Frank Nweke

**Frank Nnaemeka Nweke JrListenR** (jibinaa ko 18 lewru Seeɗto hitaande 1965) ko neɗɗo politik, jom ngalu, jannginoowo e ƴellitoowo renndo. O woni ministaajo lesdi Naajeeriya laabi ɗiɗi, nden boo o laati ardiiɗo kawtal hoore lesdi Naajeeriya (NESG). Jooni o woni nder kawtal hoore lesdi Naajeeriya (All Progressives Grand Alliance) nden o ɗon mari haaje heɓugo jaalorgal dow lesdi Enugu nder suɓol lesdi Naajeeriya nder hitaande 2023, ɓaawo o wurti kanndidaajo lanyol ngol haa suɓol lesdi Naajeeriya nder hitaande 2022.

O wonii mawɗo njillu to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos, kadi ko o tergal e fedde nde, duɗal jaaɓi haaɗtirde politik, politik e laamu (SPPG), leydi Naajeeriya, ɗo o jannginta ko faati e Etikaaji e Nafooje. Ko o jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Aspen, to Kolorado.

Nweke ɗon wolwa ɗemɗe Igbo, Yoruba e Hausa, ɗemɗe tati mawɗe ɗe Naajeeriya.

## Nguurndam gadano
Frank Nweke II (FNJ) jibinaama haa wuro Kano, lesdi Naajeeriya haa saare maayɗo Igwe Frank Nweke, Okeifufe Napkparu Ujo Nku I, mo lesdi Ishi Ozalla, lesdi Enugu.

## Jaangirde
Duuɓi Frank gadani ɗii ko to Lagos ɗo o fuɗɗii jaŋde makko leslesre to duɗal katolik St. Paul. Caggal nde ɓesngu makko eggi haa Maiduguri, o timmini jaŋde makko leslesre to duɗal leslesal Shehu Garbai, caggal ɗuum o yahi to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu fedde, Maiduguri ngam jaŋde makko hakkundeere. O yahi haa o heɓi Baccalauréat to duɗal jaaɓi haaɗtirde karallaagal to Yola. Caggal ɗuum, o heɓi master ko faati e njuɓɓudi laamu to duɗal jaaɓi haaɗtirde Maiduguri.

E hitaande 2007, FNJ naati duɗal laamu Harvard Kennedy ɗo o heɓi dipolom makko ɗiɗaɓo e njuɓɓudi laamu e seedantaagal njuɓɓudi peeje. O suɓaama hooreejo fedde janngooɓe duɗal Harvard Kennedy to leydi Naajeeriya (2020 - 2022).

Ko o jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Aspen, to Kolorado.

Fuɗɗoode golle
Nweke fuɗɗi kuugal maako bana ardiiɗo FONA Nigeria Limited, sosiyetee hukuumaaji pamari ɗin ɗon mari kuuɗe ɗen haa Enugu.

## Golle laamu

## Jiiwal Enugu
E hitaande 1999, Nweke halfinaama wonde jiiloowo hoɗɓe e laamu diiwaan Enugu ngam ƴellitde peewnugol e moƴƴitingol sekteeruuji laamu kuuɓtidinɗi. Hitaande rewtunde ndee, o toɗɗaa koolaaɗo kuuɓal diiwaan Enugu e nder Diiso Diiwaan Renndo.. E nder ɗeen golle, Nweke rokkii wasiyaaji ko fayti e ƴellitaare faggudu, mbayliigu e peeje jeyi leydi ngam gollorɗe laamu, o ardii kadi ƴellitgol eɓɓooji njulaagu laamu-keeriiɗi e nder nanondiral e gollodiiɓe ƴellitaare leyɗeele dentuɗe Amerik, hono ngam UK Develop Department for International Develop. e Banke Adunanke.

## Ardiiɗo kuuɗe haa Gomnaa lesdi Enugu
Tuggi lewru suwee 2001 haa lewru suwee 2003, Nweke woniino hooreejo gollordu guwerneer Chimaroke Nnamani, ɗo o ardii biro guwerneer oo, o yuɓɓini golle laamu nguu fof.

## Kabine Obasanjo
E lewru suwee 2003, Nweke toɗɗaa jaagorgal fedde nde ko feewti e geɗe hakkunde laamuuji e golle keertiiɗe. O wonti jaagorgal geɗe hakkunde laamu, golle teeŋtuɗe e ƴellitaare sukaaɓe e lewru abriil 2004. E lewru sulyee 2005, o toɗɗaa jaagorgal kumpital e jokkondiral ngenndiwal caggal ɗuum, jaagorgal kumpital e jokkondiral e lewru Yarkomaa 2007, biro mo o joginoo haa 7 mee 2005 .

E nder laamu maako nder kawtal hoore lesdi Naajeeriya bana ministaajo kuuɗe feere-feere, Nweke ɗon jokki e ardii kuuɗe ɗen ngam hukuumaaji pamari ɗin nder hukuumaaji pamari ɗin.

## Golle siwilNESG
Nweke toɗɗaama hooreejo kawtal kawtal faggudu lesdi Naajeeriya (NESG). E les ardungal maako, Naajeeriya heɓi jaɓɓaago kawtal maako arandewal dow ko laarani faggudu duuniyaaru ngam Afrik.

## NzukoLabs
E hitaande 2018, Nweke wondi e sosɓe NzukoLabs.

Ko kanko woni hooreejo fedde wasiyaaji ngam haɓaade ñawu nguu, sukaaɓe, maayde yummiraaɓe, MACMME, leydi Najeriya.

Haa ko ɓooyaani, o woniino mawɗo njillu to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos, o woniino kadi tergal e fedde jannginooɓe, duɗal jaaɓi haaɗtirde politik, politik e laamu (SPPG), leydi Najeriya, ɗo o janngini ko faati e Etikaaji e Nafooje.

## Hawre njulaagu
Nweke ko jom ngalu e jom ngalu jogiiɗo nafooje e nder jaayɗe, e mahngo e golle baɗeteeɗe e karallaagal.

Nde o arti Harvard e hitaande 2008, o sosi Stellar Constellation Group, sosiyetee keewɗo faayiida, jogiiɗo nafooje to bannge karallaagal, Fintech, jaayɗe, jeyi leydi e mahngo e njulaagu. E hitaande 2012, o jeyaa ko e sosde ONTV, jooni ko kanko woni hooreejo.

E hitaande 2011, o ardiima sosde gollordu peewnugol metanol e gaas e nder leydi Najeriya - Brass Petrochemical and Fertilizer Company Ltd.

## Darnde yiilirde e goomuuji
Tergal yiilirde, Naajeeriya Breweries Plc. (2011 haa 2014)

Tergal yiilirde, Njamndi mboɗeeri (2011–2022)

Tergal Yiilirde, Noddaango Naajeeriya (2020 – Jooni)

Hooreejo, goomu jokkondiral, goomu hooreejo leydi ngam wallitde e moƴƴitinde ilam

Hooreejo, Rise Networks Ƴellitaare Aadee e Jaŋde

Hooreejo, Yummaɓe Dental e Mobilisaasiyoŋ

Mawɗo gollordu, Sekretariyaa WEF Afrik 2014

Tergal, Goomu gollordu Najeriya yontaaji garooji

Tergal, Goomu gollordu sektoraa keeriiɗo (PSWG)

Tergal, Kawtal lesdi Naajeeriya (NCCN)

Tergal, Goomu toppitiingu Fedde Adunaare Faggudu (WEF) Afrik 2014

Tergal, Goomu Ajendaaji Adunaaje WEF ko faati e Afrik (2014 – 2016)

Tergal, Goomu hooreejo leydi ngam wallitde e moƴƴitinde ilam

Tergal, Goomu diisnondiral Banke Adunaajo

Tergal, Goomu ngenndiijo toppitiingu eɓɓaande mawnugol e golle (GEM).

Konsul to DFID, Goomu Ballal Porogaraam (PSG)

## Terɗe e jokkondiral
Frank Nweke ko tergal e:

Duɗal njuɓɓudi leydi Najeriya

Fedde Croix-Rouge leydi Najeriya

## Yiɗde politik
Nweke suɓaama ngam suɓugo jooɗorde senateer diiwal Enugu East nder hitaande 2015 les njiimaandi lanyol yimɓe (PDP). Caggal ɗuum o ummii e lannda demokaraasi yimɓe, o naati e lannda mawka (APGA). E lewru abriil 2022, o hollitii anniya makko ngam suɓaade APGA ngam suɓaade guwerneer Enugu e wooteeji guwerneer 2023. O yalti ko e ardiiɗo lannda ka, o woni tataɓo e wooteeji ɗi caggal kanndidaa lannda Labour Chijioke Edeoga e kanndidaa lannda Peter Mbah mo lannda Demokaraasi yimɓe. O luulndii njeñtudi ndii to ñaawirdu nduu kono haa jooni, o woppii ɗaɓɓaande makko ñalnde alet 16 sulyee 2023.

## Tuugnorgal