Trpinja

**Trpinja** (e ɗemngal serbiyankore : Трпиња, e ɗemngal Hunngariyankore : Terpenye ) ko wuro e kominaaji gonɗi e innde wootere e nder diiwaan Vukovar-Syrmia to fuɗnaange leydi Korowaasiya.. Wuro ngoo woni ko e laawol D55 hakkunde Osijek e Vukovar. Leydi Munisipaal Trpinja ina maantini e laddeeji Pannonian Basin e gese ndema ko wayi no maaro, alkama, naange keewze e beet suukara.

Municipaalitee Trpinja sosaa ko e hitaande 1997 e njuɓɓudi UNTAES ngam wonde gooto e municipaalitee kesi ɓurɗi heewde Serbe en ngam waawde heɓde laamu nokkuyankeewu e renndo Serbe en e nder diiwaan hee caggal nde wolde jeytaare Korowasi joofi. Munisipaal oo ko ɓurɗo woɗɗude e nder leydi Vukovar-Syrmia e nder keeri municipaalitee ɗii ina waɗi gure 7. E sahaa binnditagol 2011, kominaaji ɗii ina njogii 5 572 neɗɗo e wuro Trpinja ngoo e hoore mum 1 537 neɗɗo.

## Ɗemɗe e inɗe

### Innde koɗorɗe
Wurooji Trpinja, Bobota e Vera ina ndenndi lefol gootol ko fayti e iwdi inɗe mum en. E wiyde lefol ngol, taaniraaɓe hoɗɓe e gure hannde ɗee, koɗnooɓe e sahaa nde Serbi en mawɓe njippii e gardagol Arsenije III Čarnojević, ina mbiyee Bobe. Ɓe ngoni ko e dogde e njiimaandi laamu Ottomaan e Balkan en nde tawnoo ɓe njiɗi ko hisnude ndimaagu maɓɓe diine.

Ndee ɗoo darnde diine e ortodoksi legendaire, ko konngol nokkuure Bobe muñnoo ngam iimanaagal walla e fuɗɗoode e ɗemngal Serbi Bobe trpiše za veru. Innde galle ‘Bobe’ huutortenoo ko ngam innde Bobota, helmere ‘muñal’ (Serbo-Krowasi: trpiti) innde Trpinja tagiraa e helmere ‘goongɗinal’ (Serbo: vera) innde de Vera woni ko njiylotonoo.[7]

Daartol goɗngol ina hollita wonde innde Trpinja ummorii ko e joom leydi biyeteeɗo Trpimir jeyaaɗo e leydi ndi e nder saraaji ɗii.[7]

### Serbi

Serbi e alkule Serbi Sirilik ko ɗemngal ɗiɗaɓal gonngal e nder keeri kominaaji ɗii tawa ina jeyaa heen koɗki kala so wonaa ko ɓuri heewde e Croat one Ćelije.[1] Statut oo ina ɗaɓɓi wonde alkule sirilik Serbi ɗee maa kuutore e binndol siiltooji e tammborɗe, e dow tappirɗe juɓɓule wakilaagu, juɓɓule laamu e juɓɓule laamu, kam e ɗe juɓɓule sariya jogiiɗe mbaawka laamu.[1] Jaŋde ko adii duɗal wonande renndo Serbe ina yuɓɓinee, ina yuɓɓinee e ɗemngal Serbe e ɗemngal Sirilik fawaade e doosɗe nokku oo.[1] Jaŋde leslesre ina waɗee e ɗemngal Serbi kadi.

## Joografi
Munisipaal oo woni ko e keerol hakkunde diiwanuuji daartol Slavonia e Syrmia, to bannge worgo Basin Pannonia e nder diiwaan Podunavlje. Wertallo komin oo fof ko 123,87 km2 (47,8 km2).[8] Maayo Vuka ina rewi e municipaalitee oo e njuuteendi kilooji 8 kam e kanndaa Bobota artificiel e njuuteendi kilooji 20. Teriiji kominaaji ɗii ko ɓuuɓɗi haa laaɓi, ina njogii leydi ɓaleeri ɓuuɓndi no feewi. Munisipaal oo ina renndini keeri e kominaaji Borovo, Bogdanovci, Nuštar, Tordinci, Šodolovci e Erdut, e wuro Vukovar e wuro Osijek.

### Kiliima e weeyo
Municipaalitee Trpinja ina jogii weeyo duunde ɓuuɓngo e toɓo no siforaa e senngo weeyo Köppen. Sabu batte duunde ndee, ceertugol nguleeki e nder yontere ina vuri teskaade e nder leydi ndii.

### Hortol
Trpinja ina jokkondiri e laawol D2 e ​​heddiiɓe e leydi ndii. Laawol D55 ina rewi e wuro Bršadin. Laawol diiwaan Ž4111 ina rewi e gure Pačetin, Bobota e Vera.

Laawol laana njoorndi M601 jokkondirngol Vinkovci e Borovo Naselje e Vukovar ina rewi e wuro Trpinja.

## Tariya

Innde koɗorɗe Trpinja fuɗɗii siftoreede ko e hitaande 1329 e nder winndannde wootere yaltunde e nder Laamu Hong Kong e yontaaji hakkundeeji. Winndannde ndee ina jogaa hannde to Budapest, to leydi Hongiri.[7] E goonga e oo sahaa e nokku ɗo Trpinja woni hannde ɗoo, koɗkiiji Mala, Velika e Slavenska.[7] Wurooji ɗii ko gentry jeyi ɗum en haa nde laamu Ottomaan heɓti ɗi e hitaande 1536.[7] Laamu Ottomaan en njooɗiima e ndeeɗoo nokku, ko ɗum addani ɓe ustaade e nder teemedere (100) e nder teemedere (100) Honngiriyankooɓe nokku oo. Area wonnoo ko e les njiimaandi Ottomaan en haa hitaande 1691, nde laamu Habsburg heɓti ɗum. E binnditagol 1732, Trpinja ina joginoo 109 galle Serbe. Pewnugol eklesiya Ortodoks Serbi fuɗɗii ko e hitaande 1750, timmini e hitaande 1755. Duɗal gadanal to Trpinja udditaama e hitaande 1776, e hitaande 1859 Trpinja ina joginoo gollordu ngam ɓuuɓnude silki.[7] E hitaande 1882, yimɓe Trpinja ina tolnoo e 1 800 neɗɗo e nder 400 galle. Hoɗɓe heen ɓee ko Serbe en Kerecee’en Ortodoks en, so wonaa galleeji 2-3 ɗi ngonaa diine Katolik en.[7] Hay so tawii sahaa wolde adunaare adannde e nder wuro ngo ina heewi ñawu e baasal, hoɗɓe e Trpinja njaɓɓiima yimɓe wuro Jakovo. Gila ñalnde 27 lewru Duujal hitaande 1920 (nde ɓe njottii Vukovar) soldateeɓe e ɓesnguuji eggiyankooɓe Riisinaaɓe ɓaleeɓe wonnooɓe e rewooɓe Pyotr Wrangel koɗii e Bobota, Pačetin, Bršadin, Trpinja e Vera.[9] Wuro ngoo tawtoraama hare luulndiinde fasist en e nder wolde adunaare ɗiɗmere, heen gooto e maɓɓe joofniri ko e kasoo (concentration) e nder Dowlaaji Dentuɗi Korowasi.[7] E nder wolde nde, 452 soldaat ummoriiɓe Trpinja kaɓi e nder Birigade 9 Slavonie, heen 75 mbaraama.[7] 170 Romanaaɓe ummoriiɓe Trpinja nanngaama e juuɗe Ustaše, nawti ɗum to kasoo Jasenovac e hitaande 1942, hay gooto e maɓɓe artiraani.[7] E binnditagol 1981, Trpinja ina waɗi 2 243 hoɗɓe.

Hakkunde 1991 e 1997, Trpinja woni ko e juuɗe Serbe en murtuɓe e laamu Korowasi cuɓaaɗo e demokaraasi. E oon sahaa, yimɓe ɓe ngonaa Serbe en ɓee ina ngondi e nanngugol, e kasoo, e warngooji ɓalli, hakkillaaji e jokkondire, e warngooji baɗeteeɗi e terɗe fedde nde wonaa laamuyankoore Serbe en nokku oo. Siwil en ina njuumta e ɓalli mum en e hakkillaaji mum en ñalnde kala, ina njuumta jimɗi Chetnik, ina hulɓina ɗum en e taƴde terɗe e terɗe ɓalli mum en, worɓe ina njuumta e nder caka wuro ina njuula huɗo, rewɓe ina njuumta e rape, e gooto ƴattaade e goɗɗo doole yarde ƴiiƴam ina ɓuuɓna e hunuko gorko ƴattaaɗo. Sappo e nanngaaɓe ummoriiɓe Trpinja, kam e siwil en nanngaaɓe to Borovo e siwil en gaañiiɓe no feewi ummoriiɓe to opitaal Borovo Commerce, ɓe meeɗaa fiyde ɗum en no feewi, mbaraama e nder kanaal Bobotski saraaji mum. E hitaande 2016, Serbinaaɓe 10 ñaawaama sabu bonanndeeji warngooji baɗnooɗi e kasoo e siwil en, tawi ko duuɓi 5 haa 20 kasoo.[10][11][12] E nder wolde Vukovar, konu ɓesngu Yugoslawi (JNA) e doole konu ceertuɗe ummoriiɗe Serbi etinooma taƴde difagol Vukovar ummoraade e bannge Trpinja, woni rewrude e Trpinjska cesta, laawol jokkondirngol Trpinja e Vukovar. Kono tan, soldateeɓe Korowasi e Garde Nationale Korowasi (ZNG) e siwil en wallitooɓe, e gardagol seneraal mawɗo Blago Zadro, mbaɗii darnde tiiɗnde, e nder ɗuum ɓe ndartini fotde 30 tank JNA e otooji ndartinaaɗi ɗi ndokki laawol ngol innde "tank graveyard".[ 13] Trpinja artiraa e leydi Korowasi e nanondiral Erdut.

## Demokaraasi

### Ummatore
Hoɗɓe e wuro Trpinja ina njogii 1 537 neɗɗo e nder wuro ngo ko 5 572 neɗɗo e nder binndital 2011.[14] Ko ɓuri heewde e yimɓe leydi ndii ko Serbe en, ko 89,75% e yimɓe leydi ndii e binnditagol yimɓe leydi ndii e hitaande 2011.[15] E nder haala laaɓtuka ka ustaare yimɓe e nder fuɗnaange Korowasi saabi ɗum ko duuɓi yimɓe, batte wolde jeytaare Korowasi e eggugol caggal nde Korowasi naati e Dental Orop, keewal yimɓe e nder wuro ngo ustiima haa 4 167 hoɗɓe e sahaa binnditagol 2021.

## Dina

Ekklessiya waylitiiɗo Joomiraawo ko ekklessiya Ortodoks Serbiya nder wuro Trpinja limtaa nder limngal jawdi pinal lesdi Korowasi. E nder leydi kominaaji ɗii ina waɗi kadi Egliis Ortodoks Serbi biyeteeɗo St. George to Bobota kam e ekkolaaji to Vera, Pačetin e Bršadin. Kadi ina woodi eklesiya katolik en to wuro Ćelije.

## Sigga
Trpinja ko munisipaal mo ƴellitaaki, mo laamu leydi Korowasi limti ɗum e nder limlebbi mum, ko nokku gadano mo laamu keeriiɗo toppitii.[20] Golle faggudu ɓurɗe heewde ko ndema e ngaynaaka.

## Jaangirde

Duɗal leslesal to Trpinja ina jeyaa e duɗe ɓurɗe ɓooyde e nder diiwaan hee, sosaa ko e hitaande 1776. Jaŋde e nder duɗal ngal ina waɗa tan e ɗemngal Serbi (ko wonaa ɗum ko ɗemɗe Korowasi e ɗemɗe janane).[21] So ɓe timminii duuɓi jeetati e nder duɗal leslesal, almuɓɓe ɓee ina keewi jokkude jaŋde mum en e nder duɗe hakkundeeje to Vukovar ɗo ɓe mbaawi janngude e ɗemngal Serbi. Jaaɓihaaɗtirdeeji tati ɓurɗi lollude caggal duɗal jaaɓi haaɗtirde ko Duɗal jaaɓi haaɗtirde Novi Sad, Duɗal jaaɓi haaɗtirde Osijek e Duɗal jaaɓi haaɗtirde Belgrade.

## Aadaaji
Maandeeji Municipaalitee

Koɗorɗe Munisipaal Trpinja ko e mbaydi mboɗeeri (golden) e mbaydi ɓaleeri (clover verte) e leɗɗe tati e hakkunde. Banndiraawo Munisipaal Trpinja ko bulo monokrom mo mbaydi mum woni hakkunde banngeeji ɗii.[22]

## Toɓɓe Nafoore

Ekklessiya waylugo Joomiraawo haa Trpinja mahi diga hitaande 1753 haa hitaande 1757.[23] Eklesiya oo ko monimaaji pinal, ina woni e doggol pinal gonngal e nder leydi Korowasi. Geɗe nafooje e nder eklesiya ina tawee kadi e doggol ndonu pinal dilloowo e nder leydi Korowasi. Object ina huutoree sahaa kala kadi ina udditanaa njilluuji e sahaa gooto. Yillotooɓe turism en njoɓataa naatde.

To nokkuure cakaare haa Trpinja woodi monimaaji ngam limngal soldateeɓe maayɓe diga wolde duuniyaaru ɗiɗaɓre e soldateeɓe maayɓe e maayɓe nder konu nder hitaande 1991.

Fedde pinal nokkuure "Mladost" sosaa ko e hitaande 1995. Golle mum ina ndeena e ƴellitde aadaaji e pinal leñol Serbe en diiwaan Danube Korowasi.

## Feddeeji e Juɓɓule
E nder wuro ngo ina woodi fedde toppitiinde ko fayti e yiite Trpinja,[24] Fedde Pinal e Naalankaagal leñol "MLADOST", Fedde Pinal Serbi "Prosvjeta",[25] fedde fuku koyɗe "Sinđelić", fedde chess "Trpinja",[26] Fedde Dowlaaji " Srndać" e Fedde Dowlaaji "Trpinja",[27] Fedde ɓiɓɓe pensioneruuji kominaaji Trpinja e Ɓiɓɓe pensioneruuji Trpinja,[28] "Treća životna dob" ("Duuɓi tataɓi"), Fedde haɓdiiɓe haɓantooɓe fasist en hare ndimaagu ngenndi e haɓaade fasist en e nder kominaaji Trpinja.[29]

## Koɗkiiji
Wurooji jeeɗiɗi ina ngoodi e nder kominaaji ɗii.[30]

## Nate

File:Основна школа Трпиња.jpg|Mahdi Trpinja
File:Monument to Battle of Vukovar in Trpinja street (known as tanks graveyard).jpg|Monumnda hare Vukovar to mbedda Trpinja (anndiraaɗo yanaande tankaaji)
File:Tenk Trpinjska cesta Vukovar.JPG|Monumnda hare Vukovar to mbedda Trpinja (anndiraaɗo yanaande tankaaji)


## Tuugnorgal