Summia Tora

**Summia Tora** ko Afganistaan ​​daraniiɗo hakkeeji rewɓe e mooliiɓe, kadi ko jom ngalu renndo. E lewru Noowammbar 2023, o naati e doggol 100 rewɓe BBC.

## Nguurndam e jaŋde puɗɗagol
Ɓesngu Tora, mo iwdi Usbekistan,[1] dogi Afganistaan ​​e hitaande 1997[2] sabu ummital Taliban.[3][4] Ɓe koɗi to Peshwar, leydi Pakistaan, ɗo Tora janngi.[1][4] Tora ummii Peshawar e hitaande 2014, ngam yahde duɗal jaaɓi haaɗtirde to New Mexico to leyɗeele dentuɗe Amerik rewrude e duɗe jaaɓi haaɗtirde winndereyankooje.[4] O waɗii ekkol naatgol duɗal ngal e lewru marse 2014 to otel Serena to Kabul ; ñalnde heen, ko Taliban en njani e mayre.[4] O heɓi bak makko e hitaande 2016[5], o yahi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Earlham College, ɗo o heɓi bakkaa makko e hitaande 2020, o heɓi kadi dipolomaaji makko e nder fannuuji faggudu e jam e jaŋde aduna.[6]

Tora wonti ganndo Rodes gadano Afganistaan ​​e hitaande 2020.[3][4] O heɓi Master e nder politik renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Blavatnik to Oxford e hitaande 2021, o timmini kadi Master e ganndal to bannge sariya jojjanɗe aadee hakkunde leyɗeele to duɗal jaaɓi haaɗtirde Oxford e hitaande 2023.[6][7]

Activism e njulaagu

Tora gollodiima e mooliiɓe e ɗaɓɓooɓe asilo e nder winndere nde gila e cukaagu mum. O daraniima hakkeeji mooliiɓe Afganistaan ​​to Pakistan, Grece, Angalteer e leyɗeele dentuɗe Amerik.[1]

E hitaande 2019, Tora wondi e sosde fedde Dosti ngam jannginde sukaaɓe rewɓe ko fayti e cellal lewru e laaɓal to Afganistaan.[1][7] E hitaande 2021, Tora sosi fedde wiyeteende Dosti Network ngam wallitde Afganistaannaaɓe wonɓe e laamu Taliban, e wallitde ɗum en e yahde caggal leydi so ɓe njiɗii. Dosti hokki bursiiji jangirde e ballal ngam semmbiɗinki sukaaɓe Afganistaan'en ngam heɓugo jangirde wakkati Taliban'en haɗi jangirde sukaaɓe rewɓe e rewɓe.[1][6][7] Tora kadi huutoriima jokkondiral mum e Dosti ngam wallude won e Afganistaan ​​en dogde e leydi ndii, e wallitde mooliiɓe Afganistaan ​​en hoɗɓe e Pakistaan.[2]

E lewru suwee 2021, Tora winndi winndannde e jaaynde wiyeteende The Economist ko fayti e udditgol Afganistaan.[8]

## Aandinol
E hitaande 2022, Tora ina jeyaa e 18 keɓooɓe Fedde Echoing Green.[6] Afganistaan ​​gadano heɓde fedde nde, Tora wiyi maa o huutoro kaalis o ngam yaajtinde Reso Dosti.[6]

E lewru mee 2023, Tora innitiraa ko gooto e 30 les 30 Asii ngam batte renndo Forbes.[7] E lewru Juko hitaande 2023, Tora heɓi njeenaari CEU Open Society Prize, hono gooto e wakili’en jeegom e nder hare rewɓe Afganistaan ​​ngam reende hakkeeji rewɓe e sukaaɓe rewɓe e nder Afganistaan.[9]

E lewru Noowammbar 2023, Tora naati e doggol 100 rewɓe BBC.[10]

## Nguurndam neɗɗo
Ɓesngu Tora ina hoɗi e leydi Afganistaan ​​e hitaande 2021. Ko adii nde Kabul yani, yumma mum e banndiraaɓe mum ndogi payi Pakistaan,[2] kono baaba mum e kaaw mum ina keddii e leydi ndi, alaa fof no mbaawirta yaltude. E jokkondiral Tora e Oxford, o dañii heɓde baaba makko e kaaw makko e nder laana ndiwoowa yaltuka Kabul, ka ummii ñalnde 24 lewru bowte hitaande 2021.[1] Caggal ɗuum ɓesngu makko artiraa to leyɗeele dentuɗe Amerik e lewru abriil 2023.[2]

## Tuugnorgal
Leydi, Mark (2021-09-05). "Ganndoowo gadano Afghan Rhodes hisni baaba mum, o yiɗi waɗde ko ɓuri ɗum". Jaaynde New York. ISSN 0362-4331. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 2021-09-05. Heɓtinaama 23-11-2023.

Smith, Hanna Lusinda (2024-02-01). "Mooliiɓe Summia Tora dow sosde lowre Dosti". Sarwiis95. Heɓtinaama ñalnde 15-04-2024.

"Jaŋngoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Earlham wonti Afghan gadano heɓde bursi Rhodes". NPR. Ñalnde 11 lewru Mbooy 2020. Ƴeewtaa ko 23 Noowammbar 2023.

Deng, Boer (10 lewru nduu). "Jaɓɓungal kaawningal gila e mooliiɗo haa e ganndo Rodes". Kabaaru BBC. Heɓtinaama 23-11-2023.

"Summiya Tora '16 inniraa ko ganndo Rode". UWC-Amerik. Heɓtinaama 23-11-2023.

Zimmerman, Briyan (2022-10-13). "Earlham grad suɓaama ngam fedde winndereyankoore ngam wallitde lowre ballal Afganistaan". Koolol Earlham. Heɓtinaama 23-11-2023.

Watson, Rana Wehbe. "30 Les 30 Asi 2023: Jokkondira e Hawooɓe Renndo Gollotooɓe ngam Jaŋngo ɓurngo huuɓtodinngo". Forbes. Heɓtinaama 23-11-2023.

Tora, Summia (ñalnde 2 suwee 2021). "Summia Tora dow wurtinki baaba maako—e woɓɓe—diga Kabul". Fagguduyanke oo. ISSN 0013-0613. Heɓtinaama 23-11-2023.

"CEU inniri rewɓe e sukaaɓe rewɓe Afganistaan ​​keɓɗo njeenaari CEU Open Society". Duɗal jaaɓi haaɗtirde Orop hakkundeejo. 23-06-2023.

"BBC 100 debbo 2023: Hol mo woni e doggol ngol hitaande ndee?". Kabaaru BBC. Ñalnde 21 noowammbar 2023. Ƴeewtaa ko 23-11-2023.