Idakwo Michael Ameh Oboni II

**Idakwo Michael Ameh Oboni II (**heɗtoR) (1948 – 27 lewru bowte hitaande 2020)[2] ko 27ɓo Àtá Ígálá (laamɗo mawɗo) e Laamu Igala e nder Cakaare Naajeeriya.[3][4]

## Nguurndam e jaŋde
Oboni II jibinaa ko e hitaande 1948. E hitaande 1960, o timmini jaŋde makko leslesre to Saint Boniface to Idah. Ndeen o yahrii to duɗal jaaɓi haaɗtirde Saint Augustin, Kabba, ɗo o heɓi bak makko e hitaande 1967.[5] O yahi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna caggal ɗuum, o heɓi seedantaagal makko e njuɓɓudi estaad e hitaande 1980.[5]

## Golle golle
Ndeen o naatii e konu leydi Najeriya e hitaande 1968, o woppi golle e yiɗde makko e hitaande 1974. Caggal ɗuum o golliima e nder ministeer leydi e nder diiwaan Kwara ɓooyɗo oo e oon sahaa, o yalti e hitaande 1975 ngam jokkude jaŋde. E hitaande 1981, o naati e fedde ƴellitaare laamu (FCDA) e nder duuɓi, o ummii e jappeere cukko hooreejo, o woppi golle e hitaande 2006.[5]

## Laamu
Caggal maayde 26ɓiire Àtá Igala Àtá Àlíì Ọ̀chẹ́ja Òtúlúkpé Ọ̀bàje e hitaande 2012,[6] Àámẹ́ suɓaama e dow nanondiral cuuɗi laamuuji nay to Anẹor Ígá ngam lomtaade ɗum. Nominaasiyoŋ makko neldaama to Laamɓe Igalamela Nayi (9) e nder golle aadaaji. Laamɓe ɓee njaɓii noddaango makko ngam jokkude golle makko to Achadu oko-Ata (Gardiiɗo jaagorɗe Laamu Igala).[7] Jaagorgal maako ngal ardiiɗo lesdi Igala neldi ɗum haa kawtal hoore lesdi Kogi, nden boo Gomnaajo lesdi Kogi Capt Idris Ichala Wada jaɓi.[8] O jaɓi wonde ko kanko woni Ata gadano resde debbo gooto e nder daartol leydi Igala.[5]

E gargol laamu Buhari e nder leydi Naajeeriya, HRM Ameh Oboni II e hitaande 2016 to Idah, e nder mawningol hitaande makko tataɓere e jappeere laamu, o rokki hooreejo leydi ndi "fuɗɗaade mantra mbayliigu makko e nder diiwaan Kogi".[9]

Caggal wooteeji 2019 ɗi fitinaaji mbaɗi, Àtá Ígálá waɗii kuddi taaniraaɓe e waɗooɓe ɗeen golle fitinaaji wooteeji e nder diiwaan hee.[10]

## Njawdi
O siforaama no neɗɗo jamyanke, baawɗo wasiyaaji laaɓtuɗi, jogiiɗo innde nuunɗal. Ɓiyiiko, laamɗo Ocholi Idakwo siftini mo wonde "gorko golloowo, jiɗɗo jogaade pinal alɗungal Igala".[11]

## Maayde
Ina wiyee o maayi ko subaka alkamiisa 27 lewru bowte hitaande 2020 caggal laamu juutngu fotde duuɓi jeetati, ngu fuɗɗii ko caggal maayde gardiiɗo makko laamɗo duuɓi 52.[12] Oboni II maayi nder suudu nyawndiigu Abuja ɓaawo o waɗi opereeji pile ɗi o heɓaani.[5]

## Tuugnorgal

# *Sule, Itodo Daniel (2 mars 2019). "Attah Igala Noddi Kuddi E Waɗooɓe, Waɗooɓe Fitinaaji Politik". Lokoja: Hoolaare ñalnde kala. Heɓtinaama ñalnde 27 mars 2023.*
# *"Attah mo igala,Dr.aliyu obaje maayi". Jaaynde jaaynde e laylaytol. 16 sulyee 2012. Ƴeewtaa ko 11 oktoobar 2013.*
# *"Buhari ina woya Attah Igala, Mikael Oboni II". Waktuuji Naajeeriya. 30 lewru bowte 2020. Ƴeewtaa ko 25 suwee 2020.*
# *Moribirin, Roosemari (27 ut 2020). "Foɗɗude: To Kogi, Attah mo Igala maayi". Natal. Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.*
# *"Ameh, Attah Igala, maayii e nder golle mum to Abuja". Kaɓirgal ngal. 27 lewru bowte 2020. Ƴeewtaa ko 25 suwee 2020.*
# *"Attah Igala, Aliyu Obaje maayi e duuɓi 102 | Premium Times Nigeria". 17 sulyee 2012. Ƴeewtaa ko 3 mars 2022.*
# *"Ko ƴaañgal ngam Attah Igala ina ɓuuɓna". Hoolaare ñalnde kala. 15 Noowammbar 2020. Ƴeewtaa ko 18 Suwee 2022.*
# *Ottah, Jibriil Alhasan (27 oktoobar 2015). "Pine Afrik e jokkondiral e nder laamu Ata Igala, Fuɗnaange- Caka Naajeeriya". AFREV IJAH: Jaaynde winndereere ko faati e naalankaagal e neɗɗankaagal. 4 (3): 208-228. Doi:10.4314/Ijah.v4i3.18. ISSN 2227-5452.*
# *Sule, Itodo Daniyaal (30 mars 2016). "Najeeriya: Attah Igala kuugal Buhari dow waylugo mantra". Afrik fof. Hoolaare ñalnde kala (Abuja). Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.*
# *"Dr Michael Idakwo Ameh Oboni 11 Attah Igala ina waɗa kuddi taaniraaɓe e waɗooɓe fitinaaji wooteeji". Gardiiɗo oo. 3 mars 2019. Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.*
# *Olaniyi, muideen (29 août 2020). "Buhari: Maayɗo Attah Igala, Ameh Oboni II, Wono Neɗɗo Jam". Hoolaare ñalnde kala. Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.*
# *"Attah mo Igala, Idakwo Ameh Oboni II, maayi". Posto KAFTAN. 27 lewru bowte 2020. Ƴeewtaa ko 25 suwee* 2020.