open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Akrofuom Senior High Technical School

**Akrofuom Senior High School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Akrofuom a ɔhyɛ Atɔe mansin a ɔwɔ Etsifi Mantɔw mu.

## Abakɔsɛm
Wosii skuul no wɔ afe 1991 mu. Skuul Panyin a odzikan nye Mr. E.K Osei. wɔ afe 2011 mu no, nna wɔ panyin a ɔwɔ hɔ nye Mr. Peter Amponsah. wɔ 2018 mu no, nyimapa nna ɔhyɛ skuul panyin n'ase nye Mr. Jacob Anakpor. Wɔ afe 2018mu no, Aglogold Asante a ɔyɛ egudze tufo maa Akrofuom Nsɔwdo skuul na skuul ahorow bi a wɔwɔ Obuasi Mansin no mu.

Skuul no dze esuafo eduonu baako(21) na akyerɛkyerɛfo awɔtwe(8) hyɛɛ ase.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Adu Gyamfi Senior High School

**Adu Gyamfi Senior High School** yɛ aban skuul a ɔwɔ Jamasi , wɔ Sekyerɛ Epuei mansin mu a ɔwɔ Esuantse Mantɔw mu wɔ Ghanaman mu.

## Abakɔsɛm
Jamasi Presby Asɔr na wɔtseew Adu Gyamfi Senior High School no wɔ afe 1968 mu. Ahyɛse no nna wɔfrɛ no Presbyterian secondary commercial school (PRESCO). Owura E.K. Sarpong na ɔyɛɛ kyerɛkyerɛnyi panyin a nna wɔwɔ esuafo 80. Skuul no bɛyɛɛ aban dze wɔ afe 1974 mu, na wɔsesaa ne dzin no bɛyɛɛ no Adu Gyamfi Secondary School.

## Mboaedze
Juaben Senior High School

**Juaben Senior High School** a wɔsan frɛ no Juaben SHS yɛ ntoado skuul a ɔwɔ Juaben, kurow a ɔwɔ Ejisu-Juaben mansin  a ɔwɔ Etsifi Mantɔw mu.

## Abakɔsɛm
Wobuee skuul no wɔ dzin Juaben Nsɔwdo wɔ Ɔbrɛfɛw, 1972, a wɔdze esuafo 87. Wobuee no afe 1950 mu dɛ finimfin mbasiafo mbofra skuul, na wosesaa no bɛyɛɛ Mbasiafo Ntsetsee skuul wɔ Ɔbɛsɛ, 1962 mu.

Afe 2020 mu no, skuul no dzii nkunyim wɔ nsɔwdo skuul kɔmpiwta akansi bi wɔ Esuantse Mantɔw a wɔfrɛ no Code *Afrique*, a hɔn a wɔhyehyɛɛ nye Cornell Suapɔn na Kwame Nkrumah Suapɔn.

## Skuul noho ntotoo
Skuul no hyɛ Ghana Nwomasua Asoeɛ ase a ɔyɛ Ghana Aban. Skuul no wɔ Esuantse Juaben wɔ Ejisu Juaben Mansin mu, akwansi 30 sɛ ifi kumasi na akwansin 8 sɛ ifi Ejisu.

Skuul no wɔ esuafo bɛyɛ 3861, akyerɛkyerɛfo bɛyɛ 152 na edwumayɛfo bɛyɛ 99 ma hɔn nyinara yɛ 251.

Ɔwɔ adan ma esuafo a wɔda skuul hɔ no. Skuul no wɔ esuafo dodow bɛyɛ 2979 a wɔda hɔ na 882 esuafo a wofi fie ba skuul.

Adzesuadze a skuul no yɛ nye Gɛniral Agirike, Gɛniral Atse, Gɛniral Sɛainse, Hoom Ɛkɔnɔmise na Bihyewal Atse.

Skuul no wɔ fie ahorow awɔtwe a esuafo a wɔdɔm yɛ bɛyɛ 482; fie a ɔwɔ hɔ nye Nana Adarkwa Yiadom, Bishop Asante Antwi, Nana Yaw Sarpong II, Nana Otuo Serebour II ma mbanyimfo na Danielles Ghartey, Sussana Wesley, Rose E. Coker, and Nana Akosua Akyaama II. Afe a abɛsen kɔr no skuul no edzi nkunyim wɔ nwomasua mu na agordzi ahorow bi tse dɛ agodzi, dibetse, ɔyɛkyerɛ na dza ɔkeka ho.

## Esuafo a wowiee skuul yi

* John Amponsah, javelin townyi
* Joseph Osei Owusu, lawyer, Bekwai mbrahyɛbeguanyi
* Nana Appiagyei Dankawoso, Abedziekyirnyi wɔ, Board Member University of Cape Business School
* Charles Kwadwo Fosu, aka Daddy Lumba, Ndwomtonyi
* Kwame Sarpong Appiah, PhD, Nhwehwɛmunyi Tokyo Suapɔn

## Mboa adze

# **^** 
# ^ Jump up to:***a*** ***b*** 
# **^** 
# **^** 
# **^**

## Hwɛ iyi so

* Nwomasua wɔ Ghana mu.
* Nsɔwdo skuul ahorow a ɔwɔ Esuantse Mantɔw mu.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Sunyani Senior High School

**Sunyani Senior High School** (SUSEC) yɛ asoɛe a ɔbom yɛ adzesua a ɔtɔ do ebien wɔ Sunyani wɔ Bono Mantɔw mu wɔ Ghana.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
St. Monica's Senior High School

St. Monica's Senior High School yɛ mbasiafo nsɔwdo skuul a ɔwɔ Mampong wɔ Esuantse Mantɔw mu wɔ Ghana.
Dompoase Senior High School

**Dompase Senior High School** (ne dzin fofor a yenyim no nye DOSS) yɛ Mbanyimfo na Mbasiafo nsͻwdo skuul a ͻwͻ Dompoase a yebohu wͻ Adansi Etsifi Mansin mu wͻ Esuantse Mantͻw mu wɔ Ghana.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no wɔ afe 1974 mu. Afe 2014 mu no, nna skuul panyin nye Mr. Opoku Asamoah. Afe 2016 mu no, Skuul panyin basia nna ɔhwɛ skuul nodo nye Ms. Doris Bimpong. Eric Kwaku Kusi yɛ physics kyerɛkyerɛnyi dadaw wɔ skuul no mu na wɔ afe 2018, Mr. Haruna Oppong nna ɔyɛ skuul panyin wɔ skuul no mu. Anglogold Esuantse maa skuul yi mbuukuu, Akrofuom SHS, Asare Bediako SHS na skuul ahorow wɔkekaho.

## Esuafo a wowiee skuul yi

* Naf Kassi

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
St. James Seminary Senior High School

**St.James Seminary** yɛ nsɔwdo skuul wɔ Sunyani a ɔyɛ kurowpɔn wɔ Bono Mantɔw wɔ Ghanaman mu, wɔdze bɔbɔɔ adze wɔ afe 1978 mu a Ɔsɔfo Panyin James Kwadwo Owusu da ano  ɔyɛ Bishop a oenya ne frɛ wɔ Roman Catholic Diocese wɔ Sunyani.

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
School

Keta Senior High Technical Skull  (Ketasco)
Nek3no keta Secondary skull no y3 manyiafo na mebasiafo skull aban Senior High skull ow) Dzelukope kuro a )wo keta mansie a )wo firaw mantow mu
Oda Senior High School

**Oda senior high school** yɛ aforafora nsɔwdo skuul a ɔwɔ Akim Oda wɔ Birim fininfim mansin wɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no wɔ afe 1960 mu a wɔdze esuafo 95 pɛr hyɛɛ ase.

## Esuafo dodow a wɔwɔ skuul no mu
Bɛyɛ afe 2015 mu no, Oda Nsɔwdo Skuul nna wɔwɔ esuafo a hɔn dodow yɛ 2,242.

## Skuul Mpanyimfo

## Esuafo a woewie skuul yi

* Paa Kwesi Bekoe Amissah Arthur, nkan Ghana mampanyin abedziekyir
* Akua Sarpong-Ayisa, Ghananyi nsano edwumayɛnyi
* Sammy Flex, nsɛmkyerɛwnyi
* Adarkwah Evans, Nsano edwumayɛnyi
* Jackline Agyeiwaa Asiedu (Obaabun nsano edwumayɛnyi)
* William Quaitoo, amanyɛnyi

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Accra Senior High School

**Accra Senior High School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Nkran,Ghana a ɔwɔ Atɔe wɔ Ebibirman mu. Ahyɛse no, ɔhyɛɛ ase dɛ mbanyimfo skuul.
Accra Academy

**Accra Academy** yɛ mbanyimfo nsᴐwdo skuul a ne sibea wᴐ Bubuashi a ᴐbɛn Kaneshie wᴐ Ghana Nkran Kurowpɔn Mantᴐw mu.
Serwaa Kesse Girl's Senior High School

**Serwaa Kesse Mbasiafo Nsɔwdo skuul** yɛ mbasiafo aban skuul a ɔwɔ Duayaw Nkwanta wɔ Tano Etsifi Mansin mu wɔ Ahafo Mantɔw mu wɔ Ghana. 

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no 1965 mu a ahyɛse no ɔyɛ Mbasiafo Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul a ɔyɛ Kwame Nkrumah yɛɛ. Wɔ Dzifuu 15,1970 mu no, wɔsesaa no bɛyɛɛ mbanyimfo na mbasiafo nswɔdo skuul na wɔtow ne dzin Duayaw Nkwanta Nsɔwdo Skuul. Ewiei mo wɔ 2001 mu no, wɔsesaa no bɛyɛɛ mbasiafo nsɔwdo skuul na wɔsesaa ne dzin no bɛyɛɛ dzin a ɔda do ndɛ yi. Skuul no wɔdze too Ɔbaahemaa odzi kan wɔ Duayaw-Nkwanta nananomatsenankungua.

2013 mu no, nna hɔn skuul panyin nye Doris Bainn.

2018 mu no, nna hɔn skuul panyin nye Mrs Doris Cobbinah.

2019 mu no, skuul no sii akan wɔ inyiyi mu ber wɔ National Science and Math Akansi mu.

## Mbɔdzembɔ aketseaba kruwa
2022 mu no, skuul no sii akan wɔ National Business Pitch Akansi mu a ɔyɛ Junior Achievement Ghana hyehyɛɛ. Ɔyɛ nwomasua ɔyɛ kurow kɛse mu Suapɔn a ɔwɔ Nkran hyehyɛɛ. Akansi no dze Nsɔwdo skuul 16 wɔ Ghana afa mu bɔɔ mu sii. Serwaa Kesse Nsɔwdo skuul na wodzii nkan.

## Mbɔdzembɔ

* 2016 Ɔmanmu Anokɔnkɔn Nkunyimdzefo
* Ahafo Mantɔw Agorkansi Nkunyimdzefo
* Nsa Bɔɔlbɔ 2012-2016.

## Ndzɛmba ne nkyɛe (Adɔyɛ)
Ɛbɔw, 2018 mu no, skuul mpamyim na esuafo no kyɛɛ ndzɛmba bebiree maa ahɔhɔbeafo wɔwɔ Sunyani Mbasiafo ahɔhɔbea. Ndzɛmba wɔdze kyɛɛ no bi nye bisiketse, ditagɛntse, emo, paadi, ntar, esikyire na angua.

## Mboaedze

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Tamale Senior High School

Tamale Senior High School a nna nkan tsetse no ᴐy3 aban nsᴐwdo skuul, Tamale, Gbewaa nsᴐwdo skuul, nansa yi ntamu Tamale nsᴐwdo skull y3 adzesua nsᴐwdo bᴐᴐden skull a ne sibea y3 Education Ridge, Sagnarigu kurow ketsewa bi ne Mansin mu. Skuul yi bᴐbᴐadze wᴐ afe 1951 mu, ber a nna Nglesi aborᴐfo no redzi ᴐman yi do. Ne d3m ntsi skuul yi nye nsᴐwdo skuul a odzii kan bᴐbᴐᴐ adze wo Ghana Etsifi nkurow nyinara.
Achimota School

**Achimota School**, nkan no Prince Wales College and School at Achimota,ekyir yi Achimota skuul, nde ne dzin fofor Motown. Y3 nsɔwdo skuul a mobofra no da mu a ɔwɔ Achimota wɔ Nkran, Nran Mantɔw mu, Ghana,
Accra High School

**Accra High School** yɛ nsᴐwdo skuul a ɔwᴐ Nkran Kurowpᴐn mu, Ghana a ᴐwᴐ Ebibir atᴐe. Skuul yi hyɛɛ ase dɛ mbanyimfo nkotsee naaso ndɛ mbasiafo akɛka ho.

## Abakɔsɛm
Accra High School nyimpa a ɔtsee nye owura a oenya ne beebi kɔr Rev.James Roberts wɔ 17 Dzifuu,1923. Skuul no, nna skuul no wɔ mpoano afamu wɔ Aayalolo, a ɔhyɛ Nkran ase, Ghana. Skuul no dzii naferenhyia a odzinkan Dzifuu 1924a wɔnye asɔr a wɔfrɛ no Holy Trinity Cathedral, Accra na Asɛmpa no Anglican Sofo Panyin a ɔwɔ Nkran na ɔkae, owura a oenya ne beebi kɔr Dr. John Aglionby. Yɛhwɛ a, nna nkitahodzi bi da skuul no na asɔr ɔwɔ England ne ntsamu. Wɔ afe 1924 mu no, Skuul no hyɛɛ ase nya hɔn asuafo a wɔrobewie wie saara so na Cambridge Suapɔn no, Royal society of Arts na Pitsman's Shorthand Nsɔhwɛ wɔ Ɛnglehyi aborɔkyirman mu. Wɔ afe1926 mu no, Skuulfo bebiree kyerɛɛw mbofraber mu Cmbridge nsɔhwɛ no na wotwaa paa. Dɛm afe no mu no, Mr. Frank Roberts, Rev. Robert ne ba banyin panyin no, kaa edwumayɛfo no ho ber a owie  Suapɔn wɔ Ɛngilehyi Aborɔkyirman mu no. Ɔyɛɛ edwumadzen boaa skuul na skuul n'ahohyɛdo kora wɔ Nkran. wɔ afe 1927 mu no, Owura J. O Ansah Johnson a oenya ne beeb kɔr bɛyɛɛ nyimpa a odzinkan a otwaa Cambridge Skuul abodzin Nsɔhwɛ no.

## Mboaedze
Tarkwa Senior High School

**Tarkwa Nsɔwdo skuul** yɛ mbanyinfo na mbasiafo skuul a ɔwɔ Tarkwa a wotu sika kɔkɔ wɔ hɔ wɔ Atɔe mantɔw mu

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no afe 1961 mu a ɔyɛ Ɔmanpanyin a odzikan wɔ Ghana mu, Dr. Kwame Nkrumah, a ɔhyɛ accelerated Development Plan ma nwomasua ase ber Ghana nyaa ne fawodzi no.


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Nifa Senior High School

**Nifa Senior High School** (NISEC) yɛ nsɔwdo skuul a wɔbɔ hɔnho mbɔdzen papaapa wɔ Adukrom a ɔwɔ Okere mansin mu wɔ Epuei Mantɔw wɔ Ghanaman mu.

## Abakɔsɛm
Kurowmafo skuul, wɔtseew skuul no wɔ afe 1971 mu ber Adukrom Akyerɛkyerɛfo Ntsetsee skuul no rotwa mu na ɔyɛ asoɛe a ɔhwɛ Ghana nwomasua do yɛɛ dɛm. Hɔn botae tsitsir nye dɛ ɔbɛboa mbaabun mbanyin na mbasiafo wɔ nsɔwdo skuul ho, nkankanara nye hɔn wɔtse bɛn Okere kurow no a wɔwɔ mboa kumaa bi dɛ wobodur nsɔwdo skuul nwomasua mpɛnpɛndo ber dɛm skuul yi ho akɔ atwee.

## Adan a ɔwɔ hɔ ma eusafo a wɔda skuul hɔ
Skuul no wɔ adan ma esuafo mbanyinfo na mbasiafo a wɔda skuul hɔ. Skuul no sanso wɔ ankorankor dan a ɔwɔ skuul n'abow ano a ɔwɔ hɔ ma esuafo a woenya adan esuafo da mu wɔ skuul hɔ no.

Skuul no sanso wɔ fie ahorow anan a ɔyɛ skuulfo: Gyeke Darko, Air Marshall Otu, Opare Baidoo na Otutu Ababio.

## Ɔsom ho nsɛm
Skuul no nnyɛ ɔsom pɔtsee bi dze. Ɔwɔ ɔsom ho faahodzi. Anapa nyiaemu na Kwesida anapa som ɔwɔ dɛ esuafo no nyinara dze hɔnho hyɛ mu ɔnnfa ho nye ɔsom a wɔwɔ mu.

## Esuafo dodow wɔwɔ skuul no mu
Skuul no wɔ esuafo dodow bɛyɛ 2,500 a wɔagye hɔn wɔ adzesua nkorbata yi mu, Bisinɛse, Sɛainse, Gɛniral Atse, Gɛniral Agirike, Hoom Ɛkɔnɔmise na Hihyewal Atse.

## Skuul ndzɛmba

* Sɛainse Labo ebiasa
* I.C.T Labo
* Mbuukuu korabew
* Hoom Ɛkɔnɔmise Labo
* Bihyewal Atse bea
* Skuul n'ahayɛ
* Agordzibea
* Skuul n'ayarsabea
* Bea woyitsir
* Bea esuafo no hya mu
## Hwɛ iyi so

* Nwomasua wɔ Ghana mu
* Nsɔwdo skuul ahorow a ɔwɔ Ghana mu
## Mboaedze

## External links

* nifashs.com, the school's official website
* www.bosuomma.com, the website of the Nifa Old Student Association


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Nkawkaw Senior High School

**Nkawkaw Senior High School** wɔsan frɛ no dɛ KAWSEC yɛ amansan nsɔwdo skuul a ɔwɔ Nkawkaw wɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana. Wɔtseew skuul no afe 1969 mu. Ɔyɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ dɛ esuafo no bi da skuul hɔ na esuafo no bi fi fie ba skuul.Nkawkaw nsᴐwdo Skuul a nkorᴐfo piinara frɛ no KWASEC yɛ aban nsᴐwdo skuul a ne sibea wᴐ Nkawkaw a ᴐwᴐ Ghana Epuei Mantᴐw mu. Skuul no bᴐbᴐᴐ adze wᴐ afe 1969 mu. Nkawakaw nsᴐwdo Skuul yɛ day na bᴐᴐden.

## Abakɔsɛm
Afe 1964 mu no, Nkawkaw nsɔwdo skuul hyɛɛ ase dɛ akyerɛkyerɛfo skuul. Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul no nna wɔfrɛ no Nkawkaw Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul na nna ɔwɔ papa bi a wɔfrɛ no W.A Wiafe n'asaase do, a ɔmaa skuul no kwan dɛ wɔmfa ne fie hɔ ndzi dwuma wɔ ber tsiawa  bi.

## Adzesuadze a wɔyɛ no hɔ

Skuul no wɔ adzesuadze esia wosua no hɔ - Gɛniral Atse, Gɛniral Sɛainse, Bisinɛse, Agirikɔkya, Hoom Ɛkɔnɔmise na Bihyewal Atse.

## Skuul ndzɛmba ahorow

* Kɔmpiwta Labo
* Mbuukuu korabew
* Adzesua adan

## Esuafo woewie skuul yi

* Yeboah Murphy, Brigadier General
* Frederick Opare Ansah, Nkan Suhum mbrahyɛbaguanyi
* Kofi Nyanteh Akuffo, Ɔtsembuafo
* Moses Anim, Trobu mbrahyɛbeguanyi

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Ahantaman Girls' Senior High School

Ahantaman Mbasiafo nsɔwdo skuul yɛ adzesuabea ma mbasiafo.Yebohu skuul yi wɔ Sekunde a ɔwɔ Atɔe Mantɔw mu.

Wɔtseew Ahantaman mbasiafo nsɔwdo skuul wɔ afe ahakron na eduanan-awɔtwe mu a ɔyɛ Owura Emmanuel Kwasi Idun na ɔdze bɔbɔɔ adze.
Oda Senior High School (ODASCO) is a co-educational second-cycle institution in Akim Oda, situated in the Birim Central Municipal District in the Eastern Region of Ghana

Oda Ntoado Skuul yɛ mbanyin na mbasia school a ɔwɔ Akim Oda a ɔwɔ Birim finimfin mansin a ɔwɔ Epuei mantɔw mu wɔ Ghana
Okuapeman School

**Okuapeman skuul** yɛ mbanyin na mbasia mbofra skuul a wɔbɔ hɔn ho mbɔdzen wɔ nwomasua mu wɔ Epuei Mantɔw mu a ɔwɔ Ghana.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Opoku Ware School

**Opoku Ware School,** aber biara wɔfrɛ no Owass, yɛ amansan Catholic nsɔwdo skuul a ɔwɔ hɔ ma mbanyimfo a ɔwɔ Santasi a ɔhyɛ Kumase ase a ɔwɔ Esuantse Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Esuafo a woewie skuul yi

* Kenneth Gilbert Adjei, former deputy NDC Minister of State
* Kwamena Ahwoi, former NDC Minister of State
* Owusu Afriyie Akoto, Minister for food and Agriculture
* Stephen Amoah, Member of Parliament for the Nhyiaeso Constituency
* James Kwesi Appiah (O 123) former head coach of the Ghana Black Stars
* George Boakye, former Chief of Air Staff
* Stephen Alan Brobbey, retired jurist; former Chief Justice of the Gambia and justice of the Supreme Court of Ghana
* Shadrack Osei Frimpong, founder of Cocoa360
* George Gyan-Baffour, Minister for Planning and Member of Parliament(Wenchi)
* Ohene Karikari, former national athlete and Africa's number one sprinter during his time
* John Kumah, Deputy Minister of Finance.
* Jacob Kwakye-Maafo, physician, surgeon and CEO of West End Clinic, Kumasi
* Christian Nsiah, Olympic athlete and Business Economics professor at Black Hills State University
* Paul Victor Obeng, mechanical engineer, Politician and former chairman of KNUST council
* Anthony Akoto Osei, former Finance Minister and current MP for Old Tafo
* Ernest Owusu-Poku, former Inspector General of Police, Ghana
* Nana Akuoko Sarpong, traditional ruler of Agogo state, former politician
* Nana Otuo Siriboe, Chairman of the Council of State. The Omanhene of the Juaben traditional area.
* Amadu Sulley, Deputy Electoral Commissioner
* Yaw Tog, Musician, rapper
* Jacob Osei Yeboah, politician

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Dormaa Senior High School

**Dormaa Senior High School** yɛ skuul a wɔ san frɛ no DORMASS, ɔyɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Dormaa-Ahenkro wɔ Dormaa finimfin mansin a ɔwɔ Bono Mantɔw mu wɔ Ghanaman mu.

## Abakɔsɛm
Dormaa Senior High School wosii no Kwakwar 24,1947 a ɔyɛ Samuel Kwadwo Oppong na Joseph Manase Yeboah, hɔn nyinara yɛ akyerɛkyerɛfo. Nna osuanyi kor pɛr na ɔwɔ skuul no dɛm ber, nkan no nna wɔfrɛ no Dormaa State Collegse. Skuul no hyɛɛ ase wɔ Ntaaboo dan, nna ɔyɛ dan kor a ɔyɛ Dormaa Gyaasehen a ne dzin nye Nana Kwasi Baah. Ansaana wɔrebɛyɛ no nsɔwdo skuul, mbɔdzembɔ a osuanyi bi benya  ana wɔagye no skuul no my yɛ gyinapɛn anan. nna nsɔwdo skuul biara nnyi Bono-Ahafo bea hɔ, nna esuafo nntum ntoa hɔn adzesua do nnkɔ nsɔwdo skuul wɔ dɛm beɛ hɔn. Dormaa State College bɛyɛɛ nsɔwdo skuul a odzikan wɔ Brong Ahafo na Esuantse Mantɔw ntamu.

Skuul no dzii n'afenhyia ɔtɔdo eduosuon enum wɔ afe 2022 mu.

## Dwumadzi Ahorow
Skuul no hyɛ Ghana Nwomasua Asoɛe a ɔyɛ Ghana abandze. Skuul no wɔ esuafo a wɔda hɔ no hɔn akadze na esuafo dodow bɛyɛ Ɔpe anan na ahaenum(4,500). Skuul no wɔ akyerɛkyerɛfo ɔhaenum ebien(152 na nyimpa eduana awɔtwe a wɔyɛ edwuma wɔ hɔ (48). Adzesuadze a wɔyɛ wɔhɔ nye Agirike, bisinɛse, Hoom Ɛkɔnɔmise, Bihyewal atse, Gɛniral atse na Gɛniral sɛainse

Skuul no yɛ adzesua nkorbata esia na wɔwɔ adan a esua da mu so esia.

## Adzesua nkorbata

* Gɛniral sɛainse
* Gɛniral atse
* bisinɛse
* Agirikɔkya
* Bihyewal atse
* Hoom Ɛkɔnɔmise

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Akosombo International School

**Akosombo International School** (AIS) yɛ  Ghanaman nsɔwdo amanaman skuul a ɔwɔ Akosombo wɔ Asuogyaman mansin mu wɔ Epuei Mantɔw mu. Volta River Authority na wodzi Skuul no do.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no 1962 mu a ɔyɛ Volta River Authority dzii dwuma yi.
## Esuafo a woewie skuul yi

* Kwabena Bediako, abɔdzemunyasapɛnyi
* Elwin Cockett, the Archdeacon of West Ham in the Church of England. 
* Samira Bawumia, Ghana Mampanyin abadziekyir ne yer
* Lucia Addae, Executive Secretary of West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA)
* Lydia Forson, Senetwanyi, Kyerɛwnyi , Toguanyi
* Jessica Opare-Saforo, Nsɛnkyerɛwnyi
* Selly Galley, Sene yi nyi na nsɛnkyerɛwnyi

## Mboa Nwoma
St Rose's Senior High (Akwatia)

**St.Rose’s Senior High** (Rosec anaa Roses) yɛ aban catholic nsɔwdo skuul a wɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana.Ɔyɛ nsɔwdo skuul a wɔdze bɔbɔɔ adze wɔ afe 1956 a ɔyɛ Dominican sisters na wɔdze bae.

## Abakɔsɛm
St Rose's Senior High School yɛ mbasiafo skuul no mu kor a ɔwɔ Epuei Mantɔw mu a ɔyɛ Catholic asɔr no hwɛ do. St. Rose's Nsɔwdo Skuul wɔtseew no Ɔbrɛfɛw, 1965 a ɔyɛ Dominican mbasiafo asɔfodzifo a wofi Speyer, Germany. Dominican mbasiafo asɔfodzi a wɔtseew no nye ; Rev. Sr. Victricia Koch, a nna ɔyɛ nkan no Dominican mbasiafo asɔfo no panyin a ɔwɔ Ghana; Rev. Sr. Beatrix Koob, Rev. Sr. Zita Simon na Rev. Sr. Solamen Ott. wɔdze hɔn baa Ghana ɔnam Sofo panyin paa Joseph Oliver Bowers do, Sofo pannyin a dɛm ber no Accra a ɔyɛ Catholic asɔr.

Skuul no dzii kan hyɛɛ ase dɛ Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul a ɔdze esua 80 mbom Fankwa, 1969 mu no, Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul no wɔsesaa no bɛyɛɛ nsɔwdo skuul a wɔdze esuafo 72 dzii kan hyɛɛ ase. Barima Kofi Bempong II, Dɛm ber no Akwatia hen, Akwatia nananom atsenankungua na Akwatia Kurow Mpontu kuw dze adze bi bae a ɔnam do ma wɔtseew skuul no.

## Nkitahodzi
Skuul no nye hɔn mfɛfo Roman Catholic boys' school na St. Peter's Boys Senior Secondary School (wɔfrɛ no Sperosa).

## Akansi ahorow
Wɔtaa si akan wɔ Ghana National Science and Maths Quiz afe abɛsen no mu.

## Esuafo a woewie skuul yi

* Marietta Brew Appiah-Oppong, Mbranyimfo na Amanyɛnyi
* Eureka Emefa Adomako, botanist, Nhwehwɛmunyi na Nwomanyimnyi
* Abena Amoah, Sikakorabea siefo
* Francisca Oteng-Mensah, Amanyɛnyi
* Patricia Obo-Nai, Vodafone Ghana Panyin
* Nana Ama Dokua Asiamah Adjei, Amanyɛnyi
* Nana Anima Wiafe-Akenten, Nsɛmkyerɛwnyi na Amanyɛnnyi
* Sandra "Alexandrina" Don-Arthur, International Makeup artist and beauty mogul
* Marian Asantewah Nkansah FGA, environmental chemist
* Sandra Opoku, acting director of Ghana Ports
* Phyllis Osei, Porisinyi
* Caryn Agyeman Prempeh, Eduryɛnyi

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Koforidua Senior High Technical School

**Koforidua Senior High Technical School** yɛ skuul papa kor  a ɔwɔ ɔman Ghana mu. Skuul no wɔ Koforidua wɔ Epuei Mantɔw no kurowpɔn mu a ɔwɔ Ghana. Ne dzin fofor a wɔdze frɛ no nye Sec-Tech. Mpo, Mumu bosoom wɔ afe 2011, nna Skuul yi wɔ esuafo a hɔn dodow bɔbor 2,200.
St. Peters, Missouri

St. Peters yɛ bea a ɔwɔ st. Charles County, Missouri, United States. Hɔn dodow yɛ 57,732 wɔ afe 2020 akenkan no mu a ɔma ɔyɛ nkurow a ɔyɛ dza ɔtɔ do du baako wɔ Missouri.
Ofori Panin Senior High School

**Ofori Panin Senior High School** (OPASS) yɛ nsɔwdo Skuul a ɔwɔ Kukurantumi wɔ Atɔe Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Skuul Mpanyimfo

## Esuafo a woewie skuul yi

* Dorothy Yeboah-Manu, Abɔdzemu nyansa panyin.
* Justice Julius Ansah, Ɔtsembuafo wɔ Ghana Kɔɔto baatan
* Patrick Darko Missah, Ɔhwe Ghana Pirisen do
* Kwakye Darfour, Ghananyi Amanyɛnyi
* Xbills Ebenezer, Senetwanyi
* Nii Amasah Namoale, Amanyɛnyi

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Ahantaman Girls Senior High School

**Ahantaman Girls Senior High School** yɛ mbasiafo nkotsee hɔn skuul. Ibohu no wɔ Sekunde wɔ Anee Mantɔw mu .   Mr. Emmanuel Kwasi Idun a ɔyɛ eguadzinyi wɔ nwomasua mu na ɔtseew skuul yi wɔ afe 1948 mu.
Takoradi Senior High School

**Takoaradi Senior High Skuul** a wᴐtaa fr3 no TADISCO ye mbasiafo na mbanyimfo school. Ne dzin a wᴐdze too no ankasa nye Takoradi Secondary School. Ne sibea wᴐ west Tanokrom a ᴐwᴐ Effai-Kwasimintsim mansin mu. Wᴐtsee skuul yi wᴐ afe 1958 mu d3 ankorankor skuul, Mr. J.E Eyeson. Aba dze nensa too do wᴐ ᴐbr3f3w bosoom no ewiei wᴐ afe 1963 y33 no Aban skuul mapa. Ne d3m ntsi ᴐb3y33 Takoaradi Senior High Skuul  (TADISCO)
Suhum Secondary Technical School

Suhum Secondary Technical School y3 mbasiafo na mbanyimfo ntoado skuul a ᴐwᴐ Suhum a ᴐwᴐ Ghana Epuei mantᴐw mu. Wᴐtseww no wᴐ afe 1963 mu
Ghana Senior High School (Tamale)

Nna **Ghana College** nye dzin a wɔdze frɛ **Ghanasco**. Ghana aban na ɔdze skuul yi bɔbɔɔ adze wɔ 1960, wɔ Kwame Nkrumah n'aber do. Ɔka skuul a wɔagye dzin wɔ Ghanaman mu. Ɔwɔ esuafo mpem ebien na aha awortwe. Ɔyɛ skuul akɛse a ɔtɔdo ebien wɔ Etsifi Mantɔw mu. **Tamale Senior High School (Tamasco)** na odzi no kan. Skuul panyin a odzi kan a na ɔwɔ skuul no mu nye Kenneth Luther Purser a ɔyɛ Jameekanyi.

## Abakɔsɛm
Ghanasco nna wɔfrɛ no Ghana College. Wɔtseew skuul no afe 1960 mu a ɔyɛ Ghana aban dzii dɛm dwuma yi, wɔ Kwame Nkrumah ase, dɛ Ghana Nwomasua skuul a wogyedzi no mu kor. Ɔwɔ esuafon dodow bɛyɛ 2,800. Ɔyɛ skuul a ɔtodo ebien wɔ ne keseyɛ mu wɔ Etsifi Mantɔw mu sɛ yiyi Tamale nsɔwdo skuul fi hɔ (Tamasco). Skuul panyin a odzikan nye Kenneth Luther Purser, a ɔyɛ Jamaicanyi. Master Abu Kassim Tahidu a ofi Kwame Danso wɔ Bono na Ahafo Mantɔw mu wɔ Ghana nna ɔyɛ esuafo panyin a odzikan

## Adzesuadze wɔyɛ
Skuul no yɛ adzesuadze etsitsr enum.

* Gɛniral Atse
* GƐniral Sɛainse
* Bisinɛse
* Hoom Ɛkɔnɔmise
* Agilikɔkya Sɛainse

## Skuul Mpanyimfo a woetwa mu

## Esuafo a woewie skuul yi

* Abdulai Abanga
* Joseph Bawa Akamba
* Yakubu Alhassan
* Alhassan Andani
* Moses Asaga
* Dr. Ibrahim Mohammed Awal
* Hassan Ayariga
* Mahama Ayariga
* Kwame Ayew
* Nayon Bilijo
* Sulley Gariba
* Abdul-Samed Muhamed Gunu
* John Jinapor
* John Dramani Mahama
* Lordina Mahama
* Ibrahim Murtala Mohammed
* Abedi Pele
* Alhassan Suhuyini
* Prof Nafiu Amidu


## Hwɛ iyi so

* Skuul ahorow a ɔwɔ Ghana mu

## Mboaedze

# **^** "Prof. Nafiu Amidu - University for Development Studies". *www.uds.edu.gh*. Retrieved 2024-08-16.

## External links

* Ghanasco facebook page

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Tamale Girls' Senior High School

**Tamale Girl’s Senior High School** yɛ aban nsɔwdo skuul a ɔyɛ mbasiafo nkotsee na wɔkɔ wɔ Tamale wɔ Etsifi Mantɔw wɔ Ghana.

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Aburi Girls' Senior High School

**Aburi Girls Senior High School** a nkan no wɔfrɛ no "Aburi Mbasiafo ntoado  skull, a wotwa no tsia ABUGISS, yɛ Presbyfo nsɔwdo skuul a wɔwɔ bea esuafo da hɔ, ɔwɔ  Aburi n'atɔe  wɛ  Epuei Mantɔw wɔ Ghana.
## Abakɔsɛm
Aburi Girls Senior High School wɔyɛɛ  no Mbasiafo Nsɔwdo skuul wɔ afe 1946 a wɔdze esuafo esuon pɛr.

Mbom no, da pɔtsee a wɔtseew no yɛ 1852, ber a Besel Nsɛmpakafo no buei mbasiafo mboframba skuul wɔ hɔn asɛmpaka asoɛe wɔ kurow no mu. Mboframba skuul no toado kɔpem ber Scottish no Asɛmpakafo no bɛfaa wɔ wiadze ɔko ber odzi kan no.Wɔ afe 1920 mu no, Akyerɛkyerɛfo ntsetsee no  hyɛɛ ase wɔ ber nna mbofraba skuul noso wɔ hɔ na finimfin skuul, no so yɛ mbasiafo, nyinara wɔ afe 1946, Nsɔwdo skuul adze hyɛɛ ase nkyɛn ns nkyɛn nye Akyerɛkyerɛfo ntsetsee adzesua.

Afe 1950 Basel asɔr a wɔwɔ Gold Coast ( ndɛ Ghana) fa skuul noho ntotoo a nna hɔn aboafo wɔnye Basel Asɛmpakafo na Scottish Asɛmpakafo no kɔr no. Wɔtsee Nsɔwdo skuul no fii Akyerɛkyerɛfo Ntsetsee adzesua noho na wɔdze kɔr bea a ɔwɔ ndɛyɛ wɔ Aburi egya wɔ afe 1954 mu. Adze fir Gyina pɛn kor kɔpem Gina enum kɔpem 1958,  ber Gyina esia bɛkaa ho no. Ber yi dze Mfe ebiasa Nsɔwdo skuul adzesua nhyehyɛɛ na ɔkɔdo.

Wɔ afe 1972 mu no, Methodist Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul a ɔwɔ anaafo nkyɛn wɔ skuul noho no nna ɔrokɛ famu ntsi Joyce Asibey, Ɔbaa odzii kan yɛɛ Panyin wɔ skuul do nye Methodist Asɔr no yɛɛ hyehyɛɛ dɛ wobenya Kolɛgyi ama skuul no.Bea wodzidzi wɔ skuul hɔ, Bea skuulfo no bɛda na skuul adan ntsi wɔdze maa gyinapɛn bako esuafo no. wɔyɛɛ iyi dze tsɛw atseetsee a esuafo no dze ma gyinapɛn baako esuafo no. Esuafo no hɔn dodow yɛɛ bebiree wɔ afe 1990 mu no, wogyaa dɛm nhyehyɛɛ yi na dadaw Metico dan no ndɛ yɛ bonafide dan a wɔfrɛɛ no Irene Anderson fie dɛ skuul wɔnom tse. iyi wɔ epuei bea a ɔka Akuapim Bepo, bɛyɛ akwansi kor wɔ Aburi anaafo.

## Esuafo binom a wowiee skuul wɔ hɔ a wɔagye dzin

* Hannah Afriyie, Ghanaian mirikatunyi
* Nana Akua Owusu Afriyie, Ghana amanyɛnyi
* Alice Annum, Ghanaian mirikatunyi
* Moesha Buduong, Ghana tɛlɛbihyɛn do edwumayɛnyi, senetwanyi na mɔdel nyi
* Dzigbordi Dosoo, Ghana guadzinyi basia
* Dr. Rose Mensah-Kutin, Ghana nyi a mbanyin na mbasia ho nsɛm hia na nsɛnkyerɛwnyi.
* Cynthia Mamle Morrison, Ghana amanyɛnyi
* Tina Gifty Naa Ayele Mensah, Ghana amanyɛnyi

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Krobo Girls Senior High School

**Krobo Girls  Senior High School** yɛ mbasiafo nsɔwdo skuul a ɔwɔ Odumasi Krobo wɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana.
## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no Ebɔw, 1927 a ɔyɛ Scottish Missionaries dzii dɛm dwuma yi. Krobo Girls’ Nsɔwdo Skuul mbasiafo Scottish nsɛmpɛkafo tseew no Ɛbɔw, 1927, dɛ finimfin skuul ma mbasiafo. Mfe ebien Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul ma mbasiafo so wɔdze kaa mbasiafo skuul no wɔ 1944 mu wɔ mpɛndo bea  a ɔhyɛ Ghana aban n'adwenpɔw ase.

Dɛm Akyerɛkyerɛfo skuul no nna wɔ abadobɔdze B ma mbasiafo wɔ 1951 wɔ Basel Asɔr a ɔwɔ Ghana ntotoo ase.

1962 mu no, mfe ebien akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul no wɔsesaa no bɛyɛɛ mfe anan abadobɔdze A akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul ma mbasiafo wɔ Fankwa, 1973 mu, Krobo mbasiafo finimfin skuul no so fii hɔ ber a Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul no wɔsesaa no bɛyɛɛ nsɔwdo skuul, a ɔyɛ Akyerɛkyerɛfo nwomasua nhyehyɛɛ a ɔwɔ asoɛe a wɔhwɛ nwomasua do yɛɛ.

## Esuafo woewie skuul yi

* Docia Kisseih, nɛɛse na nwomanyimnyi
* Portia Gabor, nsɛmkyerɛwnyi na kaseɛbɔnyi wɔ TV3 Ghana
* Akumaa Mama Zimbi, Nsɛmkyerɛwnyi wɔ Multimedia Group Ghana

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Tepa Senior High School

Tepa ntoaado skuul hyʒase wɔ are apem ahakrɔn na eduosia enum dʒ Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul a ɔyɛ hɛn ɔmanpanyin  a woabasen kɔ,Dr Kwame Nkrumah dze bɔbɔɔ adze dɛ wɔdze retsetse hɔn a wɔpɛdɛ wɔyɛ akyerɛkyerɛfo ,nna wɔsesan no kɔree ntaado skuul wɔ mfe  apem aha akrɔn na eduosɔn kor mu.
Ghana Senior High School, Koforidua

**Ghana senior high school,** Koforidua a dodowara nyim dɛ wɔfrɛ no GHANASS, yɛ nsɔwdo skuul wɔ Koforidua. Nna edzi skuul ebien ekyir a wɔkaa hɔn bɔɔ mu a wɔfrɛ no Beacon a ɔwɔ Epuei Mantɔw mu.

## Abakɔsɛm
Afe 1943 mu no, Fred Addae na Francis Adjei Tetebo tseew skul no a wɔdze mbanyimfo 16 a wɔfrɛɛ no Phoenix College wɔ dan bi mu. Bɛyɛ 1950 no, esuafo no dɔɔso maa skuul no kɔr beebi fofor a ndɛ ɔfa Kofidua Tɛkinikal Skuul. Dɛ wosesaa skuul no bea no sesaa skuul ne dzin sesa fi Phoenix College bɛyɛɛ Christ College. Bea wɔbaa no so wɔsesaa no bio ber bi ɔbɛsen osian esuafo hɔn dodow no. Skuul no kɔ Effiduase a ɔwɔ beebi a ɔwɔ sesiera yi wɔ Effiduase Porisi bea wɔ Koforidua, Ghana. Iyi yɛɛ yie ɔnam Rev. Dr. Nimako mboa do, mbrahyɛbeguanyi a odzikan  ma New Juaben Abatow mpɛsoa do,Mr WT Wutor a ɔyɛ dansinyi na Nana Frempong Mposo II,a ɔyɛ Effiduase manhen. Dɛm ber yi no, Mr. Francis Adjei Tetebo nna ɔyɛ Skuul panyin,  Mr Fred Addae a nna ɔyɛ skuul panyin n'ewu dada.

## Skuul Mpanyimfo

## Skuul no ngyedo dzin
Skuul ne ngyedo dzin nye Pro patria. Dɛm ngyedo dzin yi hwehwɛ dɛ ɔdze bɛhyɛ esuafo a wɔbɛfa Ghanass mu adwen a ɔyɛ ahofama ama wɔdze hɔnho ama etuhoakyɛ som ama skuul no na ɔman no

## Skuul no ndwom
Skuul no ndwom no wɔkyerɛw no afe 1979 mu a ɔyɛ Mr. Boniface H. Adjei a nna ɔyɛ Ndwomtow Panyin wɔ  GHANASS dɛm ber no.

## Skuul ne ndwom tiawa
Skuul no ndwom tsiawa no so W.N.K Amamoo kyerɛw.

## Mboa adze

# **^** 
# **^** 
# **^** "Ghana Senior High School holds 68th Anniversary at Koforidua". *Vibe Ghana*. 11 December 2011. Retrieved 18 March 2015.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Samuel Godinman

Samuel Godinman is a 22 year old Ghanaian preacher and a Wikipedia editor. He is also a computational linguistic. He is single

He is a gospel radio presenter and the convener of iPray, a midnight prayer program on Radio Windy bay 

Samuel Godinman y3 Ghananyi aberantse a )ka Nyames3m na )sanso y3 wikipedia samufo. Bio, )y3 K)mpiwta Kasa nhwehw3mufo. )nnwaree. Bio )y3 iPray anafa mpaeb) tsi na k)fabae.
Mfantsipim School

Sukuu yi ne dzin a nkorɔfo pii nara nyim nye Mfantsipim. Ɔyɛ mbanyimfo skuul a ᴐgye esuafo a wᴐrebɛtsena skuul no mu nkotsee. Ne sibea nye Oguaa a ᴐwɔ Finimfin Mantᴐw ne kurowpᴐn mu, Mɛtᴐdistfo na wᴐtseww nsᴐwdo Skuul yi. Dzin Pᴐtsee a wᴐdze maa no nye Wesleyan High School na skuul panyin a odzii kan dzii dwuma no nye James Picot, French Nyimdzifo bi a nna woedze mfe du-awᴐtwe pɛr ber a wᴐfrɛɛ no dɛ ommbedzi dɛm dwuma no. Wᴐbᴐ hᴐn nsabran dɛ 'The School' osiandɛ  hᴐn na wᴐwɔ skuul apapa no bi tse dɛ Prempeh College.

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Awar

**Awar** yɛ nkitahodzi a ɔda banyin kor anaa dza ɔbor dɛm nye basia kor anaa dza ɔbor dɛm a hɔn mbra anaa amambra gye to mu na ogyina hɔn a woruwura dɛm nkitahodzi no mu hɔn kyɛpɛn nye asɛdze do. (Westermarck, 1894)
Abɛntsia

**Abɛntsia** yɛ abɛn a mpanyimfo nyim fir tsetse, na n'atsetse dzin nye "Afrɛfrɛbɛn," tserɛ ɔyɛ abɛn a wɔdze bɔ ɔhen bi n'abɔdzin na ne nsabran dze tonton no.

Krampa, D.E.K. (1997ɔ na Agyakum, Kofi (2000ɔ. Kyerɛ abɛntsia ase dɛ abɛn bi a ɔsom ahemfo bo yie. Sɛ wɔreyɛ dɛm abɛntsia no a, son n'ambɛn no, wɔtɔ hɔn bo twa n'ano feaa no kyen na woetue mu wɔ ne nkyɛmfamu. Abɛntsia ho ntokur no yɛ ebiasa; ambɛn no tsir, ano feafea a wotwae no na nkyɛnmu a wotuei no. Wɔdze sekan siesie ambɛn no mu ma ɔyɛ trontrom. Sɛ woennsiesie mu yie a, biew tum fi mu. Abɛntsia ka ahemfo hɔn ngua ho nsokwadze ho ntsi nnyɛ ɔpanyin biara na ɔwɔ abɛntsia. Ɔhen biara so wɔ kwan soronko bi a wɔfa do hɛn n'abɛntsia. Mbɛntsia ka nsɛm dɛ mbrɛ akyen ka yi ara; no mu tsew nwam na krɔnkrɔn mpo kyɛn akyen bi hɔn kasaa.

## Mbɛntsia Mfatoho
Dɛ mbrɛ yeedzi kan aka no, Mfantseman mu no, ɔhen biara ɔsor kwan a wɔhɛn n'abɛntsia. Ɔno ntsi na mpanyimfo bu bɛ dɛ, "Sɛ wo werɛ fir wo kurow mu hen n'abentsia ndze a, eyew wɔ eguabɔ ase."

Mfantseman mu ahemfo mu bi hɔn mbɛntsiahɛn na kasa a wɔka wɔ mu na odzidzi do yi:

Nana Apa Kusi a ɔwɔ Edwumako Ɔkyeso wɔhɛn n'abɛntsia dɛ:

Pantampran pantampran!

Ibotum son yi men?

(Pantampram nye abowa nyin kɛse koraa a ɔwɔ hɔ.ɔ

Ekumfi Ɔmanhen ,Nana Akyen n'abɛntsia wɔhɛn no dɛ;

Suro kɔkɔ!

Suro kɔkɔ!

Suro kɔkɔ!

Esuantse suro Akyen kɔkɔ.

Nana Hama a ɔyɛ Edwumko Ɔmankrado wɔ Apa afamu no, n'abɛn a wɔhɛn nye dɛ;

       Esuantse kɔtɔkɔ!

       Hom botum eku m'?

      Esuantse kɔtɔkɔ!

      Hom botum eku m'?

      Esuantse kɔtɔkɔ!

      Hom mbedzi duadze!

Edwumako Ɔnwane Anɔna ebusua hɔn abɛntsia wɔhɛn no dɛ:

        Ɔtan dodow yi nye dɛn?

        Ɔwo reyɛ iyi?

        Ɔtamfo a ɔreyɛ me e,

        Mehu wo o!

Gomoa Otsepirew Nana Osompa II, Wɔhɛn n'abɛn dɛ;

Ɔkatakyi Buabeng

Ɔtamfo

Ma mo ho ndwe me.

## Mbɛntsia Ho Mfaso
1. Mbɛn kasa ka tsetsesɛm

2. Ɔda hɛn amambra edzi

3. Ɔyɛ kasa bi a wɔdze tu fo

4. Yɛdze kyereɛ hɛn abɔse

5. Yɛdze kyerɛ mbabun abakɔsɛm

6. Wɔdze mbɛn ka asɛm a, no mu yɛ dur a sɛ obi dze n'ano ka a obenya asɛm kɛse

7. Ɔda etsitsir bi tse dɛ ahemfo hɔn akokodur edzi.

8. Wɔdze mbɛn bɔ obi n'abɔdzin

## Mboaedze
Agyekum,  Kofi (2000ɔ. Aspect of Akan Oral Literature in Media;Research Review Vol. 16(2ɔ: 1- 18 Institute of African Studies Legon.

Krampa, D. E. K. (1997ɔ Mfantse Kodzisɛm ho Adzesua. Accra:Bureau of Ghana Languages
Nsaba Presbyterian Senior High School

**Nsaba Presbyterian Senior High School** yɛ aforafor nsɔwdo skuul a ɔwɔ Agona Nsaba wɔ Agona Epuei Mansin mu wɔ Finimfin Mantɔw mu wɔ Ghana.
Abeaseman Community Day Senior High School

**Abeaseman Community Day Senior High School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Abease wɔ Pru Epuei Mansin a ɔwɔ Bono Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana. Ɔyɛ mbanyin na mbasiafo skuul a hɔn dodow yɛ ahaesuon eduasa baako (731).

Wosii skuul yi afe 2016 mu. Ɔka E-block Community Nsɔwdo skuul a Ɔman panyin dadaw John Dramani Mahama sii no ho. Skuul yi n'abɔdzin nye Odzikanfo wɔ hɔn saso mu.

No Ngyedo dzin nye odzikamfo wɔ ne tsipɛnfo mu.

## Adzesua nkorbata a wɔyɛ

# Bisinɛse
# Gɛneral Agirike
# Gɛneral Atse
# Gɛneral Atse
# Hoom ɛkɔnɔmise
# Bihyewal Atse
## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Abor Senior High School

**Abor Senior High Senior**, Mpɛn pii no wɔfrɛ no ABORSCO, yɛ Ghana nsɔwdo skuul a ɔwɔ Abor wɔ Keta Mansin a ɔwɔ Firaw Mantɔw mu wɔ anafoepuei Ghana. Ɔyɛ amansan mbanyin na mbasiafo skuul.

## Abakɔsɛm

Skuul no wɔtsew no 1 Ɔbɛsɛ, 1965 dɛ kurow ankorakor skuul dze esuafo duenum ɔnam ahemfo, ɔmamfo, na nkorɔfo a wɔyɛ Abor Youth Association (AYA). Aban no hyɛɛ ase dɛ ɔrefa skuul no akaw wɔ afe 1982 mu a ɔdze esuafo eduonum anan na akyerɛkyrɛfo du.
## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Abuakwa State College

**Abuakwa State College** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ kibi wɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Abakɔsɛm
Skuul no wɔtsew no afe 1936 a ɔyɛ Asɔfo mpanyimfo ebiasa bi a wɔda Methodist asɔr ano a ɔwɔ Asafo-Akyem dɛ ankorankor skuul dɛ ɔmbɔboa Ghana skuulfo a nkan no nna wɔpɛdɛ wɔkyerɛw Junior Cambridge Nsɔhwɛ. Nana Sir Ofori Atta I yii kɔr Kyebi wɔ afe 1937 a ɔhyɛɛ ase wɔ 11 Ɔbɛsɛ, 1937 a ɔbɛyɛɛ nyimpa a ɔtsew skuul no, Abuakwa State College wɔtseew no dɛ ɔbɔboa skuulfo netsitsir nye Akyem Abuakwafo dɛ wɔbɛgye hɔn wɔ skuul no mu.

## Skuul Mpanyimfo

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Accra Technical Training Center

**Accra Technical Training Center(ATTC)** yɛ nsano edwuma skuul a ɔwɔ Accra, Ghana.

ATTC wɔtseew no Ayɛwoho, 1966 a ɔyɛ dwumadzi a ɔyɛ Ghana aban na Canada aban dzii. Wosii dɛ ɔyɛ nsano edwuma skuul dɛ wɔdze bɛtsetse edwumayɛfo a wɔwɔ Ghana ndwuma ahorow wɔ hɔn nsano na iyi na ɔyɛ Canada hɔn aboa odzinkan a Ghana nyaa wɔ nsaano edwuma skuul na ntsetsee.

ATTC tsetse edwumayɛfo wɔ edwuma na adzetɔn ahorow mu. Siesiera dze, skuul no hyɛ Nsano edwuma ntsetsee a ɔwɔ Ghana Skuulhwɛdofo wɔ asoɛe a wɔhwɛ skuul do.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Achiase Senior High School

**Akim Achiase Senior  High School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Akim Achias wɔ Achiase Mansin, a ɔbɛn Akim Oda wɔ Epuei Mantɔw wɔ Ghana. Skuul yi wɔ ne dzin mpɛn pii no wɔbɔ dɛ nsabran a ɔwɔ Akan kasa . Ne dzin fofor nye Achisec. Esuafo a woewie Achisec wɔ kuw bi a ne dzin nye OSAASSS wɔtsew kuw yi dɛ wɔdze bɔboa skuul ne mpontu. Achisec botum ekenyan hɔn cadet osiandɛ wonyi Ghana Nsɔrdarfo skuul a ne dzin nye, Seth Anthony Barracks. Hɔn skuul atar ahosu yɛ buluu, akokɔ seradze, na ahabanmon. Seiseradze skuul yɛ dɛm esuadze yi, Gɛnira sɛanse, Bisinɛse, Gɛnira Atse, Gɛnira Agerike, Hoom Ɛkɔnɔmise na Bihyewal atse.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no afe 1987 a ɔyɛ Methodist asɔr a ɔwɔ Ghana hɔn asɛmpakafo skuul.

## Skuul Mpanyimfo

* Eric Amoah - 2019 till date
* Alex Badji- 2017 to 2019
* Frank Yao Dzamaklu
* Kofi Acheampong

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Adanwomase Senior High School

**Adanwomasi Senior High School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Adanwomasi wɔ Kwabra Epuei Mansin wɔ Esuantse Mantɔw mu.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew no dɛ ankorankor skuul wɔ afe 1977. Skuul no hyɛɛ ase ber nyimpa 32 na akyerɛkyerɛfo 6 na nyimpa 19 wɔyɛ edwuma wɔ skuul hɔ. Skuul no sesaa bɛyɛɛ amansɔn dze wɔ afe 1977 mu.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Adventist Girls High School

Adventist Girl's High School (Nkan no Ntonso Senior High School), yɛ Ghana Mbasiafo nsɔwdo skuul a ɔwɔ Ntonso wɔ Kwabre Epuei Mansin no wɔ Esuantse Mantɔw mu

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Afia Kobi Ampem Senior High School

**Afia Kobi Ampem Senior High School** (Nkan Trabuom Secondary School na Antwimaman Secondary School) yɛ Mbasiafo nkotsee nsɔwdo skuul a ɔwɔ Trabuom wɔ Esuantse Mantɔw mu.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no 27 Ɔbɛsɛ,1975 dɛ Trabuom Nsɔwdo Skuul na ekyir yi Atwimaman Nsɔwdo Skuul. Skuul no sesaa bɛyɛɛ mbasiafo skuul na ne dzin no so sesaa bɛyɛɛ Afia Kobi Apem Nsɔwdo Skuul wɔ 2002/2003 adzesua afe no mu.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Agona Senior High Technical School

Agona Senior High Nsano Edwuma School yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Agona wɔ Esuantse Mantɔw mu wɔ Ghana.
Ahamansu Islamic Senior High School

**Ahamansu Islamic Senior High School** yɛ amansan nsɔwdo skuul a ɔwɔ Ahamansu, Ghana. Ɔyɛ Moslemii nsɔwdo skuul a odzii kan baa Firaw Mantɔw mu na baako a ɔda ebiasa mu nsɔwdo skuul a ɔwɔ Kadjebi Mansin a ɔbɛkaa Oti Mantɔw ho wɔ afe 2019 mu.

## Abakɔsɛm
Ahamansu Moslemii Nsɔwdo Skuul hyɛɛ ase dɛ ankorankor nsɔwdo skuul wɔ afe 2006 a ɔyɛ Zongo bea a donor kuw faa ho kaw. Ahamansu Nananom atsenankongua maa asaase yantamm dɛ wɔamfa nsi skuul yi.

Eric Osei na ɔyɛɛ skuul panyin odzi kan wɔ 2006 kesi 2010. Wɔ afe 2010 mu no, Godfred Nyarko bɛhyɛɛ Osei anan dɛ skuul panyin. Nyarko tuu fo dɛ wɔdze ndzɛmba bogu akwan mu dɛ ɔbɛtsew adzesoa a ɔyɛ akaw wɔ skuul no do na wɔatsew dɛ skuul no dan Ɔmanmu Edwumayɛ Nhyehyɛɛ a ɔma hɔn akyerɛkyerɛfo no do.

Nyarko hyɛɛ ase dze ndzɛmba guu akwan mu dɛ ɔbɔboa skuul edwumayɛfo na nyimapa a wɔreyɛ ewduma asom ɔman no, iyi ma ɔmaa skuul no bɛkaa amansan skuul nhyeyɛɛ noho. Afe 2011 mu no, nyimapakuw bi a wɔhyɛ Ghana adzesua do ne tsir bɔhwɛɛ Skuul no ndzɛmba a ɔboa adzesua na ɔkyerɛɛ dɛ ɔmbɛka amansan skuul noho. Skuul no bɛyɛɛ amansan dze wɔ afe 2012 mu. Charlotte Agboga bɛgyee fir Nyarko nsamu mu na ɔbɛyɛɛ skuul panyin a ɔyɛ basia.

## Adzesua ho nsɛm
Ahamansu Moslemii Nsɔwdo skuul dzi Ebibirmu Atɔe Nsɔhwɛ ahwɛe do na Nsɔwdo skuul Asɔɛe wɔhwɛ Ghana Nwomasua do adzesua ntotoo ho. Ɔwɔ dɛ esuafo sua adze tsitsir a obiayɛ anan na inyiyimu adzesua so anan a ɔhye adzesua ahorow no ase ber a wobedzi wɔ skuul hɔ.

### Adzesuadze a skuulnyi biarfa yɛ

* Borɔfo
* Nkɔtaabu
* Sɛainse
* Adzesuadze ɔfa hɛnho

### Adzesuadze a ɔyɛ inyiyimu
Esuafo yiyi bɛyɛ ebiasa anaa anan fir eyi mu:

* Bisinɛse Adzesua
* Gɛniral Atse
* Agireke Sɛainse
* Hoom Ɛkɔnɔmise
* Bihyewal Atse

Sɛ hɔn mfe ebiasa no so a,esuafo no kyerɛw Ebibir Atɔe Nsɔwdo Skuul Abodzin Nsɔhwɛ no, ɔno na ɔma hɔn ngyinado ma wotum kosua adze wɔ suapɔn mu.

## Adzesuadze yɛnkyerɛw ho nsɔhwɛ na agordzi

* Apɔwmudze mu adzesua
* Agordzi
* Ahyɛase Arabiki Adzesua

## Skuul Mpanyimfo

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Akim Swedru Senior High School

**Akim Swedru Senior High School**, wɔsan frɛ no AKISSS, yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Akim Swedru anaafo, Birim Atɔe Mansin, ɔyɛ Mansin a ɔwɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana. Wɔtseew no afe 1946 mu dɛ nkyɛ Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul. ekyir no,wɔsesaa Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul no bɛyɛɛ nsɔwdo skuul wɔ Ɔbɛsɛ, 1970. Esuafo na esuafo a woewie skuul no wɔfeɛ hɔn ENUANOM. Akisss ka Ghana skuul kakra a woenya mboa efi Japan nkabom kuw bi hɔ.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew no afe 1946 mu dɛ Akyerɛkyerɛfo ntsetsee skuul ekyir no wɔsesaa no bɛyɛɛ Nsɔwdo skuul wɔ afe 1970 mu, skuul no dze abemfo beberee aba ɔman yi mu wɔ mfe a abɛsen no.

## Adzesuadze a wɔyɛ
Dza ɔwɔ ase yi yɛ adzasuadze a wosua no wɔ skuul no mu:

* Agric science
* Business
* General arts
* General science
* Home economics
* Visual arts

## Skuul Mpanyimfo

* Mr. G. A. Frempong
* Mr. C. O. Kwakye
* Mr. Gyaba Mensah
* Rev. Abraham Osei Donkor
* Mr. Michael Danwono
* Mrs. Ama Asamoa

## Esuafo a wɔagye dzin a wowiee skuul yi bi

* Mr. Kwasi Kwaning-Bosompem, Ɔhwɛ Ghana sikasɛm wɔdze tua edwumayɛfo kaw
* Emelia Brobbey, senetwa, tɛlɛbihyen ɔyɛkyerɛnyi and Ndwomtonyi

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Akro Senior High Technical School

**Akro Senior High Technical School** (wotum frɛ no ASHTECH) yɛ amansan nsɔwdo skuul a ɔwɔ Odumasi-Krobo wɔ kakraba Menya Krobo Mansin mu wɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Anlo Senior High School

**Anlo Senior High School**, wotum frɛ no ANSECO, yɛ mbanyin na Mbasiafo amansan nsɔwdo skuul a ɔwɔ Anloga wɔ Firaw Mantɔw mu wɔ Ghana. Wɔtseew no afe 1959 a nye no nye Torgbui Adeladza II, Mr. C.K Fiagbe na Mr. J.W.K. Doe. Wɔtseew no 10 Ɔbiredzi,1959. Wɔ ahoberɛadze ahyɛase mu no, ANSECO enyin abɛtɔ do anan skuul ahorow a nyimpa dodow wɔ mu wɔ Flao Mantɔw mu a esuafo no yɛ Mpem ebien na ahaebien eduokron ebiasa (2,293) a mbanyimfo yɛ Ɔpe kor na eduosuon ebiasa(1,073) na mbasiafo yɛ Ɔpe kor ahaenu ebien na eduonu (1,220)

## Abakɔsɛm
Anseco hyɛɛ ase dɛ kurow kumaa bi skuul a nna esuafo eduasa pɛr na wɔwɔ 

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Asankrangwa Senior High School

**Asankrangwa Senior High Schoo**l (wɔsan frɛ no ASANCO) yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Asankragwa wɔ Wassa Amemfi Atɔe Mansin mu wɔ Atɔe Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no wɔ afe 1991 mu. Afe 2019 mu no, nna skuul ne panyin nye Victor Yanney. Nna nyimpa a ɔhyɛ n'ase nye Daniel Quanson Junior

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Asankrangwa Senior High Technical School

**Asankragwa Senior High School** (wɔsan frɛ no ASECTECH) yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Asankragwa wɔ Wassa Amemfi Atɔe Mansin Wɔ Atɔe Mantɔw mu wɔ Ghana. Skuul no bɛn Enchi kwan noho.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no wɔ afe 1991 mu.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Ashaiman Senior High School

**Ashiaman Senior High School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Ashiaman wɔ Nkran Kurowpɔn no mu wɔ Ghana.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew Ashiaman nsɔwdo skuul wɔ Fankwa,1990 a wɔdze esuafo eduasa (30), akyerɛkyerɛfo ebien na wonnyi edwumayɛfo biara. Ashiaman nsɔwdo skuul wɔ Ashiaman, Finimfin Epuei, Nkran Kurowpɔn mu, wɔ Ashaiman ranabatse na Mandela agodzibea.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Awudome Senior High School

**Awudome Senior High School** (AWUSCO) yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Tsiso wɔ Ho Atɔe Mansin mu wɔ Firaw Mantɔw mu wɔ Ghana. Skuul Panyin a ɔwɔ no mu wɔ 2022 afe no mu no nye Courage Meteku.

## Abakɔsɛm
Wosii skuul no dɛ kurow kumaa bi skuul wɔ Fankwa, 1963 a ɔyɛ Tsito Akyerɛkyerɛfo Nkabomkuw nna ɔwɔ esuafo eduosia (60). Wɔ afe 2010 mu no, nna kyerɛkyerɛnyi panyin a ɔwɔ skuul no mu nye Mr. Cyprian K. Otti. Wɔ afe 2020 mu no, nna kyerɛkyerɛnyi panyin a ɔwɔ skuul no mu nye Mr. Amu Emmanuel Komla. Wɔ afe 2021 mu no, skuul sii akan wɔ ɔmanmu agorkansi a ɔyɛ Abɔdzemunyasapɛ na Nkontaabu akansi na wonyi Mawuli skuul, Hohoe E.P Nsɔwdo skuul na ebiasa kurow nsɔwdo skuul. Seseiara dze, skuul no wɔ esuafo dodow bɛyɛ Ɔpe ebien na ahanan eduasa ebien (2,432)

## Mbɔdzembɔ
Afe 2018 mu no, skuul no dzii nkunyim wɔ Flao Mantɔw mu Abɔdzemunyasapɛ na Nkontabu akansi no mu.

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Axim Girls Senior High School

**Axim Girls Senior High School** yɛ mbasiafo nsɔwdo  skuul a ɔwɔ Axim wɔ Atɔe Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no afe 2009 mu a ɔyɛ Axim kurow no mu mpanyimfo na wɔdze kaa Ghana Nwomasua Nhyehyɛɛ no ho wɔ afe 2012 mu.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Baidoo Bonsoe Senior High Technical School

**Baidoo Bonsoe Senior High Technical School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Agona Nkwanta, Ahanta Atɔe Mansin n'ahenkurow wɔ Ghana.

## Abakɔsɛm

Wɔtseew skuul no wɔ afe 1990 mu dɛ skuul a mbofra no fi fie ba mbom dɛ mbofra no bɛda skuul wɔ no  hyɛɛ ase wɔ 2006. Esuafo a wɔwɔ skuul hɔ no wɔfrɛ hɔn Boscans. Skuul no yɛ Adzesuadze esuon. Skuul no yɛ mbanyimfo na mbasiafo, nyiyimu ebiasa skuul no ho na wɔwɔ dɛ esuafo no bi da skuul hɔ na bi so fie fie ba skuul.

## Enyidoadzihu
Skuul n'eyidoadzehu nye enyidahɔ na ntsetsee pa a skuul bea dze bɔboa adzesua nkɔdo wɔ Atɔe Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Botae
Botae no nye dɛ wɔdze nwomasua papa betsitsim nkitsaho, nhwehwɛmu pa na edwumayɛfo mu nhwɛdo na esuafo hɔn ekunyimdzi, ber a wɔrehwɛ nsesa na sorɔnkoyɛ a ɔwɔ akyɛdze wɔ bambɔ,akansi,obu,mboa na ahohyɛdo bea.

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Barekese Senior High School

**Barekese Senior High School** (Basec) yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Barekese wɔ Esuantse Mantɔw mu wɔ Ghana.

## Beebi a skuul no wɔ
Barekese yɛ bɛyɛ akwansi 25 sɛ ifi Esuantseman ahenkurow Kumase finimfin reba a na wobotum ehu wɔ Offinso kwan no do wɔ Abrepo Nkwanta no do.

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no afe 2004 na skuul no buei n'abow mu maa esuafo eduowɔtwe baako a wodzikan wɔ 11 Ɔbɛsɛ, 2004.

Hɔn a wɔtseew skuul no yɛ Barekese kurowmafo. Kurowmafo no maa adzesua adan esia, a nkan no nna ɔyɛ mbofraba mu skuul adan a ɔyɛ Barekese hɔn skuul, na skuul dan bio a ɔbɔhwɛ skuul noho ntotoo. mbom, mfe kɔr enyim a nna abasow biara mba mbɔdzembɔ ho no, Nwanbiagya Sikakorabea a ne stir wɔ Barekese kɔr adwen kor dɛ wɔbɔboa atsew skuul no. Sikakorabea no nye kurow no my mpanyimfo no bi dzii nkɔmbɔ no, wɔtseew kuw bi a wɔbɔhwɛ skuul ne ntsew no ho nsɛm do. Na wɔ afe 2004 mu no, Atwima Mansin dadaw no dze hɔn sika bɔboa dɛ wobesisi adan a noho hia wɔ skuul no mu. Ewiei no, wosii skuul no wiei a wobuee ana wɔ 11 Ɔbɛsɛ,2004.

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Bimbilla Senior High School

**Bimbilla Senior High School** nkotsee nye nsɔwdo skuul a ɔwɔ Nanumba Etsifi Mansin no nu wɔ Etsifi Mantɔw mu wɔ Ghana bɛyɛ 2018 mu mpo.

## Abakɔsɛm
Wosii skuul no 1981 a ɔyɛ Bimbilla kurow no mu bisaa hɔn mbrahyɛbaguanyi dadaw a osido wɔ Liman Sordarnyi ridzi man yi do no ama Bimbilla Mansin na Skuul panyin nna ɔda E.P akyerɛkyerɛfo nstestee skuul ano, Bimbilla, Mr. Adam Marshal Adu. Naa skuul no wɔ nkan Bimbilla finimfin mboframba nsɔwdo skuul iyi so nkan Bimbilla finimfin mboframba skuul wɔ afe 1960 mu.

## Esuafo dodow
Seseiara dze, Bimbilla Nsɔwdo Skuul wɔ esuafo a hɔn dodow yɛ apem kor  Ahaesia na duanan (1,614).
## Botae
Dɛ wɔbɔhwɛ atoto bea a ɔbɔboa adzekyerɛ na adzesua na ɔdze edwumayɛfo mapa aba wɔ ber a wɔnye akyerɛkyerɛfo  enyimdzefo na etuhoakyɛfo a wɔbɔboa atsetse esuafo no yie.

## Enyidoadzehu
Dɛ ɔbɛyɛ Nsɔwdo skuul papa no mu kor ama esuafo a woewie mbofraba skuul no ama hɔn enyimdzee na adzesuadze papa ber a woewie skuul no.

## Adzesua Nkorbata

# Gɛnɛral Atse
# Gɛnɛral Sɛainse
# Bisinɛse
# Hoom Ɛkɔnɔmise
# Agirikɔkya

## Skuul Mpanyimfo

* Mohammed Yakubu Mustapha

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Boa Amponsem Senior High School

**Boa Amponsem Senior High School** yɛ amansan nsɔwdo skuul a wɔdze too Boapmponsem, Denkyirahen anaa Denkyirahen a oetwa mu. Ɔwɔ Dunkwa-on-Offin wɔ Denkyira Epuei Mansin mu wɔ Finimfin Mantɔw mu. Wɔtseew no afe 1961. Skuul no dzii nkunyim wɔ Ghana Ɔmanmu Abɔdzemunyasapɛ na Nkɔntabu akansi mu wɔ afe 2020 mu a wɔdze amba kor pɛr, dɛ wohyiaa akansi a no mu yɛdzen na hɔn nkotsee nye mbasiafo skuul a Bono-Ahafo afamu bae.

## Adzesua Nkorbata
Skuul no yɛ adzesua nkorbata a ɔyɛ General Arts, Business, Agricultural Science, Visual Art, Home Science, na General Science.

### Skuul Mpanyimfo
Sesiara Skuul ne panyin nye Mr. Daniel Asante, nyimpa odzi n'ekyir nye Mr. Alexander Austin Kotun, na bea wɔda ne panyin nye Mr. Abubakar Iddrisu.

## Esuafo a woewie skuul wɔ ha

* Nana Amoakoh

## Mboaedze


Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana
Bole Senior High School

**Bole Senior High School** yɛ nsɔwdo skuul a ɔwɔ Bole wɔ Bole Mansin wɔ Savannah Mantɔw mu wɔ Ghana. Skuul panyin a ɔwɔ hɔ seseiara nye Albertos Mahama na Sofo panyin Corlenius Begua Termaghre

## Abakɔsɛm
Wɔtseew skuul no wɔ afe 1979 mu.

Nkyekyεmu:Ghana Nsɔwdo Skuul
Nkyekyεmu:Aban skuul ahorow a wɔwɔ Ghana