Dalit feminism

**Feminism Dalit** ko yi’annde feministe nde hawti e naamnaade darnde kastaaji e jinnaaɓe e nder yimɓe Dalit en e nder feminism e dille rewɓe ɓurɗe mawnude. Rewɓe Dalit en ɓuri hoɗde ko e Asii fuɗnaange, ko ɓuri heewde ko e Banngalteer, Inndo, Nepal e Pakistaan . Rewɓe Dalit en ina njogii caɗeele ceertuɗe e rewɓe wonɓe e kastaaji tooñooɓe e nder ɗeen leyɗeele. Ɓe ɓuri waawde wonde ko miskineeɓe, ɓe njanngaani, ɓe ngonaa ƴaañiiɓe e renndo. Feminist en Dalit ina kaɓa e ina kaɓa e potal hakkeeji rewɓe Dalit tuugnaade e jinnaaɓe, kastaaji e geɗe goɗɗe. Ɓe kaaldii e batuuji, ɓe cosi pelle, ɓe mballiri suɓaade rewɓe Dalit en woɗɓe e golle politik.

## Ɓawo
Rewɓe Dalit en ina njogii fitinaaji ɓurɗi heewde, ina heen sifaaji fitinaaji baɗeteeɗi teeŋti e rewɓe Dalit en.  Won e sifaaji njulaagu doole ko wayi no *devadasi* walla *jogini* system ina keɓtinaa tan e rewɓe Dalit en.  Yanti heen, Daliit en 6e njibinaama e galleeji mum en ina keewi anndude hakkeeji mum en walla humpitaade hakkeeji mum en.  Polis ina waawi hollirde so debbo Dalit gooto habrii bonannde, kono ɓe mbaawataa wiɗtude walla ƴettude peeje ngam fawde heen bonannde.  Fitinaaji baɗeteeɗi e rewɓe Dalit en ina njiytee e « geɗe tooñanngeeji baɗeteeɗi e sahaa kala », e wiyde Kiran Kumar Boddu e Siva Nagaiah Bolleddu, winnduɓe e *jaaynde wiɗtooji hakkunde leyɗeele ganndal Engele* .  Jokkondiral Dalit en ɓooyii "mahde no deviant" e nder kastaaji toowɗi sabu ngonka rewɓe Dalit en e nder kastaaji lesɗi.  Ɓalli maɓɓe ina cikkatnoo ko "jokkondiral" e koloñaal en Angalteer .  To leydi Nepal, wiɗto waɗaango e hitaande 2013 hollitii wonde 50,6% e rewɓe Dalit en ina njogii ñalnde kala geɗe bonɗe, ina heen mborosaaji ɓalli e mborosaaji jokkere enɗam.  Yanti heen, rewɓe Nepal Dalit en heewɓe ina poti jokkude e golle *Chhaupadi* .  To leydi Pakistaan, rewɓe Dalit en ina njogii warngooji e doole ngam naatde e Lislaam . 

### Indiya

E kitaale 1920, rewɓe Dalit en ina ngonnoo e dille luulndiiɗe kastaaji e luulndiiɓe toɗɗagol .  Rewɓe Dalit en ina njeyaa e dille ɗe ngonaa Brahman en e kitaale 1930.  Ɗee juɓɓule gadane mballitii e ƴettude kuule ngam haɓaade geɗe bayɗe no dewgal sukaaɓe, dokkal e jom suudu doole. 

E hitaande 1942, 25 000 debbo Dalit tawtoraama batu rewɓe e nder duɗe depressive to Nagpur .  Hooreejo batu nguu, hono Sulochanabai Dongre, ina haɓananoo jibinannde .  E nder batu nguu, kuule ƴettaa ngam haɓaade hakke rewɓe e ceergal, ina cemmbina dewgal keewngal, ina moƴƴina ngonka golle, ina moƴƴina naatgol rewɓe e politik e moƴƴinde jaŋde rewɓe wonɓe e leslesre. 

Rewɓe Dalit en kadi ina njeyaa e dille renndoyankooje e kitaale 1970 e puɗal kitaale 1980.  E kitaale 1970, binndanɗe nguurndam rewɓe Dalit en puɗɗii yaltude.  Heewɓe e ɓeeɗoo rewɓe ko Babasaheb Ambedkar jibini ɗum en .  Miijo rewɓe mawngo e nder leydi Indiya e nder kitaale 1980 e 1990 fuɗɗii anndude geɗe jowitiiɗe e kastaaji.  Ɗum ko waylo maantinngo e dille rewɓe ceertuɗe e kitaale 70 e 80 ɗe ƴeewtaaki geɗe kastaaji. 

### Nepal
Rewɓe Dalit en to leydi Nepal ina njogii caɗeele keewɗe ko wayi no rewɓe Dalit en to leydi Indiya.  E nder leydi Nepal caggal 1990 fof, dille debbo oo ina njokki e politik jiiɓru.  Debbo Nepalnaajo biyeteeɗo Durga Sob, sosi Fedde Dalit Rewɓe (FEDO) e hitaande 1994.  E hitaande 2010, FEDO ina joginoo fotde 40 000 tergal, ina golloo ngam neldude sukaaɓe Dalit en e duɗe e rokkude mawɓe heblooji e janngirɗe.  Lanndaaji politik rewɓe, hay so tawii ko ɗi ƴaañiiɗi, mballitii e ustude geɗe jojjanɗe rewɓe e nder leydi Nepal.  Kono ɗeen lanndaaji ɓuri heewde ko rewɓe toowɓe.  Rewɓe leslese ɓee ina njenanaa golle lannda kaa, ina kollita wonde wonaa rewɓe Nepal fof ina njogii caɗeele goote.  FEDO ina jeyaa e wallitde rewɓe Dalit en to leydi Nepal ngam ɓeydaade naatde e politik.  E hitaande 2014, batu ngu FEDO yuɓɓini, ngu yuɓɓini to Katmandu, hawri ko e teemedde rewɓe Dalit en, tawi ina waɗi heen haalooɓe ummoriiɓe e Fedde Ngenndiije Dentuɗe, ko wayi no Ziad Sheikh, gardiiɗo hoɗɓe e hakkeeji Dalit en. 

## Tuugnorgal