open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iyaloyalo

Na **iyaloyalo** (mai Vosa Vaka-Latina *imago*) e dua na veikavakasaqani e vakatakarakarataka tiko rai vakaiyaloyalo, me vaka na veiitaba se dua tale Rua icakacaka **iyaloiyalo**,e vakaraitaka e dua na ulutaga—e kena ivakarau me vakayago iyaya—ka sa vakarautaka kina e dua na ivakatakata o koya. Ena itukutuku ni sikinala cakacakataki, e dua na iyaloyalo e dua na roka veisoliyaki.Na **itukutuku ivakayaukau** e dua na ivakarau volavola e vakayagataka na iyaloyalo me ivakatakarakara ni veimataqali ivakatakilakila ni dua na daurairai, ka sega ni ivakatakilakila veivakaduiduitaki e vakayagataka na matanivola.

## Veitikina
Suwiteni

O **Suwiteni** (Vosa Vakasuwiteni: *Sverige*), vakailesilesi e vakatokai na **Matanitu o Suwiteni** (Vosa Vakasuwiteni: *Konungariket Sverige*), e dua na matanitu ena Vualiku Iurope. E biuti Nowei ki na ra kei vualiku, mai Finiladi ki na tokalau, ka semati ki Denimake ena cevera ena dua na qala- wavu takoso na Qiqo Öresund. Na koroturaga kei na siti levu duadua o Sitokomi. E 10.4 milioni na iwiliwili taucoko ni tamata e Suwiteni; kei na iwiliwili lailai e ra ni 25 lewenivanua ena dua sikuea kilomita (65/sq mi). 87% ni vaka-Suwiteni vakaitikotiko ena veikoro iwasewase, ka koto kina e 1.5% ni taucoko vanua iwasewase. Na vakanamata cecere duadua e toka ena loma kei na ceva ni veimama ni matanitu.

Suwiteni e dua na matanitu vakatorocaketaki cecere ranked ikalima ena Human Development Index.E dua na matanitu vakatui vakalawa kei na dua na demokarasi ni palimedi, kei na kaukauwa ni lawa e soli vei ira na 349-lewe ni unicameral . E dua na matanitu duavata, ka wasei ki na 21 yasana kei 290 koro. Suwiteni e maroroya e dua na ivakarau ni bula raraba ni Nordic ka vakarautaka na veiqaravi ni bula raraba kei na vuli torocake vei ira na lewenivanua. E tiko kina na ika 14 GDP cecere duadua e vuravura ena dua na tamata ka itutu cecere sara ena ivakarau ni bula, bulabula, vuli, taqomaki ni galala vakamatanitu, veisisivi vakailavo, tautauvata ni ilavo, tautauvata ni tagane kei yalewa kei rawa-ka. E lewena o Suwiteni na Matabose Iurope ena 1 January 1995 kei NATO ena 7 Maji 2024. E lewena tale ga na Matabose Vuravura, na Schengen Area, na Council of Europe, na Nordic Council, na World Trade Organization kei na Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD).

## Veitikina
Veiitaba

E dua **Veiitaba** na cakacakaniliga, kena bulataki, kei na kena vakatovotovotaki na kena buli e kaukauwa vinaka iyaloyalo ena kena volai vakalivaliva na rarama ena dua na iyaloyalo vakavakilani, se vakavuwai ena dua na iyaya mamada me vaka na ivakadinadina iyaloiyalo. E dau vakacakacakataki ena vuqa na vanua ni vakadidike, buli iyaya(ivakaraitaki, photolithography), kei na bisinisi, ka vakakina na kena ivakavakayagataki vakadodonu me baleta na cakacakaniliga, iyaloyalo, vidio vakaraitaki, inaki ni vakacagicagi, taleitaki, kei na veitaratara vakacakacaka. 

## Veitikina
Sakini

Na **sakini** ni valeniveivesu e dua na ivakarau ni sarasara, ka dau vakatokai tu me ivakaraitaki ni ibulibuli, vakavulici manumanu, veidabui, veivakurabuitaki kei na kila tale eso, me ra vakamarautaki kina na vakarorogo.
Vakapapeti

**Vakapapeti** e dua na ivakarau ni vakatasuasua se vakayacora ka okati kina na veidacalataki ni papeti– iyaya ni vakabauta, e vakavuqa ni vakatauvatataki kei na dua na mataqali tamata se manumanu, e veivakayadrati se vakasaurarataki mai vua e dua na tamata e vakatokai me daupapeti. Na vakatasuasua vakaoqo e vakatokai talega me dua na papeti vakaraitaki. Na itukutuku ni dua na papeti vakaraitaki e vakatokai na vakapapeti cakacaka. O ira na daupapeti vakayagataka na veitosoyaki mai na ligadra kei na liga me ra lewa kina na gacagaca me vaka na ititoko se wa me yavalata kina na yago, uluna, yava, kei na so na gauna na gusu kei na mata ni papeti. Ena so na gauna e dau vosa na dauvakapapeti ena domo ni mataqali papeti, ia ena so tale na gauna era dau lagata e dua na iyaloyalo katoni.
Iyaloyalo (valeniyaloyalo)

Na **iyaloyalo**, kacivi talega **filimu**, **valeniyaloyalo**, **vakaraitaka iyaloyalo,** se **tosokiliu iyaloyalo**, e cakacaka ni vakaiyaloyalo cakacakaniliga e vakayagataki me vakatovotovotaki kina na veika e sotavi ka vakadewataka na vakasama, italanoa, vakanananu, veika e vakilai, totoka, se drakidrakita ena kena vakayagataki na tosokiliu iyaloyalo. Na iyaloyalo oqo e dau salavata kei na rorogo, ka dau vakavudua sara, na veivakayadrati tale eso. Na veivosa "**cinema**", lekaleka ena cinematography, e dau vakayagataki wasoma me baleta na cakaniiyaloyalo kei na iyaloyalo gugumatua, kei na fomu ni cakacakaniliga oqori na kena isau.

Na iyaloyalo ya qoroi ni dua na iyaloyalo era buli mai vei veitabataki kena irairai dina kei iyaloyalo itaba, ena veitabataki ni droini se ivakaraitaki lailai ena vakayagataki ni ivakarau tudei ivakatakata iwalewale , ena sala ni KCI kei kompiuta ivakatakata, se cokovata kei na so se taucoko na iwalewale oqo, kei so tale droini revurevu Anichin .

Me vaka na kena ivakarau, era dau katoni na celluld iyaloyalo ivotavota ena ena dua na iwalewale ni veitaba ka qai vakaraitaki ena dua na iyaloyalo yavala ena dua na iyaloyalo vakataso ki na dua na sikirini levu. Na iyaloyalo ni gauna oqo e vakavuqa ni taucoko na kena vakalivaliva ena ivakarau taucoko ni kena caka, veisoliyaki, kei vakaraitaki, me vaka ni volai tu na iyaloyalo ena dua na kena iyaloyalo e kena ivakarau ni dua na vosa vakatautauvata matanataka kakaburaki (e dua na katokatoni ni vosa cavuti, ivakatagi kei na rorogo tale eso ka salavata kei na iyaloyalo ka sala vata kei na dua na tiki ni iyaloyalo sa maroroi tu vakatabakidua me baleta, ka sega ni namaki).

Na iyaloyalo oqo era cakacakaniliga ni itovo vakavanua ka bulia na itovo vakavanua. Era vakatayaloyalotaka na itovo vakavanua oqori, ka ra yaco me ra laki vakayaco-ka. E vakatokai na iyaloyalo me dua na fomu bibi ni cakacakaniliga, ka ra dua na ivurevure kilai levu veivakamarautaki, kei na dua na sala kaukauwa ni vuli—se vakatavuvutaki—o ira na lewenivanua. Na yavu ni iyaloyalo e solia e dua na kaukauwa raraba ni veitaratara. Eso na iyaloyalo era sa yaco me veivakayadrati raraba e vuravura raraba ena kena vakayagataki na veisoliyaki se iulutaga me vakadewataki kina na ivakamacala ki na  eso tale vosa.

Na iyaloyalo yadua e cakava e dua na iyaloyalo era vakatokai me iyaloyalo waqana. Ena ivakaraitaki ni celluid iyaloyalo, na dua na iyaloyalo butobuto dau veitosoyaki e dau vakavuna na kena yawa na butobuto ni waqana yadua, qai toso yani ki na dua na itutu me na toso, ia e sega ni raica o koya e sarava na veivakataotaki baleta ni dua na revurevu ni gugumatua ni rai, ka na maroroi tu ga kina na mata e dua na iyaloyalo me vakalailaitaka e dua na sekodi ni oti na kena yali yani na kena ivurevure. Na nanuma ni toso e baleta e dua na revurevu vakavakasala e vakatokai na phi phenomenon.

Na yacana "film" e tekivu mai na dina ni iyaloyalo e liga (ka vakatokai talega na iyaloyalo sitaba) sa ikoya na itukutuku makawa ni kena katoni ka vakaraitaki na tosokiliu iyaloyalo.

## Veitikina
Vakatasuasua

Na **vakatasuasua** e dua na mataqali qaravi cakacakaniliga ka vakayagataki ira na bula dauqaravi, vakavuqa na dauvakaraitaki se daunidramayalewa, me vakaraitaka kina e dua na ka e yaco dina se raitayaloyalotaka e matadra e dua na sarasara bula ena dua na vanua, vakavuqa e dua na tavata. Sa rawa vei ira na dauvakatasuasua me ra vakadewataka na veika oqo vei ira na ivavakoso ena nodra cokoti vata ni ivakaraitaki, vosa, sere, ivakatagi, kei danisi. Veigacagaca ni cakacakaniliga, me vaka na iyaloyalo boroi kei na iwalewale ni tavataliga me vaka na cinataki e vakayagataki me vakavinakataka cake na yago, na kena tiko kei na veivauci ni veika e sotavi.
Dauvakaraitaki

Na **daunivakaraitaki** se **daunidramayalewa** e dua e matanataka e dua na tamata ena dua na vakatasuasua. E dau qiri na daunivakaraitaki ena ivakarau tudei ni vakatasausau se ena sala ni vakauitukutuku vou me vaka na iyaloyalo, retio, kei retioyaloyalo.

Na nona dauvakaraitaki o koya na dauvakatasuasua e dua na itavi—na cakacakaniliga ni cakacakataki, baleti ira na itavi vakatasuasuataki, se yavutaki ena dua na tamata dina se dua na itovo ni bula buli. Oqo e rawa talega ni vakatokai me dua na "dauvakaraitaki ni itavi," ka vakatokai oqo ena vuku ga ni vakararai na bula tiko ena ni vakatasuasua. Na vakadewataki e yaco ena gauna sara mada ga e "qito tiko kina", me vaka ena so na ituvaki ni qaravi cakacakaniliga.
Papeti

Na **papeti** e dua na iyaya, e vakavuqa ni vakatauvatataki kei na dua na tamata, manumanu vakatamata se mataqali matatamata, e uqeti se vakasaurarataki mai vua e dua e vakatokai e dua na daupapeti. E dau vakayagataka na dauvakalasa na veitosoyaki ni liga, ligana, se lewa gacagaca me vaka na ititoko se wa me yavalata kina na yago, uluna, yava kei na gusu kei na mata ni papeti. Na dauvakalasa e dau vosa vakawasoma ena domo ni matanikau ni papeti, ka qai vakasotara vata na toso ni gusuna na papeti kei na tiki ni vosa oqo. Na ivalavala, ivakaraitaki, kei veitiki ni vosa e mai tautuba mai na daupapeti kei na papeti e dau vakayagataki ena italanoa. Na papeti e dua na ituvaki makawa sara ni vale ni vakatasuasua ka tekivu sara ki na ika 5 senitiuri BC ena Kirisi Makawa. E vuqa sara na veimataqali mataqali papeti, ka ra caka mai na veimataqali iyaya, vakatau ena kedra ituvaki kei na kena inaki. Era vakatekivu mai na kena rawarawa na tara vale kei na kena cakacaka ki na kena e dredre toka.
Yalomatua

Na **yalomatua** sai koya na noda rawa ni vakasamataka ka cakacakataka na kila-ka, veikasasotavi, kilana, ivakarau vakilai, kei ena raimatau.
Naba taumada

Na **naba taumada** (se dua na **taumada**) e dua na naba vakayago levu cake mai na 1 e sega ivoli mai na rua lailai sobu naba vakayago. E dua na naba vakayago e levu cake mai na 1 ka sega ni taumada e vakatokai me dua na naba vakaikoya ga.
Naba vakaikoya

Na **naba vakaikoya** e vinaka integer ka rawa ni tauyavutaki ena kena vakarabailevutaki e rua na kena lailai vinaka integer. Me kena ivakatautauvata, e dua na vinaka integer. Oqori e dua mada ga na dauveisarasara ka sega ni 1 ka vakakina o koya. Na kecega vinaka integer e vakaikoya, taumada, se na tabanilotu 1, kena naba vakaikoya ga era sa naba donu ka ra sega ni taumada ka sega ni dua na tabanilotu.
Vosa (voqanivosa)

Na **vosa** sai koya na voqa veitaratara ni tamata ena vakayagataki ni vosa. Na vosa yadua e vakayagataki kina na vakatui cavuti ni irogorogo ni maqe rorogo o ya na irogorogo ni kena veivosa, ka vakayagataka na veivosa oqori ena nodra ivakarau ni bula vaka-ivakatawa me veivosa ena ivolavosa ni vosa me vaka na veivakasaurarataki ni ivosavosa e liutaka na kena cakacaka ena dua na iyatuvosa.
Ivakaraitaki

Na **ivakaraitaki** e dua na fomu ni sega-ni-vosa veitaratara se segi-ni-voqa veitaratarana veika e laurai ena kena laurai e vakadewataka na itukutuku bibi eso, ena kena itutu, se veisotara kei na vosa. Na ivakaraitaki e oka kina na yavavala ni liga, matana, se dua tale na tiki ni yago. Ivakaraitaki duidui mai na yago sega-ni-vosa veitaratara oqori e sega ni veitaratara vakatabakidua na itukutuku, me vakataka na vakaraitaki ni veika e vakaraitaki wale tu ga, ivakarau ni veiqaravi, se ivakaraitaki ni veisoqomi. Na ivakaraitaki e rawa kina ki na tamata yadua me tukuna na duidui ni nanuma kei na vakanananu, mai na veibeci kei na veimecaki ki na veivakadonui kei na veivinakati, vakavuqa vata kei na yago vosa me ikuri ki na veivosa ni ra vosa. Na cakacaka vakasisila kei na vosa e rau cakacaka vakataki ira, ia e duavata me vakabibitaki ka vakaibalebale.

## Veitikina
Broadway

**Broadway**, vakailesilesi yacai **Broadway Vakatasuasua**, sai koya na vakatasuasua vakayacora ka vakaraitaki ena 41 na vale ni vakacakacaka vakatasuasua, ka 500 se sivia na nodra idabedabe, ka koto ena Vakatasuasua Tikina kei na Lincoln Loma toa Broadway, ena Midtown Manhattan, Niu Yoka Siti.

## Veitikina
Meghan Trainor

**Meghan Elizabeth Trainor** (sucu Tiseba 22, 1993) e dua na Vaka-Amerika daulagasere ka dauvolasere ka itovo ni retioyaloyalo. A tucake me rogo ni oti nona veisaini kei Epic Records ena 2014 ka vagalalataka nona itaba duadua "All About That Bass", ka yacova na naba dua ena Amerika Billboard Hot 100 ivolakabi ka volitaka 11 milioni na ilavelave e vuravura raraba, ka droinitaka na veivakacacani me baleta na kena lewena lailai.
François Hollande

**François Hollande** (sucu 12 Okosita 1954) e dua na Vaka-Varanise dau ni lewenivola ka veiqaravi vaka peresitedi ni Varanise 2012 ki 2017.

Hollande ka vakakina e dua na dauvolaivola, e tu vua e vica na ivola kei na cakacaka vakavuli sa tabaki.
Madagascar (iyaloyalo)

***Madagascar*** na iyaloyalo yavala vakakompiuta ni 2005 mai vei DreamWorks. Na iyaloyalo oqo e vakaraitaka e dua na ilawalawa manumanu mai na su e Central Park, Niu Yoka Siti. Na ka e volai toka kina o Alex na laione (Ben Stiller), Marty na sebera (Chris Rock), Melman na jiravu (David Schwimmer) kei Gloria na ipo (Jada Pinkett Smith) ka ra sa laki tao tu ena yanuyanu o Madaqasika.
Go, Dog. Go!

***Go, Dog. Go!*** na retioyaloyalo yavala vakakompiuta ni 2021 mai vei DreamWorks Animation Television kei na WildBrain Studios.

## Veitikina
Kaqaru

O ira na **kaqaru** (cavuti */kaŋ.ɡa.ˈɹuː/*) era manumanu kunei mai Ositerelia kei Niu Kini.

## Raica talega na
* Kaqaru damudamu
* Kaqaru tokalau dravu
* Kaqaru ra dravu
* Kaqaru vunikau
* Walabi
Denimake

O **Denimake** (Vosa Vakadenimake: *Danmark*) vakamatanitu na **Matanitu o Denimake**, e dua na Nodiki matanitu ena Vualiku Iurope. Na kena koroturaga o Kopenehekene. E tiko kina na vualiku Jutland penisula kei na veiyatuyanuyanu ni 406 yanuyanu. E ceva duadua ni veimatanitu e Sikadinavia, e toka ena cevaicake kei Suwiteni, ceva kei Nowei, kei vualiku kei Jamani, e wasea vata kei na dua na iyalayala lekaleka. Denimake sara ga e tiko ena maliwa ni Wasawasa Vualiku ena tokalau kei Wasawasa Baltic ena tokalau.

Denimakeokati kina na Yatu Faroe kei Kiriniladi, e rauta ni 1,400 na yanuyanu levu cake mai na 100 na mita vakarivirivi (1,100 na fiti) na kena levu; 443 era sa vakayacani ka 78 era sa vakaitikotiko kina. Na iwiliwili ni lewenivanua e Denimake e voleka ni 6 na milioni, ka rauta ni 40% era tiko mai Siladi, na yanuyanu levu duadua ka levu duadua e Denimake dodonu;  Kopenehekene, na koroturaga kei koro levu duadua ni Denimake vakalomalagi, e tiko ena Siladi kei Amager. E levu kina na vanua mamaca qai rawa ni teivaki, e kilai kina o Denimake ena baravi oneone, lailai na kena cecere, qai katakata na draki. E vakayagataka o Denimkae na veivakauqeti vakaturaga ena Denimake vakalomalagi, vakadewataka na kaukauwa vei ira na veisoqosoqo tale eso me ra qarava na nodra veika e loma. E tauyavutaki na veiliutaki e vale ena Yatu Faroe ena 1948; A rawata o Kiriniladi na veiliutaki e vale ena 1979 kei na dua tale na galala ena 2009.

## Veitikina
Tailadi

Na **Tailadi** e dua na matanitu ena Cevatokalau Esia. Ena loma ni valenivolavola ni Indo-chinese Ucunivanua, lewena na 76 veiyasana. ka kovuta e dua na iwasewase ni 513,120 km2 lomanibai kilomita (198,120 sq Mi) ka sivia na 68 milioni ira na iwiliwili, o Thailand na matanitu levu ika 50 ni vuravura mai na veivanua tale eso kei na vanua ika 22 duadua populous. Na koroturaga ka lelevu siti o Bangkok, e dua na iwasewase ni veiqaravi digitaki. O Thailand e iyalayala ki na vualiku mai Myanmar kei Laos, ki na tokalau ena Laos kei Cambodia, ki na ceva mai na Ikeli ni Thailand kei Maleya, kei na ra ni Wasawasa Andaman kei na ceva kei lomaleqa ni Myanmar. Na kena iyalayala veiqaravi oka kina na Vietnam ena ikeli kei Thailand ki na cevatokalau, kei na Idonisia kei Idia ena na Wasawasa Andaman ki cevara.
Taipe

Sai koya na **Taipe** ka e koroturaga vei Taiwana kei municipality ena ruku ni matanitu e loma, ka sa ikoya na vale ni kena vakatorocaketaki na politiki, vakailavo, itovo, vuli, veiqaravi vakavuniwai kei na vakadidike vuli. Ena vanua o e Taipe beseni ena vualiku kei Taiwana, ka vakavolivoliti mai na siti o Vou Taipe, sa ikoya na siti e loma o e Siti Taipe kei vualiku kei Taiwana. E wase 12 na siti ka tiko kina e dua na iwasewase levu ni 271.8 na kilomita. Kei na so tale me baleta na 2,650,000, na siti nei Taiwana e itutu na ikava kei na iwiliwili ni lewenivanua density.
Taiwana

E tiko **Taiwana** o ena tokalau kei Esia, na Wasa Pasifika vualiku ra kei, ka tiko ena maliwa ni yanuyanu o Riukiu kei veiyanuyanu Filipaini, na ra kei na ra ni ra ni sa qiqo mai na levu kaloko ena nodratou veidusimaki na kaloko ranking ni Wasa Pasifika (Wasawasa Filipaini), sa qiqo na basi, ena ceva kei Jaina, na yasana o Taiwan, na Wasawasa Jaina ni tokalau, ka vakavolivoliti mai na yanuyanu ena arc ni tokalau kei Esia. Na kena kau e dua na vanua e rauta ni 36,000 na kilomita, sa ikoya na yanuyanu levu duadua e 38th e yanuyanu, e vitu ka sa yaco me ulunivanua kei na veiulunivanua, na ivakavuvuli e tiko kina na ga e tautauvata kei na kena e baravi, na veivanua vakalevulevui koya ga sa veisau sara vakalevu. Me vaka ga ni matemate na laini ni vualiku, e tiko na draki ena maliwa ni draki kei na subakatakata logavinaka, na vualiku kei na laini matemate ni vualiku sa ikoya na subkatakata monsoon, na ceva, na draki monsoon na draki, na waicevata vakayago kei na ivurevure ni ecoivakarau era vutuniyau ka rabailevu. Ena kedra iwiliwili e rauta ni 23 millioni, sivia na 70% era sa voleka tiko ki na lima na iwasewase Peteriaki ena ra kei e Taipe Peteriaki, vata kei na valenivolavola ni veiqaravi vaka-E Taipei me kena usutu, kei na vuqa na iwiliwili ni lewe ni 7 milioni. Na ilawalawa segata era sa lewena na Han kei na itaukei segata ni iwasewase na segata: era sa lewena tiko na itaukei e vica na yavusa era lewena na ilawalawa ni yanuyanu na Ceva segata, na Han era sa tawase ki na iwasewase segata ni Minnan (Helo), Hakka kei na so tale na veiyasana me vaka na kena duidui na segata e Taiwana.
Ajenitina

**Ajenitina** na matanitu mai Ceva Amerika. 43 (2015) milioni 'ei wilika kai.
Pere si denete: Javier Milei

## Siti

*Buenos Aires
*Córdoba
*Salta
Turning Red

***Turning Red*** na iyaloyalo yavala vakakompiuta ni 2022 mai vei Walt Disney Pictures kei na Pixar Animation Studios.
Poladi

**Poladi** na matanitu mai Vavalagi. 38,4 milioni (2016) 'ei wilika kai.

## Demography

ImageSize = width:620 height:200
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:40000000
ScaleMajor = unit:year increment:40000000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:10000000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:20 align:center
  bar:1370 from:0 till: 1900000
  bar:1582 from:0 till: 7500000
  bar:1634 from:0 till: 11000000
  bar:1800 from:0 till: 9000000
  bar:1921 from:0 till: 27177000
  bar:1938 from:0 till: 34849000 
  bar:1946 from:0 till: 23930000
  bar:1960 from:0 till: 29776000
  bar:1978 from:0 till: 35061000
  bar:1995 from:0 till: 38610000
  bar:2009 from:0 till: 38167329
 

PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1370 at: 1900000 text: 1,900,000 shift:(0)
  bar:1582 at: 7500000 text: 7,500,000 shift:(0)
  bar:1634 at: 11000000 text: 11,000,000 shift:(0)
  bar:1800 at: 9000000 text: 9,000,000 shift:(0)
  bar:1921 at: 27177000 text: 27,2 shift:(0)
  bar:1938 at: 34849000 text: 34,8 shift:(0)
  bar:1946 at: 23930000 text: 23,9 shift:(0)
  bar:1960 at: 29776000 text: 29,8 shift:(0)
  bar:1978 at: 35061000 text: 35,1 shift:(0)
  bar:1995 at:  38610000 text: 38,6 shift:(0)
  bar:2009 at: 38167329 text: 38,167,329 shift:(0)
  
## Siti
* Warszawa
* Kraków
* Łódź
* Wrocław
* Poznań
* Łobez
Wosawa

**Wosawa** na koroturaga mai Poladi. 1,7 milioni (2015) 'ei wilika kai.
## Demography

ImageSize = width:750 height:280
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:1750
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:50 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1700 from:0 till:39
 bar:1800 from:0 till:63
 bar:1830 from:0 till:140
 bar:1850 from:0 till:164
 bar:1882 from:0 till:383
 bar:1900 from:0 till:686
 bar:1925 from:0 till:1003
 bar:1939 from:0 till:1289
 bar:1946 from:0 till:479
 bar:1955 from:0 till:1001
 bar:1965 from:0 till:1253
 bar:1975 from:0 till:1436
 bar:1985 from:0 till:1659
 bar:1995 from:0 till:1653
 bar:2000 from:0 till:1676
 bar:2005 from:0 till:1697
 bar:2010 from:0 till:1720
 bar:2012 from:0 till:1711
 bar:2014 color:cobar2 from:0 till:1732

PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1700 at: 30 text: 39,0 shift:(-8,5)
 bar:1800 at: 63 text: 63,4 shift:(-8,5)
 bar:1830 at: 140 text: 139,7 shift:(-11,5)
 bar:1850 at: 164 text: 163,6 shift:(-11,5)
 bar:1882 at: 383 text: 383,0 shift:(-11,5)
 bar:1900 at: 686 text: 686,0 shift:(-11,5)
 bar:1925 at: 1003 text: 1003,0 shift:(-14,5)
 bar:1939 at: 1289 text: 1289,0 shift:(-14,5)
 bar:1946 at: 479 text: 478,8 shift:(-11,5)
 bar:1955 at: 1001 text: 1000,6 shift:(-14,5)
 bar:1965 at: 1253 text: 1252,6 shift:(-14,5)
 bar:1975 at: 1436 text: 1436,4 shift:(-14,5)
 bar:1985 at: 1659 text: 1659,4 shift:(-14,5)
 bar:1995 at: 1653 text: 1653,1 shift:(-14,5)
 bar:2000 at: 1676 text: 1675,9 shift:(-14,5)
 bar:2005 at: 1697 text: 1697,5 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 1720 text: 1720,4 shift:(-14,5)
 bar:2012 at: 1711 text: 1711,3 shift:(-14,5)
 bar:2014 at: 1732 text: 1735,4 shift:(-14,5)

## Internet
* Warszawa
Lituania

**Lituania** na matanitu mai Vavalagi. 3 (2016) milioni 'ei wilika kai.

## Siti
* Vilnius
* Kaunas
* Klaipėda
* Šiauliai
* Jonava
* Trakai
Minecraft

O **Minecraft** e dua na qito vidio. A buli ena 2009 mai vei Mojang, e dua na kabani ni Suwiteni. Sai koya na qito vidio taleitaki duadua e vuravura.
Mekisiko

O **Mekisiko** (Vosa Vakasipeni: *México*) e dua na matanitu ni Vualiku Amerika. Na koroturaga kei siti levu duadua na Siti o Mekisiko.
Siti o Mekisiko

Na **Siti Mekisiko** (Vosa Vakasipeni: *Ciudad de México*) sa ikoya na koroturaga kei koro levu duadua e Meikisiko, ka vakakina na koro levu duadua ena Vualiku Amerika. E dua vei ira na vanua bibi duadua ni itovo vakavanua kei na ilavo e vuravura. Na Siti Mekisiko e tiko ena Buca Mekisiko ena loma ni vanua cecere ni Mekisiko, ena dua na cecere ni 2,240 na mita (7,350 ft).
Madaqasika

**Madaqasika** (Vosa-Madaqasika: *Madagasikara*), kena dau cavuti na yaca **Ripabuliki ni Madaqasika**, e dua yanuyanu matanitu ka tiko kina Wasa Idia, rauta ni 400 na kilomita (250 maile) mai na baravi kei Aferika. Ena 592,800 na kilomita (228,900 sq Mi) Madagasikar sai koya na ikarua ni matanitu levu duadua e vuravura. Na matanitu e comprises na yanuyanu o Madagasikar, sa ikoya na yanuyanu levu duadua e vuravura ka lewe levu na yanuyanu peripheral. Ni oti na mosimosi prehistoric ni vakalevuvanua Gondwana, e a wasea o Madagasikar mai na Lalaivanua Idia ena 88 milioni na yabaki sa oti, ka rawa kina vei ira na kau kei na manumanu me ra vosa ena dua na tiko tani. O koya gona, o Madagasikar e dua na biodiversity katakata tikina; sivia 90% ni kena kilabula e sega ni kune tale e vuravura. Na duidui ni eco-ivakalau ni yanuyanu kei na kilabula cecere e dau vakarerei mai na basubai tikoga ni iwiliwili totolo ni tamata kei na bulavakaitikotiko veivakarerei.
Niu Ceva Welesi

O **Niu Ceva Welesi** (Vosa Vakavalagi: *New South Wales*) e dua na yasana mai Ositerelia. Na kena koroturaga o Serene.
Ra Ositerelia

Na **Ra Ositerelia** (Vosa Vakavalagi: *Western Australia*) e dua na yasana mai Ositerelia. Na kena koroturaga o Pefa.
Ilawalawa Cakacaka ni Viti

**Ilawalawa Cakacaka ni Viti** (Vosa Vakavalagi: *Fiji Labour Party*, ***FLP***) e dua na ilawalawa vakapolitiki e Viti. E vuqa na kena veitokoni e tiko mai na itikotiko ni tamata Idia-Viti, e dina ga ni sa ka bibi vuqa na itovo vakavanua ka kena imatai o ya iTaukei, na Timoci. Sa digitaki na soqo me kaukauwa vakarua, vata kei Timoci Bavadra kei Mahendra Chaudhry me rau veiqaravi taumada ena 1987 kei 1999 gacagaca. Ena veigauna ruarua oqo, na matanitu e sega ni vuaviritaki vakatotolo ena dua na vuaviri.
IMatai ni Viti

Na **iMatau ni Viti** e dua na ilawalawa vakapolitiki mai Viti. A tauyavutaka na Frank Bainimarama ena gauna oqo.
Jupita

Na **Jupita** (ivakatakarakara: ♃) na ikalima ni veivuravura mai Matanisiga ka levu duadua ena Ivakarau Solar. E dua na kasi levu ka sivia na 2.5 na gauna na kena levu mai na veivuravura kece tale eso ena Ivakarau Solar cokovata ka lailai sobu mai na dua na udolu na levu ni Matanisiga. Na kena rabailevu e tini ka dua na kena rabailevu mai na Vuravura kei dua na ikatini ni Matanisiga. E wavokita na Matanisiga o Jupita ena dua na yawa ni 5.20 AU (778.5 Gm), kei na dua na gauna ni wavokita e 11.86 yabaki. E ikatolu ni ka vakayago rarama duadua ena lomalagi ni bogi e Vuravura, ni oti na Vula kei Venusi, ka sa laurai mai na gauna ni bera na itukutuku makawa. Na yacana e vu mai na yaca i Jupiter, na kalou levu ni lotu makawa vaka-Roma.
Bangladesh

**Bangladesh** (Bengali: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ) na matanitu mai Esia.
SpongeBob SquarePants

Na ***SpongeBob SquarePants*** e dua na vakaraitaki ena retioyaloyalo ni Amerika. E caka me baleti ira na gonelalai. Mai Viti kei na veimatanitu tale eso, e kaburaki ena Nickelodeon.
Satuni

Na **Satuni** (ivakatakarakara: ♄) na ikaono ni veivuravura mai na Matanisiga ka ikarua ni veivuravura levu duadua ena Ivakarau Solar, ni oti na Jupita. E dua na kasi tuwawa, kei na ivakatautauvata ni radiusi e rauta ni ciwa na gauna mai na Vuravura. E tiko kina e dua na ikawalu ni ivakarau ni kena levu e Vuravura, ia e sivia na 95 na gauna na kena levu. Dina ni voleka ni tautauvata na levu kei Jupiter o Saturn, ia e lailai mai na dua na ikatolu ni kena levu o Saturn. Saturn e wavokita na Matanisiga ena dua na yawa ni 9.59 AU (1,434 na milioni na km), kei na dua na gauna ni wavokita e 29.45 yabaki.

Na ka kilai levu duadua ni vuravura oqo na kena ivakarau ni mama kilai levu, ka vakarautaki vakalevu ena veitiki ni aisi, kei na dua na iwiliwili lailai ni vatu kei na kuvu ni soso. E tiko kina e sivia na 146 na setilaiti dina wavoliti Saturn, e 53 vei ira oqori era vakayacani vakamatanitu; oqo e sega ni okati kina na drau na vulavula ena kena mama. Titan, na vula levu duadua nei Satuni ka ikarua ni levu duadua ena Matanisiga, e levu cake mai na vuravura o Mekuri, e dina ga ni lailai na kena levu, ka sa ikoya duadua ga na vula ena Matanisiga me tiko kina e dua na draki vakaitamera.
Abeno Harukas

**Abeno Harukas** (あべのハルカス) e dua na vanua ni bisinisi e vuqa na kena inaki ena Abenosuji Itchome, Abeno-ku, Osaka, Japani. E tiko kina na Annex vou, Tokalau Annex kei na dua na vale cecere sara, o Abeno Harukas. Na vale e 300 m (984 ft) na kena balavu ka 62 kena tabavale; e vale cecere duadua e Japani mai na 2014 ina 2023, ka yacova Azabudai Hills Mori JP Tower taura na itutu.

Na vanua oqo sa ikoya na vale siteseni ni veisau sa tuvanaki tu ni Siteseni Osaka Abenobashi, na icavacava ni Kintetsu Minami Osaka Laini. E tiko kina na Sitoa Tabana ni Kintetsu Sitoa sitoa levu ni Abeno Harukas, otela ni Veimatanitu Marriott, veikoronivuli ni univesiti kei valenivolavola ni volivolitaki ni kabani ni Sharp. Na kena vanua ni fuloa e wavolita na , ka vakavuna me dua vei ira na sitoa tabana duadua e Japani. A vakacavari na kena Tara cake ika Maji 7, 2014.

## Veitikina
Kiyomizu-dera

Na **Kiyomizu-dera** (清水寺), yaca taucoko e **Otowa-san Kiyomizu-dera** (音羽山 清水寺), e dua na valetabu ni lotu Buda e tiko ena tokalau kei Kyoto, Japani. E a tara ena 778, me tekivu mai na gauna oya, Na valenivolavola ni Kiyomizu-dera sa kama sobu vakaciwa, volai mai na bukawaqa ni 1063 me yacova na kena vakarusai ena 1629 ena itekivu ni gauna oqo.

Vata ka Kōryū-ji kei Kurama-dera, e dua vei ira na vica na valetabu e Kyoto ka a liutaka na tauyavutaki ni koroturaga ki Heian-kyō. E dua tale ga vei ira na valetabu rogo e Japani e vakatabui me sokaloutaki kina o Kannon.

E dua na vanua kilai levu ni saravanua ena Siti Kyoto, ka ra dau lako mai kina e vuqa na dausoko ena loma ni yabaki taucoko.
Kintetsu

**Kintetsu Railway Co., Ltd.** (近畿日本鉄道株式会社, *Kinki-nippon Tetsudō Kabushiki-gaisha*), vakatokai me **Kintetsu** (近鉄) kei na vakamatanitu **Kinki-Nippon Railway**,e dua na Japani kabani ni pasidia sitimanivanua, na kena cicivaki na veivakatorocaketaki kei na kena vakayagataki na veiqaravi ni sitima pasidia. Na kena ivakarau sitimanivanua e levu duadua e Japani, sega ni okati kina na Japani Sitimanivanua Ilawalawa. Na rede sitimanivanua e semati Osaka, Nara, Kyoto, Nagoya, Tsu, Ise, kei Yoshino. Na **Kintetsu Railway Co., Ltd.** e dua na tabana ni kabani taucoko ni **Kintetsu Group Holdings Co., Ltd.**
## Galeri

File:KINTETSU23000 20140124B.jpg|Kintetsu 23000 sitima veitaratara ena maliwa ni Siteseni Omata kei Siteseni Miyamachi
File:Kintetsu Series80000 Hinotori-10.jpg|Kintetsu veitarataravi 80000 *Hinotori*, ena Siteseni ni Kawai-Takaoka
Michael Schumacher

**Michael Schumacher** (3 Janueri 1969) na tamata vakaturaga ni sokia Vosiqika ka bula mai Jamani sa dua ni sautu ni veilecayaki e na dua ni valevu ni se ni Formula 1 mai na yabaki 1991-2006 ka 2010-2012. Sa rawa ni dui taroga vakaitini e na yabaki 1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, ka 2004.

## Reference
Lingua Franca Nova

Na **Lingua Franca Nova**, e dua na tarataki vosa veivuke vakamatanitu a tauyavutaka taumada. A bulia na porokaramu qo o George Boeree mai Univesiti Shippensburg, Penisilivenia, qai levu na kena dau vakayagataka. E yavutaki na kena vosa ena vosa vakaRoma: vakaVaranise, vakaItali, vakaPotukali, vakaSipeni, kei na vakaCatalan.

## Ivakamacala taumada
Na Lingua Franca Nova ("Elefen") e dua na vosa e buli me rawarawa, veiganiti, qai rawarawa na kena vulici me baleta na veitaratara e vuravura raraba. E tiko kina e vica na ka vinaka:
# E vakaiyalayala ga na kena vo ni vosa. E via tautauvata kei na vosa vakaItali se vakaSipeni.
# E volai vakavosa. E sega ni dodonu me dua na gone me vulici ena veiyabaki na veika e sega ni dodonu.
# E tu na kena ivakarau ni vosa, e tautauvata kei na vosa vakaCreole e vuravura.
# E tiko kina e dua na iwiliwili lailai ka tudei sara ga na kena isema me vakayagataki ena kena buli na vosa.
# E tiko kina na lawa matata me baleta na kena tuvani na vosa, me salavata kei na levu na vosa lelevu.
# Na vosa e vakayagataki kina e yavutaki sara ga ena vosa vakaRomance. Na vosa oqo e sa tete vakalevu, e veivakayaloqaqataki tale ga, qai vakavuna na levu ni vosa vakavalagi.
# E tuvanaki me ciqoma na vosa vakalatina kei na vosa vakirisi, na de facto "ivakarau ni vuravura".
# E kena inaki me rairai "vaki" vei ira era kila vinaka na vosa vaka-Romance, ia me kua ni dredre vei ira na kena vo mera vulica.
# Keimami nuitaka ni o na taleitaka na Elefen!
Microsoft Windows

Na **Microsoft Windows** se kilai vakalevu cake me **Windows** e dua na matavuvale ni ivakarau ni cakacaka ka tara mai na Microsoft, ena kena vakayagataki na graphical user interface (GUI).

Na ivakarau ni cakacaka ni Windows e basika mai na MS-DOS, e dua na ivakarau ni cakacaka e yavutaki ena ivakarau ni volavola kei na ivakaro. Na imatai ni mataqali ni Windows, na Windows Graphic Environment 1.0 a qai vakaraitaki ena ika10 ni Noveba, 1983, ia a qai lako yani ena Noveba ni 1985, ka a caka me rawa ni rawati kina na gagadre ni kompiuta ena kena rai. Na Windows 1.0 e dua na misini ni 16-bit ni kena vakacuruilavo e ciciva na MS-DOS (ka so na kena mataqali na MS- DOS), ka sa sega kina ni rawa ni cicivaka na kena sega na ivakarau ni cakacaka ni DOS. Na kena mataqali 2.x, na kena mataqali 3.x e tautauvata. E vica na iotioti ni mataqali ni Windows (me tekivu mai na kena iotioti ni kena iotioti na kena i vakatekivu 4.0 kei na Windows NT 3.1) era sa sega ni vakararavi tu ena ivakarau ni cakacaka ni MS-DOS (e dina ga ni sega ni taucoko). Sa qai rawa ni toso cake na cakacaka ni Windows me rawa ni vakayagataka na 90% ni kena vakayagataki na ivakarau ni cakacaka.
Na Microsoft

Na Microsoft Corporation e dua na kabani ni Amerika e tiko mai Redmond, Washington, Amerika ka dau vakatorocaketaka, vakatorocaketa, vakalaica, ka tokona **na** veimataqali iyaya kei na veiqaravi e vauci ena kompiuta. E rau a tauyavutaka na kabani oqo ko Bill Gates kei Paul Allen ena ika4 ni Epereli, 1975. O Microsoft e dua vei ira na dau buli porokaramu levu duadua e vuravura ena kena isau. E dua tale ga na kabani e yaga vakalevu duadua e vuravura.

A tauyavutaki na Microsoft me vakatorocaketaki ka volitaka na BASIC ni vakadewa ni Altair 8800. A rawa ni rawai ira na makete ni kompiuta vakaitaukei ena MS-DOS ena loma ni veiyabaki ni 1980, ka ra qai muri mai na Microsoft Windows. Na kena tauyavutaki ena 1986, kei na kena tubu cake na isau ni isau ni isoqosoqo, e vakavuna me ra qai lewe tolu na milionea kei na 12,000 na milionea ena kedra maliwa na tamata cakacaka ni Microsoft. Me tekivu mai na veiyabaki ni 1990, sa qai vakalevutaka na kena isau mai na makete ni ivakarau ni cakacaka, ka sa qai vakacuruma e vica na isau ni kena isau. Ena Me 2011, a volia o Microsoft na Skype Technologies ena $8.5 billion, ka sa qai yaco me kena isau levu duadua ena itukutuku ni Microsoft.

Ena 2012, e lewa na makete ni kompiuta kei na isoqoni ni cakacaka ena valenivolavola (kei na Microsoft Office). E dau vakarautaka tale ga na isoqoni ni kompiuta me baleta na desktop kei na server, ka dau cakacaka ena dua na iwiliwili ni vanua me vaka na Internet search (Bing), na qito ni vidio (Xbox kei na Xbox 360 consoles), na makete ni veiqaravi ni vakalivaliva (MSN), kei na talevoni veikauyaki (Windows Phone OS). Ena June 2012, a kacivaka o Microsoft ni na qai curu ena makete ni volivolitaki ni PC ena imatai ni gauna ena kena vakatekivu na kompiuta ni kompiuta ni Microsoft Surface.

Ena veiyabaki ni 1990, era a beitaki kina na dauveivakadidike ni dau vakayagataka na Microsoft na veika e dau cakava na isoqosoqo, na kena dau vakadredretaka na kena soli na veivakadonui, na kena sega ni dau vakaiyalayala na kena vakayagataki na kena porokaramu, kei na kena dau vakayagataka na iwalewale ni volivolitaki e sega ni dau vakatayaloyalotaki; e rau tukuna na Tabacakacaka ni Lewa ni Mereke kei na Komisioni e Urope ni dau beca na lawa ni kena vakadredretaki na ka e caka tiko kina.
E okati ena dua na isoqosoqo ni Big Four kei Apple Inc., Amazon.com, Alphabet, kei Facebook.
Rayming PCB

**RAYMING PCB** tauyavutaki ena 2005  e dua na manufacturer ni matabose ni tabaivola ni tabaivola (PCB) era vakarautaka na cutting-edge kaukauwa-Flex PCBs kei Copper Plated Flexibl PCB  me baleta na motoka ni motoka kei na misini ni veiqaravi vakavuniwai. E bulia na kabani na gacagaca ni IoMT  na gacagaca ni IoT ena teitei, vale, laini ni cakacaka, veiqaravi vakavuniwai, kei na so tale me baleta na livaliva kei na veiqaravi tale eso. RAYMING PCB e vakaitikotiko mai Shenzen, Jaina. Na kabani oqo e dua vei ira na dauvolivolitaki bibi ni Makete ni Automotive PCB. 

## Veitikina

## Taudaku Isema
* raypcb.com
Na kuila ni Belgorod

**Na kuila ni [[Belgorod]]** sai koya e dua na ivakatakilakila vakadonui (vata kei na isulu ni iyaragi) ni siti o Belgorod, ena yasana o Belgorod ni na Russian Federation. Na kuila e vakatakarakarataka na nodra duavata kei na nodra cakacaka vata na lewe ni koro.

Na kuila ena gauna oqo a vakadonui ena 22 ni Julai, 1999 ena vakatulewa ni Belgorod City Council naba 321 ka oka kina ena na itukutuku ni State Heraldic ni na Russian Federation vata kei na ilesilesi ni naba ni rejisita 978 ena 2002.

## Vakamacalataka
Na kuila ni siti o Belgorod (kalanivaini karakarawa e toka e ra na iyaloyalo vulavula) e vakaraitaki kina e dua na laione dromodromo e tucake tu ena yavana e muri, qai vuka toka e cake e dua na ikeli vulavula. Sa sivia na 300 na yabaki na kena tu na ivakatakarakara ni koro oqo, e tekivu sara ga ena gauna i Pita na Ka Levu. E solia na tui o Rusia na isasabai vei ira na lewenivanua e Belgorod me ivakananumi ni nodra qaqa vei ira na kai Suwiteni ena ivalu e Poltava (1709). Ena 1712, a tabaki na ivakatakilakila oqo ena dua na kuila ni mataivalu ni Belgorod era a vakadruka na meca, ena 1727 a yaco me ivakatakilakila ni dua na yasana se qai tauyavu vou.

## iVurevure
Qito e Viti

Na qito e tiki levu ni itovo vakavanua e Viti.

Na qito kilai levu duadua e Viti na rakavi. Na qito tale eso e Viti e oka kina na basiketibolo, kirikiti, netibolo, qolifa, rakavi liki, soka, va'a, vakaseua, volibolo, kei na vutupolo na Ositerelia.

## Dauqito
* Lisi ni dauqito ni Viti

## Raica talega
* Qito ena Pasifika
* Viti ena Qito ni Komuniwele
* Viti ena Qito ni Olimipiki
Guadalajara

Na **Guadalajara** na koroturaga kei siti levu duadua ena ra Mekisiko yasana o Jalisco, ka vakakina na munisipaliti levu duadua e Jalisco. Me vaka na wiliwili ni 2020, na siti oqo e tiko kina e dua na iwiliwili ni tamata 1,385,629, ka yaco kina me ika 8 ni siti levu duadua e Mekisiko, ia na vanua ni korolevu o Guadalajara e tiko kina e dua na iwiliwili ni 5,268,642, ka vakavuna me ikatolu ni koro levu duadua ena vanua kei na matanitu ena ruasagavulu karua ni vanua levu duadua e Amerika. Guadalajara e ikarua ni levu duadua na iwiliwili ni tamata e Mekisiko ka sivia na 10,361 na tamata ena dua na km2, sivia ga na Siti Mekisiko. Ena loma ni Mekisiko, Guadalajara e dua na vanua ni bisinisi, droini kei na itovo vakavanua, tekinolaji kei na saravanua; ka vakakina na vanua ni bula vakailavo ni yasana o Bajío. E dau ranks ena maliwa ni 100 na koro lelevu duadua ka veisisivi e vuravura raraba e vuravura. E tiko kina e vuqa na vanua vakasakiti, oka kina na Valenilotu Levu o Guadalajara, Valenisarasara na Degollado, Templo Expiatorio, Na vanua iyau ni Vuravura ni UNESCO Hospicio Cabañas, kei makete ni San Juan de Dios — na makete levu duadua ni loma ni vale e Amerika Vaka-Latina.

## Veitikina
Timi ni soka ni marama ni Viti

Na **timi ni soka ni marama ni Viti** () e matataka na Viti nodra soka ni marama e vuravura raraba.

## Raica talega
* Timi ni soka ni Viti
Soka e Viti

Na soka e dua na qito kilai levu e Viti. E liutaka o Mataisoqosoqo ni Soka ni Viti.

E se bera vakadua ni qito o Viti ena dua na Bilo Vuravura ni FIFA se ena dua na Bilo Vuravura ni Marama ni FIFA.

## Timi ni matanitu
* Timi ni soka ni Viti
* Timi ni soka ni marama ni Viti

## Sotasota

## Raica talega
* Qito e Viti
* Soka ena Pasifiki
Timi ni soka ni Viti

Na **timi ni soka ni Viti** Viti ni Veimatanitu cauravou ni timi mai na yago ni qito ena Viti na Viti soka. Ena dau vakayacora na timi e vuqa na nodra qito ena nodra itikotiko ena ANZ National Stadium e Suva.
Sotasota Dua ni Viti

Na **Sotasota Dua ni Viti** () sai koya na tabana levu duadua ni soka e Viti.

## Raica talega
* Bilo ni Viti
* Sotasota Rua ni Viti
Bilo ni Viti

Na **Bilo ni Viti** (), kilai vakadonui me **Bilo ni FF** () e dua na bilo soka vakayabaki e Viti.

## Raica talega
* Sotasota Dua ni Viti
* Sotasota Rua ni Viti
Alabania

**Alabania**, vakatokai vakamatanitu me **Ripabuliki ni Alabania**, e dua na vanua ena Cevaicake Iurope. E tiko ena Balikani, ena Wasawasa Adriatic kei Ionian ena loma ni Wasawasa Mediterranean, ka wasea na iyalayala ni qele kei Montenegro ena vuaira, Kosovo ena vuaicake, Vualiku Masitonia ena tokalau kei Kirisi ena ceva. Ena dua na vanua e 28,748 km2 (11,100 maile vakarivirivi), e tiko kina e dua na veimataqali draki, ituvaki ni qele, wai kei ituvaki ni bula. Na vanua e Alabania e tekivu mai na veiulunivanua voravora e ubi tu ena ucacevata ena Alps Alabania kei veiulunivanua o Korab, Skanderbeg, Pindus kei Ulunivanua Cerauni, ina veidelana bulabula e toso mai na wasatui baravi ni Adriatic kei Ionian. Tirana na koroturaga kei na siti levu duadua ena vanua, tarava o Durrës, Vlorë, kei Shkodër.
Koroturaga

Koroturaga e vakaibalebaletaki ena koro se itikotiko e dau veiliutaki kina e dua na vanua se yasayasa. E vanua era dau tiko kina na valenivolavola ni matanitu kei na vanua ni soqoni, qai vakatau ena lawa se na yavu ni matanitu na itutu ni koroturaga. Na koroturaga e rawa talega ni sema ki na dua na cakacaka se ivoli, me vaka na "koroturaga ni isulusulu ni vuravura" se "koroturaga ni veika vakailavo". 

Ena so na vanua, oka kina e vica na matanitu, na tabana duidui ni matanitu e rawa ni tiko ena veivanua duidui, ka dau kena ibalebale ena so na gauna ni tiko e vica na koroturaga vakadonui. Ena so na gauna, e dau vakaduiduitaki na koroturaga vakalawa (vakamatalotu) kei na itikotiko ni matanitu e tiko ena dua tale na vanua. 

Na koroturaga e dau koro levu duadua ni dua na matanitu, ia e sega ni dau vaka tu oqori. Ena veigauna sa oti, na itikotiko ni veika vakailavo lelevu ni dua na matanitu se iwasewase e dau yaco me itikotiko ni kaukauwa vakapolitiki, ka yaco me koroturaga mai na ravuravu se na federation.
Na veivakasakiti ni Nils (TV)

Na veivakurabuitaki ni Nils[1] (ニルスのふしぎな旅, Nirusu no Fushigi na Tabi) e dua na veisautaki ni anime ni ivola ni 1906 Na veivakurabuitaki ni Nils mai na dauvolaivola ni Suwiteni o Selma Lagerlö. Na 52 na veitarataravi ni iwasewase e cici ena rede ni Japani NHK mai na Janueri 1980 ki na Maji 1981.[1] Na veitarataravi ni imatai ni buli mai vei Pierrot. Na anime e dina vakalevu cake ki na kena taumada, vakavo ga na irairai ni hamster ni manumanu nei Nils, kei na itavi levu cake e soli vei Smirre na fox. Na ivakatagi e vola na dauvakatagi ni Czech o Karel Svoboda; E vakarautaka o Yukihide Takekawa na rorogo ni kena kaburaki taumada vakaJapani kei na so tale na matanitu.
The Penguins of Madagascar

***The Penguins of Madagascar*** na retioyaloyalo yavala vakakompiuta ni 2008 mai vei DreamWorks Animation kei na Nickelodeon Animation Studio.

## Veitikina
WG Friendship Plaza Suva

Na **WG Friendship Plaza Suva**, se *Friendship Plaza*, e dua na vale e Suva, Viti.

Oqo na vale cecere duadua e Viti.

## Internet
Kai Mokosoi

O ira na kai **Mokosoi**, **Mokasoi**, **Mokohoi** se **Mokahoi** (kilai talega me ***Mangkasara’*** ena nodra vosa dina) era kai vanua ena ceva ni yanuyanu o Sulavesi mai Idonisia. Era vosataka na nodra vosa dina ka vakatokai na vosa vaka-Makassar (kei na vosa vaka-Idonisia Vakarautaki). Era ikarua ni matatamata levu duadua ena ceva kei Sulavesi, ni oti na kai Pugi, era veiwekani voleka kei ira.
Tirana

O **Tirana** na koroturaga kei siti levu duadua e Alabania. E tiko ena lomadonu ni vanua, e vakavolivoliti ena ulunivanua kei dalana, kei na Dajti e cake ki na tokalau kei na dua na buca lailai ki na vuaira ka raica na Wasa Adriatic ena vanua yawa. E maliwai ira na koro lelevu e Iurope e suasua qai dau katakata, vata 2,544 na aua na siga ena dua na yabaki.

Vakatokai me dua na gamma-vuravura-koro, Tirana e bibi duadua na bula vakailavo, ilavo, vakapolitiki, kei na vanua ni veivoli e Alabania ena vuku ni kena vanua bibi ena lomadonu ni vanua. Me vaka ni idabedabe ni kaukauwa ni Matanitu o Alabania, e tiko kina na itikotiko vakamatanitu ni Peresitedi kei Paraiminisita ni Albania kei Palimedi ni Alabania. A kacivaki na siti oqo me Koroturaga Itabagone mai Iurope baleta na 2022.
Skanderbeg square tirana 2016.jpg
Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg
Tirana Kapllan Pasha Tomb.jpg
Catedral de la Resurección de Cristo, Tirana, Albania, 2014-04-17, DD 13.JPG
Great-Mosque-of-Tirana-2018.jpg
Castillo de Petrela, Petrela, Albania, 2014-04-17, DD 07.JPG
Kulla e Sahatit-Tiranë.jpg
View of Tirana from the Lapidar.jpg
Universiteti i Tiranës Universität von Tirana 1957 Sheshi Nënë Tereza Albanien Foto Wolfgang Pehlemann DSC05868.jpg
Muzeu Arkeologjike Tirane.jpg
Terminal jashte.jpg


## Isema taudaku
* Mataveilawa vakamatanitu
* The rebirth of the city Tiseba 2010 veika maroroi
Thor Heyerdahl

**Thor Heyerdahl** (6 Okotova 1914 – 18 Epereli 2002) e dua na dauveivakayarayara kei matatamata ni Nowei kei na dua na itukutuku ena kilanibula kei kenadau ena zooloji, botany kei jiokarafi.

## Waqa Ra kei Ra II
Ena 1969 kei na 1970, a bulia kina o Heyerdahl e rua na waqa mai na papirusi ka saga me takosova na Wasa Atalanitika mai Morocco mai Aferika, caka ena ivakarau ni waqa ni papyrus makawa. E vakatura ni rawa nira lako taumada mai ina vuravura vou na kai Ijipita mai vei ira na kai Iurope. Na kena itinitini, na imatai ni waqa ni Ra e sega ni rawata, e vakacacani ni oti e 5,000 na kilomita mai na itekitekivu. Na Ra-2, ena kena veibasai, e rawa ni soko mai Ijipita ki Barbados.
Kylie Minogue

**Kylie Ann Minogue**, kilai talega ena yaca duadua ga o **Kylie**, (Sucu Me 28, 1968) e dua na daulagasere ni Ositerelia, dauvola sere kei na dauvakatasuasua, E dau vakatokai me "Ranadina ni Pop", sa rawata o koya na kilai ena rua na tabana ni ivakatagi kei na vuravura ni isulusulu me vaka e dua na ivakatakilakila levu ni iwalewale.Na nona veivakacaucautaki e oka kina e rua na *[[Grammy Awards]]*, va  *[[Brit Awards]]* kei na tinikawalu ARIA Music Awards. Minogue sa ikoya na daudroini yalewa ni Ositerelia e volitaka vakalevu duadua ena veigauna kecega, ka sivia na 80 na milioni na itukutuku ni volivolitaki e vuravura raraba. Ena 2024, *[[Time (mekesini)|Time]]* vakatokai koya me dua vei ira na tamata vakaitamera duadua e vuravura.

## Veitikina
Keke

Na **keke** e vakaibalebaletaka e dua na mataqali ibuli taucoko (dau vakavutuniyautaki ena uro se na yaloka), vakakina na kamikamica kei savu e tavu mai vei ira. Na falawa e rawa ni vakatokai vakakina me **keke falawa** me baleta na matata. Na keke kamikamica e dau vakamacalataki me vaka na kakana kamikamica ni dauvakasaqa. Na kakana kilai levu e oka kina na pai, tate, kiche, korosani, kei pasta.
Yaloka

Na **yaloka** e dua na iyaya ni bula e tubu mai vua e dua na manumanu me kauta e dua na sela ni yaloka e rawa ni vakaluveni (na zygote) ka me vakasucumi mai kina e dua na embryo ena loma ni yaloka me yacova ni sa yaco na katonigone me dua na manumanu ka rawa ni bula vakataki koya, ena gauna oqori e vakasucu kina na manumanu.

E levu na arthropod, manumanu sui (sega ni wili kina dau vakasucu bula), kei moluska era dau vakaluveni na yaloka, dina ga ni so, me vaka na sikopioni, era sega ni vakaluveni. Na qasi yaloka, vuka yaloka, kei monotremata yaloka era biu tu mai wai ra qai wavoliti ira tu e dua na veitaqomaki qana, e rawa ni veisautaki rawa se sega ni veisautaki rawa. Na yaloka e vakasucumi ena qele se ena sova e dau maroroi ena loma ni dua na vanua katakata qai vinaka ni tubu tiko na embryo. Ni sa tubu vinaka na embryo sa qai vakasucu; qai e ramusu mai na qana yaloka. Eso na embryo e tiko na nodra bati yaloka vakalekaleka era vakayagataka mera vakacacana, paipo, se musuka na qana yaloka se na kena iubi.

Vei ira na tamata, yaloka e dua na kakana taleitaki ka ra basika ena menu e vuravura raraba. E se ivakatakilakila bibi tiko ga na yaloka ena italanoa kei na italanoa buli, e vakatakarakarataka na bula, veivakabulai, kei sucu tale. Era dau vakayagataki vakalevu me iukuuku. Na kumuni ni yaloka e sa dua na ka taleitaki ena so na itovo vakavanua, dina ga ni sa vakatabui na ivalavala oqo ena gauna oqo. Na yaloka ni toa e vakayagataki ena kena buli na itataqomaki ni veitauvi mate.

## Yaloka ni veimataqali manumanu
Na yaloka levu duadua e volai e mai vua e dua na qito tavuto ka a  in size. Qito tavuto yaloka e dau vakasucu ena loma ni tina. Ena  kei me yacova na , na yaloka ni ositereji e yaloka levu duadua vei ira manumanu vuka bula, dina ga ni yali vuka elefaniti kei na so vuka vakaluveni na yaloka lelevu. Na colibri pi e vakatubura na yaloka ni vuka lailai duadua e kilai, e vakarautaki ena maliwa ni 6.35–11.4 milimita (0.250–0.449 in) balavu qai veimama na karamu na kena bibi (rauta ni 0.02 oz).Eso na yaloka era biuta na qasi kei levu na ika, vuka, manumanu lalai, kei na so tale na manumanu sega ni sui e rawa ni lailai sara.

E vica na ilawalawa lelevu ni manumanu e dau tu vei ira na yaloka e rawa ni vakaduiduitaki rawarawa.

## Tuvatuva
Na veisau ni yaloka ni tuvatuva sa tekivu ena gamete (vakasucutaki) ka tekivu na kena buli na yaloka. Ena loma ni sala yatevuso, albumen, membrana ni qana, kei taudaku qana sa rawa ni qai vakayagataki. Na yaloka sa oti sa qai dauvakaovaritaki kei na kena itinitini vakaluveni ni yaloka rawa ni tekivu.

## Veitikina
Veivakasucumi digitaki

Na **veivakasucumi digitaki** (ka vakatokai talega me **digitaki vakailawaki**) sai koya na iwalewale e vakayagataka kina na tamata na manumanu veivakasucumi kei tea veivakasucumi ni vakatorocaketaka vakavinaka na itovo vakaitamera (ivakarau) ena nona digitaka na manumanu se tea tagane kei yalewa era na veiyacovi ka vakaluveni vata. Vakavaletaki manumanu susu e kilai me mataqali, e dau susugi mai vua e dua kilai daususu manumanu, ia na tea susu e kilai me veimataqali, cultigen, mataqali teitei, se mataqali.