Humaira Begum

**Humayra Begum** ( Dari   ; 24 sulyee 1918 – 26 suwee 2002)  ko debbo e ɓiy-yumma gadano laamɗo Zahir e laamɗo gadano Afganistaan.

## Teegal
Humaira Begum ko ɓiɗɗo debbo *Sardar* Ahmad Shah Khan, miñiiko debbo laamɗo Mah Parwar Begum e jaagorgal suudu laamɗo, e debbo makko gadano Zarin Begum, ko ɓiy mawniiko laamɗo Amanullah Khan e ɓiɗɗo mawɗo seneraal HE *Loinab* Khush Dil Khan mo Kabul e guwerneer Kabul. O resii ɓiyiiko gorko gadano, laamɗo leydi Afganistaan biyeteeɗo Mohammed Zahir ñalnde 7 noowammbar 1931 to Kabul, tawi omo yahra e duuɓi 13. 

Mohammed Zahir Shah e Humaira Begum njibini ɓiɓɓe worɓe njeegomo e ɓiɓɓe rewɓe ɗiɗo:

# Laamɗo debbo biyeteeɗo Bilqis Begum (jibinaa ko 17 abriil 1932).
# Laamɗo Muhammed Akbar Khan (4 ut 1933 – 26 noowammbar 1942).
# Laamɗo leydi ndii hono Ahmadu Shah (23 suwee 1934 – 4 suwee 2024).
# Laamɗo debbo biyeteeɗo Maryam Begum (2 noowammbar 1936 – 25 desaambar 2021).
# Laamɗo Muhammed Nadir Khan (21 mee 1941 – 3 abriil 2022).
# Laamɗo Shah Mahmuud Khan (15 noowammbar 1946 – 7 desaambar 2002).
# Laamɗo Muhammed Daoud Pashtunyar Khan (jibinaa ko ñalnde 14 abriil 1949).
# Laamɗo biyeteeɗo Mir Wais Khan (7 lewru Yarkomaa 1957 – 29 Suwee 2023).

## Laamɗo leydi Afganistaan
Ñalnde 8 noowammbar 1933, o wonti laamɗo leydi Afganistaan nde jom suudu makko bayyinaa laamɗo caggal nde o waraa jom suudu makko, laamɗo Mohammad Nadir Shah .  

E nder feccere adannde e laamu jom suudu makko, laamɗo debbo biyeteeɗo Humaira waɗaani darnde mawnde e nder renndo. Laamɗo Amanullah woppitaama e hitaande 1929 sabu mettere feccere e yeru laamɗo debbo biyeteeɗo Soraya Tarzi, peeñɗo e yeeso yimɓe tawi jom suudu mum ina udditaa, lomto makko artiri veil e seertude jinnaaɓe .  E nder kitaale 1930, rewɓe laamɓe ɓee njokki e ɓoornaade comci hirnaange e nder galle laamorɗo Kabul, kono ɓe ngarti e suɗaade koye maɓɓe e mbaydi aadaaji nde ɓe njalti galle laamɗo oo, ɓe nattii hollirde koye maɓɓe e yeeso yimɓe. 

## Eggugol
Ñalnde 17 sulyee 1973, nde jom suudu makko woni to Itali ina waɗa opereeji gite kam e safaara lumbago, ɓiy-yumma makko, gonnooɗo gardiiɗo jaagorɗe leydi ndii, hono Mohammed Daoud Khan, mo Zahir Shah itti e laamu duuɓi sappo ko adii ɗuum, waɗi *kuudetaa* e sosde laamu.  E lewru ut caggal ndeeɗoo kuudetaa, Zahir Shah woppi laamu, wonaa riisde hare nder leydi huuɓtodinnde. Laamɗo debbo biyeteeɗo Humaira ina heddii e leydi Afganistaan nde jom suudu mum ummii to leydi Itali ngam seppude, ko noon kadi o woniri e leydi Afganistaan e sahaa kuudetaa oo. O bonnaaka, kono o nanngaa ko e nder galle makko, hono no terɗe galle laamɗo woɗɓe heewɓe nii, haa ɓe njaɓa yaltude ngam tawtoreede Zahir Shah to leydi Itali.

Humaira e Zahir Shah mbaɗii duuɓi mum en capanɗe jeenay e jeenay e nder eggol to Itali ina nguuri e nder galle laaɓɗo, mo cuuɗi nay, e nder renndo alɗungo wiyeteengo Olgiata to Via Cassia, to fuɗnaange wuro Rome . Laamɗo oo meeɗaa waɗde kaalis e konte bankeeji janani, ko noon kadi fawii e yaakaare sehilaaɓe.

## Wade
Ñalnde 24 lewru juko hitaande 2002, yontere seeɗa hade makko hootde Afganistaan, o hawra e jom suudu makko mo o arti ko ɓooyaani koo, Begum naati safrirde tawi ina wondi e caɗeele fooftere e caɗeele ɓernde. O maayi ko balɗe ɗiɗi caggal ɗuum. 

Ɓanndu makko artiraa to Afganistaan ñalnde 29 lewru nduu, o jaɓɓaama to laana ndiwoowa, konu, e wakili’en leƴƴi gonɗi e comci gaadanteeji, e jaagorɗe kabine ummoriiɗe e laamu Hamid Karzai . Kadi, ñalɗi ciftorgol e wirwirnde mbaɗaama ngam makko e nder juulirɗe ɗiɗi Kabul. Heddiiɓe e makko ina njibinaa e nder galle laamɗo to Kabul.