Reenu

**Reenu** morso ngo ina huutoree Kuje Gollotooɓe leɗɗe hannde ɓee kadi ina ngolloo e leɗɗe kuutortooɗe laabi kesi ngam waɗde saakuuji, paɗe, e mbaydiiji, kadi leɗɗe ɗee e hoore mum ina njuɓɓinee ngam yeeyde leyɗe goɗɗe.Kosam kala daaba ina waawi huutoreede ngam ɓoornaade comci e ɗemngal Hausa, ko ɓuri heewde huutoreede ko kosam mborosaaji, mborosaaji, mboddi, be’i, baali, e ko nanndi Industry leɗɗe gaadanteeje ina waɗi yimɓe gollotooɓe e leɗɗe, mbaɗta ɗum e mbaadiiji keewɗi, ko wayi no amulet, beldital, kaafaaje (kube), saakuuji leɗɗe, beldital, paɗe, saakuuji, e kaɓirɗe leɗɗe.

### No Waɗirta Ses
Jima ko golle toppitiiɗe ɓalndu, ɗo ƴiye e geɗe goɗɗe ɗe njiɗaa, ƴettaa e ɓalndu, caggal ɗuum mbaɗee heen paasta, ngam waɗde heen huunde nafoore. Ɓeen waɗooɓe ngal gollal mbiyetee ko Majema. Ko noon kadi nokku ɗo ngal karallaagal waɗetee ɗoo ina wiyee kadi Majema.

## Iwdi goll reenu
Naalankaagal njulaagu ko karallaagal tawaangal e nder leyɗeele aarabeeɓe Ngal karallaagal tawaangal e leyɗeele Hawsa en ko ɓooyi nde aarabeeɓe ngari njulaagu. Ina jeyaa e ɓeen yeeyooɓe annduɓe janngooɓe Quraan, ina jeyaa kadi e ɓeen waɗooɓe leɗɗe ngam waɗde matte biyeteeɗe buzu, e saakuuji biyeteeɗi gafaka ngam mooftude Quraan e defte goɗɗe. Nde ɓe njottii leydi Hausa, ɓe puɗɗii jannginde almuɓɓe maɓɓe ɗeen golle caggal nde ɓe njoofni jaŋde maɓɓe. Ko ɗum woni iwdi ngalɗoo gollal ko ɓooyi e leydi Hausa.

## Kuje
Kuutorɗe Jima ina njeyaa heen:

# ***Majema*** : Ko nokku asliijo ɗo njulaagu jima waɗetee. Huunde fof ina waɗanee ɗoo.
# ***Quaterniya*** : Ko ɓuuɓri ndi sehilaaɓe mbaylaandi mbaɗata. E nder maggal, ɓalndu nduu lootee, sokkee ngam ittude ƴiye e geɗe goɗɗe.
# ***Bagaruwa*** : Ko huunde huutorteende ngam ittude ƴiye ɓalndu.
# ***Ash e sliver*** : Ko ɗiin ngoni laabi gadani jogorɗi jogaade ƴiye e nokku mum en ngam waawde ittude e ɓalndu nduu e no feewi.
# ***Ɓoggol/Pigeon Bone*** : Ko ngol woni go’o ko ɓuuɓnata ƴiye tokoose goɗɗe e ɓalndu ngam waawde ittude ɗum en e nofru.
# ***Kartusel*** : Ko huunde huutorteende ngam ittude ƴiye e ƴiye e nder ɓalndu.
# ***Gwafa*** : Ina huutoree ngam haɓɓude e ɓanndu mum ɓoggol yoorngol.
# ***Kaɓirgal*** : Ko kaɓirgal gonngal e ɓanndu mboddi, ɓalndu nduu yoora e dow maggal.
# ***Mormi*** : Ko laabi ɗiɗi, feccere heen ko laral, feccere woɗnde ndee ko laral gaasa. Ndeen woni morso tigi-rigi mo lekki kii werletee, ɓuuɓnee e mum so ina ɓuuɓnee (so tawii ko colour).
# ***Tabbarya*** : Ina huutoree ngam ɓuuɓnude leɗɗe e nder ɓuuɓri.

Waxing : Waxing ko ittude ƴiye e ɓalndu. Ɗoo noon, ɓalndu nduu waɗetee ko e dow ŋoral, karte ina addana ɗum ɓuuɓnude ƴiye e ɓanndu mum. Kwaloko : Ko ɗum ɗaɗol ɗo ndiyam ɓeydetee e ƴiye cowɗi walla ƴiye ƴiye e nder lowre, caggal ɗuum ɓalndu nduu addanee, waɗee e nder mum. Nafoore maggal ko ittude ƴiye keddiiɗe ɗee. Cat : Ko ittude ƴiye tokoose keddiiɗe e ɓalndu. Liɗɗi ɗii mbaɗetee ko e waɗde ɓalndu nduu e dow ŋoral, caggal ɗuum ɓuuɓna ɗum e ŋoral e ɓuuɓri. Jillondirde/Jillondirde : Ko ɗum ɗaɗol ɗo ndiyam ɓuuɓnata e nder lowre, caggal ɗuum ɓuuɓna heen ɓuuɓri, caggal ɗuum ɓalndu nduu ɓeydee heen. Kosam ɗam ina yahra e ñalawma gooto e ooɗoo sahaa. Kosam : ko ittude ɓalndu e ɓalndu. Caggal nde ɓalndu nduu ɓuuɓnaa, ndu artiree e nder ɓuuɓri ndii, oo sahaa ko nder mum taƴaa ngam ittude kala ko heddii e kosam ɗam seernaaɓe ɓee keddinoo. No Waɗirta Teeminannde

Morso oo ina waɗa Gurza e Katsi e Karni

Morso e Peste

Jaayɗe Leɗɗe

Ina saɗi limtude batte duumagol ɓalndu. Won heen ko :

1. **Comci** : Gila ko ɓooyi haa hannde, ko leɗɗe kuutortenoo ngam waɗde comci. Comci peewnaaɗi e ɓale ina mbaɗi limce, paɗe, limce, limce, e ko nanndi heen. Jeewte : Geɗe jeewte ko wayi no jokkorgal key ina mbaɗee.

2. **Baggeeji** : Baggeeji ina mbaɗee e mbaydiiji mawɗi e tokoosi, ɓooyɗi e jamaanu. Baggeeji hono am ina mbaɗi gafaka (saak kuutorteeɗo ngam jogaade Qur’aana e geɗe janngeteeɗe goɗɗe. Ɗum ina jeyaa e ko addani ngalɗoo gollal naatde e leyɗeele Hawsa), burgami (saak dogooɓe), zabira (saak casual), taiki (saak nannduɗo e saak mo yimɓe kuutortoo ngam nawde geɗe ko wayi no gawri e ko nanndi heen), e to lso water).

3. **Kaɓirɗe hare e dogdu** : Leɗɗe ina kuutoree kadi ngam waɗde kaɓirɗe hare e dogdu. Ina jeyaa e ɗeen geɗe : Warki (kosam ɗam njuuteendi daaba, ɗam dogooɓe ɓoornotoo e ɓanndu ngam reenaade ɗum e taƴde walla fiyde ɗum. Heen sahaaji ina heddoo e ƴiye mum kono ina ɓuuɓna ɗum tan. Won e yimɓe ina mbiya ɗum buzu), caggal ɗuum ina woodi kigida (kosam elefant the polished to, to koye mum en gila e jolɗe walla jolɗe), ina woodi kube (fotde sifaa saak kuutorteeɗo ngam waɗde kaafaahi, feggere, walla laɓi e nder mum. Ɗum woni kaafaahi, feggere, walla laɓi), ina woodi kadi safi, ko waɗetee e dow ŋoral kaafaahi, feggere, walla laɓi ngam reende ɗum cu cut. Ɓoornugol : Ɓoornugol ko wayi no felt e leɗɗe ina mbaɗee. Kuutorɗe jimɗi : Leɗɗe ina kuutoree ngam suddaade ko ɓuri heewde e kuutorɗe jimɗi aadaaji Hausa, ko wayi no ganga, dundufa, kotso, kalangu, e goɗɗum.

4. **Butel** : Ko kuutorgal ngam ittude ndiyam e nder ɓuuɓri. Kaɓirgal laylaytol : Kilago, ko sifaa leppi ɗi waɗooɓe laylayti walla warooɓe kuutortoo ngam waɗde laylayti e nder jeereende walla ladde.

5. **Lelnde** : Ina woodi buzu (leppi, heewi waɗeede ko e leppi baali, ko ɗum annduɓe kuutortoo ngam suurde koye mum en so ina njannga walla ina njuula), ina waɗi kadi tapi jamaanu, ina waɗi kadi robaaji fulo, e ko nanndi heen. Koyngal Lame.

Toppitagol ɓalndu

Laral timmungal

Nafooje Sex

Nafa muñal ina heewi. Ina jeyaa heen :

Taggol golle. Jaambaraagal faggudu. Hokkude comci. No Waɗirta Sex

Laawol waɗde jamma ina waɗee e nder daawal hono nii :

Softinde : Daawe softinde ko daawal gadanal ɗo ɓalndu nduu lootee e ndiyam ngam ittude geɗe ɗe njiɗaa ko wayi no leydi walla lamɗam. 

Sanwa : E ooɗoo sahaa, ndiyam ina werlee e nder lowre, caggal ɗuum cumu, kanwa, e katsi (ɓuuɓri daneeji jillondirndi) ɓeydee e ndiyam ɗam, caggal ɗuum ɓalndu nduu waɗee heen. Ɗum woni ganndal. Laral ngal heewi wonde ko balɗe ɗiɗi e dow ɓalndu. E ooɗoo sahaa, ƴiiƴam ɗam ina softi haa ina waawi ɓuuɓde hay e junngo.

Lootde : ɓalndu nduu lootee ko e ndiyam laaɓɗam. Yoorde : ko ɗum woni laawol fawde leppi e dow ŋoral ngam yoorde. Nokkuure : Ko ɗoon woni daawal ɗo ɓalndu nduu ɓuuɓnata nokkuure yiɗde ndee, ina waawi wonde boɗeere, buloore, walla boɗeere. E ooɗoo sahaa, ko ɗeeɗoo geɗe mbaɗetee e ɓalndu : Waɗde ɓuuɓri. Sokkitde ɓalndu nduu ndiyam e ɓuuɓnude ndiyam ɗam e ɓalndu nduu. Curing : Ko daawal colour ɗo leppi mbaɗetee e morso caggal nde ɗi njuppaa e ndiyam, ɗi njuumta. Ndeen ɓeydee heen ɓuuɓri ndii, ɓuuɓna heen ɓalndu nduu e nder ɓuuɓri ndii. Ndeen ɓuuɓna ɓalndu nduu e jugo ngoo. Ndeen yoor ɗum kadi e dow liggey. Boɗeejo : Ko taaɓal ɗo ɓalndu e ɓuuɓri goɗɗi e nder ɓalndu nduu ittaa. Kosam ɗam ina fawee e daande maayo e koyngal, caggal ɗuum ina fawee e tiiɗde. Folde : ko ɗum woni ɗaɗol ngol ɓalndu nduu follirtee e ɗiɗi caggal nde ndu ƴettaa.

Jillondirde/Yarde : Jillondirde ko golle ɓuuɓnude ndiyam e ɓuuɓri e nder ɓuuɓri caggal nde ɓuuɓnaa fotde teeminannde. Kosam ɗam heewi jogaade ñalawma e nder ndiyam ɗam.

Lootgol : Ɓotel ngel waɗetee ko e ndiyam laaɓɗam, lootee. Yoorgol : ko ɗum woni laawol fawde leppi e dow ŋoral ngam yoorde. Nokkuure : Ko ɗoon woni daawal ɗo ɓalndu nduu ɓuuɓnata nokkuure yiɗde ndee, ina waawi wonde boɗeere, buloore, walla boɗeere. E ooɗoo sahaa, ko ɗeeɗoo geɗe mbaɗetee e ɓalndu : Waɗde ɓuuɓri. Sokkitde ɓalndu nduu ndiyam e ɓuuɓnude ndiyam ɗam e ɓalndu nduu. Curing : Ko daawal colour ɗo leppi mbaɗetee e morso caggal nde ɗi njuppaa e ndiyam, ɗi njuppaa. Ndeen ɓeydee heen ɓuuɓri ndii, ɓuuɓnee ɓalndu nduu e nder ɓuuɓri ndii. Ndeen ɓuuɓna ɓalndu nduu e jugo ngoo. Ndeen yoor ɗum kadi e dow liggey. Boɗeejo : Ko taaɓal ɗo ɓalndu e ɓuuɓri goɗɗi e nder ɓalndu nduu ittaa. Kosam ɗam ina fawee e daande maayo e koyngal, caggal ɗuum ina fawee e tiiɗde. Folde : ko ɗum woni ɗaɗol ngol ɓalndu nduu follirtee e ɗiɗi caggal nde ndu ƴettaa.

## Fotooje

File:Natural_Bridge_State_Park_(30337351644).jpg|link=Fayil:Natural_Bridge_State_Park_(30337351644).jpg|alt=An shanya wata Fata domin sarrafawa| Leɗɗe ina njoornee ngam golloraade.
File:Leather_tanning_at_Dimitsana_hydropower_museum.JPG|link=Fayil:Leather_tanning_at_Dimitsana_hydropower_museum.JPG|alt=Sarrafa fatar| Toppitagol ɓalndu


## Rewindaade dokke yaajɗe
Alhasan A., Muusa U.I., e Zarruq R.M. Janngirɗe Hausa ngam duɗe leslese e duɗe leslese.

Durumin iya MA (2006). Battane ganndal e karallaagal kesal e golle gaadanteeje Hausa. KABS (NIG), Durumin Iya, Kano-Niiseer.

Ball KM (1996). Kano jalla babbar hausa (No publisher).

Yakasai KI (Alaa hitaande bayyinaango). Neɗɗo ina foti anndeede e njulaagu mum (Alaa innde bayyinoowo).

## Biibal
Madauci, Ibraahiima. (1968). *Aadaaji Hausa en* . Iisaa, Yuhanna. , Daura, Bello. [Zaria]: Pub leydi Naajeeriya woylaare. Co. ISBN  . OCLC 489903061.

## Himobe