Abiola Dosunmu

Mawɗo **Abiola Dosunmu** (ko Dosunmu-Elegbede-Fernandez wonnoo, jibinaa ko ñalnde 29 lewru juko hitaande 1947), ko debbo jom ngalu, jom renndoyankeewo, jom jawdi en aadaaji. Ko jiidaa e tiitooɗe laamu goɗɗe keewɗe, hannde omo jogii tiitoonde Erelu Kuti IV mo Lagos.

## Nguurndam adanɗam
Abiola dosunmu jibinaa ko to Kano ñalnde 29 lewru juko hitaande 1947, e nder galle laamorɗo biyeteeɗo Omoba Adewunmi e Olori Adejoke Dosunmu mo duunde Lagos. Ko o iwdi Oba Dosunmu mo Lagos, ko ɗum waɗi ko o iwdi laamɗo Yoruba e laamɗo Bini. Neene makko ko Iyalode mo Owu Egba.

## Erelu Kuti IV mo Lagos
Abiola Dosunmu waɗaama Erelu Kuti IV mo Lagos e juuɗe banndiraawo makko Oba Adeyinka Oyekan mo Lagos e hitaande 1980. E nder ndee ɗoo darnde o woni ko e wonde yumma laamɗo kewu, o laami ko regent Lagos so laamɗo jooɗiiɗo oo maayii haa nde lomto mum suɓaa e kolees laamɓe. Gila ndeen o wonii Erelu Kuti ko ɓuri heewde e nguurndam makko, omo jogii darnde nde laamɓe laamɓe ummoriiɓe e galleeji laamɓe tan mbaawi heɓde.

### Ko ɓuri teeŋtude ko darnde e golle

#### To wuro Lagos
Golle laamu Erelu Kuti mo Lagos ina njeyaa heen:

* Wontude koolaaɗo kuuɓal laamɓe aadaaji Lagos.
* Wontude wasiyaaji e denndaangal geɗe renndo, ko wayi no rokkude tiitooɗe laamu aadaaji e teddungal.
* Wontude gardiiɗo aadaaji pelle rewɓe Lagos (hono pelle luumo).
* Wontude tergal e fedde laamɓe.

#### Nokku goɗɗo

* Wontude tergal Ogboni to Egbaland
* Wontude laamɗo yumma Ile-Ife

## Daɗndude ɗaɓɓaande tiitoonde
Debbo gooto ina wiyee Dosunmu waɗii ɗaɓɓaande e tiitoonde Erelu Kuti. O maayi ko e hitaande 2019.

## Golle njulaagu
Dosunmu janngi njuɓɓudi njulaagu to Londres. O wi'i kadi o "waylitii njulaagu Aso Oke gaadanteewu ngam wontude njulaagu miliyoŋaaji keewɗi dolaar ko woni hannde koo". Abiola Dosunmu ɓamtu finaa-tawaa leñol Yoruba haa lesdi Naajeeriya bee Aso Oke. Caggal mum o wonii dekoratoor nder suudu sarɗiiji leydi Naajeeriya to London. O udditi kadi boowal to laawol Bond to Londres.[2]

## Sembe
Erelu, ko mbaydi mbaylaandi (mode) ina waɗi jokkere enɗam e agbada juutɗo mo rewɓe ɓoornotonoo e kitaale 80 e puɗal 90, ina jeyaa kadi e Abiola Dosunmu. Gimijo Naajeeriya King Sunny Adé winndi gimol ngam teddingo Dosunmu tiitoonde "Biibire Kose Fowora".

## Teddungal e anndinde

* Teddungal ngenndiwal Laamu Belsik.
* Njeenaari nguurndam jaaynde Vanguard
* Doktoraa tedduɗo, D.Cul-Doktoraa pinal e kewu 4ɓo duɗal jaaɓi haaɗtirde Igbinedion, Okada.
* Ardorde yeru Pan Afrik 2016 Teddungal /Icon of True Silent Mega Philanthropist in Afrik - E nder anndinde e weltinde darnde makko mawnde e mahngo ngenndi, e sosde golle keewɗe, e ballal makko e nder njuɓɓudi laamu, e ballondiral moƴƴal e sukaaɓe ɓe ngalaa semmbe, e golle sukaaɓe, e nder golle laamu e nuunɗal e nder golle makko, Ƴellitaare e Hisnude pinal e nafooje Afrik tawa ina jeyaa heen golle makko ɗe o waɗata ngam Alla, Neɗɗankaagal, Naajeeriya e Afrik.
* Njeenaari Fedde Jaayndiyankooɓe Commonwealth.
* Njeenaari duɗal jaaɓi haaɗtirde leydi Najeriya.
* Njeenaari luulndo fedde janngooɓe Afrik hirnaange ngam ardaade yeru.

## Nguurndam neɗɗo
Dosunmu resii Major Adekunle Elegbede, ɓe jibini ɓiɓɓe ɗiɗo, Kunle Elegbede e Adewunmi Elegbede. Dewgal ngal joofi ko nde Major Elegbede maayi e fuɗɗoode kitaale 1970. Dosunmu hawri e mawɗo Antonio Deinde Fernandez, tergal Amaro jeyaaɗo e galle mawɗo Olumegbon to Lagos, e hitaande 1972. E oon sahaa, Fernandez ina resi debbo Ameriknaajo. Dosunmu e Fernandez resndaama haa lesdi Naajeeriya haa suudu Oba Lagos nder lewru Abriil 1973 nder kewu ngu Naajeeriya'en mawbe tawtoraama hawtaade e Amiral Adekunle Lawal. Ɓe ndañi ɓiɗɗo gooto, ɓiɗɗo debbo ina wiyee Antoinette Fernandez, ko binndoowo, filmoowo, golloowo lannda Green (Angalteer) jeyaaɗo to Londres. E hitaande 2007, Dosunmu yamiri e yeeso yimɓe fof nde Fernandez woppa huutoraade innde mum.

## Tuugnorgal