open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anguilla

**Anguilla** er ein oyggj í Vesturkaribiska havinum, ið hoyrir politiskt til Stóra Bretland.

Oyggin liggur beint norðanfyri St. Martin og eystanfyri Bretsku Jómfrúoyggjar. Hon er 26 km til longdar og 4.8 km breið.
Í 2018 búðu uml. 17.400 fólk á Anguilla. Høvuðsstaðurin eitur The Valley.

Oyggin er bara 91 ferkilometrar í stødd (á stødd sum Borðoy).

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða, gov.ai
* Anguilla, wikivoyage (á enskum)

## Keldur




Bólkur:Norðuramerika
Bólkur:Karibia
Bólkur:Oyggjar
Montserrat

**Montserrat** er ein oyggj í Vesturkaribiska havinum, ið hoyrir politiskt til Stóra Bretland.

Oyggin liggur í ein landsynning úr Nevis, í ein útsynning úr Antigua og í ein útnyrðing úr Guadeloupe. Hon er 16 km til longdar og 11 km breið. Í 2018 búðu 5.315 fólk á Montserrat. 

Høvuðsstaðurin var Plymouth, sum fullkomiliga varð lagdur í oyði, síðan gosfjallið Soufriere Hills fór at goysa ógvusliga í 1995. Tveir triðingar av oyggjabúgvunum máttu síðan flýggja frá oynni. Nýggi høvuðsstaðurin verður bygdur í Little Bay, men í løtuni er Brades fyribils høvuðsstaður. 

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða, gov.ms
* Montserrat, wikivoyage (á enskum)

## Keldur




Bólkur:Norðuramerika
Bólkur:Karibia
Bólkur:Oyggjar
Yellowknife

**Yellowknife** (Dogrib/Tłı̨chǫ Yatıì: *Sǫ̀mbak'è*) er ein kanadiskur býur, sum liggur í meginøkinum Northwest Territories. 
Yellowknife er høvuðsstaður og størsti býur í Northwest Territories.
Í 2016 búðu 18.884 fólk í høvuðsstaðnum.

### Landafrøði
Býurin liggur í sunnara parti í NWT, á norðursíðuni av vatni Great Slave Lake, sum er næststørsta vatnið í  meginøkinum, næst eftir Great Bear Lake.

### Søga
Yellowknife varð grundlagdur í 1935, tá ið gull varð funnið í økinum.
Býurin vaks skjótt og gjørdist høvuðsstaður í NWT í 1967.

### Myndir

Aurora at Yellowknife, Canada 2014.jpg|thumb|Norðlýsi nærhendis Yellowknife
Downtown_Yellowknife_2.jpg|Miðbýurin.
View_N_along_50th_Avenue_in_downtown_Yellowknife%2C_NT.jpg|Franklin Avenue í miðbýnum.
Prince of Wales Museum Yellowknife Northwest Territories Canada 15A.jpg|Mentanardepilin "Prince of Wales Northern Heritage Centre"


## Ávísingar úteftir
*Heimasíða, yellowknife.ca
*Yellowknife, wikivoyage.org  (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Býir í Kanada
Bretsku Jómfrúoyggjar

**Bretsku Jómfrúoyggjar** (enskt: *British Virgin Islands*) 
er ein oyggjabólkur í Vesturkaribiska havinum, eystanfyri Puerto Riko. Oyggjabólkurin hoyrir politiskt til Stóra Bretland. Oyggjabólkurin er samantalt 153 ferkilometrar, onkustaðni ímillum Sandoy og Suðuroy í stødd.

Bretsku Jómfrúoyggjar er ein av trímum oyggjabólkunum, ið saman mynda Jómfrúoyggjar í Karibia.
Hinir báðir oyggjabólkarnir eru Amerikonsku og Puertorikansku Jómfrúoyggjar. 
Allar hesar oyggjarnar eru partur av Smáu Antilloyggjum. 

Bretsku Jómfrúoyggjar fevnir um fýra stórar oyggjar og 50 smáar oyggjar. Samlaða víddin hjá hesum oyggjunum er 153 km². Í 2018 búðu uml. 35.800 fólk á oyggjunum.
Høvuðsstaðurin eitur Road Town. Hann liggur miðskeiðis í størstu oynni, Tortola. 

### Størstu oyggjar

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, bvi.gov.vg
*British Virgin Islands, wikivoyage.org  (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Norðuramerika
Bólkur:Karibia
Bólkur:Oyggjar
Bólkur:Hjálond
Bólkur:Bretland
Erie (Pennsylvania)

**Erie** () er ein amerikanskur býur í útnyrðingsparti av Pennsylvania. Býurin liggur fram við Erievatni.

Erie liggur miðskeiðis millum býnum Cleveland (í ein útsynning) og Buffalo (í ein landnyrðing).  
Sunnanfyri Erie, í útsynningsparti av Pennsylvania, er Pittsburgh.

Í 2018 búðu í Erie fleiri enn 96 túsund fólk og hervið er hann fjórðstørsti býur í Pennsylvania (næst eftir Philadelphia, Pittsburgh og Allentown).

Býurin var grundlagdur í 1795 og er uppkallaður eftir Erievatni og upprunafólki erie, 
sum búði í 17. øld á sunnaru síðu av vatni. 

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, cityof.erie.pa.us

## Keldur


Bólkur:Pennsylvania
Bólkur:Býir í Pennsylvania
Regina (Saskatchewan)

**Regina** er ein býur í miðvestri í Kanada. 

Býurin er høvuðsstaður í landslutinum Saskatchewan. Í 2016 búðu í Regina umleið 215.000 fólk.

### Søga
Upprunaliga navnið á búsetingini var *Wascana*, sum merkir 'bisonabein' í tí staðbundna Cree-málinum. Í 1882 fekk býurin latínska heitið "Regina", sum merkir 'drotning'; til heiðurs fyri Viktoriu, táverandi bretsku drotningina.

## Ávísingar úteftir
*Heimasíða, regina.ca 
*Regina, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Býir í Kanada
Goodbye May Seem Forever

**"Goodbye May Seem Forever"** (danskt heiti: "Det er så svært at skilles") er sangurin, sum verður sungin í Disney-teknifilminum *[[The Fox and the Hound]]* frá 1981. Richard Rich og Jeffrey Patch skrivaðu sangin og Jeanette Nolan sang.

Bólkur:Disney sangir
Whitehorse

**Whitehorse** er ein býur í útnyrðingsparti av Kanada. 

Býurin er høvuðsstaður í meginøkinum Yukon. Whitehorse er størsta búseting og einasti býur í meginøkinum.
Í 2016 búðu í Whitehorse umleið 25.000 fólk. Tað eru tveir triðingar av samlaða fólkatali í Yukon.

Whitehorse er høvuðsstaður í Yukon síðan 1953. Áðrenn var Dawson City miðdepilin í meginøkinum.

## Ávísingar úteftir
*Almenn heimasíða, whitehorse.ca
*Whitehorse, wikivoyage.org  (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Býir í Kanada
Persian Gulf Pro League

**Persian Gulf Pro League** (Persiskt: لیگ برتر خلیج فارس), best kend sum ***PGPL***, á sponskum eisini nevnd ***Primera División***, er tann besta Iranska fótbóltsdeildin hjá monnum. Deildin hevur 16 av teimum bestu liðunum úr Iran.

## Vinnarar býtt upp eftir felag

## Keldur


## Slóðir

Bólkur:Fótbóltur í Iran
Bólkur:Meistaradeildir í fótbólti
Luzern

**Luzern** (enskt og franskt: *Lucerne*, italskt og retoromanskt: *Lucerna*) 
er ein býur í Sveis, ið liggur mitt í landinum.

Luzern liggur fram við vatni Vierwaldstättersee og er tann 7. størsti býur í Sveis. Í 2017 búðu har 81.673 fólk.
Býurin er høvuðsstaður í fylkinum Luzern.

Áin Reuss rennur ígjøgnum býin og býtir hann í tveir partar, *Altstadt* og *Neustadt*. 
Træbrúgvin "Kapellbrücke" bindir býarpartarnar saman.

## Ávísingar úteftir
*Almenn heimasíða: stadtluzern.ch

## Keldur


Bólkur:Býir í Sveis
Listi yvir sveisiskar býir eftir íbúgvatali

Hetta er ein listi yvir sveisiskum býum við yvir 10 000 íbúgvum.

**Býur skrivaður við feitum stavum**: Høvuðsstaður í einum fylki (*Kanton*)
*Býur skrivaður við skákskrift*: Størsti býur í fylkinum (*Kanton*)
1 Býur við søguligum serrættindum
2 Býur við søguligum marknaðarloyvi
3 Tølini áðrenn 2010 fyri býin Jona burturav (samanlegging av Jona og Rapperswil í 2007)


## Myndir

File:Veduta di Zurigo 2.jpg|Zürich
File:Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg|Geneva
File:Basel - Münsterpfalz1.jpg|Basel
File:Lausanne depuis le Mont Tendre.JPG|Lausanne
File:Bern luftaufnahme.png|Bern
File:Lucerne city, lake and mountains.jpg|Luzern
File:Lugano_(Ticino)_View_on_Lake_Lugano_and_Monte_San_Salvatore.jpg|Lugano
File:St Gallen Kathedrale Türme.jpg|St Gallen


## Hygg eisini at
* Sveis
* Listi yvir heimsins størstu býir eftir íbúgvatali

Bólkur:Býir í Sveis
Bólkur:Listar
Kanadiskur dollari

**Kanadiskur dollari** (stytt: **Can$**; ISO 4217 kotur: **CAD**) er mynteind í Kanada.
Ein kanadiskur dollari svarar til 100 kanadiskar sentar.

Pengaseðlarnir verða útgivnir av kanadiska tjóðbankanum "Bank of Canada".
Myntir verða slignir av kanadisku myntsmiðjuni "Royal Canadian Mint" í Ottawa.

## Sí eisini
*Amerikanskur dollari

## Ávísingar úteftir
* Currency, bankofcanada.ca (á enskum)
* Núverandi kanadisku pengaseðlar: Frontiers, bankofcanada.ca

## Keldur


Bólkur:Gjaldoyra
Bólkur:Kanada
Gordon Brown

**James Gordon Brown** (føddur 20. februar 1951 í Giffnock í Skotlandi) 
er ein bretskur politikari. Hann var forsætisráðharri í Stóra Bretlandi í tíðarskeiðinum frá juni í 2007 til mai í 2010. 
Eftirmaður hjá Brown í embætinum sum forsætisráðharri gjørdist táverandi leiðari í Konservativa flokkinum, David Cameron. 

Brown var eisini formaður í bretska Arbeiðaraflokkinum (*Labour Party*) til mai 2010. 

## Ávísingar úteftir
*Almenn heimasíða, gordonandsarahbrown.com (á enskum)
*Past Prime Ministers -  Gordon Brown, gov.uk (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Skotar
Bólkur:Bretskir politikarar
Bólkur:Bretskir forsætisráðharrar
Bólkur:Føðingar í 1951
Kranj

**Kranj** (týskt: *Krainburg*) er ein býur í norðara parti av Slovenia, umleið 20 kilometrar norðanfyri høvuðsstaðin Ljubljana, 
Býurin liggur millum Alpurnar og Adriahavið. 

Í 2011 búðu í Kranj 36.874 fólk (við forstøðum vóru tað 55.029 fólk). Harvið er hann fjórðstørsti býur í Slovenia.

## Ávisingar úteftir
*Almenn heimasíða, kranj.si
*Kranj, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur



Bólkur:Slovenia
David Cameron

**David William Donald Cameron** (føddur 9. oktober 1966 í London) er ein bretskur politikari. 
Hann var forsætisráðharri í Stóra Bretlandi í tíðarskeiðinum frá mai 2010 til juli 2016.

Cameron gjørdist floksleiðari í Konservativa flokkinum í 2005.  
Eftir fólkaatkvøðu um ES-limaskap 23. juni 2016 valdi hann tó at leggja frá sær, bæði sum forsætisráðharri og floksleiðari, tí bretar høvdu atkvøtt móti ES-limaskapi og móti tilmælinum frá Cameron. 
Eftirmaður hjá honum gjørdist Theresa May.

## Ávísingar úteftir
*The Rt Hon David Cameron, gov.uk (á enskum)
*Rt Hon David Cameron, parliament.uk (á enskum)
*David Cameron, conservatives.com, 15. febr. 2012 (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Bretskir politikarar
Bólkur:Bretskir forsætisráðharrar
Bólkur:Føðingar í 1966
Maribor

**Maribor** (týskt: *Marburg an der Drau*) er ein býur í landnyrðingsparti av Slovenia, tætt við markið til Eysturríki.

Í 2011 búðu í Maribor 95.171 fólk (við forstøðum vóru tað 111.170 fólk). 
Harvið er hann næststørsti býur í Slovenia, næst eftir høvuðsstaðnum Ljubljana.

Áin *Drava* rennur igjøgnum býin.

## Ávisingar úteftir
*Almenn heimasíða , Maribor.si
*Maribor, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur



Bólkur:Slovenia
Basel

**Basel** er ein stórbýur í Sveis. Hann er triðstørsti býur í landinum, næst eftir Zürich og Geneve.

Býurin liggur í útnyrðingshorninum av Sveis, tætt við markið til Týskland og Frakland. Ríná rennur ígjøgnum Basel.

Í juni 2019 búðu 200.097 fólk í sjálvum býnum. Við forstøðum og umlandi vóru tað tó 545.326 fólk í 2018.

Basel er bæði ídnaðarbýur, universitetsbýur og stórur listabýur. 
Lærdi háskúlin "Universität Basel" varð settur á stovn í 1460 og er harvið elsti í landinum.

## Myndir

Rhine_Rhein_Basel_2006_871.JPG|Ríná í Basel
Basel - Münsterpfalz2.jpg|Dómkirkjan 
Basel_cityhall.jpg|Ráðhúsið í Basel
RFHS-3033.jpg|Dómkirkjan *Baseler Münster*.
Mittlere_Brücke.jpg|Brúgvin yvir um Rínánna. 
Spalentor_Basel_retouched.jpg|*Spalentor* í Basel.
Wappen_Basel-Stadt_matt.svg|Skjøldur
Basel_-_Stadtpanorama_vom_Münsterturm.jpg|Útsýni yvir miðbýin og Rínánna.
Old University Basel.jpg|Gamli høvuðsbygningurin hjá universitetinum 
Musikwissenschaftliches_Seminar_der_Universität_Basel.jpg|Deildin fyri Tónleikafrøði hjá universitetinum 


## Ávísingar úteftir
*Almenn heimasíða, bs.ch
*Listasøvn í Basel (týskt, enskt, franskt)
*Basel, wikivoyage.org  (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Sveis
Bólkur:Sveis
Kingston (fleiri týdningar)

Heitið **Kingston** hevur fleiri týdningar:

* Kingston, høvuðsstaðurin í Jamaika
* Kingston, ein býur í Ontario í Kanada
Justin Trudeau

**Justin Pierre James Trudeau** (føddur 25. desember 1971 í Ottawa í Ontario) 
er ein kanadiskur politikari. Síðan 2013 er hann floksleiðari í Liberala flokkinum og síðan 2015 núverandi kanadiski forsætisráðharrin. 

Liberali flokkurin hjá Trudeau bleiv stóri vinnarin á valinum í Kanada í oktober 2015 og Konservativi flokkurin hjá táverandi forsætisráðharranum, Stephen Harper, fekk eitt vánaligt valúrslit. Trudeau gjørdist eftirmaður hjá Harper sum forsætisráðharri tann 4. november 2015.

Justin Trudeau er sonur Pierre Trudeau, ið hevði verið kanadiskur forsætisráðharri í tíðarskeiðinum frá 1968 til 1984.

## Ávisingar úteftir
*Heimasíðan hjá kanadiska forsætisráðharranum: pm.gc.ca
*Heimasíðan hjá Liberala flokkinum: Justin Trudeau , liberal.ca

## Keldur

Bólkur:Kanadiskir politikarar
Bólkur:Stjórnarleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1971
Stóru Antilloyggjar

**Stóru Antilloyggjar** er ein oyggjabólkur í Karibiahavinum. 

## Landafrøði
Stóru Antilloyggjar fevna um tær fýra stóru oyggjar Kuba, Jamaika, Hispaniola, Puerto Riko og um bretska oyggjabólkin Cayman Islands. Oyggjarnar strekkja seg útnyrðingsmegin frá Meksikoflógva til Smærru Antilloyggjar við Atlantshavið eystarumegin. Samlaða víddin av landaøki og havøki er 207.411 ferkilometrar.

Oyggin Hispaniola er býtt upp í tvey: Haiti í vestara parti og Dominikanska Lýðveldið í eystara parti á oynni.

Oyggjarnar í Karibiahavi verða vanliga býttar sundur eftir stødd í tríggjar bólkar: Stóru Antilloyggjar, Smærru Antilloyggjar og Bahamas.

## Søga
Kristoffur Kolumbus var tann fyrsti evropearin, ið vitjaði Stóru Antilloyggjar. Á fyrstu ferð síni kom hann til Kuba seint í oktober 1492. Tíðliga í desember 1492 fann hann Hispaniola. Tað var við sína aðru ferð í november 1493, at hann uppdagaði oynna Puerto Riko. Oyggin varð tá kallað *Borikén* hjá innføddum ættarbólki av Taino-fólkinum. Árið eftir, í 1494, kom hann á aðru ferð síni til Jamaika.

## Sí eisini
*Niðurlendsku Antilloyggjar
*ABC-oyggjarnar

## Ávísingar úteftir
*Caribbean, wikivoyage.org  (á enskum)
*Cuba Insula, Hispaniola Insula, Insula Iamaica, Insula S. Ioannis, leventhalmap.org 

## Keldur


Bólkur:Karibia
Løgtingsvalið 2019

**Løgtingsvalið 2019** til Føroya Løgting varð leygardagin hin 31. august 2019. Løgmaður, Aksel V. Johannesen, 
útskrivaði valið ólavsøkudag 29. juli 2019. Valið varð seinasta dagin í valskeiðnum, sum møguligt var at halda løgtingsval, tí at seinasta løgtingsval var tann 1.september 2015. Á valinum í 2019 vóru okkurt um 1000 fleiri veljarar enn á valinum 2015. 

### Flokkar og valevni
Sjey tingfólk høvdu boðað frá, at tey stilla ikki uppaftur. Tey vóru Kári P. Højgaard, Bjørn Kalsø, Sonja Jógvansdóttir, Magni Laksáfoss, Helena Dam á Neystabø, Edmund Joensen og Joen Magnus Rasmussen. 

Kristin Michelsen, sum varð valdur á listanum hjá Javnaðarflokkinum á seinasta løgtingsvali, var hesa ferð á listanum hjá Sjálvstýrinum. 

Níggju flokkar vóru at velja millum á løgtingsvalinum 2019. Tað vóru teir sjey flokkarnir, sum tá vóru í løgtinginum, og tveir nýggir. Teir nýggju vóru Framtakið fyri rættinum at velja kannabis og Føroyaflokkurin. 
Tilsamans 179 valevni bjóðaðu seg fram til løgtingsvalið, 121 menn og 58 kvinnur. Tann 17. august kl. 18 var seinasta freist at lata valevnislistar inn til formannin í løgtingsvalnevndini. 

Atkvøðugreiðslan byrjaði 31. august 2019, kl. 10.00 fyrrapart og helt fram til kl. 20.00.

## Úrslit
### Flokkar
Fólkaflokkurin gekk 5,6 prosentstig fram og gjørdist stóri vinnarin á løgtingsvalinum. Javnaðarflokkurin hevði størstu afturgongdina við 2,9 prosentstig, men hinir flokkarnir í samgonguni, Tjóðveldi og Framsókn, mistu eisini meira enn 2 prosentstig hvør.

* Atkvøðurætt: 37.821
* Atkvøður: 33.819
* Blankar/Ógildugar: 82/47
* Valluttøka: 89,8%

Tølini eru frá heimasíðuni hjá Løgtinginum (atkvøður) og frá heimasíðuni hjá KvF (tinglimir).

### Persónligar atkvøður
Aksel V. Johannesen gjørdist toppskorari á valinum við 2323 atkvøðum. 
Bárður á Steig Nielsen fekk næstflestar við 1218.  
Av teimum valevnunum, ið vórðu vald inn á ting fyri fyrstu ferð, fekk Beinir Johannesen flestar atkvøður við 998.

Persónligar atkvøður av teimum 33 fólkunum, ið manna nýggja løgtingið.
(25 menn og 8 kvinnur. Fínteljingin er liðug.)

## Hygg eisini at
* Løgtingslimir í Føroyum 2019-2022
* Løgtingsvalið 2015
* Løgtingslimir í Føroyum 2015–2019

## Ávísingar úteftir
*Valúrslit - Løgtingsval 31. august 2019, kvf.fo
*Val 2019, kvf.fo
*Løgtingsval 2019, kvf.fo
*Allar persónligar atkvøður, kvf.fo
*Løgtingsval verður 31. august, lms.fo
*Vegleiðing um tíðarfreistir í sambandi við løgtingsvalið 2019, himr.fo
*Valevnalistar til løgtingsvalið 31. august 2019, himr.fo
*Hesi stilla upp til løgtingsvalið 2019 / valevnini, kvf.fo
*Valevni, portal.fo, 17. august 2019
*Framtakið fær K - Føroyaflokkurin fær L, dagur.fo
*Løgtingsvalið 2019, snar.fo

## Keldur

Bólkur:Løgtingsval
Bólkur:2019 í politikki
Niagaraá

**Niagaraá** (enskt: *Niagara River*) er ein 55-58 kilometrar long á í eystara parti av Norðuramerika. Hon rennur úr Erievatni út í Ontariovatn og knýtir hesi bæði vøtnini saman. Summi halda, at áin er kallað eftir fyrrverandi irokesisku bygdini *Ongniaahra*, sum verður víst á einum korti fyri fyrstu ferð í 1641.

## Landafrøði
Niagaraá rennur beint á markinum millum Kanada og USA, soleiðis at vestari áarbakkin liggur í kanadiska landslutinum Ontario og eystari áarbakkin kemur at liggja í amerikanska stakríkinum New York. 

Býirnir Fort Erie og Buffalo liggja vestarumegin og eystarumegin, har áin byrjar, tá hon rennur úr Erievatni. 
Býurin Niagara-on-the-Lake liggur við áarmunnan í útsynningshorninum av Ontariovatni. 

Í Niagaraá eru hinir viðgitnu Niagarafossar. Teir tríggjar fossarnir kallast *Horseshoe Falls*, *Bridal Veil Falls* og *American Falls*. 
Horseshoe Falls er kraftmiklasti fossurin í Norðuramerika mált eftir fallinum (57 metrar) og vatnmongd. Fossurin er góðar 790 metrar breiður. 
Nógv ferðafólk koma at hyggja at stórbæra fossinum.

Nógvar oyggjar eru í ánni. Størsta oyggin eitur "Grand Island". Hon liggur fullkomiliga á økinum hjá USA. 

### Wellandveitin
Stór farmaskip sigla í dag ígjøgnum veitina *Welland Canal*, 
sum varð grivin fram við fossunum á kanadisku síðuni tíðliga í 19. øld. Veitin byrjar í Port Colborne í landnyrðingsendanum av Erievatni, vestanfyri Buffalo. Har er eisini byrjan av slúsaskipanini *Saint Lawrence Seaway*. Veitin endar í St. Catherines á útsynningsbakka av Ontariovatni.

## Myndir

Peace Bridge.jpg|Brúgvin *Peace Bridge* millum Fort Erie í Kanada og Buffalo í USA . 
Horseshoe_Falls_2006.jpg|Fossurin *Horseshoe Falls* liggur fullkomiliga á kanadisku síðuni. 
Bridal_Veil_Falls_below.png|Fossurin *Bridal Veil Falls* liggur fullkomiliga á amerikanasku síðuni. 
American_Falls_and_Goat_Island_in_winter_from_Skylon_Tower.jpg|Fossurin *American Falls* og oyggin *Goat Island* liggja fullkomiliga á amerikanasku síðuni.
Whirlpool_Rapids_Bridge_2.jpg|Whirlpool Rapids liggja báðumegin markið millum londini.
Robert_moses_secondary_efflorescence_1.jpg|Amerikanska vatnorkuverkið *Niagara Power Project*
Adam_Beck_Complex.jpg|Kanadisku vatnorkuverkini *Adam Beck Stations* í Niagara Falls, Ontario.
Niagara_river_mouth.JPG|Áarmunnurin av Niagaraánni.


## Ávísingar úteftir
*Facts about Niagara Falls, niagaraparks.com (á enskum)
*Niagara River, thecanadianencyclopedia.com (á enskum)
*Myndir, nflibrary.ca (á enskum)
*Niagara Region, wikivoyage.org  (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Áir í USA
Vierwaldstättersee

**Vierwaldstättersee** (enskt: *Lake Lucerne*) er fjórðstørsta vatn í Sveis. Vatnið liggur í 434 metra hædd mitt í landinum. Tað er 114 km² til víddar og djúpasta staðið er 214  metrar djúpt. Størsti býur við vatnstrondina er Luzern, sum liggur vestanfyri. Áin Reuss rennur gjøgnum vatnið.

Í miðøldini bar vatnið tað gamla heitið "Luzerner See", men núverandi navnið hevur verið nýtt síðan 16. øld.

## Ávísingar úteftir
*Vierwaldstättersee, hls-dhs-dss.ch (týskt)
*Vierwaldstättersee - Luzern 2207, hydrodaten.admin.ch (týskt)
*Vierwaldstättersee, wikivoyage.org  (týskt)

## Keldur


Bólkur:Vøtn
Bólkur:Sveis
Potsdam

**Potsdam** er høvuðsstaður og størsti býur í týska stakríkinum Brandenburg. Býurin liggur við ánna Havel, í ein útsynning uttanfyri týska høvuðsstaðin Berlin. Í 2018 búðu uml. 178.000 fólk í Potsdam.

## Ávísingar úteftir
*Almenn heimasíða, potsdam.de

## Keldur

Bólkur:Býir í Týsklandi
Bólkur:Brandenburg
Ontariovatn

**Ontariovatn** (enskt: *Lake Ontario*) er eitt stórt vatn í eystara parti av Norðuramerika. Vatnið er tann eystasta og tann minsta av Stóruvøtnum (*Great Lakes*). Ontariovatn fekk navnið frá irokesiska heitinum  *ontarí'io*, sum merkir *skínandi vatn*. Kanadiski landsluturin Ontario er uppkallaður eftir vatninum.

## Landafrøði

Vatnið liggur á markinum ímillum Kanada (Ontario) og USA (New York). Vatnið er 19.348 ferkilometrar til víddar (311 km til longdar og 85 km til breiddar). Dýpið av vatninum er í miðal um 86 metrar, og har tað er djúpast, 244 metrar. 

Útsynningsmegin rennur Niagaraá út í Ontariovatnið, beint við Niagara-on-the-Lake, á markinum millum USA og Kanada og nærindis St. Catharines. Frárenslið er St. Lawrenceá í landnyrðingsendanum á vatni, nærindis Kingston. 

Ontariovatn er 74,1 metrar oman sjóvar og tískil sigla farmaskip úr Ontariovatni oman at strondini ígjøgnum eina stóra slúsaskipan í St. Lawrenceánni (*Saint Lawrence Seaway*). Til samanbering er havnin í Montreal uml. 9,1 metrar oman sjóvar. 

## Býir fram við vatninum

Týdningarmesti býurin við Ontariovatn er Toronto, ið liggur fram við norðara bakkanum í Ontario. 
Umframt at vera størsti kanadiski býurin, er Toronto eisini fremsti ídnaðarbýur, størsti fíggjardepil og tann býur, sum veksur skjótast í Kanada.

Aðrir stórir býur fram við vatninum eru:
*Kingston, Ontario
*Oshawa, Ontario
*Mississauga, Ontario
*Burlington, Ontario
*Hamilton, Ontario
*St. Catharines, Ontario
*Rochester, New York (USA)

## Hygg eisini at
*Stóruvøtn

## Ávísingar úteftir
*Lake Ontario, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Kanada
Bólkur:New York
Bólkur:Vøtn í USA
Niagara Falls (fleiri týdningar)

Heitið **Niagara Falls** hevur fleiri týdningar:

* Niagara Falls, ein býur í landslutinum Ontario í Kanada. 
* Niagara Falls, ein býur í stakríkinum New York  í USA.

### Hygg eisini at
*Niagarafossur
*Niagaraá
Brandenburg

**Brandenburg** (týskt: *Land Brandenburg*, stytt: *BB*) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið er meiri enn 29.600 km² til støddar og hevði meiri enn 2,5 mió íbúgvar við árslok 2018. Lutstaturin er tann 10. størsti í Týsklandi eftir fólkatali og tann fimtstørsti eftir vídd. Høvuðsstaðurin og størsti býur er Potsdam. Aðrir stórir býir eru Cottbus, Brandenburg an der Havel og Frankfurt (Oder). 
 
## Søga
í miðaldarkendur og tíðliga samtíðar vær Brandenburg ein av tær sjey kjørfúrstaligur statur í Heilaga rómverska ríkið. Í 1618 Markgreivi av Brandenburg og Hertogadømi Preussen vóru binda saman til Brandenburg-Preussen sum vær stýrin av Husin Hohenzollern

## Sí eisini
* Listi yvir stakríki í Týsklandi

## Ávísingar úteftir
*Almenn heimasíða, brandenburg.de

## Keldur

Bólkur:Brandenburg
Bólkur:Týskland
Niagara Falls (New York)

**Niagara Falls** er ein býur í amerikanska stakríkinum New York. 
Býurin liggur í ein útnyrðing í stakríkinum, beint við markið til Kanada og beint við Niagarafossar. Niagaraá er markið millum kanadiska landslutin Ontario og amerikanska stakríkið New York. Hinumegin ánna liggur kanadiskur býur við sama heiti, Niagara Falls.

Niagara Falls er 12. størsti býur í stakríkinum. Í 2018 búðu har uml. 48.144 fólk.

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða , niagarafallsusa.org

## Keldur


Bólkur:Býir í New York
Baden-Württemberg

**Baden-Württemberg** (týskt: *Land Baden-Württemberg*, stytt: *BW*) 
er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið, ið liggur í útsynningshorninum av Týsklandi, er meiri enn 35.700 km² til víddar og hevði meiri enn 11 mió íbúgvar við árslok 2017. 
Lutstaturin er tann triðstørsti í Týsklandi eftir vídd og eftir fólkatali. 

Høvuðsstaður og størsti býur í Baden-Württemberg er Stuttgart. Aðrir stórir býir eru Karlsruhe, Mannheim, Freiburg, Heidelberg, Ulm, Heilbronn, Pforzheim og Reutlingen. 

## Sí eisini
* Listi yvir stakríki í Týsklandi

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, baden-wuerttemberg.de

## Keldur

Bólkur:Baden-Württemberg
Bólkur:Týskland
Mannheim

**Mannheim** er ein býur í stakríkinum Baden-Württemberg í útsynningshorninum av Týsklandi. Ríná rennur tætt fram við býnum. Hinumegin ánna liggur býurin Ludwigshafen í Rheinland-Pfalz. Við árslok 2018 búðu í Mannheim uml. 309.370 fólk. Harvið er Mannheim triðstørsti býur í Baden-Württemberg, beint aftanfyri Stuttgart og Karlsruhe. 

## Sí eisini
* Listi yvir størstu býir í Týsklandi
* Vesturtýskland

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, mannheim.de
*Mannheim, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Baden-Württemberg
Bólkur:Býir í Týsklandi
Pforzheim

**Pforzheim** er ein býur í stakríkinum Baden-Württemberg í útsynningshorninum av Týsklandi. 
Býurin liggur næstan miðskeiðis millum býirnar Karlsruhe og Stuttgart. Áirnar Enz og Nagold renna gjøgnum Pforzheim. Sunnanfyri býin byrjar vakra fjallalendið Schwarzwald. Við árslok 2018 búðu í Pforzheim 125.542 fólk. Harvið er hann 8. størsti býur í Baden-Württemberg. 

Pforzheim er gamal gull- og ursmiðídnaðarbýur, og her er einasti týski skúlin fyri gull- og ursmiðútbúgvingina.
Um tríggir fjórðingar av øllum smúkkum í Týsklandi verða framleiddir á verksmiðjum í Pforzheim. 

## Sí eisini
* Listi yvir størstu býir í Týsklandi
* Vesturtýskland

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, pforzheim.de
*Pforzheim, wikivoyage.org (á týskum)
*Pforzheim, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Baden-Württemberg
Bólkur:Býir í Týsklandi
Løgtingsvalið 1940

**Løgtingsval** varð hildið í Føroyum týsdagin hin 30. januar 1940, meira enn 4 ár eftir seinasta valið til Løgting, ið varð hildið hin 28. januar 1936.

## Úrslit
Sambandsflokkurin gjørdist størsti flokkur á Løgtingi. Fólkaflokkurin, sum stillaði upp til Løgtingsval fyri fyrstu ferð, bleiv næststørsti flokkur, 
meðan Sjálvstýrisflokkurin minkaði við einari helvt.

Talið av løgtingslimum var 24 (óbroytt síðan 1936).

 a Talið roknað í mun til talið av atkvøðum ella tinglimum, ið Vinnuflokkurin fekk á løgtingsvali 1936.

## Ávísingar úteftir
*Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004) , hagstova.fo

## Kelda
*Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1908-1940), hagstova.fo

Bólkur:Løgtingsval
Bólkur:Listar
Marcus Antonius

**Marcus Antonius** (føddur 14. januar 83 f.Kr., deyður 1. august 30 f.Kr.) var ein rómverskur politikari og generalur. 

Marcus Antonius var viðhaldsmaður hjá Julius Cæsar. Eftir at Cæsar varð blivin myrdur í 44 f.Kr., skipaðu Marcus Antonius, Octavianus (seinni *Augustus*) og Lepidus í 43 f.Kr. eina politiska samgongu, kend undir heitinum *Annað rómverska trímannaveldið*. 

Marcus Antonius fekk valdið í eystara parti av rómverska ríkinum og
egyptalandsdrotningin Kleopatra gjørdist elskarinna hjá honum. Tey fingu trý børn. 

Samgongan slitnaði tó í 33 f.Kr.. Ósemjan millum Antonius og Oktavian var so stór, at borgarakríggj brast á í 31 f.Kr..

Tann 2. september 31 f.Kr. tapti Antonius ein týdningarmiklan sjóbardaga móti Oktaviani. 
Slagið fór fram á griksku vesturstrondini, nærindis hálvoynni *Actium* (ella *Aktion* á forngrikskum).
 

Aftaná sigldi Antonius til Kyrenaika í Norðurafrika fyri at fáa nýggj herlið, men tað miseydnaðist.
Hann fór nú víðari til Egyptalands, men meira og meira misti hann sín stuðul frá baklandinum og viðhaldsfólkinum. Kleopatra, elskarinna hansara, royndi at rýma til India, men tað miseydnaðist eisini. Støðan gjørdist alt meira vónleys.

Á sumri 30 f.Kr. kom Octavianus umsíðir til Egyptalands og nærkaðist so høvuðsstaðin Alexandria, har Kleopatra og Antonius hildu til.
Tá framdu tey bæði sjálvmorð, Antonius tann 1. august og Kleopatra nakrar dagar seinni.

Octavianus var nú heimsins máttmiklasti maður. Nøkur ár seinni gjørdist hann fyrsti rómverski keisarin og fekk heitið Augustus í 27 f.Kr..

## Keldur

Bólkur:Rómverjaríkið
Bólkur:Hermenn
Köniz

**Köniz** er ein býur í Sveis. 

Býurin liggur nakrar kilometrar í ein útsynning úr høvuðsstaðinum Bern. 
Í 2017 búðu í Köniz 41.507 fólk. Harvið er hann 12. størsti býur í landinum. 

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, koeniz.ch 

 

## Keldur

Bólkur:Býir í Sveis
Løgtingsvalið 1970

**Løgtingsvalið 1970** til Føroya Løgting varð hildið leygardagin 7. november 1970, næstan 4 ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1966.

### Úrslit
Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin gingu aftur og Fólkaflokkurin misti ein tingsess. Javnaðarflokkurin var framhaldandi størsti flokkur, meðan Tjóðveldisflokkurin gjørdist næststørsti flokkur. Og harumframt fekk flokkurin ein tingsess afturat. 

Talið av løgtingslimum var framhaldandi 26 (óbroytt síðan 1966).

## Ávísingar úteftir
* Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004) , hagstova.fo

## Keldur
* Atkvøður: Løgtingsval 1966-1974, hagstova.fo
* Tinglimir: 

Bólkur:Løgtingsval
Bólkur:Listar
Løgtingsvalið 1966

**Løgtingsvalið 1966** til Føroya Løgting varð hildið týsdagin hin 8. november 1966, 
fýra ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1962.

### Úrslit
Sambandsflokkurin gjørdist stóri vinnari, fekk tó ikki ein tingsess afturat, tí talið av løgtingslimum varð lækkað frá 29 til 26. 
Av teimum fýra flokkunum, sum høvdu afturgongd, mistu tríggir flokkar, Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin, hvør sær ein tingsess, men Javnaðarflokkurin var framhaldandi størsti flokkur. 

## Ávísingar úteftir
* Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004) , hagstova.fo

## Keldur
* Atkvøður: Løgtingsval 1962-1974, hagstova.fo
* Tinglimir: 

Bólkur:Løgtingsval
Bólkur:Listar
Edvard VII av Stórabretlandi

**Edvard VII** (enskt: **Edward VII**; føddur sum **Albert Edward** tann 9. november 1841 í Buckingham Palace í London, deyður 6. mai 1910 sama stað) 
var kongur av tí Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland og keisari av India frá 22. januar 1901 til deyða sín í 1910.
Heima hjá familjuni varð hann vanliga róptur **Albert** ella **Bertie**.

Edvard VII var elsti sonurin hjá enska kongshjúnunum Viktoriu drotning og Albert prinsi av Sachsen-Coburg-Gotha. Sum trónarvingin gjørdist hann prinsur av Wales hin 8. desember 1841. Edvard giftist við dansku Alexandru prinsessu tann 10. mars 1862 og saman fingu tey seks børn. Hann var prinsur av Wales í 59 ár og gjørdist kongur tann 22. januar 1901, dagin mamma sín andaðist. Hin 9. august 1902 varð hann krýndur til kong í Stórabretlandi og Írlandi.

Edvard VII kongur hevur sitið á trónu einans í níggju ár, tí hann doyði longu í maimánaði í 1910.
Eftirmaður Edvard VII bleiv næstelsti sonur og trónarvingin, Georg&nbsp;V.

## Ávísingar úteftir
*Edward VII , britannica.com

## Keldur


Bólkur:20. øld
Bólkur:19. øld
Bólkur:Bretland
Bólkur:Regentar
Bólkur:Kongalig úr Onglandi
Bólkur:Statsleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1841
Bólkur:Andlát í 1910
Løgtingsvalið 1958

**Løgtingsvalið 1958** til Føroya Løgting varð hildið leygardagin hin 8. november 1958, fýra ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1954.

### Úrslit
Javnaðarflokkurin gjørdist stóri vinnarin og samstundis størsti flokkur. Hann fekk tríggjar tingsessir afturat. Tjóðveldisflokkurin var framhaldandi næststørsti flokkur. Av teimum trimum flokkunum, sum høvdu afturgongd, misti Fólkaflokkurin ein tingsess. Framburðsflokkurin hjá Kjartani Mohr, ið luttók fyri fyrstu ferð, fekk ein tingsess.

Talið av løgtingslimum varð hækkað frá 27 til 30. 

a Framburðsflokkurin: Tølini í klombrum vísa munin á tali av atkvøðum hjá Framburðsflokkinum &nbsp;&nbsp;samanborið við tal av atkvøðum hjá Kjartani Mohr á seinasta løgtingsvali, sum var uttanflokka tá.

## Ávísingar úteftir
* Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004) , hagstova.fo

## Keldur
* Atkvøður: Løgtingsval 1954-1962, hagstova.fo
* Tinglimir: 

Bólkur:Løgtingsval
Bólkur:Listar
Sólarmyrking

**Sólarmyrking** er eitt fyribrigdi, sum er, tá ið mánin kemur ímillum jørðina og sólina soleiðis, at mánin forðar sólarljósinum at raka beinleiðis jørðina í ávísum økjum. 

Fullskuggin av mánaum (skuggaálin) er bara fáar hundrað km breiður.  Uttan fyri skuggaálina sæst ein lutvís myrking um stóra vídd í einum fleiri túsund kilometra breiðum øki. 

Av tí at mánin stendur ímillum jørðina og sólina, kann sólarmyrking bara vera í tendring.

## Myndir

Solar eclipse animate (2006-Mar-29).gif|Lítli, svarti bletturin, ið flytist frá útsynningi til landnyrðing, ímyndar skuggaálina, har sólarmyrkingin er full. Lutvís myrking er uttan fyri skuggaálina.
Geometry of a Total Solar Eclipse.svg|Full sólarmyrking


## Sólarmyrkingar í Føroyum
* 25. mai 849
* 7. juni 894
* 26. juni 1424
* 3. februar 1440
* 30. mai 1612
* 30. juni 1954
* 20. mars 2015
* 26. mai 2245
* 7. september 2974

## Sí eisini
* Sólarmyrkingin 20. mars 2015
* Mánamyrking

## Ávisingar úteftir
*P. Jespersen: Myrkingar, snar.fo
*Full sólarmyrking 20. mars 2015, stamps.fo

## Keldur


Bólkur:Stjørnufrøði
Toni Morrison

**Toni Morrison** (fødd sum *Chloe Ardelia Wofford* 18. februar 1931 í Lorain, Ohio, deyð 5. august 2019 í Bronx, New York) var ein amerikanskur kvinnuligur rithøvundur. Skaldsøga hennara *Beloved* vann Pulitzer-virðislønina í 1988. Sum fyrsta amerikanska kvinna fekk hon Nobelvirðislønina í bókmentum Í 1993. 

## Ávísingar úteftir
* Toni Morrison, Towering Novelist of the Black Experience, Dies at 88, nytimes.com (á enskum)
 

## Keldur

Bólkur:Amerikanskir rithøvundar
Bólkur:Kvinnuligir rithøvundar
Bólkur:Føðingar í 1931
Bólkur:Andlát í 2019
Penobscotá

**Penobscotá** (enskt: *Penobscot River*) er ein á í amerikanska stakríkinum Maine.

Áin er 175 km long. Tá ið greinirnar (*West Branch* og *East Branch*) verða uppíroknað, er samlaða kervið hjá Penobscotánni 425 km langt og er hon harvið tann longsta á í Maine, ið landafrøðiliga liggur innan øki hjá stakríkinum.

## Ávisingar úteftir
*Feature Detail Report for: Penobscot River, usgs.gov

 

## Keldur


Bólkur:Áir í USA
Innsbruck

**Innsbruck** er høvuðsstaðurin og størsti býur í lutstatinum Tirol í Eysturríki. 
Við ársbyrjan í 2019 vóru tað 132.110 fólk, sum búðu í Innsbruck.
Áin Inn rennur ígjøgnum býin.

Innsbruck er universitetsbýur. Lærdi háskúlin varð settur á stovn í 1669. 

Býurin var vertur fyri Vetrar OL í 1964 og 1976.

## Ávísingar úteftir
* Heimasíða, innsbruck.at
* Innsbruck, wikivoyage (á týskum)
* Innsbruck, wikivoyage (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Býir í Eysturríki
Per Mertesacker

**Per Mertesacker** (føddur 29. september 1984 í Hannover) er fyrrverandi týskur fótbóltsleikari og núverandi leiðari á menningarstovninum hjá enska felagnum Arsenal.

Per Mertesacker spældi frá 2003 til 2006 fyri týska felagið Hannover 96, frá 2006 til 2011 við Werder Bremen og frá 2011 til 2018 fyri enska felagið Arsenal. Síðan 2018 er hann leiðari á menningarstovninum til U23-leikarar, "Arsenal Academy".

Harafturat spældi hann frá 2004 til 2014 fyri týska fótbóltslandsliðið. 

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða , permertesacker.de

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1984
Bólkur:Týskir fótbóltsleikarar
Hannover 96

**Hannover 96** er eitt fótbóltsfelag úr týska býinum Hannover. Hannover er høvuðsstaður í stakríkinum Niedersachsen. 
Felagið varð stovnað í 1896 og er vaksið til næstan 23.000 limir. Tað er í dag størsta felagið í Niedersachsen.

Í 2018/19 sesongini spældi besta liðið hjá Hannover 96 í týsku meistaradeildini, Bundesliga. Liðið flutti tó niður í næstbestu deildini og spælir nú í 2. Fußball-Bundesliga. Liðið spælir heimadystirnir á *HDI-Arena*, fyrrverandi *Niedersachsenstadion*.

## Heiður
Felagið hevur vunnið týska meistaraheitið tvær ferðir, í 1936 og 1954.
Vinnarin í týsku steypakappingini gjørdist felagið Í 1992.

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, hannover96.de

## Keldur

Bólkur:Týsk fótbóltsfeløg
Hans Andrias Kelduberg

**Hans Andrias Kelduberg** (føddur 30. august 1968, úr Hósvík) er føroyskur vinnulívsmaður. Hann er giftur Súsonnu Kelduberg, úr Nólsoy, og tey eiga 5 børn. Hann er útbúgvin skipari av Føroya Sjómanskúla. Hann keypti sítt fyrsta skip, Túgvustein, bert 23 ára gamal. Hetta var í 1991 og gjørdist hetta hansara lívsleið.

## Ávísingar úteftir
*Reiðari stillar upp, dagur.fo
*Hans Andrias Kelduberg stillar upp til komandi Løgtingsval fyri Fólkaflokkin , news.fo
## Keldur

Bólkur:Politikarar úr Fólkaflokkinum
Bólkur:Føroyskir skiparar
Bólkur:Føðingar í 1968
Hessen

**Hessen** (týskt: *Land Hessen*, stytt: *HE*) 
er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið, ið liggur í mitt í Týsklandi, er meiri enn 21.000 km² til víddar og hevði við árslok 2018 fleiri enn 6,2 mió íbúgvar. 
Lutstaturin er tann sjeyndstørsti í Týsklandi eftir vídd og eftir fólkatali. 

Høvuðsstaður í Hessen er Wiesbaden. Størsti býur er tó Frankfurt am Main. Aðrir stórir býir eru Kassel, Darmstadt, Offenbach, Hanau, Gießen, 
Marburg og Fulda.

## Sí eisini
* Listi yvir stakríki í Týsklandi

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, hessen.de

## Keldur

Bólkur:Hessen
Bólkur:Týskland
Plymouth

**Plymouth** er ein býur í útsynningspartinum av Onglandi. 
 
Býurin liggur á suðurstrondini í greivadøminum (*county*) Devon, uml. 60 km í ein útsynning av Exeter.
Áirnar Tamar og Plym renna fram við býnum.

Í 2016 búðu á leið 267 túsund fólk í býnum.

## Søga
Elsta skrivaða heimild har navnið *Plym Mouth* verður umrødd, er frá 1211.

Francis Drake, sum sigldi kring jørðina árini 1577 til 1580, gjørdist borgarstjóri í Plymouth í 1581.

Í september í 1620 fóru um 100 pílagrímar úr Plymouth við enska skipinum *Mayflower*. 
Teir ætlaðu at sigla til Virginia, men eftir harðbalna ferð komu teir til Massachusetts.
Áðrenn teir stigu fótin á land, gjørdu teir Mayflowersáttmálan, 
sum segði, hvussu teir skuldu stýra niðursetubygd síni, ið teir nevndu *Plimouth* (nú Plymouth í Massachusetts). 
Helvtin av niðursetufólkunum livdu ikki fyrsta veturin av í Massachusetts, 
og niðursetubygdin hevði helst doyð út, høvdu upprunafólk frá Wampanoag-sameiningini, sum búðu tætt við, ikki hjálpt teimum.

## Myndir

Prysten_House,_Finewell_Street,_Plymouth_-_geograph.org.uk_-_829280.jpg|Elsti bygningurin í býnum er "Prysten House", frá 1498.
Plymouth_Hoe.jpg|The Hoe (Plymouth Hoe)
Royal_Albert_and_Tamar_Bridge_from_Cornwall.jpg|Brúgvin um Tamaránna
Plymouth_Drake.jpg|Standmyndin hjá Francis Drake
Plymouth_Sound_and_the_Breakwater_-_geograph.org.uk_-_845349.jpg|Plymouth Sound
Plymouth_Sound.jpg|Plymouth Sound


## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, plymouth.gov.uk
*
*[Plymouth (England)](https://en.wikivoyage.org/wiki/Plymouth_(England)), en.wikivoyage.org

## Keldur

Bólkur:Býir í Onglandi
Burlington (fleiri týdningar)

Heitið **Burlington** hevur fleiri týdningar:

* Burlington, ein býur í Vermont í USA.
* Burlington, ein býur í Ontario í Kanada
Niagara-on-the-Lake

**Niagara-on-the-Lake** er ein kanadiskur býur, ið liggur við Ontariovatn í landslutinum Ontario.

Býurin liggur á hálvoynni Niagara, beint við markið til USA, 
á staðnum, har Niagaraá rennur út í Ontariovatn.
Í 2016 hevði Niagara-on-the-Lake umleið 17.500 íbúgvar. 

## Søga
Býurin varð grundlagdur í 1781 undir navninum Butlersburg.
Í 1792 fekk búsetingin nýggja navnið Newark, 
sum longu í 1798 varð broytt til Niagara.
Hetta navnið varð víðkað til Niagara-on-the-Lake í 1880 
fyri betur at kunna skilja frá býnum Niagara Falls, sum liggur sunnanfyri.  

## Myndir

Niagara on the lake.jpg|Høvuðsgøtan "Main Street"
St_Marks_Church_Niagara-on-the-Lake_2009.jpg|Angelikanska kirkjan "St Mark"
Around Niagara-on-the-Lake, Ontario (470688) (9447354451).jpg|Ontariovatn nærindis býnum.
Donald Ziraldo in Riesling Vineyard, Niagara-On-The-Lake 2013-10-06 12-55.jpg|Víngarður nærindis býnum. 
Autumn in Niagara (8454398268).jpg|Á heysti.


## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, Niagara-on-the-Lake.ca
*Niagara-on-the-Lake, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Býir í Kanada
Roman Weidenfeller

**Roman Weidenfeller** (føddur 6. august 1980 í Diez, Rheinland-Pfalz) er ein týskur fyrrverandi fótbóltsleikari, ið spældi sum málmaður. Hann spældi fyri týska felagið Borussia Dortmund frá 2002 til 2018. 
Hann hevur verið á týska landsliðinum frá 2013 til 2015 og hann luttók á HM í fótbólti 2014 í Brasil.

## Ávísingar úteftir
*Heimasíða, roman-weidenfeller.de
*Roman Weidenfeller, worldfootball.net (á enskum) 
*Roman Weidenfeller , fifa.com (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Føðingar í 1980
Bólkur:Týskir fótbóltsleikarar
Hannover

**Hannover** (enskt: *Hanover*) er ein býur í norðara parti í Týsklandi. 
Býurin er høvuðsstaður í stakríkinum Niedersachsen og liggur uml. 150 km sunnan fyri Hamburg.

Við ársbyrjan 2018 búðu um 535.061 fólk í býnum. Harvið er Hannover størsti býur í stakríkinum og 13. størsti í Týsklandi. 

Hannover er universitetsbýur. Lærdi háskúlin varð settur á stovn í 1831. 
Síðan 2006 er Universität Hannover uppkallað eftir heimsgitna vísindamanninum og fjølfrøðinginum Gottfried Wilhelm Leibniz, sum livdi frá 1676 til 1716 í býnum. 

Áin Leine rennur ígjøgnum býin.

## Søga
Fyrstu ferð Hannover verður nevndur í skrivligum keldum, er í miðøld. 
Býurin verður nevndur sum *Vicus Hanovere* í einum skjali frá árinum 1150. 
Búsetingin fekk býarrættindi í 1241.
Í 1692 gjørdist Hannover 9. kurfúrstadømið í Heilaga rómverska ríkinum.
Frá 1814 til 1866 var Hannover høvuðsstaður í kongsríkinum Hannover. Í 1866, undir krignum millum Eysturríki og Proysen, hevði kongsríkið Hannover verið í parti við eysturríkarunum. Teir taptu móti Proyseni, og tí varð kongadømið Hannover tikið av eftir krígslok. Tað gjørdist ein landslutur í Proyseni, men býurin Hannover var framhaldandi høvuðsstaður í tí nýggja landslutinum. Undir Seinna heimsbardaga vórðu stórir partar av býnum oyðilagdir.

## Myndir

Marktkirche_St_Georgii_et_Jacobi_Mitte_Hannover_Germany.jpg|Høvuðskirkjan *Marktkirche St. Georgii & Jacobi*.
Leibniz_Haus_2008.jpg|Húsini hjá Leibniz.
Altes_Rathaus_Hannover.jpg|Gamla ráðhúsið
Neues_Rathaus_Hannover_M%C3%A4rz_2010.jpg|Nýggja ráðhúsið
Hannover_Leineschloss.jpg|Tinghúsið hjá stakríkinum ber navnið *Leineschloss*.
Hannover_Opernhaus.jpg|Operahúsið 
HCC_Kuppelsaal_Hannover.jpg|*Kuppelsaal*: størsta konserthúsið í Hannover.
Schauspielhaus_theater_building_Prinzenstrasse_Mitte_Hannover_Germany_02.jpg|Sjónleikarhúsið 
Universität_Hannover_-_Hauptgebäude_-_B.jpg|Høvuðsbygningurin hjá universitetinum 
Herrenhausen_Großer_Garten.jpg|Herrenhausen-havarnir úr erva. 
HhsenGroGar Theater.jpg|Økið fyri uttandura framførslur í Herrenhausen-havunum. 
Hannover_main_station_Ernst-August-Platz_Mitte_Hannover_Germany_01.jpg|Høvuðstokstøðin
Hannover_Airport_Terminal.jpg|Flogvøllurin Hannover-Langenhagen


## Hygg eisini at
* Listi yvir størstu býir í Týsklandi
* Hannover 96

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, hannover.de
*Hannover, de.wikivoyage.org (á týskum)
*Hannover, en.wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Niedersachsen
Bólkur:Býir í Týsklandi
Wiesbaden

**Wiesbaden** er høvuðsstaður í týska stakríkinum Hessen.

Við árslok 2018 búðu í Wiesbaden 278.342 fólk. Harvið er hann næststørsti býur í Hessen, beint aftanfyri Frankfurt am Main. 

Ríná rennur tætt fram við býnum. 
Sunnanfyri og hinumegin Rínánna liggur grannabýurin Mainz og í ein útnyrðing úr býnum er vakra fjallalendið Taunus. Storbýurin Frankfurt liggur eystanfyri. 

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, wiesbaden.de
*Wiesbaden, wikivoyage.org (á týskum)
*Wiesbaden, wikivoyage.org (á enskum)

 

## Keldur

Bólkur:Hessen
Bólkur:Býir í Týsklandi
Roberto Baggio

**Roberto Baggio** (føddur 18. februar 1967 í Caldogno nærindis Vicenza) er ein fyrrverandi italskur fótbóltsleikari, sum eisini hevði verið í hópinum hjá italska fótbóltslandsliðnum. 

Hann spældi millum 1982 og 2004 sum álopsleikari og áloypandi miðvallaleikari í fleiri ymiskum feløgum. Seinastu fýra ár spældi hann fyri italska felagið Brescia. 

Í 1993 varð hann kosin til FIFA World Player of the Year og hann vann Golden Foot heiðurslønina í 2003.

## Ávísingar úteftir
*Roberto Baggio, footballdatabase.eu (á enskum)
*Roberto Baggio , fifa.com
*Roberto Baggio, britannica.com (ævisøga, á enskum)
*Roberto Baggio, munzinger.de (ævisøga, á týskum)

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1967
Bólkur:Fótbóltsleikarar úr Italia
Bobby Fischer

**Robert James Fischer**, betur kendur sum **Bobby Fischer** (føddur 9. mars 1943 í Chicago, deyður 17. januar 2008 í Reykjavik) var amerikanskur/íslendskur telvari. 
 
Tann 1. september 1972 gjørdist Bobby Fischer heimsmeistari í talvi, 
tá hann vann á russiska Boris Spassky í serligum talvdysti í Reykjavik. 
Tað var fyrstu ferð nakrantíð, at ein amerikanari vann HM-heitið.

Bobby Fischer hevur verið heimsmeistari í talvi frá 1972 til 1975.

## Ávísingar úteftir
*Undurbarnið Bobby Fischer, kvf.fo, 31. mars 2021
*Bobby Fischer, britannica.com (stutt ævisøga, á enskum)
*Bobby Fischer, munzinger.de (stutt ævisøga, á týskum)
*Bobby Fischer, chessgames.com (á enskum)

## Keldur


Bólkur:Amerikanskir telvarar
Bólkur:Talvheimsmeistarar
Bólkur:Føðingar í 1943
Bólkur:Andlát í 2008
Rheinland-Pfalz

**Rheinland-Pfalz** (týskt: *Land Rheinland-Pfalz*, stytt: *RP* ella *RLP*; enskt: *Rhineland-Palatinate*) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið, ið liggur langt vesturi í Týsklandi, hevur mark við Belgia og Luksemborg í vestri og við Frakland sunnanfyri.
Lutstaturin er meiri enn 19.800 km² til víddar og hevði við árslok 2018 fleiri enn 4 mió íbúgvar.
Harvið er hann tann 9. størsti í Týsklandi eftir vídd og eftir fólkatali. 

Høvuðsstaður og størsti býur í Rheinland-Pfalz er Mainz. Aðrir stórir býir eru Ludwigshafen, Koblenz, Trier, Kaiserslautern, Worms, Neuwied, Neustadt an der Weinstraße og Speyer.

## Myndir

Mainz,_Landtag-Staatskanzlei_foto2_2009-08-01_18.50.JPG| Bygningur hjá stjórnini í stakríkinum (*Staatskanzlei*) í høvuðsstaðnum Mainz.
Mainz Deutschhaus BW 2012-08-18 13-28-02.jpg|Bygningur hjá landstinginum (*Landtag*) í høvuðsstaðnum Mainz. 
Gutenberg-Museum_Mainz_585-vh.jpg|Gutenberg-savnið í Mainz. 
Gutenberg-statue-uni-mainz.jpg|Gutenberg-standmynd í Mainz.
Mainzer Dom nw.jpg|Dómkirkjan í Mainz.
Trier Porta Nigra BW 1.JPG|Borgliðið Porta Nigra í Trier.
Speyer---Cathedral---South-View---(Gentry).jpg|Dómkirkjan í Speyer.
St. Peter's Cathedral Worms south side.JPG|Dómkirkjan í Worms.
Maria Laach de04.jpg|Kleystrið Maria Laach.
Namedyer_Werth_Geysir_Andernach_2009.jpg|Goskeldan á Namedy-hálvoynni (*Namedyer Sprudel* á týskum) nærindis Andernach.
Weinberge_bei_Pfeddersheim.jpg|Víngarður í Ríndalinum.
Burg_Rheinstein_Trechtingshausen_995-Lh.jpg|Burg Rheinstein eitur henda borgin í Ríndalinum, ið er ein av mongum um hesar leiðir.
Wierschem,_Burg_Eltz,_2012-08_CN-01.jpg|Burg Eltz er ein av teimum kendastu borgunum úr Miðøldini í Týsklandi.
Koblenz im Buga-Jahr 2011 - Deutsches Eck 01.jpg|Deutsches Eck kallast staðið í Koblenz, har Ríná og Moselá møtast.
Nürburgring_Luftaufnahme_2004.jpg|Nürburgring úr erva.


## Sí eisini
* Listi yvir stakríki í Týsklandi

## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, rlp.de
*Rheinland-Pfalz, wikivoyage.org (á týskum)
*Rhineland-Palatinate, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur

Bólkur:Rheinland-Pfalz
Bólkur:Týskland
Mainz

**Mainz** er høvuðsstaður í týska stakríkinum Rheinland-Pfalz.

Ríná rennur tætt fram við býnum. Grannabýurin Wiesbaden liggur norðanfyri og hinumegin Rínánna. Vakra fjallalendið Taunus er í ein útnyrðing úr býnum og storbýurin Frankfurt liggur eystanfyri. 

Við árslok 2018 búðu í Mainz 217.118 fólk. Harvið er Mainz størsti býur í Rheinland-Pfalz.

## Myndir

Mainz-von-der-Eisenbahnbr%C3%BCcke.jpg|Miðbýurin og Ríná.
Mainzer Dom nw.jpg|Dómkirkjan í Mainz.
Domkirche_St._Martin.jpg|Dómkirkjan 
Dom_from_Kirschengarten_-_panoramio.jpg|Gøta í miðbýnum.
Mainz_Gutenbergdenkmal_BW_2012-08-18_17-22-22.JPG|Gutenberg-standmynd hjá Bertel Thorvaldsen frá 1837.
Gutenberg-Museum_Mainz_585-vh.jpg|Gutenberg-savnið í Mainz. 
Mainz,_Landtag-Staatskanzlei_foto2_2009-08-01_18.50.JPG| Bygningur hjá stjórnini í stakríkinum (*Staatskanzlei*) í høvuðsstaðnum Mainz.
Mainz_Deutschhaus_Landtag-RP_234%2B37-vzLR.jpg|Bygningur hjá landstinginum (*Landtag*) í høvuðsstaðnum Mainz. 
Hauptbahnhof_Mainz_118-vhh.jpg|Høvuðsjarnbreytarstøðin í Mainz. 
Mainz-Theodor-Heuss-Bruecke-2005-05-16a.jpg|Brúgvin yvir um Rínánna.


## Ávísingar úteftir
*Almenna heimasíða, mainz.de
*Mainz, wikivoyage.org (á týskum)
*Mainz, wikivoyage.org (á enskum)

 

## Keldur

Bólkur:Rheinland-Pfalz
Bólkur:Býir í Týsklandi