open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
800 f.Kr.

Øldir: 9. øld f.Kr. – **[[8. øld f.Kr.]]** – 7. øld f.Kr. 

Áratíggju: 850-árini f.Kr. 840-árini f.Kr. 830-árini f.Kr. 820-árini f.Kr. 810-árini f.Kr. - 800-árini f.Kr. - 790-árini f.Kr. 780-árini f.Kr. 770-árini f.Kr. 760-árini f.Kr. 750-árini f.Kr. 

Árstal: 805 f.Kr. 804 f.Kr. 803 f.Kr. 802 f.Kr. 801 f.Kr. - 800 f.Kr. - 799 f.Kr. 798 f.Kr. 797 f.Kr. 796 f.Kr. 795 f.Kr.
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:8. øld f.Kr.
700-árini f.Kr.

Øldir: 9. øld f.Kr. - **[[8. øld f.Kr.]]** - 7. øld f.Kr.

Áratíggju: 750-árini f.Kr. 740-árini f.Kr. 730-árini f.Kr. 720-árini f.Kr.  710-árini f.Kr. - 700-árini f.Kr. - 690-árini f.Kr. 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. 650-árini f.Kr. 

Ár: 709 f.Kr. 708 f.Kr. 707 f.Kr. 706 f.Kr. 705 f.Kr. 704 f.Kr. 703 f.Kr. 702 f.Kr. 701 f.Kr. 700 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:8. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
800-árini f.Kr.

Øldir: 10. øld f.Kr. - **[[9. øld f.Kr.]]** - 8. øld f.Kr.

Áratíggju: 850-árini f.Kr. 840-árini f.Kr. 830-árini f.Kr. 820-árini f.Kr.  810-árini f.Kr. - 800-árini f.Kr. - 790-árini f.Kr. 780-árini f.Kr. 770-árini f.Kr. 760-árini f.Kr. 750-árini f.Kr. 

Ár: 809 f.Kr. 808 f.Kr. 807 f.Kr. 806 f.Kr. 805 f.Kr. 804 f.Kr. 803 f.Kr. 802 f.Kr. 801 f.Kr. 800 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:9. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
900-árini f.Kr.

Øldir: 11. øld f.Kr. - **[[10. øld f.Kr.]]** - 9. øld f.Kr.

Áratíggju: 950-árini f.Kr. 940-árini f.Kr. 930-árini f.Kr. 920-árini f.Kr.  910-árini f.Kr. - 900-árini f.Kr. - 890-árini f.Kr. 880-árini f.Kr. 870-árini f.Kr. 860-árini f.Kr. 850-árini f.Kr. 

Ár: 909 f.Kr. 908 f.Kr. 907 f.Kr. 906 f.Kr. 905 f.Kr. 904 f.Kr. 903 f.Kr. 902 f.Kr. 901 f.Kr. 900 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:10. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
700 f.Kr.

Øldir: 8. øld f.Kr. – **[[7. øld f.Kr.]]** – 6. øld f.Kr. 

Áratíggju: 750-árini f.Kr. 740-árini f.Kr. 730-árini f.Kr. 720-árini f.Kr. 710-árini f.Kr. - 700-árini f.Kr. - 690-árini f.Kr. 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. 650-árini f.Kr. 

Árstal: 705 f.Kr. 704 f.Kr. 703 f.Kr. 702 f.Kr. 701 f.Kr. - 700 f.Kr. - 699 f.Kr. 698 f.Kr. 697 f.Kr. 696 f.Kr. 695 f.Kr.
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:7. øld f.Kr.
600 f.Kr.

Øldir: 7. øld f.Kr. – **[[6. øld f.Kr.]]** – 5. øld f.Kr. 

Áratíggju: 650-árini f.Kr. 640-árini f.Kr. 630-árini f.Kr. 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. - 600-árini f.Kr. - 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr. 570-árini f.Kr. 560-árini f.Kr. 550-árini f.Kr. 

Árstal: 605 f.Kr. 604 f.Kr. 603 f.Kr. 602 f.Kr. 601 f.Kr. - 600 f.Kr. - 599 f.Kr. 598 f.Kr. 597 f.Kr. 596 f.Kr. 595 f.Kr.
----
## Hendingar
*Býurin Mýrrha (núverandi Izmir) varð lagdur í oyði av tí lydiska konginum Alyattes umleið ár 600 f.Kr.

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:6. øld f.Kr.
910-árini f.Kr.

Øldir: 11. øld f.Kr. - **[[10. øld f.Kr.]]** - 9. øld f.Kr.

Áratíggju: 960-árini f.Kr. 950-árini f.Kr. 940-árini f.Kr. 930-árini f.Kr. 920-árini f.Kr. - 910-árini f.Kr. - 900-árini f.Kr. 890-árini f.Kr. 880-árini f.Kr. 870-árini f.Kr. 860-árini f.Kr. 

Ár: 919 f.Kr. 918 f.Kr. 917 f.Kr. 916 f.Kr. 915 f.Kr. 914 f.Kr. 913 f.Kr. 912 f.Kr. 911 f.Kr. 910 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:10. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
650-árini f.Kr.

Øldir: 8. øld f.Kr. - **[[7. øld f.Kr.]]** - 6. øld f.Kr.

Áratíggju: 700-árini f.Kr. 690-árini f.Kr. 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. - 650-árini f.Kr. - 640-árini f.Kr. 630-árini f.Kr. 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. 600-árini f.Kr.

Ár: 659 f.Kr. 658 f.Kr. 657 f.Kr. 656 f.Kr. 655 f.Kr. 654 f.Kr. 653 f.Kr. 652 f.Kr. 651 f.Kr. 650 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:7. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
650 f.Kr.

Øldir: 8. øld f.Kr. – **[[7. øld f.Kr.]]** – 6. øld f.Kr. 

Áratíggju: 700-árini f.Kr. 690-árini f.Kr. 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. - 650-árini f.Kr. - 640-árini f.Kr. 630-árini f.Kr. 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. 600-árini f.Kr. 

Árstal: 655 f.Kr. 654 f.Kr. 653 f.Kr. 652 f.Kr. 651 f.Kr. - 650 f.Kr. - 649 f.Kr. 648 f.Kr. 647 f.Kr. 646 f.Kr. 645 f.Kr. 
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:7. øld f.Kr.
750-árini f.Kr.

Øldir: 9. øld f.Kr. - **[[8. øld f.Kr.]]** - 7. øld f.Kr.

Áratíggju: 800-árini f.Kr. 790-árini f.Kr. 780-árini f.Kr. 770-árini f.Kr. 760-árini f.Kr. - 750-árini f.Kr. - 740-árini f.Kr. 730-árini f.Kr. 720-árini f.Kr. 710-árini f.Kr. 700-árini f.Kr.

Ár: 759 f.Kr. 758 f.Kr. 757 f.Kr. 756 f.Kr. 755 f.Kr. 754 f.Kr. 753 f.Kr. 752 f.Kr. 751 f.Kr. 750 f.Kr.

----
## Hendingar
* 21. apríl 753 f.Kr. - Sambært søgnini varð býurin Róm grundlagdur av Romulusi.

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:8. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
850-árini f.Kr.

Øldir: 10. øld f.Kr. - **[[9. øld f.Kr.]]** - 8. øld f.Kr.

Áratíggju: 900-árini f.Kr. 890-árini f.Kr. 880-árini f.Kr. 870-árini f.Kr. 860-árini f.Kr. - 850-árini f.Kr. - 840-árini f.Kr. 830-árini f.Kr. 820-árini f.Kr. 810-árini f.Kr. 800-árini f.Kr.

Ár: 859 f.Kr. 858 f.Kr. 857 f.Kr. 856 f.Kr. 855 f.Kr. 854 f.Kr. 853 f.Kr. 852 f.Kr. 851 f.Kr. 850 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:9. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
609 f.Kr.

Øldir: 8. øld f.Kr. – **[[7. øld f.Kr.]]** – 6. øld f.Kr. 

Áratíggju: 650-árini f.Kr. 640-árini f.Kr. 630-árini f.Kr. 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. - 600-árini f.Kr. - 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr. 570-árini f.Kr. 560-árini f.Kr. 550-árini f.Kr. 

Árstal: 614 f.Kr. 613 f.Kr. 612 f.Kr. 611 f.Kr. 610 f.Kr. - 609 f.Kr. - 608 f.Kr. 607 f.Kr. 606 f.Kr. 605 f.Kr. 604 f.Kr.
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:7. øld f.Kr.
950-árini f.Kr.

Øldir: 11. øld f.Kr. - **[[10. øld f.Kr.]]** - 9. øld f.Kr.

Áratíggju: 1000-árini f.Kr. 990-árini f.Kr. 980-árini f.Kr. 970-árini f.Kr. 960-árini f.Kr. - 950-árini f.Kr. - 940-árini f.Kr. 930-árini f.Kr. 920-árini f.Kr. 910-árini f.Kr. 900-árini f.Kr.

Ár: 959 f.Kr. 958 f.Kr. 957 f.Kr. 956 f.Kr. 955 f.Kr. 954 f.Kr. 953 f.Kr. 952 f.Kr. 951 f.Kr. 950 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:10. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
11. øld f.Kr.

12. øld f.Kr. – **11. øld f.Kr.** – 10. øld f.Kr.

## Hendingar
*

## Týdningarmikil fólk
*

## Uppfinningar
* 
## Ár í 11. øld f.Kr.
890-árini f.Kr.

Øldir: 10. øld f.Kr. - **[[9. øld f.Kr.]]** - 8. øld f.Kr.

Áratíggju: 940-árini f.Kr. 930-árini f.Kr. 920-árini f.Kr. 910-árini f.Kr. 900-árini f.Kr. - 890-árini f.Kr. - 880-árini f.Kr. 870-árini f.Kr. 860-árini f.Kr. 850-árini f.Kr. 840-árini f.Kr. 

Ár: 899 f.Kr. 898 f.Kr. 897 f.Kr. 896 f.Kr. 895 f.Kr. 894 f.Kr. 893 f.Kr. 892 f.Kr. 891 f.Kr. 890 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:9. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
690-árini f.Kr.

Øldir: 8. øld f.Kr. - **[[7. øld f.Kr.]]** - 6. øld f.Kr.

Áratíggju: 740-árini f.Kr. 730-árini f.Kr. 720-árini f.Kr. 710-árini f.Kr. 700-árini f.Kr. - 690-árini f.Kr. - 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. 650-árini f.Kr. 640-árini f.Kr. 

Ár: 699 f.Kr. 698 f.Kr. 697 f.Kr. 696 f.Kr. 695 f.Kr. 694 f.Kr. 693 f.Kr. 692 f.Kr. 691 f.Kr. 690 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:7. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
790-árini f.Kr.

Øldir: 9. øld f.Kr. - **[[8. øld f.Kr.]]** - 7. øld f.Kr.

Áratíggju: 840-árini f.Kr. 830-árini f.Kr. 820-árini f.Kr. 810-árini f.Kr. 800-árini f.Kr. - 790-árini f.Kr. - 780-árini f.Kr. 770-árini f.Kr. 760-árini f.Kr. 750-árini f.Kr. 740-árini f.Kr. 

Ár: 799 f.Kr. 798 f.Kr. 797 f.Kr. 796 f.Kr. 795 f.Kr. 794 f.Kr. 793 f.Kr. 792 f.Kr. 791 f.Kr. 790 f.Kr.

----
## Hendingar
*

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:8. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
570 f.Kr.

Øldir: 7. øld f.Kr. – **[[6. øld f.Kr.]]** – 5. øld f.Kr. 

Áratíggju:  620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. 600-árini f.Kr. 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr. - 570-árini f.Kr. - 560-árini f.Kr. 550-árini f.Kr. 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr.

Árstal: 575 f.Kr. 574 f.Kr. 573 f.Kr. 572 f.Kr. 571 f.Kr. - 570 f.Kr. - 569 f.Kr. 568 f.Kr. 567 f.Kr. 566 f.Kr. 565 f.Kr.
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* Pythagoras, grikskur heimspekingur og støddfrøðingur (deyður umleið 495 f.Kr.).
* Xenofanes, grikskur heimspekingur (deyður umleið 475 f.Kr.).

## Andlát
*

Bólkur:6. øld f.Kr.
590 f.Kr.

Øldir: 7. øld f.Kr. – **[[6. øld f.Kr.]]** – 5. øld f.Kr. 

Áratíggju: 640-árini f.Kr. 630-árini f.Kr. 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. 600-árini f.Kr. - 590-árini f.Kr. - 580-árini f.Kr. 570-árini f.Kr. 560-árini f.Kr. 550-árini f.Kr. 540-árini f.Kr.

Árstal: 595 f.Kr. 594 f.Kr. 593 f.Kr. 592 f.Kr. 591 f.Kr. - 590 f.Kr. - 589 f.Kr. 588 f.Kr. 587 f.Kr. 586 f.Kr. 585 f.Kr.
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:6. øld f.Kr.
630 f.Kr.

Øldir: 8. øld f.Kr. – **[[7. øld f.Kr.]]** – 6. øld f.Kr. 

Áratíggju: 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. 650-árini f.Kr. 640-árini f.Kr. - 630-árini f.Kr. - 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. 600-árini f.Kr. 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr.   

Árstal: 635 f.Kr. 634 f.Kr. 633 f.Kr. 632 f.Kr. 631 f.Kr. - 630 f.Kr. - 629 f.Kr. 628 f.Kr. 627 f.Kr. 626 f.Kr. 625 f.Kr. 
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:7. øld f.Kr.
810-árini f.Kr.

Øldir: 10. øld f.Kr. - **[[9. øld f.Kr.]]** - 8. øld f.Kr.

Áratíggju: 860-árini f.Kr. 850-árini f.Kr. 840-árini f.Kr. 830-árini f.Kr. 820-árini f.Kr. - 810-árini f.Kr. - 800-árini f.Kr. 790-árini f.Kr. 780-árini f.Kr. 770-árini f.Kr. 760-árini f.Kr. 

Ár: 819 f.Kr. 818 f.Kr. 817 f.Kr. 816 f.Kr. 815 f.Kr. 814 f.Kr. 813 f.Kr. 812 f.Kr. 811 f.Kr. 810 f.Kr.

----
## Hendingar
* 814 f.Kr. – Býurin Karthago verður stovnaður av Dido

## Týðandi persónar
*

## Slóðir úteftir

Bólkur:9. øld f.Kr.
Bólkur:Áratíggju
701 f.Kr.

Øldir: 9. øld f.Kr. – **[[8. øld f.Kr.]]** – 7. øld f.Kr. 

Áratíggju: 750-árini f.Kr. 740-árini f.Kr. 730-árini f.Kr. 720-árini f.Kr. 710-árini f.Kr. - 700-árini f.Kr. - 690-árini f.Kr. 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. 650-árini f.Kr. 

Árstal: 706 f.Kr. 705 f.Kr. 704 f.Kr. 703 f.Kr. 702 f.Kr. - 701 f.Kr. - 700 f.Kr. 699 f.Kr. 698 f.Kr. 697 f.Kr. 696 f.Kr. 
----
## Hendingar
* 

## Føðingar
* 

## Andlát
*

Bólkur:8. øld f.Kr.
12. øld f.Kr.

13. øld f.Kr. – **12. øld f.Kr.** – 11. øld f.Kr.

## Hendingar
*

## Týdningarmikil fólk
*

## Uppfinningar
*
2. áratúsund f.Kr.

Áratúsund: 3. áratúsund f.Kr. – **2. áratúsund f.Kr.** – 1. áratúsund f.Kr.
----
## Hendingar
* 
## Týdningarmikil fólk
* 
## Øldir

## Slóðir úteftir

Bólkur:Ár
Bólkur:Áratúsund
Wellington

**Wellington** (maori: *Te Whanganui-a-Tara*) er høvuðsstaður í Nýsælandi. Býurin liggur í sunnara enda av Norðuroynni. 

Wellington varð grundaður av bretum í 1839. Hann gjørdist høvuðsstaður í Nýsælandi í 1865.
Í 2019 hevði Wellington um leið 418.500 íbúgvar og er harvið næststørsti býur í landinum eftir Auckland.

## Myndir

WellingtonPanorama.jpg|Wellington
Wellington-FromTopOfMountVictoria.jpg|Miðbýurin
Wellington_Town_Hall,_Wellington,_New_Zealand_(11).JPG|Ráðhúsið "Wellington Town Hall"
Parliament_House_and_the_Beehive_June_2012.JPG|Nýsælendska Tinghúsið 
Wellington_Urban_Area.png|Býarpartar 
Wairau_River_Map.jpg|Sundið millum Norðuroynna og Suðuroynna 


## Ávísingar úteftir
*Heimasíða: wellingtonnz.com (á enskum)
*Wellington, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

* Upplýsingarnar um Wellington eru fingnar til vega frá norsku og ensku útgávuni av Wikipediu. 

Bólkur:Nýsæland
Bólkur:Býir í Nýsælandi
Bólkur:1839
Auckland

**Auckland** er størsti býur í Nýsælandi. 
Býurin liggur í útnyrðingspartinum av Norðuroynni. 
Í 2018 hevði Auckland um leið 1,6 mió. íbúgvar.
Hetta svarar til ein triðing av øllum fólkunum í landinum.
Næststørsti býur í Nýsælandi er høvuðsstaðurin Wellington. 

Miðbýurin er bygdur á einum 2 km breiðum eiði, sum er millum tvær víkir,
víkin *Waitemata Harbour* norðanfyri og stóra víkin *Manukau Harbour* sunnanfyri. 
Maoriar, upprunafólkið í Nýsælandi, búsettust í økinum longu fyri um leið 670 árum síðan (1350).
Býurin Auckland varð grundaður av bretum í 1840. 

## Myndir

Auckland_isthmus_and_Waitemata_Harbour.jpg|Auckland-eiðið og Waitemata-víkin úr erva
Auckland-aerialview.jpg|Auckland úr erva
AucklandRegionPopulationDensity.png|
Auckland CBD.jpg|Miðbýurin. Til høgru sæst tornið *Sky Tower*, sum er 328 metrar høgt.
Skytower At night (7187531200).jpg|Tornið *Sky Tower* um náttina.
Auckland-CityOfSails2.jpg|Miðbýurin og havnarlag
Auckland Waterfront.jpg|*Auckland Waterfront* í miðbýnum
Auckland Art Gallery - Extension.jpg|Listasavn *Auckland Art Gallery*
Auckland_airport_international_terminal.jpg|Altjóða flogvøllurin í Auckland 


## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíðan: aucklandcouncil.govt.nz (á enskum)
*Auckland, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

* Upplýsingarnar um Auckland eru fingnar til vega frá norsku og ensku útgávuni av Wikipediu. 

Bólkur:Nýsæland
Bólkur:Býir í Nýsælandi
Bólkur:1840
3. áratúsund

Áratúsund: 2. áratúsund – **3. áratúsund** – 4. áratúsund

3. áratúsund byrjaði 1. januar 2000 og fer at enda 31. desember 2999.
----

## Hendingar
* Yvirgangsálopini í september 2001
* Irak-kríggið (2003-2011) 
* Yvirgangsatsókn í Beslan í 2004
* Yvirgangsálopið í Noregi 2011
* Borgarakríggið í Sýria
* Kríggið ímóti IS
* Flóttafólkakreppan
* Yvirgangsálopið móti einum skúla í Peshawar í 2014
* Yvirgangsálopið móti Charlie Hebdo í januar 2015
* Yvirgangsálopini í París í november 2015
* Yvirgangsálopini í Brussel í mars 2016
* Yvirgangsálopið í Orlando í juni 2016
* Yvirgangsálopið í Nice í juli 2016

## Viðkomandi persónar

### A
*
### B
* George W. Bush
* 
### C
* David Cameron

### D
* 
### F
* Frans pávi
### G
*
### H
* François Hollande

### I
* 
### J
* Boris Johnson

### K
* 
### L
* 
### M
* Emmanuel Macron
* Theresa May
* Angela Merkel

### N
* 
### O
* Barack Obama

### P
* Vladimir Putin

### R
*
### S
* Saddam Hussein
*
### T
* Donald Trump

### V
*
### W
*
## Slóðir

Bólkur:Ár
Bólkur:Áratúsund
Christchurch

**Christchurch** er ein býur í Nýsælandi. 
Býurin liggur við eysturstrondina av Suðuroynni. 

Christchurch varð grundaður av bretum í 1848. 
Í 2019 hevði býurin fleiri enn 377 túsund íbúgvar. 
Harvið er hann størsti býurin á Suðuroynni og triðstørsti býurin í Nýsælandi eftir Auckland og Wellington.

## Ávísingar úteftir
*Heimasíða: ccc.govt.nz (á enskum)
*Christchurch, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

* Upplýsingarnar um Christchurch eru fingnar til vega frá norsku og ensku útgávuni av Wikipediu. 

Bólkur:Nýsæland
Bólkur:Býir í Nýsælandi
Bólkur:1848
Gablatíðin

**Gablatíðin** er tiðin frá 1655 (1661) - 1708, tá feðgarnir Christoffer von Gabel og Frederik von Gabel høvdu Føroyar í len frá danska konginum og einarætt til allan handil við Føroyar.

## Ávísingar úteftir
*  Gabla-tíðin í Føroyum eitur aðrastaðni “lítla ístíðin.”, r7, 30.september 2017 

## Keldur

Bólkur:Føroya søga
Jacinda Ardern

**Jacinda Kate Laurell Ardern** (ensk úttala: /dʒəˈsɪndə ˈɑːrdɜːn/; fødd 26. juli 1980) er nýsælendskur politikari og fyrrverandi forsætisráðharrin í Nýsælandi.

Hon varð fyrstu ferð vald inn á nýsælendska tingið í 2008. 
Í august mánaði 2017 gjørdist hon leiðari í nýsælendska arbeiðaraflokkinum *Labour Party* og frá oktober 2017 til januar 2023 var hon forsætisráðharrin í Nýsælandi. Eftirmaður hennara sum floksformaður og harvið eisini forsætisráðharri er Chris Hipkins.

## Ávísingar úteftir
*Rt Hon Jacinda Ardern , parliament.nz (á enskum)
*Rt Hon Jacinda Ardern , labour.org.nz (á enskum)
*Ardern gevst sum stjórnarleiðari í Nýsælandi, portal.fo, 19. jan. 2023

## Keldur

Bólkur:Nýsælendingar
Bólkur:Politikarar
Bólkur:Kvinnuligir stjórnarleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1980
Brarup kirkja

**Brarup kirkja** (danskt: *Brarup Kirke*) er ein gomul kirkja í Brarup á Falster í Danmark frá umleið 1200.

## Altarið og málningarnir inni í kirkjuni


File:Brarup19Apsis og altertavle.jpg|
File:Brarup47Korhvælv vestkappe, Evas fødsel.jpg|
File:Brarup80Skib nordvæg, Kristus for Pilatus.jpg|
File:Brarup86Triumfvæg mod nord, Mand stanges med ged.jpg|
File:Brarup08Skib set mod øst.jpg|


## Keldur


## Ávísing úteftir
* Nordvestfalster pastorat 

## Slóðir

Bólkur:Kirkjur í Danmark
Región Sæland

**Región Sæland** (Danskt: **Region Sjælland**) er ein av teimum fimm Regiónunum í Danmark, sum vóru settar á stovn 1. januar 2007 eftir at Kommunalreformurin varð samtyktur í 2005.

Bólkur:Regiónir í Danmark
Kirk Douglas

**Kirk Douglas** (føddur sum *Issur Danielovitch* 9. desember 1916 í Amsterdam, New York, deyður 5. februar 2020 í Beverly Hills, Kalifornia) var amerikanskur sjónleikari, framleiðari og filmsleikstjóri.

Kirk Douglas spældi nógvar stórar leiklutir í filmum úr Hollywood. Hann gjørdist ein ein av teimum kendastu filmsjónleikarunum  í 1950-árunum og 1960-árunum.

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða: kirkdouglas.com (á enskum)
*Kirk Douglas, IMDb (á enskum)
*Um sjónleikaran Kirk Douglas, vp.fo [archive.org]

## Keldur


Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1916
Bólkur:Andlát í 2020
Dotter

**Johanna Maria Jansson**, betri kend sum **Dotter**, (fødd 10. juni 1987 í Arvika) er ein svensk songkvinna og sangskrivari. Hon tók fyri fyrstu ferð lut í Melodifestivalen í 2018, men hon kom ikki víðari tá. Hon var aftur við í 2020, og tá kom hon beinleiðis víðari til finaluna.

## Útgávur
### Stakløg
*2014 – *My Flower*
*2015 – *Dive*
*2016 – *Creatures of the Sun*
*2017 – *Evolution*
*2018 – *Rebellion*
*2018 – *Cry*
*2019 – *Heatwave*
*2019 – *Walk With Me*
*2019 - *I Do*
*2020 – *Bulletproof*
*2020 - *Backfire*
*2020 - *Im Sorry*
*2020 - *Vintern jag var Sexton*
*2021 - *Little Tot*

## Ávísing úteftir
*Allmusic.com

Bólkur:Svenskar songkvinnur
Bólkur:Føðingar í 1987
Miðalvarping

**Miðalvarping** (*interjection* á enskum) er smáorð, ið gevur ljóð fyri hýri, kenslum o. till.. Smáorð av hesum slagi seta fólk inn ímillum í talu síni. 

Miðalvarpingar á føroyskum eru t.d. **ádú, áh, ája, ass, dekan, hey, hó, hygga síggj, píkasjey, skál, takk, tví.**.
Saman mynda hesi smáorðini ein orðaflokk. Miðalvarpingar bendast ikki.  

## Hygg eisini at
* Føroyskt mál - Miðalvarpingar

## Keldur

Bólkur:Málfrøði
Bólkur:Orðaflokkar
Sterkt bend sagnorð

**Sterkt bend sagnorð** eru sagnorð, sum hava onga ending í 3. persóni í tátíð eintali (eitt stavilsi).

Dømi eru:
*  at bíta – hann beit
*  at finna – hon fann
*  at flúgva – hann fleyg 
*  at koma – hon kom
*  at lesa – hon las
*  at liggja – hann lá
*  at renna – hann rann 
*  at syngja – hon sang 
*  at springa – hann sprakk 
*  at sita – hon sat
*  at taka – hann tók 

### Les eisini
* Veikt bend sagnorð
* Ávirkandi sagnorð
* Óávirkandi sagnorð

## Slóðir úteftir
* *Sterkt bend sagnorð* á síðu 37 í bókini Stutt Mállæra (Anna Maria Reinert Jensen og Harry Davidsen), snar.fo
* *Sterkt bend sagnorð* á síðu 133 í bókini Mállæra (Paulivar Andreasen og Árni Dahl), Føroya Skúlabókagrunnur

## Keldur

Bólkur:Orðaflokkar
Sporting CP

**Sporting Clube de Portugal** er portúgalskt knattspyrnufélag. Það var stofnað árið 1906 af José Alvalade og spilar leiki þess á Estádio José Alvalade, til heiðurs stofnanda.

## Heiður
* **[[Primeira Liga]]: 21**
:: 1940–41, 1943–44, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1950–51, 1951–52, 1952–53, 1953–54, 1957–58, 1961–62, 1965–66, 1969–70, 1973–74, 1979–80, 1981–82, 1999–2000, 2001–02, 2020/21, 2023/24, 2024/25

* **[[Portúgalska bikarinn]]: 17**
:: 1940–41, 1944–45, 1945–46, 1947–48, 1953–54, 1962–63, 1970–71, 1972–73, 1973–74, 1977–78, 1981–82, 1994–95, 2001–02, 2006–07, 2007–08, 2014–15, 2018–19 

***[[Portúgalska ofurbikarinn]]: 8**
:: 1982, 1987, 1995, 2000, 2002, 2007, 2008, 2015

***[[Taça da Liga]]: 2**
:: 2017–18, 2018–19

* **[[UEFA Cup Winners Cup]]: 1** 
:: 1963–64

## Keldur


## Slóðir úteftir
* Almenn heimasíða

Bólkur:Fótbóltsfeløg
Ohms lóg

**Ohm's lóg** sigur at streymurin ígjøgnum ein leiðara fylgir lutfallinum á spenninginum ímillum punktini yvir leiðaran. Hettar førur til ein konstant ið lýsir hetta lutfalli, ið verður kallaður elektrisk mótstøða. Hetta lutfallið verður lýst við fylgjandi líking:

:I = \frac{U}{R}

Har I er streymur í rennur í gjøgnum leiðarin, mált í Amper,  V er spenningur máldur yvir leiðarin, máldur í Volt, og R er elektriska mótstøðan á leiðarunum, máldur í Ohm.



## Streymrás greining

Ohms lóg kann skrivast uppá tríggjar mátar, ið allir lýsa lutfalli ímillum streym, spenning og mótstand:

:I = \frac{U}{R} \quad \text{ella}\quad U = IR \quad \text{ella} \quad R = \frac{U}{I}. 

## Tilvísingar
Kenny Rogers

**Kenneth Donald „Kenny“ Rogers** (føddur 21. august 1938 í Houston, Texas, deyður 20. mars 2020 í Sandy Springs, Georgia) 
var amerikanskur sangari, sangskrivari og sjónleikari.

Hann byrjaði sína lívsleið sum sangari í 1957. Sum crossover-sangari millum popp- og country, gjørdist hann ein tann fremsti og mest seljandi tónleikarin í seinnu helvt av 20. øld, serliga í 70- og 80-árunum. Kendasti og mest vælumtókti sangurin, hann hevur sungið, man vera "Lucille" frá 1977.

Í 2007 varð Kenny Rogers upptikin í Country Music Hall of Fame.

## Slóðir úteftir
* kennyrogers.com - Heimasíðan hjá Kenny Rogers (á enskum)
* Kenny Rogers, imdb.com (á enskum)
* Kenny Rogers deyður, portal.fo, 21. mars 2020 (á føroyskum)
* Kenny Rogers, country music star, dies aged 81, guardian.com  (á enskum)
* Kenny Rogers, snl.no (á norskum)
*  Kenny Rogers  , countrymusichalloffame.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Amerikanskir tónleikarar
Bólkur:Country sangarar
Bólkur:Country tónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1938
Bólkur:Andlát í 2020
Montemagno Monferrato

**Montemagno Monferrato** (Piemontesiskt: *Montmagn*) er ein kommuna í landslutinum Asti (AT) í Piemonte, í Norðuritalia. Kommunan liggur 30 kilometrar eystan fyri Torino og 18 kilometrar í ein landnyrðing frá Asti. Tann 30. november 2017 búðu 1120 fólk har.

Økið er 16,1 ferkilometrar til støddar. Montemagno hevur mark til hesar kommunur: Altavilla Monferrato (í landslutinum Alessandria), Casorzo, Castagnole Monferrato, Grana, Refrancore, Viarigi.

## Kend fólk, fødd í Montemagno

* Luigi Giuseppe Lasagna (f. 1850 - d. 1895), biskupur av Oea.

## Myndir

Chiesa dei Santi Martino e Stefano di Montemagno.jpg|Sóknarkirkjan í Montemagno Monferrato
Castello di Montemagno.JPG|Borgin í Montemagno Monferrato
Montemagno.jpg|Víngarður uttan fyri bygdina.
Montemagno Chiesa di San Vittore.jpg|Leivdir av San Vittore-kirkjuni 


## Slóðir úteftir
* Almenna heimasíðan á italskum og á enskum 

Bólkur:Býir og bygdir í Italia
Bólkur:Piemonte
FC Hegelmann

**Futbolo klubas Hegelmann** ella **FC Hegelmann** er eitt fótbóltsfelag úr Raudondvaris í Litava. Felagið varð stovnað í 2009. 

## Landskappingin (2016.–)

## Núverandi hópur
*Dagført [[27. januar]] [[2026]].*

 ✔️

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Keldur


## Slóðir
* heimasíðan hjá
* TOPLYGA
* SOCCERWAY
* FLASHSCORE
* Transfermarkt
* Globalsportsarchive

Bólkur:Litavisk fótbóltsfeløg
Sambindingarorð

**Sambindingarorð** (á latíni: *coniunctio*; á enskum: *conjunction*) eru smáorð, sum binda saman einstøk orð, setningsliðir og heilar setningar.

Á føroyskum verða tvey sløg av sambindingarorðum nýtt: 
* Javnskipandi sambindingarorð (*coordinating conjunction* á enskum) 
:Orð av hesum slagi eru t.d.: *og, bæði-og, ella, hvørki-ella, annaðhvørt-ella, men*.
* Undirskipandi (ella innskipandi) sambindingarorð (*subordinating conjunction* á enskum) 
:Orð av hesum slagi eru t.d.: *at, tí at, av tí at, tá ið, til, fyrr enn, so, so at, um, sum, hóast, har ið, uttan*.

Vanligastu sambindingarorðini á føroyskum eru *og*, *at* og *sum*. 

Sambindingarorð bendast ikki.

## Hygg eisini at
* Føroyskt mál - Sambindingarorð

## Keldur

Bólkur:Málfrøði
Bólkur:Orðaflokkar
Maj Sjöwall

**Maj Sjöwall** (fødd 25. september 1935 í Stokkhólmi, deyð 29. apríl 2020 í Landskrona), var svenskur kvinnuligur rithøvundur og týðari.
 
Í árunum frá 1965 til 1975 skrivaði hon saman við svenska rithøvundin Per Wahlöö vælkendu krimi-skaldsøgurøðina um løgreglumannin Martin Beck og hansara samstarvsfelagar.

## Bøkur (úrval)
Krimirøðin um Martin Beck (saman við Per Wahlöö):
*1965 – *Roseanna*
*1966 – *Mannen som gick upp i rök*
*1967 – *Mannen på balkongen*
*1968 – *Den skrattande polisen*
*1969 – *Brandbilen som försvann*
*1970 – *Polis, polis, potatismos!*
*1971 – *Den vedervärdige mannen från Säffle*
*1972 – *Det slutna rummet*
*1974 – *Polismördaren*
*1975 – *Terroristerna*

## Slóðir úteftir
* Ingi Samuelsen: Rithøvundurin Maj Sjöwall deyð, 84 ár, portal.fo, 29. apríl 2020
*Beck-författaren Maj Sjöwall har gått bort, svt.se, 29. apríl 2020 (á svenskum)
* Kungl. biblioteket: [(Sjöwall, Maj, 1935-) ](http://libris.kb.se/hitlist.jsp?q=förf:(Sjöwall,+Maj,+1935-)&m=50), libris.kb.se

## Keldur

Bólkur:Svenskir rithøvundar
Bólkur:Kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1935
Bólkur:Andlát í 2020
Agnar Nielsen

**Aksel Agnar Aagaard Nielsen** (føddur 6. november 1928 i Vestmanna. deyður 3. mai 2020) var føroyskur politikari (SB), løgtingsmaður og løgtingsformaður.

Agnar Nielsen var bedingsmeistari í Vestmanna 1958-65, stjóri á Vestmanna skipasmiðju 1972-81, og kavari 1966-72. Sum politikari hevði hann sæti á Løgtingi í 20 ár, frá 1970 til 1990. Í tveimum umførum var hann eisini løgtingsformaður, fyrru ferðina frá 1978-79 og aftur tíggju ár seinni, frá 1989-90.

## Slóðir úteftir
* Edmund Joensen: Ein kappi er farin, vp.fo, 5. mai 2020
* Agnar Nielsen - bls. 323 - Bind 2 , Løgtingið 150 - Hátíðarrit, Tórshavn 2002 

## Keldur

Bólkur:Føroyskir politikarar
Bólkur:Føðingar í 1928
Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum
Bólkur:Løgtingslimir
Bólkur:Løgtingsformenn í Føroyum
Bólkur:Andlát í 2020
Jim Hanks

**James Mathew** "**Jim**" **Hanks** (føddur 15. juni 1961) er amerikanskur sjónleikari og skemtari.

## Keldur


## Slóðir úteftir

* Jim Hanks á Internet Movie Database

Bólkur:Føðingar í 1961
Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Amerikanskir raddaleikarar
New World, New Spine (EP)

**New World, New Spine** er fyrsta EPin hjá føroyska bólkinum Impartial, ið kom út í 2019.

## Sanglisti
Jákup Ólavsson og Bjørn Askham hava skriva sangirnir. Frídur Jacobsen hevur hjálpt við teksti til "Reflection".

*1. *Your God* (3:03)
*2. *Say It* (4:50)
*3. *Reflection* (3:43)
*4. *Einki Søtt* (3:33)
*5. *Coming For You* (6:13)

Bólkur:Tónleikaútgávur
Enya

**Enya** (fødd 17. mai 1961 í Gweedore í Donegal í Irlandi) er ein írsk sangarinna, sangskrivari og tónleikari. 

## Útgávur
* *Enya* (1987) (givin út undir heitinum *The Celts* fyri aðru ferð í 1992)
* *Watermark* (1988)
* *Shepherd Moons* (1991)
* *The Memory of Trees* (1995)
* *A Day Without Rain* (2000)
* *Amarantine* (2005)
* *And Winter Came...* (2008)
* *Dark Sky Island* (2015)

## Ávísingar úteftir
*Enya, imdb.com (á enskum) 
*Enya, discogs.com (á enskum) 

## Keldur

Bólkur:Írskar songkvinnur
Bólkur:Kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1961
Torkil Beder

**Petur Torkil Beder** livdi frá 27. februar 1924 til 19. oktobur 2007. Torkil var prestur í Norðuroya eystara prestagjaldi (1954), til hann gjørdist prestur í Fuglafjarðar prestagjaldi (1956), og sat í embætinum til 1989, tá hann fór frá vegna sjúku.

Umframt at verða prestur, undirvísti Torkil eisini í Latíni á Miðnámsskúlanum á Kambsdali, var aktivur limur í skúlaráðnum í Fuglafjarðar Skúla í 30 ár, og nevndarlimur í Ítróttarfelagi Fuglafjarðar í árunum 1978 - 1979. Eisini hevur Torkil Beder verið í útgevandi nevnd fyri Kirkjublaðið, útgivið stuttsøgur í Mín jólabók, umframt at hava týtt nakrar av sálmunum í Sálmabók Føroya kirkju.

Torkil Beder hevur givið út bókina Mangt er millum himmal og jørð, saman við systkinnabarninum Erling Poulsen. Bókin snúði seg um pátrúgv, og var ein antologi av ymiskum frásagnum, sum teir savnaðu inn saman í árunum frammanundan útgávuna. Bókin varð prýdd við tekningum eftir Edward Fuglø listamálara. Seinni kom eisini bókin Meiri er millum himmal og jørð, sum varð útgivin av Erling Poulsen, við hjálp frá Torkili.

## Útgávur

*1961 *- Gleðihátíðin mikla*, Mín jólabók, Bókadeild Føroya Lærarafelags
*1988 *- Oyndafjarðar kirkja 1838 - 1988, Meinigheitsráðið*
*1990 *- Gleðin, hon er fødd í dag*, Mín jólabók, Bókadeild Føroya Lærarafelags
*1991 *- Og ljósið skínur í myrkrinum*, Mín jólabók, Bókadeild Føroya Lærarafelags
*1994 *- Orðið er hold*, Mín jólabók, Bókadeild Føroya Lærarafelags
*1995 *- Gleðilig jól*, Mín jólabók, Bókadeild Føroya Lærarafelags
**Í oyðimørk burtur av slóðaum vegi*. Evangeliskt sangsavn

## Útgávur saman við øðrum

*1995 *- Mangt er millum himmal og jørð*, Bókadeild Føroya Lærarafelags (1995)
*2000 *- Meiri er millum himmal og jørð*, Bókadeild Føroya Lærarafelags (2000)

## Týðingar

**Í deyðans bondum Jesus lá*. Sálmabók Føroya kirkju, sálmur 208 (M. Luther, 1524)
* *Vár trúgv várt fasta álit er*. Sálmabók Føroya kirkju, sálmur 478 (J.H. Schrader, 1731)
* *Við nái í Guðs hjarta*. Sálmabók Føroya kirkju, sálmur 502 (C.O. Rosenius, 1844)
* *Statt upp, mín sál, á morgni fró*. Sálmabók Føroya kirkju, sálmur 209 (W.A. Wexels, 1858)
* *Guðs kirkjulið er heimsins størsta undur*. Sálmabók Føroya kirkju, sálmur 248 (R. Fangen, 1942)
* *O, Harri, hvønn skulu vit fara til?*. Sálmabók Føroya kirkju, sálmur 476 (H.A. Tandberg, 1977)

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1924
Bólkur:Andlát í 2007
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Erling Poulsen

**Thomas Erling Poulsen**  (føddur 20. juni 1924 í Vági, deyður 22. november 2006)
var føroyskur lærari og rithøvundur. 

Erling Poulsen var útbúgvin lærari sum tók fyrra part av próvnum á Jonstrup Seminarium á sumri 1951 og annan part á Føroya Læraraskúla 1952. Hann varð fyrst vikarur í Vági og síðani lærari á sama staði í 36 ár til á sumri 1988. Hann gavst sum lærari av heilsubrekum og flutti til Havnar. 

Sum rithøvundur gav hann fleiri bøkur út. Millum hesar er bókin *[[Mangt er millum himmal og jørð]]*, sum hann útgav saman við systkinnabarninum Torkil Beder, og bókin *Meiri er millum himmal og jørð*, sum útkom nøkur ár eftir.

## Útgávur (úrval)
* 1991 - *Víkarbyrgi*
*1991 - *Grind og bátar í Vági* 
* 1992 *- Laura, Immanuel og Aldan ganga burtur*
* 1995 - *Smyrlarnir í strandfarasigling* 
* 1997 *- Tjaldrið : fyrsta Tjaldrið hjá Skipafelagnum Føroyum*
* 1998 *- Lopra : niðursetubygd og hvalastøð*
* 2000 *- Marité*
* 2001 *- Bjargingarbrøgd I*
*2002 - Bjargingarbrøgd II
* 2004 *- Loranstøðin við Eggjarnar*

## Útgávur saman við øðrum
*1995 *- Mangt er millum himmal og jørð*
*2000 *- Meiri er millum himmal og jørð*

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1924
Bólkur:Andlát í 2006
Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Hjáorð

**Hjáorð ** eru orð, sum verða sett hjá sagnorðum, lýsingarorðum, hjáorðum og fyrisetingum. 
Hjáorðini greiða frá, hvar, nær og hvussu okkurt er.

Dømi eru:
* Hvar?: ***her, higar, hagar***, o.s.fr
* Nær?: ***nú, tá, árla, síðla, ongantíð, altíð***, o.s.fr
* Hvussu?: ***væl, illa***, o.s.fr

Hjáorðini kunnu býtast í seks høvuðsflokkar. 
Hesir eru:
* Staðarhjáorð 
* Tíðarhjáorð 
* Spurnarhjáorð 
* Munarhjáorð 
* Lýsingarhjáorð  
* Onnur hjáorð

Summi hjáorð verða stigbend.

## Hygg eisini at
* Føroyskt mál - Hjáorð

## Slóðir úteftir
* *Hjáorð* á síðu 37 í bókini Stutt Mállæra (Anna Maria Reinert Jensen og Harry Davidsen), snar.fo
* *Hjáorð* á síðu 134 í bókini Mállæra (Paulivar Andreasen og Árni Dahl), Føroya Skúlabókagrunnur

## Keldur

Bólkur:Málfrøði
Bólkur:Orðaflokkar
Veikt bend sagnorð

**Veikt bend sagnorð** eru sagnorð, sum enda í 3. persóni í tátíð eintali við *-di, -ti, -ði* ella *-aði* (tvey ella fleiri stavilsi).

Dømi eru:
**við *'-di***:
*  at gera – hann gjørdi
*  at krevja – hon kravdi
*  at telja – hann taldi
*  at selja – hon seldi 
*  at benda – hann bendi
*  at senda – hon sendi
*  at fylgja – hann fylgdi 
*  at liva – hon livdi 
*  at heingja – hann hongdi 
*  at steingja – hann stongdi 
*  at goyma – hon goymdi 
*  at hoyra – hon hoyrdi 
*  at spyrja – hann spurdi 
*''við '''-ti***:
*  at keypa – hann keypti
*  at gifta – hon gifti
*  at flyta – hann flutti 
**við *'-ði***
*  at hava – hann hevði
*  at leggja – hann legði 
*  at siga – hon segði 
*''við '''-aði***
*  at tala – hann talaði
*  at elska – hon elskaði
*  at leita – hann leitaði 
*  at skriva – hon skrivaði 
*  at byrja – hann byrjaði 

### Les eisini
* Sterkt bend sagnorð
* Ávirkandi sagnorð
* Óávirkandi sagnorð

## Slóðir úteftir
* *Veikt bend sagnorð* á síðu 37 í bókini Stutt Mállæra (Anna Maria Reinert Jensen og Harry Davidsen), snar.fo
* *Veikt bend sagnorð* á síðu 133 í bókini Mállæra (Paulivar Andreasen og Árni Dahl), Føroya Skúlabókagrunnur

## Keldur

Bólkur:Orðaflokkar
Silicium

**Silicium** ella **silicon** er eitt frumevni, ið hevur atomnummar 14 í skeiðbundnu skipaninini.

Bólkur:Frumevni
Kirundi

**Kirundi**, eisini kent undir heitinum **rundi**, er eitt bantumál ið verður tosað av í minsta lagi 9 milliónum fólkum í Eysturafrika (heilt ítøkiliga í Burundi og í pørtum av grannalondunum Tansania og Kongo-Kinshasa). Størsti parturin av teimum ið tala málið, búgva í Burundi, har næstan øll fólk duga at tosa kirundi. 

Málið er sera nær skilt við kinyarwanda, ið verður tosað av nærum øllum fólkum í grannalandinum Rwanda. Munurin ímillum hesi bæði málini er so lítil, at borgarar úr báðum londum kunnu samskifta nøkulunda hvør við annan. 

Kirundi er eitt av teimum trimum almennu málunum í Burundi og einasta tjóðarmál.

## Ávísingar úteftir
*Elizabeth E. Cox: *Kirundi* (á enskum)
**Book I, Lessons 1-125, matana.de
**Book II, Grammar, matana.de
**Dictionary Kirundi-English / English-Kirundi, matana.de
*What Languages Are Spoken In Burundi?, worldatlas.com

## Viðmerkingar

## Keldur

Bólkur:Bantumál
Bólkur:Burundi
Bólkur:Mál í Burundi
Marmennil

**Marmennil** er ein yvirnáttúrulig vera.

Hann er líkur fólki, men er góðan mun minni í vakstralagi; fingrarnir á honum eru langir. Hann livir  á havsbotni og ger útróðrarmonnum mein við at bíta agnið av onglunum og seta fast í botn, so at teir mega slíta snørini; verður hann krøktur, er hann so handa-fimur, at hann kann at loysa teymarnar undan snørinum og soleiðis sleppa undan at verða drigin upp  undir borð sum annar fiskur og tikin inn í bát.

Marmennilin gongur aftur í fleiri søgnum í Føroyum, m.a. í Elduvík. 

Marmennilin er fleiri ferðir avmyndaður av listamanninum William Heinesen, men er eisini at síggja á standmyndunum á grótkastinum uttanfyri bátahylin í Fuglafirði, umframt eisini at verða avmyndaður við standmynd í Elduvík, sum er gjørd av myndahøggara Hans Paula Olsen. Eisini hevur Annika Hoydal ein sang við sama navni.

* (1985) - Heygar og Dreygar - Avmyndaður á bandahúsa - Yggdrasil
* (1997) - Heitislag: Marmennil - á útgávuni Havið - Annika Hoydal
* (2004) - Portrið til heimin - 5 standmyndir í Fuglafirði avdúkaðar - Kunstgruppen 7*9*13
* (2020) - Standmynd í Elduvík avdúkað - Hans Pauli Olsen

## Keldur

Bólkur:Ævintýrverur
Bólkur:Fólkaminni
Kongo (fleiri týdningar)

Heitið **Kongo** hevur fleiri týdningar:

* Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo (Kongo-Kinshasa), eitt land í Miðafrika
* Lýðveldið Kongo (Kongo-Brazzaville), eitt land í Miðafrika
* Kongoá, ein stór á í Miðafrika
Bowling Green (Kentucky)

**Bowling Green** er triðstørsti býur í amerikanska stakríkinum Kentucky.

Býurin liggur nakað miðskeiðis í Kentucky, um leið 100 kilometrar norðan fyri Nashville í Tennessee.
Í 2019 búðu fleiri enn 70 túsund fólk í býnum.

Áin *Barren River* rennur framvið býnum. 

## Søga
Evropeisk niðursetufólk búsettu seg her í økinum í seinna helmingi av 18. øld.
Býurin varð grundlagdur undir navninum *Bolin Green* í 1798.

Undir Amerikanska borgarakrígnum var 
Bowling Green fyribils høvuðsstaðurin hjá suðurstatssinnaðu stjórnini í Kentucky. 

Í 1906 varð lærdi háskúlin *Western Kentucky University* (WKU) stovnaður.

Bilverksmiðurin, sum framleiðir *Chevrolet Corvette*, er her í Bowling Green.

## Myndir

Fountain Square Park, Bowling Green, Kentucky.JPG|Í miðbýnum (*Fountain Square Park*)
Shops along Fountain Square in Bowling Green, Kentucky 2008.JPG|Í miðbýnum
Bowling Green Kentucky City Hall.jpg|Ráðhúsið (*City Hall*)
KYMuseum.JPG|Kentuckysavn
WKU Center Campas.jpg|WKU "Campus"
WKUMidCampus.JPG|WKU "Campus"
HHCherryHall.JPG|WKU "Cherry Hall"
Disc golf course Bowling Green Kentucky May 2006.jpg|Golfvøllur
OldBRiverBdg.JPG|Áin *Barren River*


## Kend fólk
* Sam Bush, tónleikari
* Rand Paul, politikari

## Vinarbýir
* Kawanishi, Hyogo, Japan
* Erfurt, Thüringen, Týskland

## Ávísingar úteftir
* Almenna heimasíða: bgky.org 
*[Bowling Green (Kentucky)](https://en.wikivoyage.org/wiki/Bowling_Green_(Kentucky)), wikivoyage.org

## Keldur

Bólkur:Kentucky
Bólkur:Býir í Kentucky
Gaoth Dobhair

**Gaoth Dobhair** (á írskum) ella **Gweedore** (á enskum) er landaøki og sóknarkommuna í vestara parti av greivadømi Donegal í útnyrðingsparti av Írlandi. 

Landaøkið er 26 kilometrar til longdar og 14 kilometrar breitt. Í sóknarkommununi búgva um leið 4000 fólk. 

Størstu bygdirnar eru Croichshlí (*Crolly*), Dún Lúiche (*Dunlewey*), An Bun Beag (*Bunbeg*), Doirí Beaga (*Derrybeg*) og Cnoc Fola (*Bloody Foreland*).

Landaøkið liggur í tí partinum av landinum, har fólk í høvuðsheitum tosa gæliskt. Hesi økini í Írlandi kallast *Gaeltacht*.

## Kend fólk
* Clannad 
* Moya Brennan
* Enya

## Listi yvir bygdir í økinum
* An tArd Donn (*Arduns*)
* Ard na gCeapairí (*Ardnagappery*)
* Baile an Droichid (*Ballindrait*)
* An Baile Láir (*Middletown*)
* An Bun Beag (*Bunbeg*)
* Bun an Inbhir (*Bunaninver*)
* Bun an Leaca (*Brinalack *ella* Brinaleck*)
* An Charraic (*Carrick*)
* Carraig an tSeascain (*Carrickataskin*)
* Cnoc an Stolaire (*Knockastolar*)
* Cnoc Fola (*Bloody Foreland*)
* Coitín *ella* An Choiteann (*Cotteen*)
* Croichshlí *ella* Croithlí (*Crolly*)
* Dobhar (*Dore*)
* Na Doirí Beaga *ella* Doire Beag (*Derrybeg*)
* Dún Lúiche (*Dunlewey*)
* Glaise Chú (*Glasserchoo*)
* Glaiseach *ella* An Ghlaisigh (*Glassagh*)
* Gleann Tornáin (*Glentornan*)
* Gleann Ualach (*Glenhola*)
* Luinneach (*Lunniagh*)
* Loch Caol (*Loughkeel*)
* Machaire Chlochair (*Magheraclogher*)
* Machaire Gathlán (*Magheragallon* ella *Magheragallen*)
* Mín an Chladaigh (*Meenacladdy*)
* Mín a Dubh (*Meenaduff*)
* Mín a Loch (*Meenalough*)
* Mín an Iolair (*Meenaniller*)
* Mín na Cuinge (*Meenacuing*)
* Mín Uí Bhaoill (*Meenaweel*)
* Port Uí Chuireáin (*Curransport*)
* Seascann Beag (*Sheskinbeg*)
* An Sloitheán (*Sleghan*)
* Srath na Corcra (*Stranacorkra*)
* An Tor (*Torr*)

## Myndir

Anbunbeag2.jpg|Bunbeg (*An Bun Beag*)
Doiribeaga.jpg|Derrybeg (*Doire Beag*)
Meenaclady - Cottage east of Bloody Foreland - geograph.org.uk - 1180575.jpg|Meenacladdy (*Mín an Chladaigh*)
Crolly (Croishlí) - geograph.org.uk - 501575.jpg|Crolly (*Croichshlí*)
Gweedore area - Sheep grazing along R257 - geograph.org.uk - 1337991.jpg|Seyðir framvið landsvegnum (R257) millum Meenacladdy og Meenalough.
Above Dunlewy Lough - geograph.org.uk - 901306.jpg|Vatnið *Dunlewy Lough*
Derelict church at base of Mount Errigal near Dunlewy - geograph.org.uk - 1189519.jpg|Ein langt síðan avdankað kirkja í Dunlewy. 
Dunlewy_-_Derelict_church_with_walled_yard_and_gate_-_geograph.org.uk_-_1190473.jpg#/media/File:Dunlewy_Old_Church_-_geograph.org.uk_-_901293.jpg|Kirkjuleivdir í Dunlewy við Errigal-fjalli í baksýni.
The beautiful mount errigal.jpg|An Earagail/Errigal Mountain (751m) er hægsta fjallið bæði í Gweedore og í Donegal
Donegal Carrickfin Airport - View to the east - geograph.org.uk - 1174831.jpg|Flogvøllurin í Donegal eitur Carrickfin Airport


## Ávísingar úteftir
* Heimasíða: gaothdobhair.ie
* Gweedore, wikivoyage.org (enskt)

Bólkur:Býir í Írlandi
Tupelo (Mississippi)

**Tupelo** er sættstørsti býur í amerikanska stakríkinum Mississippi. 
Í býnum búgva fleiri enn 38 túsund fólk (2019). 

## Søga
Býurin varð grundlagdur í fyrra helmingi av 19. øld, í einum øki har nógv trø av slagnum Tupelo vuksu. 
Hetta er í hvussu er søgan sum verður søgd.

## Kend fólk
*Elvis Presley, amerikanskur sangari (1835-1977)

## Myndir

Nyssa yunnanensis - Kunming Botanical Garden - DSC03165.JPG|220px|thumb|right|Tupelo-træ
City Hall, Tupelo, MS, US.jpg|Ráðhúsið (*Cityhall*)
Elvis_Presley_house_in_Tupelo_3.jpg|Føðistaðurin hjá Elvisi 
North Broadway Street Tupelo.JPG|Í miðbýnum 


## Sí eisini
* Mississippi
* Sambandsríki Amerika

## Ávísing úteftir
* Heimasíða: tupeloms.gov
* Tupelo, Mississippi, wikivoyage (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Mississippi
Magdalena Andersson

**Eva Magdalena Andersson** (fødd 23. januar 1967 í Uppsala) 
er svenskur búskaparfrøðingur og politikari. Tíðliga í november 2021 gjørdist hon forkvinna í svenska Javnaðarflokkinum og seint í november mánaði varð hon vald tvær ferðir til forsætisráðfrú í Svøríki. Fyrstu ferð tann 24. november og aðru ferð tann 29. november. Hon er fyrsti kvinnuligi forsætisráðharri í Svøríki nakrantíð.
 
Magdalena Andersson hevur verið ríkisdagslimur fyri Sosialdemokratarnar síðan 29. september 2014 og fíggjarmálaráðfrú frá oktober 2014 til november 2021. 

Tann 4. november 2021 varð hon vald sum forkvinna í svenska Javnaðarflokkinum og harvið gjørdist hon valevni til sessin sum forsætisráðfrú.

Mikudagin 24. november 2021 varð hon fyri fyrstu ferð vald til forsætisráðfrú í Svøríki, men tá legði hon frá sær 7 tímar seinni, tí Umhvørvisflokkurin fór burturúr stjórnini. Tann 29. november varð hon umsíðir góðkend fyri aðru ferð í eina viku sum kvinna í forsætismálaráðnum, tá 101 limir av teimum 349 í Ríkisdegnum atkvøddu fyri henni, meðan 75 lótu vera við at atkvøða, og 173 atkvøddu ímóti henni. Harvið var Magdalena Andersson á øðrum sinni í fimm dagar vald til forsætisráðfrú í Svøríki – sum fyrsta kvinnan nakrantíð. Hon tók við embætinum sum forsætisráðfrú og leiðari fyri eina stjórn bara við Javnaðarflokkinum hin 30. november 2021. Magdalena Andersson tók við eftir Stefan Löfven, sum í summar boðaði frá, at hann fór at gevast í politikki. 

Hósdagin 15. september 2022 hevur hon biðið formannin í svenska Ríkisdegnum, um at loysa seg úr embætinum sum forsætisráðfrú, tí at borgarligi vongurin hevði vunnið svenska ríkisdagsvalið sunnudagin 11. september 2022 við 176 tingsessum móti 173.

## Ávísingar úteftir
* Magdalena Andersson, regeringen.se
* Riksdagen.se - Magdalena Andersson, riksdagen.se
* Magdalena Andersson er aftur forsætisráðharri, kvf.fo, 29. november 2021

## Keldur

Bólkur:Svenskir politikarar
Bólkur:Socialdemokraterna
Bólkur:Føðingar í 1967
Guðni Th. Jóhannesson

**Guðni Thorlacius Jóhannesson**, føddur 26. juni 1968 í Reykjavík,  
er íslendskur søgufrøðingur og politikari. 
Hann er sitandi íslendski forsetin.

Guðni varð valdur við 39,1% av atkvøðunum sum landsins 6. forseti tann 25. juni 2016.
Hann tók við embætinum 1. august sama ár.

Guðni varð afturvaldur á forsetavalinum seint í juni 2020 við 92,2% av atkvøðunum.

## Ávísingar úteftir
* Bjarni Mohr: *[https://kvf.fo/netvarp/uv/2020/05/27/forsetin-verur-helst-afturvaldur Forsetin verður helst afturvaldur]*, kvf.fo
* Høgni Djurhuus: *[https://kvf.fo/greinar/2020/06/08/904-prosent-aetla-velja-sitandi-forseta 90,4 prosent ætla at velja sitandi forseta]*, kvf.fo
*Løgmaður sent íslendska forsetanum lukkuynski, vp.fo

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1968
Bólkur:Íslendskir forsetar
Bólkur:Forsetar
Stefan Löfven

**Kjell Stefan Löfvén** (føddur 21. juli 1957 í Stokkhólmi) 
er svenskur politikari og fyrrverandi forsætisráðharri Svøríkis. 
 
Hann var formaður fyri Socialdemokraterna frá 27. januar 2012 til 4. november 2021. 
Frá oktober 2014 til november 2021 hevur hann verið svenski forsætisráðharrin. 
Avloysarin bæði sum formaður og forsætisráðharri gjørdist Magdalena Andersson. 

## Ávísingar úteftir
* Stefan Löfven, regeringen.se
* Stefan Löfven, riksdagen.se
* Stefan Löfven , socialdemokraterna.se
* Stefan Löfven: "Sörvåge är hemma", allehanda.se

## Keldur

Bólkur:Svenskir politikarar
Bólkur:Socialdemokraterna
Bólkur:Føðingar í 1957
Micheál Martin

**Micheál Martin** (írskt: *Micheál Ó Máirtín*; føddur 1. august 1960 í Cork) 
er írskur politikari. Síðan 27. juni 2020 er hann forsætisráðharri Írlands (írskt: *Taoiseach*). 

Hann var uttanrikisráðharri í Írlandi frá mai 2008 til januar 2011 og síðan januar 2011 hevur hann verið formaður fyri flokkin Fianna Fáil.

## Ávísingar úteftir
* Micheál Martin á heimasíðuni hjá flokkinum: Micheál Martin , fiannafail.ie (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Írar
Bólkur:Írskir politikarar
Bólkur:Forsætisráðharrar í Írland
Bólkur:Føðingar í 1960
Greensboro, North Carolina

**Greensboro** (úttala: /ˈɡriːnzbʌroʊ/) er stórbýur í amerikanska lutstatinum North Carolina. 
Í 2019 búðu um leið 296 túsund fólk í býnum.
Hervið er Greensboro triðstørsti býur í North Carolina, bara Charlotte og høvuðsstaðurin Raleigh eru størri.

## Søga
Greensboro varð grundlagdur í 1808. Býurin er uppkallaður eftir amerikanska generalinum Nathanael Greene.

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða: greensboro-nc.gov 
* Greensboro, wikivoyage (á enskum)

## Keldur

*

Bólkur:North Carolina
Bólkur:Býir í North Carolina
Knoxville, Tennessee

**Knoxville** er stórbýur í amerikanska lutstatinum Tennessee. 
Í 2019 búðu um leið 187 túsund fólk í býnum.
Hervið er Knoxville størsti býur í eystara parti av lutstatinum og triðstørsti býur í Tennessee sum heild; bara Memphis og høvuðsstaðurin Nashville eru størri.

Áin Tennessee rennur tætt fram við miðbýnum.

## Søga
Knoxville varð grundlagdur í 1791. 
Býurin er uppkallaður eftir amerikanska heryvirmanninum Henry Knox.

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða: cityofknoxville.org
* Knoxville, wikivoyage (á enskum)

## Keldur

*

Bólkur:Tennessee
Bólkur:Býir í Tennessee
Narendra Modi

**Narendra Damodardas Modi** (fæddur 17. september 1950) er indverskur stjórnmálamaður sem starfaði sem 14. og núverandi forsætisráðherra Indlands síðan 2014. Hann var aðalráðherra Gújarat frá 2001 til 2014 og er þingmaður Varanasi. Modi er meðlimur í Bharatiya Janata flokknum.
## Keldur


Bólkur:Indarar
Bólkur:Politikarar
Bólkur:Statsleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1950
Blueberry

**Blueberry** kann sipa til:

* Teknirøðina Blueberry
* Tónleikabólkin Blueberry Jam Session

Bólkur:Fleiri týdningar
Richmond (Kentucky)

**Richmond** er sættstørsti býur í amerikanska stakríkinum Kentucky.
Býurin liggur í Bluegrass-øki, í eystara parti av lutstatinum, um leið 50 km sunnan fyri Lexington.

Í 2019 búðu í Richmond um leið 36 túsund fólk.
Lærdi háskúlin "Eastern Kentucky University" (EKU) er staddur í býnum.

## Søga
Richmond varð grundlagdur í 1798. Býurin er uppkallaður eftir býnum Richmond í Virginia.

## Kend fólk
* Daniel Boone (1734-1820), amerikanskur slóðbrótari 
* Cassius Marcellus Clay (1810-1903), amerikanskur politikari

## Ávísingar úteftir
* www.richmond.ky.us
*[Richmond (Kentucky)](https://en.wikivoyage.org/wiki/Richmond_(Kentucky)), wikivoyage.org (enskt)

## Keldur

Bólkur:Kentucky
Bólkur:Býir í Kentucky
Carl Reiner

**Carlton "Carl" Reiner** (føddur 20. mars 1922 í Bronx, New York City, deyður 29. juni 2020 í Beverly Hills, Kalifornia)
var amerikanskur filmsleikstjóri, framleiðari, leikrithøvundur og sjónleikari.

Reiner er eitt sera kent navn innan filmsheimin. Millum annað hevur hann vunnið 9 Emmy-virðislønir og 1 Grammy-virðisløn.

## Ávísingar úteftir
* Carl Reiner, imdb.com (á enskum)
* Carl Reiner, themoviedb.org (á enskum)
* Carl Reiner, svenskfilmdatabas.se (á svenskum)

## Keldur

Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Føðingar í 1922
Bólkur:Andlát í 2020
Heini Olsen

**Heini Olsen** (føddur 2. juli 1930 Inni á Fjørð í Vestmanna) er útbúgvin verkfrøðingur úr Vestmanna. 
Foreldur: Dagmar og Haldor Olsen. 

Heini hevur sum verkfrøðingur arbeitt víða um heim, m.a. í Iran, Afghanistan, Zanzibar, Nigeria. m.a. fyri byggifyritøkuna *Kampsax*. Seinnu árini stóð Heini Olsen sum deildarleiðari fyri projektertandi vegadeildini hjá Landsverkfrøðinginum (nú: Landsverk) fyri stóru útbyggingini av føroyska vegakervinum. Heini hevur lýst lív sítt í endurminningarverkinum "Meg minnist - og ørminnist". 

* Meg minnist - og ørminnist 1 (1930 - 1948)
* Meg minnist - og ørminnist 2 (1949 - 1956)
* Trý túsund nætur og trinnar - millum mohammedsmenn og kvinnur (1956-57)

## Ávísingar úteftir
* Heini Olsen, sprotin.fo

## Keldur

Bólkur:Føroyskir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1930
Tennesseeá

**Tennesseeá** (enskt: *Tennessee River*) er ein á í eystara parti í USA. 

Áin er um leið 1049 km long.
Hon rennur gjøgnum stakríkini Tennessee, Alabama, Mississippi og Kentucky. 

Tennesseeá byrjar í Knoxville í eystara parti av lutstatinum Tennessee, 
har tvær áir (*Holston River* og  *French Broad River*) renna saman í eitt.
Í vestara parti í Kentucky, nærindis býnum Paducah, rennur áin út í Ohioánna. 
Tennesseeá er tann longsta tvørá av Ohioánni. 

## Ávísingar úteftir
* Tennessee River System, tennesseeencyclopedia.net

## Keldur

Bólkur:Áir í USA
Bólkur:USA