Yaser Murtaja

**Yaser (ko Yasser) Murtaja** (Arabji: ياسر مرتجى,  1987/1988 - 6 abriil e hiitande dubi 2018   wonnoo jaayndiyankeewal filisteenaajo e fototoowo Filisteenaajo diga Gaza.

E wi'ugo jaango jaangoji lesdi Palestinian,o maayi diga be jami jamji Isra'iila nder nder nder nderji'aakuji lesdi Gaza nder hitaande 2018.Murtaja woni mo fuɗɗiiɗo Ain *Media Production Company*,mo waɗi fiidiyooji ngam haalde haalde haalaaji feere-feere.  O wonnoo gooto e yimɓe arandeeji ngam wurtina kamera dowla to Gaza,leydi ndi walaa dowla dowla.

## Kugal
Jaayndeyaagal Murtaja ɓuri teeŋtude ko e suytinde nguurndam e nder Gaza, siftinde Blokaade Gaza e hare Gaza e Israayiil. O anndiranoo ko golle makko e Gaza : Wuurde Shujayea to Al Jazeera. Dokimaa oo ina hollita Bisan Daher caggal nde o daɗi e njanngu Israayiil to nokku biyeteeɗo Shujayea to Gaza, tawi wari heen yimɓe njeegomo e nder galle makko. Murtaja waɗi sehilaagal mawngal e Bisan ngam wallude ɗum e daɗndude caɗeele ɗee.

E hitaande 2015, Murtaja winnditiima e ɓuuɓri galle sara keeri Gaza. Caggal nde o filmi, o nanngaa e juuɗe Hamaas, e wiyde Fedde Adunaare Jaayndiyankooɓe, o fiyi ɗum caggal nde o salii yaltinde nate makko e nanngooɓe mo ɓee.

Ain Media, sosiyetee mo Murtaja sosi oo, waɗii golle ngam Al Jazeera, BBC, e Vice, e nder sosiyeteeji keewɗi goɗɗi. Sosiyetee oo heɓi dokkal ummoraade e USAID ngal Departemaa Amerik wiyi ina ƴeewtee no feewi.

Murtaja golliima e balloowo kameraajo e filmo biyeteeɗo "Human Flow". O woniino kadi ƴettuɗo wideyooji e filmo Ai Weiwei biyeteeɗo Journey of Laziz, wideyoo mo Ai Weiwei holliri e koolol wakkatiyankeewol to suudu defte Israayiil. O gollodiima e filmo biyeteeɗo Alsharif e "Ouroboros", filmo ko faati e nguurndam to Gaza, mo o yaltini e ñalɗi Locarno e hitaande 2017. Murtaja golliima e aduna filmo tawa ballal juɓɓule ina famɗi, tee o alaa jaŋde sinemaa laaɓtunde.

E lewru marse 2018, e les foto porto Gaza, Murtaja winndi : "Miɗo sikki ñalawma mo mbaaw-mi ƴettude ndee natal nde ngon-mi e asamaan, e nokku ɗo ngon-mi e leydi, maa artu! Miin mbiyetee-mi ko Yaser, miɗo yahra e duuɓi 30, miɗo hoɗi e wuro Gaza, mi meeɗaa yahde e nguurndam am!" O meeɗii taccude Misra ko juuti, kono o artiraa waktuuji seeɗa caggal ɗuum sabu kisal to Sinaa.

Koolaaɗo makko e sehil makko Hana Awad wiyi Murtaja heɓiino bursi Al Jazeera ngam janngude to Doha.

Murtaja ina joginoo debbo, ina jogii ɓiɗɗo gooto.

## Wade
Murtaja ina suddii "Mars mawɗo gartugol" baɗnooɗo seppooji keeri Gaza e hitaande 2018. E nder seppooji ñalnde 6 abriil, omo ƴetta fotooje seppooɓe sara keeri to Khan Younis. Jaayndiyankooɓe wonduɓe e makko ina ciftora mo wonde omo gollina Steadicam. Won seppooɓe ina mberloo piye e yiite, ina ɓuuɓna nokku oo e cumu ɓaleejo tiiɗngu. Nde o woɗɗi keeri ɗii ko ɓuri 100 meeter (330 ft), omo ɓoornii wutte flak ina winndaa heen « press », o fiyraa ko nokku peeñɗo les ɓuuɓri.

Murtaja ina wondi e Rushdi Serraj, fotoowo, gollodiiɗo Murtaja, nde o waraa ndee. Serraj siftinii : « ɗoon e ɗoon, o wulli, o wiyi : « mi gaañiiɗo, mi gaañiiɗo, reedu am » . Ñalnde heen, Palestiinnaaɓe 9 woɗɓe mbaraama, 1350 ngañiima, 25 ina ngondi e caɗeele teeŋtuɗe ; e wonde ko ina tolnoo e 400 e nder gaañiiɓe ɓee, ko balɗe nguurndam. Fedde wiyeteende Lewru Boɗeeru Palestiin hollitii wonde ñalnde 6 abriil ndee safrii 700 gaañiiɗo, tawi heen 320 ko yiite guurɗo.

E wiyde fedde jaayndiyankooɓe palestiinnaaɓe, jaayndiyankooɓe palestiinnaaɓe njeeɗiɗo woɗɓe ngañiima e juuɗe Israayiilnaaɓe e nder seppo ñalnde heen.

### Mayti
Teemedde gollodiiɓe e sehilaaɓe tawtoraama wirwirnde makko to wuro Gaza. Ɓanndu makko ina suddii bannge Palestiin, jacket makko jaayndeyaagal ina fawii e dow ŋoral nde o nawrata e nder laabi wuro Gaza. Drone mo o huutortonoo ngam ƴettude nate Gazako kañum filmi wirwirnde makko.

### Wiɗto
Konu Israayiil hollitii e bayyinaango mum to lowre Israayiil wiyeteende Ynetnews wonde « ngonkaaji ɗi jaaynooɓe ɓee njani e mum en, tawi ina tuumaa ko yiite IDF, en nganndaa ɗum en, ina ƴeewtee ». Fedde jaayndeeji caggal leydi to Israayiil e leyɗeele Palestiin noddii konu Israayiil nde waɗata wiɗtooji jaawɗi e udditiiɗi, e hollirde reentaade e nokkuuji ɗo jaayndiyankooɓe ngollotoo.

### Jaabawuuli
Sekereteer mawɗo fedde wiyeteende Reporters sans frontières (RSF) hono Christophe Deloire, ñiŋii jaabawol Israayiil ngol aldaa e paltoor e seppooji ɗii, o wiyi yo wiɗto keeriiɗo waɗe e ko waɗi koo.

Dental Orop jaabtii wonde bonanndeeji baɗnooɗi ñalnde aset ɗii « ina njogii naamne teeŋtuɗe ko fayti e kuutoragol doole potɗe huutoreede ».

Hooreejo Hamaas, Ismail Haniyeh wiyi : « marse gartugol ko hare goonga e humpito, Yasser ina joginoo kamera mum ngam ardude e ƴiye goonga ngam yettinde natal yimɓe taariiɓe ɓee ».

Sindikaa jaayndiyankooɓe Palestiin wiyi e nder bayyinaango mum wonde ina joginoo Israayiil « ñaawoore timmunde e ndee bonannde ».

Zouheir Bahloul, tergal fedde sioniste en Isra'iil-Aarabeeɓe, ɗaɓɓiri yo barɗo Murtaja oo ñaawe.

## Laamu Israayiil
Doole kisal Israayiil yaltinii ndeeɗoo bayyinaango : "FID ina huutoroo peeje ko wayi no jeertinaango, peeje saaktude fitinaaji, e ko sakkitii koo, fiyde balɗe 100 e mbaadi laaɓtundi, fotndi. IDF anniyaaki fiyde jaaynooɓe. Sarɗiiji ɗi jaayndiyankooɓe ɓee fiyi ɗii, ngonkaaji ɗi IDF fiyi us ina ƴeewtee."

Jaagorgal leydi Isra'iil ko feewti e ndeenka leydi ndi hono no Avigdor Lieberman hollitii wonde Murtaja ina joginoo drone dow soldateeɓe nde o fiyi ɗum. O holliti kadi wonde worɓe Hamaas ɓoorniima comci jaayndiyankooɓe. O wi'i: "A anndaa mo woni fotoowo e mo woni fotoowo. Kala mo huuwata droneeji dow soldateeɓe Isra'iila ɗon mari haaje faamgo o ɗon hulna hoore maako." IDF hollitii wonde ɓe nganndaa ko Palestiinnaaɓe kuutorii droneeji ñalnde 6 abriil, nde Murtaja waraa.

Kaalirde biro gardiiɗo jaagorɗe leydi Israayiil wiyi wonde Murtaja ina jeyaa e njoɓdi Hamaas, ina golloroo e "golle apparaat kisal" Hamaas ñalnde kala, ina jogii darnde fotnde e kapiteen. Fedde winndereyankoore jaayndiyankooɓe luulndii ndeeɗoo haala, e wiyde Heather Nauer, kaalirde Departemaa Amerik, Murtaja ƴeewtaama to Fedde Ameriknaare toppitiinde ƴellitaare winndereere hade mum heɓde dokkal ngal.

E wiyde Robert Fisk, « alaa ko holliti wonde o [Murtaja] meeɗii gollodaade e Hamaas walla gollodaade e mum ».

## Ƴeew kadi
Doggol jaayndiyankooɓe waraaɓe e wolde hakkunde Israayiil e Palestiin

Shireen Abu Akleh - Jaayndiyanke Palestiinnaajo mo IDF wari e hitaande 2022

## Tuugnorgal