Antenne A

**Antenne A** woni teleeji gadani jeyaaɗi e yimɓe e nder leydi Konngo, jogiiɗi sifaa kuuɓtodinɗo, mo alaa politik, e njulaagu. Joɗnde mum woni ko e Avenue du Livre e nder komin Gombe, kanndaa oo sosaa, fuɗɗii yaltude ko e hitaande 1991. E fuɗɗoode, nde golliima e nokkuuji ɗiɗi ɓeydaaɗi to Mbuji-Mayi e Tshikapa, kono ɗiin ɗiɗi fof ndokkaama uddude sabu ŋakkeende kisal diiwaan oo. Antenne A ɓuri waawde yaltinde ko porogaraamuuji nokkuuji, fotde 90% e ko woni e mum ko feewti e yimɓe Konngo. Kanaal oo ina rokka porogaraamuuji keewɗi e nder fannuuji keewɗi, ko wayi no jimɗi, jeewte, jeewte, dingiral, pijirlooji, pinal, e cellal.[1] Gaagaa dokke mum wellitaare, Antenne A ina waɗi geɗe janngirɗe sukaaɓe e dogginde jeewte e bayyinaango golle laamu. Ñalnde 24 abriil 1993, kanndaa oo fuɗɗii waɗde jeeyngal loteriiji teleeji gadani e nder leydi ndii.

## Tariya
Antenne A fuɗɗii yaltude ko e hitaande 1991, hitaande wootere caggal nde laamu Mobutu wayli. Sosi kanaal oo ko jom ngalu Farayse-Israayiilnaajo biyeteeɗo David Zandon, e jom jawɗeele en Konngo, Israayiil e Belsik. Jaayɗe puɗɗii ko ñalnde 13 suwee e ndeen hitaande e kuutoragol 20W UHF e kanaal 21 to Kinshasa. Porogaraam maggal hollitaama e nder dumunnaaji ɗiɗi, 12w00h haa 14w00h e 17w00h haa 22w00h. Porogaraam mum gadano oo ko karte e filmuuji action.[3] E fuɗɗoode ko laawol wellitaare "kaalis" hade mum wontude lowre generalist keeriiɗo.

Ñalnde 14 abriil 1993, kanel oo ummiima e jaayndeeji sifirɗi, fayti e jaayndeeji ɗi ngalaa njoɓdi, yaltini jaayndeeji mum gadani Loto ñalnde 24 abriil 1994. E hitaande 1994, Antenne A ummiima e jolngo mum UHF fayti e jolngo VHF. Ko goonga, jolngo ngoo sosaa ko e lewru mee 1997, e 500W.

Tuggi hitaande 2000, Antenne A artiri geɗel gootel e doggol Farayse 2.[5] E hitaande 2006, Antenne A yaltinii denndaangal kewuuji koode Frequence. Mawnugol teleeji kaɓirɗe e nder diiwaan hee e nder kitaale 1980 addani ko ina tolnoo e 89% e galleeji Kinshasa heɓde porogaraamuuji mum e kaɓirɗe. Ñalnde 11 desaambar 2013, Antenne A ɓeydii yaajnude jotondiral mum nde ummii e satelit e dow bouquet Canal+, kam e sarwisaaji kaɓirɗe e XDSL. E hitaande 2015, kanel oo jeyaa ko e gadanol e nder leydi ndi waylude jaayndeeji dijital rewrude e lowre Teleeji Dijital leydi (DTT).

E nder jamaanu, Antenne A dañii yiyooɓe heewɓe e lolluɓe, ina heewi toppitaade ƴeewooɓe e nder rajooji e teleeji Kinshasa. Porogaraamuuji mayre ina ceerti haa arti noon e jaayndeeji faggudu, pinal, renndo, jimɗi, dingiral, e humpitooji.[1] Gardiiɗo mawɗo kanndaa oo ina jogii kadi darnde cukko hooreejo Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Heɓde Yiyngo (ANEAP), jogiinde darnde tiiɗnde e nder fannu koɗki e yiyngo e nder leydi Konngo.[1] E nder ndeeɗoo jokkondire, gardiiɗo mawɗo oo ina golloroo e goomu toppitiingu ballal Goomu Farayse e nder dingiral (industrie) njiylawu Konngo. Institut Congolais de l’Audiovisuel (ICA), woni nokku janngingol renndo, ina jokkondiri e ballal ummoraade e Gollondiral Farayse, tawa kadi ina jokki e jokkondiral e gollodiiɓe winndere ndee ko wayi no Conseil International des Radiodiffusions et Télévisions d’Expression Française (CIRTEF), rokkata ballal nafoore wonande ƴellitaare karallaagal.

## Tuugnorgal