Komfo Anokye Teaching Hospital

**Ospitaal jannginoowo Komfo Anokye** (KATH), ganndiraaɗo kadi GEE caggal innde gollodiiɓe mum Messrs GEE Walter & Slater to Kumasi, diiwaan Ashanti,  Ganaa, ko opitaal ɗiɗmo ɓurɗo mawnude e nder leydi Ganaa, kadi ko kañum tan woni duɗal cellal toowngal e nder diiwaan Ashanti.

## Tariya
Ospitaal janngirde Komfo Anokye woni opitaal mawɗo gonɗo e diiwanuuji Ashanti, Brong Ahafo e worgo leydi Gana. Haa ndeen opitaal diiwaan Tamale ƴettaa ko e opitaal janngingol ɗoon e ɗoon jokkondire ummoraade e diiwanuuji Fuɗnaange, Fuɗnaange Toowɗo e Hirnaange Toowɗo ɗum noon ina usta won e caɗeele e dow mum.

Opitaal oo mahiraa ko e hitaande 1954, hono opitaal hakkundeejo Kumasi. Caggal ɗuum nde inniraa ko opitaal Komfo Anokye, caggal nde Okomfo Anokye, almuudo fetis mawɗo mo Ashanti. Ina wiyee wonde Anokye waɗii kaafaawi ndi diwtataa e hakkunde laamu Ashanti Heewɓe etinooma ittude kaafaawi ndii, ndonkii. E hitaande 1996, nokku kaafaaje Okomfo Anokye mahiraa ko e sara kaafaaje e nder ladde opitaal oo.

Opitaal oo wayliima wonti opitaal jannginoowo e hitaande 1975 jokkondirɗo e duɗal safaara to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal e karallaagal Kwame Nkrumah. Opitaal oo ina jogii kadi seedantaagal jaŋde caggal jaŋde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Afrik hirnaange to bannge seppooji, jibinannde e rewɓe, otorhinolariyoloji, gite e radiyoloji. Opitaal oo ina jogii hannde fotde 1000 leeso, tawi ko 500 leeso ngo adii mahde.

Mahdi cakkitiindi ɓeydaandi e opitaal Komfo Anokye ko nokku ngenndiijo aksidaaji e caɗeele.

E lewru oktoobar 2019, opereeji gadani ɓernde to opitaal tawa mbaɗaani heen taƴre, mbaɗaama no haanirta nii.

E lewru noowammbar 2019, opitaal oo heɓi njeenaaje nay e njeenaaje 2019 to bannge coodguuli e jokkondire Ganaa. Njeenaaje ɗee ko ngam ƴellitde coodguuli e njulaagu (kategori kaalis), ɗooftaare soodgol e njulaagu laamu (kategori kaalis), Goomu coodguuli e njulaagu hitaande ndee (kategori njamndi).

E lewru marse 2022, opitaal oo heɓi dokkal 100 leeso ummoraade e Sosiyetee Ghana Oil Company Limited (GOIL) ngam ɓeydude keɓal leɗɗe ñawɓe.

## Direkteeruuji
Opitaal oo ina jogii direkteeruuji kilinik e ɗi ngonaa kilinik.

Cafrooɓe to suudu safrirdu janngirdu Komfo Anokye (KATH)

Yaasi e naatgol suudu safrirdu janngirdu Komfo Anokye (KATH)

Direkteeruuji kilinik ina njeyaa heen :

Anestesi e suudu safrirdu (ICU)

Cellal sukaaɓe

Cellal hunduko

Yitere, Nofru, Nofru e Gondu (EENT)

Ñawbuuli

Lekki

Jibinannde e Ginekoloji

Onkoloji

Safaara ɓesngu

Seekogu

Departemaa Aksidaaji e Emergency

Farmasi

Fisiyoterapi

Laboratuwaar

Direkteeruuji ɗi ngonaa kilinik ina njeyaa heen :

Sarwisaaji nder leydi

Jam

Njuɓɓudi jokkere enɗam

Sarwisaaji karallaagal

Nokku ngenndiijo aksidaaji e caɗeele

Pewnugol nokku ngenndiijo aksidaaji e caɗeele fuɗɗii ko e hitaande 2004, joofi ko e hitaande 2008. Eɓɓaande ndee fof ko Hospital Engineering GmbH e GerTech GmbH ummoriiɓe Almaañ mbaɗi ɗum. Eɓɓaande ndee waɗiraa ko eɓɓaande Turn-Key, ina heen peewnugol, diisnondiral, ƴellitgol eɓɓaande ndee, golle mahngo e liggorde kam e rokkude e jogaade kaɓirɗe safaara e karallaagal.

## Departemaaji ɗii ina ngoodi :
Mahdi KATH

Lallugo limse

Magasinuuji hakkundeeji

Suudu maayɓe

Magasin Butelaaji Gaas Safaara

Banke ƴiiƴam

Sarwisaaji dokkugol ƴiiƴam

Hematoloji

Mikrobiyoloji

Biyokimiya

Parasitoloji

Wardooji ƴeewndo

Nokku wuurtinde

Farmasi

Bays ballal gadanal

Rajo-yoloji

ICU

Wardooji

CSSD

Departemaa Teyaatre Operaasiyoŋ

Yuɓɓo Burns

## Njuɓɓudi
Sifaa keeriiɗo e nokku ngenndiijo aksidaaji e urgences ko nokku ultramodern ngam safaara ñaawoore.

Skandal ɓiɗɗo majjuɗo

Ñalnde 5 feebariyee 2014 Suwaiba Abdul Mumin naati safrirde ngam jibinde cukalel mum. O humpitaama wonde ɓiɗɗo o ina jibinaa, nde o naamndii yoo o yiytu ɓanndu nduu, o wiyi o tawaaka. Ɓalli sukaaɓe nayo woɗɓe ɓe opitaal oo holliti maayɓe ñalnde heen kadi ina ŋakki. "Majjugol sukaaɓe" tuumaaɗo waɗii tiitoonde e won e yimɓe ina mbiya wonde ko ɓiɗɗo mo rewaani laawol ina jokki e yeeyde njulaagu e juuɗe rewɓe e laamuuji safrirde. Yimɓe njeeɗiɗo ñaawaama kono ndokkaama kaalis ñalnde 27 feebariyee 2014. Jaagorgal cellal biyeteengal Sherry Ayitey, waɗti safroowo oo e jibinannde mum, kam e hooreejo safrirde ndee, e liggey mo alaa ɗo haaɗi. O yahi yeeso ngam o hokka ceede Ghc 50,000 ɗe Suweiba e ɓesngu maako ɓe ɗon jokki haa jooni dow ɓinngel ngel ɗon wuuri.

## Tuugnorgal