Pulaar wii

## '''Pulaar Wiyi'''
Pulaar wiyi ko konngol ngol fulɓe keewi haalde tuma nde ngari e yeewtitde e hakkunde mumen. Ko ɗi konnguɗi daɓɓi loowɗi ñamri ɗuuɗundi e firooji limtinɗi. Ko ɗe teeŋtinooje haala. Heen konngol fof ina jogii sahaa e nokku ɗo arata. So pularal ngal jaŋtaama e yeeso oon kaaldeteeɗo o, o heewi ko faamde e anndude tigi rigi ko o haalanaa koo; ɗum wona mantol, jettol, kirjinol,...eknh. Waɗde, en paamii darnde pulareeje e nder haala. So wiyaama Pulaar wiyii, firtaani noon ko ɗemngal ngal haali haali ɗum. Ɗum firti ko haaltude ko haalooɓe ngal, waawuɓe ngal, miijtiyankooɓe ngal kaalnoo gila ko ɓooyi. Yoga e ɓeen haalooɓe ɗeen biyaaɗe anndaaka inɗe mumen. Ko ɗum waɗi kaaloowo Pulaar o ina wiya: "Pulaar wiyi" kala nde o ari e haaltude ɗeen pulareeje ɗe fulɓe kaalnoo.

Woni less ɗoo ko yoga e konnguɗi ɗi pulaar wi'i:

# Baaba maayii,galle bonii, ko mallol afo rewi ɗoon.                                                                   
# Faabru wiyi ko ndiyam kono wiyaani pasɗam.
# Fenaande ene jogi koyɗe ko dogiri kono alaa dote ko jooɗiri.
# Fenaande ena yaawi koyngal kono suusaa yolnde.
# Gaynaako paaɓi anndi heen laƴooru.
# Gujjo yiɗaa nande palee.
# Humi mbeewa e laaci ko majjere.
# Jontaaɗo yoo socco sabu mooso bettat.
# Jonnde nafi ko loonde.
# Ko dahaaɗo laaɓaa njanngu .
# Ko cakkudi ñiklata defoowo.
# Kural ngal woorataama teɗɗin becce ma yana heen.
# Kaangaaɗo safrirtee ko haa ɗaayɗo dañee.
# Koyngal gootal iwde e ligi heewa koyɗe haɗataa ɗum joftoyde .
# Leggal ɓooyde ɗum e ndiyam wattataa ɗum nooro.
# Maayo yonaani keerol.
# Mo gacce ngoƴi, sellu.
# Mo wontinii ko wonaani naamndee ko jogaaki .
# Mehre woppaani wiige e wiinnde.
# Mo suwaa lummbo woto jal jooliiɗo
# Naange yoornataa ko hollaaka.
# So haawtaama mbaawka baaba lacciri, tawata ko neene hiiraani he galle.
# So gacce mbaɗaama hiraande, rimɓe ko ɗoon mbaalata.
# So sagata wiyii remataa, maa yah ko ɓuri caasol mum.
# So lekki ɓesnii, ɓadiima leydi, fooftina sammooɓe.
# So gite colaama, mbaɗaama e mbeɗu ko ndaaree dañaama .
# So a wuurii kalfaaɗo, so ɓiye arii wona jiyaaɗo.
# So faaɓru hoɗii dow, jam alaa les.
# So cide njarii karaw, yoo njettu lawƴoobe kaake.
# So kellifaaɗo fellitii ñaamde jiiba yoo reedu mum wiy tef.
# So mbaroodi yarii karaw bone mum fuuyii.
# So junngo ɓooyii e ngaska, ko jam tawi toon.
# So yelatooɓe mbaɗtii yawde sadak, ñaagotooɓe peɓɓat.
# So poɗɗel wujaaka, yo ɗalde e nehal mum.
# So a riiwii gertogal a ñaltoyii polis wona kus tan mbiynoɗaa .
# So doole ndonkii yoo doole keɓɓo .
# So arsuka fadii nayeewu ko ronooɓe njinnganaa
# So jom bara heggii ne maa buubi ngabbo.
# So goonga haalaama bahe ndimmboo.
# So baaɗi njeeɓaama tawata ko nay e baali ngoodaani .
# So poɗɗel wujaaka, yo ɗalde e nehal mum.
# So gujjo resii penoowo, koyeera jombaani.
# Tafde labangaal ñiiwa tiiɗaani, tiiɗi ko seŋonyde ɗum
# Walliyu tiiɗaani ɗo nelaaɗo waali
# Weetii weetaani won ko heddii e jamma.
# Woodani gumɗo ko wiyde jamma wulii, kono niɓɓiɗii ko njooram ngitaagu .
# Woodani jiire ko aastaade basaale kono wonaa yeddondireede keeri.
# Yeewtere muumo e gumɗo ko muñal wallitortee.
# So demmba fowru juulii, hoorii, sakkiima, muddiima, loggii kurus e daande, naŋtiima e salndu jamaa, noddinii, bey koolotaako.
# So lammba tasaani joɓɓi ngasaani.
# Kelanɗe sappo keƴaani e hoore gertogal.
# Ñalluɗo ubbude ɓuuɓri tampat, kono heɓataa ko yiɗi koo; kono haɗataa naange mutat.
# Keewal rewɓe ko keewal kore.
# Sehil sehil maa ko sehil maa.
# Dimo ko konngol mum.
# Mo wiyi ina yiɗ ma fof tampiniima, loriima.
# Won ɗo reedu ina heewa wonki resndetaake.
# So sagata remaani, yaha ko ɓuri casol mum.
# So sagata remaani haa naange muti maa tenkoy haa lewru maaya.
# So kelle e kuljinaali ndewaani e jombaajo ɗi potaani rewde e ɓarɗo hoore.
# Ar haal haaju ma ɓuri ar salmin gujjo ma.
# Mo jibini geddi weddii, yejjitii Alla ina heddii.
# Ko tekke moƴƴi e kolɗo, kadi ko poose moƴi e colɗo.
# Cakkudi ko ɓeydaari hiraande kono meeri warataa.
# Won ko haani hiirnude gumɗo e jeere ko wonaa yeeytaade daarorɗe.
# Moni dadoo yana, haanaani nelande bawɗi galle mum.
# Mo sooynii sonndii, so moɗii halkoo.
# Won ko haani bonniteede e ñiiri jayeeje ko wonaa oolɗaani.
# Yiɗde ma mbaɗɗu addaniima waɗɗaade e keeci sammunde; ko ndañɗaa fof ko e jappeeje mbaɗataa.
# So tato ngirbidiima laaci mbeewa maa wood heen mo jaggaani.
# Fiyde sammunnde saɗaani, saɗi ko miijaade no ɗimmitiri.
# So gertogal woppii ƴaaroytoobe, rewii e teenoyooɓe, yiylaaki jam; ko woto a yiylo.
# So mboomri solii, wumii, haangaama, yoolii hujjaaji ƴeekiraaɓe mum.
# So gosi waalii toɓeede haa weetii ko puuyɗo naamndotoo so ɓuuɓaani.
# Kooni ko oo mawni taaɓe ɗum gujjo yiɗi nande, kono kooni ko oo mawni gite o wiyata ko yoo Alla daɗndu mbo heen.
# So henndu weɗii ñiiwa yo kelew sakko njooɓaari.
# Mo yiɗi yiyeede jabat wiyeede.
# Kala ko ɓuuti holliri.

Woto sikku Pulaar ko ɗum tan wiyi. Pulaar ko wiyi koo ɓurii ɗoo laabi temedere.