Agboola Ajayi

**Alfred Agboola Ajayi** (jibinaama 24 suwee 1968) ko siyaasaajo, awokaajo, e jom filu, o laati cukko guwerneer lesdi Ondo diga 2017 haa 2021.

Ñalnde 21 lewru juko hitaande 2020, Ajayi woppii tergal mum e lannda laamu All Progressives Congress (APC) o woppi lannda luulndo (PDP), o wiyi luural ngal aldaa e nanondiral hakkunde makko e guwerneer makko, Rotimi Akeredolu e wonde lannda APC tookaaɗo 'wontii nokku'. Ndeen o naatii e lannda Zenith Labour caggal nde o fooli Eyitayo Jegede e woote gardagol leydi PDP. Ko kanko woni kanndidaa guwerneer 2020 e nder diiwaan Ondo e nder lannda Zenith Labour mo guwerneer gonnooɗo Olusegun Mimiko ardii.

## Nguurndam e jaŋde puɗɗagol
Ajayi jibinaa ko ñalnde 24 suwee 1968, e galle mawɗo biyeteeɗo Newton Ajayi e debbo biyeteeɗo Rebecca Ogunjinte (jibinaa ko Olubusade). O ummi diga wuro Kiribo nder lenyol Apoi hirnaange nder Ese Odo 'nokkuure laamu lesdi' (LGA) nder jiha Ondo. O janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde renndo to wuro Kiribo, caggal ɗuum o yahi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Methodist to Okitipupa LGA. Ndeen o yahi haa o janngi dipolomaaji sariya to duɗal jaaɓi haaɗtirde Igbinedion, Okada to diiwaan Edo, o heɓi bakkaa makko e sariya (LL.B) to diɗɗal 2nd Class Upper division ; e caggal mum o heɓi Noddaango makko to bar e hitaande 2010 caggal nde o heɓi bakkaa makko to duɗal sariya leydi Najeriya to Abuja.

## Golle politik
Ajayi fuɗɗii golle mum politik e les njiimaandi lannda Demokaraasi (SDP) o wonti hooreejo SDP e nder Old Opoi Ward 1 tuggi 1988 haa 1998. Caggal ɗuum o naati e lannda Demokaraasi Leƴƴi (PDP) e hitaande 1998 o waɗtaa Sekereteer PDP/GAE9 e nder O8se9je 1999. Caggal mum o waɗtaa gardiiɗo ndema e LGA Ese-Odo tuggi 1999 haa 2001, caggal ɗuum o toɗɗaa gardiiɗo golle e yah-ngartaa e LGA Ese-Odo tuggi 2001 haa 2003. Ndeen o yahi haa o wonti Hooreejo EGA Se3se hakkunde he20 o suɓaama haa ragare hooreejo LGA Ese-Odo diga 2004 haa 2007. O laati kadi tergal suudu joonde diidaaɗi lesdi ndi'i, nden o wakiili lesdi Ilaje/Ese Odo lesdi PDP. Wakkati o woni nder suudu joonde diidaaɗi lesdi, Ajayi laati hooreejo komitiiru suudu joonde diidaaɗi dow NDDC diga 2007 haa 2010.

Ajayi ɓaawo man wurti diga PDP haa APC nden o footi suɓol ngam o laato ardiiɗo Rotimi Akeredolu (SAN) nder suɓol guwerneer lesdi Ondo nder lewru Noowammbar 2016 les limngal APC. Ɓe ɗiɗo fuu ɓe keɓi nasaraaku suɓol ngol, ɓe hunnaama dow kuugal guwerneer e cukko guwerneer lesdi Ondo nyande 24 lewru February 2017. O tawtoraama suɓol guwerneer nder lewru Oktoba 2020 haa suɓol Ondo bee Gboye Adegbenro woni ardiiɗo maako. Ñalnde 11 lewru Oktoobar hitaande 2020, Akeredolu e Lucky Orimisan Aiyedatiwa cuɓaama kadi guwerneer e cukko guwerneer diiwaan Ondo no Komisiyoŋ ngenndiijo jeytaare woote habri nii. Ñalnde 25 lewru bowte hitaande 2021, Akeredolu e Aiyedatiwa njuɓɓinaama ngam wonde guwerneer e cukko guwerneer diiwaan Ondo.Luural

Ndee feccere ina foti hesɗitineede. Tiiɗno, wallu hesɗitinde ndee winndannde ngam hollirde kewuuji cakkitiiɗi walla kabaruuji kesi keɓaaɗi. (Desammbar 2023)

E hitaande 2019, Ajayi tuumaama fenaande ngam heɓde naatde e duɗal sariya leydi Najeriya, tawi omo woni e golle timmuɗe e laamu leydi Najeriya..

O woni kadi ko e hare politik fotde lebbi e mawɗo makko, hono guwerneer Rotimi Akeredolu, mo o tuumi etaade ustude njiimaandi makko politik ; siftinde oon ngonka acrimonious ko huunde mawnde addani mo woppude APC o fayi PDP. Ajayi adii yeddude wonde alaa caɗeele hay dara e guwerneer Akeredolu, o salii hono ɗeen jeewte e miijooji e nder yontaaji ɓennuɗi ɗii, ko « propagande politik » laaɓtuɗo, mo « gollotooɓe politik » mbaɗata e orkestraaji, ɓe ngoni ko e saabaade kiris.

Kono ñalnde 20 lewru nduu hitaande 2020, caggal yamiroore Guwerneer, komisinaajo polis diiwaan Ondo (CP Bolaji Salami) e poliseeɓe mum jogiiɓe kaɓirɗe, kaɗii e haɗi Ajayi yaltude galle mum laawɗuɗo e nder galle laamu ko ɓuri waktuuji nay ; e nde o heɓi ndimaagu makko o yahi haa Apoi Ward 2 makko to Ese-Odo LGA ngam ƴettude kuugal makko e lannda APC caggal ɗuum o taƴti to biro ward PDP ngam winnditaade tergal makko kesal.

Gila o dilli, Gomnaajo on bee lanyol APC ɗon nodda Ajayi ngam o wurta kuugal maako dow kuugal cukko guwerneer lesdi Ondo. Kono Ajayi saliima woppude laamu, o wiyi haa jooni o woni ko e wonde cukko cukko guwerneer cuɓaaɗo e nder diiwaan Ondo hay so tawii o yahrii to lannda luulndo PDP. Ñalnde 23 lewru nduu hitaande 2020, balɗe ɗiɗi caggal nde o woppi PDP, guwerneer Akeredolu yamiri yo denndaangal wallidiiɓe Ajayi jeeɗiɗo ɓee njaltine, ina heen wallidiiɓe ɗiɗo ɓe o toɗɗaa e debbo cukko guwerneer gonɗo e hare ndee. Kabaaru potɗo ittude mo ina jokki e saraade kadi e haala wonde terɗe suudu sarɗiiji leydi Ondo ina njuɓɓina walla ina mbaɗa peeje ngam ittude mo e laamu.

## Nguurndam neɗɗo
Ajayi ko debbo mawɗo Ajewole Agboola Ajayi JP, ɓe ndañi ɓiɓɓe.[citation needed]

## Himobe