open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Umar Mosque

**Juulirde Umar** ko juulirde to wuro Evington, Lecester, leydi Angalteer.[1] Mahdi ndii gasi ko e hitaande 2000. Mahdi ndii inniraa ko kaliifa ɗiɗaɓo oo, hono Umar.

## Tuugnorgal
Filip Wilkinson; Piyeer Asley; Heritage Engele, Deftere mahdi Engele, p. 96
Philip Morgan

**S. Philip Morgan** (jibinaa ko e hitaande 1953) ko jannginoowo to bannge renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Carolina worgo-Chapel Hill, kadi ko kanko wonnoo gardiiɗo nokku ɗo yimɓe leydi ndii ngoni ɗoo.[1] Morgan ina jogii dipolomaaji master e Ph.D. e nder ganndal renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Arizona, e bakkaa e nder ganndal renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde North Carolina-Chapel Hill.

Njeenaaje
2014 Ko jannginoowo tedduɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Carolina worgo, to Chapel Hill, NC
2011 Heɓoowo: Njeenaari teskinndi e golle, Taƴre Sosiyoloji ɓesngu, Fedde Sosiyoloji Amerik [2].
2008 Norb F. Schaefer, ko jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Duke, to Durham, to leydi N.C
2003 O suɓaama hooreejo fedde yimɓe Amerik
Tuugnorgal
 "Jannginooɓe — nokkuure yimɓe UNC Carolina". www.jaŋde. Heɓtinaama ñalnde 20/01/2016.
 "Heɓooɓe njeenaari golle teeŋtuɗe ɓennuɗe". Sosiyoloji e nder galle. Heɓtinaa ko 2016-01-20.[jokkondiral maayngal duumingal]
Jokkondire yaajɗe
Ɗemngal Ɓamtaare SSRI/CSDE/ardiiɗo/pmorgan
http://www.taƴre ɓesngu.com/heɓooɓe njeenaari-golle-teeŋtuɗe.html[jokkondiral maayngal duumingal]
Jeffrey David

Jeffrey David Morenoff (jibinaa ko ñalnde 27 marse 1966) ko ganndo renndo Ameriknaajo, ko jannginoowo ganndal renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan.

O wonii kadi jannginoowo politik renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Gerald R. Ford to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan, jannginoowo wiɗto to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan ngam wiɗtooji renndo, kadi ko gardiiɗo nokku wiɗto yimɓe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan . O anndaa ko e wiɗtude nokkuuji koɗki, ko faati e cellal renndo, bonanndeeji, e ŋakkeende potal renndo.[1]

Nguurndam
Morenoff naati e duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan e hitaande 1999.[2] O heɓi doktoraa makko. ummoraade e duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago e hitaande 2000.[3] Tuggi 2005 haa 2010, o woniino hooreejo fedde toppitiinde ko faati e renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan. O wonti gardiiɗo nokku janngirde yimɓe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan ñalnde 1 lewru juko hitaande 2013.[2]

Tuugnorgal
 "Jeffrey Morenof". duɗal fors.umich.jaŋde. Heɓtinaama e 2017-09-02.
 "Jeffrey Morenoff toɗɗaama gardiiɗo nokku jaŋde yimɓe ISR" (Jaaynde). Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Michigan ngam wiɗtooji renndo. 20-08-2013.
 "Jeffri D. Morenof". lsa.umich.jaŋde. Heɓtinaama e 2017-09-02.
Jokkondire yaajɗe
Hello faculté to nokku janngirde yimɓe
Hello jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Gerald R. Ford to bannge politik renndo
Binndanɗe Jeffrey Morenoff ɗe ganndo Google winndi
İskender Pasha Mosque

**Juulirde İskender Pasha** ko juulirde Ottomaan en mahiraa ko e teeminannde 16ɓiire to Trabzon, leydi Turki.

Madrasaaji gonɗi e nder galle mum nattii woodde, kadi yanaande ɓooynde to bannge hirnaange ndee, ko yanaande Iskender Pasha tan heddii. Yaajdeeji keewɗi mbaɗaama e sahaaji ceertuɗi kadi ɗum, e restoraaji, bonnii asli jumaa oo, golle kaaƴe ɗe, kono ko ɓurɗe toowde. Minaret oo ina waɗi laabi birik e kaaƴe kalaaɗe. Feere mawnde juulirde ndee ina nanndi e juulirde Green to Iznik. Binndi dow damal ngal hollitii wonde juulirde ndee mahiraa ko e hitaande 1559, binndol goɗngol ina hollita en wonde restoraaji baɗɗi juulirde ndee e mbaadi mum hannde ndii mbaɗaama e hitaande 1882.[1]

## Tuugnorgal
Juulirɗe Trabzon (tr)
Buratha Mosque

**Juulirde Buratha** (e ɗemngal Arab: جامع براثا) ko nokku dewal Shiite en taariindi e nder diiwaan Karkh to Bagdaad, leydi Irak. Ko nokku ceniɗo teeŋtuɗo wonande Shiite en sappo e ɗiɗo.[1][2][3] Juulirde nde ina wiyee mahiraa ko e teeminannde 7ɓiire dow suudu ɓooyndu Kerecee’en Nestorian, jooni nde woni ko famɗi fof kilooji joy e juulirde Al-Kadhimiya.[4]

## Tariya
Aadaaji nokku oo ina mbiya wonde mahngo juulirde ndee ko e teeminannde 7ɓiire.[3][5][6][4] Taariiha aadaaji ɗon wi'a juulirde nden laatino juulirde Kerecee'en Nestorian'en, nde ardii ɗum bee monk bi'eteeɗo Hebar. Nde Hebar hawri e Ali ibn Abi Talib, o jaɓi lislaam, o wayliti suudu dewal lislaam.[3][5][6] Juulirde ndee e oon sifaa ina woodi haa e teeminannde 10ɓiire, nde kaliifa Abbasiid Al-Radi yamiri yo juulirde ndee rutte ngam haɓde e renndooji Shiite en.[2] Caggal nde juulirde ndee yani, yimɓe nokku oo ngullitii e haala kaa to guwerneer Bagdaad, o mahi juulirde ndee, o winndi toon innde kaliifa Al-Radi ngam haɗde nde yani.[2][1]

## Daartol jamaanu
Hesɗitin'de juulirde ndee waɗi ko e duuɓi 1659 e 1933.[3][5][6] E hitaande 1955, juulirde ndee mahiraa haa timmi e doole nokku oo, minareeji ɗiɗi kesi naatnaa e nder galle hee.[5][3][6]

Nafoore diine

## Mihrab juulirde Buratha
Juulirde Buratha ko nokku ceniɗo maantinɗo wonande Shiite en sappo e ɗiɗo sabu jokkondiral mum e Ali ibn Abi Talib.[6][3][5] Ina wiyee e defte ceniiɗe Shiite en wonde Alii fooftii ɗoo caggal hare e Khawarij en.[6][3][5] Kaawis goɗɗo mo Shiite en kaali ko Aali fiyi haayre e nder leeso jumaa, ɗum hollitii ɓuuɓri kesiri.[6][3][5]

Nafoore Kerecee’en

Won sikkuɓe wonde haayre nde e nder juulirde ndee ko nde Mariyam jeyi.[3][5] Ina sikkaa kadi wonde Patriarch Ibrahiima e Patriarches caggal makko ina njuula e nokku hee, gooto e Patriarches hono noon ina wirnaa e nder juulirde ndee.[4]

## Bommbooji 2006
Winndannde mawnde: Bommbooji juulirde Buratha

E hitaande 2006, bommbooji tato, ɗiɗo e nder tato ina mbaɗi rewɓe, njani e koye mum en e nder galle juulirde, 85 maayi heen, 160 ngañiima heen.[7] Ñawannde ndee kadi ko njangu gonngu e politik Iraknaajo biyeteeɗo Jalaluddin al-Saghir, tawtoraaɗo e jumaa oo e oon sahaa, ko kanko woni waajotooɗo mum mawɗo. Kono Saghir bonnaaka e njanguuji ɗii.[8]

## Ƴeew kadi
Doggol juulirɗe leydi Irak

Doggol juulirɗe Bagdaad

Tuugnorgal

"Nafoore juulirde Buratha".

"Juulirde Buratha".

"جامع براثا ومقام الإمام علي (عليه السلام) - موقع قسم الشؤون الدينية - العتبة العلوية المقدسة". alluwal.imaali.net. Heɓtinaa ko 2024-04-04.

"Yi'annde taariiha juulirde Al-Buratha – Jaaynde Shiite'en duniyaaru". 2016-04. Heɓtinaa ko 2024-04-04.

"التعريف في الجامع والروايات التي تخصه". جامع براثا. Heɓtinaa ko 2024-04-04.

"إطلالة تاريخية مختصرة عن تاريخ جامع بُراثا الشيعي , كهف العجائب،". web.arsiif.org. 14-07-2017. Heɓtinaama ñalnde 2024-04-04.

"Duzens maayii e njanngu juulirde Irak". 2006-04-07. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 24-05-2019. Heɓtinaama ñalnde 11-05-2023.

Nguurndam Irak: Ñalawma e gite, BBC, 2006-04-07
Ar-Rahman Mosque (Aleppo)

**Juulirde Ar-Rahmaan** (aarabeere : جَامِع ٱلرَّحْمَٰن , e ɗemngal romaan : al-Jāmiʿ ar-Raḥmān ) ko juulirde hanndeyankoore to Aleppo, leydi Siiri, tawaande e laawol laamɗo Faisaal. Nde udditaa ko e hitaande 1994, nde waɗi ko mbaydi jillondirndi e mahdi Umayya en adanndi e juulirɗe jamaanu.

Ina waɗi dome mawɗo hakkundeejo taarotooɗo minareeji 2 toowɗi e 4 ɓurɗi juutde. Koɗorɗe juulirde ɗee ina pawee kaaƴe e mbaadi kelle Qur’aana gaadanteeje, ina mbinndaa heen won e aayeeji ummoraade e suura Ar-Rahman.[1]

## Galle
Juulirde nde ina mahi e hitaande 1983. Henk van Rinsum, suudu defte ngenndiije

## Tuugnorgal
Ar-Rahma Mosque, Kyiv

**Juulirde Ar-Rahma, (Ukrani: Мечеть Ар-Рахма), firti** ko juulirde yurmeende, ko juulirde to Kiev (Kiev), laamorgo leydi Ukrain. Nde mahiraa ko hakkunde kitaale 1996 e 2000 to leegal Tatarka wuro ngoo.

**Tariya**

Eɓɓoore adannde ngam mahde juulirde to Kiev ko e hitaande 1897. Juulɓe oon sahaa mbaawii udditaade galle dewal to Kiev to 5 Peace Street, to galle Kalinovich to Podil. Eɓɓoore mahngo juulirde nde waɗi ko e hitaande 1991.

Yamiroore dokkal leydi juulɓe Ukraine (DUMU) ngam mahngo e toppitagol galle ciftorgol ngol, ko ñalnde 5 feebariyee 1996, njuɓɓudi laamu Kiev rokki ɗum. Pewnugol juulirde ndee waɗi ko e daawal, juulɓe wuro ngoo ndokki kaalis. Juulde Aljumaa, juulde, e kewuuji keewɗi puɗɗii ko nde feccere adannde juulirde ndee timmini e hitaande 1998.

E hitaande 2000, lewru ɓuuɓndu waɗaama e dow dome jumaa keso oo. Juulirde ndee udditaama e hitaande 2011.[2]

## Ƴeew kadi
Lislaam e nder leydi Ukraine

## Tuugnorgal
Juulirde Kiev to Tatarka udditaama e dow laabi

^ "Ukraine: Juulirde ɓurnde mawnude e Kiev udditaama caggal duuɓi 17 mahngo". Ref aduna. HCR. Ƴeewtaa ko ñalnde 11 Oktoobar 2021.
Palopo Old Mosque

**Juulirde ɓooynde Palopo** (Indonesiya : Juulirde Tua Palopo) ko juulirde daartol to Sulawesi Fombina, Inndoneesi.  Juulirde nde mahaa ko e hitaande 1604, nde jeyaa ko e juulirɗe ɓurɗe ɓooyde e nder duuɗe ɗee.  Juulirde ndee ina anndaa e mbaadi mahdi mum keeriindi.  **Limtol**

[waylu iwdi]

Juulirde ɓooynde Palopo mahiraa ko e wuro Palopo hedde hitaande 1604, ko ganndo gooto ummoriiɗo Hirnaange Sumatra, hono Datuk Suleymaan mo nganndu-ɗaa ko Daruk Pattimang.  Juulirde ndee mahiraa ko e toowgol Laamu Luwu, ngu jaɓɓi lislaam, e les laamu Datu Payung Luwu XVI Pati Pasaung Toampanangi, walla Sultan Abdullaah Matinroe.[1]

To bannge mahdi, ko ɓuri heewde ko kaaƴe e kaaƴe.  Kolonel mawɗo oo ko leɗɗe nokkuuje anndiraaɗe cinna gori.  Juulirde ndee kadi ina jokki e jolɗe joy ɗe maande jolɗe joy lislaam.  Ko ɓuri heewde e mayre ina jogii mbaadi mum adanndi, hay so tawii noon mimbar oo feewnaama sabu ko mborosaaji ñaami ɗum, wonti ɓuuɓɗo.  Koɗorɗe juulirde ɗee ina njottii 94 cm, ina njogii henndu laaɓndu nder mum.[2]

### Tuugnorgal
[waylu iwdi]

^ Jump up to:a b Juulirde Tua Palopo Bukti Islaam Mengakar e nder leydi Sulawesi Selatan.  Heɓtinaama ñalnde 15 Abriil 2021.

^ Jump up to:a b Sejarah e juulirde Keunikan Tua Palopo.  Kabaruuji Sindo.  Heɓtinaama ñalnde 15 Abriil 2021.
Abdul-Rahman bin Nasir al-Barrak

**Abdul-Rahmaan bin Nasir al-Barak** (arab: عبد الرحمن بن ناصر البراك, jibinaa ko hitaande 1933 walla 1934) ko diine salafiyanke Sawuudnaajo.

E hitaande 1994, al-Barrak e diineeji Sawudit goɗɗi cifaaɗi e inɗe mum en, Osama bin Laden ina njetta ɗum en sabu mum en luulndaade Mufti mawɗo e oon sahaa Abd al-Aziz ibn Baz e nder ɓataake mum udditiiɗo feewde e Sayku Bin Baz ko fayti e ŋakkeende Fatwa mum e dow jam e Yahuudiyankooɓe.

Lowre makko ndee haɗaama to Sawuud sabu nde "ƴellitde miijooji e teskuyaaji cuusal".

## Fatwaaji
Al-Barrak ƴettii hakkillaaji ngam yaltinde fatwaaji, walla jamirooje diine, luulndiiɗe. Gooto e fatwaaji ɗii noddi ko seerndude rewɓe e worɓe no feewi. Fatwa oo wiyi "mo jaɓi ndee jillondirde ... ina jaɓi geɗe harminaaɗe, kadi kala jaɓɗo ɗum ko kafirɗo kadi ɗum firti ko ruttaade e Lislaam ... So tawii ko o rewtinoowo walla o foti warde ... sabu o salii, o rewaani." ko Sharia."

E lewru mars 2008, Al-Barak yaltinii fatwa ngam wiyde winndooɓe ɗiɗo jaaynde Al Riyaad, hono Abdullaah bin Bejad al-Otaibi e Yuusuf Aba al-Khail, ina poti ñaaweede sabu mum en murtude sabu "binndanɗe fenaande" maɓɓe jowitiiɗe e cate "keefeeɓe". e warde so ɓe tuubaaki.

## Tuugnorgal
Al-Nilin Mosque

**Juulirde Al-Nilin** (walla Juulirde Niiluuji ɗiɗi e ɗemngal Arab: مسجد النيلين ) ko juulirde to Omdurman, leydi Sudaan. Nde woni ko e daande maayo Niil hirnaange, sara nokku ɗo Niiluuji ɗiɗi ɗii kawrata ɗoo. Nde mahiraa ko e kitaale 1970 e jamaanu Nimeiry to leydi Sudaan, gila ndeen nde woni ko e nokkuuji diineeji ɓurɗi moƴƴude e nder leydi ndii.

## '''Tariya'''
Faandaare juulirde ndee ko eɓɓoore binndol Gamer Eldawla Eltahir, janngoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Khartoum. Ko hooreejo leydi Sudaan biyeteeɗo Jaafar Nimeiry suɓii nde ngam mahde nde. Juulirde ndee timminaa ko hitaande 1984.

## Ƴeew kadi
Doggol juulirɗe

Doggol juulirɗe Afrik

Doggol juulirɗe leydi Ejipt

## Tuugnorgal
^ Juppu haa: a b "Juulirde Nilein". Archnet. Heɓtinaama ñalnde 28-05-2016.
Mubarak Mosque, The Hague

**Juulirde Mubaarak** (Hollande: Mobarakmoskee) to La Haye woni juulirde adannde mahaande ngam faandaare e nder leydi Pays-Bas.[1][2] Sir Muhammadu Zafarullah Khan lelni kaaƴe mayre ñalnde 20 lewru Mbooy hitaande 1955 caggal ɗuum o udditi juulirde nde ñalnde 9 lewru Duujal hitaande 1955,

## Tariya
Renndo juulɓe Ahmadiyya arii leydi Pays-Bas e hitaande 1947, ko Qudrat-Ullah Hafiz woni misiyoŋ gadano.

## Mahdi
Juulirde ndee ko Frits Beck waɗi ɗum. E lewru sulyee 1963, cuuɗi ɗiɗi tokoosi ɗi kaŋŋe mbaɗi, ina njahdi e meeteruuji 2 dow mahdi ndii, mahaa caggal nde jaɓaa e lewru feebariyee 1963.

### Bonnde
Ñalnde 8 ut 1987 subaka, jumaa oo ina fotnoo ustaade, tawi ko neɗɗo hollirɗo hoore mum wonde "juulɗo sunna". Neɗɗo oo wiyi wonde juulirde ndee waajaaki "Islaam goonga", o miijii wonde "ina foti waɗeede". Caggal nde yiite ndee yani, jumaa oo ina joginoo mbaadi bonndi, ina haani feewnireede.

#### Hesɗitinde

Ardiiɓe renndo ngo ɓadtii architecte Ahmadi, Abdul Rashid mo London, nde tawnoo ko kanko woni e diisnondirde juulirɗe ngam misiyoŋaaji Ahmadi keewɗi e nder winndere nde tawa o yoɓaani. Municipaalitee oo rokki yamiroore ñalnde 22 feebariyee 1995, mahngo ngoo fuɗɗii ko e fedde wallitooɓe ñalnde 29 mee 1996 nde kaliifa nayaɓo renndo ngoo, hono Mirza Tahir Ahmad, lelni kaaƴel ngel ngam moƴƴinde e mawninde. Yaajde ndee udditaa ko ñalnde 30 oktoobar 1998.

Pewnugol minaret oo fuɗɗii ko e fuɗɗoode hitaande 2005, udditaa e dow laabi ñalnde 9 lewru Duujal hitaande 2005.[3]

Ñalnde 3 lewru juko hitaande 2006 laamɗo debbo biyeteeɗo Beatrix mo Pays-Bas yilliima juulirde Mobarak ngam siftorde duuɓi 50 mahdi ndii.[4]

## Ƴeew kadi
Ahmadu

Lislaam to Pays-Bas

Doggol juulirɗe leydi Pays-Bas

Doggol juulirɗe gadane e leydi

## Tuugnorgal
^ "Juulirde Mobarak- La Haye, Pays-Bas". juulirɗe ahmadiyya.

^ Holl, Asamaan (2016-07-09). "Juulirde ɓurnde ɓooyde e Pays-Bas". Hollande asamaan. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 2020-04-04. Keɓtinaa ko 2020-04-04.

^ Roos, Erik (2009). Wakiiliijo Architectural Lislaam: Design juulirde nde juulɓe yamiri to Pays-Bas. Jaaynde duɗal jaaɓi haaɗtirde Amsterdam. - 65. .

^ "Juulirde adannde to Pays-Bas duuɓi 50". 12-13 hitaande 2005. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 2009-04-05.
Mosque of Ibrahim Terbana

**Juulirde Ibraahiima Terbana** (aarabeeɓe: مسجد ابراهبم تربانة, e ɗemngal romaan: juulirde ibraahim terbana) anndiraande kadi juulirde terbana, ko juulirde Misra to Aleksandiriya mahiraa e hitaande 1684-1685  njulaagu ina wiyee Hajju Ibraahiima Terbana.[5][6][7].  **Wakere**

[waylu iwdi]

Juulirde Ibraahiima Terbana woni ko e laawol Faransa,[8][9] e nder diiwaan El Gomrok.[10][11]

## Restoraasiyoŋ
[waylu iwdi]

Restoraasiyoŋ juulirde ndee fuɗɗiima waɗeede gila 2010.[12]  Miliyoŋaaji 23 ugiyya Misra ina mbaɗee e nder njuɓɓudi ndii ngam hisnude juulirde ndee e yimɓe ƴaañooɓe e senngo juulirde ndee.[13]

Mahdi

## [waylu iwdi]
Minaare juulirde Ibraahiima Terbana ina wallita e koloñaaluuji ɗiɗi ɓooyɗi laamorgo Korintu.[14][15][16]  Yaasi juulirde ndee ko daneejo, so wonaa damal ngal pentiraa boɗewal e ɓalewal e mbaadi Delta.[17][18]

## Tuugnorgal
[waylu iwdi]

^ Noel Watson, Paul Schellinger, Trudy Ring (5 mars 2014).  Fuɗnaange hakkundeejo e Afrik.  Taylor e Farayse.  .

^ Jones, Dalu (1978).  Nate tile e nder Afrik worgo.  Jones.  .

^ Lee, Satin, Jesika, Antoni (2012).  Tagofeere Misra tan.  Tagofeere wootere.  .

^ Ricaardson, Jaakbos, Dan, Daniyel, Jesika (2003).  Misra.  Ardiiɓe ɓuuɓɓe.  p.  599. .

^ Grady, Ellen (30 lewru Duujal hitaande 2021).  DEFTERE MISIRA ƊEMNGAL Yahooɓe e Leydi Taariindi e Sirlu.  Jaaynde Notion.  .

^ "Juulirde Terbana, juulirde ɓurnde ɓooyde e nder Alexandria".  Ahram e Enternet.

^ "Juulirde Tarbana... nokku turism mo nawtata Alexandria haa jamaanu Ottoman".  Asharq Al-awsat.

↑ Hans-Gunter Semsek (2010).  Misra: ko duɗal Nilreise.  DuMont Reiseverlag.  .

^ Nokkuuji Dewɗi (1986).  E dow Leydi Kaayeefi II.  Nokkuuji Deus.

^ "Neɗɗaagu ina fiyra juulirɗe gonɗe e Alexandrie".

^ "mahiraa ko e teeminannde 17ɓiire.. Ko ɓooyi ina itta ƴaañorgal e juulirde Tarbana to Alexandria".  masrawi.com.

^ "Waɗtugol juulirde Terbana".  Kontrakteruuji aarabeeɓe.

^ "Waɗtugol juulirde Tarbana to Alexandria, hello lowre Hooreejo leydi Ejipt".  hooreejo leydi.yeru.

^ Misra ( DK Seedeeji njilluuji).

^ Dan Richardson, Daniyel Jaakobs (Seeɗto 2011).  Ardorde ɓuuɓnde to Kayhayɗi & Piramiduuji.  Pinguin.  .

^ Eva Ambros (2001).  Misra.  Muulngo Hunter.  .

^ Mikael Haag (1981).  Ardorde Travelaid to Ejipt.  Yahdu.  .

^ Forster, Edward (2 feebariyee 2024).  Alexandria: Tapestry nguurndam gonɗam e nder wuro waylotoongo.  Deftere Naamaskar.
Djamaa el Djedid

**Djama’el Djedid** (الجامع الجديد),[2][3] kadi firti ko Jamaa al-Djedid,[2] walla Jamaa El Jedid (maanaa Juulirde Keso) ko juulirde to Alseri, laamorgo leydi Alseri.[4]  Nde winndaa ko e hitaande 1660/1070 hijrik e binndol dow damal maggal mawngal.  Ndeen binndol kadi ina hollita mahngo maggo ko al-Hajj Habib, guwerneer Janissary to diiwaan Alseri toɗɗaaɗo e laamu laamɗo Ottomaan to Konstantinopol.[3]  E laamu Farayse, juulirde ndee ina wiyee Juulirde Pêcherie[2] e **ɗemngal Engele** **Juulirde Liɗɗi** (Mesdjed el-Haoutin).[4].  **Mahdi**

[waylu iwdi]

Dome hakkundeejo oo ina yettoo 24 meeteruuji toowɗi, ina fawii e dow ŋoral nay rewrude e taƴre e penndiiji nay.[3]  Ɗeeɗoo ŋoral nayi ina taarii ɗum en cupulaaji nay oktagonal.  Hakkunde ɗeen nokkuuje kaaƴe, ɓulli barmeeji ina njuɓɓina banngeeji tati tawi nokku nayaɓo oo, fa’de e mahol kibla, ina suddii ɓulli nayaɓi ɗii, ina waɗi bayli tati, ina taarii banngeeji ɗiɗi ɗii fof ko ŋoral.[3]

Djamaa el Djedid : Patronage Ottomaan en ardii mbaydi ndii to bannge njuɓɓudi e fawaade e fawaade e mbaydi.  Mahdi ndii ina seerti e jillondiral mum e aadaaji mahdi keewɗi, ina heen geɗe ummoriiɗe e mahdi diine Andalusia e fuɗnaange Itaali, jogiiɗi batte to Alseri e oon sahaa.[4]  Nate nder juulirde nden holli bawɗe itaaliyanko'en nden boo arc mihrab tokki bana Andalusia.  Huutoraade marbere Itaali e nokku leɗɗe ngam minbar ina hollita aadaaji Ottomaan en, hay so tawii noon geɗe ɗee fof ko nanndi e minbaruuji Afrik worgo.[3]

Juulirde ndee woni ko e bannge fuɗnaange Place des Martyrs.  Koɗorɗe qibla ina kuutoroo laawol Amilcar Cabral keewngol yimɓe.  Juulirde mawnde Almoravid Alseri (Mahi c.1097 CE) kadi ina rokka e dow laawol gootol, meeteruuji capanɗe jeeɗiɗi to fuɗnaange.[4]  Juulirde ndee heɓi innde mum nde wonaa laamuyankoore ndee ko e ɓadtaade laana ndiwoowa, e tawtoreede liɗɗi nokku oo.  Juulirde ndee ina waɗi 27 meeter njaajeendi e 48 meeter njuuteendi tawi ko mahol kibla ngol woni e saraaji mahdi ndii to bannge worgo.[4]

Kaaƴe jumaa oo ina danee no feewi e yaasi mum, ina heen cuuɗi mum, ɗum noon ina waɗi mbaadi daneeri ngootiri.  Ina jeyaa e ko hollirta kalaace tan e yaasi oo, ko laylaytol tile ngol taƴata ŋoral fawaade e dow mahe juulirde ndee, ina fadi Place des Martyrs.  Hay so tawii ko ɓuri heewde e juulirde ndee ina hollita batte Ottomaan laaɓtuɗe, minaret oo tuugii ko e mbaadiiji kareeli gaadanteeji Afrik worgo.  E fuɗɗoode ko 30 meeter toowɗo, hannde ko 25 meeter tan dow tolno mbedda, sabu ɓeydagol tolno mbedda seeɗa seeɗa.  Waktu oo, mo mahoowo Faraysenaajo biyeteeɗo Bournichon naatni e nder minaret oo, ko adii fof ko e nder Palais Jenina.[3]

## Imaamuuji teskinɗi
[waylu iwdi]

Mohammed Charef (1908-2011)
Ouro Gueladjo

**Ouro Gueladjo** ko wuro e komin e nder leydi Niiseer.[1] Haa e hitaande 2012, ina waɗi 27 553 neɗɗo.[2]

## Tuugnorgal
Loi n° 2002-014 haa 11 JUIN 2002 sosde kominaaji e fiɓnde inɗe maɓɓe chefs-liux [jokkondiral maayngal duumingal]. Ina heen doggol 213 komin ladde e jooɗorɗe, 52 komin wuro e jooɗorɗe

"Niiseer: Fedde Municipaal (Departemaaji e Kominuuji) - Limlebbi Yimɓe, Karte e Karte". www.yimɓe wuro.de. Heɓtinaama ñalnde 21-2024.
Oubandawaki Makiani

**Oubandawaki Makiani** ko hoɗorde aadee e nder diiwaan Arlit to diiwaan Agadez to worgo-cakaare leydi Niiseer.

## Jokkondire yaajɗe
Kartal satelit to Maplandiya
El Barani Mosque

′′**EarkitektuurTipejuulde**

**Juulirde Berrani** (aarabeere: مسجد براني) ko juulirde taariinde e nder wuro Alseri.  Juulirde ndee woni ko e nder nokku biyeteeɗo Casbah Alseri, mo UNESCO winnditii.  Ngo woni ko e mbedda Bab Jadid, ina hawra e damal galle laamorɗo Dar al-Sultan.

## Etimoloji
[waylu iwdi]

Helmere "Berrani" ndee huutortenoo ko ngam hollirde yimɓe ummoriiɓe caggal leydi Alseri ngari hoɗde e golloraade.[1]

## Tariya
[waylu iwdi]

Juulirde nde ko Ottomaan en mahi ɗum e hitaande 1653 sara galle maɓɓe ngam rokkude Berrani en hoɗɓe e nokku hee nokku juulirde.  Nde fawii ko e yimɓe Berrani gollotooɓe e yaasi galle laamorɗo, ɓe mbaawaa naatde e jumaa nder galle laamorɗo ngam kisal.[2]  E nder njiimaandi Farayse, jumaa oo waɗtaa ko e nder galleeji konu, caggal ɗuum o waɗta ɗum eklesiya.  Laamu koloñaal Farayse toɗɗiima juulirde nde ngam wonde ndonu pinal e hitaande 1887. Caggal nde Alseri heɓi jeytaare mum, nde artiraa juulirde nde.[3]

E hitaande 2016, peewnugol jaawngol suudu nduu waɗiraa ko e gardagol Biro toppitiiɗo ko fayti e jeyi pinal reenaaɗo caggal nde feccere e mayre yani.  Ko ɓuuɓol ngol waɗi ko sabu ndiyam toɓooli ndunngu ina ɓuuɓna koloñaaluuji hakkundeeji ballitooji suudu nduu.  Juulirde nde, nde jooni ina yahra e duuɓi 360, ina wondi e caɗeele teeŋtuɗe e nokkuuji goɗɗi kadi, haa arti noon e fonndaasiyoŋ e mahe.[4]  Juulirde ndee meeɗaa feewnireede walla moƴƴineede e kala juɓɓule toɗɗaaɗe, haa arti noon e jamaanu koloñaal.[5]

## Imaamuuji teskiiɗi
[waylu iwdi]

Mohamed Charef (1908-2011)
Eski Mosque, komotini

**Juulirde Eski** (Gerec: Εσκί Τζαμί, ummoraade e Turki: Eski Camii, "Juulirde ɓooynde") ko juulirde e nder wuro Gerek wiyeteengo Komotini, nde ummorii ko e hitaande 1608, walla 1677/88, tuugnaade e binndol.  Ko waawi heen wonde fof, juulirde Eski ndee mahiraa ko caggal juulirde Yeni ("Keso") hitaande 1585, kono ina gasa tawa juulirde asliire ina darii e oon nokku, ina yahra e jamaanu nde Ottomaan en keɓti nokku oo e les njiimaandi Evrenos.  E wiyde salname Ottoman 1892, juulirde ndee ina waɗi binndol e ɗemngal "ngal wonaa Ottomaan", ɗum noon ina gasa tawa juulirde ndee mahiraa ko e nokku ɗo juulirde Bizantiin wonnoo.

E kitaale 1910, Bulgarinaaɓe mbaɗti juulirde ndee eklesiya, ɓe mbonni feccere e minare ndee (haa e Sherefe).  Mahdi ndii artiraa ko e juuɗe juulɓe seeɗa e hitaande 1919-20, e les njiimaandi Farayse biyeteeɗo Komotini.  Oon sahaa, minaret mo ɓe ndarni oo e balkonuuji 2 jooni ɗii, mahaa.

## Iwdiiji
[waylu iwdi]

"Μουσουλμανικά Μνημεία Δυτικής Θράκης, Ελλάδα".  Μουφτεία Ξάνθης, Κομοτηής, Έβρου.  2009. Kelle 10-11.  Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 31-01-2012.  Heɓtinaama e 2018-11-05.
Ghayebi Dighi Mosque

**Juulirde Ghayebi Dighi**, (Bengali: **Juulirde** **ɓooynde, e ɗemngal** Arab: ko **juulirde ɓooynde Diiwaan Sylhet**.  Ko nokku teeŋtuɗo mo Departemaa Arkewolosi to leydi Bangladesh toppitii.[1][hoolkiso ngo ŋakki] Binndol kaaƴe duuɓi 400 yiytaa to Ghayebi Dighi (maayo), jooni ina holliraa e nder galle mooftirɗo geɗe leydi Bangladesh.[2].  ][nafitirki?].  **Ƴeew kadi**

[waylu iwdi]

Doggol nokkuuji arkewolosi e nder leydi Bangladesh

Doggol juulirɗe e nder leydi Bangladesh

## Tuugnorgal
[waylu iwdi]

↑ Alam, Safikul (2012).  "Departemaa Arkewolosi".  E nder Lislaam, Sirajul;  Jamal, Ahmed A. (njuɓɓudi).  Banglapediya: Ansiklopediya ngenndiijo leydi Bangladesh (Ed. ɗiɗaɓo).  Renndo Aasiyankeewo to leydi Bangladesh.

^ Hakim, Md Abdul (2012).  "Upazila Zakiganj".  E nder Lislaam, Sirajul;  Jamal, Ahmed A. (njuɓɓudi).  Banglapediya: Ansiklopediya ngenndiijo leydi Bangladesh (Ed. ɗiɗaɓo).  Renndo Aasiyankeewo to leydi Bangladesh.
Great Mosque of Testour

**Juulirde mawnde Testour** (aarabeere: الجامع الكبير بتستور) ko juulirde wonnde e wuro Testour e nder diiwaan Beja, leydi Tuunus.  Ko 76 km hakkunde laamorgo leydi Tunis, e nder caka wuro ɓooyngo.  Ina waɗi mahdi Andalusi, haa teeŋti noon e minare mum, ina waɗi binndi e geɗe mahdi Andalusia.  Toowgol minaret oo ko meeteruuji 23, ko sifaa oktagonal.  Fasaad minaret oo ina udditee e windooji tokoosi ɗiɗo, pawaaɗi e binndi glaas e waktu mekanik to dow.  Nafoore maggal ina nanndi e beldital Aragon to fuɗnaange Espaañ.  Juulde ndee, ko jiidaa e sahn gonɗo e hakkunde juulirde ndee, ina waawi hoɗde fotde 1000 juulɗo.  Pewnugol juulirde ndee huutoriima kaaƴe kalkeer, njaareendi Espaañ e marbere ko jiidaa e porselin kalaace e kaɓirɗe kuutorteeɗe e mahngo mihrab.  Juulirde nde fuɗɗii ko e hitaande 1631, gardiiɗo mayre ko Muhammadu Tigharinu[1], eggiyanke iwdi Andalusia, jooɗiiɗo Testour e hitaande 1609.[2].  **Ƴeew kadi**

[waylu iwdi]

Doggol juulirɗe leydi Tuunus

## Tuugnorgal
[waylu iwdi]

^ Juppu haa:a b c Juulirde mawnde Testour.  Musium mo Alaa Keeri.  Heɓtinaama ñalnde 8-2-2017.

^ "Yiytu Naalankaagal Lislaam - Musium wirto - monimaaji_isl_tn_mon01_3_en".  www.yiytude karte lislaam.org.  Heɓtinaama ñalnde 13-07-2018.
Ann shola

**Ann Shola** Orloff (jibinaa ko e hitaande 1953) ko ganndo renndo Ameriknaajo, ganndo ko faati e renndo taariindi, ko faati e ŋakkeende potal hakkunde jinnaaɓe e renndo, ko faati e miijo renndo e renndo politik. Ko o porfeseer to bannge renndo e ganndal politik e yiilirde toppitiinde ko fayti e njuɓɓudi (Columbian Exposition) to duɗal jaaɓi haaɗtirde Northwestern. O woni kadi gardiiɗo politik renndo, mo jaaynde jaaɓi-haaɗtirde Oxford yaltini, nde o sosi e Barbara Hobson (jaaɓi-haaɗtirde Stockholm) e hitaande 1994.

O heɓi B.A. ummoraade e duɗal jaaɓi haaɗtirde Harvard e hitaande 1975 e Ph.D. ummoraade e duɗal jaaɓi haaɗtirde Princeton e hitaande 1985. O woniino porfeseer njillu to duɗal jaaɓi haaɗtirde Orop, Sciences Po to Pari e duɗal jaaɓi haaɗtirde ngenndiwal Ostarali.

Defte makko ina njeyaa heen : Reentaade jamaanu: Politik, Taariindi e Sosiyoloji (koolaaɗo kuuɓal e Julia Adams e Elisabeth Clemens; Duke, 2005) e Dowlaaji, Luumooji, Iwdiiji: Jinnaaɓe, Liberalism e Politik Renndo to Ostarali, Kanadaa, Angalteer e Dental Dowlaaji Amerik (e Juliya O’Konor e Sheila Shaver; Kambrij, 1999).[1]

Tuugnorgal
 "Ann Shola Orloff - Departemaa Sosiyoloji -- Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Weinberg, Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Fuɗnaange-rewo". www.sosiyoloji.fuɗnaange-rewo.edu. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 15-04-2012.
Lawrence Nicholas

**Lawrence T. Nichols** (jibinaa ko ñalnde 21 lewru Duujal hitaande 1947, to Chicago, Illinois) ko jannginoowo ganndal renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Virginia Hirnaange to Morgantown, Virginia Hirnaange.[1]

Jaangirde
Nichols heɓi AB (1969) e MA (1973) to duɗal jaaɓi haaɗtirde Saint Louis, o heɓi kadi doktoraa makko. ummoraade e duɗal jaaɓi haaɗtirde Boston e hitaande 1985.[1]

Kugal
Nichols ko gardiiɗo jaaynde wiyeteende The American Sociologist, jaaynde ƴeewtotoonde daartol, ngonka hannde e ko fayti e ganndal renndo. O jeyaa ko e sosde duɗal jaaɓi haaɗtirde West Virginia.[1]

Wondude e Anthony F. Buono, o hollitii mbaadi kuuɓtodinndi renndoyankeewo e nder golle maantiniiɗe, "Facciro jom jawdi e jom jawdi en e darnde renndo njulaagu".

Tuugnorgal
 "Nichols, Lawrence | Departemaa Sociyoloji e Anthropologie | Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Virginia hirnaange". soca.wvu.jaŋde. Heɓtinaama ñalnde 2024-08-04.
Denis o'hem

**Denis O'Hearn ko politikyanke Ameriknaajo**, golloowo e duɗal jaaɓi haaɗtirde Texas to El Paso, ko jannginoowo to bannge renndo e anthropologie.

Nguurndam e jaŋde puɗɗagol
O'Hearn ko jeyaaɗo to Carlsbad, to leydi Meksik. O heɓi dipoloma makko ko faati e faggudu to duɗal jaaɓi haaɗtirde New Mexico, o heɓi kadi seedantaagal makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde New Mexico to bannge faggudu, dipolom makko ko to bannge renndo, dipolom makko ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan to bannge renndo. O janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde leydi Irlande, o woni ganndo Fulbright.[1]

Kugal
O'Hearn ko adii ɗuum o wonnoo ko porfeseer sosiyoloji to duɗal jaaɓi haaɗtirde Binghamton tuggi 2006 haa 2016, hooreejo departemaa sosiyoloji Binghamton tuggi 2014 haa 2016, e porfeseer mbayliigu renndo e faggudu to duɗal jaaɓi haaɗtirde Queen's Belfast tuggi 2003 haa 2008. O kadi Duɗal jaaɓi haaɗtirde Wiskonsin–Madison e Duɗal jaaɓi haaɗtirde Notre Dame. O'Hearn winndii ko heewi e fannuuji faggudu politik, ballal hakkunde yimɓe, kasooji ceertuɗi, e Irlannda.[2][3]

Binndanɗe cuɓaaɗe
O’Hearn, Denis (1998).
O’Hearn, Denis (2001) Faggudu Atlantik: Angalteer, Amerik e Irlannda, jaaynde duɗal jaaɓi haaɗtirde Manchester
O’Hearn, Denis (2000) “Aduundeyankaagal, ‘Tigguuji kesi,’ e timmoode Dowlaaji ƴellitaare? Haala tiggu Celtic”, Politik e Ummato 28 (1), 67-92
Tuugnorgal
 "Denis O'Hearn". Duɗal jaaɓi haaɗtirde Texas to El Paso. Heɓtinaa ko 25-10-2023.
 "Denis A. O'Hearn - Nate jannginooɓe UTEP". Duɗal jaaɓi haaɗtirde Texas to El Paso. Ƴeewtaa ko 2021-03-01.
 "Dinnde janngirde Denis O'Hearn 2017" (PDF). Duɗal jaaɓi haaɗtirde Texas to El Paso. 2017. Ƴeewtaa ko 2021-03-01.
Dara rourke

**Dara O'Rourke** ko ganndo ko faati e weeyo, ganndo humpito e ko jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni, Berkeley ɗo o jogii toɗɗagol e nder departemaa ganndal weeyo, politik, e njuɓɓudi. Ko kanko kadi sosi GoodGuide, kuutorgal njulaagu to internet ngam heɓde humpitooji ko faati e njulaagu geɗe njulaagu ko wayi no pijirlooji, nguura, e detergen. Ko adii nde o jannginta to duɗal jaaɓi haaɗtirde Berkeley, O’Rourke ina janngina to duɗal jaaɓi haaɗtirde Massachusetts.

Ƴeew kadi
Ganndal taariindi
Ganndal humpito
Jokkondire yaajɗe
[1] - lowre enternet
Lowre jaŋde O'Rourke
Miller, Claire Kane, “Dow web e iPhone, kuutorgal ngam wallude soodgol e hakkilantaagal”, New York Times, 14 lewru Juko hitaande 2009
GoodGuide - Toɓɓere geɗe tawaaɗe, ɓaleeje, e cellal Arsiwe 2020-01-09 to lowre Wayback Machine - sosiyetee
Ardiiɗo Moƴƴo Hello Wikipedia Ardotooɗo Moƴƴo
Dataaji toppitiiɗi laamu Waylu ɗum e Wikidata
Je lesdi feere
ISNIVIAFAdunaaru
Je lesdi
IsraayiilLeyɗeele dentuɗe Pays-Bas
Feere
IdRef

Bannge leydi AmerikBiography icon
Ndee ɗoo nguurndam ganndo renndo Ameriknaajo ko ƴaañorgal. Aɗa waawi wallude Wikipedia so a yaajtinii ɗum.
Graham ousey

**Eduard Sihaade
Graham C. Ousey** ko ganndo renndo Ameriknaajo, ganndo ko faati e bonanndeeji. Ko o porfeseer sosiyoloji to duɗal jaaɓi haaɗtirde William & Mary, ɗo o woni kadi hooreejo departemaa sosiyoloji. O anndaa ko e wiɗtooji ko faati e immigration e bonanndeeji.[1][2]

Tuugnorgal
 Wiliyaam, Jennifer L. (2 mars 2017). "Golle jannginoowo sosiyoloji dow batte immigration dow bonanndeeji ɗon holla wakkati". Kabaaru e Jaayɗe. Koolaaɗo kuuɓal William e Mary. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 lewru Mbooy 2017.
 Ousey, Graham C. (7 feebariyee 2017). "Eggooɓe ɓeydataa bonanndeeji, wiɗtooji kollitii". Ganndal Ameriknaajo. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 lewru Mbooy 2017.
Jokkondire yaajɗe
Hello faculté
Hello jaɓɓorgo
Binndanɗe Graham Ousey ɗe ganndo Google winndi
Aaron leaon

**Aaron Leon Panofsky** ko ganndo renndo Ameriknaajo to bannge ganndal, kadi ko jannginoowo to bannge politik renndo e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni, to Los Angeles.[1] Wiɗtooji makko ina njokki e batte renndo e daartol taariindi.[2]

Kugal
Deftere Panofsky nde 2014, Misbehaving Science, ina yuurnitoo ƴellitaare taariindi e luural hakkunde taariindi jikkuuji.[3] Deftere nde heɓi njeenaari deftere hooreejo leydi ndii e hitaande 2015 ummoraade e Fedde Taariindi Ganndal Renndo.[4]

Panofsky kadi dañii hakkillaaji jaayɗe ngam wiɗto ngo o holliti e batu Fedde Sosiyoloji Amerik e hitaande 2017. Wiɗto ngoo ƴeewtindiima 3 070 binndanɗe e nder dingiral internet ngenndiwal ɓaleeɓe biyeteengal Stormfront ɗo binndanɗe cifotoo ko njeñtudi ƴeewndorɗe iwdi maɓɓe. Wiɗto ngoo hollitii laabi tati ceertuɗi ɗi supremacist en ɓaleeɓe ɓe jarribooji mum en kollitii wonde ɓe ngonaa iwdi Oropnaaɓe, ndartinii, ndartinii njeñtudi mum en.[5][6] Ina jeyaa e ɗeen laabi, tuumaade sosiyeteeji ƴeewndotooɗi taariindi ɗii wonde ko yahuud en njiylotoo ɗum en, tawi won e supremacist en ɓaleeɓe ina tuuma waɗde feere ngam huutoraade fenaande ngam huutoraade njeñtudi ƴeewndorɗe supremacist en ɓaleeɓe.[7]

Tuugnorgal
 "Haaruuna Panofski". Duɗal UCLA Luskin to bannge geɗe renndo. Heɓtinaama ñalnde 11-03-2022.
 "Haaruuna Panofski". Duɗal UCLA ngam renndo e genetik. Heɓtinaama ñalnde 28-06-2018.
 "Aaron Panofsky ina yuurnitoo luural e nder "Ganndal bonngal"". Luskin UCLA. 29-2015. Heɓtinaama ñalnde 28-06-2018.
 "Njeenaari deftere hooreejo leydi". Fedde daartol ganndal renndo. Heɓtinaama ñalnde 28-06-2018.
 "No supremacists daneeji njaabotoo to ADN maɓɓe wi'i ɓe ngonaa 'daneeji'". Waktu Kabaruuji PBS. 20-08-2017. Heɓtinaama ñalnde 28-06-2018.
 Zhang, Sarah (17 lewru nduu). "Nde ngenndiyankooɓe ɓaleeɓe keɓi ƴeewndorɗe ADN kollitooje iwdi Afrik". Atlantik. Heɓtinaama ñalnde 28-06-2018.
 Suurth, Jesika (2017-08-18). "Nationalists daneeji ɗon huutinira jarribooji taariihaaji ngam 'laɓɓingo laral', wiɗitol wi'i". CNN. Heɓtinaama ñalnde 28-06-2018.
Karen Parker

**Karen Faye Parker** ko ganndo renndo Ameriknaajo, ganndo ko faati e bonanndeeji, ganndiraaɗo wiɗtooji mum ko faati e fitinaaji nder gure.[1][2] Ko o porfeseer sosiyoloji e kriminoloji to duɗal jaaɓi haaɗtirde Delaware, ɗo o gollotoo gila 2007. O woniino kadi gollodiiɗo wiɗto to duɗal jaaɓi haaɗtirde Michigan to National Poverty Center gila 2007, o wonnoo ko porfeseer to duɗal jaaɓi haaɗtirde Florida ko adii ɗuum naatde e faculté duɗal jaaɓi haaɗtirde Delaware.

Tuugnorgal
 Misra, Tanvi (16 marse 2015). "No njulaagu jeyaaɗo e ɓaleeɓe wallirta ustude fitinaaji sukaaɓe". Bloomberg.
 White, Mercedes (5 mee 2013). "Yoo ɓe ngollo: Porogaraamuuji golle worɓe ina ndokka ɓesnguuji e renndooji koyngal". Kabaaru deseere.
Jokkondire yaajɗe
Leonard Irving

**Leonard Irving Pearlin** (26 desaambar 1924 – 23 sulyee 2014) ko ganndo renndo Ameriknaajo, mo golle mum njowitii ko e renndo ñawu hakkille. Ko heewi e ndee golle ina tuugnii e "model process stress", model mo o ƴetti ngam etaade faamninde jokkondire hakkunde stres e cellal hakkille.[1][2] O heɓi doktoraa makko. ummoraade e duɗal jaaɓi haaɗtirde Columbia e hitaande 1956. O golliima to duɗal jaaɓi haaɗtirde cellal hakkille (NIMH) ko ina ɓura duuɓi capanɗe ɗiɗi, ɗo o gollodii e wiɗtooɓe ko wayi no Melvin L. Kohn e Carmi Schooler ngam janngude sosiyoloji cellal hakkille. E hitaande 1982, o yalti NIMH ngam naatde e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni, San Francisco (UCSF) o woni porfeseer to bannge ƴellitaare aadee e duuɓi 1984. O woniino kadi gardiiɗo... jaaynde cellal e jikkuuji renndo tuggi 1982 haa 1984. E hitaande 1994, o woppi golle to duɗal jaaɓi haaɗtirde Maryland, o woni porfeseer dipolomaaji e ganndo wiɗto mawɗo ; o woni toon porfeseer haa o woppi golle e hitaande 2007. E hitaande 2000, kanko e debbo makko Gerrie, ɓe cosi njeenaari Leonard I. Pearlin Award ngam darnde makko teeŋtunde e jaŋde sosiyoloji cellal hakkille, ndi Taƴre Sosiyoloji Hakkille rokkata Cellal Fedde Sosiyoloji Amerik.[3][4]

Tuugnorgal
 Aneshensel, Karol S. (lewru suwee 2015). "Wiɗto renndo e cellal hakkille: ndonu Leonard I. Pearlin". Jaaynde cellal e jikkuuji renndo. 56 (2): 166-178. Doi:10.1177/0022146515583992. ISSN 0022-1465. PMID 25947345. S2CID 206421941.
 Hijjoore, Daawuuda; Peskosolido, Bernis; Rojers, Anne (2011). Deftere SAGE ngam cellal hakkille e ñawu. Jaayndeeji SAGE. p. 147. ISBN 9781847873828.
 "Maayde". Teskorɗe. Noowammbar 2014. Ƴeewtaa ko 24-07-2019.
 "Taƴre ko faati e Sosiyoloji cellal hakkille heɓooɓe njeenaari ɓennundi". Fedde Sosiyoloji Amerik. 03-08 lewru nduu. Heɓtinaama ñalnde 24-07-2019.
Janngugol jokkungol
Avison, Wiliyam R.; Anesensel, Karol S.; Siiman, Skoot; Wheaton, Blair (2009-10-21). Yahrugol yeeso e nder miijo golle teskinɗe: Binndanɗe ngam teddinde Leonard I. Pearlin. Springer Ganndal e Jaayɗe Njulaagu
Jo carol phelan

**Jo Carol Phelan** ko ganndo wiɗto keeriiɗo e nder departemaa gannde renndo-cafrirɗe, kadi ko gardiiɗo nokku toppitiiɗo ko fayti e ŋakkeende potal renndo e cellal to duɗal jaaɓi-haaɗtirde Columbia to duɗal jaaɓi-haaɗtirde Columbia. O anndaa ko e gollodaade e Bruce Link ngam ƴellitde miijo sabaabuuji teeŋtuɗi ŋakkeende potal renndo e nder cellal.[1] O woniino ganndo njillu to fedde Russell Sage tuggi 2012 haa 2013.[2] O heɓi kadi njeenaari wiɗtoowo politik cellal ummoraade e fedde Robert Wood Johnson e hitaande 1996,[3] e deftere 1999 wiyeteende Handbook de la sociologie de la santé mentale, nde o wondunoo e winndude, heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e bayyinaango to Fedde Sosiyoloji Amerik e nder Sosiyoloji cellal hakkille.[4]

Tuugnorgal
 "Bruce Link, doktoraa." Fedde hakkunde fannuuji ngam ganndal cellal yimɓe. 27-01-2017. Heɓtinaama ñalnde 31-07-2019.
 "Jo Karol Felan". Fedde Russell Sage. Heɓtinaama ñalnde 31-07-2019.
 "Jo Felan". Duɗal Mailman to duɗal jaaɓi haaɗtirde Columbia ngam cellal renndo. Heɓtinaama ñalnde 31-07-2019.
 "Jo C. Felan". Kolommbi Adunaaru. Heɓtinaama ñalnde 31-07-2019.
Jokkondire yaajɗe
Binndanɗe Jo Phelan ɗe ganndo Google winndi
Ruth Peterson

**Ruth Delois Peterson** ko ganndo renndo Ameriknaajo, ganndo ko faati e bonanndeeji, ganndiraaɗo golle mum ko fayti e ŋakkeende potal leƴƴi e bonanndeeji. O heɓi doktoraa makko e sosiyoloji to duɗal jaaɓi haaɗtirde Wisconsin–Madison e hitaande 1983. Peterson ko professeur emerita sosiyoloji to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohio State, gonnooɗo gardiiɗo nokku wiɗtooji ko faati e ñaawoore (1999-2011), gonnooɗo hooreejo fedde Ameriknaare to bannge ñaawoore (2016). Ko kanko woni innde fedde Ameriknaare toppitiinde ko fayti e bonanndeeji, hono Ruth D. Peterson ngam keewal leƴƴi e leƴƴi.[3]

Peterson woni yuɓɓinoowo porogaraam Demokaraasi Racial, Bonanndeeji, e Ñaawoore Reso Crime and Justice, ko ɗum woni Duɗal Wiɗto Summer hitaande kala ngam wallitde wiɗtooji e ñaawoore bonanndeeji e bonanndeeji ɗi pelle ɗe ngalaa ɗo tuugii.[4][5]

Tuugnorgal
 "Nguurndam Ruut Piterson". Akademiiji ngenndiiji gannde, innjiniyaaruuji, e safaara. Keɓtinaama ñalnde 30 lewru Mbooy 2016.
 "ASC - Hooreejo leydi ɓennuɗo". Keɓtinaama ñalnde 30 lewru Mbooy 2016.
 "ASC - Fedde Ruut Piterson". Keɓtinaama ñalnde 30 lewru Mbooy 2016.
 "Njeenaaje ASC - Ruut D. Piterson" (PDF). Keɓtinaama ñalnde 10 mars 2018.
 "Duɗal wiɗtooji ko faati e bonanndeeji e nuunɗal". Keɓtinaama ñalnde 10 mars 2018.
Dataaji toppitiiɗi laamu Waylu ɗum e Wikidata
Je lesdi feere
ISNIVIAFAdunaaru
Je lesdi
AlmaañIsraayiilBelsikLeyɗeele dentuɗe Pays-Bas
Feere
IdRef
H Westley parkers

"Yiytude moƴƴere e nder 'Normal'". Waktuuji Los Anjeles. 12 lewru juko hitaande 2001.
 "Wes Perkins".
 "**Perkins** rokki haala mawka, yaltini".
 "HWS Ko Departemaa Ed. Amerik holliti".
 no duɗe ɗee mbaawirta ustude fitinaaji e nder renndo
 "Peeje duɗe leslese New Ashland ina mbaɗi cuuɗi lootorde ɗi neɗɗo gooto jooɗii". 21 sulyee 2022.
 "Nder ngonka hannde ka pinal yarde kolees". 4 Oktoobar 2018.
 "Perkins annditaama ngam batte nokkuure".
 "Eɓɓoore HWS AOD- Departemaa Ameriknaajo Ed. "Eɓɓoore Model"".
 "Anndinde ngenndiire hokkaama Hobart e William Smith porfeseer ngam golle maantiniiɗe e jaŋde ko fayti e alkol".
Ardiiɗo njuɓɓudi renndo H. Wesley Perkins ina yilloyoo UMC ñalnde 29-30 oktoobar
Lowre to duɗal jaaɓi haaɗtirde Hobart e William Smith to masiŋ Wayback (mooftaa ñalnde 6 sulyee 2015)
Victoria fitt Taylor

**Victoria Pitts-Taylor** (jibinaa ko Pitts)[1] ko jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Wesleyan, to Connecticut, ko jannginoowo ko fayti e rewɓe, jinnaaɓe, e jokkondiral,[2] kadi ko jannginoowo ganndal to bannge renndo e sosiyoloji toon. O woniino jannginoowo sosiyoloji to duɗal jaaɓi haaɗtirde Queens College[3] e to duɗal jaaɓi haaɗtirde CUNY, to New York,[4] e kadi ko o jiiloowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Columbia, to New York.[5] Pitts-Taylor kadi ko gonnooɗo gardiiɗo jaaynde wiyeteende Rewɓe e nder lewru kala.[6] O heɓi njeenaari Robert K. Merton Book Award ummoraade e taƴre ganndal, ganndal e karallaagal Fedde Sosiyoloji Amerik,[7] e njeenaari Filosofi Ganndal Feminist ummoraade e Women’s Caucus Fedde Filosofi Ganndal.[8]

Jaangirde
Pitts-Taylor heɓi doktoraa mum to bannge renndo e hitaande 1999 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Brandeis.[1]

Binndanɗe
Pitts-Taylor, Wiktooriya (2003). E nder ɓanndu: politik pinal waylude ɓanndu. New York: Palgrave Makmilan. ISBN 9780312293116.
Pitts-Taylor, Wiktooriya (2007). Junkies surgery : wellitaare e patoloji e nder pinal kosmetik. New Brunswick, New Jersey: Jaaynde Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Rutgers. ISBN 9780813541624.
Pitts-Taylor, Viktoria, binndol. (2008). Ansiklopedi pinal ɓanndu, Vol. Miin e 2. Westport, CT: Jaaynde Greenwood. ISBN 978-0313341458.
Pitts-Taylor, Viktoria, binndol. (2016). Mattering: feminism, ganndal e jawdi. New York: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde New York. ISBN 9781479845439.
Pitts-Taylor, Viktooriya (2016). Ɓanndu ngaandi: ganndal neurobiyoloji e politik ɓanndu. Durham: Jaaynde Duke. ISBN 9780822361268.
Tuugnorgal
 Pitts, Wiktooriya L. (1999). Peeje ɓanndu : hollirde ɓanndu e nder pinal leslesal (tesis Ph.D). Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Brandeis. OCLC 42748009.
 "Viktoriya Pits-Taylor". wesleyyan.jaŋde. Duɗal jaaɓi haaɗtirde Wesleyan. Ƴeewtaa ko ñalnde 23 lewru bowte 2017.
 "Viktoriya Pits-Taylor". cuny.ko. Koolaaɗo kuuɓal Queens. Ƴeewtaa ko ñalnde 23 lewru bowte 2017.
 "Viktoriya Pits-Taylor". cakkital ngam neɗɗankaagal.org. Catal ganndal neɗɗaŋke, Catal jaŋde leslesre, CUNY. Ƴeewtaa ko ñalnde 23 lewru bowte 2017.
 "Banndiraaɓe njillu". ceergal renndo.kolommbi.edu. Catal janngugol ceertugol renndo, Duɗal jaaɓi haaɗtirde Columbia. Ƴeewtaa ko ñalnde 23 lewru bowte 2017.
 Pitts-Taylor, to leydi Wiktooriya; Schaffer, Talia (duujal-duujal 2011). "Teskorde winndooɓe: Kisal, Kisal, Kisal". Jannde rewɓe e lewru kala. 39 (1-2). Jaaynde rewɓe: 9–12. doi:10.1353/wsq.2011.0017. JSTOR 41290271.
 "Ganndal, Ganndal, e Karallaagal". Fedde Sosiyoloji Amerik. Heɓtinaama e 2018-06.
 Yuliyan
Mildred perten newhall

**Mildred Bernice Parten Newhall** (4 ut 1902 – 26 mee 1970) ko ganndo renndo Ameriknaajo, wiɗtiyanke to duɗal jaaɓi haaɗtirde Minnesota ngam ƴellitaare sukaaɓe.

O timmini deftere makko doktoraa e hitaande 1929.[1] E nder maggal o ƴetti miijo jowitiingo e daaɗe jeegom pijirlooji sukaaɓe, ɗum addani mo waɗde binndanɗe keewɗe.[2][3][4][5]

Newhall ina jeyaa e artuɓe waɗde wiɗtooji keewɗi e sukaaɓe ngam haala pijirlooji. O ƴeewtotoo ko sukaaɓe yahrooɓe e duuɓi ɗiɗi e joy, e nder hojomaaji seeɗa tiiɗɗi. E nder ɗeen balɗe, omo waawi yiyde jikkuuji sukaaɓe ceertuɓe ɓee, o winnda ɗum en no haanirta nii. O teskiima ko ɓuri heewde e pijirlooji ɗii ko e koye mum en, e nder daawe nay gadane ɗee. Ɗiɗi ɗiɗmi ɗii ko pijirlooji ɓurɗi yaajde, ina mbaɗa e nder duuɓi mawɗi ɗi ɓuri jokkondirde hakkunde sukaaɓe.

O resi ko Sidney Newhall, wiɗtoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Eastman Kodak to Rochester, New York.[6] Mildred Parten Newhall ko gollodiiɗo wiɗto to bannge ganndal hakkille to duɗal jaaɓi haaɗtirde Rochester, o maayi ko e hitaande 1970.[7]

Tuugnorgal
 Parten, M. B. (1929). Anndugol tawtoregol renndo, ardorde, e geɗe goɗɗe e nder pelle pijirlooji jaŋde leslesre. OCLC 29143846.
 Parten, M. B. (1932). "Naatgol renndo hakkunde sukaaɓe yahrooɓe e duuɓi 18". Jaaynde ganndal hakkilantaagal e renndo. 27 (3): 243-269. waɗde:10.1037/h0074524. ISSN 0096-851X.
 Parten, M. B. (1933). "Ardaade hakkunde sukaaɓe janngooɓe". Jaaynde ganndal hakkilantaagal e renndo. 27 (4): 430-440. waɗde:10.1037/h0073032.
 Parten, M. B. (1933). "Pijirlooji renndo hakkunde sukaaɓe yahrooɓe e duuɓi". Jaaynde ganndal hakkilantaagal e renndo. 28 (2): 136-147. waɗde:10.1037/h0073939.
 Parten, Mildred; Newhall, S. M. (1943). "Jikkuuji renndo sukaaɓe yahrooɓe e duɗe". To Barker, Roger G.; Kounin, Yaakuuba S.; Wright, Herbert F. (winnduɓe). Gikkuuji e ƴellitaare sukaaɓe: Kursuum jaŋde wakilaare. New York: Makgraw-Hill. 509 haa 525. OCLC 223918.
 "Demokaraat e Taariindi ummoraade Rochester, New York ñalnde 2 Oktoobar 1950 · Hello 19". Demokaraat e Kronik. Ñalnde 2 oktoobar 1950.
 Bernaar, Jesi (1970). "Mildred Parten Newhall 1902-1970". Sosiyoloji Ameriknaajo. 5 (4): 383. JSTOR 27701690.
Keso, Rebekka Staples; Kokran, Monkiriif (2008). "Parten, Mildred (1902-)". Jaŋde cukaagu: Ansiklopeedi winndereyankeewal. Vol. 3: O–Z. Leɗɗe Green. 592-593. ISBN 978-0-313-33103-9.
Henry N. Potell

**Henry N. Pontell** ko ganndo renndo Ameriknaajo, hannde ko porfeseer mawɗo, kadi ko o hooreejo to duɗal jaaɓi haaɗtirde John Jay to duɗal jaaɓi haaɗtirde New York,[1] kadi ko binndoowo bayyinaango.[2]

Ina jeyaa e teddungal makko, teddungal professeur, Cecil e Ida Green to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kerecee’en to Texas. O woniino cukko hooreejo fedde Ameriknaare toppitiinde ko fayti e bonanndeeji, nde o woni kadi sehil mum. Ko kanko woni hooreejo fedde wiɗtooji bonanndeeji baɗeteeɗi e nder leydi ndii.[1]

Tuugnorgal
 "Henri N. Pontel". cuny.jaŋde. Keɓtinaama ñalnde 29 noowammbar 2016.
 "Pontell, Henri N." aduna.org. Keɓtinaama ñalnde 29 noowammbar 2016.
Alejandro portes

**Alejandro Portes** (jibinaa ko ñalnde 13 oktoobar 1944) ko ganndo renndo Kubaa-Ameriknaajo. O jeyaa ko e Akademi Ganndal Ngenndiwal,[1] Fedde Filosofi Amerik,[2] e Yiilirde Ngenndiire e Diiso Ganndal to Duɗal Ganndal Renndo IMDEA. O wonii kadi hooreejo Fedde Sosiyoloji Amerik e hitaande 1999. Jaŋde makko to bannge jaŋde ina teskaa e immigration to Amerik e geɗe baɗɗe faayiida e immigrant en e sukaaɓe mum en. O waɗii kadi golle e koɗkiiji cuuɗi to Amerik Latin. Golle makko ina cifaa no feewi e nder fannuuji tokoosi sosiyoloji faggudu, sosiyoloji pinal e leñol e leñol.[3]

Kugal
Portes janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Havana (1959–1960), to duɗal jaaɓi haaɗtirde katolik to Arjantiin, to Buenos Aires (1963) o heɓi BA makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Creighton e hitaande 1965. O heɓi MA makko e hitaande 1967, o heɓi doktoraa makko e hitaande 1970 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Wisconsin– Madison.[4] Portes joginoo ko jappeere John Dewey to bannge naalankaagal e ganndal to duɗal jaaɓi haaɗtirde Johns Hopkins e jappeere Emilio Bacardi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Miami. O jannginiino kadi ko adii ɗuum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Texas to Austin e duɗal jaaɓi haaɗtirde Duke. E hitaande 1993 deftere makko ‘City on the Edge’[5] heɓi njeenaaje ngam deftere ɓurnde moƴƴude e nder sosiyoloji wuro e renndo e nder anthropoloji wuro.[6] E hitaande 2002, o heɓi njeenaari ganndal teskinndi ummoraade e Fedde Sosiyoloji Ameriknaare ngam Legacy: Daartol Yonta ɗiɗaɓo immigrant. E hitaande 2008, Portes heɓi njeenaari NAS ngam ƴeewtaade ganndal ummoraade e Duɗal Ganndal Ngenndiwal.[7] O jogii ko dipolomaaji tedduɗi to duɗal jaaɓi haaɗtirde kesal ngam wiɗtooji renndo, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Genoa e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Wisconsin-Madison.

Ƴeew kadi
Model Wiskonsin
Tuugnorgal
 "Alejandro Portes". www.laabi nason.org. Keɓtinaa ko 2021-08-06.
 "Taariindi tergal APS". njiylawu.amfilsoc.org. Keɓtinaa ko 2021-08-06.
 Binndanɗe Alejandro Portes ɗe ganndo Google winndi
 "Koppi arsiif" (PDF). Mooftaa ko e asli (PDF) ñalnde 24/04/2012. Heɓtinaama e hitaande 2014-07-09.
 Portes, Alejandro (1993). Wuro dow daande: Waylugo Miami. Jaaynde Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Kaliforni. ISBN 0520082176.
 Caalli, R. W. (2004). Ansiklopedi wuro. Rootledge. 529. ISBN 9780415252256.
 "Njeenaari NAS ngam ƴeewtaade ganndal". Akademi ngenndiijo gannde. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 18 mars 2011. Ƴeewtaa ko ñalnde 27 feebariyee 2011.
Jokkondire yaajɗe
Profaayiil laawɗuɗo ummoraade e Princeton
Amerik 2050: Eggugol e waktuuji (binndol Portes)
vte
Hooreejo fedde sosiyoloji Amerik
vte
Laureats njeenaari laamɗo walla laamɗo debbo Asturias ngam gannde renndo
Baseeji toppitiiɗi laamu
Brian powel

**Brian Powell** (jibinaa ko e hitaande 1954) ko ganndo renndo Ameriknaajo biyeteeɗo James H. Rudy, jannginoowo renndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Indiana. O anndaa ko e golle makko ko fayti e ɓesngu, jaŋde, jinnaaɓe, e jokkondiral.[1] Omo jogii ko ɓuri ujunnaaje jeeɗiɗi ciimtol e Google Scholar.[2]

Tuugnorgal
 "Brian Powel". Departemaa Sosiyoloji.
 "Brian Powel". ganndo.google.com.
Dataaji toppitiiɗi laamu Waylu ɗum e Wikidata
Je lesdi feere
ISNIVIAF
Je lesdi
AlmaañIsraayiilDowlaaji Dentuɗi Amerik
Jannguɓe
Google ganndoEɓɓoore taariindi hiisawalORCID
Feere
IdRef