open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stabiliser (food)

**Stabilizer** walla **stabilisateur** ko ɓeydaare e nguura ina wallita e hisnude mbaydi mum. Kuutoragol ɓurngol heewde ina waɗi haɗde ɓuuɓri nebam-ndiyam seertude e geɗe ko wayi no ɓuuɓri salaade ; haɗde ɓuuɓri ƴiiƴam feeñde e nguura ɓuuɓka ko wayi no ɓuuɓri ; e haɗde ɓiɓɓe leɗɗe jooɗaade e geɗe ko wayi no jamɗe, yogurt e jelli. Won e ɗeen ɓeydooje nguura ina mbaawi wallitde mawnugol mikroo-organismeeji keertiiɗi e nder ɓalndu baawɗi ɓuuɓnude ɗi. Ko ɗeeɗoo hidrokoloyid ɓuri heewde huutoreede ngam ustude :

alginaat

agar

karajeen

sellulos e ko ummii e sellulos

jelatin

gumɗo guar

gum ɗemngal aarabeere

gumɗo ɓiɗɓe leɗɗe

pektin

amidon

gum santan

## '''Ƴeew kadi'''

* Gums and Stabilisers for the Food Industry, a conference series about title subject

## '''Tuugnorgal'''
Soy nut

**Soya** ko **soya ɓuuɓɗo** e ndiyam, ɓuuɓnaa, caggal ɗuum ɓuuɓna walla ɓuuɓna. Ɗe mbaawi huutoreede e nokkuuji njuumri, ɗe keewi ko protein e fibre ñaamdu. Soya nuts wondude e geɗe soya ceertuɗe ina keewi e nder ñaamdu vegan e leɗɗe e nder winndere ndee kala sabu soya ko protein timmuɗo, tee ina soomi soodde.

## '''Tuugnorgal'''
Sour sanding

**Sanding sour**, walla **suukara sour**, ko huunde huutorteende ngam rokkude canndolinɗo ɓuuɓri.

Ina waɗi suukara wondude e asid sitiriik, asid tartarik e asid malik.

Ina huutoree ngam ɓuuɓnude ɓulli ɓuuɓɗi ko wayi no toɓɓe limoŋ e Sour Patch Kids, walla ngam waɗde ɓulli tiiɗɗi ɓuuɓɗi, ko wayi no SweeTarts.

## '''Ƴeew kadi'''

* Acidulant

## '''Tuugnorgal'''
JGR Class 160

**JGR Class 160** ko kalaas lokomotiif aawdi, gollortenooɗo ko adii to Japon.

## Tariya
Ko ina tolnoo e lokomotiiji jeegom (6) Class 160 naatnaa e leydi Angalteer e hitaande 1871 e hitaande 1874 Ko Sharp, Stewart e Company mahi ɗum en, naatnaa e hitaande 1871, ɗiɗi goɗɗi ɓeydaa heen e hitaande 1874.

## Hisnude
Nokku 12 (Nokku 165) e hitaande 2009

Lokomotiif 165 ina reeni e ngonka gollal to Meiji-mura e nder diiwaan Aichi, lokomotiif ɓurɗo ɓooyde golloraade e nder Japon. So tawii boowal ngal lomtinaama e hitaande 1985, heddii ko lokomotif oo ummorii ko e kitaale 1800.

## Ƴeew kadi
Japon Railways lokomotif limto e renndinde

Doggol lokomotiiji aawdi gollotooɗi e nder leydi Japon

## Tuugnorgal
ICa (card)

**ICa** (アイカ, Aika) ko kaɓirgal tikket kartal smart ngal alaa ko jokkondiri e mum ngam yah-ngartaa jamaanu to Kanazawa, Japon, ngal laawol laana njoorndi Hokuriku (Hokutetsu) yaltini, gila 1 desaambar 2004. Innde ndee ko portmanteau IC e kartal, kam e ai (yiɗde us), ina ɗaminii card. Hono no Suica mo JR East walla ICOCA mo JR West nii, kaayitaaji ɗii kuutortoo ko karallaagal RFID ngal sosiyetee Sony ganndiraaɗo FeliCa feewni. Ina woodi jikku maskot biyeteeɗo ICa-chan (Aika-chan).

## Nokkuuji kaayitaaji
Kaayitaaji no woorunoo

## Kaayitaaji yoɓaaɗi

## Pass yahooɓe
Kaartal sukaaɓe

## Kaartal teskinngal
Kaayitaaji ciftorgol

Nokku kuutorteeɗo

## Laabi otooji
Kaayitaaji yoɓaaɗi e kaayitaaji yah-ngartaa fof ina njaɓee. Ko ɓuri heewde, ko laabi otooji nokkuuji e nder/saraaji Kanazawa tan njaɓata kaayitaaji ɗii.

## Laawol laana njoorndi Hokuriku
Bus Hokutetsu

## Hokutetsu
kanazawa chūō bus

Bus Kaga Hakusan

## Bus gonɗo e Kanazawa
Laabi njamndi

Ko paaspooruuji yahooɓe tan njaɓata.

Laana Asanogawa

## Laabi Ishikawa

## Jokkondire yaajɗe
(e ɗemngal Japon) Lowre laawɗunde nde laawol laana njoorndi Hokuriku
IruCa

**IruCa** (イルカ, Iruka) ko kaɓirgal tikket karte smart card rechargeable ngam yah-ngartaa jamaa, ngal laawol laana njoorndi Takamatsu-Kotohira (Kotoden) yaltini e nder wuro Takamatsu, Japon tuggi 2 feebariyee 2005. Innde ndee ummorii ko e IC e iruka (sosiyatee dolfin walla haajuuji mascot), kaɓirgal ngal. Jikku Dolphin waɗi 2002 e to cautionary lesson to gollotooɓe meeɗiino yiɗeede e nokkuuji ɗii e jikkuuji bonɗi e maɓɓe e oon sahaa. "Iruka" wonnoo ko e neɗɗo wiyi "Kotoden wa iruka, iranai ka?" walla "Mbele yimɓe ina njiɗi en, walla alaa?", batu gollotooɓe nde ɓooyaani caggal nde sosiyetee oo yani. Hono no Suica mo JR East walla ICOCA mo JR West nii, kaayitaaji ɗii kuutortoo ko karallaagal RFID ngal sosiyetee Sony ganndiraaɗo FeliCa feewni. Haa e lewru sulyee 2006, 77 000 kaayitaaji ina njaltinee.

Kaarɗo oo ina huutoree e denndaangal laabi njamndi Kotoden, kam e laabi otooji Kotoden. Golle ɗee ko kaalis elektoronik kadi ina jarribee e nder limre seeɗa e nder Takamatsu, ina heen yeeyirdu Tenmaya.

Nokkuuji kaayitaaji

Pass yah-ngartaa IruCa: Pass yah-ngartaa mo recharge.

## Tikeet IruCa:
IruCa mo alaa ko woni: Bulo. Kaartal ɓuuɓngal ngal alaa ko haani winnditaade.

Duɗal IruCa: Oolo. Almuɓɓe won e duɗe cuɓaaɗe ina mbaawi huutoraade ɗum.

IruCa mawɗo: Purpur. Ngam duuɓi 65 walla ko ɓuri ɗum.

Ɓiɓɓe IruCa: Boɗeejo. Ngam almuɓɓe duɗe leslese.

IruCa ɓaleejo: ɓaleejo. Ngam soodooɓe waasɓe. Fares sahaa kala ina wonta feccere coggu.

## Jokkondire yaajɗe
(e ɗemngal Japon) Lowre laawɗunde Kotoden

(e ɗemngal Japon) Portal Dokoiko, kartal Takamatsu hollirngal yeeyirdu jaɓoowo IruCa.
JGR Class 860

**Ko JGR Class 860** woni laana njoorndi gadana mahaaɗo to Japon. Won e geɗe peewnoowo caggal leydi rokki ɗum, kono kompoññe 38,1 cm × 50,8 cm (15 in × 20 in) toowɗo e 57,2 cm × 50,8 cm (23 in × 20 in) siliñuuji tokoosi peewniraa ko to Japon. Desin compoññe oo ustii njaru kuuraa fotde 15 haa 20 e nder teemedere, kono lokomotiif oo ina saɗi huutoreede, ɗum noon alaa ko ɓuri ɗum mahde e sifaa oo. Lokomotiif oo waɗi duuɓi mum cakkitiiɗi ɗii ko to Sakhalin.

## Ƴeew kadi
Japon Railways lokomotif limto e renndinde

##
Kawasaki City Tram

**Tramway wuro Kawasaki** (川崎市車, Kawasaki Shiden) ko laana tramway e nder wuro Kawasaki to leydi Japon, e nder diiwaan Kanagawa. Laana kaa 6,7 km ummorii ko Shiden Kawasaki (e yeeso Gaaraas Kawasaki) fayde Gaaraas Shiohama (jooni uddaama). Tramway oo ina golli gila 1944 haa 1969. [hello ina haani][hello ina haani] Laawol gootol e laawol ɓooyngol ngol ina wiyee Shiden Dori (市車道; lit. "Laawol Tramway").

## Tuugnorgal
Keihan 3000 series (1971)

**Sereeji Keihan 3000** (京阪3000系, Keihan 3000-kei) ko sifaa jolngo laana njoorndi (EMU) kuutorteeɗo e laana njoorndi keeriiɗo biyeteeɗo Keihan Electric Railway to Japon gila 1971 haa 2013. Gila e hitaande 2030 8000-30 ko limre (800030).

## Tariya
Pewnugol ngol fuɗɗii ko e hitaande 1971, ngol fuɗɗii haa hitaande 1973. E nder heen, otooji ɗii ina njogii teleeji colour. E naatgol serie Keihan 8000 gila 1989, otooji serie 3000 lomtinaama seeɗa seeɗa.Oto bi-level ɓeydaama e serie 3000 set e hitaande 1995. Caggal naatgol serie Keihan 3000 keso oo e hitaande 2008 resigned asold30 8000-30 series.Series 3000 ko Keihan yaltini ɗum e golle mum e lewru marse 2013.
*Oto ti 8781 "Oto TV".
*Oto ti 8781 "Oto TV".
*Nder oto ina waɗi teleeji gonɗi e dow ceŋol
*Nder oto ina waɗi teleeji gonɗi e dow ceŋol
*Toyama Chiho Oto laana njoorndi e teleeji gonɗi e dow suudu
*Toyama Chiho Oto laana njoorndi e teleeji gonɗi e dow

## suudu
Operateeruuji goɗɗi
Toyama Chihō laawol laana njoorndi
Hakkunde 1990 e 1993, laana njoorndi Toyama Chihō heɓi otooji 16 ɓooyɗi Keihan 3000, o renndini ɗi e otooji 10030 (10030形). Oto mo tolnooji ɗiɗi ummiima Keihan fayti e laawol laana njoorndi Toyama Chihō e hitaande 2013.
Toyama Chiho ko laawol laana njoorndi 10030
Toyama Chiho ko laawol laana njoorndi.

## Laabi njamndi Ōigawa
Haa e hitaande 2014, laawol laana njoorndi Ōigawa ina joginoo kadi laana njoorndi ɓooyka Keihan 3000.

Ōigawa laawol laana njoorndi 3000

Ōigawa laawol laana njoorndi 3000

## Yeruuji resndaaɗi
Oto gooto ina reeni to Kuzuha Mall.

3505 e lewru marse 2014
3505 e lewru marse 2014

## Tuugnorgal
  A bi-level car was added to a 3000 series set in 1995... ==
Keisei Higashi-Narita Line

**Keisei Higashi-Narita Line** (京搐成田 Gui, kesei higashi, ko 7,1 km (4,4 mi) Catal to Chiba Prefecture, Japon, golloowo kesei keisei Elektrik ARECCtric ARECCtric ARECCtric ARECtric ARECCtric ARECCtric ARECCtric ARECCCric ARECC keiesi narita to nokku ɗo Higashi-Narita (Staction aeroport Narita ɓooyɗo).

## Stations
Ndey.	Nokku Japon (KM) Waylude nokku

KS40 Keisei Narita 京成田 0,0 ks keisei mawɗo line Narita, Chiba

KS44 Higashi-Narita 東成田 7.1 laawol laana njoorndi Sr Shibayam

## Tariya
liggey oo udditaa ñalnde 21 mee 1978. Peeje Keiei ngam naatde e golle diwooje-tan-tan-tan e Ngol laawol, hono no Manamachi, Chihara, e Shibaya Lineeji e haa ñalnde lewru noowammbar

Tuugnorgal
KiHa 187 series

**Sereeji KiHa 187** (japon: キハ187系, e ɗemngal romaan: Kiha-187-kei) ko sifaa laana njoorndi diƴƴe keewɗe (DMU) gollortoo ko Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR-West) e dow laana njoorndi Super Oki, Super Matsukaze e Super Inaba.

## Golle
KiHa 187-0/10 ko limre

## Oki mawɗo

## Matsukaze mawɗo
KiHa 187-500 ko limre

## Inaba mawɗo

## Sosde
Seto kala ina waɗi otooji ɗiɗi.

Moto No. 1 2

## Toɗɗagol Mc2 Mc1
Limngal KiHa 187-1000/1010 KiHa 187-0/10

## Joɗnde ina waawi 60 58

## Toɗɗagol Mc3 Mc1'.
Limngal Kiha 187-1500 Kiha 187-500

## Joɗnde ina waawi wonde 56 56

#### Nder

### Nder

### Tuugnorgal
KiHa 43000

KiHa 43000 ko laana ndiwoowa kadi ina jeyaa e laanaaji diwooje ɗiɗi gadani ɓuuɓɗi e nder Japon, goɗɗo oo ko Kihani 5000. Ƴellitaare maggal ummorii ko e "Fliegender Hamburger" to Almaañ.

## Tuugnorgal
Gudfiyya

**Banndiraagal Gudfiyya** (walla **Goudfiyya**, e binndi goɗɗi) ko fedde diine tokosere, doolnunde, nde sheek Ma al-’Aynayn sosi, e nder hare mum e koloñaal en Farayse e Espaañ to hirnaange Magreb (to Afrik worgo-fuɗnaange).

Tergal Gudfiyya e hitaande 1905 wari Xavier Coppolani, dartini eɓɓooji Farayse ngam haɓtaade emiraaji Adrar to worgo Muritani hannde oo.

## Tuugnorgal
Kintetsu 20000 series

**Sereeji Kintetsu 20000** (近鉄20000系) ko sifaa laana ndiwoowa keewka (EMU) kuutorteeka e sarwisaaji njilluuji ɗi laana njoorndi Kintetsu to Japon.

## Sosde
Lonngere ndee sosaa ko nii, ina waɗi otooji nay.

Toɗɗagol Ku 20151 Mo 20251 Mo 20201 Ku 20101

## Tariya
Lonngere serie 20000 ndee mahaa ko e hitaande 1990. Nde waɗii peewnugol, tawi ina waɗi heen livery keso. Golle jarribooje e set mo moƴƴinaa oo puɗɗii ko e lewru ut 2020.

## Nder

## Nder
Laana ndiwoowa serie 20000 moƴƴinaama e lewru ut 2020

Laana ndiwoowa serie 20000 moƴƴinaama e lewru ut 2020

## Tuugnorgal..
Kintetsu 21000 series

**Sereeji Kintetsu 21000** (e ɗemngal Japon: 近鉄21000系電車) ko sifaa laana njoorndi keewka, ka laana njoorndi Kintetsu huutortoo. Innde maɓɓe wiyeteende ko Urban Liner plus. Nde heɓi njeenaari Good Design e hitaande 1988 nde heɓi kadi njeenaari Blue Ribbon e hitaande 1989.

## Tuugnorgalname="neko01032010">.
Habib (angel)

**Ḥabīb** ko maleyka, sifotoo ko tagaaɗo e yiite e geec, siftinaama e nder daartol Muhammadu ngol Jahgol jamma, koddiraangol e teeminannde 9ɓiire e 10ɓiire caggal Iisaa. : 251 Hay so tawii maleyka oo ina hollira ko ɓuri teeŋtude e *Night* angeld's gila e yiite e ice ko Muqātil ibn Sulaymān seedtii ɗum tawo ina waawi jeyaade e teeminannde adannde e daartol lislaam. : 252

E nder nate keewɗe gadane, maleyka ina hollira wonde Alla ina woni e kala nokku e jokkondiral hakkunde yimɓe. E fawaade e maandeeji lislaam, no Alla tagiri maleyka oo e yiite e nees nii tawa o 6uuccaani 6uu6ol ngol, o timminaani yiite oo, Alla ina waawi tagde ko waawataa, hawra e 6ur6e wocfcfude.

E jamaanu Nishāpūr al-Qushayrī (maayɗo 465/1072), ina woodi fedde maleykaaji timmuɗi, tawi ko feccere yiite e feccere nees, ina ɗaɓɓa Alla ngam moƴƴitinde gooŋɗinɓe. : 257 E nder binndol Miraj-perse, gardiiɗo ɗeen maleykaaji ina wiyee Qābīl. : 258 Deftere yahuud en wiyeteende *Apocalypse of Moses* ina hollira konu maleykaaji ina wiyee ʾĪšīm, ina gasa tawa ko nate lislaam caggal mum njiyti ɗum. : 266 haa 263

## Tuugnorgal
Kiso Forest Railway

**Laabi njamndi ladde Kiso** (木曽森林鉄道, Kiso-shinrin-tetsudō) ko jolngo 400 km 762 mm (2 ft 6 in) laabi njamndi ɓuuɓɗi (keiben (軽便)) gollotooɗi e nder falnde Kifeno Nag.

Laawol ngol huutortenoo ko ngam wallitde taƴgol laddeeji seddere e nder diiwaan hee. Ladde Kiso ndee ko e daartol wonnoo jeyi joom nokku oo, kono e sahaa nde Meiji Restoration wonti jeyi galle laamɗo oo. E hitaande 1901, laawol laana njoorndi lelnaa e nder laddeeji, ngol fuɗɗorii ko juuɗe walla daabaaji. Lokomotiiji gadani 0-4-2T ɗi Baldwin Locomotive Works mahi ɗii, naati e hitaande 1907. Lokomotiiji goɗɗi keɓaama e Baldwin, kam e lokomotiiji Shay ɗi nawtaa to laawol laana njoorndi Alishan Forest to Taiwan nde oon laana udditaa. Laawol laana njoorndi ngol feewnaama no feewi e hitaande 1920, tawi ina waɗi jolɗe njamndi e 24 tunnel.

Laawol laana njoorndi ngol momtaama e nder daawe hakkunde 1966 e 1976.

## Tuugnorgal
Kyoto Municipal Transportation Bureau

**Biro toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa wuro Kiyoto**

## Ayaare

## Ngewte

## Jaangugo

## Waylu iwdi

## Yiytu daartol

## Kujeji huwugo
Gila e Wikipedia, ansiklopiiji ɗi ngalaa njoɓdi

Biro toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa wuro Kiyoto

## Joɗnde Biro Jaɓɓugol Munisipaal Kyoto
Innde ngenndiire ko 京都市交通局

Innde Roman nde wiyeteende Kyōto-shi Kōtsū-kyoku

Sosiyetee sifaa Laamu yah-ngartaa

## Jaɓɓugol e nder gollorɗe
Sosaa ko ñalnde 11 lewru nduu hitaande 1912

Joɗnde mum ko Ukyō-ku, to leydi Japon

Lowre Lowre laawɗunde

Biro yah-ngartaa wuro Kiyoto (京都市交通局, Kyōto-shi Kōtsū-kyoku) ko gollorde laamu wuro Kiyoto, Japon, gollordu metrooji wuro Kiyoto e otooji wuro nder wuro ngo. Ko adii ɗuum, ina gollina kadi tramway e otooji trolley.

## Metro
Metro 10 mo Kiyoto waɗi e laawol Karasuma

Winndannde mawnde: Metro Munisipaal Kiyoto

Metro Municipal Kyoto ina gollina ɗeeɗoo laabi ɗiɗi :

Laana Karasuma

## Laana Tōzai

## Moota
Bus wuro Kyoto yeeso Gare Kyoto

Otooji wuro Kiyoto (京都市バス, Kyōto Shi-basu) ko laawol mawngol e nder wuro Kiyoto. Otooji ɗii ina ngolloo gila 1928.

Gaa gaa laabi yah-ngartaa jooɗɗi, oto wuro ngoo gollodiima e "Otooji njilluuji jooɗɗi" wuro ngoo e oto Keihan.

## Tram
Tram wuro Kyoto e hitaande 1978

Biro yahdu wuro Kiyoto huutini tram wuro Kiyoto (ja:京都市電, Kyoto Shiden) haa hitaande 1978.

Laana njoorndi kuuraa Kyoto (1 067 mm (3 ft 6 in) njuuteendi mum) udditaa e hitaande 1895, ko kañum woni laana njoorndi kuuraa gadana to Japon e nder golle njulaagu. Laamu wuro ngoo udditi reso ceertuɗo e otooji 1 435 mm (4 ft 8+1⁄2 in) njuuteendi mum e hitaande 1912, ɗi njaɓɓorii laabi laawol laana njoorndi Kiyoto e hitaande 1918. Caggal ɗuum, laabi njuuteendi mum en uddaama, Liima no gauge is rebuilt, rebuil).

E nder njuuteendi mum e kitaale 1960, lowre ndee ko nii :Lawol loop

## Lawol Gaishū (Loop dow laabi Higashiyama, Kujō, Nishiōji, Kitaoji)

## Laabi Fuɗnaange-Hirnaange

## Line Imadegawa

## Line Marutamaasi

## Lawol Shijō

## Laabi Shichijō

## Laabi Fuɗnaange-Fuɗnaange

## Laabi Senbon

## Lawol Karasuma

## Laabi Kawaramachi

## Laabi Shirakawa

## Laabi Fusimi
Laawol Kitano (laawol juutngol, udditaa e hitaande 1961)

Sabu ɓeydagol nguleeki weeyo, tramway oo momtaa e hitaande 1978. Feccere e otooji ɗi kuutoraaka ɗii njeeytaa gure goɗɗe to Japon. Haa e hitaande 2010, laana njoorndi kuuraa Hiroshima e laana njoorndi Iyo ina kuutoroo haa jooni otooji tramway ex-Kyoto. Gooto e otooji jolnaaɗi e laawol Hankai ngol, jooni ina reeni e otooji ɓooyɗi Pueblo to Tucson, to Arizona.

Kartal jolngo Tram wuro Kiyoto (hedde 1955)

Oto trolley

Hakkunde 1932 e 1969, biro oo ina gollina kadi laana Umezu, laana ndiwoowa jokkondirka Shijō Ōmiya (Staasiyoŋ Hankyu Ōmiya) e Matsuobashi.

Jokkondiral hakkunde yimɓe

Biro oo ina joginoo kewuuji baɗooji ɓeydagol ridership e system transit maɓɓe. E hitaande 2013, kampaañ "Naat! Metro wuro Kyoto" e jikkuuji nannduɗi e anime fuɗɗii. Alkule ɗee e logo oo kadi ina kuutoree e Bus wuro Kyoto.

## Ƴeew kadi

## Doggol njuɓɓudi metrooji

## Tuugnorgal  .
HadiTV

**Hadi TV** ko teleeji hakkunde leyɗeele jogiiɗi hakkille diine juulɓe, ina peewna porogaraamuuji ɓurɗi teeŋtude e duɗal miijo Twelver. Nde inniraa ko innde Imaam 10ɓo Ali al-Hadi, nde inniraa no haanirta nii Hadi TV. Ko ngol woni laawol gadanol lislaam ɗemɗe keewɗe ngam yaltinde porogaraamuuji e ɗemɗe ko ɓuri 15 ina heen Engele, Urdu, Arab, Perse, F.Dari, Hausa, Swahili, Pashto, Farayse, Turki, Riisi, Kurdi, Tay e Malay. Kanaal oo ina huutoroo denndaangal edutainment e infotainment wonande renndo ngo e nder winndere nde. Hadi TV ina waɗa eɓɓooji ummoraade e leydi Pakistaan e leyɗeele goɗɗe. E lewru abriil 2017, teleeji ɗii haɗaama to Jammu e Kashmir, to leydi Indiya, laamu hakkundeejo leydi Indiya.

## Doggol laabi
Hadi TV 1 (Urdu, Engele) - Ina tawee e Asii fuɗnaange, Amerik, Kanadaa, Ostarali, Nuwel Selannde e Orop.

Hadi TV 2 (Malay, Thai) - Ina tawee e Asii fuɗnaange-rewo e Fuɗnaange hakkundeejo.

Hadi TV 3 (Azerbaijaan, Riisi) - Ina tawee e Azerbaijaan, Turki, Kurdistan e Iraan.

Hadi TV 4 (Perse) - Ina tawee e Pakistaan, Afganistaan, Iraan, Iraak e Tajikistaan.

Hadi TV 5 (Engele, Farayse, Hausa, Fula) - Ene tawee e Afrik.

Hadi TV 6 (Perse, Dari) - Ina tawee e Pakistaan, Afganistaan e Iraan.

Hadi TV 7 (Kurde, Turki) - Ina tawee e leydi Turki, Iraak, Siiri, Azerbaijaan, Siprus e Dental Orop.

Hadi TV 8 (Engele, Suwahili, Farayse, Urdu) - Ina tawee e Afrik.

Hadi TV 9 (Pashto) - Ina tawee e leydi Pakistaan e leydi Afganistaan.

Dua *Channel* (Aarabeeɓe) - Ina tawee e leydi Malesi, e Afrik worgo e Fuɗnaange hakkundeejo.

## U.S. Naatde e Lowre Enternet
Ñalnde 22 lewru juko hitaande 2021, laamuuji Amerik nanngi domenaaji keewɗi ina heen haditv.com. Departemaa Ñaawooje Amerik wiyi lowre nde ɓe nanngi ndee ƴettaa ko ngam tuumaade waɗde kampaañuuji diisnondiral e ngam bonnude kuuge ɗe Amerik fawi e dow gardeeji lislaam e pelle ownooje radikal en.[citation needed]

## Ƴeew kadi
Teleeji to leydi Irak

## Tuugnorgal
Hagarenes

**Hagarenes** (Gerek ɓooyɗo: Ἀγαρηνοί Agarenoi, Siriyanke ɓooyɗo: Hagráyé walla ܗܓܪܝܐ Hagráyé walla ܡܗܓܪܝܐ Mhaggráyé, Armenin: Հագար kuutorteeɗo e ɗemngal Siriya) Fuɗɗoode Gerek en, Koptik en e Armeni en ngam siftinde aarabeeɓe adanɓe jaaltiiɓe *Mesopotami*, Siri e Misra.

Innde nde huutortenoo ko e binndi Kerecee'en e daartol Bizantiin ngam "Hanif" Aarabeeɓe,[citation needed] e caggal mum ngam doole Lislaam ko nanndi e helmere Saracens. Helmere Siriyankoore Hagraye ina waawi firteede no feewi « rewooɓe walla iwdi Hajara », innde woɗnde heewnde huutoreede ndee, hono Mhaggraye, ina sikkaa ina jokkondiri e Muhajir aarabeeɓe ; annduɓe woɗɓe ina cikka wonde kelme ɗee ina mbaawi wonde ɗe ngonaa iwdi Kerecee’en. Patricia Crone e Michael Cook ina mbiya e nder deftere mum en Hagarism: Waɗde aduna lislaam ko juulɓe e koye mum en ngaddi ɗum en siftorde yahrude yeeso konu mum en e nder Levant e Yerusalaam haa teeŋti noon e Hijra.

Innde nde, huutorteende e Ismaa’iil’en, ari kadi firtude kala juulɗo. Yeru kuutoragol maggol hannde ko Ahryani (Aхряни), innde huutorteende ngam juulɓe Bulgari e ɗemngal Bulgari, kono kadi helmere ndee ina faamninaa wonde ina nanndi e saaktude Islaam Balkan en e Arianism luutndiiɗo tati.[citation needed]

## Ƴeew kadi
Saraas

Ismaa'iila'en

Magarinaaɓe

Muhajirun

## Teskorɗe

## Tuugnorgal
Hadra (word)

Konngol aarabeeɓe **ḥaḍra** (حضرة, limto ‘gondugol’; ngonka mahdi: حضرة **ḥaḍrat**; keewal: حضرات **ḥaḍrāt**), e ko ummii e maggol e ɗemɗe aduna Perse (Farse: حضرت; romaan: ḥضرت; Azerbaijaan: hazartəzrə **ḥażrat**; Usbek: **hazrat**) ina kuutoree ngam waɗde *styles* ceertuɗi e nder winndere aarabeeɓe, Iraan, Republique Azerbaijan, Turki, Afganistaan, Asii hakkundeejo e Asii fuɗnaange. E ɗemngal Urdu, helmere ndee kadi arii e huutoreede ngam wiyde gorko e nder kuuɓal, hono no konngol binndol ngol ḵẖawātīn o ḥazrāt (خواتین و حضرات, firo ‘rewɓe e worɓe’).

## Sintaksis
E nder sifaaji aarabeeɓe, konngol haضرة ḥaḍra ngol huutortee ko e ngonka mum (حضرة ḥaḍrat), rewi heen ko jokkere enɗam (yeru haضرتك ḥaḍratuka wonande gorko walla ḥaḍratuki wonande debbo) walla e innde e nder ngonka jibinannde (yeru haضرة maʹratu-أستا jannginoowo walla حضرة الأستاذة ḥaḍratu l-ʾustāḏati ngam jannginoowo debbo). E nder mbaydiiji Perse, konngol حضرت ḥażrat ngol ɓuri huutoreede ko e ezafe rewi heen ko timmuɗo (yeru حضرتِ [...] hazrat-e [...]). E nder mbaydiiji Turki, konngol hazret ina waawi taweede e keewal e mbaadi jogaade, ko wayi no jokkere teddungal (yeru [...] Hazretleri).

## Kuutoragol
Tiitoonde ndee huutortee ko e annabaaɓe diine lislaam e ɗemɗe Arab, Perse, Pashto, Turki, Urdu. Hazrat mawɗo noogas e joyi ina jeyaa heen Muhammadu e Ibrahiima e Nuuhu e Muusaa e Iisaa. Ina waɗi maanaaji karismatik, ina nanndi e teddungal Engele aadaaji, ko wayi no "Teddungal maa" (ngam ñaawooɓe), "Mawɗo maa" (ngam laamɓe), walla "Senaare maa" (ngam diineeji).

Oo konngol ina waawi kadi feeñde sahaa e sahaa fof caggal inɗe juulɓe tedduɓe, ko wayi no imam en, sheikh en, e ulama en e.g. Hazretleri Turki (‘Hadrat makko’) e nder pinal lislaam. Ɗumɗoo ina nanndi e teddungal Farayse Monsieur e Madame, e teddungal Japon Sama. Helmere ndee kadi ko ɗemngal Turki ñamli ɗum e ɗemngal Albaani e ɗemngal Bosniya, hono Hazreti. E ɗemngal Urdu, helmere ndee ina huutoree e dow laawol ngam wiyde gorko e nder kuuɓal, hono no konngol binndol ngol ḵẖawātīn o ḥazrāt (خواتین و حضرات, firo ‘rewɓe e worɓe’), kono banda (بندہ) ɓuri heewde huutoreede ko e nokkuuji ɗi ngonaa laamuyankooji.

## Ƴeew kadi
A'la Hazrat

## Tuugnorgal
Haizum

E nder Lislaam,**Haizum** ko innde mare (puccu debbo) Maleyka ummoriiɗo Asamaan 3ɓo, mo Alla (Alla) neldi e nder maleykaaji goɗɗi ngam wallitde juulɓe e haɓde e musyrik en e nder wolde Badr.

Ina haalee e nder Hadiis Seegaajo ciimtol e nder Sahih *Muslim*(1763)

## Tuugnorgal
Hajj passport

**Passport hajj** ko paaspoor keeriiɗo kuutorteeɗo tan ngam naatde leydi Sawuud ngam waɗde hajjuuji (hijjoore juulɓe to Makka e nokkuuji koɗdiiɗi heen). Ooɗoo paaspoor nattii huutoreede, sibu laamu Sawuud ina ɗaɓɓi paaspooruuji gaadoraaɗi gila 2009.

## Leyɗeele yaltinɗe
Afganistaan

Alseri

Bahreyn

Banngalteer (ngam juulɓe Banngalteer tan)
Buruney

Siin (ngam juulɓe Siin tan)

Misra

Eritree (ngam juulɓe Eritree tan)

Indiya (ngam juulɓe Indiya tan)

Indoneesi (ngam juulɓe Indoneesi tan)

Iraan

Jordan (kañum ne ina rokka juulɓe Israayiilnaaɓe paaspoor Jordanijo mo ɓooyaani tawa ina yahdi e paaspoor hajju)

Kuwoyt

Liban (ngam juulɓe Liban tan)

Libi

Malesi (ngam juulɓe Malesi tan)

Maldiif en

Maruk

Pakistaan (ngam ko ɓuri heewde e juulɓe Pakistaan, tawa ina jeyaa heen juulɓe Ahmadiya)

Palestiin (ngam juulɓe aarabeeɓe tan)

Filipiin (ngam juulɓe Filipiin tan)

Kataar

Senegaal

Somali

Siiri

Taylande (ngam juulɓe Taylande tan; ƴeew kadi jokkondiral hakkunde Arabi Sawdit e Taylande)

Tuunus

Emiraaji Arab Dentuɗi

## Ƴeew kadi
Paaspoor

## Tuugnorgal
H

**H** ( h ) woni alkulal go’aɓal (limre 8) nder alkule Engeleshire.

## Maanaa H
Maanaa

* nder kemikal .
* E nder jimɗi, H ko noddaango e nder njuɓɓudi Almaañ, firti ko "B nature".
* E nder fisik, H ko maande huunde hono boson 

## Hiisoowo

## Hiimobe
Juko 16

**Ñalnde 16 ut** walla **16 ut** walla **16\8 (ñalnde sappo e jeegom lewru jeetaɓuru)** ko ñalngu teemedde ɗiɗi e capanɗe jeetati (228) e duuɓi kuuɓtodinɗi, walla ñalngu teemedde ɗiɗi e capanɗe jeenay (229) e duuɓi lewru fawaade e limlebbi hirnaange (Gregorien).

* 2004 – Millennium Park, nokku jamaa to Chicago, to Illinois, gooto e nokkuuji ɓurɗi mawnude e winndere ndee, udditaa e yimɓe.
* 1377 – Richard II, mo duuɓi sappo, laamii laamɗo Angalteer to wuro wiyeteengo Westminster.
Ismaila Ahmed Gadaka

**Alhaji Ismaila Ahmed Dala Ibn Madugu Khaji** toɗɗaama 20th laamiiɗo aada, nder laamorde Gudi ñalnde 2 lewru Agusta hitaande dubi 2025. Laamu emir oo woni ko e Gadaka, diiwaan Yobe, leydi Najeriya. *laamiiɗo* (walla Moi e ɗemngal nokku oo) ko hooreejo leñol Ngamo.

## Fuɗɗoode golle
Ismaila Gadaka fuɗɗii golle mum ko e bankeeji, o golliima e Banke *United* ngam Afrik (UBA) caggal ɗuum o tacciri Banke *Standard Trust* ɗo o ummii o wonti gardiiɗo njulaagu. Tuggi 2007 haa 2010, o wonii Hon. Komisinaajo nder laamu lesdi Yobe. E nder wooteeji 2011, o laati tergal nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Naajeeriya, o wakiiliijo lesdi Fika/Fune nder jihawol Yobe. Ko kanko woni hooreejo goomu toppitiingu ƴeewndo e ƴeewndo eɓɓaaɗe laamu nokkuyankeewu gila 2024 haa hannde. Ko kanko kadi woni hooreejo kawtal laamu, duɗal jaaɓi haaɗtirde jaŋde leslesre, Yawuri, diiwaan Kebbi, gila 2024 haa hannde.

## Amiir
Ismaila Gadaka hokkaama innde *Yariman Gudi*, o laati amiir lomto Alhaji Isa Bunuwa Madugu Ibn Kaji nder lewru Ogost 2025 ɓaawo Gomnati lesdi Yobe, Mai Mala Buni, suɓi innde maako nder doggol kanndidaaji ɗi laamiiɓe Emiraaji Gudi hokki.

## Iwdi
Diiso Emiraaji Gudi, Dowla Yobe – Emiruuji ɓennuɗi e hanndeeji

S/N Inɗe Gila Haa Duuɓi

1 Dognoowo 1801 1821 20

2 lewru nduu hitaande 1821 hitaande 1842 21

3 lewru nduu hitaande 1842 hitaande 1846 4
4 Laamɗo I 1846 1849 3

5 Laamiiɗo ɗiɗaɓo hitaande 1849 hitaande 1853 4

6 Mai Mado hitaande 1853 hitaande 1859 6

7 Mai Galka hitaande 1859 hitaande 1862 3

8 hitaande 1862 hitaande 1866 4
9 hitaande 1866 hitaande 1870 4

10 Lowre 1870 1871 1

11 lewru nduu hitaande 1871 hitaande 1881 10

12 Mai Bebe Tunga 1881 1886 5

lewru mee hitaande 1886 hitaande 1890 4

14 lewru nduu hitaande 1891 hitaande 1897 6

15 lewru nduu hitaande 1897 hitaande 1899 2

16 lewru nduu hitaande 1899 hitaande 1902 3

17 Mai Bunowo hitaande 1902 hitaande 1910 8

18 lewru nduu hitaande 1910 hitaande 1931 21

19 Mai Isa Ibn Kaji Bunowo 1993 2025 32

20 Mai Ismaa'ila Ahmed Ibnu Madugu Khaji 2025 present

## Himobe
MediaWiki

**MediaWiki** ko mooftirgel wiki binndaangel ngam Wikipedia, kuutorteeɗo e eɓɓooji keewɗi goɗɗi e Fooyre Wikimedia, kam e pelle keeriiɗe e pelle renndo. Ko lowre nde alaa ko yoɓi, nde jogii yamiroore e sarɗiiji yamiroore .
TON

***a*** (ng**a** ɗerewol ɗerewol "Aaa", Aaa, aaa, aa, aa, aaa, aee, aee) woni ɗerewol arandeeji ɗerewol, e vowel arandeeji "alfabete ɗerewol" ɗerewol Farayse "modern English" e ko wayi no ɗerewol latin ngal ISO. Ɗuum ko ɗerewol ngal ɗerewol greek ngal, alpha, ƴiwoyi e ɗerewol ngol. Ɗuum woni ko e nder ɓoggi ɗiɗi e nder ɓogge tati, e nder ɓagge tati e nder ɓugge tati. Ɗe ɗereeji ɗiɗawɗi ɗi ɗi ɗum innde: ɗiɗawɗe ɗiɗawle ɗiɗawje ɗiɗawre ɗiɗawte ɗiɗawde ɗiɗawne ɗiɗawse ɗiɗawke ɗiɗawze ɗiɗawce ɗiɗawme ɗiɗawbe ɗiɗawwe ɗiɗawete ɗiɗawɗo ɗiɗawɓe ɗiɗawɗawɗe. Ɗe huutortee e ɗereeji ɗi ɗereeji ɗii njogii, ɓurna fuu ɗereeji ɗe sukaaɓe njogii.

## Mawɓe anndal

Aa

## Innde Allah
Nder Farayse, innde ɗerewol ngol ina woodi tonngoode A, ina wi'etee /ˈeɪ/. Innde maako nder ɗemɗe goɗɗe ɗuuɗɗe ɗon haani e ko ɗum wi'i nder defte ɗe o wurtini.
Siraegi

**Siraegi** (e ɗemngal koreeji: 시래기) ko huunde koreeji peewnirteende e yoorde leɗɗe e ƴiye raddo walla, ko ɓuri famɗude, ko ɓuuɓri napa. Siraegi ko ƴiye e baagal radiis walla baagal yaajngal kaalis yoorngal e naange e henndu.

## '''Siraegi kosam'''
Siraegi-jijimi – ko sifaa jijimi waɗeteeɗo e taƴde siraegi ɓuuɓɗo e ɓuuɓri, caggal ɗuum ɓuuɓna ɗum e doenjang (paaspoor soya), nebam perilla, cili Cheongyang, e laay ɓuuɓɗo, caggal ɗuum ɓuuɓna ɗum e nder ɓuuɓri ɓuuɓndi, e ɓuuɓri ɓuuɓndi, e ɓuuɓri ɓuuɓndi, e ɓuuɓri ɓuuɓndi (ndiyam ɗam heddii e lootde maaro).

Siraegi-doenjang-jigae – ko sifaa doenjang-jjigae (ɓuuɓri ɓuuɓri soya) waɗeteendi e taƴde siraegi softuɗo e ɓuuɓri ɓuuɓri, ɓuuɓna ɗum e ɓuuɓri doenjang (ɓuuɓri soya), ɓuuɓri cili e laay ɓuuɓɗo e nder ɓuuɓri shibe, chili boɗeejo ɓuuɓri.

Siraegi-namul – ko sifaa namul, waɗeteeɗo e ɓuuɓnude siraegi, ɓuuɓna ɗum e ɓuuɓri ɓuuɓri, ɓuuɓna ɗum e suukara soya, nebam sesame, e laay ɓuuɓɗam, haa joofna ɓuuɓna ɗum e ɓuuɓri taƴndi. Ina waɗee e sesam tostaaɗam, ɓuuɓnaa e dow mum. Ina jeyaa e boreum-namul (namul lewru timmundu) ñaameteeɗo e Daeboreum (lewru timmundu adanndu e limlebbi Koree).

## '''Galle'''

## '''Ƴeew kadi'''

* *[[Ugeoji]]*

## '''Tuugnorgal'''
Hakam

**Hakam** (Ḥakam حكم), ina jeyaa e inɗe Alla e nder Lislaam, maanaa mum ko « Ñaawoowo », « Dokkuɗo Aadi », walla « Ñaawoowo ». Ina huutoree kadi e innde neɗɗo.

## Ko Innde Alla
E nder goonɗinal lislaam "Al-Hakam" ko kañum woni ko jogori yettinde nuunɗal, e kala ngonka, e kala neɗɗo. Alaa ko waɗata e tagoore so wonaa e dow yamiroore makko e yamiroore makko. Al-Hakam meeɗaa tooñde hay gooto kadi meeɗaa tooñde. Ko kanko tan woni Ñaawirde goonga; hay gooto waawaa firtude ñaawoore makko walla waylude yamiroore makko.

Hakam ummorii ko e ɗaɗol Haa - kaaf- meem ح ک م ngol firti ko sifaa ñaawde, wonde hakkille, waɗde ñaawoore, e haɗde walla haɗde yimɓe waɗde ko boni.

## Jokkondire yaajɗe
Inɗe Alla – 29-30 Al-hakam

## Tuugnorgal
Sequestrant

**Sequestrant** ko ɓeydaare nguura ɓeydoore moƴƴere e deeƴre nguura. Sequestrant ina waɗa komplekseeji kelaat e iyon njamndi keewndi, haa teeŋti noon e njamndi, njamndi e nikel. Ɗum ina waawi haɗde oksidaasiyoŋ gonɗo e nder nguura. Ko ɗum waɗi sequestrants ko sifaa reenoowo.

Innde ndee ummorii ko e ɗemngal Latin, firti ko "woppude kuutoragol" [citation needed].

Seksestraaji ɓurɗi heewde ko :

Kuloriid kalsiyum (E509)

Asetaat kalsiyum (E263)

Kalsiyum disodiyum etileen diyamin tetra-asetat (E385)

Delta-lakton suukara (E575)

Suukara sodium (E576)

Suukara potaasiyom (E577)

Tripolifosfaat sodium (E451)

Heksametafosfaat sodium (E452i)

Sodium e kalsiyum EDTA ina keewi kadi huutoreede e ñameele e yardu keewɗe.

## '''Tuugnorgal'''
Halalgoogling

**Halalgoogling** ko njiylawu *internet* lislaam, udditaaɗo ñalnde 9 sulyee 2013. *Halalgoogling* ina waawi huutoreede ngam haɗde geɗe ɗe sariya shari’a miijii ko haram. Nde moofti njeñtudi njiylawuuji web goɗɗi ko wayi no *Google* e Bing, nde hollitii huutortooɓe nde njeñtudi halal tan. Tuggi lewru feebariyee 2025, lowre ndee wayi ko no ŋakki nii.

## Tuugnorgal
Halaqa

**Halaqa** (aarabeeɓe: حلقة, e ɗemngal romaan: Ḥalaqah, lit. ‘*circle*/*ring*’) e nder kelme lislaam ko mooɓondiral diine walla kawral ngam janngude lislaam e Qur’aana. Haa teeŋti noon, ina woodi haalooɓe adanɓe gooto walla ko ɓuri ɗum, ɓe ndokkata toɓɓere (toɓɓe) toɗɗaaɗe e halaqaaji ɗii, woɗɓe ina njooɗii e saraaji mum en (e nder taarik ɓadiiɗo) ina keɗoo. Tawaaɓe ɓee ina mbaawi tawtoreede jeewte ɗee, naamnoo, e daande koye mum en. Heewi wonde ko duwaawu e duwaawu ina njeyaa e ɗeen porogaraamuuji. Kadi, ñaamdu walla ñaamdu ina waawi waɗeede e tawtoraaɓe ɓee.

## Ƴeew kadi
Qiyam

## Tuugnorgal
Sauce charcutière

**Sos Charcutière** ko sos Farayse kuuɓtodinɗo, baɗɗo base Sos Robert e ɓuuɓri ƴiiƴam taƴaaɗo. Firo maggo ko "sauce du butcher de porc". Ko ɓuri heewde huutoreede ko e taƴe ƴiye mbabba ɓuuɓɗe walla ɓuuɓɗe.

## '''Tuugnorgal'''
Sauce bourguignonne

**Sos bourguignonne** (haala Farayse: [sos buʁɡiɲɔn]; lit. ‘Sos Burgundy’) ko sos Farayse mo base mum woni diƴƴe boɗeeje e njuumri walla njuumri, garni bouquet (persil, thyme e lefol laurier), ustaa, ɓuuɓnaa e won e es. Ko adii nde liggortee tan, ina mooftaa e ɓuuɓri, ina ɓuuɓna seeɗa e pepper cayenne. Hono no denndaangal sosiyeteeji diƴƴe boɗeeje, ina waawi tawa ina waɗi heen ɓuuɓri ɓeydaandi e nder defgol ngam ɓeydude ɓuuɓri ndii.

So tawii kosam ɗam huutoraama ngam yahdude e kosam ɗam walla kosam ɗam, ɗam waɗetee ko e nder lowre ɓutte nde ɗee geɗe coodanoo. Tiggu walla ɓuuɓri ina ɓuuɓnee e nder lowre ndee, ina ɓeydee heen mburu boɗeejo mo huutortee ngam ɓuuɓnude e naatnude ko heddii e defde kosam ɗam. Tiggu ina waawi kadi defde e sahaa gooto e kosam ɗam.

## '''Ƴeew kadi'''

* List of sauces
* 

## '''Tuugnorgal'''
Sasanishiki

**Sasanishiki** ko mbaydi maaro Japon ummoriiɗo Sendai, Japon.

Sasanishiki sosaa ko e jillondiral Hatsunishiki e Sasashigure to nokku jarriborɗo ndema Furukawa to diiwaan Miyagi to Japon e hitaande 1963. Ko ɓuri teeŋtude e ooɗoo sifaa maaro Japon keeriiɗo ko mbaawka mum jogaade ɗaɗi gooti hay so ina cooynii. Ɗum noon ina moƴƴi e sushi, won e restoraaji sushi to Japon ina njeeyna kuutoragol ooɗoo maaro.

## '''Ƴeew kadi'''

* Japanese rice

## '''Tuugnorgal'''


## '''Jokkondire yaajɗe'''
Jibinannde mbaydi maaro keewndi laabi ɓuuɓndi, Sasanishiki BL
Salatrim

**Salatrim** ko firo « Molekul asil trigliserid mo caɗeele juutɗe e juutɗe ». Ko ɗum ɓeydaare nguura keso, jaɓaande wonde lomto ñamri ustiindi kaloriiji fawaade e kuulal nguura kesal (CE) 2003 No 258/97 Parlemaa Orop. E hitaande 1999, Danisco, gonnooɗo ganndal nguura Cultor, ɗaɓɓiri jaɓgol salatrim to leydi Angalteer. E hitaande 2001, Goomu ganndal ko faati e nguura hollitii miijo mum wonde salatrim ina moƴƴi e ñaamde aadee.

## '''Maandolji'''
Dowlaaji UE baɗɗiiɗi huutoraade salatrim ina siftina ɗi no "ndiyam laaɓɗam, amber seeɗa haa e ɓuuɓri ɓuuɓndi, ndi alaa ko woni e mum so wonaa ɓuuɓri, ndi alaa ko woni e mum so wonaa uurngol jananngol walla rancid."

## '''Coɗɗol'''
Salatrim ina feewnee e interterifikaasiyoŋ trigliserideeji juutɗi hono triacetin walla butirin e nebam leɗɗe hidrogen.

## '''Keeri ñaamdu'''
Komisariyaa Orop wasiyiima yo ñaamduuji baɗɗi salatrim ɗii mbaɗtu winndeede e bayyinaango wonde so ñaamde ɗum no feewi ina waawi addande ɗum en mborosaaji e nder reedu, tee geɗe ɗee ngonaa ko sukaaɓe kuutortoo.

## '''Tuugnorgal'''
Sagol

**Sagol** (e koreeji: 사골; Hanja: 四骨), walla ƴiyal koyngal nagge, ko huunde e ñaamdu koreeji. Sagol ina heewi ɓuuɓde ngam waɗde ɓuuɓri, ina wiyee sagol-yuksu (사골육수; 四骨肉水), walla ɓuuɓri ƴiye koyngal nagge, ngam suukara koreeji ko wayi no gomguk (suukara ƴiye nagge), galbi-tang (suukara ƴiye juutɗe), tteokcedguup suukara ƴiye juutɗe suukara), walla gukbap (suukara e maaro).

Sagol ina heewi poroteyiin kolaaɗe e miniraaji ko wayi no kalsiyum. E nder pinal Koree, ina sikkaa ina semmbina ɓanndu. Kono alaa ko ganndal holliti ko ina hollita ngool konngol. E nder ndunngu, sagol-yuksu (ɓuuɓri) ina waɗee yummiraaɓe reeduɓe walla jommbaajo e ñawɓe. E nder ndunngu, ina ñamlee e mburu, ko ñaamde welnde, ɓuuɓnde.

## '''Etimoloji'''
Firo helmere Sagol nde e ɗemngal Engele, firti ko Four Bones. 'Sa' firti ko nayi e 'Gol' firti ko bone. Eɗe kawri, ɗe mbiyata ko ƴiye koyɗe e ƴiye nagge walla nagge. Helmere ndee ɓuri huutoreede ko e defde.

## '''Anatomi'''
Na’i ina njogii ƴiye sagol jeetati. Sagol huutortoo ko ƴiye koyɗe e koyɗe nagge nayi. Sagol ina waawi renndineede e mbaydi (hanu, nagge, nagge ɓuuɓnge, naataaɗo ekn), e jinnaaɗo (nagge, nagge, nagge, ekn), walla e tolno.[5] Sagol toowɗo ummoraade e nagge hanu mo ƴiye daneeje e ƴiye daneeje ɓuri yiɗeede.[5] Sagol ina waɗi feccere diyaafiis gooto e feccere epifiis ɗiɗi. Pecce Epifisis ina njogii laral yaajngal ƴiyal ɓuuɓngal e laral nderwal ƴiyal ɓuuɓngal. Diyafiis ina waɗi periostea e yaasi e ƴiiƴam nder.

## '''Ƴeew kadi'''

* Beef shank
* Ham hock
* Long bone
* Oxtail

## '''Tuugnorgal'''
LuLuCa

**LuLuCa** (ルルカ) ko kaɓirgal tikket kartal smart card mo alaa ko jokkondiri e mum ngam yah-ngartaa jamaanu to Shizuoka, Japon, ngal laawol laana njoorndi Shizuoka (Shizutetsu) fuɗɗii e lewru marse 2006. Kaartal ngal ina wiyee kadi kartal SHIZUTETSU LuLuCa e LuLuCa PASAR Card. Hono no Suica mo JR East walla ICOCA mo JR West nii, kaayitaaji ɗii kuutortoo ko karallaagal RFID ngal sosiyatee Sony ganndiraaɗo FeliCa feewni.

Feere kartal "LuLuCa+PiTaPa" ina woodi kadi, baawngal ɓeydude golle PiTaPa e ngam kartal ngal huutoree e nder Japon fof sabu gollondiral PiTaPa e nder njuɓɓudiiji jolngooji leydi ndii fof puɗɗiiɗi e hitaande 2013. Ko adii ɗuum, kaayitaaji ICOCA e PiTaPa ɗi kuutorteeɗi e dow Shitsu07 ina ngonnoo tra.

'''Nokku kuutorteeɗo

## Sizutetsu ko laawol peewal; denndaangal otooji Karase, Oshika, Torisaka, Mariko e Nisikubo.

## Laana njoorndi Shizuoka; Shizuoka Shimizu Line.

## Koɗkiiji goɗɗi fedde Shizutetsu, ko wayi no Shinshizuoka-Center e Shizutetsu Store nokkuuji coodguuli geɗe nguura.
Nokkuuji kaayitaaji

## LuLuCa TOƁƊERE: Kaartal loyal koyngal e nder Magasinuuji Shizutetsu; wonaa kaayitaaji smart

## LuLuCa PASAR+POINT: Kaartal smart ngam yah-ngartaa jamaa, kadi ina jogii golle gonɗe dow ɗee

## Ñalawma fof kaayitaaji mawɓe

## Kaartal teskinngal : Wonande soodooɓe waasɓe tan

## Kaartal cukalel : Wonande almuɓɓe duɗe leslese walla ɓurɓe famɗude

## Kaayitaaji almuudo: Wonande almudɓe duɗe leslese walla mawɓe

## LuLuCa+: Ina wallita golle dow ɗee wondude e golle kartal njulaagu ngal The Shizuoka Bank

## LuLuCa+PiTaPa: Kaarɗo mo golle PiTaPa ɓeydaaɗe, kadi e denndaangal golle gonɗe dow ɗee

## Tuugnorgal
Rebiana

**Rebiana** ko innde njulaagu rebaudioside A laaɓɗo no feewi, ko glikoside steviol mo laabi 200 ɓuri suukara welde. Ina heɓoo e baagal stevia, tawa ina ɓuuɓna ɗum e ndiyam, ina laɓɓina ɗum ngam heɓde rebaudioside A. Sosiyetee Coca-Cola ƴetti paaspooruuji e rebiana, e hitaande 2007 o rokki Cargill hakkeeji paaspooruuji geɗe nguura ; Coca-Cola ina joginoo hakke huutoraade patenuuji ɗii ngam waɗde geɗe njaram. Truvia e PureVia gooto heen fof ko rebiana, gooto heen fof anndiraa ko ɗum geɗe nguura GRAS e FDA Amerik e hitaande 2008.

## '''Tuugnorgal'''
Masuzushi

**Masuzushi
(鱒寿司, woni ‘sushi trout’) ko sifaa ñaamdu ekiben Japonnaajo, yeeyeteendu e nder otooji e nokkuuji ɗo otooji njolnata to Japon. Ko sifaa oshizushi (sushi ɓuuɓɗo) e siftorde Toyama anndaande.

Masuzushi ko sashimi ɓuuɓɗo e dow maaro ɓuuɓɗo, ɓuuɓnaa e leɗɗe bamɗi. Gooto e liɗɗi e maaro ina njuutee e leɗɗe bamɗi, teddeendi (heewɓe heen ko kaaƴel teddungel) ina waɗee dow mum waktuuji keewɗi ngam ɓuuɓnude e timminde ñaamdu nduu. Ko adii fof ko e nder kees leɗɗe ɓutte cirƴaaɗe anndiraaɗe mage-wappa, ndeen noon ina siimtee e leɗɗe bamɗi ɗiɗi.Won kadi masuzushi ina waɗi laabi ɗiɗi liɗɗi e maaro.

== Tariya ==
**Masuzushi fuɗɗii ko e jamaanu Edo, tawi karallaagal peewnugol mum e mooftude ɗum ina heddii no feewi no nde fuɗɗii waɗeede nii.**

**Masuzushi ko samuray gooto biyeteeɗo Yoshimura Shinpachi feewni ɗum e Maeda Toshioki, joom tataɓo Toyama. Ndeen nde rokkaama Tokugawa Yoshimune.**

**Ko e jamaanu Taishō masuzushi fuɗɗii yeeyde ko ekiben e udditgol laawol laana njoorndi Hokuriku, ɗum addani ɗum lollude e nokkuuji goɗɗi Japon.**

**Masuzushi ɓuri heewde ñaameede ko e ñalɗi teeŋtuɗi ko wayi no Obon e hitaande hesere to Japon.**

== **Galle** ==

**'''

#### Ƴeew kadi

## Kuutorgal diiwaan Japon

### Staasiyoŋ Toyama

## Ekiben

## Tuugnorgal
##
Red Cargo rice

**Maaro Red Cargo** ko sifaa maaro juutɗo mo alaa glutin, nannduɗo e maaro ɓaleejo, sibu o ɓuuɓnaaka. Nokkuure bran ko boɗeejo, boɗeejo, walla boɗeejo. Kosam ɗam ina ittaa e nder njuumri, ina jogoo denndaangal ñamri, witaminuuji, e miniraaji ɗi ngalaa e nder laylaytol bran e nder germe.

## '''Nafooje cellal e ñamri'''
Maaro boɗeejo ina moƴƴi e tiyaamin (witamin B1), riboflawin (witamin B2), fibre, njamndi e kalsiyum. Ɗaɗi maaro kargo boɗeejo defaaɗo ina heewi ɓurde welde e ɓuuɓde, kadi mbaydi mum ɓuri ɓuuɓde e maaro daneejo polis. Maaro boɗeejo ɓuri juutde e defde e maaro daneejo, kono wonaa no maaro ɓaleejo nii juutde. So aɗa ɓuuɓna maaro e nder ndiyam ko famɗi fof hojomaaji 30 hade mum defde, ina addana ɗum ɓuuɓri ɓurndi softude.

## '''Tariya'''
Helmere "kargo" ndee ummorii ko e miijo wonde ooɗoo sifaa maaro ina yaltinee/naatnee e laana/geec e nder njuuteendi to naatooɓe/yeeyooɓe ɓee, ndeen ɓe pawata maaro oo e nder saakuuji tokoosi 1 kg ngam yeeyde ɗum, ko wayi no maaro daneejo mo yeeyooɓe ɓee keewi waɗde ko adii ɗuum e nder saakuuji 5, 10 walla 25 walla 2000.

## '''Tuugnorgal'''
Meitetsu 3500 series

**Sereeji Meitetsu 3500** (名鉄3500系) e sereeji 3100 e 3700 caggal ɗii (3100・3700系) ko sifaaji otooji kuutortooɗi kuuraa keewɗi ɗi laawol laana njoorndi Nagoya (Meitetsu) to Japon huutortoo gila 1930.

## Livreeji
Denndaangal laanaaji diwooje 3100, 3500, e 3700 ina njogii mbaydi Meitetsu boɗeeri fof gila e kesiri. Gila 5 suwee 2019, setuuji 3100 serie peewniraa ko livery boɗeejo-boɗeejo nannduɗo e setuuji 2200, fuɗɗoraade e set 3107, nde tawnoo sifaaji otooji ɗiɗi ɗii ina keewi golloraade e nder keewal hakkunde mum en.

3100 serie set 3106 e Meitetsu 2200 serie livery e dow sarwiis Express jahoowo Gifu

3100 serie set 3106 e Meitetsu 2200 serie livery e dow sarwiis Express jahoowo Gifu

## Peewnugol
Gila e hitaande 2017, 3500 setuuji seriyooji mbaɗii porogaraam peewnugol. Golle ɗee ina mbaɗi udditgol kaɓirɗe kese jolngo, kollitooje jolngo LED timmuɗo, jolɗe dame, e kollitooje kabaruuji yahooɓe LCD. Seto gadano safreteezo oo, hono 3501, wazaama e golle jarribooje e lewru ut 2017. Seto 3511 ina joginoo kavtagol kesol ngol won e sahaaji ko adii porogaraam peewnugol ngol, kono kavtagol ngol huutortee e setuuji zi limtaazi zi ina seerti seeza e kuutorteezi e setuuji peewnugol zi gila 2017.

LCD hollirta kabaruuji yahooɓe e set 3511

LCD hollirta kabaruuji yahooɓe e set 3511

## Tuugnorgal
Meitetsu 5300 series

**Meitetsu 5300** (名鉄5300系) ko mbaydi laana njoorndi kuutorteendi e laana njoorndi Nagoya (Meitetsu) to Japon gila 1986 haa 2019.

## Didol
So tawii e yaajde ina nanndi e otooji 5700 series naatnaaɗi e oon sahaa, otooji series 5300 ɗii mahaa ko e kuutoragol ɓalli kesi kawraaɗi e kaɓirɗe kuuraa ummoriiɗe e EMU serie 5000 e 5200 ɓooyɗo. Set cakkitiiɗo oo neldaama ngam ustude ñalnde 23 desaambar 2019. Alaa otooji 5300 serie keɓtinaaɗi.[citation needed]

## Formaasiyoŋaaji
Tuggi 1 abriil 2015, laana ndiwoowa 5300 ina waɗi setuuji nay otooji nay (5304 haa 5308) e setuuji otooji ɗiɗi gooto (5309).

## Tuugnorgal
Meitetsu 5700 series

**Sereeji Meitetsu** 5700 (名鉄5700系) ko mbaydi jolngo (EMU) elektiriik (EMU) e nder laylaytol (Meitetsu) to Japon tuggi 1986 haa 2019.

Didol
So tawii ko nanndi e 5300 trainuuji series mahaaɗi e sahaa gooto e huutoraade kaɓirɗe kuuraa ummoraade e rulling rulling, 5700 trainuuji series ɗii mahaa ko e kesi.

Formaasiyoŋaaji
Haa ñalnde 1 abriil 2015, laana 5700 serie ina waɗi setuuji jeegom otooji nay (5601 e 5701 haa 5705). Lonngere sakkitiinde ndee rewnaama ñalnde 30 noowammbar 2019, e naatgol 9500 series keso oo. Alaa 5700 otooji series ɗii ndesndaa.

ref name="jrrprivate2015">
K

K

**K**, ko ɗerewol ɓurngal mawnde: Κ; ko ɗerewal ɓurngal ɓurngal: κ, ko ɗtere sappo nder ɗerewol Girisi. O woodi limgal limgal e nder hiitande dubi 20. Ɗerewol ngal
Meitetsu 6000 series

**Meitetsu 6000** (名鉄6000系) ko sifaa kuutorteeɗo e kuuraa keewɗo kuutorteeɗo e laawol laana njoorndi Nagoya (Meitetsu) to Japon gila 1976. E nder maanjiaa juutɗo konngol ngol, series 6000 ko sifaa peewnaaɗo gila e hitaande 1976, kono 6500 serie, e 6800 serie.

## 6000 ko seerndi ɗum
Sereeji 6000 puɗɗii golle ko e hitaande 1976.

E hitaande 1977, diɗɗal ngal heɓi njeenaari Blue Ribbon ngam diisnondiral mum ɓurngal moƴƴude ngal fedde Japon Railfan Club waɗi.

E hitaande 1984, 140 oto peewnitaama.

Set 6011 e dow laana Gamagori

Set 6011 e dow laana Gamagori

Tappirde njeenaari Bulu nder oto 6001

## Tappirde njeenaari Bulu nder oto 6001
Nder oto 6000 series caggal nde feewnaa

Nder oto 6000 series caggal nde feewnaa

## 6500 ko seerndi ɗum
E hitaande 1984, ina laaɓi wonde seppooji 6000 ina poti yaajneede. Kono e oo sahaa, waylo-waylo diisnondiral ina miijanoo. E oon sahaa, jolngo (frein) mbayliigu rewrude e jolngooji (choppers) ladde fuɗɗiima wonde huunde woowaande, ko karallaagal selli.

Setuuji gadani ɗii peeñi ko e hitaande 1984.

Batch jeegom e series oo hollitii remodel timmuɗo e yaasi cab.

Ko adii 6500 serie batte set 6402
Ko adii 6500 serie batte set 6402

Caggal ɗuum batch 6500 series e yaasi golloraaɗo

Caggal ɗuum batch 6500 series e yaasi golloraaɗo

## 6800 ko seerndi ɗum
Sereeji 6800 puɗɗii feeñde ko e hitaande 1987 ko mbaydi otooji 2 ɓeydaaɗi e seereeji 6000 ɗii.

Seteeji peewnaaɗi gila 1989 ina kollita golle ɓalli kesɗitinaaɗe.

E hitaande 1991, 39 otooji 2 peewnaama.

Batte serie 6800 ɓennuɗe ɗee ina njogii golle ɓalliije hono no serie 6500 nii.

Batte serie 6800 ɓennuɗe ɗee ina njogii golle ɓalliije hono no serie 6500 nii.

Caggal ɗuum batte 6800 serie batte e golle ɓanndu kesɗitinaaɗe

Caggal ɗuum batte 6800 serie batte e golle ɓanndu kesɗitinaaɗe

## Tuugnorgal. . .
Meitetsu 6600 series

**Meitetsu 6600** (名鉄6600系) ko sifaa kuuɓtodinɗo kuuraa kuutorteeɗo e laawol laana njoorndi Nagoya (Meitetsu) e dow laabi Seto to Japon tuggi 1978 haa 2013.

## Ɓawo
E nder peeje mahngo metro ɗe Nagoya waɗi, laana Seto ina fotnoo jogaade gollal timmungal e metro ummoraade e Stasiyoŋ Ozone. Ndee feere ko wuro ngoo woppi ɗum caggal nde peeje mahngo ɗee njuɓɓinaa. Kono Meitetsu waɗi nanondiral e wuro ngoo e hitaande 1971 ngam jokkondirde e laana Seto e Gare Sakai. Sabu ɗuum, jolngo dow laana kaa ɓeydaama haa 1 500V, laawol kesol les leydi ngol feewnaa ngam nokkuuji wuro laana kaa. Pewnugol ngol fuɗɗii ko e hitaande 1978. Ngam jolngo caggal mahngo ngoo, series Meitetsu 3780 ƴettitaa e laana ngam sarwisaaji jaawɗi, kono yaawnaare yaawnde ɗaɓɓiraama ngam jolngo ngam sarwisaaji nokkuuji ɗii mbaawa dogde e laana kaa tawa fawaaki e laabi hakkunde sarwisaaji jaawɗi. Meitetsu soodi setuuji jeegom otooji 2 tuugiiɗi e diisnondiral 6000 kuutorteengal e sarwisaaji Nagoya Main Line.

## Tariya
Laana kaa naati e golle ngalu e hitaande 1978. E hitaande 1988, laana kaa artiraa e joɗnde juutnde e jolngo ngam waawde haɓaade ɓeydagol mbaawka e laana Seto (setuuji ɗii ko adii fof ko joɗnde njuuteendi).

Caggal nde serie 4000 naati e laana Seto, laana serie 6600 ka woppitaa haa ñalnde 3 marse 2013. Haa ñalnde 15 marse, setuuji serie 6600 ɗii fof ndartinaama. : 159

## Tuugnorgal.
B

B (ko ɗemɗe)  woni ɗemngal ɗiɗaɓal nder ɗemɗe ɓaleeɓe ɗe naftiraani e binndi. ɗemɗe goɗɗe, ko Yahudu e Tuuruŋ, haala e woɗɓe.
Meitetsu 5000 series (1955)

**Meitetsu 5000** (名鉄5000系) ko sifaa EMU mo laawol laana njoorndi Nagoya (Meitetsu) huutortoo to Japon hakkunde 1955 e 1986.

## Tariya
Laana kaa yaltinaa e hitaande 1986, rokka bogiiji e kaɓirɗe kuuraa e EMU-ji 5300 series caggal ɗuum.

## Nder
Lonngere ndee ina waɗi jooɗorɗe gonɗe e dow ŋorol.

## Tuugnorgal
Rye flakes

**Ɗaɗi cereeli** ina mbaɗee e cereeli cereeli ɗi ɓuuɓnetee, ɗi ɓuuɓnee e nder flake. Ɗe mbaawi ɓeydeede e suukara, e ɓuuɓri, e kaake e mburuuji.

## '''Do'''
Ɓoornugol ƴiiƴam ina heɓee e mooftude ƴiiƴam, ɓuuɓna ɗum e yiite gaas, caggal ɗuum ɓuuɓna ɗum e ƴiiƴam. Ko ɓuri heewde ñaameede ko cereeli ngulɗi. Resetaaji goɗɗi noddirɗi ɓuuɓri ƴiiƴam ina mbaɗi granola, muesli, suukara ɓuuɓɗo, stews, dessert, ɓuuɓri pie, e kosam ɓuuɓɗam. Ko ɗe teemedere e nder teemedere (100%) gawri, ko ɗum waɗi ɗe keewi no feewi fibre e mangaan. 

## '''Tuugnorgal'''
Meitetsu 7000 series

**Sereeji Meitetsu 7000** (名鉄7000系) ko mbaydi otooji kuutorteeɗi e kuuraa keewɗi (EMU) ɗi ko adii ɗuum ko golloowo laana njoorndi keeriiɗo Nagoya Railroad (Meitetsu) to Japon tuggi 1961 haa lewru Duujal 2009. Sereeji 7000 ɗii,700 ina mbaɗi 7700 ko seerndi.

## Yeruuji resndaaɗi
Otooji 7027, 7092 e 7028 ina ndesndaa e nokku diwooje Chukyo.

Otooji 7001 e 7002 ina ndesndaa e nokku ƴeewndo Maigi.

7000 e nder dingiral Chukyo e lewru sulyee 2016

7000 e nder dingiral Chukyo e lewru sulyee 2016

## Tuugnorgal
Al-Halawiyah Madrasa

**Madrasa Al-Halawiyah** (e ɗemngal aarabeeɓe: الْمَدْرَسَة الْحَلَاوِيَّة, e ɗemngal romaan: al-Madrasa al-Ḥalāwīyah) ko madrasa gonɗo e diiwaan al-Jalloum e nder wuro ɓooyngo Aleppo, to leydi Siri. Nde mahiraa ko e hitaande 1124 e nokku ɗo jumaa mawɗo Bizantiin to Aleppo, biyeteeɗo Saint-Hélène e teeminannde 5ɓiire, ɗo, e wiyde aadaaji, suudu dewal Roomnaaɓe meeɗiino daraade. Saint Helena, yumma Konstantin mawɗo, mahii toon galle mawɗo Bizantiin.

Wakkati Crusaders ɗonno ƴama laddeeji taariiɗi lesdi man wakkati ɓe taari Aleppo nder hitaande 1124, hooreejo kiita wuro man, Ibn al-Khashshab, fuɗɗi waɗugo catedraal man juulirde wakkati laamu Belek Ghazi. E hitaande 1149, Nur al-Diin wayli galle oo, waɗti ɗum madrasa ; duɗal lislaam-diine wonande rewooɓe madhab Hanafi.

Madrasa al-Halawiye, yeeso fuɗnaange

Feccere e mahngo Kerecee’en e teeminannde 5ɓiire, mbaɗtaa ko duɗal lislaam. Ina anndaa kadi e mihrab mum moƴƴo.

## Ƴeew kadi
Madrasa Al Firdaws

Madrasa Al-Sultaniya

Madrasa Al-Usmaniya

Madrasa Al-Zahiiriya

Juulirde Khusruwiya

Wuro ɓooyngo wiyeteengo Aleppo

## Tuugnorgal