Kawu Sumaila

**Suleiman Abdurrahaman anndiraama kadi Kawu Sumaila (OFR)** (jibinaa ko 3 mars 1968) ko siyaasaajo Naajeeriya, jom njulaagu, e gonnooɗo balloowo mawɗo keeriiɗo to hooreejo leydi Naajeeriya Muhammadu Buhari e geɗe suudu sarɗiiji leydi Naajeeriya. Ko kanko woni Senator wakiliijo diiwal Kano Sud haa suudu joonde diidaaɗi lesdi Naajeeriya 10ɓiire les lesdi Naajeeriya (APC). O waɗii duuɓi tati nder suudu sarɗiiji lesdi Naajeeriya, o laati cukko hooreejo lesdi Naajeeriya nder suudu sarɗiiji 6 e 7. O woniino tergal e fedde wiyeteende Congres Progressive (APC) o jooɗii e yiilirde toppitiinde ko fayti e njuɓɓudi laamu, e fedde wiyeteende National Caucus, e NEC, kam e goomu kawral hakkundeewal sosngal lannda politik Kongres (APC) .O ɗon mari haaje hukuumaaji pamari ɓaawo o ɗon mari haaje hukuumaaji pamari ɗin haa Kano ngam jokkirgol maako bee hooreejo lesdi Bola Tinubu.  

## Nguurndam e jaŋde puɗɗagol
Kawu Sumaila jibinaa ko ñalnde 3 mars 1968 to wuro Sumaila e nder diiwaan Kano, to Alhaji Abdurrahaman Tadu e Hajiya Maryam Muhammadu. O janngi to duɗal leslesal Sumaila Gabas, Sumaila, to diiwaan Kano, ɗo o heɓi seedantaagal makko gadanal e hitaande 1976 e duɗal hakkundeewal mawngal, Sumaila, ɗo o heɓi seedantaagal jaŋde hakkundeere e hitaande 1988. O yahri to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayeromalop to Kano e Ditailop a Njuɓɓudi jaŋde. O woniino janngoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde National Open of Nigeria (NOUN) ɗo o heɓi Bachelor of Arts e nder jaŋde lislaam, o woniino kadi janngoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde defense Nigerian ɗo o heɓi masters e jaŋde ardorde, o woniino kadi janngoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero Kano(BUK) ɗo o heɓi masters e jaŋde ɓamtaare. Kawu ina jogii dipolomaaji makko e ganndal politik to duɗal jaaɓi haaɗtirde Maryam Abacha Amerik (MAAU). Republique Niger, E omo jogii PhD e ganndal politik to duɗal jaaɓi haaɗtirde Al-Qalam Katsina.

Kawu Sumaila janngii kursuuji juutɗi, heɓi seedanteeje to duɗal jaaɓi haaɗtirde Harvard (Amerik), duɗal jaaɓi haaɗtirde Oxford (Angalteer), duɗal jaaɓi haaɗtirde Cambridge (Angalteer), e duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero (Kano).

## Jokkondire karallaagal
Hon Kawu Sumaila toɗɗaama ngam laataago tergal kawtal defte lesdi Kano, ardiiɗo taskaramji lesdi ndi'i ngam heɓugo baasal (NAPEP) e hooreejo kawtal hukuumaaji pamari lesdi ndi'i, Sumaila L.G.A. O toɗɗaa ko hooreejo goomu Senaa ngam ƴellitaare dingiral 2023 ko kanko woni hannde hooreejo goomu Senaa ngam petroŋ ( Downstream ) .

## Golle politik
Kawu Sumaila naati politik ko e hitaande 1991. O jeyaa ko e lannda Demokaraasi Sosiyaalist (SDP), tergal Diɗɗal Demokaraasi Leƴƴi (PDM), caggal ɗuum hawri e won e pelle politik goɗɗe e nder leydi ndii, sosi ko anndiraa hannde Lannda Demokaraasi Leƴƴi (PDP). Kawu laati cukko hooreejo hukuumaaji rento lesdi Kano e suudu joonde lesdi Kano aspirant PDM e PDP nder hitaande 1995 e 1999 ɓaawo man. E nder porogaraam mbayliigu Sani Abacha. Hon Kawu wonnoo ko tergal lannda Kongres Najeriya (UNCP).E hitaande 2003, Kawu decamped haa All Nigeria Peoples Party (ANPP) nden o footi laataago tergal nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Sumaila/Takai Federal Constituency to o huuwi nder goomuuji feere-feere bana jawdi ndiyam, nder leydi, humpitooji, ɓuutugo baasal e NEMA ko adi o warta cukko hooreejo lesdi ndi'i ɓaawo lesdi ndi'i nder suudu les. E hitaande 2011, Hon Kawu Sumaila suɓaama kadi e nder suudu sarɗiiji, caggal ɗuum o jokki e jappeere makko hono cukko hooreejo fedde nde. O woniino tergal goomu waylude doosɗe leydi hakkunde 2007-2011 e 2011-2015, o woniino kadi tergal e Diiso doosɗe leydi (NILS).

Nde o timmini manndaaji tati jokkondirɗe e nder suudu sarɗiiji leydi ndii, Kawu ƴamiino darnde guwerneer kuuɓtodinɗo diiwaan Kano e les njiimaandi All Progressive Congress (APC). E lewru Ogost 2016, hooreejo lesdi Muhammadu Buhari suɓi Kawu ngam o laatoo balloowo maako mawɗo dow kuuɗe Asamblee lesdi. O dilli ngam o suɓa ardiiɓe suudu sarɗiiji lesdi Naajeeriya 2019

## Jaambaraagal politik
Kawu Sumaila ƴellitii e heɓi golle mum politik e hollirde doole mum to bannge sariya ngam wallitde kuule e kuule teeŋtuɗe baɗɗe sifaa ngenndi ndii. Ina jeyaa heen waylude kuulal 145 doosgal leydi ngal, ngal jowitiingal e rokkude laamu cukko hooreejo leydi e cukko guwerneer ; Otonomi kaalis Asaambele Dowla ; warngooji ɗi ngonaa ñaawoore to Maiduguri, ɗi juɓɓule kisal mbaɗi ; ngonka bonka e Aeroport Kano ; parkinguuji kammu artikulaaji ɗi ngonaa sariya to wuro Tafa ; ƴeewndo e njuɓɓudi meninjaasi cerebrovaskulaar ; ƴettude waktuuji ngam ƴettude ɗaɓɓaande woote hade mum en huutoraade ofiseeji cuɓaaɗi. Recruitment nder hukuumaaji pamari lesdi Naajeeriya (FAAN), ƴamɗe lesdi Naajeeriya, ƴamɗe ƴamɗe 2013, e $9.7M Dollars Saga (Afrik woylaare), e ko nanndi e maajum.

## Teddungal e njeenaaje
Kawu Sumaila ina jogii tiitoonde aadaaji Turakin Sumaila nde maayɗo Dan Isan Kano, hooreejo diiwaan Sumaila rokki mo e hitaande 2006. O rokkaama kadi teddungal ngenndiwal mawngal, ngal hooreejo leydi ndii, hono Goodluck Jonathan, rokki mo.

## Tuugnorgal