Amina J. Mohammed

**Amina Jane Mohammed**  GCON (dañaama e ñalnde yalnde sapponde didi e jeweey tati 27 lewru Juko hitaande dubi alif 1961) o ɓiɗɗo siyaasaajo dipolomaat e leydi Anngalteer, ko o joowaɓo cuɓol ardungal hooreejo Fedde Leyɗeele Dentuɗe Winndere.  Ko adii ɗuum, o woniino e Jaagorgal ko fayti e Taariindi leydi Naajeeriya gila hiitande 2015 haa 201, o woniino kadi balloowo e nder golle Agenda ƴellitaare caggal e nder duuɓi 2015. Ko kanko kadi woni hooreejo Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Ɓamtaare Duumotoonde.

## Nguurndam e jannde fuɗɗoode
Amina Jane Mohammed jibinaa ko to wuro Liverpool, leydi Anngalteer, ñalnde sapponde didi e jeweey tati 27 lewru Juko hitaande dubi alif 1961 e galle mum ko doktooraajo dabbaaji Naajeeriyaajo, e infirmier Angalteer. Ko kanko woni mawɗo e ɓiɓɓe rewɓe njowo.

Amina J. Mohammed janngii duɗal leslesal to Kaduna e Maiduguri to leydi Naajeeriya e duɗal Buchan to duunde Man. O janngii kadi to duɗal jaaɓi-haaɗtirde Henley Management College e hitaande 1989 kono o (w)alaa dipolomaaji makko. Caggal nde o timmini jannde makko, baaba makko wiyi o hoota leydi Naajeeriya.

## Kuugal
Hakkunde hitaande ndungu alif 1981 e nde 1991, Amina J. Mohammed gollidii e Archcon Nigeria, fedde diisnondirnde e fedde Norman e Dawbarn leydi Anngalteer. O sosii fedde Afri-Projects e hitaande 1991, o woni hooreejo fedde ndee haa hitaande 2001.

Tuggii 2002 haa 2005, Amina Mohammed yuɓɓinii Goomu Toppitiingu ko fayti e Jibnaaɓe e jannde ngam Eɓɓoore Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam ƴellitde duuɓi ujunaaje.

Amina ɓaawo ɗon o laatake balloowo mawɗo hooreejo lesdi Naajeeriya dow kuuɗe ɓamtaare duuɓi ujunaaje (MDGs). E hitaande 2005, o halfinaa ko yowitii e jokkondiral e ceede ñamaale leydi Naajeeriya ngam heɓde MDGs. Mannditaare makko ina jeyaa e peewnugol Fonds Virtual de la Poverty tawaa ina waɗi laabi kesi ngam ustude baasal, jokkondire e ƴeewndo bidsee, kam e rokkude wasiyaaji e geɗe jowitiiɗe e baasal, e peewnugol seketereejo laamu e ƴellitaare duumotoonde.

Amina Mohammed caggal mum wonti cosɗo e hooreejo fedde nde ngam ƴellitde golle e nder duɗal jaaɓi-haaɗtirde Columbia. E nder oon sahaa, o golliima e juɓɓule wasiyaaji e juɓɓule keewɗe hakkunde leyɗeele, ina jeyaa heen juɓɓule toowɗe ɗe Seketeruuji mawɗi ONU mbaɗata ngam ƴellitde golle caggal 2015 e Goomu wasiyaaji annduɓe jeytaare ko fayti e ƴellitaare doosɗe ngam ƴellitaare duumotoonde. O ardii kadi Yiilirde Ngenndiire Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Jannde, Ganndal e Pinal (UNESCO) ciimtol winndereewol ƴeewndo jannde (GME).

Gila 2012, Amina Mohammed wonnoo ko golloowo mawɗo e nder golle Agenda ƴellitaare caggal 2015, o woniino wasiya keeriiɗo to Ban Ki-moon, gardiiɗo Fedde Ngenndiije Dentuɗe e peewnugol ƴellitaare caggal 2015. E nder ndee ɗoo darnde, o woniino jokkondiral hakkunde Seketeruuji mawɗi ɗii, e Goomu makko toowngu (HLP), e Goomu Golle Udditiiɗe (OWG), e nder woɗɓe. Gila 2014, o woniino kadi e nder fedde toppitiinde ko fayti e ƴellitaare duumotoonde (Revolution des données) ngam ƴellitaare duumotoonde.

### Jaagorgal ko Feewti e Nokkuuji (2015–2017)
Amina J. Mohammed laatii jaagorgal ko feewti e taariindi e nder laamu leydi ndii, tuggi lewru Nuwemmbaaru 2015 haa lewru Feburayru2017. E nder oon sahaa, ko kanko woni luuto leydi Naajeeriya e nder Goomu toppitiingu moƴƴitingol Dental Leyɗeele Afrik (AU), tawi ko Paul Kagame ardii ɗum. O woppi laamu nder kawtal hoore lesdi Naajeeriya nyalnde 24 lewru feebariyee 2017.

E hitaande 2017, Amina Mohammed tuumaama e fedde toppitiinde ko fayti e taariindi leydi Naajeeriya ngam rokkude yamiroore nde wonaa sariya ngam naatde e leɗɗe Naajeeriya ɗe ngonaa e baasal e nder laamu makko e nder laamu Naajeeriya to bannge taariindi.Laamu leydi Naajeeriya yeddi haala kan.

### Cukko Hooreejo Fedde Ngenndiije Dentuɗe (2017– hannde)

Mohammed e cukko hooreejo leydi Amerik Wendy Sherman e hitaande 2022
E lewru Yarkomaa 2017, hooreejo Fedde Ngenndiije Dentuɗe, hono António Guterres, hollitii wonnde ina yiɗi toɗɗaade Mohammed cukko hooreejo Fedde Ngenndiije Dentuɗe. E nder ndeeɗoo darnde, omo jeyaa e Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam haɓaade mborosaaji (IACG)..

## Tuugnorɗe