Naji al-Ali

**Naji Salim Hussain Al-Ali** (Arabji: ناجي سليم العلي *Nājī Salīm al-'Alī*; jibinaa ko e hitaande 1938-29 hitaande 1987), ko kartoonoowo palestiinnaajo, ganndiraaɗo ñiŋde politik laamuuji aarabeeɓe e Israayiil e nder golle mum.[1]. ] Al-Ali ɓuri anndeede ko e tagɗo jikku Handala,[2] neɗɗo mo leñol Palestiin wonti maande mawnde e ngenndiyaŋkaagal e reentaade Palestiin.[3][4]

Gooto e kartoŋaaji ɓurɗi anndeede e nder winndere aarabeeɓe, kadi mawninaaɗo no naalanke ɓurɗo mawnude e kartoŋaaji Palestiin,[5][6] Al-Ali waɗii ko ina tolnoo e 40 000 kartoŋaaji, ina heewi hollirde miijo renndo Palestiinnaaɓe e aarabeeɓe, ina rokka kadi miijooji teskinɗi e dow Palestiinnaaɓe e... Politik aarabeeɓe e ardiiɓe politik.[2] Ñalnde 22 sulyee 1987, nde o woni e yaasi birooji al-Qabas to Londres, jaaynde Kuwoyt nde o ƴetti karikaaji politik,[2][7] Al-Ali fiyi ɗum e daande, o gaañii haa o maayi.[8] O maayi ko yontereeji joy caggal ɗuum to opitaal Charing Cross.

## Nguurndam adanɗam
Al-Ali jibinaa ko e hitaande 1938 walla ko ɓuri ɗum e nder wuro wiyeteengo Al-Shajara to worgo Palestiin, ngo woni hakkunde Tiberiyas e Naasaret (jooni ko Ilaniya woni e mum).[9] O wuuri ko egguɗo to fuɗnaange leydi Liban e ɓesngu makko caggal nde Palestiin riiwaa e dogde e hitaande 1948, Nakba, o hoɗi ko e nokku mooliiɓe Ain al-Hilweh sara Sidon,[10] ɗo o janngi duɗal Dental Eklesiyaaji Kerecee’en. Caggal nde o heɓi bak makko, o golliima e nder gese Sidon, caggal ɗuum o ummii o fayi Tiripoli ɗo o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde White Friars fotde duuɓi ɗiɗi.[citation needed]

Ndeen Al-Ali ummiima Beyruut, o hoɗi e nder laylaytol (tent) to nokku mooliiɓe Shatila, o golliima e golle sanɗaaji ceertuɗe. E hitaande 1957, caggal nde o heɓi seedantaagal mekanik otooji, o yahi Sawudit, o golliima ɗoon duuɓi ɗiɗi.[citation needed].

## Golle mum ko kartoŋaaji e jaayndiyanke
E hitaande 1959 Al-Ali arti Liban, e oon hitaande o naati e dillere ngenndiyankoore aarabeeɓe (ANM), kono o riiwaa laabi nay e nder hitaande wootere sabu waasde jogaade diine lannda. Hakkunde 1960 e 1961, kanko e sehilaaɓe makko ummoriiɓe ANM, o yaltini jaaynde politik winndaande e junngo wiyeteende Al-Sarkha (‘wullaango’).

E hitaande 1960, o naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Liban, kono o waawaa jokkude toon jaŋde makko nde tawnoo o sokaama sabu dalillaaji politik ko juuti. Caggal nde o yalti o ummii o fayi Tir, o golliima to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ja'fariya.

Winndiyanke e daraniiɗo politik biyeteeɗo Ghassan Kanafani yiyri yoga e nate Al-Ali e njillu mum to Ain al-Hilweh, o yaltini nate naalanke gadane bayyinaaɗe ɗee wondude e winndannde jokkondirnde e mum e nder tonngoode 88 Al-Hurriya, ñalnde 25 suwee 1961.

E hitaande 1963 Al-Ali ummiima Kuwoyt, ina ɗaminii dañde kaalis ngam janngude naalankaagal to Kayhayɗi walla to Rome. Ko ɗoon o golliima e jaaynde ngenndiyankoore aarabeeɓe wiyeteende Al Tali’a. Tuggi 1968 o golliima e Al-Siyasa. E nder ɗii duuɓi o artii Liban laabi keewɗi. E hitaande 1974 o fuɗɗii golloraade jaaynde Liban wiyeteende Al-Safir, nde addani mo hootde Liban ko juuti.[11] E nder wolde Israayiil to Liban e hitaande 1982, o nanngaa ko juuti e juuɗe konu nguu, kanko e hoɗɓe e Ain al-Hilweh woɗɓe. E hitaande 1983 o arti kadi to Kuwoyt ngam golloraade Al Qabas e hitaande 1985 o ummii to Londres ɗo o gollotoo e jaaynde mum winndereyankoore haa o maayi.

E hitaande 1984, jaaynde wiyeteende The Guardian siforii mo ko "ko ɓuri ɓadaade miijo renndo aarabeeɓe".[12]

## Golle, darnde e njeenaaje
E nder golle makko e nder kartoŋaaji politik, Al-Ali waɗii ko ina ɓura 40 000 natal.[citation needed] Ɗe ɓuri heewde ko haala ngonka ɓesngu Palestiin, ina kollita caɗeele e reentaare e ñiŋde no feewi dowla Israayiil e njiimaandi Israayiil, ardorde Palestiin, e... Laamuuji aarabeeɓe. Al-Ali ko luulndiiɗo no feewi kala koɗdigal ngal fotaani seerndude hakke ɓesngu Palestiin e denndaangal Palestiin daartol, tee heewɓe e karte makko ina kollita ngool darnde. Nanduɗo e kartoŋaaji politik keewɗi, politikaaji keertiiɗi peeñataa e neɗɗo e nder golle makko : no o wiyri nii, "... miɗo jogii miijo e nder njuɓɓudi, ko ɗum waɗi kartoŋaaji am ina ƴetta ngalɗoo mbaadi. Ko ɓuri teeŋtude ko ƴettude ngonkaaji e goongaaji, wonaa ƴettude." hooreeɓe e ardiiɓe."[citation ina haani]

Al-Ali yaltinii defte tati e nder karte mum, e hitaande 1976, 1983 e 1985, omo hebla goɗɗo e sahaa maayde makko.[citation needed]

E hitaande 1979, Al-Ali toɗɗaa hooreejo Fedde Kartoŋaaji Aarabeeɓe. E hitaande 1979 e 1980, o heɓi njeenaari adanndi e nder wejooji kartoŋaaji aarabeeɓe yuɓɓinanooɗi to Damas. Fedde winndereyankoore bayyinooɓe jaayndeeji rokki mo "Penndo kaŋŋe ndimaagu" caggal maayde makko e hitaande 1988.