Tope Kolade Fasua

**Tope Kolade Fasua** (jibinaa ko ñalnde 11 suwee 1971) ko jom ngalu, ganndo faggudu, politik, binndoowo leydi Najeriya. Kanko woni walliinde hooreejo lesdi Naajeeriya dow ko laarani faggudu. O woniino kanndidaa hooreejo leydi Naajeeriya e hitaande 2019 ngam lannda kesɗitingol Naajeeriya (ANRP).[1] Ko kanko woni sosɗo e hooreejo fedde wiyeteende Global Analytics Consulting Limited, fedde winndereyankoore toppitiinde ko fayti e humpitooji, jogiinde jooɗorde mum to Abuja, leydi Najeriya. Ko o peewnitoowo politik, o sosi ANRP, o heɓi suɓaade e lewru feebariyee 2018 ngam wonde hooreejo lannda ngenndiijo. Fasua winndii koolol jaayndeeji e defte jeegom.

Nguurndam adanɗam

Fasua jibinaa ko to Lagos, o mawni. Ngam jaŋde makko hakkundeere, o naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Army Comprehensive High School to wuro makko Akure e hitaande 1985 hade makko janngude faggudu to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ondo State University, ɗo o heɓi ɗoon njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e njeñtudi kuuɓtodinndi e nder departemaa, e nder faculté, e nder duɗal ngal fof e hitaande 1991 .[2] E hitaande 1996, Fasua wonti hiisawal keeringal caggal nde o naati e duɗal jaaɓi haaɗtirde hiisawal leydi Nijeer ngam heɓde ACA (Associate Chartered Comptable). Hakkunde yahdu Fasua gila e golle mum banke haa e fuɗɗoraade fedde mum konsulteer, o naati to duɗal jaaɓi haaɗtirde Londres ngam heɓde dipolom makko to bannge marseeji kaalis e derivatives ɗo o heɓi Distinction e hitaande 2006. Duɗal njulaagu Harvard, duɗal jaaɓi haaɗtirde Groningen, Lonestar Academy, Texas ko heen e nder duɗe janngirɗe ɗo Fasua tawtoraa porogaraamuuji kuuɓtodinɗi. Omo jogii Ph.D. e nder politik e njuɓɓudi laamu, ummoraade e duɗal jaaɓi haaɗtirde Walden.[3]

## Kugal
Bankeeji

Caggal nde o timmini jaŋde makko leslesre (BSc. Economie 1991), Fasua fuɗɗii wonde ofisee jannginoowo e nder fedde gollorde to Citizens Bank Limited. O waɗii toon ko ina ɓura duuɓi nay hade makko yahde to banke Standard Trust Limited, ɗo o woni gardiiɗo. O golliima to Equatorial Trust Bank Limited, ɗo e fuɗɗoode, o woniino gardiiɗo mawɗo ko adii nde o heɓata darnde gardiiɗo diiwaan Abuja tuggi 2001 haa 2005.

## Kugal
O fuɗɗii fedde toppitiinde ko fayti e humpitooji, o woni hooreejo fedde nde gila e lewru suwee 2006.[4]

## Goɗɗo
Fasua ko binndoowo keewɗo doole. O winndii defte nay : Crushed, Geɗe ɗe mbaɗata ko adii nde golle maa majjata, Doggol jawdi, e Waylo maa artu. O winndata ko no ƴeewtotooɗo politik e geɗe renndo, omo addana binndanɗe jowitiiɗe e geɗe faggudu winndereeje e ngenndiije. O woni winndiyanke nder jaayndeeji mawɗi feere-feere nder leydi Naajeeriya, nden o ɗon wanna bana anndinoore nder taskaramji teleeji e rajooji feere-feere.

O wiyi o winndii ko ina tolnoo e 2000 winndannde.

## Politik
Ñalnde 16 lewru Duujal hitaande 2016, Tope Fasua ardiima fedde Naajeeriya ngam sosde lannda politik, hono lannda kesɗitingol leydi Naajeeriya (ANRP), ñalnde 14 lewru Duujal hitaande 2017, lannda kaa jaɓaama e dow laawol wonde lannda dawrugol winnditaade. ANRP e les makko ɓeydiima fotde 53 000 tergal. O woniino tergal e batu MACAA 2019.

## Kampaañ hooreejo leydi
E batu kuuɓtodinngu ngenndi ANRP ñalnde 17 mee 2018, Tope Fasua hollitii yiɗde mum jeyeede e woote gardagol leydi, ngam ɗaɓɓude noddaango ngam tawtoreede wooteeji gardagol leydi 2019.

## Bibliografi
Taƴaama!. New York: Suudu winndiyanke. 2011. .

Geɗe ɗe mbaɗata... Ko adii nde golle maa majjata. New York: Suudu winndiyanke. 2013. .

Doggol ngam Kapitaal. New York: Suudu winndiyanke. 2015. .

## Ƴeew kadi
Laamɗo Mogalu

Lannda kesɗitingol Naajeeriya keewɗo

## Tuugnorgal

# *Chinedu, Asadu (27 oktoobar 2023). "DOGGOL: kanndidaaji hooreejo leydi 2019 e lanndaaji mum en". Kaɓirgal ngal. Keɓtinaama ñalnde 16 mars 2024.*
# *"Taariindi nguurndam Tope Fasua". amnijeria.org.ng. 2016. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 18 abriil 2018. Ƴeewtaa ko ñalnde 11 ut 2021.*
# *"ƳEEWTO: Tope Fasua, Faggudu Yiɗndu 'Hesɗitinde' Naajeeriya | Jaaynooɓe Sahara". haalooɓe sahhara.com. Keɓtinaama ñalnde 25 noowammbar 2023.*
# *"Tope Fasua – miɗo jogii daartol ngol njiɗmi haalde …". Keɓtinaama ñalnde 25 noowammbar 2023.*