum eisini eitt málgagn, eitt blað. Blaðið fekk navnið Dagblaðið, men tykist ikki hava havt annað til felags við fyrra Dagblaðið enn navnið. Eftir at Vinnuflokkurin legði saman við einum parti av Sjálvstýrisflokkinum í 1939 og Fólkaflokkurin varð stovnaður, gjørdist Dagblaðið málgagn Fólkaflokins. 

Eftir at Óli Breckmann hevði tikið við sum blaðstjóri í 1975 varð roynt at nútímansgera blaðið við at leggja størri dent á tíðindaflutning og vinnulív og minni dent á flokstilknýti, og í 1977 var blaðið næststørsta blað í Føroyum. Ætlanin helt tó ikki, og síðan seinast í sjeytiárunum hevur Dagblaðið umboðað ytsta høgravongin í føroyskum politikki. Dagblaðið kom í fíggjarligar trupulleikar í 1990-árunum og steðgaði útgávuni í 1994. Frá 1997 kom blaðið aftur út í nøkur ár, til blaðútgávan aftur steðgaði. 

## Blaðstjórar

* 1935 - 1936 Ernst Sondum
* 1937 - 1942 Elias Johansen
* 1942´- 1946 Knút Wang                                              
* 1946 - 1947 Poul Petersen, cand jur.
* 1946 - 1975 Knút Wang
* 1947 - 1971 M. S. Viðstein
* 1971 - 1975 Poul Petersen
* 1975 - 1991 Óli Breckmann
* 1998 - 2002 Óli Breckmann

## Keldur

* Niels Thomsen og Jette D. Søllinge: *De Danske aviser 1634-1991*, bind 3 (1918-1991), Odense 1991, s.696-697
* Arnbjørn Ó. Dalsgarð: *Føroysk blaðsøga 1852-2002*, Sprotin 2002

## Slóðir úteftir

Dagblaðið
DNA

**DNA** ella **DNS** er stytting fyri **d**eoksyribo**n**uklein**s**ýra (sýra = acid á enskum). DNA er ein nukleinsýra sum goymir arvfrøðiligu leiðbeiningarnar fyri menningina av eini kyknu ella virusi. DNA er ein long røð av nukleotidum sum stýra raðfylgjuni av aminosýrum í proteinum ígjøgnum arvfrøðiligu koduna.

DNA er, sum sagt, ein røð av nukleotidum. Hvør nukleotid inniheldur ein nukleinbasa, ein sukurbólk (2'-deoxyribosa) og ein phosphatbólk. Nukleinbasin kann vera adenin (A), guanin (G), sytosin (C) ella thymin (T).

DNA er uppbygt sum ein dupultur snyril (spiralur), við eini breiðari kloyvu og eini smalari.

DNA verður margfaldað í eini prosess nevnd replikatión, avritað til RNA í eini prosess nevnd transskriptión, og síðani verða protein framleidd út frá RNA í eini prosess nevnd translatión.

## Keldur
Watson, J., Crick, F. Molecular Structure of Nucleic Acids: A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid. Nature 171, 737–738 (1953). DOI
## Sí eisini
* RNA
* Protein
*Watson og Crick: Molecular Structure Of Nucleic Acids av dosequis.colorado.edu
*Watson og Crick: Molecular Structure Of Nucleic Acids av exploratorium.edu 

Bólkur:Lívevnafrøði
Bólkur:Mýlislívfrøði