open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sterka Marjun

**Sterka Marjun** (fødd um 1580 í Sumba), var dóttir Jenis Símunarsonar í Laðangarði. Hon giftist við Símuni í Niðurhúsum, ið seinni varð bóndi í Kálgarði.  Henda giftan var Jenisi hart ímóti og tí vildi hann einki geva dóttrini nakað í heimanfylgi.  Men Marjun svór at hon skuldi ikki dvína fyri pápanum heldur enn Beinisvørð. Síðani tveitti hann henni Hargarbø.

Óførur stimbur var í Marjuni. Hon saksaði alla Keypajørð (tríggjar gyllin), meðan hon gekk við tvíburabørnum.  Tá kendi hon annan fótin tyngri á sær, segði hon.

Teir høvdu fyrr til roysnis at bróta sperrur (seyðasperrur). Eina ferð tey fingust við at bera tara í Sumba, kom ein seyðasperra ið send var hagar.  Henda sperran, til tjúktar sum ein kálvasperra, var farin víða um Føroyar, men eingin hevði verið førur fyri at bróta hana.  Pápin kemur út á bakkan til dóttrina og heldur fyri: “Hygg Marjun mín!  Her er ein sperra, sum eg havi funnið.”
“Gud fyriláti tygum!  Hvussu skal eg halda á einari sperru?  Eg eri so útslipað av taranum.”
”Royn tað kortini” sigur Jenis. Hon tók tá sperruna, ballaði hana inn í skjúrtafaldin, setti annan endan í síðuna og annan í lærið, bendi so á og breyt.
“Á, Marjun mín!  Nú gjørdi tú øllum Føroyalandi fyri skommum.”
Tá segði Marjun at hevði hon vitað tað, at sperran var farin so víða um landið, so skuldi hon aldri nomið hana. “Ovgóð vart tú so at fara!” helt Jenis – Hann hugsaði um giftuna.

Eina ferð, meðan Símun í Niðurhúsum, maður Marjunar, var í útlondum, gjørdi Jenis eitt kyrringartippi í hagaparti hansara og slepti gimbrum sínum inn.  Men Marjun fór upp um næturnar og burtur í haga til at ríva tippið niður og koyra gimbrar hansara út aftur úr haga sínum.  Ein morgun møtti Jenis henni, tá hon var á vegnum heim aftur og segði tá við hana, at hevði tað ikki verið fyri tað sum hon bar undir beltinum (hon var við barn), so skuldi hon farið fyri eggina.  Hon bað hann koma: Hann skuldi fylgja við út av eggini.

Marjun hevði svorið at hon skuldi ikki dvína fyri pápanum heldur enn Beinisvørði. Tá ið tíðindi komu í Laðangarð at Marjun var deyð í barsilssong, segði Jenis við ein av húskallum sínum: “Hyggið mær út og vita um Beinisvørð stendur!”  Ikki harmaði hann dóttrina meira.

Sterka Marjun var móðir at hinum víðagitnu Hargabrøðrunum.

## Keldutilfar


## Slóðir úteftir
*''Sterka Marjun'' eftir Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, Keypmannahavn 1898-1901 (archive.org)
*''Sterka Marjun'', snar.fo
* ''Sterka Marjun'', sprotin.fo

Bólkur:Sumbingar
Bólkur:Føroyskar sagnir
Laðangarður

**Laðangarður** var ein bóndagarður í Sumba. Laðangarður spælir ein stóran leiklut í fleiri føroyskum sagnum. Regin í Hørg og sonur hansara Jenis Reginsson í Laðangarði komu úr Laðangarði. Jenis verður nevndur í søgnini um Toftaregin.

Bólkur:Sumba
Bólkur:Føroyskar sagnir
Lars Bak

**Lars Ytting Bak** (føddur 16. januar 1980) er ein danskur professionellur kappsúkklari, ið kappast fyri UCI ProTour liðið .

## Keldur

Bólkur:Danskir súkklarar
Bólkur:Føðingar í 1980
Jason Bateman

**Jason Bateman** (føddur 14. januar 1969 í New York) er ein amerikanskur filmsleikari, filmsleikstjóri og framleiðari, ið gjørdist kendur, tá ið hann spældi við í ymiskum tilburðarleikum (sitcoms) í 1980-árunum, sum t.d. *[[Silver Spoons]]* og *[[The Hogan Family]]*. Í 2000-árunum spældi hann leiklutin sum Michael Bluth í sjónvarpsrøðini *[[Arrested Development (sjónvarpsrøð)|Arrested Development]]*, ið hann vann eina TV Land Award, Satellite Award og eina Golden Globe virðisløn fyri. Eftir hetta hevur hann harumframt spælt við í fleiri spælifilmum í Hollywood, eitt nú *[[Juno (filmur)|Juno]]* (2007), *[[Hancock (filmur)|Hancock]]* (2008), *[[Up in the Air (2009 filmur)|Up in the Air]]* (2009), *[[The Switch (2010 filmur)|The Switch]]* (2010), *[[Horrible Bosses]]* (2011), *[[Paul (filmur)|Paul]]* (2011), *[[The Change-Up]]* (2011), *[[Identity Thief]]* (2013),  *[[Bad Words (filmur)|Bad Words]]* (2014), *[[Horrible Bosses 2]]* (2014), *[[The Gift (2015 filmur)|The Gift]]* (2015) og *[[Zootopia]]* (2016). 

## Familja
Jason Beteman er yngri beiggi sjónleikarinnuna Justine Bateman. Hann og Amanda Anka vórðu gift í juli 2001. Tey eiga tvær døtur: Francesca Nora (fødd í 2006) og Maple Sylvie (fødd í 2012). Amanda Anka er dóttir sangaran Paul Anka.

## Keldur

Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Filmsleikstjórar úr USA
Bólkur:Amerikanskir filmsframleiðarar
Bólkur:Føðingar í 1969
Iguazufossar

**Iguazufossur** (á portugisiskum: Cataratas do Iguaçu) eru fossar á markinum millum Brasil og Argentina. Ferðafólk koma at hyggja at stórbæra fossinum. Fossarnir býta Iguazuánna sundur í ein ovara part og ein niðara part. Fossarnir eru í argentinska landslutinum Missiones og brasilska stakríkinum Paraná.

## Keldur

## Sí eisini
*Niagarafossur

Bólkur:Brasilia
Bólkur:Argentina
Bólkur:Fossar
Garry Shandling

**Garry Emmanuel Shandling** (føddur 29. november 1949, deyður 24. mars 2016) var ein amerikanskur skemtari, sjónleikari, rithøvundur, framleiðari, og leikstjóri. Hann var kendastur fyri sítt arbeiði í *[[It's Garry Shandling's Show]]* og *[[The Larry Sanders Show]]*.

## Keldur

## Slóðir úteftir

* Garry Shandling á Internet Movie Database

Bólkur:Føðingar í 1949
Bólkur:Andlát í 2016
Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Amerikanskir skemtarar
Ny

**Ny**, **Ν ν**, er tann 13. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.

Bólkur:Bókstavir
Bólkur:Grikska alfabetið
Brantevik

**Brantevik** er ein bygd í Simrishamns kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 409 í 2010.

Bólkur:Simrishamns kommuna
Kalakukko

**Kalakukko** er siðbundin finskur matur úr landslutinum Savolax. Kalakukko er fiskur, kjøt og flesk, ið er bakað inn í deiggj, soleiðis at tað verður til eitt breyð við fiski, kjøti og fleski innan. Hesin rættur er serliga vælumtóktur í býnum Kuopio, ið liggur í Norður-Savolax. Breyði verður sum oftast bakað av rugmjøli, men hveitimjøl verður ofta brúkt saman við rugmjølinum, fyri at fáa deiggið smidligari. Fillan er fiskur, svínakjøt og flesk. Salt verður stroytt yvir kjøt og fisk, um ikki tað longu er saltað frammanundan. Kalakukko verður bakað í fleiri tímar, sum oftast í einum steinovni.

Bólkur:Matur og drekka
Bólkur:Finnland
Baltisk mál

**Baltisku málini** eru ein grein av indo-evropeisku málfamiljuni. Størstu baltisku málini eru litaviskt og lettiskt.

*
Finleif Mortensen

**Finleif Mortensen** av Argjum, búsitandi á Strondum er ein føroyskur listamaður innan málningalist og myndamaður. Hann málar oljumálningar. Tað ið er eyðkent fyri verk hansara eru føgru litirnir og tað einfalda landslagið. Hann segði við in.fo í mars 2016: 

*Eg royni at foreinkla tað føroyska landslagið. Trekki bara tær grovu linjurnar upp og hugsi minni um smálutirnar. Vil heldur fanga rúttmuna í smáu húsunum á bygd og tær einføldu linjurnar á fjøllunum og oyggjunum*. 

Hann málar abstrakt. Yndismotiv hansara eru úr Norðoyggjum og á Streymoynni. Hann er hugtikin av skiftandi ljósi og smáum bygdum við stórbærum fjøllum.

Fyrstu ferð hann luttók á einari listaframsýning við fleiri ymiskum listafólkum var á Ólavsøkuframsýningini í 1985. Fineif hevði sína fyrstu listaframsýning einsamallur í 1985 í Smiðjuni í Lítluvík í Havn, tá var hann bert 20 ára gamal. Síðan tá hevur hann havt nógvar framsýningar í Føroyum og uttanlands, millum annað á Skt Gertrud í Keypmannahavn, Kunstgalleriet í Odense, Galleri Inuit í Ålborg og á Gallarí Fold í Reykjavík. Eisini hevur hann sýnt fram á listastevnunum Art Copenhagen og Art Herning.

Finnleif gongur ofta túrar í fjøllunum í Føroyum, og tá tekur hann eisini nógvar myndir av føroysku náttúruni. Í 2015 gav hann út eina bók við 271 myndum úr øllum 18 oyggjunum í Føroyum. Bókin fekk heitið Kom upp á fjallatind.

## Bøkur
*2015 - *Kom upp á fjallatind* (myndabók) 176 blaðsíður og 271 myndir

## Keldur

## Slóðir úteftir
*Heimasíðan hjá Finleif Mortensen 
*Finleif Mortensen Art á Facebook

Bólkur:Føroysk listafólk
Bólkur:Føroysk myndafólk
Bólkur:Argjafólk
Bólkur:Strandingar
Jákup Mortensen

**Jákup Mortensen** (føddur 14. mai 1941) úr Vági, er føroyskur tónleikari og spældi við Red Boys. Hann er sonur Napoleon Mortensen, sum skrivaði sangin, "Vágsbygd Mín Heimbygd".

Jákup hevur eisini gjørt lagið til sangin "Heimkoman" ið Faroe Boys góvu út í 1964, og hann skrivaði eisini sín egna sang "Rósan", ið Robert McBirnie sang inn fyrst til útvarpið í 1968, saman við bólkinum The Islanders, síðan á útgávuni Robert 25 ár, í 1984.

## Keldur

Bólkur:Føroyskir tónleikarar
Bólkur:Vágbingar
Antoine Demoitié

**Antoine Demoitié** (føddur 16. oktober 1990, deyður 27. mars 2016) var ein belgiskur súkklari, ið seinast súkklaði fyri . Í september 2015 kunngjørdi hann, at hann fór at gevast í Wallonie-Bruxelles fyri at gerast partur av  fyri 2016 sesongina.

Demoitié doyði sunnudagin 27. mars 2016 á sjúkrahúsi, eftir at hann varð ákoyrdur av einari motorsúkklu. Óhappið hendi, eftir at hann var dottin á súkklu síni, meðan hann luttók í Gent–Wevelgem vegsúkklukappingini, tá ið hann reisti seg upp aftur kom motorsúkklan knappliga har og koyrdi á hann.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1990
Bólkur:Andlát í 2016
Bólkur:Belgiskir súkklarar
Liberal Alliance

**Liberal Alliance** er ein liberalur og klassiskt liberalur politiskur flokkur í Danmark.

Eftir Fólkatingsvalið 2015 hevur flokkurin 13 sessir í Fólkatinginum. Flokkurin er ein partur at mið-høgra bláa blokkinum í donskum politikki saman við Venstre, Det Konservative Folkeparti og Dansk Folkeparti.

## Fólkatingslimir eftir valið í 2015
* Leif Mikkelsen (Vestjyllands Storkreds)
* Christina Egelund (Nordjyllands Storkreds)
* Merete Riisager (Fyns Storkreds)
* Simon Emil Ammitzbøll (Københavns Storkreds)
* Laura Lindahl (Københavns Storkreds)
* Mette Bock (Sydjyllands Storkreds)
* Henrik Dahl (Sydjyllands Storkreds)
* Villum Christensen (Sjællands Storkreds)
* Joachim B. Olsen (Københavns Omegns Storkreds)
* Anders Samuelsen (Nordsjællands Storkreds)
* May-Britt Buch-Kattrup (Nordsjællands Storkreds)
* Ole Birk Olesen (Østjyllands Storkreds)
* Carsten Bach (Østjyllands Storkreds)

## Valúrslit
### [[Fólkatingið]]

## Keldur

Bólkur:Politiskir flokkar í Danmark
Mr. & Mrs. Smith

**Mr. & Mrs. Smith** kann merkja:

* Mr. & Mrs. Smith (1941), ein filmur eftir Alfred Hitchcock
* Mr. & Mrs. Smith (2005), ein filmur eftir Doug Liman við Brad Pitt og Angelina Jolie
* Mr. & Mrs. Smith (sjónvarpsrøð) - ein amerikonsk sjónvaprsrøð frá 1996, ið varð víst á sjónvarpsrásini CBS.
Radikale Venstre

**Radikale Venstre (Danmarks social-liberale parti)** (fyrr: Det Radikale Venstre, í miðlunum ofta nevnt **De Radikale**, stytt **RV**, **R** ella **B**) er ein sosialliberalur danskur politiskur flokkur, ið ofta hevur ein lyklaleiklut í Fólkatinginum. 

Frá september 2014 fram til oktober 2020 hevur floksformaðurin verið Morten Østergaard, ið var búskapar- og innanríkisráðharri í Aðru stjórnini hjá Helle Thorning-Schmidt. Síðan oktober 2020 hevur floksforkvinnan verið Sofie Carsten Nielsen ið var frá 3. februar 2014 til 28. juni 2015 ráðharri fyri útbúgving og gransking í Aðru stjórnini hjá Helle Thorning-Schmidt.

## Valúrslit

### Fólkatingið

### Evropaparlamentið

## Keldur

Bólkur:Politiskir flokkar í Danmark
Kristian Thulesen Dahl

**Kristian Thulesen Dahl** (føddur 30. juli 1969 í Brædstrup, Danmark) er ein danskur politikari og fyrrverandi formaður í Dansk Folkeparti. Hann umboðaði Fremskridtspartiet í Fólkatinginum 1994-1995, og síðan var hann ein av stovnarunum av Dansk Folkeparti, har hann hevur verið limur og umboða flokkin á Fólkatingi síðan stovnanina í 1995.

Thulesen Dahl tók við formanssessinum á ársfundinum hjá Dansk Folkeparti í september 2012, eftir at táverandi forkvinnan Pia Kjærsgaard hin 7. august 2012 boðaði frá, at hon fór frá sum floksleiðari.

Eftir vánaliga úrslitið á kommunuvalinum í 2021 boðaði Thulesen Dahl frá, at hann ikki væntar at halda fram sum formaður í Danska fólkaflokkinum og 23. januar 2022 varð Morten Messerschmidt valdur til nýggjan formann.

## Keldutilfar

Bólkur:Danskir politikarar
Bólkur:Fólkatingslimir
Bólkur:Føðingar í 1969
Bólkur:Politikarar úr Dansk Folkeparti
René Goscinny

**René Goscinny** (føddur 14. august 1926 í París í Fraklandi, deyður 5. november 1977 í París) var ein franskur teknirøðrithøvundur, -redaktørur og -teknari av pólskari ætt. Heimskendur sum rithøvundur til Asterix, Lucky Luke og Iznogood, men skrivaði ella teknaði einar 11 teknirøðir og eina barnabókarøð.

## Verk
* Dick Dicks (1951)
* Le capitaine Bibobu (1955-1956)
* Le Petit Nicolas (1955-1965)
* Lucky Luke (1955-1977)
* Modeste et Pompon (DK: Sjarly, NO: Tobben, SV: Mickes äventyr) (1955-1958)
* Prudence Petitpas (DK: Mimi Musenberg, NO: Mimmi Prikkenberg) (1957-1959)
* Signor Spaghetti (1957-1965)
* Oumpah-Pah (DK: Umpa-pa, NO: Ompa-pa, SV: Oumpa-Pa) (1958-1962)
* Strapontin (1958-1964)
* Astérix (DK, NO & SV: Asterix) (1959-1977)
* Iznogoud (DK & NO: Iznogood) (1962-1977)
* Les Dingodossiers (1965-1967)

## Ávísingar úteftir
* René Goscinny á svensku Seriewikin

Bólkur:Fraklendingar
Bólkur:Føðingar í 1926
Bólkur:Andlát í 1977
Bólkur:Teknirøðir
Morris (teknari)

Belgiumaðurin **Maurice De Bevere** (føddur 1. desember 1923 í Kortrijk, Belgia, deyður 16. juli 2001 í Brussel, Belgia) er betur kendur undir dulnevninum **Morris**. Hann skapti teknirøðina Lucky Luke í 1946. Hann teknaði røðina restina av ævi sínari, men í 1955 fekk hann René Goscinny at skriva tekstin. Eftir at Goscinny doyði í 1977, skrivaðu aðrir søgurnar.

Bólkur:Belgiarar
Bólkur:Føðingar í 1923
Bólkur:Andlát í 2001
Bólkur:Teknirøðir
Achdé

Franski listamaðurin **Hervé Darmenton** (føddur 30. jul 1961 í Lyon) er betur kendur undir dulnevninum **Achdé**, sum er gjørt burtur úr fronsku úttaluni av forbókstavunum í navninum.

Achdé tók yvir at tekna Lucky Luke eftir Morris. Eins og Morris dámar honum best at tekna, men hann hevur eisini skrivað onkrar av søgunum.

Bólkur:Fraklendingar
Bólkur:Føðingar í 1961
Bólkur:Teknirøðir
Hergé

Belgiumaðurin **Georges Prosper Remi** (22. mai 1907, Etterbeek við Bruxelles – 3. mars 1983 í Bruxelles) er betur kendur undir dulnevninum **Hergé**, sum er gjørt burtur úr fronsku úttaluni av forbókstavunum í navninum.

Hann er heimskendur fyri teknirøðina Tintin, men hann hevur eisini skapt einar 7 aðrar teknirøðir.
## Teknirøðir

## Slóðir úteftir
* Hergé á ComicWiki (danskt)
* Hergé á Minetegneserier (norskt)

Bólkur:Belgiarar
Bólkur:Føðingar í 1907
Bólkur:Andlát í 1983
Bólkur:Teknirøðir
Cesare Maldini

**Cesare Maldini** (5. februar 1932 – 3. apríl 2016) var ein italskur fótbóltsvenjari og leikari, ið spældi við italska felagnum A.C. Milan størstapartin av fótbóltslívsleið síni, og eisini seinni sum venjari. Hann var ein høgt virdur verjuleikari, ið dugdi væl at skipa spælið, hann spældi elegant og hevði góðan tøkniligan førleika og dugdi væl at lesa ein dyst. Hann spældi oftast sum miðverjuleikari ella svipari, men kundi eisini væl spæla sum høgri bakkur.

Tá talan er um fótbólt innan feløg, so vann Maldini 4 Serie A league titlar og 1 UEFA Champions League við Milan. Innan altjóða fótbólt spældi hann 14 landsdystir fyri Italia og luttók í HM í fótbótli 1962. Sum venjari kláraði hann seg sera væl, tá ið hann stóð á odda fyri U-21 landsliðnum hjá Italia, har liðið gjørdist evropameistari trý ár á rað, og tað er met.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1932
Bólkur:Andlát í 2016
Bólkur:Fótbóltsleikarar úr Italia
Bólkur:Italskir fótbóltsvenjarar
EM í svimjing 2016

**EM i svimjing og vatnítrótti 2016** var frá 9. til 22. mai 2016 í London, Stórabretlandi.

## Skrá
Kappingar eftir slagi av vatnítrótt:

* **Svimjing**: 16.–22. mai
* **Útlop**: 9.–15. mai
* **Synkron**: 9.–13. mai

## Heiðursmerkjayvirlit samanlagt

## Svimjing
### Heiðursmerkjayvirlit

## Útlop
### Heiðursmerkjayvirlit

## Synkronsvimjing
### Heiðursmerkjayvirlit

## Keldur

Bólkur:EM í svimjing
Bólkur:2016 í ítrótti
Hoofddorppleinbuurt

**Hoofddorppleinbuurt** er ein býarpartur í Amsterdam. Býarparturin hevur 10 771 íbúgvar (2005).

Bólkur:Býarpartar í Amsterdam
Viktor Bromer

**Viktor Bregner Bromer** er ein danskur svimjari. Hann vann gull í 200 metrum firvald á EM í svimjing 2014 og hevur vunnið silvur í somu grein á EM í svimjing á stuttgeil. Hann hevur sett danskt og norðurlendskt met í 200 meter firvald. Hann hevur kvalifiserað seg til OL 2016 í 200 metrum firvald.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1993
Bólkur:Danskir svimjarar
Negen Straatjes

**Negen Straatjes** (merkir "Tær nýggju lítlu gøturnar" á niðurlendskum) er ein býarpartur í Amsterdam. Býarparturin fevnir um tær nýggju síðugøturnar til Prinsengracht, Keizersgracht, Herengracht og Singel í miðbýnum í Amsterdam, og hesin býarpartur hevur marknaðarført seg við hesum navninum síðan 1990'ini.

## Ávísingar úteftir
* de9straatjes.nl

Bólkur:Býarpartar í Amsterdam
Niacin

**Niacin**, ella **vitamin B<sub>3</sub>**, er ein vatnupploysilig vitamin við frymilinum C6H5NO2.

Bólkur:Lívevnafrøði
Jüri Pootsmann

**Jüri Pootsmann** (føddur 1. juli 1994) er ein estiskur sangari. Hann umboðaði Estland í Eurovision Song Contest 2016 við sanginum "Play".

Sum smádrongur kundi hann syngja við so høgari rødd, at hann sang í gentukóri heldur enn dreingjakóri. Hann var í Danmark sum skiftinæmningur í eitt ár, og tað var har hann fann útav, at hann hevði góða rødd at syngja við. Hann lærdi eisini at tosa flótandi danskt, meðan hann búði í Danmark og dugir tað enn.

## Keldur

Bólkur:Estiskir sangarar
Bólkur:Luttakarar í Eurovision Song Contest 2016
Bólkur:Føðingar í 1994
HM í svimjing á stuttgeil

**HM í svimjing á stuttgeil** var fyrstu ferð fyriskipað í 1993. Kappingin verður fyriskipað annað hvørt ár, frá 1993-1999 var tað ólíka ár, men síðan 2000 hevur kappingin verið líka ár. Svimjikappingarnar fara fram í 25-metra longum svimjihylum. Olympiska longdin av svimjihylum er 50 metrar.

## Heimsmeistarastevnur

### Framtíðar meistaraskap

## Sí eisini
*HM í svimjing

Bólkur:Svimjikappingar
Bólkur:HM í Svimjing
Hiiumaa (landslutur)

**Hiiumaa** (svenskt: *Dagö*) er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 8 582 í 2015. Kärdla er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.

## Kommunur
Tað eru 4 kommunur í landslutinum.
* Emmaste
* Hiiu
* Käina
* Pühalepa

## Ávísingar úteftir
* Hiiumaa

Bólkur:Landslutir í Estlandi
Ida-Virumaa

**Ida-Virumaa** er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 147 597 í 2015. Jõhvi er høvuðsbýur og Narva er størsti býur í landslutinum.

## Ávísingar úteftir
* Ida-Virumaa 

Bólkur:Landslutir í Estlandi
Tartumaa

**Tartumaa** er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 151 377 í 2015. Tartu er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.

## Kommunur
Landsluturin er býttur sundur í 22 kommunur, harav 3 eru býarkommunur.

**Býarkommunur:**
* Elva
* Kallaste
* Tartu

**Landskommunur:**
* Alatskivi
* Haaslava
* Kambja
* Konguta
* Laeva
* Luunja
* Meeksi
* Mäksa
* Nõo
* Peipsiääre
* Piirissaare
* Puhja
* Rannu
* Rõngu
* Tartu
* Tähtvere
* Vara
* Võnnu
* Ülenurme

## Ávísingar úteftir
* Tartumaa

Bólkur:Landslutir í Estlandi
Viljandimaa

**Viljandimaa** er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 47 010 í 2015. Viljandi er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.

## Ávísingar úteftir
* Viljandi 

Bólkur:Landslutir í Estlandi
Saaremaa (landslutur)

**Saaremaa** (svenskt: *Ösel*) er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 31 706 í 2015. Kuressaare er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.

## Oyggjar í Saaremaa landslutinum
*Saaremaa (Øsel)
*Ruhnu (Runø)
*Muhu 
*Abruka
*Vilsandi (Filsand)

## Ávísingar úteftir
* Saaremaa

Bólkur:Landslutir í Estlandi
Prince

**Prince Rogers Nelson** (føddur 7. juni 1958 – deyður 21. apríl 2016) var ein amerikanskur sangari, sangskrivari, fjøl-ljóðførisleikari, tónleikaframleiðari og sjónleikari.

Prince varð føddur í Minneapolis og menti ein áhuga fyri tónleiki sum smádrongur, hann skrivaði sín fyrsta sang sum 7 ára gamal. Sum tannáringur upptók hann fleiri sangir saman við systkinabørnum sínum í teirra orkestri ið nevndist 94 East. Sum 19 ára gamal upptók Prince fleiri demo-bond, ið tó ikki hepnaðust væl. Men í 1978 útgav hann sítt fyrstu album *[[For You (Prince album)|For You]]*, tað var við hjálp frá Owen Husney. Pláta hansara frá 1979 *[[Prince (album)|Prince]]* fekk platin orsakað av at stakløgini "Why You Wanna Treat Me So Bad?" og "I Wanna Be Your Lover" vórðu sera vælumtókt. Suksein helt áfram við teimum trimum næstu plátunum. Í 1984 byrjaði hann at umrøða sítt backup-orkestur sum The Revolution og útgav *[[Purple Rain (album)|Purple Rain]]*, ið eisini bleiv filmslag til hansara fyrsta film við sama navni.

## Diskografi
''Hetta er eitt yvirlit yvir útvald album, ið Prince hevur útgivið síðan fyrstu plátuna í 1978. 

## Keldur

Bólkur:Amerikanskir tónleikarar
Bólkur:Amerikanskir sangarar
Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar
Bólkur:Afroamerikanarar
Bólkur:Føðingar í 1958
Bólkur:Andlát í 2016
Liège-Bastogne-Liège

**Liège-Bastogne-Liège** er ein eindagssúkklukapping í Belgia, byrjað verður í Liège, leiðin gongur til Bastogne og síðan aftur til Liège. Kappingin er tann elsta av teimum sonevndu várklassikarunum. Hon varð hildin á fyrsta sinni í 1892, og tí verður kappingin ofta nevnd "la Doyenne", tvs. "Tann Elsta Daman".

## Vinnarar

## Keldur

Bólkur:Súkklukappingar í Belgia
Bólkur:Liège-Bastogne-Liège
Vuelta a España

**Vuelta a España**, "Spania Runt", er ein sponsk teinasúkklukapping. Kappingin hoyrir saman við Tour de France og Giro d'Italia, saman eru hesar tríggjar tann stóra teinakappingin, har Tour de France tó er tann týdningarmiklasta.

Fyrsta kappingin var í 1935, har 50 luttakarar skuldu gjøgnumføra 3411 km ká 14 teinar. Í dag varir kappingin í tríggjar vikur.

## Vinnarar

## Teinasigrar

### Teinasigrar per súkklara

15 súkklarar hava vunnið í minsta lagi 10 teinar.

Virknir súkklarar eru við **feitari skrift **

## Keldur

Bólkur:Vuelta a España
Bólkur:1935
Grand Tour

Í vegsúkklukapping, merkir **Grand Tour** ein av trimum stórum evropeiskum professionellum teinasúkklukappingum: Tour de France, Giro d'Italia og Vuelta a España.

## Um seinastu kappingarnar

**[[Giro d'Italia]]**
* Dagar: 9–31. mai 2015
* Vegalongd: 3,481.8&nbsp;km
*  Vinnari:

**[[Tour de France]]**
* Dagar: 4 – 26. juli 2015
* Vegalongd: 3,360.3&nbsp;km
*  Vinnari:

**[[Vuelta a España]]**
* Dagar: 22. august – 13. september 2015
* Vegalongd: 3,358.1&nbsp;km
*  Vinnari:

## Grand Tour vinnarar

A.&nbsp; Lance Armstrong vann sjey fylgjandi tour-kappingar frá 1999 til 2005. Men í oktober 2012 misti hann allar sínar titlar, tá UCI avgjørdi at taka teir frá honum orsakað av at hann hevði nýtt doping. Í oktober 2014 avgjørdi Tour de France at lata navnið á Armstrong vera á listanum yvir fyrrverandi vinnarar, tó skuldi navn hansara vera gjøgnumstrikað.

## Keldur

Bólkur:Súkklukappingar
Alberto Contador

**Alberto Contador Velasco** (føddur 6. desember 1982 í Madrid) er ein spanskur professionellur vegkappsúkklari, ið kappast fyri tað russiska ProTour-liðið Tinkoff, ið hann gjørdist partur av tá ið 2011 sesongin byrjaði. Áðrenn tað hevði hann í tríggjar sesongir havt tríggjar sera væleydnaðar sesongir við Astana Team.

## Grand Tours vinnari - úrslitartíðarlinja

Ógildað úrslit = strikað út

### Aðrar stórar teinakappingar

## Keldur

Bólkur:Spanskir súkklarar
Bólkur:Føðingar í 1982
Bjarne Riis

**Bjarne Lykkegård Riis** (føddur 3. apríl 1964 í Herning) er fyrrverandi danskur súkklari og vinnari av Tour de France 1996. Hann er fyrrverandi eigari av tí danska súkkluliðnum  gjøgnum fyritøkuna Riis Cycling A/S. Fyritøkan Riis Cycling A/S varð í desember 2013 seld til tann russiska ríkmannin Oleg Tinkoff.

## Keldur

Bólkur:Danskir súkklarar
Bólkur:Føðingar í 1964
Edvald Boasson Hagen

**Edvald Boasson Hagen** (føddur 17. mai 1987 i Rudsbygd) er ein norskur kappsúkklari, ið súkklar fyri tað suðurafrikanska UCI WorldTour-liðið Team Dimension Data. Hann hevur fyrr súkkla fyri tað bretska liðið Team Sky í fimm sesongir frá 2010 til 2014, og tað amerikanska liðið HTC-Highroad í tvær sesongir frá 2008 til 2009.

## Keldur

Bólkur:Norskir súkklarar
Bólkur:Føðingar í 1987
HM í svimjing 2015

Tað **16. [[HM í svimjing]]** (, ) varð hildið í Kazan, Russland frá 24. juli til 9. august 2015.

## Heiðursmerki
Tað vóru tilsamans 75 sett av heiðursmerkjum.

 Vertstjóð

## Keldur

## Slóðir úteftir
* Almenn heimasíða 


Bólkur:2015
Bólkur:Russland
FC Dynamo Kyiv

**FC Dynamo Kyїv** er eitt fótbóltsfelag úr Kyiv, Ukraina, sum varð stovnað í 1927. Heimastadion hjá felagnum er NSC Olimpijs'kyj, sum rúmar 70.050 áskoðarum.

## Heiður

### Meistaraheiti í Ukraina
***Ukraїns'ka Premjer-Liga (17):**
** 1992/1993, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/2000, 2000/2001, 2002/2003, 2003/2004, 2006/2007, 2008/2009, 2014/2015, 2015/2016, 2020/21, 2024/25
***Kubok Ukraїny (12):**
**1993/1994, 1995/1996, 1997/1998, 1998/1999, 1999/2000, 2002/2003, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2013/2014, 2014/2015, 2019/2020
***Superkubok Ukraїny (8):**
**2004, 2006, 2007, 2009, 2011, 2016, 2018, 2019
***UEFA Cup Winners' Cup (2):**
** 1975, 1986
***UEFA Super Cup (1):**
**1975
***[[UEFA Europa League]]:**
** 1/2 (2009)
***Trofeo Ciudad de Valladolid (2):**
**1973, 1974
***Trofeo Santiago Bernabéu (1):**
**1986
***Trofeo Teresa Herrera (2):**
**1981, 1982

## Slóðir úteftir
*DynamoKyiv.com.ua

Bólkur:Ukrainsk fótbóltsfeløg
Oyggjaskeggi

**Oyggjaskeggi** er eitt føroyskt tíðarrit fyri føroyingar í Danmark. Blaðið var stovnað í 1948.

## Keldur

Bólkur:Føroysk tíðarrit
Bólkur:1948
Malmö universitet

**Malmö universitet** er ein lærdur háskúli í Malmö, sum varð settur á stovn í 1998. Har eru fimm fakultet.

## Ávísingar úteftir
* Malmö högskola 

Bólkur:Lærdir háskúlar í Svøríki
Bólkur:Malmö kommuna
Universiteit van Amsterdam

**Universiteit van Amsterdam** er ein lærdur háskúli í Amsterdam, sum varð settur á stovn í 1632. Har eru sjey fakultet.

## Ávísingar úteftir
* Universiteit van Amsterdam

Bólkur:Lærdir háskúlar í Niðurlondum‎
Bólkur:Amsterdam
Københavns Universitet

**Københavns Universitet** er ein lærdur háskúli í Keypmannahavn, sum varð settur á stovn í 1479. Har eru seks fakultet.

## Ávísingar úteftir
* Københavns Universitet

Bólkur:Københavns Universitet
Jónleif Johannesen

**Jónleif Johannsen** (føddur 1978, uppvaksin í Dali) er ein føroyskur lærari, fakfelagsmaður og politikari (Javnaðarflokkurin). 

## Bakgrund
Jónleif Johannesen er dalbingur, ið býr í Klaksvík. Hann gekk á studentaskúlanum í Hoydølum, og síðan tók hann læraraútbúgving frá KDAS. Hann arbeiðir sum lærari á Skúlanum á Fossánesi í Klaksvík, men hevur farloyvi frá starvinum, meðan hann hevur sæti á Tingi. Í 2008 varð hann valdur í nevndina fyri Føroya Lærarafelag í 2010 varð hann valdur til næstformann í nevndini. Hann hevur eisini verið limur í Fólkaskúlaráðnum.

Í frítíðini dansar hann føroyskan dans og er ein av teimum ið er vanur at skipa kvæðir. Hann hevur eisini gjørt fleiri útvarpssendingar um føroyskan dans og kvæði. Hann er formaður fyri Slái Ring.

## Politisk lívsleið
Á løgtingsvalinum 2015 stillaði hann upp fyri Javnaðarflokkin, men varð ikki valdur. Eftir at samgonga varð skipað tók hann tó sæti á Tingi sum fastur varamaður hjá Eyðgunn Samuelsen, eftir at hon varð vald til landsstýriskvinnu í almannamálum í stjórnini hjá Aksel V. Johannesen.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1978
Bólkur:Føroyskir lærarar
Bólkur:Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Bólkur:Løgtingslimir
Premier League 2012-13

**Premier League 2012-13** (kent sum **[[Barclays]] Premier League** vegna fíggjarligan stuðul) var tann 21. sesongin av Premier League, ið er tann enska fótbóltskappingin fyri feløg, síðan hon varð stovnað í 1992. Skráin fyri dystirnir var kunngjørd 18. juni 2012. Sesongin byrjaði hin 18. august 2012 og endaði 19. mai 2013.

## Lið

### Stadion og støð
:*Viðmerking: Talvan setir liðini upp eftir stavraðnum.


===Persónar og búnar===



* <small><sup>1</sup> According to current revision of [[List of English Football League managers]]</small>
* <small>Additionally, referee kits are now being sponsored by [[Expedia]].com, and Nike has a new match ball, the Maxim Premier League.</small>

==Úrslit==
=== Stigatalva ===

























|- style="background:#fcc;"
|rowspan="2"|18
|rowspan="2" style="text-align:left"|[[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]] *'(R)**
|rowspan="2"|38
|rowspan="2"|9
|rowspan="2"|9
|rowspan="2"|20
|rowspan="2"|47
|rowspan="2"|73
|rowspan="2"|–26
|rowspan="2"|**36'''
|style="text-align:center; font-size:92.5%; background:#97deff;"|UEFA Europa League 2013–14 bólkaspæl 2
|-
|style="text-align:center; font-size:92.5%; background:#fcc;"|

### Talva við úrslitum

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

## Hagtøl
### Toppskorarar

## Keldur

Bólkur:Premier League
Luis Suárez

**Luis Alberto Suárez Díaz** (; føddur 24. januar 1987) er ein uruguaiiskur fótbóltsleikari, ið spælir fyri spanska felagið Atlético Madrid og fótbóltslandsliðið hjá Uruguai sum álopsleikari. Hann spældi við Barcelona frá 2014 til 2020. Í juli 2014 flutti hann frá Liverpool til Barcelona, kostnaðurin var £65&nbsp;milliónir (€82&nbsp;milliónir), og tað gjørdi hann til ein av teimum dýrastu fótbóltsleikarunum í fótbóltssøguni.

## Fótbóltshagtøl

### Feløg

### Altjóða

## Keldur

Bólkur:Fótbóltsleikarar úr Uruguai
Bólkur:Føðingar í 1987
Estland á Summar-OL 2004

**Estland** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 42 ítróttafólk úr Estlandi í 11 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.

## Heiðursmerki

Bólkur:Estland á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 2004
Roman Šebrle

**Roman Šebrle** (føddur 26. november 1974 í Lanškroun) er ein kekkiskur ítróttamaður, sum íðkar frælsan ítrótt. Hann vann eitt gull heiðursmerki á Summar-OL 2004 og silvur á Summar-OL 2000.

## Á netinum
* IAAF

Bólkur:Ítróttafólk úr Kekkia
Bólkur:Føðingar í 1974
Bólkur:Luttakarar á Summar-OL 2000
Bólkur:Luttakarar á Summar-OL 2004
Bólkur:Luttakarar á Summar-OL 2008
Bólkur:Luttakarar á Summar-OL 2012
Summar-OL 2016

**Summar OL 2016** verða teir 31. Olympisku summarleikirnir, ið verða hildnir í Rio de Janeiro, Brasil, í døgunum 5. august til 21. august 2016.

## Yvirlit yvir heiðursmerki

## Luttakanadi lond

## Hygg eisini at
*Heiðursmerkjabýtið á Summar-OL 2016

## Slóðir úteftir

* Heimasíðan hjá Olympisku Leikunum

Bólkur:Summar-OL 2016
Barbados á Summar-OL 2004

**Barbados** luttekur á Olympisku leikunum, sum vera í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt eru tað 10 ítróttafólk úr Barbados í 5 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.

## Heiðursmerki

Bólkur:Barbados á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 2004
Summar-OL

**Summar-OL** (**teir olympisku summarleikirnir**) er ein altjóða fleir-ítróttastevna, ið verður hildin fjórða hvørt ár. Teir olympisku summarleikirnir er tann ítróttastevnan ið er hægst í metum millum allar ítróttastevnur í heiminum.

## Vertsbýir fyri summar-OL

## Sí eisini
* Vetrar-OL
## Keldur

Bólkur:Summar-OL
Summar-OL 2008

**Olympisku summarleikirnir 2008** vóru teir 29. í røðini av nýtíðar olympisku leikunum og vóru hildnir í Peking í Kina millum 8 og 24. august 2008.

## Keldur

Bólkur:Summar-OL 2008
Nauru á Summar-OL 2012

**Nauru** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í London, Stórabretland, í døgunum 27. juli til 12. august 2012. Í alt vóru tað 2 ítróttafólk úr Nauru í 2 ítróttagreinum á Summar-OL 2012.

## Heiðursmerki

Bólkur:Nauru á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 2012
Corto Maltese

**Corto Maltese** er heitið á einari teknirøð og á høvuðspersóninum í henni. Hugo Pratt úr Italia skrivaði og teknaði 29 søgur um Corto Maltese, 21 stuttsøgur á 20 síður og 8 longri verk; verkini eru skapað frá 1967 til 1989. í 2015 er røðin tikin uppaftur, nú skrivar Juan Díaz Canales og Rubén Pellejero teknar, báðir eru úr Spania.

Hugo Pratt ferðaðist nógv, og ein stóran part av tíðini, meðan hann skapaði verkini, búði hann í Frankaríki og Sveis. Millum annað tí eru flestu søgurnar komnar fyrst út á fronskum.

## Yvirlit
Allar søgurnar hjá Pratt eru givnar út á donskum og norskum, meðan umleið 2/3 av søgunum hjá honum eru givnar út á svenskum.

Tríggjar av søgunum hjá Canales og Pellejero eru givnar út á donskum. Tær hava **ℕ** aftan á árstalið fyri, nær tær henda.

Útgávur við bláari skrift eru í litum, útgávur við brúnari skrift eru í svørtum-hvítum.

## Ávísing úteftir

* Corto Maltese á donsku ComicWiki 
* Verk Hugo Pratts á skandinavisku Minetegneserier
* Corto Maltese á svensku Seriewikin

Bólkur:Teknirøðir
Bólkur:Teknifilmar
Kjartan Hoydal

**Kjartan Hoydal** (føddur 12. september 1941 í Keypmannahavn, deyður 2. mai 2016 í Tórshavn) var ein føroyskur fiskifrøðingur. 

## Lívsleið
Eftir kríggið búði familjan í Klaksvík eitt skifti, tá ið pápin arbeiddi hjá Kjølbro, og síðani fluttu tey til Havnar, tá ið pápin fekk starv í fiskivinnustovuni í Tinganesi. Tá búsettist familjan uppi á Hálsi í Havn. Eitt skifti miðskeiðis í fimmtiárunum vóru tey í Latínamerika, har pápin í ST høpi arbeiddi í Ekvator.

Kjartan leyk studentsprógv í Sorø og las síðani lívfrøði við serligum atliti til fiskiskap og fiskivinnu á lærda háskúlanum í Keypmannahavn. Áðrenn hann í 1971 flutti aftur til Føroya, arbeiddi Kjartan í tvey ár hjá Danmarks Fiskeriundersøgelser, og eftir at vera fluttur heim var hann í ellivu ár og fram til 1982 á Fiskirannsóknarstovuni. Longu 1982-1983 var hann í starvi hjá ICES. Onkuntíð undirvísti hann í Hoydølum. Hann hevur eisini starvast sum skrivstovustjóri á løgmansskrivstovuni. Hann hevur eisini drúgvar royndir sum granskari og embætismaður innan altjóða umsitingarligar stovnar, so sum Nafo, NEAFC, Nammco og Ices. 

Í 1986 umskipaði landsstýrið hjá Atla Dam umsitingina av fiskivinnuni. Lýst varð eftir fiskivinnustjóra, og Kjartan Hoydal varð settur í starvið, sum hann røkti fram til 1996. Tá fór Kjartan at starvast uttan fyri landoddarnar. Fyrst var hann aðalskrivari í NORA – North Atlantic Cooperation – í fimm ár og fram til 2001, og síðani var hann í stívliga tíggju ár – fram til í juni 2011 – í starvi hjá NEAFC, sum hevur høvuðsskrivstovu í London, hagar Kjartan flutti at búgva. Saman við fleiri løgfrøðingum var hann miðskeiðis í nítiárunum við til at skriva álitið um nýggja stýrisskipan.

## Familja
Kjartan Hoydal er eitt av børnunum hjá skaldinum og politikaranum Karsten Hoydal og Mariu Louisu, fødd Falk-Rønne. Hann var pápi politikaran Høgna Hoydal, formann í Tjóðveldi. Hini børnini hjá Kjartan Hoydal eru Annika, Katrin og Marita frá fyrru giftu við Gunvør og Tóra frá seinni giftu við Ingun í Skrivarastovu. Kjartan hevði tvíburðabróðirin, rithøvundan og arkitektin Gunnar Hoydal, systrina, sjónleikaran og songkvinnuna Anniku Hoydal og bróðirin Egil Hoydal.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1941
Bólkur:Andlát í 2016
Bólkur:Frøðingar
Bólkur:Føroyskir granskarar
Giro d'Italia 2016

**Giro d'Italia 2016** er tann 99. útgávan av Giro d'Italia. Súkklukappingin byrjar 6. mai 2016 við trimum kappingum í Niðurlondum og fer síðan inn í Frakland og síðan er restin av kappingini í Italia og endar 29. mai 2016 í Torino, Italia. 

## Lið og súkklarar

### Danskir súkklarar
*Jakob Fuglsang súkklar fyri 
*Lars Bak súkklar fyri 

## Teinarnir

## Endaliga støðan

### Høvuðskappingin - Maglia rosa

### Stigkappingin

### Fjallakappingin

### Ungdómskappingin

### Trofeo Fast Team kappingin

### Trofeo Super Team

Bólkur:Giro d'Italia
Bólkur:UCI World Tour 2016
Danmark á Summar-OL 2004

**Danmark** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 92 ítróttafólk úr Danmark í 16 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.

## Heiðursmerki

Bólkur:Danmark á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 2004
Ísland á Summar-OL 2008

**Ísland** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Beijing, Kina, í døgunum 8. august til 24. august 2008. Í alt vóru tað 29 ítróttafólk úr Íslandi í 5 ítróttagreinum á Summar-OL 2008.

## Heiðursmerki

Bólkur:Ísland á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 2008
Tonga á Summar-OL 2000

**Tonga** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Sydney, Avstralia, í døgunum 15. september til 1. oktober 2000. Í alt vóru tað 3 ítróttafólk úr Tonga í 2 ítróttagreinum á Summar-OL 2000.

## Heiðursmerki

Bólkur:Tonga á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 2000
Tom Dumoulin

**Tom Dumoulin** (føddur 11. november 1990) er ein niðurlendskur professionellur vegkappsúkklari, ið súkklar fyri UCI WorldTeam . Hann vann heimsmeistaraskapin í einkultstarti í 2017, árið eftir vann hann silvur. Hann vann Giro d'Italia í 2017 og hevur vunnið teinar (etapur) í øllum trimum Grand Tours.

## Grand Tour tíðarlinja

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1990
Bólkur:Niðurlendskir súkklarar
Danmark á Summar-OL 1896

**Danmark** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 6. apríl til 15. apríl 1896. Í alt vóru tað 3 ítróttafólk úr Danmark í 5 ítróttagreinum á Summar-OL 1896.

## Heiðursmerki

Bólkur:Danmark á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 1896
Danmark á Summar-OL 1928

**Danmark** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Amsterdam, Niðurlond, í døgunum 28. juli til 12. august 1928. Í alt vóru tað 91 ítróttafólk úr Danmark í 14 ítróttagreinum á Summar-OL 1928.

## Heiðursmerki

Bólkur:Danmark á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 1928
Palau á Summar-OL 2012

**Palau** luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í London, Stórabretland, í døgunum 27. juli til 12. august 2012. Í alt vóru tað 5 ítróttafólk úr Palau í 4 ítróttagreinum á Summar-OL 2012.

## Heiðursmerki

Bólkur:Palau á Summar-OL
Bólkur:Summar-OL 2012
UCI World Tour 2016

**UCI World Tour 2016** er tann sætta útgávan av UCI World Tour. Hon inniheldur 27 eindags- og teinakappingar í Evropa, Avstralia og Kanada.

## Kappingar
Allar kappingar frá UCI World Tour 2015 eru tiknar við, hóast summar kappingar eftir ætlan skulu haldast onnur tíðspunkt enn tann fyrra útgávan av kappingini. Fyri 2016 sesongina hevur UCI innført eina nýggja stigatalvu-skipan ið fer at koyra við síðuna av tí vanligu WorldTour ranking-skipanini. Tann nýggja World Rankings fer at koyra yvir eitt tíðarskeið á 52 vikur eins og ATP og WTA Rankings í tennis.

;Viðmerkingar

## Keldur

Bólkur:2016 í ítrótti
Bólkur:UCI World Tour
Michael Valgren

**Michael Valgren Andersen** (føddur 7. februar 1992) er ein danskur súkklari, ið súkklar fyri . Hann gjørdist professionellur súkklari í 2011 bert 19 ára gamal, tá hann súkklaði fyri danska kontinentalliðið Cult Energy og vann tvær útgávur av U23 Liège-Bastogne-Liège og fleiri aðrir týðandi sigrar.

Í 2014 gjørdist hann partur av WorldTour, tá ið hann gjørdist partur av Tinkoff-Saxo. Hann fekk beinanvegin fleiri góð úrslit, eitt nú gjørdist hann danskur meistari og vann Danmark Rundt.

Hann luttók á Tour de France 2015.

## Sigrar og fremstu plássini

;2009
:3. pláss tilsamans Gp Général Patton
::1. Teinur 1
:6. pláss tilsamans Trofeo Karlsberg
:8. pláss tilsamans Internationale Junioren-rundfahrt Niedersachsen

;2010
:10. pláss tilsamans Liège – La Gleize

;2011
:1. Landskappingar í einkultstarti
:4. Sparekassen Himmerland GP

;2012
:1. National Team Time Trial Championships
:1. U23 Liège–Bastogne–Liège
:2. Rund um den Finanzplatz Eschborn-Frankfurt (U23)
:6. pláss tilsamans Kreiz Breizh Elites
:8. pláss tilsamans Coupe des Nations Ville Saguenay

;2013
:1. pláss tilsamans Flèche du Sud
::1. Ungur súkklari-kappingin
::1. Teinur 3
:1. U23 Liège–Bastogne–Liège
:1. Teinur 3 Tour de l'Avenir
:2. Rund um den Finanzplatz Eschborn-Frankfurt (U23)
:9. pláss tilsamans Thüringen-Rundfahrt
:10. GP Herning

;2014
:1.  Landskappingar í vegsúkkling
:1.  pláss tilsamans Danmark Rundt
::1.  Ungur súkklari-kappingin
:3. DM í einkultstarti
:3. pláss tilsamans Four Days of Dunkirk
:4. pláss tilsamans Tour des Fjords
:4. Japan Cup

;2015
:1.  Ungur súkklari-kappingin Dubai Tour

;2016
:1. pláss í 3. teini á Danmark Rundt
:2. Amstel Gold Race
:2. Danski meistaraskapurin í vegsúkkling
:2. Danski meistaraskapurin í einkultstarti

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1992
Bólkur:Danskir súkklarar
Alexander Kristoff

**Alexander Kristoff** (føddur 5. juli 1987) er ein norskur professionellur kappsúkklari, ið súkklar fyri UCI ProTeam . Hann vann Norska meistaraskapin í vegsúkkling í 2007 og 2011. Størstu sigrar hansara hava verið Milano-San Remo 2014 og Tour of Flanders 2015 umframt fleiri aðrir sigrar, eitt nú vann hann einstakir teinar í Tour de France 2014.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1987
Bólkur:Norskir súkklarar
Tobias Ludvigsson

**Tobias Ludvigsson** (føddur 22. februar 1991) er ein svenskur súkklari. Sum juniorur vann hann fleiri landskappingar í Svøríki bæði á vegnum og innan fjallasúkkling. Í 2009 var hann áttanda bestur í heiminum millum juniorar. Mitt í 2011 fekk hann tilboð um veningarsáttmála við  liðnum. Longu eftir fyrstu súkklukappingina fyri liðið í Tour of Burgos fekk hann bjóðað ein professionellan sáttmála fyri tvey ár. Hann er eldri bróðir Fredrik Ludvigsson. Hann luttók í Giro d'Italia 2016.

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1991
Bólkur:Svenskir súkklarar
Peter Sagan

**Peter Sagan** (føddur 26. januar 1990) er ein slovakiskur professionellur kappsúkklari, ið súkklar fyri World Tour liðið . Hann gjørdist heimsmeistari í vegsúkkling í 2015 og 2016.

## Úrslit
### Tíðarlinja yvir týðandi kappingar

DNF = Gjøgnumførdi ikki— = Kappaðist ikki

### Grand Tour yvirlit

## Keldur

Bólkur:Slovakiskir súkklarar
Bólkur:Føðingar í 1990
Nairo Quintana

**Nairo Alexander Quintana Rojas** (føddur 4. februar 1990, Boyaca, Kolumbia) er ein professionellur kolumbianskur kappsúkklari, ið súkklar fyri ProTour súkkluliðið, Team Movistar. Hann er fjallasúkklari, men mótsatt øðrum kolumbianskum súkklarum dugir hann eisini sera væl at kappast innan einkultstart. Hann súkklaði seg beinleiðis inn á heimspallin í 2013, tá ið hann gjørdist nr. 2 í fronsku teinakappingini, Tour de France, og samstundis vann hann bæði fjalla- og ungdómstroyggjuna.

Sum bóndasonur vaks Quintana upp undir truplum fíggjarligum umstøðum. Sum 15 ára gamal, gjørdist fíggjarligu korini so hørð fyri pápa hansara, Luis, at hann keypti eina súkklu til Nairo Quintana, av tí at hann ikki longur hevði ráð at senda hann við bussinum í skúla. Familjan hjá Quintana var ikki von við at súkkla, og tí var hann heldur ikki greiður yvir, hvussu hart tað í veruleikanum var at súkkla tann dagliga teinin í skúlan. Men eftirsum at bólkar av amatørsúkklarum brúktu henda teinin til at venja súkkling í fjøllunum, so avgjørdi Quintana at hann fór at royna at fylgjast við teimum, fyri at vita um hann megnaði at súkkla líka skjótt sum teir. *"Teir settu ferðina upp, men teir kláraðu ikki at koyra undan mær, so tá ið eg kom heim og segði tað við pápa mín, so gjørdist hann sera glaður. Hann keypti mær mína fyrstu kappsúkklu og síðan byrjaðu vit at luttaka í lokalum súkklukappingum."*.
 
- *"Eg eri føddur og uppvaksin í 2.800 metrar hædd, tað gevur mær ein fyrimun í hesi ítróttagrein, tað er besta stað í heiminum at venja í."*

## Sigrar

### Tíðarlinja yvir úrslit frá Grand Tour kappingum

WD = Tók seg úr kappingini; IP = Er í gongd; — = Luttók ikki

### Aðrar stórar teinakappingar

WD = Tók seg úr kappingini; IP = Er í gongd; — = Luttók ikki

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1990
Bólkur:Kolumbianskir súkklarar
Giro d'Italia

**Giro d'Italia** (á føroyskum *Kring Italia*) er ein av teimum trimum stóru teinasúkklukappingunum og verður hildin hvørt ár í mai/juni og varir í 3 vikur. Kappingin fer fram í Italia, men partar av kappigini kunnu eisini fara fram í onkrum ørðum landi í Evropa, t.d. byrjaði Giro d'Italia í Niðurlondum í 2016 og í Danmark í 2014.

Giro d'Italia varð fyrstu ferð hildið í 1909, har ið tilsamans 8 teinar á 2448&nbsp;km vóru súkklaðir. Kappingin er saman við Tour de France og Vuelta a España ein av teimum trimum klassisku teinakappingunum, har Tour de France tó er tann mest týðandi.

Har tann fremsti súkklarin í Tour de France er kendur fyri at súkkla í gulari troyggju, so súkklar fremsti súkklarin í Giro d´Italia í ljósareyðari troyggju, á italskum nevnd *[[Maglia rosa]]*. Tann fremsti fjallasúkklarin súkklar í grønari troyggju (*Maglia Verde*), meðan súkklarin við flestum stigum koyrir í lilla (*Maglia ciclimano)*. Í 2007 varð tann hvíta ungdómstroyggjan innførd aftur, eftir at hon hevði verið burturi í nøkur ár, hon nevnist *Maglia Bianca*.

Tríggir súkklarar hava vunnið kappingina fimm ferðir: Alfredo Binda, Fausto Coppi og Eddy Merckx. Italiumaðurin Felice Gimondi hevur staðið á sigurspallinum níggju ferðir, har hann tríggjar ferðir hevur vunnið, tvær ferðir á øðrum plássi og fýra ferðir á triðjaplássi.

## Yvirlit yvir vinnarar

## Byrjan í øðrum londum

## Keldur

Bólkur:Giro d'Italia
Giro d'Italia 2015

**Giro d'Italia 2015** var tann 98. útgávan av heimsins næststørstu teinasúkklukapping, Giro d'Italia. 2015 útgávan byrjaði tann 9. mai í San Lorenzo al Mare, nærindis Sanremo.

## Liðini

## Ruta og teinar

## Troyggjurnar dag fyri dag

### Viðmerkingar

• Á 3. og 4. teini, var Esteban Chaves, ið var nummar 2 í ungdómskappingini, ílatin tað hvítu ungdómstroyggjuna, tí at Michael Matthews (á fremstaplássinum) var í tí ljósareyðu føraratroyggjuni sum nummar 1 í tí samlaðu støðuni á teinunum.

• Á 14. teini, var Davide Formolo, ið var nummar 2 í ungdómskappingini, ílatin ta hvítu ungdómstroyggjuni, av tí at Fabio Aru (á øðrumplássi) var ílatin ta ljósareyðu føraratroyggjuna sum nummar 1 á tí samlaðu støðuni á teininum.

### Samlað klassement

### Stigtroyggjan

### Fjallatroyggjan

### Ungdómstroyggjan

### Liðkappingin

## Keldur

Bólkur:Giro d'Italia
Bólkur:2015 í ítrótti
Maglia rosso passione

**Maglia rosso passione** ella stigtroyggjan í Giro d'Italia er reyð. Tann ið fær flest stig á teinunum sleppur at vera í reyðu troyggjuni. Reyða troyggjan varð tikin í nýtslu í 1967, men í 1970 varð hon skift út við eina lilla troyggju, ið varð í nýtslu til 2009. Lilla troyggjan nevndist **Maglia ciclamino** (Navnið kemur frá litinum á alpublómuni cyclamen). Í 2009 varð tann reyða troyggjan aftur tikin í nýtslu.

Francesco Moser og Giuseppe Saronni hava vunnið troyggjuna fýra ferðir, meðan Mario Cipollini, Roger De Vlaeminck og Johan Van der Velde hava vunnið hana tríggjar ferðir hvør.

Reyða troyggjan í Giro d'Italia svarar til grønu troyggjuna í Tour de France og tað bláu troyggjuna í Vuelta a España.

## Vinnarar

* Teigurin "Ár" vísir til árið, tá ið kappingin varð hildin, og gevur leinkju til greinina um tað sesongina. 
* Teigurin "Teinar" vísir til tal av teinum í kappingini, og telur hálvir teinar sum tveir og prologar sum ein.
* Teigurin "Teinasigrar" vísir til talið av vunnum teinum hjá vinnaranum gjøgnum kappingina.
* Teigurin "Munur" vísir til tíðarmunin ella munin í stigum ið vinnari hevði betri enn nummar tvey.

### Fleirfaldir vinnarar
Pr. 2016 hava 9 súkklarar vunnið Stigkappingina í Giro d'Italia meira enn einaferð.

### Eftir tjóðskapi
Súkklarar úr tíggju ymiskum londum hava vunnið Stig klassifikatiónina í Giro d'Italia.

### Viðmerkingar

#Tann upprunaligi vinnarin var Alessandro Petacchi, men úrlit hansara frá Giro 2007 vórðu tikin frá honum, eftir at ein dopingroynd ið varð tikin av honum vísti seg at vera positiv fyri ov høgt virði av salbutamol.
#Fekk heiðurin eftir at upprunaligi vinnarin Danilo Di Luca varð diskvalifiseraður vegna doping 
#Fekk heiðurin eftir at upprunaligi vinnarin Alberto Contador varð diskvalifiseraður

## Keldur

Bólkur:Giro d'Italia
Ryder Hesjedal

**Eric Ryder Hesjedal** () (føddur 9. desember 1980) er ein kanadiskur professionellur kappsúkklari, ið súkklar fyri UCI ProTeam . Í 2016 er hann partur av Trek Factory Racing. Hann er fyrrverandi mountain bike-kappsúkklari, og vann eitt silvurheiðursmerki á HM U23 í Mountain Bike í 2001. Hann gjørdist professionellur súkklari við  í 2005 eftir at hann í fleiri ár hevði verið partur av  kontinental-liði. Hann endaði á einum fimtaplássið á Tour de France 2010, og vann sín fyrsta Grand Tour á Giro d'Italia 2012, og tað var fyrstu ferð, at ein kanadiari vann ein Grand Tour.

Hesjedal er eftirkomari av norskum tilflytarum til Kanada. Langomma og langabbi hansara vóru úr Beiarn í Nordland og Hesjedal bóndagarðinum í Stamnes í Vaksdal.

## Úrslit
### Tíðarlinja yvir Grand Tour høvuðsklassifikatión

## Keldur

Bólkur:Føðingar í 1980
Bólkur:Kanadiskir súkklarar